Dönem
: 21 Yasama Yılı : 3
T.B.M.M. (S. Sayısı : 726)
Türkiye Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti Arasında Yatırımların
Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun
Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/868)
Not : Tasarı,
Başkanlıkça Plan ve Bütçe ve Dışişleri Komisyonlarına havale edilmiştir.
|
|
T.C. |
|
|
Başbakanlık |
|
29.5.2001 |
|
|
|
Kanunlar ve Kararlar |
|
|
Genel Müdürlüğü |
|
|
Sayı : B.02.0.KKG.0.10/101-308/2581 |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Dışişleri
Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 14.5.2001
tarihinde kararlaştırılan “Türkiye Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti Arasında
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının
Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.
Gereğini arz
ederim.
Bülent Ecevit
Başbakan
GEREKÇE
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması
Anlaşmalarının ana amacı; beraberinde yalnız sermaye değil aynı zamanda
teknoloji, yönetim becerisi, çeşitli pazarlara giriş şansını getiren doğrudan
yabancı sermaye yatırımlarını taraf ülkeler arasında teşvik etmek ve ilgili
ülkenin hukukî düzeni içinde yatırımların korunmasını sağlamaktır.
Ülkemiz müteşebbis ve sermayesinin dış ülkelere
açılması, aynı zamanda yabancı sermaye ve ileri teknolojinin ülkemize gelmesi
yolu ile ekonomimizin küreselleşen dünya ekonomisi içinde etkin bir şekilde yer
alması, genel ekonomik politikamızın ana hedefleri arasındadır. Bu çerçevede,
ülkemizde yapılan yabancı sermaye yatırımlarının korunması ve daha fazla
yabancı sermaye gelişinin özendirilebilmesi için, yatırım ve ticarî
ilişkilerimizin yoğun olduğu veya bu ilişkilerin genişlemesine yönelik
potansiyele sahip olduğu düşünülen ülkelerle, Yatırımların Karşılıklı Teşviki
ve Korunması Anlaşmalarının imzalanmasına 1962 yılında başlanmıştır. Ülkemizin
sermaye ihraç eder hale gelmesi ile bu süreç hızlandırılmış ve bugüne kadar 63
ülke ile anılan anlaşma imzalanmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti ile Slovak Cumhuriyeti arasında
imzalanan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının esasları
aşağıda özet halinde sunulmaktadır.
1. Anlaşmaya taraf ülke sınırlarında gerçekleştirilen
yabancı sermayeli yatırımların ve ilgili faaliyetlerin tâbi olacağı muameleyi
belirleyerek ekonomik işbirliği için uygun koşulları yaratmak.
2. Türkiye ve Slovakya’da yabancı sermayenin
kamulaştırma ve devletleştirme yönünden tâbi olacağı muamele ve sahip olduğu
haklara açıklık getirmek.
3. Her iki ülkede, özel teşebbüsle devlet arasında
çıkabilecek ihtilafların çözüm yollarını tespit etmek.
Daha istikrarlı bir yatırım ortamının teminini öngören
bu Anlaşma ile birlikte iki ülke arasındaki sermaye akışında artış
gerçekleşmesi beklenmektedir. Anlaşma, yatırımcılara ekonomik ve yasal güvence
verirken, ilgili ülkelere yeni herhangi bir yük getirmemektedir.
Dışişleri
Komisyonu Raporu
|
|
Türkiye Büyük Millet Meclisi |
|
|
Dışişleri Komisyonu |
|
21.6.2001 |
|
|
|
Esas No. : 1/868 |
|
|
Karar No. :38 |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Türkiye Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti Arasında
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın
Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı Komisyonumuzun 14 Haziran
2001 tarihli 19 uncu ve 21 Haziran 2001 tarihli 20 nci Birleşimlerinde
Dışişleri Bakanlığı temsilcileri ile Hazine Müsteşarlığı yetkililerinin
katılmalarıyla görüşülmüştür.
