Dönem : 22

Dönem : 22 Yasama Yılı : 1

T.B.M.M. (S. Sayısı : 3)

Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı ve İçişleri, Adalet ve Anayasa Komisyonları

Raporları (1/282)

NOT : Tasarı Başkanlıkça; İçişleri, Adalet, Plan ve Bütçe ve Anayasa komisyonlarına havale edilmiştir.

T.C.
	Başbakanlık
	Kanunlar ve Kararlar
	Genel Müdürlüğü	3.12.2002
	Sayı : B.02.0.KKG.0.10/101-559/5906

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 3.12.2002 tarihinde kararlaştırılan “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

Abdullah Gül

Başbakan

GENEL GEREKÇE

Anayasada 3.10.2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilmesini öngören yeni bir sistem benimsenmiştir. Böylece, temel hak ve hürriyetler bakımından bir genişleme sağlanmıştır.

10-11 Aralık 1999 tarihlerinde Helsinki’de yapılan Avrupa Birliği Toplantısında tam üyelik için ülkemizin aday olarak kabul edilmesiyle yeni bir boyut kazanan Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri, her geçen gün yoğunlaşmaktadır. Tam üyeliğe giden süreçte hem ülkemizin, hem Avrupa Birliğinin karşılıklı yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu bağlamda, ülkemizle ilgili olarak 4 Aralık 2000 tarihinde onaylanan “Katılım Ortaklığı Belgesi”nin ardından, 19 Mart 2001 tarihli ve 2001/2129 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı”, 24 Mart 2001 tarihli ve 24352 mükerrer sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Çağdaş demokrasiler, temel hak ve hürriyetleri sağlamayı hedef alan çoğulcu, katılımcı düşünceye dayanan ve hoşgörü ortamında gelişen sistemlerdir. Çağımızda insan hakları ve temel hürriyetlerin tanınması, evrensel bir ilgi konusu olmakla kalmamış; bunların güvence altına alınarak aykırı uygulamalardan korunması ve daha ileri düzeyde gerçekleştirilmesi amacıyla bazı uluslararası kuruluşlar oluşturulmuş ve bu kuruluşlar bünyesinde çeşitli uluslararası belgeler kabul edilmiştir. Bu kuruluşların başında, hemen hemen tüm dünya ülkelerini kapsayan Birleşmiş Milletler Teşkilâtı ile demokratik Avrupa ülkelerinin siyasal birliği olan Avrupa Konseyinin geldiği bilinmektedir. Konuyla ilgili uluslararası belgelerden en önemlileri, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca 10 Aralık 1948 tarihinde kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ile Avrupa Konseyi bünyesinde imzalanan ve kısaca “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi” olarak anılan İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme ve eki protokollerdir.

Kanun Tasarısı, bir yandan Anayasada yapılan değişikliklere uyum sağlanması, diğer yandan Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı çerçevesinde yapılması gerekli tedbirlerle ilgili olarak çeşitli kanunlarda değişiklik yapılması amacıyla hazırlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1. – Maddeyle, işkence veya kötü muamele suçlarından dolayı verilen cezaların, para cezasına veya tedbire çevrilememesi ve ertelenememesi öngörülmektedir.

Madde 2. – Maddeyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin içtihatları gözönüne alınarak, savunma hakkının kuvvetlendirilmesine yönelik, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnamenin sanık ya da müdafiine bildirilmesinin sağlanması amaçlanmaktadır.

Madde 3. – Maddeyle, cemaat vakıflarının taşınmaz mal edinebilmelerinde, İçişleri ve Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü ve Vakıflar Genel Müdürlüğünden izin alınması esası getirilmektedir.

Madde 4. – Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin içtihatlarına göre, basının haber kaynaklarını açıklamaya zorlanmaması, basının demokratik toplumlardaki fonksiyonunu yerine getirmesi ve kamunun bilgilenme hakkının zedelenmemesi için gerekli görülmektedir. Bu çerçevede, maddeyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin içtihatlarına uyum sağlanması amaçlanmaktadır.

Madde 5. – Maddeyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararları uyarınca ödenecek tazminatlar ile dostane çözümler nedeniyle ödenecek meblağlara ilişkin kâğıtların damga vergisi kesintisi yapılamayacak durumlar arasına dahil edilmesi öngörülmektedir. Mevcut düzenlemeler çerçevesinde bu meblağlara ilişkin kâğıtlardan yapılan damga vergisi kesintileri sonucu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarının yerine getirilmediği yönündeki iddiaların da engellenmesi amaçlanmaktadır.

Madde 6. – Maddeyle, siyasî partilerin kurulmasında kurucu üye olabilme için aranacak koşullar ile siyasî partilere üye olma koşulları arasında paralellik sağlanmaktadır.

Madde 7. – Maddeyle, siyasî partilere üye olma koşuları yeniden düzenlenmektedir. Maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde geçen “yüz kızartıcı suçlar” ibaresi madde metninden çıkarılmakta ve (3) numaralı alt bendindeki hapis cezasına mahkûm edilmeme koşulunda aranan sınır beş yıla yükseltilmektedir.

Diğer yandan, siyasî partilere üye olmada aranacak, Türk Ceza Kanununun 312 nci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı suçtan mahkûm olmama koşulu, terör eylemlerinden mahkûm olmama şeklinde yeniden düzenlenmektedir.

Madde 8. – Maddeyle, gerçek ve tüzel kişilerin siyasî partiye aynı yıl içinde iki milyar liradan fazla aynî ve nakdî bağışta bulunması yasağı yanında, yayınları kullandırma yasağı da getirilmektedir.

Madde 9. – Maddeyle, Anayasanın 149 uncu maddesinde 3.10.2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe uygun olarak siyasî partilerin kapatılmalarına karar verilebilmesi için beşte üç oy çokluğu aranması öngörülmektedir.

Madde 10. – Maddeyle, siyasî partilerle ilgili yasaklara aykırılık halinde dava açılmasıyla ilgili hükümde, 4709 sayılı Kanunla Anayasanın 69 uncu maddesinde yapılan değişikliklere paralel olarak, Siyasî Partiler Kanununun Dördüncü Kısmı yerine, Anayasada yazılı nedenlere atıf yapılmaktadır.

Madde 11. – Maddeyle, Anayasada yapılan değişikliğe paralel olarak birinci ve üçüncü fıkralarda geçen “kapatılması ya da” ibareleri madde metninden çıkarılmakta ve birinci fıkraya eklenen cümleyle de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının istemlerine karşı siyasî partiye yargısal başvuru hakkı tanınmaktadır.

Madde 12. – Maddeyle, Siyasî Partiler Kanununun 104 üncü maddesi, Anayasanın 69 ve Siyasî Partiler Kanununun 101 inci maddelerine paralel olarak yeniden düzenlenmekte ve siyasî partinin kapatılması yerine, Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılması esası getirilmektedir.

Madde 13. – Maddeyle, Siyasî Partiler Kanununun 111 inci maddesine, 104 üncü maddede yapılan değişikliğe paralel olarak (d) bendi eklenmektedir.

Madde 14. – Maddeyle, milletvekili seçilme koşulları yeniden düzenlenmektedir. Maddenin (f) bendinin (1) numaralı alt bendinde geçen “yüz kızartıcı suçlar” ibaresi madde metninden çıkarılmakta ve milletvekili seçilecek olanlarda aranacak, Türk Ceza Kanununun 312 nci maddesinin ikinci fıkrasından mahkûm edilmemiş olma koşulu, terör eylemlerinden mahkûm olmama şeklinde yeniden hükme bağlanmaktadır.

Madde 15. – Maddeyle, Anayasanın 33 üncü maddesinde yapılan değişikliğe paralel olarak, dernek kurma özgürlüğünün genişletilmesi öngörülmektedir.

Madde 16. – Maddeyle, derneklerin yurt dışı temaslarında ve resmî olmayan yazışmalarında yabancı dilleri kullanabilmelerine imkân tanınmaktadır.

Madde 17. – Maddeyle, tüzel kişilerin derneklere üye olabilmelerine olanak sağlanmaktadır.

Madde 18. – Maddeyle, derneklere üye olan tüzel kişilerin oy hakkını kullanmalarına ilişkin düzenlemeler getirilmektedir.

Madde 19. – Maddeyle, derneklerin bildiri, beyanname ve benzeri yayınlarıyla ilgili olarak, bunların yayınlanması için dernek yönetim kurulu kararı ve üyelerinin imzalarının bulunmasının getirdiği uygulamaya ilişkin zorluklar ve ön bildirim zorunluluğu kaldırılarak, düşünce ve ifade özgürlüğünün kapsamının genişletilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca yapılan değişiklikle Anayasanın “Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti”ne ilişkin 26 ncı maddesinde 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe paralel olarak “kanunla yasaklanmış herhangi bir dille ve yazı ile yazıldığı” ibaresi madde metninden çıkarılmaktadır. Diğer taraftan, madde metninde Dernekler Kanununun 5 inci maddesinde yapılan değişikliğe paralel olarak düzenlemeler yapılmaktadır.

