Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Osmaniye Milletvekili Devlet Bahçeli ile Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz ve 282 Milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/187)

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 47, 125 ve 155 inci Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifimiz, gerekçesiyle birlikte ilişikte sunulmuştur.

Gereğini saygıyla arz ederiz.
 

	Bülent Ecevit	Devlet Bahçeli	Mesut Yılmaz
	İstanbul	Osmaniye	Rize
	Demokratik Sol Parti	Milliyetçi Hareket Partisi	Anavatan Partisi
	Genel Başkanı	Genel Başkanı	Genel Başkanı
	Hüsamettin Özkan	Hikmet Sami Türk	İbrahim Yavuz Bildik
	İstanbul	Trabzon	Adana
	Mehmet Ali Bilici	Mehmet Metanet Çulhaoğlu	Tayyibe Gülek
	Adana	Adana	Adana
	Ali Halaman	Musa Öztürk	Ali Tekin
	Adana	Adana	Adana
	İsmet Vursavuş	Recai Yıldırım	Mahmut Bozkurt
	Adana	Adana	Adıyaman
	Abdülkadir Akcan	Müjdat Kayayerli	Halil İbrahim Özsoy
	Afyon	Afyon	Afyon
	Mehmet Telek	Gaffar Yakın	Yaşar Eryılmaz
	Afyon	Afyon	Ağrı
	Nidai Seven	Kürşat Eser	Sadi Somuncuoğlu
	Ağrı	Aksaray	Aksaray
	Gönül Saray	Nejat Arseven	Mehmet Arslan
	Amasya	Ankara	Ankara
	Oğuz Aygün	Melda Bayer	Şefkat Çetin
	Ankara	Ankara	Ankara
	Sedat Çevik	Birkan Erdal	Ayşe Gürocak
	Ankara	Ankara	Ankara
	Ali Işıklar	H. Tayfun İçli	Abdurrahman Küçük
	Ankara	Ankara	Ankara
	Hayrettin Özdemir	Esvet Özdoğu	Yücel Seçkiner
	Ankara	Ankara	Ankara
	M. Zeki Sezer	Cengiz Aydoğan	İbrahim Gürdal
	Ankara	Antalya	Antalya
	Osman Müderrisoğlu	Ahmet Sancar Sayın	Metin Şahin
	Antalya	Antalya	Antalya
	Nesrin Ünal	Mustafa Vural	Faruk Demir
	Antalya	Antalya	Ardahan
	Ergün Bayrak	Cengiz Altınkaya	Ertuğrul Kumcuoğlu
	Artvin	Aydın	Aydın
	Bekir Ongun	Sema Pişkinsüt	Ali Uzunırmak
	Aydın	Aydın	Aydın
	Yüksel Yalova	Aydın Gökmen	Numan Gürtekin
	Aydın	Balıkesir	Balıkesir
	Agah Oktay Güner	Hüseyin Kalkan	M. Güven Karahan
	Balıkesir	Balıkesir	Balıkesir
	Zeki Çakan	Cafer Tufan Yazıcıoğlu	Ataullah Hamidi
	Bartın	Bartın	Batman
	Hüseyin Arabacı	Sebahat Vardar	Edip Safder Gaydalı
	Bilecik	Bilecik	Bitlis
	İbrahim Halil Oral	Avni Akyol	Mustafa Karslıoğlu
	Bitlis	Bolu	Bolu
	Ersoy Özcan	Süleyman Coşkuner	Hasan Macit
	Bolu	Burdur	Burdur
	Ali Rahmi Beyreli	Fahrettin Gülener	Hayati Korkmaz
	Bursa	Bursa	Bursa
	Orhan Ocak	Burhan Orhan	Recep Önal
	Bursa	Bursa	Bursa
	Kenan Sönmez	Turhan Tayan	Ertuğrul Yalçınbayır
	Bursa	Bursa	Bursa
	Mustafa Cumhur Ersümer	Sadık Kırbaş	Sıtkı Turan
	Çanakkale	Çanakkale	Çanakkale
	Hakkı Duran	İrfan Keleş	Abdulhaluk Mehmet Çay
	Çankırı	Çankırı	Çorum
	Melek Denli Karaca	Vahit Kayırıcı	Beyhan Aslan
	Çorum	Çorum	Denizli
	Salih Erbeyin	Hasan Erçelebi	Ali Keskin
	Denizli	Denizli	Denizli
	Mehmet Kocabatmaz	Nurettin Dilek	Abdulbaki Erdoğmuş
	Denizli	Diyarbakır	Diyarbakır
	Sebğatullah Seydaoğlu	Abdulsamet Turgut	Evren Bulut
	Diyarbakır	Diyarbakır	Edirne
	Ali Ahmet Ertürk	Şadan Şimşek	Mustafa Gül
	Edirne	Edirne	Elazığ
	Mihrali Aksu	Mücahit Himoğlu	İsmail Köse
	Erzincan	Erzurum	Erzurum
	Cezmi Polat	Necati Albay	Mehmet Mail Büyükerman
	Erzurum	Eskişehir	Eskişehir
	İbrahim Yaşar Dedelek	Mahmut Erdir	Ali Özdemir
	Eskişehir	Eskişehir	Gaziantep
	Mustafa Rüştü Taşar	Mehmet Hanifi Tiryaki	Hasan Akgün
	Gaziantep	Gaziantep	Giresun
	Burhan Kara	Mustafa Yaman	Bedri Yaşar
	Giresun	Giresun	Gümüşhane
	Namık Kemal Atahan	Hakkı Oğuz Aykut	Ali Günay
	Hatay	Hatay	Hatay
	Levent Mıstıkoğlu	Mehmet Şandır	Mehmet Nuri Tarhan
	Hatay	Hatay	Hatay
	Abbas Bozyel	Osman Gazi Aksoy	Erkan Mumcu
	Iğdır	Isparta	Isparta
	Ali Er	Yalçın Kaya	Hidayet Kılınç
	İçel	İçel	İçel
	Enis Öksüz	Edip Özgenç	M. İstemihan Talay
	İçel	İçel	İçel
	Cahit Tekelioğlu	Rüştü Kazım Yücelen	Fadlı Ağaoğlu
	İçel	İçel	İstanbul