Bilindiği gibi yatırımların karşılıklı teşviki ve
korunması anlaşmalarının ana amacı sermaye ve teknoloji akımını kolaylaştırmak,
yabancı sermaye yatırımlarını teşvik etmek ve ilgili ülkenin hukuk düzeni
içinde korunmasını sağlamaktır.
İki ülke arasında yabancı sermayeli yatırımların tâbi
olacağı muameleyi belirleyerek ekonomik işbirliği için uygun şartları sağlamak,
yabancı sermayenin kamulaştırma ve devletleştirme yönünden tâbi olacağı
muameleye açıklık getirmek, özel teşebbüsle devlet arasında çıkabilecek
ihtilafların çözüm yollarını tesbit etmek amacını taşıyan Anlaşma
Komisyonumuzca uygun görülmüş ve Tasarı kabul edilmiştir.
Raporumuz Genel Kurulun onayına sunulmak üzere
Başkanlığa saygı ile arz olunur.
|
|
Başkan |
Başkanvekili |
|
Sözcü |
|
|
|
|
Kâmran İnan |
Suat Çağlayan |
|
Mehmet Kaya |
|
|
|
|
Van |
İzmir |
|
Kahramanmaraş |
|
|
|
|
Üye |
Üye |
|
Üye |
|
|
|
|
Hikmet Uluğbay |
Nesrin Ünal |
|
Agâh Oktay Güner |
|
|
|
|
Ankara |
Antalya |
|
Balıkesir |
|
|
|
|
Üye |
Üye |
|
Üye |
|
|
|
|
Teoman Özalp |
Servet Sazak |
|
Ayfer Yılmaz |
|
|
|
|
Bursa |
Eskişehir |
|
İçel |
|
|
|
|
Üye |
Üye |
|
Üye |
|
|
|
|
Zafer Güler |
İrfan Gündüz |
|
Hüseyin Kansu |
|
|
|
|
İstanbul |
İstanbul |
|
İstanbul |
|
|
|
|
Üye |
Üye |
|
Üye |
|
|
|
|
Osman Yumakoğulları |
Abdullah Gül |
|
Hüseyin Arı |
|
|
|
|
İstanbul |
Kayseri |
|
Konya |
|
|
|
|
Üye |
Üye |
|
Üye |
|
|
|
|
Basri Coşkun |
Birol Büyüköztürk |
|
Ahmet Zamantılı |
|
|
|
|
Malatya |
Osmaniye |
|
Tekirdağ |
|
|
|
|
Üye |
|
|
Üye |
|
|
|
|
Hasan Özgöbek |
|
|
Mehmet Yaşar Ünal |
|
|
|
|
Uşak |
|
|
Uşak |
|
|
HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ VE SLOVAK CUMHURİYETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE
KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA
DAİR KANUN
TASARISI
MADDE 1. – 9 Ekim 2000 tarihinde Ankara’da imzalanan
“Türkiye Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı
Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma”nın onaylanması uygun bulunmuştur.
MADDE 2. – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3. – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.
DIŞİŞLERİ KOMİSYONUNUN
KABUL ETTİĞİ METİN
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ VE SLOVAK CUMHURİYETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE
KORUNMASINA İLİŞKİN ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA
DAİR KANUN
TASARISI
MADDE 1. – Tasarının 1 inci maddesi Komisyonumuzca
aynen kabul edilmiştir.
MADDE 2. – Tasarının 2 nci maddesi Komisyonumuzca aynen
kabul edilmiştir.
MADDE 3. – Tasarının 3 üncü maddesi Komisyonumuzca
aynen kabul edilmiştir.
|
|
Bülent
Ecevit |
|
|
|
Başbakan |
|
|
|
Devlet Bak. ve Başb. Yrd. |
Devlet Bak. ve Başb. Yrd. |
|
Devlet Bak. ve Başb. Yrd. |
|
|
|
|
D. Bahçeli |
H. H. Özkan |
|
M. Yılmaz |
|
|
|
|
Devlet Bakanı |
Devlet Bakanı |
|
Devlet Bakanı |
|
|
|
|
K. Derviş |
Prof. Dr. T.