Madde 20. – Maddeyle, 3071 sayılı Kanunda, Türkiye’de ikamet eden yabancıların dilekçe hakları ile ilgili Anayasanın 74 üncü maddesinde 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe paralellik sağlanmaktadır.

Madde 21. – Maddeyle, 3071 sayılı Kanunun kapsamı Anayasanın 74 üncü maddesinde 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe uygun olarak yeniden belirlenmektedir.

Madde 22. – Maddeyle, Anayasanın 74 üncü maddesinde 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe uyum sağlamak amacıyla, Türkiye’de ikamet eden yabancıların karşılıklılık esası gözetilmek ve dilekçelerinin Türkçe yazılması kaydıyla dilekçe hakkını kullanabilecekleri ifade edilmektedir.

Madde 23. – Maddeyle, Anayasanın 74 üncü maddesinde 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe paralel olarak 3071 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi değiştirilmektedir.

Madde 24. – Maddeyle, dilekçenin incelenmesi ve sonucunun bildirilmesine ilişkin düzenleme Anayasanın 74 üncü maddesinde 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe uygun hale getirilmektedir.

Madde 25. – Maddeyle, Türkiye Büyük Millet Meclisine yapılan başvuruların incelenmesi ve karara bağlanmasının sürüncemeye uğramaması amacıyla altmış gün içinde sonuçlandırılması öngörülmektedir.

Madde 26. – Tasarıyla, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile onsekiz yaşından küçük herkesin “çocuk” sayılması esası kabul edildiğinden, onbeş yaşından küçük çocuklar hakkında 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 34 üncü maddesinde uygulanan esasların suç tarihinde onsekiz yaşından küçük olanlar hakkında da uygulanmasını sağlamak amacıyla, 2253 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmakta ve maddeyle anılan maddenin getirdiği esas ve ilkeler Adlî Sicil Kanununun 5 inci maddesine yansıtılmaktadır.

Madde 27. – Maddeyle, Adlî Sicil Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle adlî sicilden silinemeyecek suç kavramı ortadan kaldırılmakta ve bu suçlardan alınan mahkûmiyetlerin suç tarihinde onsekiz yaşını tamamlamış olanlar için adlî sicil kayıtları on yıl sonra silinebilir hale getirilmektedir.

8 inci maddenin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentleri; Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin 1 inci maddesine uygun olarak suç tarihinde onsekiz yaşını tamamlamamış olanları kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmekte ve (b) bendinde sayılan suçlar ile beş yıldan fazla hapis ve ağır hapis cezasına mahkûmiyetlerde beş yıl, (c) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin iki yıl geçmekle adlî sicil kayıtlarının silinmesi olanağı getirilmektedir.

Ölüm ve yaş sebebiyle adlî sicilden çıkarılacak bilgileri düzenleyen Adlî Sicil Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrası adlî sicil kayıtlarının re’sen çıkartılmasını düzenleyen 8 inci maddenin son fıkrasına alınmaktadır.

Madde 28. – Maddeyle, 430 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendindeki “on gün”lük sürenin Anayasa değişiklikleri ve 6.2.2002 tarihli ve 4744 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna uygun olarak “yedi gün”e indirilmesi öngörülmekte, hâkimin her defasında karar vermeden önce hükümlü veya tutukluyu dinlemesi ve ceza infaz kurumu veya tutukevinden alınma yoluna, ancak yer gösterme, teşhis gibi cezaevinde ifade almanın yeterli olmayacağının anlaşıldığı durumlarda başvurulması, hükümlü veya tutuklunun bu süre içinde yasal konumunun gerektirdiği haklardan yararlanması ve ceza infaz kurumu veya tutukevinden ayrılış ve dönüşlerinde sağlık durumunun doktor raporu ile tespit edilmesi amaçlanmaktadır.

Madde 29. – Maddeyle, Ülkemiz aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde yapılan işkence iddialarının büyük bölümünü teşkil eden, hakkında işkence ve kötü muamele iddiaları bulunan kamu görevlilerinin idari izin prosedürü nedeniyle yargılanamadığına ilişkin iddiaların engellenmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, tüm kamu görevlilerinin işkence ve kötü muamele iddialarında idari izin prosedürü kapsamı dışında tutularak, yargılanmalarına imkân sağlayacak bir düzenleme getirilmektedir.

Madde 30. – Maddeyle, Türkiye’de kurulan derneklerin yurtdışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara üye olarak katılmalarına ilişkin Bakanlar Kurulundan izin alma koşulu kaldırılarak, derneklerin faaliyet özgürlüğünün kapsamı genişletilmektedir.

Madde 31. – Maddeyle, yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetlerine ilişkin izin prosedürünü kolaylaştırıcı düzenlemeler yapılması öngörülmektedir. Bu doğrultuda mevcut düzenlemede BakanlarKurulunda bulunan yetki, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak kaydıyla İçişleri Bakanlığına verilmektedir. Ayrıca, yapılan değişiklikle “uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülmesi” kriteri getirilerek bu konudaki diğer kısıtlamalar kaldırılmaktadır.

Madde 32. – Maddeyle;

a) Adlî Sicil Kanununun 5 inci maddesine yansıtılan 2253 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi,

b) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında, yakalanan şahsa gözaltı süresinde avukat yardımından faydalanma imkânı tanınmaksızın alınan ifadelerin yargılama sırasında delil olarak kullanılması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini adil yargılamaya ilişkin 6 ncı maddesinin ihlâli niteliğinde görüldüğünden, böyle kararların engellenmesi açısından, âdi suçlarda yakalanan veya tutuklanan şahısların haklarına ilişkin Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerini Devlet Güvenlik Mahkemelerinin görev alanına giren suçlarda da uygulanması bakımından 2845 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrası,

c) Modern ceza hukukunda cezalandırmadaki amaç, caydırıcılık olup, bunun asıl amacı ise ıslahtır. Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak ve dolanlı iflas gibi suçlar beş yıldan fazla ağır hapis veya hapis cezasına hükmedilen mahkûmiyetlerin ebediyen adlî sicilden çıkartılmaması, cezalandırmanın ıslah amacına uygun düşmemektedir. Böyle bir suçu herhangi bir nedenle işleyen ve cezalandırılan kişi, ömür boyu sabıkalı olmanın verdiği psikoloji ile yeniden suç işleyebilecektir. Bu hal bir noktada da suça teşvik neticesini doğurmaktadır. Çelişkiyi ortadan kaldırmak için adlî sicildeki kayıtların ömür boyu silinememesi yerine, diğer suçlara oranla daha uzun sürelere tâbi tutarak, bu süre içinde suç işlemeyen kişilerin de adlî sicil kayıtlarının silinmesi yoluna gidilmesi amaçlanmıştır. Ceza hukukunun temel prensiplerine aykırı bir durum oluşturan mezkûr suçlardan mahkûm olan kişilerin “ömür boyu mahkûm edilmiş” olması gibi fevkalâde haksız ve ağır bir sonuç doğuran Adlî Sicil Kanununun 9 uncu maddesi,

d) Türkiye’de kurulan derneklerin uluslararası faaliyetleri ile yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri konusunun, yeknesaklığın sağlanması bakımından tek bir kanun maddesi ile düzenlenmesi amacıyla Dernekler Kanununun 11 ve 12 nci maddeleri,

yürürlükten kaldırılmaktadır.

Madde 33. – Yürürlük maddesidir.

Madde 34. – Yürütme maddesidir.

İçişleri Komisyonu Raporu

	Türkiye Büyük Millet Meclisi
	İçişleri Komisyonu
	Esas No. : 1/282	9.12.2002
	Karar No. : 2

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Bakanlar Kurulunca 3.12.2002 tarihinde Başkanlığınıza sunulan “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı”, Başkanlığınızca 4.12.2002 tarihinde esas komisyon olarak Anayasa Komisyonuna, tali komisyon olarak da Komisyonumuz ile Adalet ve Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilmiş ve Komisyonumuz 9.12.2002 tarihli ikinci toplantısında, Adalet ve İçişleri Bakanları, Dışişleri ve Maliye Bakanlıkları ile Vakıflar Genel Müdürlüğü temsilcilerinin de katılımıyla Tasarıyı inceleyip görüşmüştür.

Tasarı ile bir taraftan 3.10.2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunla Anayasada yapılan değişikliklerin, diğer taraftan 19 Mart 2001 tarihli ve 2001/2129 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı”nın gereği olan yasal değişiklikler yapılmaktadır.

Tasarının tümü üzerinde yapılan görüşmeler sırasında Adalet ve İçişleri Bakanları tarafından yapılan açıklamalarda Tasarının üç önemli işlevi olduğu belirtilmiştir:

1. Tasarı, Anayasa ile çeşitli Kanunlar arasındaki uyumsuzluğu gidermektedir.

2. Avrupa Birliğine üye olabilmemiz için gerekli yasal düzenlemeler yapılmaktadır.

3. Ülkemizdeki demokratik standartlar yükseltilmekte; siyaset alanı ve özgürlük alanı genişletilmekte; örgütlenme özgürlüğünün önündeki engeller kaldırılmaktadır.

Bu amaçla toplam 16 kanunda değişiklik yapılmakta ve vatandaşlarımızın temel hak ve hürriyetlerden yararlanması kolaylaştırılmaktadır.

