Dönem
: 21 Yasama Yılı : 3
T.B.M.M. (S. Sayısı : 618)
Ahvali
Şahsiye Cüzdanlarının Tanınmasına ve Güncelleştirilmesine İlişkin Sözleşmenin
Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun Tasarısı ve İçişleri ve Dışişleri
Komisyonları
Raporları (1/799)
T.C.
Başbakanlık 18.12.2000
Kanunlar ve Kararlar
Genel Müdürlüğü
Sayı : B.02.0.KKG.0.10/101-191/6382
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Dışişleri
Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 10.11.2000
tarihinde kararlaştırılan “Ahvali Şahsiye Cüzdanlarının Tanınmasına ve
Güncelleştirilmesine İlişkin Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu
Hakkında Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.
Gereğini arz
ederim.
Bülent Ecevit
Başbakan
GEREKÇE
Bu Sözleşme, Âkit Devletlerden birinde verilen ahvali
şahsiye cüzdanlarının (uluslararası aile cüzdanı) diğer Âkit Devletler
tarafından tanınmalarını güvence altına almak ve güncelleştirilmelerini
kolaylaştırmak amacıyla yapılmıştır.
Sözleşme gereği, cüzdanda yer alan eksiklikler
tamamlanamaz veya hatalar düzeltilemez. Buna benzer sorunlar cüzdanın
düzenlendiği iç hukuka bırakılmıştır.
Kişilerin ve ailelerin sınır ötesi hareketlerinin
giderek arttığını göz önünde tutan Sözleşme, kişi ve aile durumlarını kanıtlama
imkânı sağlamaktadır. Ayrıca, aile cüzdanları millî hudutlar ötesinde de
güncelleştirilebilmekte olup, böylece belgenin geçerliliğine katkı
sağlamaktadır.
Bununla beraber, hiç bir Devlet bir uluslararası aile
cüzdanı oluşturmakla yükümlü tutulmamaktadır.
Sözleşme, bu konuya ilişkin hükümler taşıyan
Uluslararası Ahvali Şahsiye Komisyonunun 15 ve 17 nolu Sözleşmelerindeki
hükümleri tamamlamaktadır.
Uluslararası aile cüzdanını düzenleyen Devlet ile
güncelleştirme yapan Devletler bu belgeyi aynı hukukî değerde görmektedirler.
Uluslararası aile cüzdanı başka bir Âkit Devlet
makamınca düzenlenmiş olsa dahi, güncelleştirilmek üzere ibraz edildiğinde, her
Âkit Devlet bu güncelleştirmeyi yapmakla yükümlü sayılmaktadır.
İçişleri Komisyonu Raporu
Türkiye Büyük Millet Meclisi
İçişleri Komisyonu 19.1.2001
Esas No. :1/799
Karar No. :13
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
BAŞKANLIĞINA
Dışişleri Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca
18.12.2000 tarihinde Başkanlığınıza sunulan, “Ahvali Şahsiye Cüzdanlarının
Tanınmasına ve Güncelleştirilmesine İlişkin Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun
Bulunduğu Hakkında Kanun Tasarısı” Başkanlığınızca 8.1.2001 tarihinde esas
komisyon olarak Dışişleri Komisyonuna tali komisyon olarak da Komisyonumuza
havale edilmiş; Komisyonumuz, 18.1.2001 tarihli 7 nci toplantısında Dışişleri
ve İçişleri Bakanlıkları temsilcilerinin de katılımıyla Tasarıyı inceleyip
görüşmüştür.
Tasarı ile her Âkit Ülke tarafından kendi
vatandaşlarına verilen; doğum, evlenme ve ölüme ilişkin asıl bilgilerle bunlara
daha sonra düşülecek şerhleri içeren uluslararası aile nüfus cüzdanlarının
sözleşmeye taraf devletlerce tanınması ve güncelleştirilmesine ilişkin
sözleşmenin onaylanması uygun bulunmaktadır.