	Bülent Akarcalı	Erol Al	Ahat Andican
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Aydın Ayaydın	İsmail Aydınlı	Şamil Ayrım
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Nami Çağan	Ahmet Çakar	Yücel Erdener
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Bülent Ersin Gök	Mehmet Gül	Zafer Güler
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Ahmet Güzel	Ediz Hun	Mehmet Ali İrtemçelik
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Yılmaz Karakoyunlu	Nazire Karakuş	Cavit Kavak
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Emre Kocaoğlu	Hüseyin Mert	Nesrin Nas
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Nazif Okumuş	Sühan Özkan	Mehmet Pak
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Necdet Saruhan	Sulhiye Serbest	Bahri Sipahi
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Güneş Taner	Sadettin Tantan	Şadan Tuzcu
	İstanbul	İstanbul	İstanbul
	Süleyman Yağız	Cahit Savaş Yazıcı	Güler Aslan
	İstanbul	İstanbul	İzmir
	Saffet Başaran	Burhan Bıçakçıoğlu	Işın Çelebi
	İzmir	İzmir	İzmir
	Mehmet Çümen	Hayri Diri	Yusuf Kırkpınar
	İzmir	İzmir	İzmir
	Sümer Oral	Rifat Serdaroğlu	Rahmi Sezgin
	İzmir	İzmir	İzmir
	Suha Tanık	Ahmet Kenan Tanrıkulu	Hakan Tartan
	İzmir	İzmir	İzmir
	Kemal Vatan	Oktay Vural	Ali Doğan
	İzmir	İzmir	Kahramanmaraş
	Mehmet Kaya	Edip Özbaş	Nevzat Taner
	Kahramanmaraş	Kahramanmaraş	Kahramanmaraş
	Erol Karan	İlhami Yılmaz	Hasan Çalış
	Karabük	Karabük	Karaman
	Murat Başesgioğlu	M. Hadi Dilekçi	Mehmet Serdaroğlu
	Kastamonu	Kastamonu	Kastamonu
	Hamdi Baktır	Hasan Basri Üstünbaş	Sadık Yakut
	Kayseri	Kayseri	Kayseri
	Osman Durmuş	Nihat Gökbulut	Nural Karagöz
	Kırıkkale	Kırıkkale	Kırklareli
	Cemal Özbilen	Necdet Tekin	Mustafa Haykır
	Kırklareli	Kırklareli	Kırşehir
	Ramazan Mirzaoğlu	Fikret Tecer	Mehmet Nacar
	Kırşehir	Kırşehir	Kilis
	Halil Çalık	Sefer Ekşi	M. Turhan İmamoğlu
	Kocaeli	Kocaeli	Kocaeli
	Kemal Köse	Faruk Bal	Abdullah Turan Bilge
	Kocaeli	Konya	Konya
	Ali Gebeş	Mustafa Sait Gönen	Mehmet Emrehan Halıcı
	Konya	Konya	Konya
	Ömer İzgi	Mehmet Keçeciler	Kadir Görmez
	Konya	Konya	Kütahya
	Seydi Karakuş	Miraç Akdoğan	Basri Coşkun
	Kütahya	Malatya	Malatya
	Namık Hakan Durhan	Hüseyin Akgül	İsmail Bozdağ
	Malatya	Manisa	Manisa
	Mustafa Enöz	Hasan Gülay	Ekrem Pakdemirli
	Manisa	Manisa	Manisa
	Ali Serdengeçti	M. Cihan Yazar	Süleyman Çelebi
	Manisa	Manisa	Mardin
	Ömer Ertaş	Mustafa Kemal Tuğmaner	Tunay Dikmen
	Mardin	Mardin	Muğla
	Metin Ergun	Hasan Özyer	Fikret Uzunhasan
	Muğla	Muğla	Muğla
	Erkan Kemaloğlu	İsmail Çevik	Mükremin Taşkın
	Muş	Nevşehir	Nevşehir
	Eyüp Doğanlar	İhsan Çabuk	Cemal Enginyurt
	Niğde	Ordu	Ordu
	Sefer Koçak	Şükrü Yürür	Mehmet Kundakçı
	Ordu	Ordu	Osmaniye
	Ahmet Kabil	Ersin Taranoğlu	Osman Fevzi Zihnioğlu
	Rize	Sakarya	Sakarya
	Yekta Açıkgöz	Ahmet Aydın	Tarık Cengiz
	Samsun	Samsun	Samsun
	Mehmet Çakar	Vedat Çınaroğlu	Şenel Kapıcı
	Samsun	Samsun	Samsun
	Nizamettin Sevgili	Yaşar Topçu	Mehmet Ceylan
	Siirt	Sinop	Sıvas
	Hüsnü Yusuf Gökalp	Mehmet Güneş	Mehmet Salih Yıldırım
	Sıvas	Şanlıurfa	Şırnak
	Fevzi Aytekin	Bayram Fırat Dayanıklı	Enis Sülün
	Tekirdağ	Tekirdağ	Tekirdağ
	Ahmet Zamantılı	Hasan Hüseyin Balak	Lütfi Ceylan
	Tekirdağ	Tokat	Tokat
	Reşat Doğru	Eyüp Aşık	Ali Kemal Başaran
	Tokat	Trabzon	Trabzon
	Orhan Bıçakçıoğlu	Nail Çelebi	Hasan Özgöbek
	Trabzon	Trabzon	Uşak
	Mehmet Yaşar Ünal	Armağan Yılmaz	Ayhan Çevik
	Uşak	Uşak	Van
	Kâmran İnan	Yaşar Okuyan	Hasan Suna
	Van	Yalova	Yalova
	Ahmet Erol Ersoy	Lütfullah Kayalar	Mesut Türker
	Yozgat	Yozgat	Yozgat
	Şuayip Üşenmez	Tahsin Boray Baycık	İsmail Hakkı Cerrahoğlu
	Yozgat	Zonguldak	Zonguldak
	Ömer Üstünkol	Macit Piruzbeyoğlu	Perihan Yılmaz
	Zonguldak	Hakkâri	İstanbul

