Dönem : 21 Yasama Yılı : 4

T.B.M.M. (S. Sayısı : 783)

Komisyonu Raporu (1/910)

Not : Tasarı Başkanlıkça Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji ve Dışişleri Komisyonlarına havale edilmiştir.

T.C.

Başbakanlık

18.9.2001

Kanunlar ve Kararlar

Genel Müdürlüğü

Sayı : B.02.0.KKG.0.10/101-344/4324

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Dışişleri Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 22.8.2001 tarihinde kararlaştırılan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Gabon Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Genel Ticarî, Ekonomik, Kültürel ve Teknik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

Bülent Ecevit

Başbakan

GEREKÇE

Gabon ile özellikle 1994 yılından bu yana gelişme gösteren dış ticaretimizde, 2000 yılı itibariyle, ihracatımız 1,65 milyon $, ithalatımız ise 14,34 milyon $ olarak gerçekleşmiştir.

Bilindiği üzere, 6,3 milyar $’lık GSMH’sı ve 5400 $’lık kişi başı Millî Geliri ile Afrika’nın en gelişmiş ülkelerinden birisi olan Gabon, 1999 yılı itibariyle 2,6 milyar $ ihracaat, 1,2 milyar $’lık bir ithalat hacmine ulaşmıştır.

1990-98 yılları arasında yıllık ortalama % 3,3’lük bir büyüme hızı kaydeden Gabon, son yıllarda yıllık yaklaşık 200 milyon $’lık doğrudan yabancı sermaye yatırımı çekmektedir. Gabon’un diğer taraftan Orta Afrika Ekonomik Birliği üyesi olması dolayısıyla potansiyel teşkil eden bir ülke olarak değerlendirilmektedir.

Afrika’ya açılım politikamız çerçevesinde, anılan ülke ile ekonomik ve ticarî ilişkilerimizin daha da geliştirilmesini teminen, 21 Eylül 2000 tarihinde Libreville’de Genel, Ticarî, Ekonomik, Kültürel ve Teknik İşbirliği Anlaşması imzalanmıştır.

Anlaşma ile,

– iki ülke arasındaki ticarî, ekonomik, kültürel ve teknik işbirliğinin geliştirilmesi,

– ortak sermaye ile sınaî ve ticarî teşebbüsler kurulması, uzman, danışman, doküman ve bilgi teatisi, eğitim ve burs imkânlarının sağlanması, fuar ve sergiler düzenlenmesi,

– tarafların birbirlerine en çok kayrılan ülke statüsü tanımaları,

– Anlaşma hükümlerinin uygulanması için, uygulamadan çıkabilecek sorunların incelenmesi ve iki ülke arasında yeni işbirliği imkânlarının belirlenmesi ile görevli bir Ortak İzleme Komitesi kurulması,

öngörülmektedir.

Dışişleri Komisyonu Raporu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Dışişleri Komisyonu

4.12.2001

Esas No. : 1/910

Karar No. : 56

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Gabon Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Genel Ticarî, Ekonomik, Kültürel ve Teknik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı Komisyonumuzun 22 Kasım 2001 tarihli 26 ncı Birleşiminde Dışişleri Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı temsilcileri ile Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkililerinin katılmalarıyla görüşülmüştür.

Afrika’nın en gelişmiş ülkelerinden biri olan Gabon ile imzalanan Anlaşma; iki ülke arasındaki ticarî, ekonomik, kültürel ve teknik işbirliğinin geliştirilmesini, ortak sermaye ile sınaî ve ticarî teşebbüsler kurulmasını, uzman ve bilgi teatisinde bulunulmasını öngörmektedir.

Afrika’ya açılma politikamız çerçevesinde imzalanan Anlaşma Komisyonumuzca benimsenmiş ve Tasarı kabul edilmiştir.

Raporumuz Genel Kurul’un onayına sunulmak üzere Başkanlığa saygı ile arzolunur.

Başkan

Sözcü

Üye

Kâmran İnan

Mehmet Kaya

M. Ali Bilici

Van

Kahramanmaraş

Adana

Üye

Saffet Arıkan Bedük

Eyyüp Sanay

Hikmet Uluğbay

Ankara

Üye

Ş. Bülent Yahnici

Nesrin Ünal

Servet Sazak

Ankara

Antalya

Eskişehir

Üye

Ayfer Yılmaz

A. Ahat Andican

Hüseyin Kansu

İçel

İstanbul

Üye

Osman Yumakoğulları

Cevdet Akçalı

Ahmet Zamantılı

İstanbul

Kütahya

Tekirdağ

Üye

Mehmet Yaşar Ünal

Uşak

HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE GABON CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA GENEL, TİCARÎ, EKONOMİK, KÜLTÜREL VE TEKNİK İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TASARI

MADDE 1. – 21 Eylül 2000 tarihinde Libreville’de imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Gabon Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Genel Ticarî, Ekonomik, Kültürel ve Teknik İşbirliği Anlaşması”nın onaylanması uygun bulunmuştur.