Toskay |
|
M. Keçeciler |
|
|
|
|
Devlet Bakanı V. |
Devlet Bakanı |
|
Devlet Bakanı |
|
|
|
|
M.
Bostancıoğlu |
F. Bal |
|
Y. Yalova |
|
|
|
|
Devlet Bakanı |
Devlet Bakanı |
|
Devlet Bakanı |
|
|
|
|
M. Yılmaz |
Prof. Dr. R.
Mirzaoğlu |
|
R. K.
Yücelen |
|
|
|
|
Devlet Bakanı |
Devlet Bakanı V. |
|
Devlet Bakanı V. |
|
|
|
|
H. Gemici |
Prof. Dr. R.
Mirzaoğlu |
|
E. S. Gaydalı |
|
|
|
|
Devlet Bakanı |
Devlet Bakanı |
|
Devlet Bakanı |
|
|
|
|
F. Ünlü |
Prof. Dr. A.
Çay |
|
R. Önal |
|
|
|
|
Adalet Bakanı V. |
Millî Savunma Bakanı |
|
İçişleri Bakanı |
|
|
|
|
Prof. Dr. N. Çağan |
S.
Çakmakoğlu |
|
S. Tantan |
|
|
|
|
Dışişleri Bakanı V. |
Maliye Bakanı |
|
Millî Eğitim Bakanı |
|
|
|
|
H. H. Özkan |
S. Oral |
|
M.
Bostancıoğlu |
|
|
|
|
Bayındırlık ve İskân Bakanı |
Sağlık Bakanı V. |
|
Ulaştırma Bakanı |
|
|
|
|
K. Aydın |
Prof. Dr. H.
Y. Gökalp |
|
Prof. Dr. E.
Öksüz |
|
|
|
|
Tarım ve Köyişleri Bakanı |
Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı |
|
Sanayi ve Ticaret Bakanı |
|
|
|
|
Prof. Dr. H.
Y. Gökalp |
Y. Okuyan |
|
A. K.
Tanrıkulu |
|
|
|
|
En. ve Tab. Kay. Bakanı |
Kültür Bakanı |
|
Turizm Bakanı |
|
|
|
|
Z. Çakan |
M. İ. Talay |
|
E. Mumcu |
|
|
|
|
Orman Bakanı |
|
|
Çevre Bakanı |
|
|
|
|
Prof. Dr. N.
Çağan |
|
|
F. Aytekin |
|
|
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ VE SLOVAK CUMHURİYETİ ARASINDA
YATIRIMLARIN
KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN
ANLAŞMA
Bundan sonra “Taraflar” olarak anılacak olan Türkiye
Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti;
Özellikle bir Taraf yatırımcılarının, diğer Tarafın
ülkesinde yapacakları yatırımlarla ilgili olmak üzere aralarındaki ekonomik
işbirliğini artırma arzusu ile,
Anılan yatırımların tâbi olacağı uygulamalara ilişkin
bir anlaşma akdinin, sermaye ve teknoloji akımı ile Tarafların ekonomik
gelişimini teşvik edeceğini kabul ederek,
İstikrarlı bir yatırım ortamı meydana getirmek ve
ekonomik kaynakların en etkin biçimde kullanılmalarını sağlamak üzere,
yatırımların adil ve hakkaniyete uygun muameleye tâbi tutulmasının gerektiği
hususunda mutabık kalarak ve
Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması için bir
anlaşma yapılması kararıyla,
Aşağıdaki şekilde anlaşmaya varmışlardır :
MADDE 1
Tanımlar
İşbu Anlaşmada :
1. “Yatırımcı” terimi, diğer Tarafın ülkesinde yatırım
yapan herhangi bir gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.