 

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 46 ncı maddesinde “kamulaştırma”, 47 nci maddesinde “devletleştirme” düzenlenmiş; buna karşılık “özelleştirme” konusunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Oysa başka bazı ülkelerin anayasalarında özelleştirmeyi öngören hükümler bulunmaktadır. Fransız Anayasası buna örnek gösterilebilir.

Ülkemizde 1984 yılından bu yana değişik biçimlerde uygulanagelen “özelleştirme” ile ilgili olarak; çeşitli tarihlerde yürürlüğe konulan yasal düzenlemeler, Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararları ile bazı ilke ve kurallar geliştirilmiş bulunmaktadır.

Ülkemizin son onbeş yılının gündeminde önemli yer tutan, gelecek yıllarda da gündemin ön sıralarında yer alacağı kuşkusuz olan özelleştirmenin hukukî temelinin Anayasanın 47 nci maddesinde düzenlenmesi uygun görülmüştür. 47 nci maddeye eklenen iki yeni fıkra ile hem özelleştirmeye ilişkin esas ve usullerin kanunla gösterilmesi, hem kamu tüzelkişilerince yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzelkişilere yaptırılabileceğinin kanunla belirlenmesi ilkeleri getirilmektedir.

Öte yandan bütçe kaynakları kıt, ihtiyaçları sınırsız olan ülkelerde, tabiî kaynakların işletilmesi, çağdaş teknolojilerin ekonomiye kazandırılması amacıyla yabancı sermayenin yatırım yapmaya teşvik edilmesi, kalkınma yolunda önemli bir araç oluşturmaktadır.

Ülkemizin, yüksek teknoloji ve büyük finansman gerektiren altyapı yatırımlarında karşılaşılan bazı sorunlar, yabancı sermayenin yatırım yapma konusunda çekingen davranmasına neden olmaktadır. Bu sorunlar arasında kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözümü, önemli bir yer tutmaktadır.

Günümüzde bu tür uyuşmazlıklar bakımından tahkim, uluslararası düzeyde gittikçe yaygınlaşan bir kurum haline gelmiştir. Nitekim aralarında Türkiye’nin de bulunduğu çeşitli devletlerce imzalanmış bulunan 1975 tarihli Helsinki Nihaî Senedinde anlaşmazlıkların tahkim yoluyla çözülmesi öngörülmüştür.

Bu durumda evrensel hukukun benimsendiği ve uyguladığı kavram ve kurumlara hukukumuzda da yer verilmesi gerekmektedir. Türkiye, gerek 1975 tarihli Helsinki Nihaî Senedinde, gerek imzalayıp onayladığı çok sayıda iki taraflı uluslararası yatırım sözleşmelerinde tahkim kurumunu benimsemiştir. Türkiye’nin uluslararası ilişkiler çerçevesinde benimsediği bu yaklaşıma Anayasanın 125 inci maddesinde de yer verilmesi uygun olacaktır.

Bu arada Anayasanın 155 inci maddesi için önerilen değişiklikle kamu hizmeti ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri, Danıştayın “düşünce” bildireceği konular arasında alınmaktadır.

Özetle, Anayasanın konuya ilişkin hükümlerinin, Ülkemizin ihtiyacı olan yatırım ve hizmetlerde uygulanacak evrensel ilke ve uygulamalara paralel bir biçimde değiştirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Ülkemizin kalkınması için büyük önem taşıyan çağdaş hukuk ilkelerine Anayasamızda da yer verilmesi amacıyla bu Kanun Teklifi hazırlanmıştır.

Madde 1. – Bu madde ile Anayasanın 47 nci maddesinin kenar başlığı, “devletleştirme” yanında “özelleştirmeye” de yer verecek şekilde değiştirilmekte ve maddeye iki yeni fıkra eklenmektedir.

Önerilen değişiklikle özelleştirme konusu, ilk kez Anayasal bir dayanağa kavuşturulmaktadır. 47 nci maddeye eklenen iki yeni fıkrada bir yandan kamu tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan işletme ve varlıkların özelleştirilmesine ilişkin esas ve usullerin kanunla gösterilmesi, öbür yandan kamu tüzelkişilerince yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzelkişilere yaptırılabileceği veya devredilebileceğinin kanunla belirlenmesi öngörülmektedir.

Madde 2. – Bu madde ile Anayasanın 125 inci maddesinin birinci fıkrasına ikinci cümle olarak eklenen yeni hükümle, Türkiye’nin bugüne kadar yapmış olduğu çeşitli uluslararası sözleşmelerde kabul etmiş olduğu esaslara uygun olarak, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların millî veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülmektedir.

Madde 3. – Anayasanın 155 inci maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle, imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri, Danıştayın inceleme yapacağı konular arasından çıkarılarak; düşünce bildireceği konular arasına alınmıştır. Kayda değer ki, benzer bir hüküm, 1924 Teşkilâtı Esasiye Kanununun 51 inci maddesinde de yer almaktaydı.