Komisyonumuz daha önce de kişi hallerine ilişkin olan
ve Ahvali Şahsiye Komisyonunun görev alanında olan dört adet sözleşmeyi
görüşerek karara bağlamıştı. Bu sözleşmeler yaşam, vatandaşlık belgesi
verilmesine; kişi hallerinin bildirilmesine ve ahvali şahsiye bilgilerinin
kodlanmasına ilişkin sözleşmelerdi. Görüşülmekte olan Sözleşme daha önce
Komisyonumuzca kabul edilmiş olan bu dört sözleşmeyi tamamlamakta; uluslararası
aile cüzdanlarının güncelleştirilmesine imkân tanımaktadır.Aslında bu sözleşme
diğer dört sözleşmeyle birlikte bir paket oluşturmaktadır.Ancak bu sözleşme
hükümet tarafından Başkanlığınıza daha sonra sunulduğu için paket içinde
görüşülememiştir. Dolayısıyla bu Tasarının da Komisyonumuzdan daha önce geçen
dört Tasarı ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Komisyonumuzda Tasarının tümü üzerinde yapılan
görüşmeden sonra Tasarı uygun bulunmuş, ancak Komisyonumuz Tasarıda tali
komisyon olarak belirlendiğinden, İçtüzüğün 23 üncü maddesi uyarınca,
maddelerine geçilmesine gerek görülmemiş, Komisyonumuzun uygunluk görüşünün
esas komisyona bildirilmesiyle yetinilmesi kararlaştırılmıştır.
Raporumuz, Dışişleri Komisyonuna sunulmak üzere arz
olunur.
|
|
Başkan |
Kâtip |
Üye |
|
|
Mehmet Pak |
Hasan Hüseyin Balak |
Hasari Güler |
|
|
İstanbul |
Tokat |
Adıyaman |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Halil İbrahim Özsoy |
EyyüpSanay |
Tamer Kanber |
|
|
Afyon |
Ankara |
Balıkesir |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Hüsamettin Korkutata |
Cezmi Polat |
Hasan Akgün |
|
|
Bingöl |
Erzurum |
Giresun |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
MustafaZorlu |
Yalçın Kaya |
AbdulkadirAksu |
|
|
Isparta |
İçel |
İstanbul |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Ali Oğuz |
Kemal Vatan |
Ali Sezal |
|
|
İstanbul |
İzmir |
Kahramanmaraş |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Mustafa Eren |
M. Cihan Yazar |
Zeki Eker |
|
|
Karabük |
Manisa |
Muş |
Dışişleri Komisyonu Raporu
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Dışişleri Komisyonu 14.2.2001
Esas No. :1/799
Karar No. :16
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET
MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Ahvali Şahsiye Cüzdanlarının Tanınmasına ve
Güncelleştirilmesine İlişkin Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu
Hakkında Kanun Tasarısı Komisyonumuzun 8.2.2001 tarihli 10 uncu birleşiminde
Dışişleri Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı temsilcilerinin katılmalarıyla
görüşülmüştür.
İnsanların sınır ötesi hareketlerinin artması
karşısında kişi ve aile durumlarını kanıtlama imkânı sağlayan Sözleşme, Âkit
Devletlerden birinde verilen ahvali şahsiye cüzdanlarının (Uluslararası aile
cüzdanı) diğer Âkit Devletler tarafından tanınmalarını teminat altına almak ve
güncelleştirilmelerini kolaylaştırmak amacıyla yapılmıştır.
Sözleşmenin onaylanması hakkındaki Tasarı
Komisyonumuzca kabul edilmiştir.