(a) “Gerçek kişi” terimi, kanunlarına uygun olarak
Taraflardan herbirinin vatandaşlığını haiz herhangi bir gerçek kişiyi ifade
eder.
(b) “Tüzel kişi” terimi, Taraflardan birinin
kanunlarına göre kurulmuş veya teşekkül etmiş, yönetim merkezi Taraflardan
birinin ülkesinde bulunan ve kanunlarınca tanınan herhangi bir varlığı ifade
eder.
2. “Yatırım” terimi, ev sahibi Tarafın ülkesindeki
kanun ve nizamlara uygun olarak her türlü malvarlığını, bunlarla kısıtlı
olmamak koşuluyla, özellikle aşağıdakileri kapsar.
(a) hisse senetleri, sermaye hisseleri ya da şirketlere
iştirakin diğer şekilleri;
(b) yeniden yatırımda kullanılan gelirler, para
alacakları veya bir yatırımla ilgili malî değeri olan diğer haklar;
(c) taşınır ve taşınmaz mallar, ipotek, tedbir, rehin
ve diğer benzer haklar gibi diğer haklar;
(d) sınaî ve fikrî mülkiyet hakları;
(e) doğal kaynaklarla ilgili imtiyazları da içerecek
şekilde, kanun veya sözleşme ile verilmiş iş imtiyazları.
Söz konusu terim yatırımın yapıldığı Tarafın
ülkesindeki kanun ve nizamlarına uygun olarak yapılmış tüm yatırımları kapsar.
3. “Gelirler” terimi, bir yatırımdan elde edilen
meblağları ve özellikle kâr, faiz, sermaye kazançları, temettüleri ve diğer
gelirleri ifade eder.
4. “Ülke” terimi;
(a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilgili olarak, Türk
ülkesini, karasularını, aynı zamanda uluslararası hukuka uygun olarak üzerinde
doğal kaynakların aranması, işletilmesi ve korunması amaçları için yargılama ve
egemenlik haklarına sahip olduğu deniz alanlarını ifade eder.
(b) Slovak Cumhuriyeti ile ilgili olarak, Slovak
Cumhuriyetinin uluslararası hukuka uygun olarak, doğal kaynakların aranması,
işletilmesi ve korunması amaçları için egemenliğini, yargı veya egemenlik
haklarını tatbik ettiği kara parçasını ifade eder.
MADDE II
Yatırımların Teşviki ve Korunması
1. Her bir Taraf diğer Tarafın yatırımcılarının
yatırımlarını teşvik edecek ve ülkesinde bu yatırımlar için uygun ekonomik ve
yasal koşulları yaratacak ve bu gibi yatırımları kanunlarına ve nizamlarına
uygun olarak kabul edecektir.
2. Bir Taraf ülkesindeki bir yatırımı kabul ettiğinde,
her bir Taraf kanun ve nizamlarına uygun olarak bu gibi yatırımlarla ve lisans
anlaşmalarının ve teknik, ticarî ve idarî yardım sözleşmelerinin uygulanması
ile ilgili gerekli izinleri garanti edecektir.
3. Her bir Tarafın yatırımcılarının yatırımlarına her
zaman adil ve eşit muameleye tâbi tutulacaktır.
MADDE III
Millî ve En Çok Kayırılan Ulus Muameleleri
1. Her bir Taraf diğer Tarafın yatırımcılarınca
kurulmuş bulunan yatırımları ve diğer Tarafın yatırımcılarının gelirlerine,
ülkesinde adil ve eşit ve hangisi daha elverişli ise, kendi yatırımcılarının
yatırımlarına veya gelirlerine veya herhangi bir üçüncü ülke yatırımcılarının
yatırımlarına veya gelirlerine uyguladığı muameleden daha az elverişli olmayan
bir muamele tanıyacaktır.