Madde 4. – Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği ve halk oylamasına sunulması halinde 1 inci maddesinin ayrı, 2 ve 3 üncü maddelerinin ise birlikte ayrı olarak oylanacağı hükme bağlanmaktadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Anayasa Komisyonu 28.7.1999

Esas No. :2/187

Karar No. :8

Başkanlığınızca, 20.7.1999 tarihinde Esas Komisyon olarak Anayasa Komisyonuna gönderilen, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Osmaniye Milletvekili Devlet Bahçeli ile Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz ve 282 milletvekilinin; “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi” Komisyonumuzun 23.7.1999 ve 27.7.1999 tarihli toplantılarında görüşülmüştür. Toplantıya Adalet Bakanı Sayın Hikmet Sami Türk, Sanayi Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilâtı ve Hazine Müsteşarlığından yetkililer katılmışlardır.

Teklifte;

—Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 47 nci maddesinin kenar başlığına “....... ve özelleştirme” eklenmekte ve Devletin, kamu iktisadî teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan işletme ve varlıkların özelleştirmesine ilişkin esas ve usullerin kanunla gösterilmesi, bunun yanısıra Devlet, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerince yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzelkişilere yaptırılabileceği veya devredilebileceğinin kanunla belirlenmesi öngörülmekte; böylece özelleştirmenin Anayasal temeli düzenlenmekte,

—Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 125 inci maddesinin birinci fıkrasına ikinci cümle olarak eklenen hükümle; Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların millî veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesinin öngörülebileceği belirlenmekte,

—Anayasanın 155 inci maddesinde yapılan değişiklikle; İmtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek Danıştayın görevleri arasına alınmaktadır.

Teklifin gerekçesinde, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar bakımından tahkim yoluna gidilmesinin, uluslararası düzeyde gittikçe yaygınlaşan bir kurum haline geldiği ve Türkiye’nin imzaladığı 1975 tarihli Helsinki Nihaî Senedinde ve imzalayıp onayladığı çok sayıda iki taraflı uluslararası yatırım sözleşmelerinde tahkim kurumunu benimsediğine yer verilmektedir.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerde;

Adalet Bakanı Sayın Hikmet Sami Türk tarafından;

—Türkiye’de Cumhuriyet döneminde bir çok iktisadî faaliyetin doğrudan Devlet tarafından yürütüldüğü ancak verimlilik açısından değerlendirildiğinde her zaman bu hizmetleri gerektiği gibi yapamadığı ve bu teşebbüslerin hantal bir yapıya ulaştıkları,

—Kamu İktisadî Teşebbüslerinin verimli işletilememesinin bir sonucu olarak bunların da özel girişimce yürütülmesi düşüncesinin ortaya çıktığı ve devletleştirme karşısında özelleştirme denilen kavramın önemle vurgulanmaya başladığı,

—Anayasamızda özelleştirme ile ilgili hüküm bulunmadığı, yapılan yasal düzenlemelerin Anayasa Mahkemesine götürüldüğü, Anayasa Mahkemesince devletleştirmede aranılan koşulların benzerinin özelleştirmede de aranması gerektiğinin belirtildiği,

—Anayasa Mahkemesinin, kamu yararının gerekli olması, gerçek değer üstünden yapılma, tekelleşmeye meydan vermeme gibi unsurları özelleştirmenin unsurları olarak aradığı,

—Özelleştirme ile ilgili yasal düzenlemelerin sık sık yargıya götürülmesinin özelleştirmeden beklenen sonuçların doğmasını engellediği,

—Anayasada özelleştirmeye Anayasal temel sağlama zamanının geldiği,

—Kamu tüzelkişilerince yürütülen yatırım ve hizmetlerin özel hukuk sözleşmeleriyle özel girişimce yürütülmesi ile ilgili esasların kanunla belirlenmesine imkân tanıyan Anayasa hükmüne yer verilmesinin gerekli olduğu,

—Ülkemizin kalkınması, çağdaş teknolojilerin ülkemizde uygulanabilmesi için yabancı sermaye ve getireceği teknolojilere ihtiyaç olduğu ancak, yabancı sermayenin yatırım yapacağı ülkede hukukî güvenceler aradığı,

—Globalleşen dünyada ülkelerin karşılıklı olarak birbirlerinde yatırım yapmalarının artık olağan hale geldiği ve bu oluşumun karşısında yatırımların güvence altına alınması için bir çok genel yada ikili uluslararası sözleşmeler imzalandığı ve bu sözleşmelerde ilişkilerden doğacak uyuşmazlıkların çözümü ile ilgili hükümlere yer verildiği,

—Bu noktada tahkimin önemli bir uyuşmazlık çözümü olarak ortaya çıktığı,

—1975 yılında imzalanan ve Türkiye’nin de katıldığı Avrupa’da Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (Helsinki) Nihaî Senedi’nde hakemliğin anlaşmazlıkların çözümü için başvurulması gereken yöntem olarak tavsiye edildiği, daha önce Türkiye’nin de kabul ettiği Newyork Sözleşmesinde ticarî ilişkilerde tahkime yer verilmesi ve bu çerçevede verilecek olan hakem mahkemesi kararlarının tenfizini öngören hükümlerin yer aldığı,

1961 tarihli yine Türkiye’nin imzaladığı Cenevre Sözleşmesinde, Newyork Sözleşmelerindeki ilkelerin Avrupa bakımından da uygulama alanı bulduğu, Çok Taraflı Yatırım Garanti Kuruluşu Sözleşmesinin Türkiye tarafından onaylandığı, ülkemiz ile çeşitli ülkeler arasında iki taraflı yatırım anlaşmalarının yapıldığı,

—Tüm bu ikili ve genel anlaşmalarda yatırımlardan doğan uyuşmazlıkların çözümünde tahkimin de öngörüldüğü,

—Ulusal hukukumuzda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda da tahkime yer verildiği,

—Kamu hizmetinin bir imtiyaz sözleşmesi yada şartlaşması çerçevesinde yürütülmesi durumunda bunlardan doğacak anlaşmazlıkların tahkimle çözümünü öngören hükümlerin konulmasının bugünkü düzenlemeler karşısında bu şartlaşma ve sözleşmeleri incelemeye yetkili olan Danıştayca uygun görülmediği, bunun sonucu ülkemize yüksek teknoloji, yabancı sermaye getirebilecek yatırımların yapılabilmesi için gerekli olan düzenlemelerin yapılamadığı,

İfade edilerek Anayasanın 47, 125 ve 155 inci maddelerinde değişiklik yapılmasına dair Kanun Teklifinin hazırlandığı belirtilmiştir.