Komisyonumuz, Tasarının tümü üzerindeki görüşmelerde Tasarı ile gerekçesini benimsemiş ve Tasarının maddelerinin görüşülmesine geçilmesini kararlaştırmıştır.

Komisyonumuz, Tasarı üzerinde tali komisyon olarak belirlenmiş olduğundan içtüzüğümüzün 23 üncü maddesine dayanılarak, Tasarının, Komisyonumuzu ilgilendiren maddelerinin görüşülmesiyle yetinilmesi kararlaştırılmıştır. Komisyonumuzu ilgilendiren maddeler ise, 3, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 28, 29, 30 ve 31 inci maddeler olarak belirlenmiştir.

Tasarının 3 üncü maddesi Vakıflar Kanununda; 15-19 uncu maddeleri Dernekler Kanununda; 20-25 inci maddeleri Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunda; 28 inci maddesi Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ve Olağanüstü Halin Devamı Süresince Alınacak İlave Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede; 29 uncu maddesi Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunda; 30-31 inci maddeleri Türk Medeni Kanununda değişiklikler öngörmektedir.

1. Dernekler Kanunu Değişiklikleri

m. 5: Kurulması yasak olan dernekler başlıklı madde değiştirilerek, yasak dernek miktarı azaltılmakta ve bu suretle dernek kurma özgürlüğü genişletilmiş olmaktadır.

m. 6: Derneklerin sadece resmî kurumlarla yazışmalarında Türkçeyi kullanmaları zorunluluk olarak bırakılmakta; bu suretle dil sınırlaması daraltılmış olmaktadır.

m. 16, m. 18: Tüzelkişilerin de derneklere üye olabilmelerine ve oy kullanabilmelerine olanak tanınmaktadır.

m. 44: Derneklerin bildiri vs. yayınlamalarının önündeki engeller kaldırılmaktadır.

2. Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun Değişiklikleri

m. 1, m. 2: Dilekçe hakkının kimler tarafından hangi makamlara yönelik olarak kullanılabileceği;

m. 3: Yabancıların dilekçe hakkından yararlanmaları;

m. 4: Dilekçenin şekli;

m. 7, m. 8: Dilekçelerin yanıtlanma süresi

3. VakıflarKanunu Değişiklikleri

m. 1: Cemaat vakıflarının mülk edinmelerinde, BakanlarKurulu izni yerine İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarının uygun görüşü ile Vakıflar Genel Müdürlüğü izni koşulu aranmaktadır.

4. Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ve Olağanüstü Halin Devamı Süresince Alınacak İlave TedbirlerHakkında Kanun Hükmünde Kararname Değişiklikleri

m. 3: Olağanüstü hallerde, tutuklunun cezaevinden ya da tutukevinden alınmasının zorunlu olduğu hallerde, cezaevi ya da tutukevinden alınma süresi 10 günden 7 güne indirilmektedir.

5. Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun Değişiklikleri

m. 2: TCK’nın 243 ve 245 inci maddeleri gereğince işkence ve kötü muamele yaptığı iddiasıyla haklarında soruşturma açılanların, memurlar ile diğer kamu görevlilerinin yararlandıkları koruma araçlarından yararlanmadan muamele görmeleri sağlanmaya çalışılmaktadır.

6. Türk Medenî Kanunu Değişiklikleri

m. 30, m. 31: Türkiye’deki derneklerin yurt dışı faaliyetleri ve yurt dışındaki derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri önündeki engeller kaldırılmaktadır.

Tasarının maddeleri üzerindeki görüşmeler sırasında;

- 3 üncü maddede geçen “İçişleri ve Dışişleri bakanlıklarının uygun görüşü ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün izni” ibaresinin protokol kurallarına aykırı olduğu; bakanlık görüşünden sonra genel müdürlük izninin kurallara uygun düşmeyeceği belirtilmiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda, Vakıflar Genel Müdürlüğünün Başbakanlığa bağlı bir genel müdürlük olduğu ve bu nedenle bir protokol hatası oluşmadığı belirtilmiştir.

- 15 inci madde üzerinde yapılan görüşmeler sırasında maddeye “Atatürk’ün kişiliğine ve ilkelerine” ibaresinin eklenmesi önerilmiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda, Cumhuriyetin temel niteliklerinin bu ibareyi kapsadığı; ayrıca inkılap kanunlarının korunması hükümlerinin bu amacı gerçekleştirdiği, bu nedenle bu ibareye ayrıca gerek olmadığı belirtilmiştir.

- 17 nci madde üzerindeki görüşmeler sırasında, fiil ehliyetinin ancak gerçek kişiler için söz konusu olabileceği gerekçesiyle, “Fiil ehliyetine sahip gerçek ve tüzel kişiler” ibaresi yerine, “Fiil ehliyetine sahip gerçek kişiler ile tüzelkişiler” ibaresinin daha doğru olacağı belirtilmiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda, Türk Medenî Kanununda da aynı ibarenin kullanıldığı; ibareden kastedilenin fiil ehliyetine sahip gerçek kişiler ile tüzelkişiler olduğu, bu nedenle bir değişikliğe gerek olmadığı belirtilmiştir.

- 28 inci madde üzerinde yapılan görüşmeler sırasında, olağanüstü hallerde, 7 gün olan cezaevi ya da tutukevinden alma süresinin kısaltılması gerektiği belirtilmiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda, eski kanunda bu sürenin 10 gün olduğu ve sürenin 7 güne indirilmiş olduğu; bu sürenin Anayasa gereği olduğu belirtilmiştir.

Bu tartışmalardan sonra, Tasarının görüşülen bütün maddeleri aynen kabul edilmiştir.

Raporumuz Anayasa Komisyonuna sunulmak üzere arz olunur.

Başkan	Başkanvekili	Sözcü
	Tevfik Ziyaeddin Akbulut	Ali Sezal	Ümmet Kandoğan
	Tekirdağ	Kahramanmaraş	Denizli
	Kâtip	Üye	Üye
	Muharrem Tozçöken	Şevket Gürsoy	Reyhan Balandı
	Eskişehir	Adıyaman	Afyon
	Üye	Üye	Üye
	Şevket Orhan	Sıdıka Aydoğan	Nusret Bayraktar
	Bursa	İstanbul	İstanbul
	Üye	Üye	Üye
	Hakkı Ülkü	Serpil Yıldız	Mehmet Sefa Sirmen
	İzmir	İzmir	Kocaeli
	(3. Maddeye muhalifim)
	Üye	Üye	Üye
	Ali Oksal	Selami Uzun	Şevket Arz
	Mersin	Sivas	Trabzon
	Üye		Üye
	Şükrü Önder		Mehmet Erdemir
	Yalova		Yozgat

Adalet Komisyonu Raporu

Türkiye Büyük Millet Meclisi
	Adalet Komisyonu	10.12.2002
	Esas No. : 1/282
	Karar No. : 2

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Başkanlığınızca, 4.12.2002 tarihinde tali komisyon olarak Komisyonumuza havale edilmiş bulunan “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı (1/282)”, Komisyonumuzun 10.12.2002 tarihli 2 nci birleşiminde Adalet Bakanı Sayın Cemil Çiçek ile Adalet, İçişleri ve Maliye Bakanlıkları temsilcilerinin de katılmalarıyla incelenip görüşülmüş, geneli üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasından sonra maddelerine geçilmesi kabul edilmiş ve maddeleri üzerinde yapılan kabul, ilave ve değişiklikler sırasıyla aşağıda açıklanmıştır.

Tasarının 1 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 2 nci maddesiyle Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 316 ncı maddesine eklenmesi öngörülen fıkradaki “taraflara” ibaresi fıkraya açıklık getirmek amacıyla “sanık veya müdafiine” şeklinde değiştirilmiştir.

Tasarının çerçeve 3 üncü maddesiyle Vakıflar Kanunun 1 inci maddesinin altıncı fıkrasının değiştirilmesi öngörülmektedir. Komisyonumuzca, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Vakıflar Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin yeni bir fıkra eklenmiş ve çerçeve madde bu doğrultuda yeniden düzenlenmiştir.

Tasarının 4, 5 ve 6 ncı maddeleri aynen kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 7 nci maddesiyle Siyasî Partiler Kanununun 11 inci maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendine yapılan ilave ile yüz kızartıcı suçlarda bent kapsamına alınmış, (3) numaralı bendi “Taksirli suçlar hariç beş yıl ağır hapis veya beş yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkum olanlar” şeklinde değiştirilmiştir.

Tasarının 8, 9, 10, 11 ve 12 nci maddeleri aynen kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 13 üncü maddesiyle Siyasî Partiler Kanunun 111 inci maddesine eklenmesi öngörülen (d) bendinin sonunda yer alan “altı aydan bir yıla kadar” olan hafif hapis cezası “üç aydan altı aya kadar” şeklinde değiştirilmiştir.

Tasarıya çerçeve 13 üncü maddeden sonra, bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü o seçim çevresinde ara seçim yapılacağı hususuna açıklık getirmek amacıyla Milletvekili Seçimi Kanununun 7 nci maddesine bir fıkra eklenmesini öngören çerçeve 14 üncü madde ilave edilmiştir.

