Dönem: 22 Yasama Yılı: 4

TBMM (S. Sayısı: 1040)

Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun Tasarısı ile Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Raporu (1/1073)

Not: Tasarı;Başkanlıkça Adalet; Avrupa Birliği Uyum; Çevre ile Tarım, Orman ve Köyişleri komisyonlarına havale edilmiştir.

T.C.

Başbakanlık

Kanunlar ve Kararlar

Genel Müdürlüğü 4.7.2005

Sayı: B.02.0.KKG.0.10/101-1077/3235

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Çevre ve Orman Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 20.6.2005 tarihinde kararlaştırılan “Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

Recep Tayyip Erdoğan

Başbakan

GENEL GEREKÇE

Orman mühendisliği, tüm dünyada çok geniş kapsamlı bir öğretim ve eğitimi zorunlu kılan "Ekosistem yönetme ve işletme sanatı" olarak kabul edilmektedir. Uluslararası Ormancılık Araştırma Kurumları Birliğinin (İUFRO) organizasyonu da bu esaslar üzerine şekillendirilmiştir.

Türkiye ormancılığının idari yapısı ile ormancılık eğitim ve öğretimi, Atatürk'ün talimatları doğrultusunda, dünyada 1930'lu yıllarda ormancılık konularında en ileri konumda bulunan başta Alman bilim adamları olmak üzere Avusturyalı ve Fransız bilim adamlarının öncülüğünde gerçekleştirilmiştir. Nitekim, 1937 yılında yürürlüğe giren 3116 sayılı ilk Orman Kanunumuz, Alman ormancı bilim adamlarının katkılarıyla hazırlanmıştır. O yıllarda ormancılık konularında, nitelikli Türk bilim adamlarının yetiştirilmesi amacıyla, Devletin kısıtlı kaynaklarına rağmen Almanya'ya burslu öğrenciler gönderilmiştir. Türkiye'de lisans düzeyinde eğitim ve öğretim veren orman fakültelerinde, Alman orman fakültelerinde okutulan dersler okutulmuş ve Alman eğitim sisteminin etkisi olmuştur. Fakültelerimizden mezun olan orman mühendislerinin, Türkiye'de gerçekleştirdikleri idari organizasyon ve ormancılık uygulamalarında, Alman ormancılığına paralel düzenlemeler getirilmiştir. Bugün dahi ülkemizdeki teknik ormancılık uygulamalarında büyük çaplı benzerlikler bulunmaktadır.

Diğer taraftan Almanya'da, Devlet ormancılığının yanında, Devletin öncülüğünde ve denetiminde özel ormancılık da en üst düzeyde yürütülmektedir. Her iki sektör uyum içinde çalışabilmektedir. Ülkemizde ise, henüz özel ormancılığın ve özel ağaçlandırmaların önü tam olarak açılamamıştır. Özellikle, mevzuat ve uygulama açısından bazı açılımlara ihtiyaç duyulmaktadır.

Ormancılığını kendimize örnek aldığımız Almanya'da, orman mühendisleri aldıkları eğitim ve öğretime uygun olarak, çeşitli uzmanlık alanlarında çalışmaktadırlar. Fakültelerimizde, aynı sistem içinde yetiştirilen Türk orman mühendislerinin de benzer şekilde çalıştırılmaları en gerçekçi ve dünya ile uyum içinde akılcı bir yaklaşım olacaktır.

Ormancılıkla ilgili olarak; proje, etüt-envanter, alan tefriki, tesis etme, plânlama, uygulama, yönetme, ticaret, sorumlu müdürlük, danışmanlık, teknik müşavirlik, bilirkişilik, hakemlik, denetim, eksperlik, yeminli müşavirlik, standardizasyon, kadastro-mülkiyet, çevresel muhasebe, zarar-ziyan belirleme, sertifikalandırma, değer belirleme, çevresel etki değerlendirme ve benzeri çalışmalar yapmak şeklinde Dünyada, 1992 yılında gerçekleştirilen Rio zirvesiyle başlayan ve devam eden ormanların fonksiyonel değerlerini öne çıkaran bir süreç yaşanmaktadır. Tüm ormanların sınır tanımaksızın dünya mirası olduğu tezinin kabulüyle birlikte dikkatler, ormanların odun üretiminden çok para ile ölçülemeyen fonksiyonel özelliklerinin, sürdürülebilir şekilde plânlanıp uygulanmasına çevrilmiştir. Bu durumda, odun üretiminin de ötesinde olan bu fonksiyonel değerlerin, bilinçli bir şekilde hayata geçirilebilmesi gerekmektedir. Bu eylem ise, ancak orman mühendislerinin görev yetki ve sorumluluklarının yasal düzenlemelerin yapılıp, hayata geçirilmesiyle mümkün olabilecektir.

Türkiye yüzölçümünün % 27'si ormanlık alandır. Orman varlığımızın % 99'dan fazlası Devlet ormanıdır. Özel orman varlığımız ise % 1'in altındadır. Ancak, 6831 sayılı Orman Kanununun 57 nci maddesi uyarınca, özel ağaçlandırmalar yoluyla yurt genelinde orman varlığının artırılması, arazi tahsisi ve kredilendirilme dahil çeşitli teşvik tedbirleriyle desteklenmesine rağmen yeterli düzeye ulaştırılamamıştır. Bu konuda yeterli mesafe alınabilmesi için önemli adımlar atılmış ve atılmaya da devam edilmektedir.

Anayasamızın 169 uncu maddesiyle, mülkiyet ayrımına bakılmadan tüm ormanların gözetiminin Devlete ait olduğu hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla mülkiyet ayrımı yapılmadan, tüm ormanların çevreye, insanlığa yaptığı ve başka bir şekilde yeri doldurulamayacak olan yaşamsal önemi haiz katkıları nedeniyle gözetilmesi işlevini Devlet üstlenmiştir. Böylece, tüm ormanların korunup geliştirilmesi, devamlılığının sağlanması, anayasal güvence altına alınmış ve bu ormanlardaki yapılacak her türlü çalışmanın, Anayasamızın emrettiği düzeyde yapılıp yapılmadığının gözetilmesi görevi de Devletimize verilmiştir.

Ormanların korunması, geliştirilmesi, alanlarının çoğaltılması, işletilmesi ve devamlılığının sağlanması ve benzeri teknik ormancılık faaliyetleri, lisans düzeyinde eğitim almış, sayıları şu anda dokuz olan orman fakültelerinden mezun olan ve Devlet kadrolarında çalışan az sayıdaki orman yüksek mühendisi ile orman mühendisleri vasıtasıyla yürütülmektedir. Ancak, kamunun küçültülmesi ve hizmetlerin özel sektörden alınması kapsamında, hizmetleri yürütecek yeterli sayıda teknik eleman Çevre ve Orman Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğü kadrolarına alınamamaktadır. Bu nedenle, orman idaresinde yetersiz sayıda teknik elemanla ormancılık teknik hizmetleri yürütülmeye çalışılmaktadır. Halihazırda Devletten başka çalışma olanağı olmayan orman mühendisleri atıl durumdayken, teknik ormancılık hizmetlerinin de istenilen düzeyde sürdürülmesinde güçlüklerle karşılaşılmaktadır.

Mevzuatımızda ormancılık hizmetlerinin üçüncü şahıslardan satın alınabileceğine dair hükümler bulunmaktadır. Şöyle ki; 6831 sayılı Orman Kanununun 6 ncı maddesinde; "Devlet ormanlarına ve Devlet ormanı sayılan yerlere ait her çeşit işler Orman Genel Müdürlüğünce yapılır ve yaptırılır. Devletten başkasına ait olan bütün ormanlar, bu Kanun hükümleri dairesinde Orman Genel Müdürlüğünün murakabesine tabidir." hükmü yer almaktadır. Aynı şekilde 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (o), (p), (s), (v), (y) bentleri, 11 inci maddesinin (a) bendi, 13 üncü maddesinin (a) ve (c) bentlerinde ormancılık iş ve işlemlerinin, üçüncü şahıslar eliyle yaptırılabileceğine dair düzenlemeler vardır.

Ancak bu hizmetleri yapacak olan meslek mensuplarının, mesleki faaliyetlerine ilişkin kanuni düzenleme bulunmadığı gibi, orman idaresinin de elinde, bu işleri Kamu İhale Kanunu marifetiyle yapacak olan şahıslar ile serbest ormancılık bürolarını denetleyip yönlendirecek mevzuat bulunmamaktadır. Bu durumdan hem orman idaresi, hem de ormancılık konularında lisans eğitimi almış mühendisler olumsuz etkilenmektedir. Halen serbest olarak çalışmakta olan meslek mensuplarının teknik, idari ve hukuki sorumlulukları açık değildir. Ormancılık hizmetlerinin özel sektöre yaptırılması esasları, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğünün genelge ve emirleri doğrultusunda yapılmaktadır.

Hazırlanan bu Tasarıyla; Devletin gözetiminde çalışan, hak, yetki ve sorumlulukları açıklığa kavuşturulmuş meslek mensupları ile bunların kuracakları serbest ve yeminli ormancılık büroları, Devletin yanında ormanların devamlılığının sağlanmasında önemli bir fonksiyon üstlenecekler ve ormancılık alanında yetişmiş beyin gücüne de istihdam olanakları sağlanmış olacaktır.

Genel olarak orman endüstri mühendislerinin görev alanları, orman mühendislerinin çalışma alanlarının bittiği yerde başlamakta, ağaç ve ağaç kökenli malzemelerin özellikleri, yonga levha, lif levha, kereste, kontrplak gibi yarı mamullerin üretimi ve özellikleri ile bunlardan üretilen yer döşemesi, doğrama, ahşap yapı elemanı, mobilya gibi son ürünlerin üretilmesi, pazarlanması ve satışı ile sona ermektedir.

Orman endüstri mühendisliği; orman endüstrisine yönelik olan çeşitli bilim dallarının belirli boyutlarda entegre edildiği, temel bilgiler, mühendislik bilgileri, ağaç malzemenin anatomik, kimyasal, teknolojik özelliklerinin analiz edildiği, ağaç malzemeden yukarıda sayılan yarı mamul ve bunlardan kâğıt, mobilya ve benzeri son ürünlerin üretilmesini hedefleyen, bu mesleki alt yapının formasyonuna uygun şekilde yönetim ve işletmecilik bilgileriyle desteklendiği bir uzmanlık dalıdır.

Bu kapsamda orman endüstri mühendisleri, çeşitli orman ürünleri ve mobilya endüstrisi tesislerinde tasarım, plânlama, üretim, kalite kontrolü, AR-GE, alım satım, ithalat, ihracat ve pazarlama görevlerinde başarı ile çalışmaktadırlar.

Yukarıdaki açıklamalar kapsamında, kıt olan orman kaynaklarından elde edilen odun ürünleri ile ihracatımızda önemli bir yer tutan odun dışı ürünlerin (tali ürün), teknik kurallara göre kıymetlendirilmesi ve sanayi tesislerinde yüksek verimlilikte işlenmesinin önemini açıklamaya gerek yoktur. Bu konuda, her kesimin olumlu yönde olmak üzere aynı görüşte birleşebilecekleri muhakkaktır. Tekniğine uygun yürütülmeyen odun hammaddesine dönük işlemeler ile odun dışı ürünlerin (tali ürün) işlenmesindeki ekonomik kayıpların büyük boyutlarda olduğu bir gerçektir. Bu durum, milli ekonomi açısından büyük bir sorundur. Bu sorunların yaşanmaması için, bu sahadaki endüstriyel faaliyetlerin teknik kurallara göre, orman endüstrisi alanında eğitim almış teknik elemanların katkılarıyla yapılmasında ülkemiz açısından büyük yararlar bulunmaktadır. Bu Tasarı, bu alandaki boşluğu da gidermeyi amaçlamıştır.