2. Her bir Taraf ülkesindeki diğer Tarafın
yatırımcılarına, bunların yatırımlarının yönetimi, sürdürülmesi, kullanımı,
faydalanılması veya elden çıkarılması ile ilgili olarak adil ve eşit olan ve
hangisi daha elverişli ise, kendi yatırımcılarına veya herhangi bir üçüncü ülke
yatırımcılarına uyguladığı muameleden daha az elverişli olmayan bir muamele
tanıyacaktır.
3. İşbu Maddenin 1 inci ve 2 nci paragrafının hükümleri
bir Tarafın diğer Tarafın yatırımcılarını aşağıda sayılan anlaşmalarla ilgili
herhangi bir muamelenin, tercihin veya ayrıcalığın faydalarından
yararlandırmaya zorunlu olduğu anlamında yorumlanmayacaktır :
(a) herhangi bir gümrük birliği veya serbest ticaret
alanı veya bir parasal birlik veya Taraflardan birinin taraf olduğu veya
olabileceği bu gibi birliklere veya kurumlara veya diğer bölgesel ekonomik
işbirliği biçimlerine öncülük eden benzer uluslararası anlaşmalar;
(b) tamamen veya esas olarak vergilendirme ile ilgili
herhangi bir uluslararası anlaşma veya düzenleme.
4. Tarafların ülkelerine yabancıların girmesi, kalması,
iş faaliyetleri ve istihdam edilmesi ile ilgili kanun ve nizamlarına uygun
olarak;
(a) Taraflardan her biri, kendi ülkesindeki bir
yatırımın faaliyete geçmesi ile ilgili olarak önemli düzeyde sermaye ve diğer
şekillerde kaynak aktarmayı taahhüt eden veya taahhüt etme aşamasında olan
diğer Taraf vatandaşları veya onların istihdam ettikleri kişilerin; kuruluş,
geliştirme, idare ve danışmanlık maksadıyla, ülkesine girmelerine ve ikamet
etmelerine izin verecektir.
(b) Taraflardan birinin yürürlükteki kanun ve nizamları
çerçevesinde yasal olarak kurulan ve diğer Tarafın yatırımcılarının yatırımı
olan şirketlerin, kendi seçtikleri üst düzey idarî ve teknik personeli,
milliyetleri ne olursa olsun istihdam etmelerine izin verilecektir.
Her bir tarafın vatandaşları yerleşik olmayanların
ülkeye girişi ve kalması ile ilgili tüm kural ve nizamlara uymakla
yükümlüdürler.
MADDE IV
Kamulaştırma
1. Her bir Tarafın yatırımcılarının yatırımları kamu
yararı amacıyla yapılanlar dışında diğer Tarafın ülkesinde millileştirilmeyecek,
kamulaştırılmayacak veya millileştirme veya kamulaştırmaya (bundan sonra
kamulaştırma olarak anılacaktır) benzer etkilere sahip tedbirlere tâbi
tutulmayacaktır. Kamulaştırma yürürlükteki hukuka göre, ayrımcı olmayacak bir
şekilde gerçekleştirilecek ve zamanında, yeterli ve etkin tazminat ödemesi için
hükümler kamulaştırmaya eşlik edecektir. Bu gibi bir tazminat, hangisi önce
ise, kamulaştırılan yatırımın kamulaştırılmadan hemen önceki veya muhtemel
kamulaştırmanın kamuoyu tarafından öğrenilmesinden önceki piyasa değerine eşit
olacak, kamulaştırma tarihinden itibaren uygun faiz içerecek, gecikme
olmaksızın ödenecek, etkin olarak gerçekleştirilebilir olacak ve serbestçe
değiştirilebilir bir döviz üzerinden transfer edilebilir olacaktır.
2. Kamulaştırmadan etkilenen yatırımcı, kamulaştırmayı
gerçekleştiren tarafın adlî yetkililerince davasının ve yatırımının
değerlenmesinin bu maddede ortaya konan ilkelere uygun olarak hızlı olarak
gözden geçirilmesi hakkına sahip olacaktır.