Tasarının 14 üncü maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesini (f) bendinin (1) numaralı alt bendine yapılan ilave ile “yüz kızartıcı suçlar” da bent kapsamına dahil edilmiş ve 15 inci madde olarak kabul edilmiştir.

Tasarıya çerçeve 14 üncü maddeden sonra, Milletvekili Seçimi Kanununun 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “altmışıncı günü” ibaresini Milletvekili Seçimi Kanununun 7 nci maddesinde yapılan değişikliğe paralellik sağlamak amacıyla “doksanıncı günü” şeklinde değiştiren çerçeve 16 ncı madde ilave edilmiştir.

Tasarının çerçeve 15 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen, Dernekler Kanununun 5 inci maddesi, Anayasanın 33 üncü maddesinde yapılan değişikliğe paralel olarak ayrıntılı biçimde yeniden düzenlenmiş ve 17 nci madde olarak kabul edilmiştir.

Tasarının 16 ncı maddesi 18, 17 nci maddesi 19, 18 inci maddesi 20, 19 uncu maddesi 21, 20 nci maddesi 22, 21 inci maddesi 23, 22 nci maddesi 24, 23 üncü maddesi 25, 24 üncü maddesi 26, 25 inci maddesi 27, 26 ncı maddesi 28 inci madde olarak aynen kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 27 nci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Adlî Sicil Kanununun 8 inci maddesinin (b) bendinde yer alan “ihtilas” kelimesi gereksiz görülerek madde metninden çıkarılmış ve 29 uncu madde olarak kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 28 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Olağanüstü Hâl Bölge Valiliği ve Olağanüstü Hâlin Devamı Süresince Alınacak İlâve Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinin birinci paragrafındaki “cezaevinde yapılacak ifade almanın yeterli olmayacağı durumlarda” ibaresi açıklık getirmek üzere “yer gösterme, yüzleştirme, teşhis, tıbbî muayene durumlarında” şeklinde, “her defasında yedi günü geçmemek” ibaresinde yer alan yedi günlük süre “dört gün” olarak değiştirilmiş ve 30 uncu madde olarak kabul edilmiştir,

Tasarının çerçeve 29 uncu maddesiyle Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanununun 2 nci maddesine eklenmesi öngörülen fıkraya yapılan ilâve ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 154 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında açılacak soruşturma ve kovuşturmalar da fıkra kapsamına alınmış ve 31 inci madde olarak kabul edilmiştir.

Tasarının 30 uncu maddesi 32, 31 inci maddesi 33 üncü madde olarak aynen kabul edilmiştir.

Tasarıya, bu Kanunun 33 üncü maddesi hükmünün dernek ve vakıf dışındaki diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar hakkında da uygulanacağına ilişkin bir Ek Madde ilâve edilmiştir.

Tasarının 32 nci maddesi 34, 33 üncü maddesi 35, 34 üncü maddesi 36 ncı madde olarak aynen kabul edilmiştir.

Raporumuz, Anayasa Komisyonuna sunulmak üzere saygı ile arz olunur.

Başkan	Başkanvekili	Sözcü
Köksal Toptan	Halil Özyolcu	Ramazan Can
Zonguldak	Ağrı	Kırıkkale
Kâtip	Üye	Üye
Hasan Kara	Mehmet Ziya Yergök	Feridun Fikret Baloğlu
Kilis	Adana	Antalya
Üye	Üye	Üye
Orhan Yıldız	Semiha Öyüş	Feridun Ayvazoğlu
Artvin	Aydın	Çorum
Üye	Üye	Üye
Muzaffer Külcü	Mahmut Durdu	Esat Canan
Çorum	Gaziantep	Hakkâri
(Toplantıya katılmadı)
Üye	Üye	Üye
Sadullah Ergün	Recep Özel	Ahmet Güryüz Ketenci
Hatay	Isparta	İstanbul
Üye	Üye	Üye
Mehmet Yılmazcan	Hakkı Köylü	Harun Tüfekçi
Kahramanmaraş	Kastamonu	Konya
Üye	Üye	Üye
Muharrem Kılıç	Orhan Eraslan	Ömer Kulaksız
Malatya	Niğde	Sivas
		(Toplantıya katılmadı)
Üye	Üye	Üye
Mehmet Nuri Saygun	Zeyit Aslan	Bekir Bozdağ
Tekirdağ	Tokat	Yozgat
(Toplantıya katılmadı)

Anayasa Komisyonu Raporu

Türkiye Büyük Millet Meclisi		11.12.2002
	Anayasa Komisyonu
	Esas No. : 1/282
	Karar No. : 4

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Başkanlıkça 4.12.2002 tarihinde Esas Komisyon olarak Anayasa; Tali Komisyon olarak Adalet, İçişleri ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına gönderilen “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı” Komisyonumuzun 11.12.2002 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Toplantıya Adalet Bakanı Sayın Cemil Çiçek ile Adalet ve Maliye Bakanlıkları temsilcileri katılmışlardır.

Tasarı T.C. Anayasasında 3.10.2001 tarih ve 4709 sayılı Kanunla yapılan değişikliklere uyum sağlaması ve Avrupa Birliği Müktesebatının üstlenilmesine ilişkin Türkiye Ulusal Programı çerçevesinde yapılması gerekli tedbirlerle ilgili olarak;

– Türk Ceza Kanunu,

– Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu,

– Vakıflar Kanunu,

– Basın Kanunu,

– Damga Vergisi Kanunu,

– Siyasî Partiler Kanunu,

– Milletvekili Seçimi Kanunu,

– Dernekler Kanunu,

– Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun,

– Adlî Sicil Kanunu,

– Olağanüstü Hâl Bölge Valiliği ve Olağanüstü Hâlin Devamı Süresince Alınacak İlâve Tedbirler Hakkında Kanun,

– Türk Medenî Kanunu,

– Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun,

– Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun,

– Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunda;

değişiklik yapılmasını öngörmektedir.

Tasarı hakkında Adalet Bakanı Sayın Cemil Çiçek Komisyonumuza bilgi vermiştir. Bu Tasarının amacının demokratikleşme yolunda daha fazla adımlar atmak olduğunu, Anayasaya aykırı olan bazı maddelerin yeniden düzenlendiğini ifade etmişlerdir.

Geneli üzerindeki görüşmelerden sonra maddelere geçilmesi oybirliği ile kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 1 inci maddesinde yer alan düzenlemenin hâkimin takdir hakkı kararını kısıtladığı bazı üyelerimizce söylenmiştir. Ancak tasarıya göre cezanın alt ve üst sınırlarını tespit etme yetkisinin yine hâkimlerimize ait olduğu cevaben belirtilmiştir.

Ayrıca zamanaşımı sürelerinin işkence suçlarında üç katı olarak hesap edilmesi yönünde verilen önerge Komisyonumuzca kabul edilmemiştir.

Tasarının çerçeve 2 nci maddesi savunmanın güçlendirilmesine yönelik olarak "taraflara" ibaresi "sanık veya müdafiine" şeklinde değiştirilmek suretiyle kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 3 üncü maddesi yönetmelik çıkarılmasına ilişkin bir fıkra ilavesini öngören ayrıca "İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarının uygun görüşü ve" ibarelerinin çıkarılmasını içeren iki adet önergenin kabul edilmesi suretiyle Komisyonumuzca oyçokluğu ile kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 4 üncü maddesi üzerindeki görüşmelerde getirilen düzenlemenin basın özgürlüğü açısından önemine dikkat çekilmiş; maddede geçen mevkute sahibi ibaresinden sonra gelmek üzere "mesul müdür ve yazı sahibi" ibaresinin eklenmesini öngören önergenin kabulü suretiyle madde Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 5 inci maddesi metinde geçen "muaftır" ibaresinin "istisnadır" şeklinde değiştirilmesi suretiyle ve madde metni yazım bakımından vergi tekniğine daha uyumlu hale getirilerek Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 6 ncı maddesi siyasî partilerin üye olma yeterliliğine sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından kurulabilmesini öngörmektedir. Örgütlenme hakkını artırmayı amaçladığı ifade edilen madde Komisyonumuzca oy çokluğu ile aynen kabul edilmiştir.

Tasarının çerçeve 7 nci maddesi (2) numaralı alt bende "dolanlı iflastan" sonra gelmek üzere "gibi yüz kızartıcı suçlar ile" ibaresinin eklenmesi ile (3) numaralı alt bende ağır hapisle ilgili ibarenin eklenmesini amaçlayan önergenin kabulü suretiyle Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Tasarının; siyasî partilere yapılacak bağışlar ve yayınları kullandırma yasağı ile ilgili çerçeve 8, siyasî partilerin kapatılması davalarında karar verilebilmesinde beşte üç oy çokluğunu arayan çerçeve 9, bir siyasî partinin kapatılması davası açılmasını düzenleyen çerçeve 10, siyasî partiye Anayasa Mahkemesine itiraz hakkı veren çerçeve 11 ile çerçeve 12 nci maddeleri oybirliği ile kabul edilmişir.