Aynı şekilde, ülkemize önemli oranda döviz girdisi sağlayan oduna dayalı mobilya sektörümüzün de gelişen dünya ekonomisi içinde hak ettiği yeri alması, bu alandaki yenilikleri takip eden ve uygulamaya aktaran, orman endüstrisi ve ağaç endüstrisi mühendislik mesleği mensuplarının katkılarıyla mümkün olabilecektir. Odun hammaddesine son tüketim şeklinin verilmesindeki ihtiyaç duyulan teknik katkılar da bu Tasarıyla karşılanmış olacaktır.

Bu Kanun Tasarısında, tüm ormanlarda yapılacak her türlü ormancılık hizmetleri ile odun ve odun dışı ürünlerin sanayisine dönük hizmetler bir bütünlük içinde ele alınmıştır. Bu bağlamda, mülkiyet ayrımı yapılmadan tüm ormanların kurulmasından başlayarak, mevcut ormanların geliştirilmesi, işletilmesi, son tüketiciye kadar sunulması faaliyetlerinin; bilimin ışığında ve teknik esaslara uygun olarak, Devletin denetim ve gözetiminde, Devletle beraber kendi nam ve hesaplarına çalışacak lisanslı meslek mensupları, ormancılık ve orman endüstrisi büroları, belirtilen hak ve yetkilere sahip yeterli sayıda lisanslı meslek mensuplarını bünyesinde istihdam eden diğer tüzel kişiler kanalıyla da yapılabilmesinin yolu açılmıştır.

Böylece Avrupa Birliği uyum sürecinde, Devlet ormancılığından millet ormancılığına geçişin bir ölçüde alt yapısı da hazırlanmış olacaktır. Mesleklerin karşılıklı tanınması ve serbest dolaşımın ilk şartı olan orman mühendisliği, orman endüstri mühendisliği ve ağaç işleri endüstri mühendisliği mesleklerine ait meslek yasası çıkarılmış olacaktır. Tüm ormanlarımızın geleceğini doğrudan etkileyen ve devamlılığının sağlanmasındaki teknik hizmet ihtiyacının karşılanmasında özel sektör de sorumluluk yüklenmiş olacaktır. Ormancılık alanındaki Devletin teknik hizmet ihtiyacı, üçüncü şahıslardan daha ekonomik, daha kolay bir şekilde karşılanmış ve yeni istihdam alanları da açılmış olacaktır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Madde ile, Türkiye'deki orman fakültelerinden ve ağaç işleri endüstri mühendisi yetiştiren lisans düzeyindeki yüksek öğretim kurumlarından mezun olup aynı mühendis odası çatısı altında yer alan, fakat meslek yasaları bulunmayan orman mühendisleri, orman yüksek mühendisleri, orman endüstri mühendisleri ile ağaç işleri endüstri mühendislerinin mesleki faaliyetleri, çalışma esasları, hak yetki ve sorumluluklarının bir bütünlük içinde yasal statüye kavuşturulması, mesleklerini kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilecekleri, ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kurulup çalıştırılmasına ilişkin esasların belirlenmesi amaçlanmıştır. Böylece Avrupa Birliği müzakere sürecinde; orman mühendisliği, orman endüstri mühendisliği ve ağaç işleri endüstri mühendisliği meslekleri, Avrupa Birliği müktesebatının üstlenilmesine ilişkin Ulusal Programda öngörülen "Üyelik Yükümlülüklerini Üstlenebilme Yeteneği" ana başlığı altındaki "Kişilerin Serbest Dolaşımı" bölümünde öncelik olarak mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması için ön şart olan "Düzenlenmiş Meslekler" statüsüne kavuşturulmuş olacaktır.

Madde 2.- Madde ile Kanunun, ormancılık, orman ve ağaç endüstrisiyle uğraşan gerçek ve tüzel kişilere ait yerlerde çalışan meslek mensupları ile mesleklerini hiçbir yere bağlı olmadan kendi nam ve hesaplarına ormancılık ve orman ürünleri bürolarında serbestçe icra edecek meslek mensuplarına ait düzenlemeleri kapsadığı belirtilmiştir.

Madde 3.- Madde ile, Kanun metninde geçen terimlerin anlam birliğini sağlamak için tanımları yapılmıştır.

Madde 4.- Madde ile, meslek mensuplarının uzmanlık alanlarına göre, yapmaya yetkili oldukları ormancılık faaliyetleri belirlenmiştir.

Yapılan düzenlemeyle, dünya uygulamalarına paralel olarak tüm ormanlardaki teknik ormancılık hizmetlerinin yerine getirilmesi, ormanlardan üretilen odun ve odun dışı ürünlerin yarı mamul ve mamul hale getirilmesinde özel sektörün azami ölçüde katkısı sağlanacaktır. Böylece, ormanların kurulmasından başlayarak en son tüketim safhasına kadar yapılacak işler bir bütünlük içinde yasal düzenlemeye kavuşturulmuş olacaktır.

Madde 5.- Madde ile, ormancılık mesleğinin serbestçe yapılabileceği alanların, serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ile gerçek ve tüzel kişilere ait yerler olduğu ve kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan meslek mensuplarının Odaya kayıtlı olmalarının zorunlu olmadığı, ancak diğer meslek mensuplarının kayıt zorunluluğunun bulunduğu belirtilmiştir. Kamu kurumundaki meslek mensubu istihdamına dair herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Serbest ormancılık ve orman ürünleri bürolarında yapılacak çalışmaların ticari faaliyet sayılmayacağı, büroların gerektiğinde şirket halinde çalışabileceklerine yer verilmiştir. Gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait yerlerde meslek mensubu istihdamına ait esasların yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

Düzenlemeyle, bugün Devlet tarafından yapılmakta olan birçok ormancılık teknik hizmetlerinin, Devletin denetiminde yeniden oluşturulacak özel sektör tarafından da yapılmasının önü açılmış olacaktır. Böylece kamuyu küçültme ve hizmetlerin satın alınması yoluyla gördürülebilmesinin alt yapısı da hazırlanmış olacaktır.

Madde 6.- Madde ile, meslek mensubu olabilmenin genel ve özel şartları ile sınav komisyonlarının teşkili, sınavların yapılmasına dair temel düzenlemeler getirilmiştir. Kamuda ormancılık, orman ve ağaç işleri endüstrisi alanlarında çalışan meslek mensuplarının, görevlerinden ayrıldıklarında mesleklerini serbestçe sürdürmek istemeleri halinde, kamudaki hangi görevlerde geçen sürelerin stajda geçmiş sayılacağı ve hangi görevlerde geçen sürelerin ise serbest meslek mensupluğunda geçirilmiş sayılacağına ilişkin istisnanın, Bakanlıkça belirleneceği, bu hususların çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği ilkesi getirilmiştir. Serbest meslek mensupluğu ve yeminli serbest mensupluğunu kazanma, sınav ve lisans verilmesi esasları belirlenmiştir. Serbest yeminli meslek mensupları, bugün için Devletin kullandığı birtakım tasdik yetkilerini kullanacaklarından, serbest yeminli meslek mensupluğuna giriş için farklı özel şartlar öngörülmüştür.

Madde 7.- Madde ile, meslek mensuplarının, 4 üncü maddede sayılan ve sınırları yönetmelikle belirlenen faaliyet konularında herhangi bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına mesleklerini serbestçe yapabilecekleri serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ile faaliyet konularına göre ayrı ayrı olmak üzere serbest ormancılık büroları ve serbest orman ürünleri büroları kurabilmelerine dair düzenlemeler getirilmiştir. Bu büroların kuruluş ve çalışma esaslarının yönetmelikle belirleneceği belirtilmiştir.

Madde 8.- Madde ile, Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan işlerden kapsamı, konusu, çalışma esasları, sınav, tasdik yetkisi ve esasları; Bakanlar Kurulunca çıkarılacak tüzükle belirlenecek ve 5 inci maddedeki mesleki hizmetler ile danışmanlık, teknik müşavirlik, eksperlik ve benzeri hizmetleri, herhangi bir iş yerine bağlı olmaksızın serbestçe yapabilecek meslek mensuplarının yeminli bürolar kurabilecekleri esası getirilmiştir. Bu bürolar, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının denetimine açık olacaktır. Serbest yeminli meslek mensupları, yaptıkları tasdikten dolayı ortaya çıkabilecek hukuki ve cezai sonuçlardan, iş sahipleriyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklardır. Mesleklerini serbestçe icra edeceklerin diğer kanunlardaki sorumlulukları da saklı tutulmuştur.

Bu düzenlemeyle, kapsamı ve şumulü tüzükle belirlenecek olan önemli ormancılık hizmetlerinin denetim, onay ve yürürlüğe konulması işleri, serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri büroları tarafından da yapılarak bürokrasinin azaltılıp, hizmetlerin daha süratli yapılması sağlanmış olacaktır.

Madde 9.- Madde ile, serbest yeminli meslek mensuplarının göreve başlamadan önce, sulh hukuk mahkemelerinde yemin etmeleri öngörülmüştür.

Madde 10.- Madde ile, ormancılık bir bütün olarak ele alındığı için, bu bürolarda mühendislerin dışında, ormancılık ve orman endüstrisi eğitimi almış ön lisans mezunları ile ormancılık meslek okulları mezunlarının da çalıştırılmalarına olanak sağlanmıştır.

Ayrıca mesleklerini yapmaları yasaklanan meslek mensuplarının, bu bürolarda çalıştırılamayacakları ve büroların bu kişilerle işbirliği yapamayacakları hüküm altına alınmıştır.

Meslek mensuplarının, bürolarda görevde bulunmadıkları hallerde, imza yetkisini aynı büroda çalışan bir başka lisanslı meslek mensubuna devredebileceği, bu yetki devrinin, devri yapan kişiye ait sorumluluğu kaldırmayacağı belirtilmiştir. Ayrıca, imza yetkisinin sınırları, hangi şartlarda ve ne şekilde verilebileceği hususlarının yönetmelik ve tüzükle belirlenmesi öngörülmüştür.

Madde 11.- Madde ile, meslek mensupları ile yanlarında ve bürolarda çalışanların, çalıştıkları esnada öğrendikleri bilgi ve meslek sırlarını adli ve idari soruşturmaların dışında ifşa edemeyecekleri, tanıklık dışında açıklayamayacakları belirtilmiştir.

Madde 12.- Madde ile, serbest meslek mensuplarının bu unvanlarıyla, serbest yeminli meslek mensuplarının bu unvan ve tasdik yetkisiyle, Kanunun 5 inci maddesinde yazılı işlere dair yetkilerin kullanılması amacıyla, gerçek ve tüzel kişilere tabi iş yerlerinde hizmet akdi ile çalışamayacakları, meslek onuru ile bağdaşmayan işlerle uğraşamayacakları, yeminli meslek mensuplarının eşleri, usul ve furuu ve üçüncü dereceye kadar akrabalık bağı ile bağlı olanların işlerine bakamayacakları hüküm altına alınmıştır.