Raporumuz Genel Kurulun onayına sunulmak üzere
Başkanlığa saygı ile arz olunur.
|
|
Başkan |
Başkanvekili |
Sözcü |
|
|
Kâmran İnan |
Suat Çağlayan |
Mehmet Kaya |
|
|
Van |
İzmir |
Kahramanmaraş |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Hikmet Uluğbay |
Nesrin Ünal |
Agâh OktayGüner |
|
|
Ankara |
Antalya |
Balıkesir |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Servet Sazak |
Ayfer Yılmaz |
Zafer Güler |
|
|
Eskişehir |
İçel |
İstanbul |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
İrfan Gündüz |
M.Ali İrtemçelik |
Hüseyin Kansu |
|
|
İstanbul |
İstanbul |
İstanbul |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Osman Yumakoğulları |
Cevdet Akçalı |
M. Necati Çetinkaya |
|
|
İstanbul |
Kütahya |
Manisa |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Hüseyin Arı |
Hasan Özgöbek |
Mehmet Yaşar Ünal |
|
|
Konya |
Uşak |
Uşak |
HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN
AHVALİ
ŞAHSİYE CÜZDANLARININ TANINMASINA VE GÜNCELLEŞTİRİL-MESİNE İLİŞKİN SÖZLEŞMENİN
ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU
HAKKINDA
KANUN TASARISI
MADDE 1. – 5 Eylül 1990 tarihinde Madrid’de imzalanan
“Ahvali Şahsiye Cüzdanlarının Tanınmasına ve Güncelleştirilmesine İlişkin
Sözleşme”nin onaylanması uygun bulunmuştur.
MADDE2. – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE3. – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
DIŞİŞLERİ KOMİSYONUNUN
KABUL ETTİĞİ METİN
AHVALİ
ŞAHSİYE CÜZDANLARININ TANINMASINA VE GÜNCELLEŞTİRİL-MESİNE İLİŞKİN SÖZLEŞMENİN
ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU
HAKKINDA
KANUN TASARISI
MADDE 1. – Tasarının 1 inci maddesi Komisyonumuzca
aynen kabul edilmiştir.
MADDE2. – Tasarının 2 nci maddesi Komisyonumuzca aynen
kabul edilmiştir.
MADDE3. – Tasarının 3 üncü maddesi Komisyonumuzca aynen
kabul edilmiştir.
|
|
Bülent Ecevit |
|
|
|
|
|
Başbakan |
|
|
|
|
|
Devlet
Bak. ve Başb. Yrd. |
Devlet
Bak. ve Başb. Yrd. |
Devlet
Bak. ve Başb. Yrd. |
|
|
|
D. Bahçeli |
H. H. Özkan |
M. Yılmaz |
|
|
|
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı V. |
|
|
|
R. Önal |
Prof. Dr. T. Toskay |
Y. Yalova |
|
|
|
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı |
|
|
|
Prof. Dr. Ş. S. Gürel |
F. Bal |
Y. Yalova |
|
|
|
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı |
|
|
|
M. Yılmaz |
Prof. Dr. R. Mirzaoğlu |
R. K. Yücelen |
|
|
|
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı |
|
|
|
H. Gemici |
Prof. Dr. Ş. Üşenmez |
E. S. Gaydalı |
|
|
|
Devlet
Bakanı |
Devlet
Bakanı |
Adalet
Bakanı |
|
|
|
F. Ünlü |
Prof. Dr. A. Çay |
Prof. Dr. H. S. Türk |
|
|
|
Millî
Savunma Bakanı |
İçişleri
Bakanı |
Dışişleri
Bakanı V. |
|
|
|
S. Çakmakoğlu |
S. Tantan |
Prof. Dr. Ş. S. Gürel |
|
|
|
Maliye
Bakanı |
Millî
Eğitim Bakanı |
Bayındırlık
ve İskân Bakanı |
|
|
|
S. Oral |
M. Bostancıoğlu |
K. Aydın |
|
|
|
Sağlık
Bakanı |
Ulaştırma
Bakanı |
Tarım ve
Köyişleri Bakanı |
|
|
|
Doç. Dr. O.