Tasarının çerçeve 13 üncü maddesi cezalarla ilgili bir önergenin kabulü suretiyle Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Bir önerge ile metne 14 üncü maddeden önce gelmek üzere yeni bir madde ilave edilmiş ve Milletvekili Seçimi Kanununun 7 nci maddesine ara seçim yapılmasıyla ilgili bir fıkra eklenmesi Komisyonumuzca oybirliği ile kabul edilmiştir.

Tasarının 14 üncü maddesi 15 inci madde olarak görüşmeye açılmış ve 1 nolu alt bendinde geçen dolanlı iflas ibaresinden sonra gelmek üzere “gibi yüz kızartıcı suçlar ile” ibaresinin eklenmesi suretiyle Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Verilen bir önergenin kabulü ile metne çerçeve 16 ncı madde eklenmiştir. Bu madde ile Milletvekili Seçimi Kanununun 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan altmış günlük süre doksan güne çıkarılmıştır. Madde oybirliği ile kabul edilmiştir.

Tasarının 15 inci maddesi 17 nci madde olarak görüşülmüş; verilen önergenin kabulü suretiyle dernek kurulamayacak halleri düzenleyen madde oybirliği ile kabul edilmiştir.

Tasarının 16 ncı maddesi 18 inci, 17 nci maddesi 19 uncu, 18 inci maddesi 20 nci, 19 uncu maddesi 21 inci, 20 nci maddesi 22 nci, 21 inci maddesi 23 üncü, 22 nci maddesi 24 üncü, 23 üncü maddesi 25 inci madde olarak kabul edilmiştir.

Çerçeve 24 üncü madde 26 ncı madde olarak görüşülmüş ve maddede geçen altmış günlük sürenin otuz güne indirilmesini amaçlayan aynı mahiyette iki önerge birleştirilmek suretiyle ve madde bu değişiklik doğrultusunda Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Çerçeve 25 inci madde, 27 nci madde olarak görüşmeye açılmış ve kamu kurum ve kuruluşlarının Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe Komisyonunca gönderilen dilekçeleri otuz gün içinde cevaplamalarına ilişkin hükmün ilavesini içeren iki adet önerge birleştirilerek işleme konmuş ve benimsenmiştir. Madde bu değişiklik doğrultusunda Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Verilen bir önergenin kabulü ile metne 28 inci madde eklenmiştir. Bu madde ile 3686 Sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanununun 7 nci maddesi değiştirilmekte ve “Komisyon başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlem hakkında başvuru sahiplerine en geç altmış gün içinde bilgi verir” hükmünün getirilmesi amaçlanmaktadır.

Tasarının 26 ncı maddesi 29 uncu madde olarak görüşülmüş ve Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

Tasarının 27 nci maddesi 30 uncu madde olarak görüşülmüş ve değiştirilmesi öngörülen Adlî Sicil Kanununun 8 inci maddesinin (b) bendinde yer alan “ihtilas” kelimesi ile son fıkrasında geçen “ölen veya seksen yaşını tamamlamış hükümlülere ait adlî sicil kayıtları ile” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “b” bendi yeniden düzenlenerek Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Tasarının 28 inci maddesi 31 inci madde olarak görüşülmüş, verilen bir önergenin kabulü ile Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ve Olağanüstü Halin Devamı Süresince Alınacak İlave Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinin birinci paragrafındaki “cezaevinde yapılacak ifade almanın yeterli olmayacağı durumlarda” ibaresine açıklık getirmek üzere “yer gösterme, yüzleştirme, teşhis, tıbbî muayene durumlarında” şeklinde “her defasında yedi günü geçmemek” ibaresinde yer alan yedi günlük süre “dört gün” olarak değiştirilmiş ve madde bu doğrultuda oybirliği ile kabul edilmiştir.

Tasarının 29 uncu maddesi 32 nci madde olarak ve 1412 Sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 154 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında açılacak soruşturma ve kovuşturmalar da kapsama alınmak suretiyle kabul edilmiştir.

Tasarının 30 uncu maddesi 33, 31 inci maddesi 34 üncü madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

Verilen bir önerge ile Tasarıya ek madde ilave edilmiş ve bu şekilde “bu Kanunun 34 üncü maddesi hükmünün dernek ve vakıf dışındaki diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar hakkında da uygulanacağı” hükmü getirilmiştir.

Tasarının çerçeve 32 nci maddesi 35 inci madde olarak görüşülmüş ve verilen iki önergenin birleştirilerek kabulü ile madde metninde geçen “22.11.1990 tarihli ve 3682 Sayılı Adlî Sicil Kanununun 9 uncu maddesi” ibaresi metinden çıkarılmış ve madde bu şekliyle kabul edilmiştir.

Tasarının yürürlük ve yürütmeye ilişkin 33 ve 34 üncü maddeleri 36 ve 37 nci maddeler olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

Komisyonumuza redaksiyon yetkisi verilmesi ve Tasarının tümü oya sunulmuş ve Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Raporumuz Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygı ile arz olunur.

Başkan	Başkanvekili	Sözcü
Burhan Kuzu	Atilla Koç	Mehmet Ali Bulut
İstanbul	Aydın	Kahramanmaraş
Kâtip	Üye	Üye
Ayhan Sefer Üstün	Uğur Aksöz	Abdullah Torun
Sakarya	Adana	Adana
	(Muhalefet şerhim ektedir)
Üye	Üye	Üye
Hüsrev Kutlu	İbrahim Hakkı Aşkar	Halil Ünlütepe
Adıyaman	Afyon	Afyon
		(Muhalefet şerhi eklidir)
Üye	Üye	Üye
Oya Araslı	Haluk İpek	Atilla Emek
Ankara	Ankara	Antalya
(Muhalefet şerhim eklidir)
Üye	Üye	Üye
Tuncay Ercenk	Mehmet Salih Erdoğan	Metin Kaşıkoğlu
Antalya	Denizli	Düzce
(Muhalefet şerhi saklı)
Üye	Üye	Üye
Mustafa Nuri Akbulut	Nimet Çubukçu	Yılmaz Kaya
Erzurum	İstanbul	İzmir
	(İmzada bulunamadı)	(Muhalefet şerhimiz ektedir)
Üye	Üye	Üye
Musa Sıvacıoğlu	Atilla Kart	Süleyman Sarıbaş
Kastamonu	Konya	Malatya
	(Muhalefet şerhimiz ektedir)
Üye	Üye	Üye
Mehmet Kurt	İlyas Sezai Önder	Ahmet Çağlayan
Samsun	Samsun	Uşak

MUHALEFET ŞERHİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA

“Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı” ile ilgili muhalefet şerhimizi sunarız.

Tasarının 1 inci maddesindeki hükme, işkence ve kötü muamele suçlarında daha uzun bir zaman aşımı süresi tanınmadığından;

Tasarının 3 üncü maddesine, Anayasa Mahkemesinde görülmekte olan bir davaya yasa çıkarma yolu ile müdahale niteliği taşıyabilecek görünümde bir düzenleme getirdiğinden;

Tasarının 6 ncı maddesine, parti kuruculuğu için gereken nitelikleri üyelik ile eş tutarak, kuruculuk ve üyelik arasında nitelikler bakımından herhangi bir fark bırakmadığından;

Tasarının 7 nci maddesine, işkence suçları dahil edilmediği ve terör eylemleri yanı sıra sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığına dayanarak, halkı birbirine karşı kamu düzeni için tehlikeli olabilecek bir şekilde düşmanlığa veya kin beslemeye alenen tahrik etme suçlarına da metinde yer verilmediğinden;

Tasarının 15 inci maddesine, işkence suçları ve sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığına dayanarak halkı birbirine karşı kamu düzeni için tehlikeli olabilecek bir şekilde düşmanlığa veya kin beslemeye alenen tahrik etme suçları madde metnine alınmadığından;

Tasarının 21 inci maddesine, madde metninde “Atatürk’ün kişiliği, ilkeleri ve çalışmaları” ibaresine yer verilmediğinden;

Muhalif olduğumuzu arz ederiz.

Oya Araslı	Uğur Aksöz	Atilla Kart
	Ankara	Adana	Konya
	Halil Ünlütepe	Yılmaz Kaya	Atilla Emek
	Afyon	İzmir	Antalya
	Tuncay Ercenk		Sezai Önder
	Antalya		Samsun

HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN

ÇEŞİTLİ KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI

MADDE 1. - 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 245 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“243 üncü madde ile bu maddede yazılı suçlardan dolayı verilen cezalar, para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilemez ve ertelenemez.”

MADDE 2. - 4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 316 ncı maddesinin kenar başlığı “Temyiz dilekçesi ve lâyihasının tebliği ve cevabı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının görevi” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname taraflara tebliğ olunur.”

MADDE 3. - 5.6.1935 tarihli ve 2762 sayılı Vakıflar Kanununun 1 inci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Cemaat vakıfları, vakfiyeleri olup olmadığına bakılmaksızın, İçişleri ve Dışişleri bakanlıklarının uygun görüşü ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün izniyle dinî, hayrî, sosyal, eğitsel, sıhhî ve kültürel alanlardaki ihtiyaçlarını karşılamak üzere taşınmaz mal edinebilirler ve taşınmaz malları üzerinde tasarrufta bulunabilirler.”