Madde 13.- Madde ile, meslek mensuplarının görevleri sırasında ve görevleri nedeniyle işledikleri suçlardan dolayı, Türk Ceza Kanununun kamu görevlilerine ilişkin hükümleri ile cezalandırılacakları belirtilmiştir.

Madde 14.- Madde ile, mesleklerinin vakar ve onurunu rencide eden, görevlerini yapmayan, kusurlu olarak yapan veya güven sarsıcı davranışlarda bulunan meslek mensuplarına; emsal mesleki kuruluşlarda uygulanan disiplin hükümleri de dikkate alınarak, verilecek disiplin cezaları belirlenmiş, disiplin kurullarının oluşumu, işleyişi, disiplin kovuşturma usul ve yetkisi, itiraz usul ve esasları ile disiplinle ilgili diğer esasların, Bakanlığın görüşü alınarak Oda tarafından çıkarılacak yönetmelik hükümlerine göre uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Madde 15.- Madde ile, meslek mensuplarının bu unvanının haksız olarak üçüncü kişilerce kullanılamayacağı, aksi davranışlarda bulunanların, Oda tarafından Cumhuriyet savcılıklarına bildirilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

Madde 16.- Madde ile, meslek mensuplarının hak ve yetkilerini kullanamayacakları hallere ait kısıtlamalar belirlenmiştir.

Madde 17.- Madde ile, konusu suç teşkil edecek kanun hükümlerine aykırı davranışlarda bulunan meslek mensupları hakkında uygulanacak hapis ve adli para cezaları, Türkiye'deki meslek kuruluşlarının özel yasalarında belirlenen cezalara paralellik sağlayacak şekilde ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunundaki düzenlemeler dikkate alınarak tespit edilmiştir.

Madde 18.- Madde ile, meslek mensuplarının yapacakları hizmetlere karşılık alacakları ücretlerin tarifeye uygun olmasının gerektiği, tarifelerin Oda tarafından her yıl Ocak ayında maddede belirtilen esaslar çerçevesinde tespit edilerek Bakanlığa bildirileceği, Bakanlığın tarifeyi aynen veya değiştirerek onayladıktan sonra tarifenin Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı belirtilmiştir. Ormanların Devletin denetim ve gözetiminde olması göz önüne alınarak, yapılacak ormancılık hizmetlerine karşın ödenecek ücretlere, Bakanlık tarafından son şekli verilerek kamuoyunun duyacağı şekilde Resmi Gazetede yayımlanması amaçlanmıştır.

Madde 19.- Madde ile, kamu kurum ve kuruluşlarının Kanundaki konularla ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında üçüncü şahıslarla yapacakları taahhüt, sözleşme, protokol, mal ve hizmet alımlarında uyacakları esas ve usullerin Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirleneceği ifade edilmiştir. Ormancılık çalışmalarının, ekolojik ağırlıklı ve doğaya uygun olması gerekmektedir. Özellikle yeni orman kurulması, park ve bahçelerde kullanılacak orman ağaçları türlerinin seçimi, sağlığı, orijini çok büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla kamu kaynaklarının israf edilmemesi, orman, ağaç, ağaççık ve florasına dair yapılacak olan her türlü bitki ithalatının denetime alınması, ülkemiz topraklarında oluşacak muhtemel bir biyolojik kirliliğin önlenmesi, yapılacak ormancılık çalışmalarında uygun araç ve gereçlerin temini ve kullanılması sağlanmış olacaktır.

Madde 20.- Madde ile, serbest yeminli meslek mensuplarının çalışma esasları, tasdik edecekleri konular ve yetkiler, sınav, yeminlilik sıfatının kaldırılması ve yetki devrine ilişkin hususların, tüzükle belirleneceği düzenlemesi getirilmiştir. Orman kadastrosu, orman mülkiyeti, izin ve irtifak hakları ile orman amenajman plânlarının hazırlanması ve benzeri ormancılık hizmetlerinin yapımı, denetlenmesi ve onaylanması gibi önemli ormancılık konularının, Devletin gözetim ve denetiminde yeminli ormancılık bürolarınca yapılabileceği, bu nedenle de serbest yeminli meslek mensuplarına ait düzenleme ayrıntılarının tüzükle belirlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Madde 21.- Maddenin birinci fıkrası ile, meslek mensupluğuna müracaat, meslek icrasına hak kazanma, kazanılmış mesleki haklar, ruhsat, serbest meslek mensuplarının, serbest yeminli meslek mensuplarının tutacakları defter ve kayıtlar, bildirim mecburiyetleri, meslek kütüğü, sicil numarası usul ve esaslarının, serbest meslek kuruluşlarının üst örgütü olan Oda tarafından hazırlanıp Resmi Gazetede yayımlanacak yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında ise Kanunda öngörülen yönetmeliklerin Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı belirtilmiştir.

Madde 22.- Yürürlük maddesidir.

Madde 23.- Yürütme maddesidir.

Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Raporu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu

Esas No. : 1/1073 8.12.2005

Karar No. : 48

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Çevre ve Orman Bakanlığınca hazırlanan ve Başbakanlık tarafından 4.7.2005 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan ve Başkanlıkça 19.9.2005 tarihinde tali komisyon olarak Adalet, Avrupa Birliği Uyum ve Çevre komisyonlarına, esas komisyon olarak da Komisyonumuza havale edilen "Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun Tasarısı", Komisyonumuzun 20.10.2005 ve 1.12.2005 tarihli toplântılarında, Çevre ve Orman Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin de katılımlarıyla incelenip görüşülmüştür.

Tasarı ile Türkiye'deki orman fakültelerinden ve ağaç işleri endüstri mühendisi yetiştiren lisans düzeyindeki yüksek öğretim kurumlarından ya da denkliği onanmış yurt dışı yüksek öğretim kurumlarından mezun olup, mühendis unvanını haiz olanların faaliyet konuları ile sorumluluk, hak ve yetkilerinin düzenlenmesi öngörülmüştür.

Tasarının tümü üzerinde yapılan görüşmelerin ardından Tasarı ve gerekçesi Komisyonumuzca benimsenerek maddelerine geçilmiştir.

Komisyonumuz, bir alt çalışma grubu oluşturmuş ve bu grubun çalışmaları Komisyonumuzca benimsenmiştir. Komisyonumuzun yapmış olduğu çalışmalar neticesinde Tasarıda aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır:

- Tasarının 1 inci maddesi;

Maddede geçen "yetiştiren" ibaresinden sonra gelmek üzere, ifadenin açık olması amacıyla, "en az dört yıllık" ibaresinin eklenmesi,

"mühendis unvanını haiz olanların" ibarelerinin metinde mükerrer yer alması sebebi ile ikincinin madde metninden çıkarılması suretiyle kabul edilmiştir.

- Tasarının 3 üncü maddesinin;

(a), (c), (f), (g), (h), (ı), (j) bentleri aynen;

(b) ve (e) bentleri, bentte tanımı yapılan kelimelerin, Tasarının içinde zikredilmemesi nedeniyle madde metninden çıkarılarak, bentlerin buna göre teselsül ettirilerek, maddeye ait bentlerin alfabemize uygun olarak düzenlenmek suretiyle,

(d) bendi, bendin başına, ifadenin açık olması amacıyla, "En az dört yıllık lisans eğitimini bitirmiş" ibaresi eklenmek suretiyle,

(k) bendi; "lisanslı" ibaresinin yerine, ifadenin açık olması amacıyla, "ruhsat almış" ibaresi eklenmek suretiyle kabul edilmiştir.

- Tasarının 4 üncü maddesi;

Bentlerin anlaşılmasının zor olması sebebi ile alt bentlere bölünmek suretiyle,

(a) bendinde bulunan "orman yüksek mühendislerinin", "işletmesi", "işletmeciliği", "peyzaj plânlaması ve uygulaması", "orman kadastro ve mülkiyet çalışmaları, orman harita ve fotogrametri çalışmaları", "ilgili tohum, bitki, yaban hayvanı, yumurta, sperm üretimi ve ticareti", ibarelerinin başka mesleklerin alanlarına girilmesi sebebi ile madde metninden çıkarılmak suretiyle,

"Peyzaj plânlarına uygun uygulamalar yapmak", "Orman kaynakları plânlaması, orman sınırlaması, arazinin yorumlanması ve mülkiyet çalışmaları yapmak, uydu görüntüleri ve hava fotoğraflarını ormancılık amaçları doğrultusunda yorumlamak ve mevcut haritalar üzerine işlemek", "ağaç röleve plânları yapmak" ifadelerinin, meslekle ilgili alanlar olmaları nedeniyle madde metnine eklenmek suretiyle,

(c) bendinde bulunan "ahşap yat" ibaresi yerine, ifadenin açık olması amacıyla, "deniz araçları" ibaresi şeklinde düzeltilmek suretiyle, madde kabul edilmiştir.

- Tasarının 5 inci maddesinin;

Birinci fıkranın yer alan "ilgili hizmetleri" ibaresinden sonra, "tek başlarına, ortak faaliyet alanları içinde ise mevzuatta yetkilendirilmiş diğer meslek mensuplarıyla beraber yapmaya ve yürütmeye yetkilidir" ibaresinin, diğer meslek mensuplarının yetkilerinin sınırlandırılmış olmaması amacıyla, madde metnine eklenmek suretiyle,

İkinci fıkrasının yedinci madde ile ilgili olması sebebi ile yedinci maddenin ikinci fıkrası olarak düzenlenmek suretiyle,

Üçüncü fıkrasının ikinci cümlesi Anayasamızda yer alan hükmün tekrarı olması sebebi ile metinden çıkarılmak suretiyle,

"Odanın görüşü alınarak Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenir" ibaresi çıkarılıp yerine, sivilleşme amacıyla, "Bakanlığın uygun görüşü alınarak Oda tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir" ibaresi konulmak suretiyle, madde kabul edilmiştir.

- Tasarının 6 ncı maddesinin;

Birinci fıkranın (a) bendinin dört numaralı alt bendinin Adalet Bakanlığı yetkilisinin görüşü doğrultusunda"Taksirli suçlar hariç olmak üzere, üç aydan fazla hapis veyahut Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, millî savunmaya, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları ile yabancı devletlerle olan ilişkilere karşı suçlardan veya zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflâs, kaçakçılık veya ihaleye fesat karıştırma suçlarından hükümlü bulunmamak," şeklinde değiştirilmek suretiyle,

Birinci fıkrasının (a) bendinin beş numaralı alt bendinin ömür boyu yasaklılık manasına gelmesi nedeni ile madde metninden çıkarılarak ve devamı alt bendin teselsül ettirilmek suretiyle,

Birinci fıkrasının (b) bendinin iki numaralı alt bendinin staj süresi ifadesinin ücret ödenmemesi sonucunu ortaya çıkarmaması için ve sürenin uzun olması sebebi ile "Mesleki deneyim kazanmak amacıyla kendi uzmanlık alanlarına uygun serbest meslek mensubu veya serbest yeminli meslek mensubu yanında bir yıl çalışmış olmak," şeklinde değiştirilmek suretiyle,

İkinci fıkrasında geçen "Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte gösterilir" ibaresi yerine, sivilleşme amacıyla "Bakanlığın uygun görüşü alınarak Oda tarafından çıkarılacak yönetmelikte gösterilir" ibaresi şeklinde düzeltilmek suretiyle,

Üçüncü fıkrasının, objektif olması ve sivilleşme amacıyla "Serbest meslek mensupluğu ve serbest yeminli meslek mensupluğu sınavı Oda tarafından yazılı olarak yapılır. Sınav komisyonu yedi üyeden oluşur. Üyelerin ikisi Bakanlık, biri Orman Genel Müdürlüğünce, ikisi Yükseköğretim Kurulunca, ikisi Oda tarafından seçilir" şeklinde değiştirilmek suretiyle,

Dördüncü fıkrasında geçen "lisans belgesi verilir" yerine, ifadenin açık olması amacıyla, "ruhsat belgesi verilir" ibaresi konulmak suretiyle, madde kabul edilmiştir.