MADDE V
Kayıpların Tazmini
Taraflardan birinin yatırımcılarınca yapılan yatırımlar
savaş, silâhlı çatışma, olağanüstü hal durumu, ayaklanma, başkaldırma, isyan
veya diğer benzer olaylar sebebiyle diğer Tarafın ülkesinde zarar gördüğünde,
zararların tazmini veya diğer düzenlemelerle ilgili olarak, tazminat ödeyecek
Tarafça, bu Tarafın kendi yatırımcıları veya üçüncü bir ülke yatırımcılarına
tanıdığından daha az elverişli olmayacak şekilde muamele tanınacaktır.
Ödemeler, gecikme olmaksızın serbestçe değiştirilebilir bir döviz ile transfer
edilebilir olacaktır.
MADDE VI
Transferler
1. Her bir Taraf, bir yatırımla ilgili bütün
transferlerin kendi ülkesinden içeriye ve dışarıya serbestçe ve gecikme
olmaksızın yapılmasına iyi niyetle izin verecektir.Bu gibi transferler
aşağıdakileri içerir :
(a) Madde I’de tanımlandığı şekilde gelirler,
(b) royaltiler veya ücretler,
(c) bir yatırımın tamamının veya bir kısmının satışı
veya tasfiyesinden elde edilen meblağlar,
(d) Madde IV ve V çerçevesinde ödenecek tazminatlar,
(e) yatırımlarla ilgili kredilerden kaynaklanan ana
para ve faiz ödemeleri,
(f) diğer Tarafın ülkesinde, bir yatırımla ilgili uygun
çalışma izinlerini almış olan bir Tarafın vatandaşlarının aldıkları maaş, ücret
ve diğer gelirleri,
(g) bir yatırım uyuşmazlığından kaynaklanan ödemeler.
2. Aksi yatırımcı ve ev sahibi Tarafça
kararlaştırılmadıkça, transferler, yatırımın yapılmış olduğu konvertibl para
birimi veya herhangi bir konvertbl para birimiyle ve transferin yapıldığı
tarihte geçerli olan döviz kuru üzerinden yapılacaktır.
MADDE VII
Halefiyet
1. Eğer bir Taraf yatırımcısının yatırımı, ticarî
olmayan risklere karşı kanunî bir sistem dahilinde sigorta edilmişse,
sigortalayanın ilgili sigorta anlaşmasının şartlarından kaynaklanan her türlü
halefiyeti diğer Tarafça tanınacaktır.
2. Sigortalayan, yatırımcının kullanmaya yetkili
olabileceği haklar dışında hiçbir hakkı kullanmaya yetkili olmayacaktır.
3. Bir Taraf ile sigortalayan arasındaki uyuşmazlıklar,
işbu Anlaşmanın VIII. Maddesi hükümleri uyarınca çözümlenecektir.
MADDE VIII
Bir Taraf ile Diğer Tarafın Yatırımcısı Arasındaki
Uyuşmazlıkların Çözümü
1. Taraflardan biri ile diğer Tarafın bir yatırımcısı
arasında, o yatırımcının yatırımı ile ilgili olarak çıkan ihtilaflar, yatırımcı
tarafından ev sahibi Tarafa ayrıntılı bilgi içerecek şekilde yazılı olarak
bildirilecektir. Yatırımcı ve ilgili Taraf bu uyuşmazlıkları, mümkün olduğunca
iyi niyetle, karşılıklı görüşme ve müzakereler yoluyla çözümlemeye
çalışacaklardır.
2. Eğer uyuşmazlıklar, birinci paragrafta belirtilen
yazılı bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde, bu yolla çözümlenemezse;
yatırımcı uyuşmazlığı ev sahibi Tarafın yetkili mahkemesine sunabilir, veya
aksi takdirde uyuşmazlık yatırımcının seçebileceği aşağıdaki mercilere
sunulabilir :
a) Devletler ile Diğer Devletlerin Vatandaşları
Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Sözleşmesi ile kurulmuş olan
Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü İçin Uluslararası Merkez (ICSID),
(b) Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku
Komisyonunun Tahkim Kurallarına göre bu maksatla kurulacak bir tahkim mahkemesi
(UNCITRAL),
(c) Paris Uluslararası Ticaret Odası Tahkim Mahkemesi
3. Tahkim kararı; uyuşmazlığın bütün tarafları için
kesin ve bağlayıcı olacaktır. Her bir Taraf verilen kararın millî hukuku
çerçevesinde yerine getirecektir.