Tahkim, geniş manada, tarafların mevcut veya potansiyel bir ihtilafı, aralarındaki bir anlaşmaya göre, hakem denilen özel şahıs(lar)ın kararına götürdükleri, devlet yargısı dışında özel bir prosedürdür. Hakem heyeti ihtilafın tarafları veya bunların temsilcileri tarafından seçilebilir. Taraflar, ayrıca, hakem heyetinin tahkime uygulayacağı usulü kendi aralarında belirleyebilir.

Uluslararası Ticarî Tahkime İlişkin Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu (UNCITRAL)Model Kanun örneğinin uygulama alanı ile ilgili 1 inci maddesine göre;

1. Bu Kanun, bu Devlet ile diğer bir Devlet veya Devletler arasında yürürlükteki anlaşmalara tabi olarak, uluslararası ticarî tahkime uygulanır.

2. Bu Kanunun hükümleri, 8, 9, 35 ve 36 ncı maddeler hariç olmak üzere, sadece tahkim yerinin bu Devletin toprağında olması halinde uygulanır.

3. Uluslararası Ticarî Tahkime İlişkin UNCITRAL Model kanununun 1 inci maddesinin üçüncü bendinde aşağıdaki unsurlardan birisinin varlığı halinde tahkimin uluslararası nitelik taşıdığı kabul edilmektedir;

a) Bir tahkim anlaşmasının taraflarının iş yerlerinin, anlaşmanın akdedildiği tarihte, ayrı Devletlerde olması halinde;

b) Aşağıdaki yerlerden birinin tarafların iş yerlerinin bulunduğu Devletten başka bir yerde bulunması halinde;

i) Tahkim anlaşmasında veya ona dayanarak belirlenmiş olan hallerde, tahkim yeri yada;

ii) Ticarî ilişkiden doğan yükümlülüklerin önemli bir bölümünün ifa edileceği yerlerden biri veya ihtilafın konusunun en çok bağlantılı olduğu yer;

c) Tarafların, tahkim anlaşmasının konusunun birden çok Devletle ilişkili olduğu hususunda açıkça anlaşmaları halinde,

Tahkim uluslararası nitelik taşır.

4. Bu maddenin 3 üncü fıkrası bakımından :

(a) Taraflardan birinin birden çok iş yeri olması halinde, iş yeri tahkim anlaşmasıyla en yakın ilişki içinde olan iş yeridir;

(b) Taraflardan birinin iş merkezi olmaması halinde, mutad meskenine itibar edilecektir.

5. Bu Kanun, bu Devletin, belirli ihtilafların tahkimle çözülemeyeceğini veya ancak bu Kanunda yer alan hükümler dışındaki hükümlere dayanarak tahkimle çözülebileceğini öngören diğer kanunlarını etkilemez.

Komisyon üyelerimizce; Teklifin lehinde şu görüşler dile getirilmiştir.

—Dünyada değişim son derece hızlıdır ve Türkiye’nin bu hızlı değişime açık bir toplum olması gereklidir. Dünyada 1600’ün üzerinde devletler arasında aktedilmiş ve büyük çoğunluğu zaman içinde gelenekselleşmiş benzeri hükümler içeren, yatırımların karşılıklı korunması ve teşvikine dair anlaşmaların bulunduğu,

—Ekonomik pastadan daha büyük bir pay almamızın zorunlu olduğu,

— Ülkemiz bugüne kadar millî menfaatlere aykırı hiç bir anlaşmaya imza atmamıştır. Bu konuyla ilgili bazı noksanlıkların o günün zaruretleri içinde değerlendirilmesi gereklidir.

—Kamu düzeni, kamu hizmeti ve kamu yararı kavramları; bilim ve teknolojide şaşırtıcı değişimler yaşadığımız günümüz koşullarında içerik olarak değişmekte yeniden değerlendirilmektedir. Bu durum karşısında Danıştayın görevleri önyargılı değil geniş bir çerçevede yeniden gözden geçirilmelidir.

— Ülkemiz tahkim iç hukukda düzenlenmiştir. (HUMK.516 vd.) Yabancı mahkeme ve hakem kararlarının tenzifi ve tanınması 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)da 34 vd. maddelerde yer almıştır. Ayrıca Türkiye imzaladığı ikili ve genel nitelikli anlaşmalarda tahkimi kabul etmiş ve büyük kısmını usulüne göre yürürlüğe koymuştur. Bu anlaşmalar kanun hükmündedir ve Anayasamızın 90 ıncı maddesi uyarınca bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.

— Türkiye ICSID’i (Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözümü için Uluslararası Merkez) kuran “Devletler ve Diğer Devlet Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkındaki Sözleşmeyi 24.6.1987 tarihinde imzalayarak 1988 yılında 3460 sayılı Kanunla bazı rezervler koymak suretiyle onaylamıştır. Bu sözleşme “uzlaşma” ve “tahkim” müesseselerini ihdas etmiştir. Türkiye tahkim şartı içeren yatırım anlaşmalarını, onay tarihinden ve fiili üyeliğinden sonra yapabilmiştir. 43 anlaşma yürürlüktedir 21 anlaşma onay beklemektedir.