- Tasarının 7 nci maddesine;

Beşinci maddenin ikinci fıkrasının, bu madde ile ilgili olması sebebi ile bu maddenin ikinci fıkrası olarak düzenlenmek suretiyle,

İkinci fıkrasında geçen "Serbest ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kuruluş ve çalışma esasları Odanın görüşü alınarak Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenir" ibaresi yerine, sivilleşme amacıyla "Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kuruluş ve çalışma esasları Oda tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir" ibaresi konulmak suretiyle, madde kabul edilmiştir.

- Tasarının 8 inci maddesinin madde başlığının bir önceki madde ile uyum sağlaması amacıyla "Serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri büroları" şeklinde değiştirilmek suretiyle,

Birinci fıkrasının, beşinci maddenin kapsamında olması nedeni ile madde metninden çıkarılmak suretiyle,

"Tüzük" başlıklı 20 nci madde, son fıkra olarak bu maddeye eklenmek suretiyle, madde kabul edilmiştir.

- Tasarının 9 uncu maddesi, anlatımı düzeltilip "Anayasa" ibaresi eklenmek suretiyle, kabul edilmiştir.

- Tasarının "Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının çalışma esasları" başlıklı 10 uncu maddesi, diğer maddelerin kapsamında olması ve bazı ibarelerin kanunda yer almasına gerek görülmemesi nedeni ile metinden çıkarılmıştır.

Üçüncü Bölüm başlığı, çok uzun olması sebebi ile "Yasaklar ve Cezalar" olarak değiştirilmiştir.

- Tasarının "Meslek sırları" başlıklı 11 inci maddesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında olması ve bazı ibarelerin kanunda yer almasına gerek görülmemesi nedeni ile metinden çıkarılmıştır.

- Tasarının 12 nci maddesi (Yeni 10 uncu maddesi);

Birinci fıkranın, "Kapsam" başlıklı 2 nci maddesi ile çelişmesi nedeni ile madde metninden çıkarılmak suretiyle,

İkinci fıkrada geçen "biri ve üçüncü dereceye kadar" ibaresi yerine, ifadenin açık olması amacıyla, "birinci dereceden üçüncü dereceye kadar" ibaresi konmak suretiyle, madde kabul edilmiştir.

- Tasarının 14 üncü maddesi (Yeni 12 nci maddesi);

Fıkraların anlaşılmasının zor olması sebebi ile bentlere bölünmek suretiyle,

Birinci fıkrada geçen "Oda bünyesinde teşkil edilecek disiplin kurulunca verilir" ibaresi yerine diğer meslek odalarıyla paralellik olması amacıyla "Oda yönetim Kurulunun ön incelemesine göre Oda Onur Kurulunca verilir" ibaresi konması ve devamında "disiplin kurulunca" geçen yerlerin "Oda Onur Kurulunca" olarak değiştirilmek suretiyle,

Diğer meslek odalarıyla paralellik olması amacıyla son fıkra olarak "Serbest meslek mensuplarına, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununa göre disiplin cezası verilir" eklenmek suretiyle, madde kabul edilmiştir.

- Tasarının "Meslek unvanlarının haksız kullanımı" başlıklı 15 inci maddesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında olması ve bazı ibarelerin kanunda yer almasına gerek görülmemesi nedeni ile metinden çıkarılmıştır.

- Tasarının "Kısıtlamalar" başlıklı 16 ncı maddesi, Tasarının diğer maddelerinde yer alması ve bazı ibarelerin kanunda yer almasına gerek görülmemesi nedeni ile metinden çıkarılmıştır.

- Tasarının "Cezalar" başlıklı 17 nci maddesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında olması nedeni ile metinden çıkarılmıştır.

- Tasarının 18 inci maddesi(Yeni 13 üncü maddesi);

Diğer meslek odalarıyla paralellik olması amacıyla, "Ücret, meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık olan meblağı ifade eder. Ücretin asgari miktarı tarife ile belirlenir. Tarifedeki asgari miktar altında iş kabulü yasak olup, aksine hareket edenlere Oda tarafından disiplin cezası uygulanır.Tarife Oda tarafından düzenlenir ve uygulanır" şeklinde düzenlenmek suretiyle, kabul edilmiştir.

- Tasarının "Kamu ihalelerinde uygulanacak esaslar" başlıklı 19 uncu maddesi 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında olması nedeni ile metinden çıkarılmıştır.

- Tasarının "Tüzük" başlıklı 20 nci maddenin, son fıkra olarak sekizinci maddeye eklenmesi sebebiyle metinden çıkarılmıştır.

Tasarıya kazanılmış hakların korunması ilkesi gereğince "Müktesep haklar" başlıklı, "Orman Mühendisi veya Orman Yüksek Mühendisi unvanı ile 31.12.1989 tarihinden önce mezun olanların peyzaj plânlaması ve uygulaması yapmak hak ve yetkileri devam eder" şeklinde geçici 1 inci madde eklenmesi kabul edilmiştir.

- Tasarının 2 nci maddesi, 13 üncü maddesi (Yeni 11 inci maddesi), 21 inci maddesi (Yeni 14 üncü maddesi), 22 nci maddesi (Yeni 15 inci maddesi), 23 üncü maddesi (Yeni 16 ncı maddesi) aynen kabul edilmiştir.

Tasarının tümü, Başkanlığımıza verilen redaksiyon yetkisi çerçevesinde, kanun yazım tekniğine uygun olarak düzenlenmiştir.

Raporumuz, Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygı ile sunulur.

Başkan	Sözcü	Kâtip
Vahit Kirişci	Ahmet Ertürk	Adem Tatlı
Adana	Aydın	Giresun
Üye	Üye	Üye
Osman Özcan	Mehmet Ali Suçin	Ramazan Kerim Özkan
Antalya	Batman	Burdur
Üye	Üye	Üye
Ali İhsan Merdanoğlu	İbrahim Özdoğan	Mehmet Işık
Diyarbakır	Erzurum	Giresun
Üye	Üye	Üye
İsmail Soylu	Abdullah Çetinkaya	Selahattin Dağ
Hatay	Konya	Mardin
Üye	Üye	Üye
Ali Er	Fahrettin Üstün	Necati Uzdil
Mersin	Muğla	Osmaniye
	(Son toplantıya katılmadı)	(5. maddeye muhalifim)
	(4. ve 5. maddeye muhalifim,
	muhalefet şerhi ektedir)
Üye	Üye	Üye
Zülfikar İzol	Mehmet Vedat Melik	Maliki Ejder Arvas
Şanlıurfa	Şanlıurfa	Van

MUHALEFET ŞERHİ

Kanunun gerekçesinde belirtilen "Devlet ormanından millet ormanına geçiş" ifadesi Anayasamızın 168 inci, 169 uncu ve 170 inci maddelerine aykırıdır. Yine 4 üncü maddedeki a bendinin 1 inci fıkrası, 2 nci fıkrası, 4 üncü fıkrası, b fıkrası, 8 inci fıkrası, 9 uncu fıkrası, 10 uncu fıkrası, 11 inci fıkrası, 12 nci fıkrası, 14 üncü fıkrası, 15 inci fıkrası, 16 ncı fıkrası, 18 inci fıkrası, 19 uncu fıkrası ve 5 inci madde de bazı bölümler Anayasamızın 168 inci, 169 uncu ve 170 inci maddelerine aykırıdır.

Yine 4 üncü ve 5 inci maddeler Anayasamızın 135. maddesine aykırıdır. Kanun tasarısında başka meslek gruplarının alanlarına müdahale söz konusu olup, üst organın görüşleri komisyonda dikkate alınmamıştır. 4 üncü maddenin a bendinin 2 nci fıkrası, 3 üncü fıkrası, 7 nci fıkrası, 6 ncı fıkrası, 9 uncu fıkrası, 10 uncu fıkrası, 11 inci fıkrası, 12 nci fıkrası 13 üncü fıkrası, 14 üncü fıkrası, 15 inci fıkrası, 16 ncı fıkrası, 17 nci fıkrası ve 18 inci fıkrası ile 5 inci madde Anayasamıza aykırıdır.

Yine a bendinin 16 ncı fıkrası devamında yer alan "biyosfer rezervleri ve biyotop alanlarının kurulması" tanımındadır. Burada kavramsal yanlışlık vardı. Biyosfer rezervi uluslar arası bir kavramdır. Ancak "biyotop alanı" diye bir kavram anlamsızdır. Çünkü biyotop mekansal bir anlam ifade eder, yani kendisi bir alandır. Biyotop tanımı itibariyle; bir bitki ya da hayvan türünün (fiziksel ve biyolojik) çevresini ifade etmektedir. Biyotop alanlarının oluşturulması kavramı doğru değildir. Dolayısıyla hem kelime olarak, hem de doğa koruma açısından ne anlam ifade ettiği belirli olmayan bir kavram konusunda orman mühendislerinin yetkili kılınmasını talep etmek bile son derece mantık dışıdır.

Biyosfer rezervleri; küresel, kıyısal, deniz ya da bunların birlikte oluşturdukları ekosistemleridir. Uluslar arası öneme sahip ve UNESCO'nun insan ve Biyosfer (MaB) programı içerisinde yer alan karasal ve/veya kıyı ekosistemlerine sahip alanlardır. Biyosfer rezervleri; Biyolojik çeşitliliğin korunması sürdürülebilir ekonomik kalkınma, kültürel değerlerin devamlılığı arasındaki çatışmaların sürdürülebilir bir şekilde çözülmesine dönük temel bir yaklaşımdır.

Ayrıca biyotop tanımı içinde yer alan hayvancılıkla ilgili işleri kimin yapacağı ve 4. maddenin a bendinin 10 uncu fıkrasında belirtilen "Av ve yaban hayvanlarının çoğaltılması" 6343 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin f bendine, 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanununun 4 üncü madde 5 inci bendine ve Hayvan Islahı Milli Komitesinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki 19 Mart 2002 tarihli Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin b bendine aykırıdır. Yine 3285 sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanunu ve aynı kanunun yönetmeliğine aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca komisyon kanun tasarısının AB Mevzuatına uygun olmadığını dikkate almamıştır.

Yukarıda belirttiğim nedenlerle ilgili Anayasa ve yasalara aykırılık teşkil eden kısımların düzeltilmesi şarttır.