Durmuş |
Prof. Dr. E. Öksüz |
Prof. Dr. H. Y. Gökalp |
|
|
|
Çalışma ve
Sos. Güv. Bakanı |
Sanayi ve
Ticaret Bakanı |
En. ve
Tab. Kay. Bak. |
|
|
|
Y. Okuyan |
A. K. Tanrıkulu |
M. C. Ersümer |
|
|
|
Kültür
Bakanı |
Turizm
Bakanı |
Orman
Bakanı |
|
|
|
M. İ. Talay |
E. Mumcu |
Prof. Dr. N. Çağan |
|
|
|
|
Çevre
Bakanı |
|
|
|
|
|
F. Aytekin |
|
|
AHVALİ
ŞAHSİYE CÜZDANLARININ TANINMASINA VE
GÜNCELLEŞTİRİLMESİNE
İLİŞKİN SÖZLEŞME
5 Eylül 1990
tarihinde Madrid’de imzalanmıştır.
Uluslararası Ahvali Şahsiye Komisyonuna üye olan ve
Sözleşmeyi imzalayan Devletler, aile cüzdanlarının tanınmasını ve
güncelleştirilmesini kolaylaştırmak ve geliştirmek amacıyla aşağıdaki hükümler
üzerinde anlaşmışlardır:
Madde 1
1. Bu Sözleşmeye göre, uluslararası aile cüzdanı, kanun
gereğince nüfus memuru tarafından verilen ve doğum, evlenme ve ölüme ilişkin
asıl bilgilerle bunlara daha sonra düşülecek şerhleri içermek üzere öngörülen
bir belgedir.
2. Bu cüzdanlardaki asıl bilgiler ve bunlara verilecek
şerhler, bunları yapan nüfus memuru tarafından tarih konulduktan sonra
mühürlenip imzalanır.
Madde 2
Her Âkit Devlet, onay ya da benzeri bir formaliteye yer
vermeksizin, birinci maddede öngörülen ve bir başka Âkit Devlette verilen
cüzdanları, adı geçen Devletçe verilen nüfus kayıt örnekleri gibi aynı ispat
gücüne sahip olarak tanır ve kabul eder.
Madde 3
Cüzdanlar, 12 Eylül 1974 tarihinde Paris’te imzalanan
ve uluslararası aile cüzdanı uygulamasını getiren Sözleşmenin ekindeki örneğe
göre verilmiş ise veya Uluslararası Ahvali Şahsiye Komisyonunca kabul edilmiş
kodlamaya ait kodları içeriyorlarsa bunların tercümesine gerek yoktur. Aksi
takdirde, belgenin tercümesi bunu düzenleyen makamdan istenebilir.
Madde 4
Âkit Devletlerden birinin nüfus memuru bir aile cüzdanı
düzenlerken, başka bir Âkit Devletin nüfus memuru tarafından düzenlenen aile
cüzdanları kendisine ibraz edildiğinde, bu belgeye dayanarak güncelleştirir.
Madde 5
1. Kendisine uluslararası aile cüzdanı ibraz edilen
makam, tarih, imza, mühür, pul ya da imza sahibinin unvanı konusunda şüpheye
düşmesi halinde, bu cüzdanı veren veya güncelleştiren makama gerekli
doğrulatmayı yaptırabilir.
2. Doğrulatma talebi, örneği Sözleşmeye ekli olan çok
dilli bir formül aracılığıyla yapılabilir.
3. Bu formül, aile cüzdanının örneği veya gerekirse,
aslı eklenerek doğrudan doğruya cüzdanı veren veya onu güncelleştiren makama
veya Sözleşmeyi imzalayan Devletin göstereceği merkez makamına gönderilir.
4. Doğrulama ücretsiz yapılır ve cevap, gerekirse, asıl
cüzdanla birlikte doğrudan gönderilir. Bu cevap mümkün olan en kısa sürede
ulaştırılır.