MADDE IX
Taraflar Arasındaki Uyuşmazlıkların Çözümü
1. Taraflar, işbu Anlaşmanın yorumu veya uygulaması ile
ilgili her türlü uyuşmazlığa iyi niyet ve işbirliği ruhu içinde, çabuk ve adil
çözüm arayacaklardır. Bu bakımdan, Taraflar bu tür çözümlere ulaşmak için
doğrudan ve anlamlı görüşmeler yapmayı kabul ederler. Eğer Taraflar, aralarında
uyuşmazlığın başladığı tarihten itibaren altı ay içinde bu yöntemle uzlaşmaya
varamazlarsa, uyuşmazlık herhangi bir Tarafın talebi üzerine, üç üyeli bir
tahkim heyetine götürülebilir.
2. Her bir Taraf talebin alınmasından itibaren iki ay
içinde, birer hakem tayin edecektir. Bu iki hakem üçüncü bir devlet vatandaşı
olan üçüncü bir hakemi başkan olarak seçecektir. Taraflardan biri belirlenen
süre içinde bir hakem tayin edemezse, diğer Taraf, Uluslararası Adalet
Divanının Başkanından bu tayini yapmasını talep edebilir.
3. Eğer iki hakem, atanmalarından itibaren iki ay
içinde Heyet Başkanının seçimi konusunda anlaşma sağlayamazlarsa; Heyet
Başkanı, Taraflardan birinin talebi üzerine Uluslararası Adalet Divanı Başkanı
tarafından seçilecektir.
4. Uluslararası Adalet Divanı Başkanı, işbu Maddenin
(2) nci ve (3) üncü paragraflarında belirtilen hallerde görevini yerine
getirmekten alıkonulursa veya bu şahıs Taraflardan birinin vatandaşı ise seçim
Başkan Yardımcısı tarafından yapılacaktır ve Başkan Yardımcısı da anılan görevi
yerine getirmekten alıkonulursa veya Taraflardan birinin vatandaşı ise seçim
Taraflardan birinin vatandaşı olmayan en kıdemli Divan üyesi tarafından
yapılacaktır.
5. Tahkim Heyeti Heyet Başkanının seçildiği tarihten
itibaren üç ay içinde, işbu Anlaşmanın diğer maddeleriyle tutarlı olacak
şekilde usul kuralları üzerinde anlaşmaya varacaktır. Böyle bir anlaşmanın
olmaması halinde, Tahkim Heyeti, genel olarak kabul edilmiş uluslararası tahkim
usulü kurallarını dikkate alarak usul kurallarını tayin etmesini Uluslararası
Adalet Divanı Başkanından talep edecektir.
6. Aksi kararlaştırılmadıkça, Başkanın seçildiği
tarihten itibaren sekiz ay içinde, bütün beyanlar yapılacak, bütün duruşmalar
tamamlanacak ve Tahkim Heyeti, hangisi daha sonra gerçekleşirse, son
beyanlardan veya duruşmaların bittiği tarihten sonra iki ay içinde karara
varacaktır. Tahkim Heyeti, nihaî ve bağlayıcı olacak kararını oy çokluğu ile
alacaktır.
7. Başkan ve diğer hakemler tarafından yapılan
harcamalar, dava ile ilgili diğer masraflar Taraflarca eşit olarak ödenecektir.
Bununla beraber, Tahkim Heyeti re’sen giderlerin daha büyük bir kısmının iki
Taraftan birince karşılanmasına karar verebilir.