MADDE 4 - 15.7.1950 tarihli ve 5680 sayılı Basın Kanununun 15 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Mevkute sahibi, haber kaynaklarını açıklamaya zorlanamaz.”

MADDE 5. - 1.7.1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa aşağıdaki madde eklenmiştir.

“EK MADDE 1. - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları uyarınca ödenmesi gereken tazminat ve dostane çözüm meblağlarına ilişkin kâğıtlar damga vergisinden muaftır.”

MADDE 6. - 22.4.1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Siyasî partiler, partiye üye olma yeterliğine sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından kurulur.”

MADDE 7. - Siyasî Partiler Kanununun 11 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2), (3) ve (5) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2. Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflâs, istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma ve Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,

3. Taksirli suçlar hariç beş yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar.”

“5. Terör eyleminden mahkûm olanlar.”

MADDE 8. - Siyasî Partiler Kanununun 66 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Yukarıdaki fıkranın dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerin her birinin bir siyasî partiye aynı yıl içinde ikimilyar liradan fazla kıymette aynî veya nakdî bağışta bulunması veya yayınları kullandırması yasaktır. Bağış veya bağışların, bağışta bulunana, yetkili temsilcisine veya vekiline ait olduğunun partice verilen makbuzda açıkça belirtilmesi gerekir. Böyle bir belgeye dayanılmaksızın siyasî partilerce bağış kabul edilemez.”

MADDE 9. - Siyasî Partiler Kanununun 98 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Siyasî partilerin kapatılması davalarında kapatılmaya karar verilebilmesi için beşte üç oy çokluğu şarttır.”

MADDE 10. - Siyasî Partiler Kanununun 100 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bir siyasî partinin, Anayasada yazılı nedenlerle Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından partinin kapatılması davasının açılması;

a) Re’sen,

b) Bakanlar Kurulu kararı üzerine Adalet Bakanının istemiyle,

c) Bir siyasî partinin istemi üzerine,

olur.”

MADDE 11. - Siyasî Partiler Kanununun 102 nci maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında geçen “kapatılması ya da” ibareleri madde metninden çıkarılmış ve maddenin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Siyasî parti, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının bu istemlerine karşı Anayasa Mahkemesine itiraz edebilir.”

MADDE 12. - Siyasî Partiler Kanununun 104 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Anayasa Mahkemesi, söz konusu hükümlere aykırılık görürse bu aykırılığın giderilmesi için ilgili siyasî parti hakkında ihtar kararı verir. Bu yazının tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde aykırılık giderilmediği takdirde, Cumhuriyet Başsavcılığı o siyasî partinin Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılması için Anayasa Mahkemesine re’sen dava açabilir.”

MADDE 13. - Siyasî Partiler Kanununun 111 inci maddesine (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (d) bendi eklenmiştir.

“d) 104 üncü maddeye göre verilen ihtar kararının gereğini yerine getirmeyerek partiyi Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakan sorumlular hakkında üç aydan altı aya kadar hafif hapis, Devlet yardımından faydalanmayan siyasî partilerin sorumluları hakkında ise altı aydan bir yıla kadar hafif hapis cezası,”

MADDE 14. - 10.6.1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinin (f) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1. Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflâs, istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,”

“3. Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,”

MADDE 15. - 6.10.1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 5. - Anayasada belirtilen Cumhuriyetin temel nitelikleri ile 174 üncü maddesinde belirtilen inkılâp kanunlarının korunması hükümlerine; millî güvenliğe ve kamu düzenine; genel sağlık ve genel ahlâka aykırı olarak ya da başkalarının hürriyetlerini kısıtlamak amacıyla dernek kurulamaz.”

MADDE 16. - Dernekler Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Dernekler, Türkiye Cumhuriyetinin resmî kurumlarıyla yazışmalarında Türkçe kullanırlar.”

MADDE 17. - Dernekler Kanununun 16 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Fiil ehliyetine sahip gerçek ve tüzel kişiler derneklere üye olabilirler.”

MADDE 18. - Dernekler Kanununun 18 inci maddesinin beşinci fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir.

“Tüzel kişinin üye olması hâlinde, yönetim kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi oy kullanır. Bu kişinin başkanlık veya temsil görevi sona erdiğinde, tüzel kişi adına oy kullanacak kimse yeniden belirlenir.”

MADDE 19. - Dernekler Kanununun 44 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 44. - Dernekler tarafından yapılan bildiri, beyanname ve benzeri yayınlar, Cumhuriyetin Anayasada belirtilen temel niteliklerine aykırı ve Devletin iç ve dış güvenliğini, ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünü bozucu mahiyette veya suç işlemeye veya ayaklanmaya veya isyana teşvik edici bir nitelik taşıdığı veya Devletin gizli belgelerini açıklamak veya başkalarının şöhret veya haklarına, özel ve aile hayatlarına tecavüz etmek amacına yönelik bulunduğu takdirde, mahallin en büyük mülkî amirinin emriyle toplattırılabilir. Mahallin en büyük mülkî amiri bu kararını yirmidört saat içinde asliye ceza hâkimliğine bildirir. Hâkim, mülkî amirin bu kararını en geç kırksekiz saat içinde inceleyerek karara bağlar. Bu süre içinde bir karar verilememesi hâlinde mahallî mülkî amirin kararı hükümsüz sayılır.

Yukarıdaki hüküm siyasî partiler hakkında uygulanmaz.”

MADDE 20. - 1.11.1984 tarihli ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 1. - Bu Kanunun amacı, Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de ikâmet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma haklarının kullanılma biçimini düzenlemektir.”

MADDE 21. - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 2. - Bu Kanun, Türk vatandaşları ve Türkiye’de ikâmet eden yabancılar tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi ile idarî makamlara yapılan dilek ve şikâyetler hakkındaki başvuruları kapsar.”

MADDE 22. - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Türkiye’de ikâmet eden yabancılar karşılıklılık esası gözetilmek ve dilekçelerinin Türkçe yazılması kaydıyla bu haktan yararlanabilirler.”

MADDE 23. - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 4. - Türkiye Büyük Millet Meclisine veya yetkili makamlara verilen veya gönderilen dilekçelerde, dilekçe sahibinin adı-soyadı ve imzası ile iş veya ikâmetgâh adresinin bulunması gerekir.

MADDE 24. - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 7. - Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de ikâmet eden yabancıların kendileri ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri konusunda yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahiplerine en geç altmış gün içinde gerekçeli olarak cevap verilir. İşlem safahatının duyurulması hâlinde alınan sonuç ayrıca bildirilir.”

MADDE 25. - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 8. - Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilen dilekçelerin, Dilekçe Komisyonunda incelenmesi ve karara bağlanması altmış gün içinde sonuçlandırılır. İnceleme ve karara bağlamanın esas ve usulleri Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde gösterilir.”

MADDE 26. - 22.11.1990 tarihli ve 3682 sayılı Adlî Sicil Kanununun 5 inci maddesinin kenar başlığı “Adlî sicil bilgilerini verebilecek merciler ve küçükler hakkında uygulanacak esaslar” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Onsekiz yaşından küçükler hakkında adlî sicile geçirilen bilgiler; ancak, soruşturma ve kovuşturma konusu olan işler sebebiyle Cumhuriyet savcıları ve mahkemelerce veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği seçimleri ile ilgili olarak yetkili seçim kurullarınca istendiği takdirde verilir. Bu bilgiler başka herhangi bir iş ve konu için kullanılamaz.”

MADDE 27. - Adlî Sicil Kanununun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 8. - Cezanın çekildiği veya ortadan kalktığı veya düştüğü tarihten itibaren;

a) Kabahatten mahkûmiyet halinde, diğer bir cürüm veya kabahatten dolayı bir yıl içinde,

b) Basit ve nitelikli zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak ve dolanlı iflas suçları ile beş yıldan fazla ağır hapis veya hapis cezasına mahkûmiyetler on yıl içinde,

c) Beş yıl veya daha az ağır hapis veya hapis veya ağır para cezasına mahkûmiyet halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde,

d) (b) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin; suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde,

e) (c) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı iki yıl içinde,

Evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkûm olunmadığı takdirde ilgilinin, Cumhuriyet Savcısının veya Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkesince duruşma yapılmaksızın adlî sicildeki kaydın çıkartılmasına karar verilir. Ertelenmiş olan hükmün esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde ise, bu tarih esas alınır. Bu kararların bir örneği Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucu suç olmaktan çıkarılan veya idarî nitelikte cezaya dönüştürülen suçlarla ölen veya seksen yaşını tamamlamış hükümlülere ait adlî sicil kayıtları ile ilgili bilgiler Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce re’sen adlî sicil kayıtlarından çıkartılır.”