Madde 6
Sözleşmenin uygulanmasında kişisel statüleri bir Âkit
Devletin yasası ile düzenlenen mülteci ve vatansızlar o Devletin vatandaşları
gibi kabul edilirler.
Madde 7
1. Her Âkit Devlet, imza, onama, kabul, tasvip veya
katılma sırasında, gerekirse, vereceği ve bu Sözleşmeyi uygulayacağı belgelerin
listesini düzenleyecektir.
2. Daha sonra düzenlenecek her liste ya da bu listede
yapılacak her değişiklik İsviçre Federal Konseyine bildirilecektir.
Madde 8
Sözleşme onay, kabul veya tasvip edilecek ve onay,
kabul veya tasvip belgeleri İsviçre Federal Konseyi nezdinde tevdi edilecektir.
Madde 9
1. Sözleşme ikinci onay, kabul, tasvip veya katılma
belgesinin tevdi tarihini izleyen üçüncü ayın birinci günü yürürlüğe
girecektir.
2. Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra, onay, kabul
veya tasvip edecek Devlet açısından, bu Sözleşme, onay, kabul, tasvip ya da
katılma belgesinin söz konusu Devlet tarafından tevdi edildiği tarihi izleyen
üçüncü ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Madde 10
Uluslararası Ahvali Şahsiye Komisyonu, Avrupa Topluluğu
ve Avrupa Konseyi üyesi olan her Devlet Sözleşmeye katılabilecektir. Katılma
belgesi İsviçre Federal Konseyi nezdinde tevdi edilecektir.
Madde 11
Her Âkit Devlet, 8 inci maddede öngörülen imza, onama
ve katılma sırasında kendi nüfus memurlarının
a) Kendi iç hukukunca öngörülmeyen ya da
b) İçeriği kendi kamu düzenine aykırı olan
güncelleştirmeleri yapmayacağını beyan edebilecektir.
Madde 12
1. Her Devlet; imza, onay, kabul, tasvip ya da katılma
sırasında veya ileri bir tarihte, Sözleşmenin, uluslararası düzeyde
ilişkilerini güvence altına aldığı ülkelerin bütününde veya bir veya birkaçında
uygulanacağını beyan edebilecektir.
2. Bu beyan, İsviçre Federal Konseyine bildirilecektir
ve Sözleşmenin teşmili, adı geçen Devlet için sözleşmenin yürürlüğe girmesi
sırasında veya daha sonra bildirimin alındığı tarihi izleyen üçüncü ayın
birinci günü hüküm ifade edecektir.
3. Sözleşmenin teşmiline ait her beyan, İsviçre Federal
Konseyine yapılacak bildirimle geri alınabilecek ve Sözleşmenin uygulaması, adı
geçen ülkede, sözü edilen her bildirimin alındığı tarihi izleyen üçüncü ayın
birinci günü sona erecektir.
Madde 13
1. Sözleşme bir süre ile sınırlı olmaksızın yürürlükte
kalacaktır.
2. Bununla birlikte, Sözleşmeye taraf olan her Devlet,
Sözleşmenin kendi açısından yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıllık bir
sürenin geçmesinden sonra, her zaman anlaşmayı feshettiğini bildirmek hakkına
sahip olacaktır. Bu fesih ihbarı İsviçre Federal Konseyine bildirilecek ve bu
bildirimin alındığı tarihi izleyen üçüncü ayın birinci gününden itibaren
geçerli olacaktır. Sözleşme diğer Devletler arasında yürürlükte kalacaktır.