8. Eğer bir uyuşmazlık, bu Anlaşmanın VIII inci Maddesi
uyarınca bir uluslararası tahkim mahkemesine sunulmuş ve hâlâ orada çözüm
beklemekte ise, aynı uyuşmazlık işbu Madde hükümleri uyarınca başka bir
uluslararası tahkim mahkemesine sunulmayacaktır. Bu, her iki Taraf arasında
doğrudan ve anlamlı görüşmeler yoluyla bağlantı kurmayı engellemeyecektir.
MADDE X
Diğer Kuralların Uygulanması ve Özel Taahhütler
1. Bir konu hem bu Anlaşma hem tarafların imzacı olduğu
bir diğer uluslararası anlaşma tarafından birlikte düzenlendiğinde, İşbu
Anlaşmadaki hiç bir şey Taraflardan her birinin veya diğer Âkit Tarafın
ülkesinde yatırımları bulunan yatırımcılardan herhangi birinin davası için daha
elverişli olan kuralların avantajından faydalanmasına engel olmayacaktır.
2. Eğer bir Tarafın, diğer Tarafın yatırımcılarının
yatırımlarına kanunlarına ve nizamlarına veya sözleşmelerin diğer belirli
hükümlerine uygun olarak tanıdığı muamele işbu Anlaşmanın tanıdığından daha
elverişli ise, daha elverişli olan tanınacaktır.
MADDE XI
Anlaşmanın Uygulanabilirliği
İşbu Anlaşmanın hükümleri Taraflardan birinin
ülkesinde, kanunlarına uygun olarak diğer Tarafın yatırımcılarına işbu
Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra yapılanlar yanında önce yapılan
yatırımlara da uygulanacak, fakat işbu Anlaşmanın yürürlüğe girişinden önce bir
yatırımla ilgili ortaya çıkan herhangi bir uyuşmazlık, veya çözülmüş herhangi
bir iddiaya uygulanmayacaktır.
MADDE XII
Yürürlüğe Girme, Süre, Yürürlükten Kalkma
1. Her bir Taraf diğerine işbu Anlaşmanın yürürlüğe
girmesi için kanununun gerektirdiği işlemlerin tamamlandığını yazılı olarak
bildirecektir. İşbu Anlaşma ikinci bildirim tarihinde yürürlüğe girecektir.
2. İşbu Anlaşma on yıllık bir süre için yürürlükte
kalacak ve Taraflardan birinin diğerine, ilk veya daha sonraki herhangi bir
dönemin sona ermesinden bir yıl önce işbu Anlaşmayı sona erdirme niyetini
yazılı olarak bildirmemesi halinde bir on yıl daha yürürlükte kalmaya devam
edecektir.
3. İşbu Anlaşmanın sona ermesinden önce yapılan
yatırımlarla ilgili olarak, Anlaşmanın I. Maddesinden XI. Maddesine kadar olan
hükümleri sona erme tarihinden itibaren bir on yıllık süre daha geçerli olmaya
devam edecektir.
4. İşbu Anlaşma Taraflar arasında yazılı bir anlaşma
ile değiştirilebilir. Herhangi bir değişiklik, Taraflardan her birinin diğer
Tarafa değişikliğin yürürlüğe girmesi için gerekli tüm dahili şartları
tamamladığını bildirmesi üzerine yürürlüğe girecektir.
Bu Anlaşmayı Tarafların tam yetkili temsilcileri,
huzurlarında imzalamışlardır.
Ankara’da, 9.10.2000 tarihinde iki asıl olarak Türkçe,
Slovakça ve İngilizce dillerinde hepsi de eşit asıl olarak imzalanmıştır.
Yorumda farklılık olması halinde İngilizce metin esas
alınacaktır.
|
|
Türkiye
Cumhuriyeti |
|
Slovak
Cumhuriyeti |
|
|
|
Hükümeti
Adına |
|
Hükümeti
Adına |
|
|
|
İmza |
|
İmza |
|