Fahrettin Üstün

Muğla

HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN

ORMAN MÜHENDİSLİĞİ, ORMAN EN-DÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ VE AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ

HAKKINDA KANUN TASARISI

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1.- Bu Kanunun amacı; Türkiye'deki orman fakültelerinden ve ağaç işleri endüstri mühendisi yetiştiren lisans düzeyindeki yüksek öğretim kurumlarından ya da denkliği onaylanmış yurt dışı yüksek öğretim kurumlarından mezun olup, mühendis unvanını haiz olanların; 4 üncü maddede belirtilen faaliyet konularıyla ilgili işlemlerin ilgili mevzuata uygun olarak, sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini ve gerçekleştirilmesini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemek, değerlendirmeye tâbi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak, orman, ormancılık ve ağaç işleri endüstrisi işlerinin meslekî standartlarını gerçekleştirmek üzere ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kurulması, faaliyet ve denetimleri ile mühendis unvanını haiz olanların, uzmanlık alanlarına uygun mühendislik meslekî faaliyetlerindeki hak, yetki, sorumluluk ve çalışma esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2.- Bu Kanun; ormancılık, orman ve ağaç endüstrisiyle uğraşan gerçek ve tüzel kişilere ait yerlerde çalışanlar ile mühendislik mesleğini, hizmet akdi ile herhangi bir işyerine bağlı olmaksızın, kendi nam ve hesaplarına serbest olarak icra edenleri kapsar.

Tanımlar

MADDE 3.- Bu Kanunda geçen;

a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

b) Birlik: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğini,

c) Oda: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Orman Mühendisleri Odasını,

d) Mühendis: Orman mühendisi, orman yüksek mühendisi, orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisini,

e) Meslek: Orman mühendisliği, orman yüksek mühendisliği, orman endüstri mühendisliği ve ağaç işleri endüstri mühendisliği mesleğini,

f) Meslek mensubu: Mühendis unvanını haiz olup bu Kanun çerçevesinde ormancılık ve orman ürünleri bürosu kurmak üzere 5 inci madde uyarınca yetkilendirilen kişileri,

g) Danışman: Meslekî konularda bilgi ve deneyimini, danışmanlık isteyen gerçek ve tüzel kişilerin yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı kişiler ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, danışmanlık hizmeti sunduğu kişilerden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan hizmet sunucularını,

h) Teknik müşavir: Mesleğe ait konularda, bilim ve tekniğe uygun olarak hizmetin yapılmasına fikren katkıda bulunan hizmet sunucularını,

ı) Eksper: Mesleğe ait konularda, mahallinde ya da dosya üzerinde gerekli incelemeyi yaparak kıymet takdiri, fiyat tespiti ve benzeri işler ile ilgili rapor tanzimi hizmetlerini yapan hizmet sunucularını,

j) Ormancılık ve orman ürünleri bürosu: Mühendis unvanına sahip olanların, mesleklerini hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilecekleri, teknik müşavirlik ve danışmanlık yapabilecekleri serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ile serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri bürolarını,

k) Sorumlu müdür: Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının, teknik ve idari yönetimini yapan, büro personelinin mevzuata uygun olarak çalıştırılması sorumluluğunu üstlenen, lisanslı veya bu Kanunun 10 uncu maddesine göre yetkilendirilmiş meslek mensubunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Mesleğin konusu

MADDE 4.- Mesleğin konuları uzmanlık alanlarına göre aşağıda gösterilmiştir:

a) Orman mühendisi ve orman yüksek mühendislerinin faaliyet konuları; Devlet ormanlarında, Hazine arazilerinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait arazilerde, gerçek ve tüzel kişilere ait arazilerde her türlü odun ve odun dışı orman ürünleri verecek olan ormanların doğal ve yapay olarak kurulması, mevcut olanlarla birlikte bakımı ve iyileştirilmesi, bozuk ormanların imar ve ıslahı, enerji ormanları tesis ve bakımı; orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum üretimi ve aşılama, tohum ve ağaç ıslahı, fidanlık kurma, yönetme, işletme, fidan ve bitki nakli, standardizasyonu ve sertifikalandırılması, fidan yetiştirilmesi; ağaçlandırma, erozyonla mücadele, sel ve çığ kontrolü, havza amenajmanı, sosyal ve karma ormancılık, entegre havza ıslahı ve kırsal kalkınma plânlama, projelendirme ve uygulama çalışmaları ile orman içi, bitişiği ve üstü meraların tefriki, ıslahı, korunması, plânlanması; orman topraklarının etüt, analiz, ıslah ve sınıflandırılması, yetişme ortamı analiz, envanter ve haritalanması; av hayvanlarının yetiştirilmesi, ekolojik bölgelere nakli, envanteri ve ıslah çalışmaları ile orman ekosistemleriyle doğrudan ya da dolaylı habitat bağlantısı olan yaban hayvanlarına ilişkin olarak avlak, koruma alanı ve rezerv alanı tefriki, plânlaması, tesisi, yönetimi; orman içi su kaynaklarının geliştirilmesi, etüt, envanter, plânlama ve projelendirmesi, milli parklar, orman içi dinlenme ve mesire yerleri ile rekreasyon alanlarının tespit, tefrik, envanter ve düzenlenmesi, rekreasyon yönetimi ve işletmeciliği, peyzaj plânlaması ve uygulaması, uzun devreli gelişme plânı çalışmaları; orman amenajman çalışmaları, orman kadastro ve mülkiyet çalışmaları, orman harita ve fotogrametri çalışmaları, orman işletmeciliği, orman yangınları ve zararlılarıyla mücadele, orman yolları ile orman yangın emniyet yolu ve şeritleri, her türlü ormancılık ile ilgili tesislerin etüt, proje, plânlama, aplikasyon, yapım, bakım ve kontrolü; orman ekosistemleri, gen ve biyosfer rezervleri ile biyotop alanların kurulması, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait gen koruma alanlarının plânlanması, kurulması, yönetilmesi; kent ormancılığı çalışmaları, çevre düzenlemesi, çevresel etki değerlendirmesi; ormana, ormancılık işlevlerine, orman eko sistemlerine ait flora ve faunayla ilgili tohum, bitki, yaban hayvanı, yumurta, sperm üretimi ve ticareti, orman ve ormancılıkla ilgili benzeri iş ve hizmetlerdir.

b) Orman endüstri mühendislerinin faaliyet konuları; odun hammaddesinin yarma, kesme, soyma, biçme, şekil değiştirme, yongalayarak veya liflere ayırarak ve yapıştırıcı maddeler kullanarak ya da kullanmadan presleme, buharlama, kurutma ve emprenye etme gibi işlemlerle yapısını değiştirmeden veya fiziksel ve kimyasal yollarla değiştirerek kereste, ağaç kaplama levha, kâğıt ve benzeri yarı mamullerin üretiminde ve bunları kullanan, entegre olarak üretim yapan orman ürünleri fabrikalarındaki ve mobilya ile sabit ve hareketli mobilyalar, doğramalar, kapı, pencere, yer döşemeleri, ahşap yapılar ve elemanları, selüloz ve kâğıt fabrikalarındaki kâğıt hamuru ve kâğıt üretimi, kâğıt işlemesi ve ayrıca ormanlardan elde edilen odun dışı orman ürünlerini işleyerek üretim yapan tesislerde, kalite kontrol, maliyet hesaplama, stok kontrolü, tasarım ve araştırma-geliştirme uygulamalarını içeren iş ve hizmetlerdir.

c) Ağaç işleri endüstri mühendislerinin faaliyet konuları; ağaç işleri endüstrisinde yer alan ahşap ve türevleri ile diğer endüstriyel malzemeler kullanarak sabit ve hareketli mobilyalar, doğramalar, ahşap yat, sauna, prefabrik ev, parke, karavan, evlerin ahşap bölümleri ile bunların emprenye ve kurutma tesisleri ve benzeri ağaç işleri ürünlerinin tasarım ve imalatındaki iş ve hizmetlerdir.

Hak, yetki ve sorumluluklar

MADDE 5.- Meslek mensupları, 4 üncü maddede belirtilen faaliyet konularıyla sınırlı olmak üzere; araştırma-geliştirme, çevresel muhasebe, zarar ziyan belirleme, maliyet hesaplama, fizibilite raporu, tasarım, keşif, plân ve projeler hazırlamak ve uygulamak, standardizasyon, belgelendirme, kalite kontrolü, stok kontrolü yapmak, tasdik etmek, kontrol, denetim, muayene, hakemlik, eksperlik, teknik müşavirlik, danışmanlık, yeminli danışmanlık ve bilirkişilik yapmak, raporlar hazırlamak, ormancılık ve orman ürünleri konularında serbest müşavirlik büroları ile ormancılık ve orman ürünleri konularında serbest yeminli müşavirlik büroları açmak, laboratuvarlar açmak, özel müesseseler ile işletmeler kurmak, yönetmek ve bunların sorumlu müdürlüğünü yapmak, ormancılık karantina ve rehberlik hizmetlerini yürütmek, her türlü odun ve odun dışı orman ürünleri ile orman endüstrisi dahil her türlü ormancılık çalışmaları için gerekli olan fidan, bitki, alet ve edevatın ihracat ve ithalat işlemleri ile ilgili hizmetleri yapmaya ve yürütmeye yetkilidir.

Odaya kayıtlı ve ruhsatlı birden çok meslek mensubu çalışmalarını; serbest ormancılık, serbest orman ürünleri veya yeminli ormancılık ve yeminli orman ürünleri ortaklık bürosu ya da şirket şeklinde birleştirebilirler. Bürolarda yapılan faaliyetler ticari faaliyet sayılmaz. Şirket şeklinde çalışılması halinde, yapılacak işlerden doğacak cezai sorumluluk, işi yapan meslek mensubuna aittir.

Birinci fıkrada belirtilen hak ve yetkiler, Odaya kayıtlı meslek mensuplarınca kullanılır. Kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşlarında asli ve sürekli olarak çalışan meslek mensuplarının Odaya kayıtlı olmaları zorunlu değildir.

4 üncü maddede belirtilen alanlarda faaliyet gösteren gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin mühendis istihdamında uymak zorunda oldukları esaslar Odanın görüşü alınarak Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

Meslek mensubu olmanın şartları ve sınav

MADDE 6.- Meslek mensubu olmanın genel ve özel şartları şunlardır:

a) Genel şartlar:

1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,

2) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak,

3) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,

4) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi müebbeten hapis veya 5 yıldan fazla süreli hapis, yahut zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymiş bulunmamak,

5) Ceza ve disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak,

6) Meslek şeref ve haysiyetine uymayan durumları bulunmamak.

b) Serbest meslek mensubu olacaklarda, genel şartların yanında aranacak özel şartlar:

1) Türkiye'de orman fakültelerinden ve ağaç işleri endüstri mühendisi yetiştiren lisans düzeyinde eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından mezun olup, mühendis unvanına sahip olmak,

2) Staj amacıyla kendi uzmanlık alanlarına uygun serbest meslek mensubu veya serbest yeminli meslek mensubu yanında iki yıl çalışmış olmak,

3) Serbest meslek mensupluğu sınavını kazanmış olmak,

4) Serbest meslek mensubu ruhsatını almış olmak.

c) Serbest yeminli meslek mensubu olacaklarda genel şartların yanında, aranacak özel şartlar:

1) En az 10 yıl serbest meslek mensubu olarak çalışmış olmak,

2) Serbest yeminli meslek mensupluğu sınavını kazanmış olmak,

3) Serbest yeminli meslek mensupluğu ruhsatını almış olmak.

Kamu kurum ve kuruluşlarında orman, ormancılık ve ağaç endüstrisiyle ilgili işlerde mühendis olarak görev yapanların kamuda çalıştıkları görevlerden hangilerinin staj süresinden sayılacağı, hangi görevlerde bulunanlar için serbest meslek mensubu unvanının kazanılmasında sınav şartının aranmayacağı ve hangi görevlerde geçen sürelerin serbest meslek mensupluğunda geçirilmiş sayılacağı Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.