Teklifin aleyhinde belirlenen görüşler ise şu şekildedir.

—Teklifle getirilmek istenen çerçeve 1 inci maddenin ikinci fıkrası, ileride hükümetleri zor durumda bırakacak ve kamu hizmetleri yatırımlarının dört-beş holdinge teslim edilmesi sonucunu doğuracaktır.

—Teklifin özünü oluşturan tahkimdir. Tahkimle amaçlanan yabancı sermayenin yüksek teknolojinin ülkemize girişini sağlamaktır.

—Doktrinde kabul edildiği üzere dış yatırımdan daha iyi görülen dış borçlanmanın ülkemizi ne durumlara getirdiği tarih boyu yaşadığımız bir gerçektir. Yabancı sermaye sadece bu şekilde güvence istemez; aynı zamanda ekonomik ve siyasî kontrol de kurar. Bu teklif IMF-Dünya Bankasının etkisi ile hazırlanmıştır. Tahkim konusu Anayasal bazda ele alınmamalı; Kanunla düzenlenmelidir.

—Anayasada bir hak getirilirken onun suiistimalini engelleyen hükümler de getirilmelidir. Bu teklifle imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde Danıştay ve Rekabet Kurulu devreden çıkarılmaktadır.

—Bu teklif çerçevesinde medya şirketlerinin konsorsiyum yolu ile tekelleşmeye gitmeleri mümkün olabilecektir. Bu nedenle iletişim şirketlerinin bağdaşmazlığı ile ilgili hükümler birlikte değerlendirilmelidir. İmtiyazlı alan özü itibarıyla kamu düzeni alanıdır ve bu alanda tahkim sözkonusu olmamalıdır.

Teklifin tümü üzerinde yapılan bu görüşmelerden sonra alt komisyon kurulmasına yönelik öneri oy çokluğu ile reddedilmiş ve maddelere geçilmesi yine oy çokluğu ile kabul edilmiştir.

1 inci madde üzerindeki görüşmelerde özelleştirmenin Anayasaya girmesi konusunda tüm üyelerimiz görüş belirtmişlerdir. Söz konusu düzenleme ile özelleştirmeye hukukî bir dayanak, bir disiplin ve esas getirileceği ifade edilmiştir.

— Çerçeve 1 inci maddenin ikinci fıkrası ile ilgili olarak bazı üyeler bu fıkranın adeta bir teminat fıkrası olduğunu, hükümetlerin bundan böyle kendi kendine özelleştirme yapamayacağını bu alanın Meclis denetiminde kanunla düzenleneceğini söylemişlerdir. Bu düzenleme ile mesele millî çapta müzakere edilecek, sübjektif değerlendirmelerin önüne geçilecektir.

Bazı üyelerimizin ise ikinci fıkranın amacının, özel hukuk sözleşmeleri yolu ile herhangi birkamu hizmetinin özel sektöre devredilmesi halinde Danıştay incelemesini bertaraf etmek olduğunu ileri sürmüşlerdir. Bu fıkra ile devlet yeniden yapılanmayı mümkün hale getirdiğinden girişim ve düşünce özgürlüğünün önüne geçilmemesi için hangi hizmetleri kamu, hangi hizmetleri özel sektörün yapacağı konusunda Anayasal kriter tespit edilmelidir. Bu çerçevede idarî-ekonomik kamu hizmeti ayırımına gidilmesi yerinde olacaktır.

Sayın Bakan bu madde ile ilgili olarak,

—Kamu hizmeti, kamu yararı ve kamu düzeninin zamanla toplumsal görüşe göre değişen ve yeni içerik kazanan kavramlar olduğunu,

—Kamu hizmetlerinin mutlaka kamu eli ile yürütülmesinin bir gereği olmadığını, özel kişilerce de yürütülebileceğini bu durumda karşımıza kamu hizmeti imtiyazının çıktığını,

—Bu madde ile ilgili konuların aslında bir çok yasal düzenlemeye konu edildiğini ancak Anayasal dayanak olmadığı için iptallerin sözkonusu olduğunu,

—Bu işlerin Yap-İşlet-Devret Modeli ile ilgili bulunduğunu, bu fıkranın ileride çıkacak yeni modeller için de Anayasal dayanak teşkil edeceğini,

—Yasama organının karar vermesinin bir güvence olduğunu,

—Kamu hizmeti imtiyaz şartlaşması niteliği taşıyan şartlaşma ve sözleşmelerle ilgili olarak Danıştayın düşünce bildireceği, nihaî kararı Bakanlar Kurulunun vereceğini,

—Bu düzenlemenin erkler ayrılığına uygun bir düzenlemeyi içerdiğini,

—Amacın hukukî sıkıntıyı aşmak olduğunu,

Belirtmişlerdir.

1 inci madde ile ilgili olarak Anayasanın 47 nci maddesinin birinci fıkrasını “Kamu hizmeti taşıyan özel teşebbüsler kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde ve ancak savaş sebebiyle (veya sırasında) devletleştirilebilir” şeklinde değiştirilmesine yönelik önerge işleme konulmuş ancak oy çokluğu ile reddedilmiştir.

1 inci madde teklifte olduğu şekliyle oya sunulmuş ve oy çokluğu ile kabul edilmiştir.

2 nci madde üzerindeki görüşmelerde şu görüşler ileri sürülmüştür.