MADDE 2. – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3. – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

DIŞİŞLERİ KOMİSYONUNUN

KABUL ETTİĞİ METİN

MADDE 1. – Tasarının 1 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 2. – Tasarının 2 nci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 3. – Tasarının 3 üncü maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

Bülent Ecevit

Başbakan

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd. V.

D. Bahçeli

H. H. Özkan

R. K. Yücelen

Devlet Bakanı

K. Derviş

Prof. Dr. T. Toskay

M. Keçeciler

Devlet Bakanı

Prof. Dr. Ş. S. Gürel

F. Bal

N. Arseven

Devlet Bakanı

M. Yılmaz

Prof. Dr. R. Mirzaoğlu

Dr. Y. Karakoyunlu

Devlet Bakanı

H. Gemici

Prof. Dr. Ş. Üşenmez

E. S. Gaydalı

Devlet Bakanı V.

Devlet Bakanı

Prof. Dr. Ş. S. Gürel

Prof. Dr. A. Çay

R. Önal

Adalet Bakanı

Millî Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı

Prof. Dr. H. S. Türk

S. Çakmakoğlu

R. K. Yücelen

Dışişleri Bakanı

Maliye Bakanı V.

Millî Eğitim Bakanı

İ. Cem

M. Keçeciler

M. Bostancıoğlu

Bayındırlık ve İskân Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

K. Aydın

Doç. Dr. O. Durmuş

O. Vural

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

Prof. Dr. H. Y. Gökalp

Y. Okuyan

A. K. Tanrıkulu

En. ve Tab. Kay. Bakanı

Kültür Bakanı V.

Turizm Bakanı

Z. Çakan

H. Gemici

M. Taşar

Orman Bakanı

Çevre Bakanı

Prof. Dr. N. Çağan

F. Aytekin

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ

İLE GABON CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ

ARASINDA GENEL

TİCARÎ, EKONOMİK, KÜLTÜREL VE TEKNİK İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI

Bir tarafta Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve diğer tarafta Gabon Cumhuriyeti Hükümeti, bundan böyle “Âkit Taraflar” olarak anılacaklardır.

İki ülke arasında mevcut işbirliği ve dostane ilişkileri kuvvetlendirmek arzusuyla;

İki ülke arasıda ticarî, ekonomik, kültürel ve teknik alanlardaki işbirliğini eşitlik ve karşılıklı yarar esasına göre geliştirmeye ve güçlendirmeye kararlı olarak,

Ticaretin gelişmesinin, ekonomik, kültürel ve teknik alanlardaki işbirliğinin, ülkelerindeki hızlı kalkınma stratejisinin temel unsurlarından biri olduğuna inanarak;

Aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır:

MADDE I

Âkit Taraflar, ülkelerinde yürürlükte olan kanun, karar ve yönetmelikler çerçevesinde, iktisadî teşekkülleri, işletme ve firmaları arasındaki ticarî mübadelelerin, ekonomik, kültürel ve teknik işbirliğinin sürekli geliştirilmesine ve çeşitlendirilmesine yardımcı olmak, teşvik etmek ve kolaylaştırmak hususunda anlaşmışlardır.

MADDE II

Madde I’de öngörülen işbirliği alanları özellikle aşağıdaki hususları kapsayacaktır:

a) Ortak sermaye ile sınaî ve ticarî teşebbüsler kurulması,

b) Uzman, danışman, doküman ve bilgi teatisi,

c) Eğitimde ve hizmetler alanında imkânlar sağlanması,

d) Burs imkânları sağlanması, inceleme gezileri ve seminerler düzenlenmesi,

e) Fuarlar ve sergiler düzenlenmesi,

f) Âkit Tarafların ileride üzerinde mutabık kalacakları diğer tüm işbirliği şekilleri

MADDE III

Madde II’de öngörülen başlıca ticarî, ekonomik, kültürel ve teknik işbirliği projelerinin uygulamaları, protokoller ve/veya spesifik anlaşmalarla düzenlecektir.