Madde 14
1. İsviçre Federal Konseyi, Uluslararası Ahvali Şahsiye
Komisyonu üyesi Devletlerin ve bu Sözleşmeye katılmış olan diğer bütün
Devletlere aşağıdaki hususları bildirecektir.
a) Bütün onay, kabul, tasvip veya katılma belgelerinin
tevdiini,
b) Sözleşmenin yürürlüğe girdiği her tarihi,
c) Geçerlilik kazanacağı tarihle birlikte Sözleşmenin
teşmiline veya geri çekilmesine ilişkin her beyanı,
d) Geçerlilik kazanacağı tarihle birlikte Sözleşmenin
feshine ilişkin her bildirimi,
e) Yedinci maddede öngörülen Sözleşmenin uygulanacağı
belgelerin listesini ve bu maddenin ikinci fıkrası uyarınca yapılan her
değişikliği,
2. İsviçre Federal Konseyi, birinci fıkra uyarınca
yapılacak her bildirimden Uluslararası Ahvali Şahsiye Komisyonu Genel
Sekreterini haberdar edecektir.
3. Sözleşme yürürlüğe girer girmez aslına uygun onaylı
bir örneği, Birleşmiş Milletler Şartının 102 nci maddesi uyarınca tescil ve
yayımlanması amacıyla İsviçre Federal Konseyi tarafından Birleşmiş Milletler
Genel Sekreterine gönderilecektir.
Sözleşme usulüne uygun olarak bu konuda yetki verilmiş
temsilciler tarafından imzalanmıştır.
Madrid’de 5 Eylül 1990 tarihinde aslı İsviçre Federal
Konseyi arşivine konulmak ve onaylı bir örneği diplomatik yoldan Uluslararası
Ahvali Şahsiye Komisyonu üyesi Devletlere gönderilmek üzere Fransızca olarak
bir nüsha halinde düzenlenmiştir. Ayrıca aslına uygun onaylı bir örneği
Uluslararası Ahvali Şahsiye Komisyonu Genel Sekreterine gönderilecektir.
Sözleşmenin 7
nci Maddesi Uygulamasında Yapılan Beyanlar
İmza
sırasında :
İspanya Krallığı adına :
Sözleşme, İspanyol Adalet Bakanlığı tarafından verilen
aile cüzdanına (Libro de Familia) münhasıran uygulanacaktır.
Portekiz Cumhuriyeti adına :
Kişisel nüfus cüzdanı (Cedula Pessaol) Portekiz’in
verdiği tek nüfus cüzdanıdır ve bu Sözleşme sadece buna uygulanacaktır.
Sözleşmenin
11 inci Maddesi Uygulamasında Yapılan Beyanlar
İmza
sırasında :
Portekiz Cumhuriyeti adına :
Portekiz, kendi nüfus memurlarının, içeriği kendi kamu
düzenine aykırı olan ve kendi iç hukukunda öngörülmeyen güncelleştirmeleri
yapmayacağını beyan eder.
Türkiye Cumhuriyeti adına :
Sözleşmenin 11 inci Maddesi uygulamasında, Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti, kendi nüfus memurlarının
a) Kendi iç hukukunda öngörülmeyen,
b) İçeriği kendi kamu düzenine aykırı olan
güncelleştirmeleri yapmayacağını beyan eder.
Onama
sırasında :
İspanya; Sözleşmenin 11 inci Maddesi uygulamasında
kendi nüfus memurlarının
a) Kendi iç hukukunda öngörülmeyen,
b) İçeriği kendi kamu düzenine aykırı olan
güncelleştirmeleri yapmayacağını beyan eder.
İtalya; Sözleşmenin 11 inci Maddesi uygulamasında,
kendi nüfus memurlarının
c) Kendi iç hukukunda öngörülmeyen,
d) İçeriği kendi kamu düzenine aykırı olan
güncelleştirmeleri yapmayacağını beyan eder.
İmzalayan
devletlerin listesi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
İspanya |
I. F.
Arias |
|
|
Fransa |
J. Massip |
|
|
Yunanistan |
G. A.
Koumantos |
|
|
İtalya |
Giacomo
Perticone |
|
|
Portekiz |
F. M.
Pereira Coelho |
|
|
Türkiye |
Vecdi
Gönül |