Serbest meslek mensupluğu ve serbest yeminli meslek mensupluğu sınavı Oda tarafından yazılı olarak yapılır. Sınav komisyonu yedi üyeden oluşur. Üyelerin ikisi Bakanlık, biri Orman Genel Müdürlüğünce doğrudan; ikisi Yükseköğretim Kurulunca teklif edilecek dört üye arasından, ikisi Oda tarafından teklif edilecek dört üye arasından Bakanlıkça seçilir.

Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; orman fakülteleri ile lisans düzeyinde eğitim veren ve ağaç işleri endüstri mühendisi mezun eden yüksek öğretim kurumlarından mezun olmaları ve meslekleriyle ilgili olarak kamu veya özel sektörde en az onbeş yıl çalışmış veya bu süre kadar öğretim üyeliği yapmış olmaları şarttır. Sınav komisyonlarının çalışma esasları ile serbest meslek mensupluğu sınavlarının yapılma esasları Bakanlığın görüşü alınarak Oda tarafından hazırlanacak yönetmelikle; serbest yeminli meslek mensupluğu sınavlarının yapılma esasları ise tüzükle belirlenir. Sınavlarda başarılı olan serbest meslek mensupları ile serbest yeminli meslek mensuplarına Oda tarafından lisans belgesi verilir.

Serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları

MADDE 7.- Odaya kayıtlı ve ruhsatlı meslek mensupları; 4 üncü maddede sayılan ve sınırları yönetmelikle belirlenen faaliyet konularında, eksperlik, danışmanlık, teknik müşavirlik ve benzeri işleri bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe yapabilecekleri serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları veya faaliyet konularına göre ayrı ayrı olmak üzere serbest ormancılık büroları ile serbest orman ürünleri büroları kurabilirler.

Serbest ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kuruluş ve çalışma esasları Odanın görüşü alınarak Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

Serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri büroları, tasdik ve tasdikten doğan sorumluluk

MADDE 8.- Odaya kayıtlı ve ruhsatlı serbest yeminli meslek mensupları, 4 üncü maddede sayılan işlerden kapsamı, konusu, çalışma esasları ile sınav, tasdik yetkisi ve esasları tüzükle belirlenecek danışmanlık, teknik müşavirlik, eksperlik ve benzeri hizmetleri, bir iş yerine bağlı olmaksızın, kendi nam ve hesaplarına serbestçe yapabilecekleri serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri büroları veya faaliyet konularına göre ayrı ayrı olmak üzere serbest yeminli ormancılık büroları ile serbest yeminli orman ürünleri büroları kurabilirler.

Serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri bürolarınca, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş belgeler, kanunları gereğince kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak çeşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan teftiş, denetim ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ilişkin hususlar saklıdır.

Serbest yeminli meslek mensupları yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Serbest yeminli meslek mensupları; yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, uğratılan her türlü zarar ve ziyan ile hukuki sonuçlarından iş sahipleriyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Bu Kanun hükümlerine göre meslek icra edenlerin, diğer kanunlardaki sorumlulukları saklıdır.

Yemin

MADDE 9.- Serbest yeminli meslek mensupları, görevlerine fiilen başlamadan önce, o yer sulh hukuk mahkemesinde, mesleğinin bir kamu hizmeti olduğunu bilerek, kanunlara, meslekî kurallara ve meslek ahlakına uyacağına, mesleğini tam bir bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yerine getireceğine, üzerine aldığı işleri dikkat ve özenle yapacağına dair yemin eder.

Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının çalışma esasları

MADDE 10.- Serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ile serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri bürolarında, genel nitelikli büro elemanı dışında, uzmanlık alanlarına göre ve sorumlu müdür sorumluluğunda ormancılık, orman endüstrisi ve ağaç işleri endüstrisi konularında ön lisans eğitimi veren öğretim kurumlarında ve meslek okullarında eğitim almış, nitelikli yardımcı teknik personel de çalıştırılabilir.

Meslek mensupları, kişisel veya ortaklık bürolarında veya şirketlerde, mesleği yapmaları yasaklananları çalıştıramayacakları gibi, bunlarla her ne şekilde olursa olsun meslekleri ile ilgili iş birliği yapamazlar.

Yetkili ve lisanslı meslek mensupları, görevde bulunmadıkları hallerde imza yetkisini aynı büroda çalışan lisanslı bir başka meslek mensubuna devredebilir. Ancak; bu durumda yetki devrinde bulunan yetkili, yetkilendirdiği meslek mensubunun yaptığı iş ve işlemlerden müteselsilen sorumludur. Yetki devrinin esas ve sınırları, serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları için Odanın görüşü alınarak Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle; yeminli ormancılık ve orman ürünleri büroları için tüzükle belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Meslek Sırları, Yasaklar, Görevle İlgili Suçlar, Disiplin Cezaları, Meslek Unvanlarının

Haksız Kullanımı, Kısıtlamalar, Cezalar

Meslek sırları

MADDE 11.- Meslek mensupları ile yanlarında ve bürolarda çalışanlar, işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ifşa edemezler. Çeşitli kanunlarla muhbirlere tanınan hak ve menfaatlerden yararlanamazlar. Ancak, tanıklık, sırrı ifşa sayılmaz.

Suç teşkil eden hallerin yetkililere duyurulması mecburidir.

Adlî veya idarî her türlü inceleme veya soruşturma birinci fıkra hükmü dışındadır.

Yasaklar

MADDE 12.- Serbest meslek mensupları bu unvanlarla, serbest yeminli meslek mensupları bu unvan ve tasdik yetkisiyle; 5 inci maddede yazılı işlerin yürütülmesi amacıyla gerçek ve tüzel kişilere tâbi ve onların iş yerlerine bağlı olarak hizmet akdi ile çalışamazlar; meslek ve meslek onuru ile bağdaşmayan işlerle uğraşamazlar.

Serbest yeminli meslek mensupları, boşanmış olsa dahi eşi, usul ve füruundan biri ve üçüncü dereceye kadar bu derece dahil kan ve sıhrî hısımlarının veya bunların ortak oldukları firmaların işlerine bakamazlar. Yukarıda sayılan yakınlıktaki akrabaları olan serbest meslek mensuplarının baktığı işleri tasdik edemezler.

Bilirkişilik, tasfiye memurluğu, hayrî ve ilmî kuruluşların yönetim kurulu üyeliği görevleri meslekle bağdaşmayan işler sayılmaz.

Görevle ilgili suçlar

MADDE 13.- Meslek mensupları, görevleri nedeniyle işledikleri suçlardan dolayı, fiillerin niteliğine göre, Türk Ceza Kanununun kamu görevlilerine ilişkin hükümleri uyarınca cezalandırılırlar.

Disiplin cezaları

MADDE 14.- Mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan yahut da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, serbest ormancılık, orman ve orman ürünleri hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki disiplin cezaları Oda bünyesinde teşkil edilecek disiplin kurulunca verilir.

a) Uyarma; meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

b) Kınama; meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.

c) Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma; meslekî sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere meslekî faaliyetten alıkoymaktır.

d) Yeminli sıfatını kaldırma; serbest yeminli meslek mensubunun yeminli sıfatının kaldırılmasıdır.

e) Meslekten çıkarma; meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.

Meslekî kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk olarak uyarma, devamında kınama cezası uygulanır.

Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan veya bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.

Tasdik yetkisini gerçeğe aykırı olarak kullandığı Bakanlıkça ilk defa tespit edilen ve rapora bağlanan serbest yeminli meslek mensubu hakkında geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma, bu husus tekrar edip bunun mahkeme kararıyla kesinleşmesi halinde de yeminli sıfatını kaldırma cezası verilir.

İş sahipleriyle birlikte yaptıkları uygulamalarla kasten hukuka aykırı işlemlerle Devleti, kamu kurum ve kuruluşlarını zarara uğratan, ormanların tahribine, sınırlarının daraltılmasına neden olan, bu durumları mahkeme kararı ile kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten çıkarma cezası verilir.

Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir.

Beş yıllık dönem içinde iki defa meslekî faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır.

Disiplin kurulu bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına karar verebilir.

Takibat ve hüküm tesisi disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel değildir.

Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Yetkili disiplin kurulunun 10 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar.

Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.

Disiplin kurulunun oluşturulması, disiplin kovuşturmasına karar verecek merci, disiplin cezaları vermeye yetkili merciler, disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazın usul ve esasları ile disiplinle ilgili diğer hususlar, Bakanlığın görüşü alınarak Oda tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

Meslek unvanlarının haksız kullanımı

MADDE 15.- Kanunen kullanmaya yetkili olmayanlar tarafından, meslek unvanlarının veya bu unvan ve kavramlarla karışacak ya da onlara benzer her türlü unvan, ibare ve remizlerin kullanılması yasaktır.

Oda, birinci fıkraya aykırı davranışları öğrendiğinde, Cumhuriyet savcılıklarına bildirmek mecburiyetindedir. Cumhuriyet savcılığınca tahkikatın sonucu, talep olması halinde Odaya ve ilgililere bildirilir.

Kısıtlamalar

MADDE 16.- Aşağıdaki haller meslek mensubunun hak ve yetkileri kullanmasına, cezanın veya mahkûmiyetin niteliğine göre geçici veya sürekli engel oluşturur.

a) Medenî hakları kullanmaya yasaklı olmak,

b) Sürekli, süreli veya geçici olarak bir kamu görevinin üstlenilmesinden yoksun bırakılmak,

c) 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu hükümleri çerçevesinde mesleği yürütmeme cezası almış olmak,

d) 14 üncü madde uyarınca meslekten çıkarma cezası almış olmak.

Cezalar

MADDE 17.- Gerçeğe aykırı tasdik edilmiş belge düzenleyen serbest yeminli meslek mensupları ile 15 inci maddenin birinci fıkrasına aykırı davrananlar hakkında altı aydan bir yıla kadar kısa süreli hapis cezası ve elli tam gün ile beşyüz tam gün arasında adlî para cezasına hükmolunur.

10 uncu maddenin üçüncü fıkrasına, 11 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarına, 12 nci maddenin birinci fıkrasına aykırı davranışta bulunanlar, davranışları daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa, elli tam gün ile beşyüz tam gün arasında adlî para cezası ile cezalandırılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ücret

MADDE 18.- Ücret, meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık olan meblağı ifade eder. Ücretin asgari miktarı tarife ile belirlenir.

Tarifedeki asgari miktar altında iş kabulü yasak olup, aksine hareket edenlere Oda tarafından disiplin cezası uygulanır.

Oda yönetim kurulu; her yıl Ocak ayından geçerli olmak üzere, Maliye Bakanlığınca her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranları ile Devlet İstatistik Enstitüsü yıllık fiyat artış katsayılarını da dikkate almak suretiyle, serbest meslek mensuplarının yapacakları iş ve işlemler karşılığında alacakları ücretleri gösterir bir tarife hazırlayarak ekleriyle birlikte Bakanlığa gönderir.

Bakanlık, tarifeyi inceler, aynen veya gerekli gördüğü değişikliği yapıp son şeklini vererek tasdik eder. Belirlenen kesin tarifeler, Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer. Yeni tarifenin tasdikine kadar mevcut tarife hükmü uygulanır.

Kamu ihalelerinde uygulanacak esaslar

MADDE 19.- Kamu kurum ve kuruluşlarının; bu Kanunla ilgili olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında üçüncü şahıslarla yapacakları taahhüt, sözleşme, protokol, mal ve hizmet alımlarında uymak zorunda oldukları esas ve usuller Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.