MADDE 28. - 15.12.1990 tarihli ve 430 sayılı Olağanüstü Hâl Bölge Valiliği ve Olağanüstü Hâlin Devamı Süresince Alınacak İlave Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Hükümlü veya tutuklulardan, olağanüstü hâl ilanına neden olan suçların soruşturmasında ifadelerine başvurulması gerekenler, cezaevinde yapılacak ifade almanın yeterli olmayacağı durumlarda, Olağanüstü Hâl Bölge Valisinin teklifi üzerine yetkili Cumhuriyet Başsavcısının talebi ve hâkimin kararı ile, her defasında yedi günü geçmemek üzere ceza infaz kurumu veya tutukevinden alınabilir. Bu süre hükümlülük veya tutuklulukta geçmiş sayılır. Hâkim, her defasında karar vermeden önce hükümlü veya tutukluyu dinler. Hükümlü veya tutuklu ceza infaz kurumu veya tutukevinden alındıktan sonra da yasal konumunun gerektirdiği haklardan yararlanır. Ceza infaz kurumu veya tutukevinden ayrılış ve dönüşlerinde hükümlü veya tutuklunun sağlık durumu doktor raporu ile tespit edilir.”

MADDE 29. - 2.12.1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 2 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“765 sayılı Türk Ceza Kanununun 243 ve 245 inci maddeleri kapsamında açılacak soruşturma ve kovuşturmalarda bu Kanun hükümleri uygulanmaz.”

MADDE 30. - 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 91 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 91. - Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette ve işbirliğinde bulunabilirler, yurt dışında şube açabilirler ve yurt dışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara üye olarak katılabilirler.”

MADDE 31. - Türk Medenî Kanununun 92 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 92. - Yabancı dernekler, uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde ve karşılıklı olmak koşuluyla Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye’de faaliyette ve işbirliğinde bulunabilirler, şube açabilirler, üst kuruluşlar kurabilir ve kurulmuş üst kuruluşlara katılabilirler.”

MADDE 32. - 7.11.1979 tarihli ve 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 34 üncü maddesi, 16.6.1983 tarihli ve 2845 sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrası, 6.10.1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun 11 ve 12 nci maddeleri ile 22.11.1990 tarihli ve 3682 sayılı Adlî Sicil Kanununun 9 uncu maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 33. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 34. - Bu Kanun hükümlerini BakanlarKurulu yürütür.

Abdullah Gül
Başbakan
Devlet Bak. ve Başb. Yrd.	Devlet Bak.ve Başb. Yrd.	Devlet Bak. ve Başb. Yrd.
A. Şener	M. A. Şahin	E. Yalçınbayır
Devlet Bakanı	Devlet Bakanı	Devlet Bakanı
M. Aydın	B. Atalay	A. Babacan
Devlet Bakanı V.	Adalet Bakanı	Millî Savunma Bakanı
M. Aydın	C. Çiçek	V. Gönül
İçişleri Bakanı	Dışişleri Bakanı	Maliye Bakanı
A. Aksu	Y. Yakış	K. Unakıtan
Millî Eğitim Bakanı	Bayındırlık ve İskân Bakanı	Sağlık Bakanı
E. Mumcu	Z. Ergezen	R. Akdağ
Ulaştırma Bakanı V.	Tarım ve Köyişleri Bakanı	Çalışma ve Sos. Güv. Bak.
M. H. Güler	S. Güçlü	M. Başesgioğlu
Sanayi ve Ticaret Bakanı	En. ve Tab. Kay. Bakanı	Kültür Bakanı
A. Coşkun	M. H. Güler	H. Çelik
Turizm Bakanı	Orman Bakanı	Çevre Bakanı
G. Akşit	O. Pepe	İ. Sütlüoğlu

ADALET KOMİSYONUNUN

KABUL ETTİĞİ METİN

ÇEŞİTLİ KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI

MADDE 1. – Tasarının 1 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 2. – 4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 316 ncı maddesinin kenar başlığı “Temyiz dilekçesi ve lâyihasının tebliği ve cevabı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının görevi” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname sanık veya müdafiine tebliğ olunur.”

MADDE 3. – 5.6.1935 tarihli ve 2762 sayılı Vakıflar Kanununun 1 inci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Vakıflar Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

MADDE 4. – Tasarının 4 üncü maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 5. – Tasarının 5 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 6. – Tasarının 6 ncı maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 7. – Siyasî Partiler Kanununun 11 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2), (3) ve (5) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2. Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimâl ve istihlâk kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,

3. Taksirli suçlar hariç beş yıl ağır hapis veya beş yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar.”

“5. Terör eyleminden mahkûm olanlar,”

MADDE 8. – Tasarının 8 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 9. – Tasarının 9 uncu maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 10. – Tasarının 10 uncu maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 11. – Tasarının 11 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 12. – Tasarının 12 nci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 13. – Siyasî Partiler Kanununun 111 inci maddesine (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (d) bendi eklenmiştir.

MADDE 14. – 10.6.1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 7 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

MADDE 15. – Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinin (f) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1. Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimâl ve istihlâk kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,”

“3. Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,”

MADDE 16. – Milletvekili Seçimi Kanununun 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “altmışıncı günü” ibaresi “doksanıncı günü” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 17. – 6.10.1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 5. – Anayasada belirtilen Cumhuriyetin temel nitelikleri ile 174 üncü maddesinde belirtilen inkılâp kanunlarının korunması hükümlerine, millî güvenliğe ve kamu düzenine, genel sağlık ve genel ahlâka aykırı olarak; Türkiye Cumhuriyetinde ırk, din, mezhep ve bölge farklılığı veya bunlara dayanarak azınlık yaratmak ve Türkiye Cumhuriyetinin üniter Devlet yapısını bozmak; Atatürk’ün kişiliğini, ilkelerini, çalışmalarını veya anılarını kötülemek veya küçük düşürmek ya da başkalarının hürriyetlerini kısıtlamak amacıyla, dernek kurulamaz.”

MADDE 18. – Tasarının 16 ncı maddesi 18 inci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 19. – Tasarının 17 nci maddesi 19 uncu madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 20. – Tasarının 18 inci maddesi 20 nci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 21. – Tasarının 19 uncu maddesi 21 inci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 22. – Tasarının 20 nci maddesi 22 nci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 23. – Tasarının 21 inci maddesi 23 üncü madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 24. – Tasarının 22 nci maddesi 24 üncü madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 25. – Tasarının 23 üncü maddesi 25 inci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 26. – Tasarının 24 üncü maddesi 26 ncı madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 27. – Tasarının 25 inci maddesi 27 nci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 28. – Tasarının 26 ncı maddesi 28 inci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 29. – Adlî Sicil Kanununun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 8. – Cezanın çekildiği veya ortadan kalktığı veya düştüğü tarihten itibaren;

a) Kabahatten mahkûmiyet halinde, diğer bir cürüm veya kabahatten dolayı bir yıl içinde,

b) Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak ve dolanlı iflâs suçları ile beş yıldan fazla ağır hapis veya hapis cezasına mahkûmiyetler on yıl içinde,

c) Beş yıl veya daha az ağır hapis veya hapis veya ağır para cezasına mahkûmiyet halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde,

d) (b) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin; suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde,

e) (c) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı iki yıl içinde,

evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkûm olunmadığı takdirde ilgilinin, Cumhuriyet savcısının veya Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince duruşma yapılmaksızın adlî sicildeki kaydın çıkartılmasına karar verilir. Ertelenmiş olan hükmün esasen vâki olmamış sayıldığı hallerde ise, bu tarih esas alınır. Bu kararların bir örneği Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilir.

MADDE 30. – 15.12.1990 tarihli ve 430 sayılı Olağanüstü Hâl Bölge Valiliği ve Olağanüstü Hâlin Devamı Süresince Alınacak İlave Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Hükümlü veya tutuklulardan, olağanüstü hâl ilânına neden olan suçların soruşturmasında ifadelerine başvurulması gerekenler, yer gösterme, yüzleştirme, teşhis, tıbbî muayene durumlarında, Olağanüstü Hâl Bölge Valisinin teklifi üzerine yetkili Cumhuriyet Başsavcısının talebi ve hâkimin kararı ile, her defasında dört günü geçmemek üzere ceza infaz kurumu veya tutukevinden alınabilir. Bu süre hükümlülük veya tutuklulukta geçmiş sayılır. Hâkim, her defasında karar vermeden önce hükümlü veya tutukluyu dinler. Hükümlü veya tutuklu ceza infaz kurumu veya tutukevinden alındıktan sonra da yasal konumunun gerektirdiği haklardan yararlanır. Ceza infaz kurumu veya tutukevinden ayrılış ve dönüşlerinde hükümlü veya tutuklunun sağlık durumu doktor raporu ile tespit edilir.”

MADDE 31. – 2.12.1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 2 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“765 sayılı Türk Ceza Kanununun 243 ve 245 inci maddeleri ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 154 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında açılacak soruşturma ve kovuşturmalarda bu Kanun hükümleri uygulanmaz.”

MADDE 32. – Tasarının 30 uncu maddesi 32 nci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 33. – Tasarının 31 inci maddesi 33 üncü madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

EK MADDE – Bu Kanunun 33 üncü maddesi hükmü, dernek ve vakıf dışındaki diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar hakkında da uygulanır.