— Tahkim şartının kabulü ile yabancı sermaye teknoloji akışı sağlanabilir. Bunun sonucu işsizlik azalabilir denebilir.Ancak, millî tahkimle ne sağlanacağı açık değildir. Kamu hizmetleri ile ilgili olarak yapılan sözleşmede ihtilaf çıkması durumunda yabancılık unsuru olmasa dahi tahkime gidilebilecek Türk hukuku ve yargısı devre dışı bırakılacaktır endişesi dile getirilmiştir.

— Yabancı sermaye açısından önemli olanın; demokrasinin tüm kural ve kurumlarıyla işler olması demokrasi standardının yüksek olması ve istikrar olduğu belirtilmiş; Anayasada böyle bir hüküm olmasa dahi; imzalanan çeşitli anlaşmalarla tahkimin söz konusu olduğu bu düzenlemenin amacının yabancı sermayeye güvence sağlamaktan çok yerel şirketleri Danıştayın denetiminden kurtararak rahatlatmak olduğu ifade edilmiştir.

—Özelleştirmenin benimsendiği noktada imtiyaz usulünün korunması hatadır.

— Kanunla ilgili düzenlemeler yapılırken tarafların başvuru şekli, uygulanacak hukuk gibi konularda hassas olunmalı, hukukumuz çağdaş hukuk normlarına ulaştırılmalıdır.

—Müteşebbislerimiz Avrupa ile rekabette oldukça cesurdur. Gümrük Birliğine girişimizle başlayan süreç tamamlanmalıdır. Bütün mesele güçlü ve bilinçli olmamızda yatmaktadır. 833 Türk firması 1994-1999 arası birçok yabancı ülkeye çeşitli sektörlerde 2 milyar dolara yakın sermaye ihraç etmiştir. Bizim müteşebbislerimiz de aynı şekilde yabancı ülkelerde teminat aramaktadırlar. Millî Tahkim Kurulu oluşturabilmemiz durumunda biz de model ülke olabiliriz.

—Anayasanın 125 inci maddesinin birinci fıkrası ile “idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır” kuralı doğrultusunda idarî dava türlerinin 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanununun 2 nci maddesinde düzenlendiği, yapılacak değişiklikle sözleşmenin tarafı olmayan 3 üncü kişilerin sözleşmeden doğan ve sözleşme ile ilgili fakat ondan ayrılabilen; çevre, imar, tarihî ve kültürel değerlerin korunması gibi işlemleri iptal veya tam yargı davasına konu yapabilecekleri ifade edilmiştir.

—Teklifte; kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözülmesinde millî veya milletlerarası tahkim yolunun öngörülebileceği ifadesi rahatlık getirmektedir. Esnek bir düzenlemedir.

Sayın Bakan bu madde ile ilgili olarak,

—Anayasa metninde tahkim konusunun ilk defa düzenlendiğini ancak bunun bir zorunluluk olduğunu,

—Tahkim sözleşmesinin tarafların iradesine tabi alan üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklar için yapılabileceğini,

— Aynı ülkenin iki vatandaşı arasındaki ticaretten kaynaklanan ihtilaf çıktığında tarafların millî tahkim yolunu öngörebilecekleri gibi milletlerarası tahkim yolunu da öngörebileceklerini,

İfade etmişlerdir.

Bu madde ile ilgili olarak “İmtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların millî ve milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülmektedir. Milletlerarası tahkim, ancak yabancılık unsuru içeren uyuşmazlıklarda söz konusu olabilir” şeklindeki yazılı önerge oy çokluğu ile kabul edilmiştir.

Ancak İçtüzüğün 43 üncü maddesi doğrultusunda 2 nci madde ile ilgili olarak tekrir-i müzakere talebi kabul edilmiş ve madde yeniden görüşmeye açılmıştır.

Bu görüşmede; yabancılık unsuru olan uyuşmazlıklarda uygulanacak kuralların uygulama kanununda ayrıntılı şekilde yer alması gerektiği belirtilmiştir. Önerge doğrultusunda görüş belirten üyelerimiz kriter getirilmesinin zorunlu olduğunu, yabancılık kavramının devletlerarası özel hukukta benimsenmiş bir kavram olduğunu, tarafların Türk olması durumunda millî tahkimin; yabancılık unsuru taşıması durumunda milletlerarası tahkimin söz konusu olması gerektiğini konunun kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşmaları ve sözleşmeleriyle ilgili olduğunu belirtmişlerdir.

Yapılan görüşmelerden sonra 2 nci madde teklifteki şekli ile oy çokluğu ile kabul edilmiştir.

3 üncü madde ile ilgili görüşmelerde;

Danıştayın imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini incelemesinin uzun zaman aldığı ancak sorunun sadece süre ile ilgili olmadığı; Danıştayın tahkim kaydı taşıyan sözleşmeleri geçerli saymaması olduğu belirtilmiştir. Danıştay teklife göre sadece görüş bildirecektir.

Teklifin 3 üncü maddesi ile 4 üncü maddesi Komisyonumuzca oy çokluğu ile kabul edilmiştir.

Teklifin tümü ile Genel Kurul da öncelikle ve ivedilikle görüşülmesinin önerilmesi oya sunulmuş ve oy çokluğu ile kabul edilmiştir.

Raporumuz Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygı ile sunulur.
 