Tüzük

MADDE 20.- Serbest yeminli meslek mensuplarının, 5 inci maddeye göre yapacakları işlerin kapsamı, konusu, çalışma esasları ile sınav, tasdik yetkisi ve esasları, yeminli unvanının kaldırılması ve yetki devrine ilişkin hususlar, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde tüzükle belirlenir.

Yönetmelik

MADDE 21.- Serbest meslek mensupluğuna müracaat ve meslek icrasına hak kazanma, kazanılmış meslekî haklar, ruhsat, serbest meslek mensupları ile serbest yeminli meslek mensuplarının tutacakları defter ve kayıtlar ile bunların bildirim mecburiyetleri, meslek kütüğü ve sicil numarası verilmesine dair esas ve usuller, Oda tarafından hazırlanıp Resmî Gazetede yayımlanacak yönetmelikle belirlenir.

Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yürürlüğe konulur.

Yürürlük

MADDE 22.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer

Yürütme

MADDE 23.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

TARIM, ORMAN VE KÖYİŞLERİ KOMİSYONUNUN KABUL ETTİĞİ METİN

ORMAN MÜHENDİSLİĞİ, ORMAN EN-DÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ VE AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ

HAKKINDA KANUN TASARISI

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1.- Bu Kanunun amacı; Türkiye'deki orman fakültelerinden ve ağaç işleri endüstri mühendisi yetiştiren en az dört yıllık lisans düzeyinde yüksek öğretim kurumlarından ya da denkliği onaylanmış yurt dışı yüksek öğretim kurumlarından mezun olup, mühendis unvanını haiz olanların, 4 üncü maddede belirtilen faaliyet konularıyla ilgili işlemlerin ilgili mevzuata uygun olarak, sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini ve gerçekleştirilmesini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemek, değerlendirmeye tâbi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmî mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak, orman, ormancılık ve ağaç işleri endüstrisi işlerinin meslekî standartlarını gerçekleştirmek üzere ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kurulması, faaliyet ve denetimleri ile uzmanlık alanlarına uygun mühendislik meslekî faaliyetlerindeki hak, yetki, sorumluluk ve çalışma esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2.- Bu Kanun; ormancılık, orman ve ağaç endüstrisiyle uğraşan gerçek ve tüzel kişilere ait yerlerde çalışanlar ile mühendislik mesleğini, hizmet akdi ile herhangi bir iş yerine bağlı olmaksızın, kendi nam ve hesaplarına serbest olarak icra edenleri kapsar.

Tanımlar

MADDE 3.- Bu Kanunda geçen;

a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

b) Oda: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı Orman Mühendisleri Odasını,

c) Mühendis: En az dört yıllık lisans eğitimini bitirmiş orman mühendisi, orman yüksek mühendisi, orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisini,

ç) Meslek mensubu: Mühendis unvanını haiz olup bu Kanun çerçevesinde ormancılık ve orman ürünleri bürosu kurmak üzere 5 inci madde uyarınca yetkilendirilen kişileri,

d) Danışman: Meslekî konularda bilgi ve deneyimini, danışmanlık isteyen gerçek ve tüzel kişilerin yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı kişiler ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, danışmanlık hizmeti sunduğu kişilerden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan hizmet sunucu-larını,

e) Teknik müşavir: Mesleğe ait konularda, bilim ve tekniğe uygun olarak hizmetin yapılmasına fikren katkıda bulunan hizmet sunucularını,

f) Eksper: Mesleğe ait konularda, mahallinde ya da dosya üzerinde gerekli incelemeyi yaparak kıymet takdiri, fiyat tespiti ve benzeri işler ile ilgili rapor tanzimi hizmetlerini yapan hizmet sunucularını,

g) Ormancılık ve orman ürünleri büroları: Mühendis unvanına sahip olanların, mesleklerini hizmet akdi ile bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe icra edebilecekleri, teknik müşavirlik ve danışmanlık yapabilecekleri serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları ile serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri bürolarını,

ğ) Sorumlu müdür: Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının, teknik ve idarî yönetimini yapan, büro personelinin mevzuata uygun olarak çalıştırılması sorumluluğunu üstlenen, ruhsat almış meslek mensubunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Mesleğin konusu

MADDE 4.- Mesleğin konuları uzmanlık alanlarına göre aşağıda gösterilmiştir.

a) Orman mühendislerinin faaliyet konuları şunlardır:

1) Devlet ormanlarında, Hazine arazilerinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait arazilerde, gerçek ve tüzel kişilere ait arazilerde ormanları doğal ve yapay olarak kurmak.

2) Mevcut olan ormanlar dahil, ormanların bakımı ve iyileştirilmesi, bozuk ormanların imar ve ıslahını yapmak.

3) Enerji ormanları tesis ve bakımını yapmak.

4) Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum üretimi ile aşılama faaliyetlerini yürütmek.

5) Orman ağaç ve ağaççıklarına ait tohum ve ağaç ıslah faaliyetlerini yürütmek.

6) Orman fidanlıkları kurma, yönetme, işletme, orman fidanı ve bitkisi nakli, standardizasyonu ve sertifikalandırılması faaliyetlerini yürütmek.

7) Ağaçlandırma, erozyonla mücadele, sel ve çığ kontrolü, havza amenajmanı, entegre havza ıslahı ve kırsal kalkınma plânlama, projelendirme ve uygulama çalışmaları yapmak.

8) Orman içi, kenarı ve orman üst sınırı meraların sınırlarının belirlenmesi, ıslahı, korunması, plânlanması çalışmalarını yapmak.

9) Orman topraklarının etüdü, analizi, ıslahı ve bonitet belirlemesi, yetişme ortamı analizi, envanteri ve mevcut haritalar üzerinde işaretleme çalışmalarını yapmak.

10) Orman alanlarında av ve yaban hayvanlarının çoğaltılması, envanter çalışmaları ile orman ekosistemleriyle doğrudan ya da dolaylı habitat bağlantısı olan yaban hayvanlarına ilişkin olarak avlak, koruma alanı ve rezerv alanı tefriki, plânlaması, tesisi, yönetimi işlerini yapmak.

11) Orman içi su kaynaklarının geliştirilmesi, etüt, envanter, plânlama ve projelendirme çalışmalarını yapmak.

12) Millî parklar, orman içi dinlenme ve mesire yerleri ile orman içi rekreasyon alanlarının tespit, tefrik, envanter ve düzenlenmesi, rekreasyon yönetimi ve işletmeciliği, uzun devreli gelişme plânı çalışmaları, ağaç röleve plânları yapmak.

13) Peyzaj plânlarına uygun uygulamalar yapmak.

14) Orman kaynakları plânlaması, orman sınırlaması, arazinin yorumlanması ve mülkiyet çalışmaları yapmak, uydu görüntüleri ve hava fotoğraflarını ormancılık amaçları doğrultusunda yorumlamak ve mevcut haritalar üzerine işlemek.

15) Orman yangınları ve zararlılarıyla mücadele, orman yolları ile orman yangın emniyet yolu ve şeritleri plânlamasını, etüdünü, yapımını, bakımını ve kontrolünü yapmak.

16) Orman ekosistemleri, orman gen ve biyosfer rezervleri ile biyotop alanlarının kurulması, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait gen koruma alanlarının plânlanması, kurulması ve yönetilmesi işlerini yapmak.

17) Kent ormancılığı çalışmaları, orman çevre düzenlemesi, orman alanlarında çevresel etki değerlendirmesi faaliyetlerini yapmak.

18) Orman ekosistemlerine ait flora ve faunayla ilgili iş ve işlemleri yapmak.

19) Orman ve ormancılıkla ilgili yukarıdaki işlere benzer iş ve hizmetleri yapmak.

b) Orman endüstri mühendislerinin faaliyet konuları şunlardır:

1) Odun hammaddesinin yarma, kesme, soyma, biçme, şekil değiştirme işlemlerini yapmak.

2) Odun hammaddesini yongalayarak veya liflere ayırarak ve yapıştırıcı maddeler kullanarak ya da kullanmadan presleme, buharlama, kurutma ve emprenye etme gibi işlemlerle yapısını değiştirmeden veya fiziksel ve kimyasal yollarla değiştirerek işlemek.

3) Kereste, ağaç kaplama levha, kâğıt, selüloz ve benzeri yarı mamullerini üreten ve bunları kullanan, orman ürünleri fabrikalarında, ahşap olmak kaydıyla mobilya ile sabit ve hareketli mobilyalar, doğramalar, kapı, pencere, yer döşemeleri, ahşap yapılar ve elemanların üretim faaliyetlerini yapmak.

4) Odun dışı orman ürünlerini işleyen tesislerde; kalite kontrol, maliyet hesaplama, stok kontrolü ve tasarım faaliyetleri yapmak.

c) Ağaç işleri endüstri mühendislerinin faaliyet konuları şunlardır:

1) Ağaç işleri endüstrisinde yer alan ahşap ve türevleri ile diğer endüstriyel malzemeler kullanarak ahşap olmak kaydıyla sabit ve hareketli mobilyalar, doğramalar, deniz araçları, sauna, prefabrik ev, parke, karavan, evlerin ahşap bölümlerinin üretim faaliyetlerini yapmak.

2) Emprenye ve kurutma tesisleri ve benzeri ağaç işleri ürünlerinin tasarım ve imalâtı faaliyetlerini yapmak.

Hak, yetki ve sorumluluklar

MADDE 5.- Meslek mensupları, 4 üncü maddede belirtilen faaliyet konularıyla sınırlı olmak kaydıyla; araştırma-geliştirme çalışmaları yapmaya, çevresel muhasebe yapmaya, keşif yapmaya, zarar ziyan belirlemeye, maliyet hesaplamaya, fizibilite raporu hazırlamaya, tasarım faaliyetleri yapmaya, plân ve projeler hazırlamaya ve uygulamaya, standardizasyon çalışmaları yapmaya, sertifikalandırmaya, kalite kontrolü yapmaya, stok kontrolü yapmaya, denetim yapmaya, muayene yapmaya, hakemlik yapmaya, eksperlik yapmaya, teknik müşavirlik yapmaya, danışmanlık yapmaya, yeminli danışmanlık ve bilirkişilik yapmaya, raporlar hazırlamaya, ormancılık ve orman ürünleri konularında serbest müşavirlik büroları ile serbest yeminli müşavirlik büroları açmaya, laboratuvarlar açmaya, özel müesseseler ile işletmeler kurmaya, bunları yönetmeye ve bunların sorumlu müdürlüğünü yapmaya, ormancılık karantina ve rehberlik hizmetlerini yürütmeye, her türlü odun ve odun dışı orman ürünleri ile orman endüstrisi dahil her türlü ormancılık çalışmaları için gerekli olan fidan, bitki, alet ve edevatın ihracat ve ithalat işlemleriyle ilgili hizmetleri tek başlarına, ortak faaliyet alanları içinde ise mevzuatta yetkilendirilmiş diğer meslek mensuplarıyla beraber yapmaya ve yürütmeye yetkilidir. Bu fıkrada belirtilen hak ve yetkiler, Odaya kayıtlı meslek mensuplarınca kullanılır.

4 üncü maddede belirtilen alanlarda faaliyet gösteren gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin mühendis istihdamında uymak zorunda oldukları esaslar Bakanlığın uygun görüşü alınarak Oda tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

Meslek mensubu olmanın şartları ve sınav

MADDE 6.- Meslek mensubu olmanın şartları şunlardır:

a) Genel şartlar:

1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

2) Medenî hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak.

3) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.

4) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, üç aydan fazla hapis veya Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, millî savunmaya, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları ile yabancı devletlerle olan ilişkilere karşı suçlardan veya zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflâs, kaçakçılık veya ihaleye fesat karıştırma suçlarından hükümlü bulunmamak.

5) Meslek şeref ve haysiyetine uymayan durumları bulunmamak.

b) Serbest meslek mensubu olacaklarda aranacak özel şartlar:

1) Orman mühendisi, orman endüstri mühendisi ve ağaç işleri endüstri mühendisi yetiştiren lisans ve yüksek lisans düzeyinde eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından mezun olup, mühendis veya yüksek mühendis unvanına sahip olmak.

2) Meslekî deneyim kazanmak amacıyla kendi uzmanlık alanlarına uygun serbest meslek mensubu veya serbest yeminli meslek mensubu yanında bir yıl çalışmış olmak.

3) Serbest meslek mensupluğu sınavını kazanmış olmak.

4) Serbest meslek mensupluğu ruhsatını almış olmak.

c) Serbest yeminli meslek mensubu olacaklarda aranacak özel şartlar:

1) En az on yıl serbest meslek mensubu olarak çalışmış olmak.

2) Serbest yeminli meslek mensupluğu sınavını kazanmış olmak.

3) Serbest yeminli meslek mensupluğu ruhsatını almış olmak.

Kamu kurum ve kuruluşlarında orman, ormancılık ve ağaç endüstrisiyle ilgili işlerde mühendis olarak görev yapanların kamuda çalıştıkları görevlerden hangilerinin meslekî deneyim süresinden sayılacağı, hangi görevlerde bulunanlar için serbest meslek mensubu unvanının kazanılmasında sınav şartının aranmayacağı ve hangi görevlerde geçen sürelerin serbest meslek mensupluğunda geçirilmiş sayılacağı Bakanlığın uygun görüşü alınarak Oda tarafından çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.

Serbest meslek mensupluğu ve serbest yeminli meslek mensupluğu sınavı Oda tarafından yazılı olarak yapılır. Sınav komisyonu yedi üyeden oluşur. Üyelerin ikisi Bakanlık tarafından, biri Orman Genel Müdürlüğü tarafından, ikisi Yükseköğretim Kurulu tarafından, ikisi de Oda tarafından seçilir.

Sınav komisyonu üyelerinin, orman fakültelerinden veya lisans düzeyinde eğitim veren ağaç işleri endüstri mühendisi unvanıyla mezun eden yüksek öğretim kurumlarından mezun olmaları, meslekleriyle ilgili olarak kamu veya özel sektörde en az onbeş yıl çalışmış veya bu süre kadar öğretim üyeliği yapmış olmaları şarttır. Sınav komisyonlarının çalışma esasları ile serbest meslek mensupluğu sınavlarının yapılma esasları Bakanlığın uygun görüşü alınarak Oda tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir. Sınavlarda başarılı olan serbest meslek mensupları ile serbest yeminli meslek mensuplarına Oda tarafından ruhsat belgesi verilir.

Serbest ormancılık ve orman ürünleri büroları

MADDE 7.- Odaya kayıtlı ve ruhsatlı meslek mensupları, 4 üncü maddede sayılan ve sınırları yönetmelikle belirlenen faaliyet konularında; eksperlik, danışmanlık, teknik müşavirlik ve benzeri işleri bir iş yerine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına serbestçe yapabilecekleri ormancılık ve orman ürünleri büroları veya faaliyet konularına göre ayrı ayrı olmak üzere serbest ormancılık büroları ile serbest orman ürünleri büroları kurabilirler.

Odaya kayıtlı ve ruhsatlı meslek mensubu kişiler, ormancılık ve orman ürünleri büroları, ortaklık bürosu ya da şirket şeklinde birleşebilirler. Bürolarda yapılan faaliyetler ticarî faaliyet sayılmaz. Şirket şeklinde çalışılması halinde, yapılacak işlerden doğacak cezaî sorumluluk, işi yapan meslek mensubuna aittir.

Ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kuruluş ve çalışma esasları Oda tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.

Serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri büroları

MADDE 8.- Serbest yeminli ormancılık ve orman ürünleri bürolarınca, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş belgeler, kanunları gereğince kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak çeşitli kanunlarla kamu idaresine tanınan teftiş, denetim ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ilişkin hususlar saklıdır.

Serbest yeminli meslek mensupları yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

Serbest yeminli meslek mensupları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, uğratılan her türlü zarar ve ziyan ile hukukî sonuçlarından iş sahipleriyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Bu Kanun hükümlerine göre meslek icra edenlerin, diğer kanunlardaki sorumlulukları saklıdır.

Serbest yeminli meslek mensuplarının, 5 inci maddeye göre yapacakları işlerin kapsamı, konusu, çalışma esasları ile sınav, tasdik yetkisi ve esasları, yeminli unvanının kaldırılması ve yetki devrine ilişkin hususlar, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde Bakanlar Kurulunca çıkarılacak tüzükle belirlenir.

Yemin

MADDE 9.- Serbest yeminli meslek mensupları, görevlerine fiilen başlamadan önce, o yer sulh hukuk mahkemesinde, "Mesleğimin bir kamu hizmeti olduğunu bilerek, Anayasaya, kanunlara, meslekî kurallara ve meslek ahlakına uyacağıma, mesleğimi tam bir bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yerine getireceğime, üzerime aldığım işleri dikkat ve özenle yapacağıma namus ve şerefim üzerine yemin ederim." diyerek yemin eder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yasaklar ve Cezalar

Yasaklar

MADDE 10.- Serbest yeminli meslek mensupları, boşanmış olsa dahi eşi, üstsoy ve altsoyundan birinci dereceden üçüncü dereceye kadar, bu derece dahil kan ve kayın hısımlarının veya bunların ortak oldukları firmaların işlerine bakamazlar. Sayılan yakınlıktaki akrabaları olan serbest meslek mensuplarının baktığı işleri tasdik edemezler.

Bilirkişilik, tasfiye memurluğu, hayrî ve ilmî kuruluşların yönetim kurulu üyeliği görevleri meslekle bağdaşmayan işlerden sayılmaz.

Görevle ilgili suçlar

MADDE 11.- Meslek mensupları, görevleri nedeniyle işledikleri suçlardan dolayı, fiillerin niteliğine göre, Türk Ceza Kanununun kamu görevlilerine ilişkin hükümleri uyarınca cezalandırılırlar.

Disiplin cezaları

MADDE 12.- Kişisel bürolarda veya ortaklık bürolarında veya şirketlerde, mesleği yapmaları yasaklananları çalıştıranlar, bu kişilerle her ne şekilde olursa olsun meslekleri ile ilgili işbirliği yapanlar, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlar, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapanlar, yahut da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunanlar hakkında, fiilin niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki disiplin cezaları, Oda Yönetim Kurulunun ön incelemesine göre Oda Onur Kurulunca verilir.

a) Cezalar şunlardır:

1- Uyarma: Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

2- Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.

3- Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma: Meslekî sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere meslekî faaliyetten alıkoymaktır.

4- Yeminli sıfatını kaldırma: Serbest yeminli meslek mensubunun yeminli sıfatının kaldırılmasıdır.

5- Meslekten çıkarma: Meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.

b) Hangi hallerde ne cezalar verileceği aşağıda belirtilmiştir:

1- Meslekî kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında ilk olarak uyarma, devamında kınama cezası uygulanır.

2- Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan veya bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.

3- Tasdik yetkisini gerçeğe aykırı olarak kullandığı Bakanlıkça ilk defa tespit edilen ve rapora bağlanan serbest yeminli meslek mensubu hakkında geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma, bu husus tekrar edip bunun mahkeme kararıyla kesinleşmesi halinde de yeminli sıfatını kaldırma cezası verilir.

4- İş sahipleriyle birlikte yaptıkları uygulamalarla kasten hukuka aykırı işlemlerle Devleti, kamu kurum ve kuruluşlarını zarara uğratan, ormanların tahribine, sınırlarının daraltılmasına neden olan, bu durumları mahkeme kararı ile kesinleşen meslek mensuplarına meslekten çıkarma cezası verilir.

5- Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir.

6- Beş yıllık dönem içinde iki defa meslekî faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır.

Onur Kurulu bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına karar verebilir.Takibat ve hüküm tesisi disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel değildir. Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Onur Kurulunun on günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar. Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.

Uyarma ve kınama cezaları kesindir. Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma, yeminli sıfatını kaldırma ve meslekten çıkarma cezalarına otuz gün içinde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yüksek Onur Kuruluna itiraz edilebilir. Yüksek Onur Kurulunun kararına karşı Oda Yönetim Kurulu veya ilgili meslek mensubu idarî yargıya başvurabilirler.

Onur Kurulunun çalışma ve disiplin hükümlerinin uygulanma esasları, Oda tarafından hazırlanacak yönetmelikte belirlenir.

Yeminli olmayan serbest meslek mensuplarına, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununa göre disiplin cezası verilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Ücret

MADDE 13.- Ücret, meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık olan meblağı ifade eder. Ücretin asgari miktarı tarife ile belirlenir. Tarifedeki asgari miktar altında iş kabulü yasak olup, aksine hareket edenlere disiplin cezası uygulanır.

Tarife, Oda tarafından düzenlenir ve uygulanır.

Yönetmelik

MADDE 14.- Serbest meslek mensupluğuna müracaat ve meslek icrasına hak kazanma, kazanılmış meslekî haklar, ruhsat, meslek mensupları ile serbest yeminli meslek mensuplarının tutacakları defter ve kayıtlar ile bunların bildirim mecburiyetleri, meslek kütüğü ve sicil numarası verilmesine dair usul ve esaslar Oda tarafından hazırlanıp Resmî Gazetede yayımlanacak yönetmelikle belirlenir.

Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde yürürlüğe konulur.

Müktesep haklar

GEÇİCİ MADDE 1.- Orman Mühendisi veya Orman Yüksek Mühendisi unvanı ile 31.12.1989 tarihinden önce mezun olanların peyzaj plânlaması ve uygulaması yapmak hak ve yetkileri devam eder.

Yürürlük

MADDE 15.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Recep Tayyip Erdoğan
Başbakan
Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.	Devlet Bak. ve Başb. Yrd.	Devlet Bak. ve Başb. Yrd.
A. Gül	A. Şener	M. A. Şahin
Devlet Bakanı	Devlet Bakanı	Devlet Bakanı
B. Atalay	A. Babacan	M. Aydın
Devlet Bakanı	Devlet Bakanı	Adalet Bakanı
N. Çubukçu	K. Tüzmen	C. Çiçek
Millî Savunma Bakanı	İçişleri Bakanı	Maliye Bakanı
M. V. Gönül	A. Aksu	K. Unakıtan
Millî Eğitim Bakanı	Bayındırlık ve İskân Bakanı	Sağlık Bakanı
H. Çelik	F. N. Özak	R. Akdağ
Ulaştırma Bakanı	Tarım ve Köyişleri Bakanı	Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı V.
B. Yıldırım	M. M. Eker	A. Coşkun
Sanayi ve Ticaret Bakanı	En. ve Tab. Kay. Bakanı	Kültür ve Turizm Bakanı
A. Coşkun	M. H. Güler	A. Koç
	Çevre ve Orman Bakanı
	O. Pepe