MADDE 34. – Tasarının 32 nci maddesi 34 üncü madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 35. – Tasarının 33 üncü maddesi 35 inci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 36. – Tasarının 34 üncü maddesi 36 ncı madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

ANAYASA KOMİSYONUNUN

KABUL ETTİĞİ METİN

ÇEŞİTLİ KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI

MADDE 1. – Tasarının 1 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

“Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname sanık veya müdafiine tebliğ olunur.”

MADDE 3. – 5.6.1935 tarihli ve 2762 sayılı Vakıflar Kanununun 1 inci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Cemaat vakıfları, vakfiyeleri olup olmadığına bakılmaksızın, Vakıflar Genel Müdürlüğünün izniyle dinî, hayrî, sosyal, eğitsel, sıhhî ve kültürel alanlardaki ihtiyaçlarını karşılamak üzere taşınmaz mal edinebilirler ve taşınmaz malları üzerinde tasarrufta bulunabilirler.”

“Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Vakıflar Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

MADDE 4. – 15.7.1950 tarihli ve 5680 sayılı Basın Kanununun 15 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Mevkute sahibi, mesul müdür ve yazı sahibi haber kaynaklarını açıklamaya zorlanamaz.”

MADDE 5. – 1.7.1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa aşağıdaki madde eklenmiştir.

“EK MADDE 1. - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına dayanılarak yapılacak ödemeler ile dostane çözüm bağlamında yapılacak ödemelere ilişkin olarak düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden istisnadır.”

MADDE 6. - Tasarının 6 ncı maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 7. - Siyasî Partiler Kanununun 11 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2), (3) ve (5) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“2. Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,

3. Taksirli suçlar hariç beş yıl ağır hapis veya beş yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar.”

“5. Terör eyleminden mahkûm olanlar,”

MADDE 8. - Tasarının 8 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 9. - Tasarının 9 uncu maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 10. - Siyasî Partiler Kanununun 100 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Anayasada yazılı nedenlerle Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bir siyasî partinin kapatılması davasının açılması,

a) Re’sen,

b) Bakanlar Kurulu kararı üzerinde Adalet Bakanının istemiyle,

c) Bir siyasî partinin istemi üzerine,

olur.”

MADDE 11. - Tasarının 11 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 12. - Tasarının 12 nci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 13. - Siyasî Partiler Kanunun 111 inci maddesine (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (d) bendi eklenmiştir.

“d) 104 üncü maddeye göre verilen ihtar kararının gereğini yerine getirmeyerek partiyi Devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakan sorumlular ile Devlet yardımından faydalanmayan siyasî partilerin sorumluları hakkında üç aydan altı aya kadar hafif hapis cezası,”

MADDE 14. - 10.6.1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunun 7 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Yukarıda yazılı haller dışında, bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük MilletMeclisi üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü o seçim çevresinde ara seçim yapılır. Bu fıkra gereği yapılacak seçimlerde Anayasanın 127 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uygulanmaz.”

MADDE 15. - 10.6.1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinin (f) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“1. Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,”

“3. Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,”

MADDE 16. - Milletvekili Seçimi Kanununun 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “altmışıncı günü” ibaresi “doksanıncı günü” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 17. - 6.10.1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 5. - Anayasada belirtilen Cumhuriyetin temel nitelikleri ile 174 üncü maddesinde belirtilen inkılap kanunlarının korunması hükümlerine, millî güvenliğe ve kamu düzenine, genel sağlık ve genel ahlâka aykırı olarak; Türkiye Cumhuriyetinde ırk, din, mezhep ve bölge farklılığı veya bunlara dayanarak azınlık yaratmak ve Türkiye Cumhuriyetinin üniter Devlet yapısını bozmak; Atatürk’ün kişiliğini, ilkelerini, çalışmalarını veya anılarını kötülemek veya küçük düşürmek ya da başkalarının hürriyetlerini kısıtlamak amacıyla, dernek kurulamaz.”

MADDE 18. - Tasarının 16 ncı maddesi Komisyonumuzca 18 inci madde olarak aynen kabul edilmiştir.

MADDE 19. - Tasarının 17 nci maddesi Komisyonumuzca 19 uncu madde olarak aynen kabul edilmiştir.

MADDE 20. Tasarının 18 inci maddesi Komisyonumuzca 20 nci madde olarak aynen kabul edilmiştir.

MADDE 21. Tasarının 19 uncu maddesi Komisyonumuzca 21 inci madde olarak aynen kabul edilmiştir.

MADDE 22. - Tasarının 20 nci maddesi Komisyonumuzca 22 nci madde olarak aynen kabul edilmiştir.

MADDE 23. - Tasarının 21 inci maddesi Komisyonumuzca 23 üncü madde olarak aynen kabul edilmiştir.

MADDE 24. - Tasarının 22 nci maddesi Komisyonumuzca 24 üncü madde olarak aynen kabul edilmiştir.

MADDE 25. -Tasarının 23 üncü maddesi Komisyonumuzca 25 inci madde olarak aynen kabul edilmiştir.

MADDE 26. - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 7. - Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de ikâmet eden yabancıların kendileri ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri konusunda yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahiplerine en geç otuz gün içinde gerekçeli olarak cevap verilir. İşlem safahatının duyurulması halinde alınan sonuç ayrıca bildirilir.”

MADDE 27. - Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 8. - Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilen dilekçelerin, Dilekçe Komisyonunda incelenmesi ve karara bağlanması altmış gün içinde sonuçlandırılır. İlgili kamu kurum veya kuruluşları Türkiye Büyük MilletMeclisi Dilekçe Komisyonunca gönderilen dilekçeleri otuz gün içinde cevaplandırır. İnceleme ve karara bağlamanın esas ve usulleri Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde gösterilir.”

MADDE 28. - 5.12.1990 tarihli ve 3686 sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanununun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Komisyon, başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlem hakkında başvuru sahibine en geç altmış gün içinde bilgi verir.”

MADDE 29. - Tasarının 26 ncı maddesi Komisyonumuzca 29 uncu madde olarak kabul edilmiştir.

MADDE 30. - Adlî Sicil Kanununun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 8. - Cezanın çekildiği veya ortadan kalktığı veya düştüğü tarihten itibaren;

a) Kabahatten mahkûmiyet halinde, diğer bir cürüm veya kabahatten dolayı bir yıl içinde,

b) Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak ve dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile beş yıldan fazla ağır hapis ve hapis cezasına mahkûmiyetler on yıl içinde,

c) Beş yıl veya daha az ağır hapis veya hapis veya ağır para cezasına mahkûmiyet halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde,

d) (b) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin; suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde,

e) (c) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı iki yıl içinde,

Evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkûm olunmadığı takdirde ilgilinin, Cumhuriyet savcısının veya Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince duruşma yapılmaksızın adlî sicildeki kaydın çıkartılmasına karar verilir. Ertelenmiş olan hükmün esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde ise, bu tarih esas alınır. Bu kararların bir örneği Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucu suç olmaktan çıkarılan veya idarî nitelikte cezaya dönüştürülen suçlarla ilgili bilgiler AdaletBakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce re’sen adlî sicil kayıtlarından çıkartılır.”

MADDE 31. - 15.12.1990 tarihli ve 430 sayılı Olağanüstü Hâl Bölge Valiliği ve Olağanüstü Hâlin Devamı Süresince Alınacak İlâve Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Hükümlü veya tutuklulardan, olağanüstü hâl ilânına neden olan suçların soruşturmasında ifadelerine başvurulması gerekenler, yer gösterme, yüzleştirme, teşhis, tıbbî muayene gibi cezaevinde yapılacak ifade almanın yeterli olmayacağı durumlarda, Olağanüstü Hâl Bölge Valisinin teklifi üzerine yetkili Cumhuriyet Başsavcısının talebi ve hâkimin kararı ile, her defasında dört günü geçmemek üzere ceza infaz kurumu veya tutukevinden alınabilir. Bu süre hükümlülük veya tutuklulukta geçmiş sayılır. Hâkim her defasında karar vermeden önce hükümlü veya tutukluyu dinler. Hükümlü veya tutuklu ceza infaz kurumu veya tutukevinden alındıktan sonra da yasal konumunun gerektirdiği haklardan yararlanır. Ceza infaz kurumu veya tutukevinden ayrılış ve dönüşlerinde hükümlü veya tutuklunun sağlık durumu doktor raporu ile tespit edilir.”

MADDE 32. - 2.12.1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 2 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“765 sayılı Türk Ceza Kanunun 243 ve 245 inci maddeleri ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunun 154 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında açılacak soruşturma ve kovuşturmalarda bu Kanun hükümleri uygulanmaz.”

MADDE 33. - Tasarının 30 uncu maddesi 33 üncü madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 34. - Tasarının 31 inci maddesi 34 üncü madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

EK MADDE - Bu Kanunun 34 üncü maddesi hükmü, dernek ve vakıf dışındaki diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar hakkında da uygulanır.

MADDE 35. - 7.11.1979 tarihli ve 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 34 üncü maddesi, 16.6.1983 tarihli ve 2845 sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrası, 6.10.1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun 11 ve 12 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 36. - Tasarının 33 üncü maddesi 36 ncı madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 37. - Tasarının 34 üncü maddesi 37 nci madde olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.