	Başkan	Başkanvekili
	Ertuğrul Yalçınbayır	N. Kemal Atahan
	Bursa	Hatay
	Sözcü	Kâtip
	Ş. Bülent Yahnici	Sühan Özkan
	Ankara	İstanbul
	Üye	Üye
	Ahmet İyimaya	M. Zeki Sezer
	Amasya	Ankara
	Üye	Üye
	Salih Çelen	Şaban Kardeş
	Antalya	Bayburt
	(İmzada bulunamadı)
	Üye	Üye
	İsmail Alptekin	Ayvaz Gökdemir
	Bolu	Erzurum
	(İmzada bulunamadı)
	Üye	Üye
	Mehmet Şandır	Edip Özgenç
	Hatay	İçel
	Üye	Üye
	Süleyman Arif Emre	Cavit Kavak
	İstanbul	İstanbul
	(Muhalifim)
	Üye	Üye
	Osman Kılıç	Necdet Saruhan
	İstanbul	İstanbul
	Üye	Üye
	Mehmet Ali Şahin	Işın Çelebi
	İstanbul	İzmir
	(Muhalifim)
	Üye	Üye
	Mehmet Özcan	Mustafa Kamalak
	İzmir	Kahramanmaraş
		(Muhalifim)
	Üye	Üye
	Mehmet Sağlam	Sadık Yakut
	Kahramanmaraş	Kayseri
	(İmzada bulunamadı)
	Üye	Üye
	Mehmet Kundakçı	Şeref Malkoç
	Osmaniye	Trabzon
		(Muhalifim)

 

(1 inci madde için)

Teklifin 1 inci maddesi ile Anayasanın 47 nci maddesine iki fıkra eklenmektedir.

Eklenen 2 nci fıkra ile;

1. Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri il diğer kamu kuruluşlarının yaptıkları bir kısım yatırım ve hizmetler “özel hukuk sözleşmesi” sayılabilecektir.

2. “Özel hukuk sözleşmesi” sayma işi “kanun” ile yapılacaktır.

Başka bir deyişle, özelleştirmeye konu olan “kamu yatırım ve hizmetleri” “kanun” ile belirlenecektir. Bu belirleme sonunda menfaati haleldar olan vatandaşlar “idarî yargıya başvuramayacaktır”. Çünkü yapılan iş, bir idarî işlem değil, bir yasama faaliyetidir.

Yasama faaliyetinin denetimi ise hem çok ağır işlemekte hem de vatandaşlar için hemen hemen bütünüyle kapalı bulunmaktadır.

Kısaca teklifin 1 inci maddesiyle getirilen özelleştirme tam bir “talan”a yol açacak mahiyettedir.

Prof. Dr. Mustafa Kamalak S. Arif Emre

Kahramanmaraş İstanbul

(2 nci madde için)

Teklifin 2 nci maddesi ile tahkim, tespitlerimize göre dünyada ilk defa “anayasal bir kurum” olarak düzenlenmektedir. Yine tespitlerimize göre dünyada ilk defa, iç uyuşmazlıklar için milletlerarası tahkim yolu kabul edilmektedir.

Türk Devleti ile, içinde hiçbir yabancı unsur taşımayan bir Türk firması arasındaki ihtilafı, Türk yargısından alıp uluslararası tahkim kuruluşlarına vermenin “millî egemenlik” kavramı ile bağdaşmayacağını düşünüyoruz.

Daha açık bir ifade ile; hiçbir yabancı unsur taşımayan, hiçbir yabancıyı ilgilendirmeyen, üstelik, taraflarından biri Türk Devleti (Türk Hükümeti, Türk İdaresi) olan bütünüyle millî bir uyuşmazlığı uluslararası alanda yabancı hukuk kurallarına göre yabancı hakemler vasıtasıyla çözmek, millî egemenlikle bağdaşamaz.

Prof. Dr. Mustafa Kamalak S. Arif Emre

Kahramanmaraş İstanbul

(3 üncü madde için)

Anayasanına 155 inci maddesinde değişiklik yapan 3 üncü madde ile, imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri için Danıştayın inceleme yetkisi kaldırılıyor. Bundan böyle Danıştay, imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri konusunda inceleme yapamayacak, sadece görüş bildirebilecektir. Bildirim görüş de, tabiatı icabı, idareyi bağlamayacaktır.

—Peki, idarenin yaptığı imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinin hukuka uygunluğunu kim denetleyecek?

—Hiç kimse! Veya tahkim kuruluşları!

Halbuki uygun olanı; Danıştayın inceleme görevine devam etmesi, ancak inceleme işini (3 ay, 4 ay gibi ) belirli bir süre içinde tamamlamasıdır.

Prof. Dr. Mustafa Kamalak S. Arif Emre

Kahramanmaraş İstanbul

Şeref Malkoç M. Ali Şahin

Trabzon İstanbul

DEMOKRATİK SOL PARTİ GENEL BAŞKANI İSTANBUL MİLLETVEKİLİ BÜLENT ECEVİT, MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GENEL BAŞKANI OSMANİYE MİLLETVEKİLİ DEVLET BAHÇELİ İLE ANAVATAN PARTİSİ GENEL BAŞKANI RİZE MİLLETVEKİLİ MESUT YILMAZ VE 282

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN

MADDE 1. —Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 47 nci maddesinin kenar başlığı, “E. Devletleştirme ve özelleştirme” şeklinde değiştirilmiş ve bu maddeye ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“Devletin, kamu iktisadî teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan işletme ve varlıkların özelleştirilmesine ilişkin esas ve usuller kanunla gösterilir.

Devlet, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişileri tarafından yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzelkişilere yaptırılabileceği veya devredilebileceği kanunla belirlenir.”

MADDE2.—Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 125 inci maddesinin birinci fıkrasına ikinci cümle olarak aşağıdaki hüküm eklenmiştir.

“Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların millî veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir.”

MADDE3. —Anayasanın 155 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Danıştay, davaları görmek, Başbakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları ve kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek, tüzük tasarılarını incelemek, idarî uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir.”

MADDE4.—Bu Kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve halk oylamasına sunulması halinde 1 inci maddesi ayrı, 2 ve 3 üncü maddeleri birlikte ayrı oylanır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN

MADDE 1.—Teklifin 1 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 2.—Teklifin 2 nci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 3.—Teklifin 3 üncü maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 4.—Teklifin 4 üncü maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.