MADDE IV

Âkit Taraflar, ticarî mübadelelerin akışını her iki ülkede yürürlükte bulunan yasa ve yönetmeliklere uygun olarak kolaylaştırmak amacıyla:

a) Diğer Âkit Taraftan gelen üçüncü bir ülkeye yönelik ticarî mallar için transit serbestisi tanıyacaklardır,

b) Üçüncü bir ülkeden gelen diğer Âkit Tarafa yönelik ticarî mallara transit serbestisi tanıyacaklardır,

c) Âkit Taraflar arasında deniz trafiğine ilişkin bir anlaşma akdedilinceye kadar, işbu Anlaşma çerçevesinde mübadele edilen malların taşınmasında birbirlerinin ulusal taşıma kuruluşlarına öncelik vereceklerdir.

MADDE V

Taraflar, Dünya Ticaret Örgütü hükümlerine uygun olarak iki ülke arasındaki ticarî ilişkilerde birbirlerine karşılıklı olarak En Çok Kayrılan Ülke muamelesi yapmak hususunda mutabık kalmışlardır.

Ancak, bu hüküm, serbest ticaret bölgeleri, gümrük birlikleri, diğer bölgesel anlaşmalar, gelişmekte olan ülkelerle yapılan özel anlaşmalar ve sınır ticareti kapsamında üçüncü ülkelere tanınmış veya tanınacak olan ayrıcalık ve avantajlara uygulanmayacaktır.

MADDE VI

Bu anlaşma çerçevesinde Âkit Taraflar arasında yapılacak bütün ödemeler, her iki ülkede yürürlükte bulunan kambiyo ve dış ticaret mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilecektir.

MADDE VII

Bu Anlaşmanın uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla, her ülkede yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde Âkit Taraflar;

a) Ülkeleri sınırları içinde sergiler düzenlenmesi ve uluslararası fuarlara iştirak edilmesi için gerekli her türlü kolaylık ve yardımı birbirlerine göstereceklerdir,

b) Herhangi bir ticarî işlem konusu olmaları halinde gerekli vergi, resim, harç ve eşetkili vergilerin ödenmesi şartı ile aşağıda sıralanan malların gümrük vergisi, resim, harç ve diğer eşetkili vergilerden muaf olarak ithal ve ihracına izin vereceklerdir:

– Yalnız sipariş almak veya reklam yapmak için gerekli olan ve ticarî değeri bulunmayan mal numuneleri ve reklam malzemeleri,

– Geçici olarak kabul edilen:

• Test veya deney yapmaya mahsus malzemeleri,

• Ticarî fuar ve sergilerde montaj ve/veya gerekli onarımların yapılmasında kullanılacak malzeme ve aletler.

MADDE VIII

Bu Anlaşmadaki herhangi bir değişiklik, Âkit Tarafların yazılı onayıyla yapılacaktır ve bu husus Âkit Taraflarca tasdik olunacaktır.

MADDE IX

Âkit Taraflar, bu Anlaşma hükümlerinin uygulanması için, tatbikattan çıkabilecek sorunların incelenmesi ve iki ülke arasında yeni işbirliği imkânlarının belirlenmesi ile görevli bir Ortak İzleme Komitesi kurulmasında mutabık kalmışlardır.

Ortak İzleme Komitesi Taraflardan birinin talebi ve her durumda iki yılda bir dönüşümlü olarak iki ülkenin başkentlerinde toplanacaktır.

MADDE X

Bu Anlaşmanın yorumlanmasından ve uygulanmasından doğabilecek tüm itilaflar diplomatik kanallardan çözümlenecektir.

MADDE XI

Bu Anlaşma her iki Âkit Tarafın kendi mevzuatlarına uygun olarak tamamlayacakları onay işlemlerini karşı tarafa bildirecekleri tarihte yürürlüğe girecektir. Anlaşma beş (5) yıl yürürlükte kalacak ve bu sürenin hitamında, Âkit Taraflarca altı ay önceden yazılı olarak fesih istemi bildirilmedikçe, yürürlük süresi birer yıllık devreler itibariyle otomatik olarak uzayacaktır.

Bu Anlaşmanın sona erdirilmesi, Taraflar arasında daha önce imzalanmış senet ve mukavelelerden kaynaklanan hak ve taahhütleri etkilemeyecektir.

Libreville’de 21 Eylül 2000 tarihinde iki Fransızca orijinal nüsha olarak düzenlenmiştir.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

GABON CUMHURİYETİ

HÜKÜMETİ ADINA

Hasan GEMİCİ

Ali BONGO

Devlet Bakanı

Millî Savunma Bakanı,

Devlet Bakanı, Dışişleri, İşbirliği ve

Frankofoni Bakanı Vekili