Dö­nem: 22                                                                           Ya­sa­ma Yı­lı: 5

 

TBMM                                                        (S. Sa­yı­sı: 1309)

 

Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı­na Ka­tıl­ma­mı­zın Uy­gun Bu­lun­du­ğu­na Da­ir Ka­nun Ta­sa­rı­sı ile Dı­şiş­le­ri Ko­mis­yo­nu

Ra­po­ru (1/1238)

 

                            

Not: Ta­sa­rı, Baş­kan­lık­ça Sa­na­yi, Ti­ca­ret, Ener­ji, Ta­biî Kay­nak­lar Bil­gi ve Tek­no­lo­ji ile Ada­let ve Dı­şiş­le­ri ko­mis­yon­la­rı­na ha­va­le edil­miş­tir.

 

                                   T.C.

                             Baş­ba­kan­lık                                                                          01/08/2006

                     Ka­nun­lar ve Ka­rar­lar

                         Ge­nel Mü­dür­lü­ğü

        Sa­yı: B.02.0.KKG.0.10/101-1265/3825

TÜR­Kİ­YE BÜ­YÜK MİL­LET MEC­Lİ­Sİ BAŞ­KAN­LI­ĞI­NA

Dı­şiş­le­ri Ba­kan­lı­ğın­ca ha­zır­la­nan ve Baş­kan­lı­ğı­nı­za ar­zı Ba­kan­lar Ku­ru­lun­ca 21/6/2006 ta­ri­hin­de ka­rar­laş­tı­rı­lan “Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı­na Ka­tıl­ma­mı­zın Uy­gun Bu­lun­du­ğu­na Da­ir Ka­nun Ta­sa­rı­sı” ile ge­rek­çe­si ili­şik­te gön­de­ril­miş­tir.

Ge­re­ği­ni arz ede­rim.

                                                                                                         Re­cep Tay­yip Er­do­ğan

                                                                                                                   Baş­ba­kan

 

GE­REK­ÇE

Dün­ya Ti­ca­ret Ör­gü­tü gi­bi ör­güt­le­rin ön­der­li­ğin­de ti­ca­ret sı­nır­la­ma­la­rı­nın önem­li öl­çü­de ber­ta­raf edi­le­bil­miş ol­ma­sı glo­bal­leş­me­nin önü­nü aç­mış­tır. Öte yan­dan, Av­ru­pa Bir­li­ği, NAF­TA (Ku­zey  Ame­ri­ka), Mer­co­sur (Gü­ney Ame­ri­ka), OHA­DA (Af­ri­ka) gi­bi olu­şum­lar sa­ye­sin­de kı­ta­lar ba­zın­da ül­ke­le­rin ti­ca­ri bir­lik­ler içi­ne gir­miş ol­ma­sı da ti­ca­re­te önem­li bir iv­me ka­zan­dır­mış­tır. Son ola­rak, ye­ni bi­li­şim tek­no­lo­ji­le­ri­nin ta­cir­le­re sun­du­ğu ola­nak­lar her tür­lü sı­nır ol­gu­su­nu ber­ta­raf et­miş­tir. An­cak ti­ca­re­tin sı­nır ta­nı­maz bu ge­li­şi­mi, ti­ca­re­ti dü­zen­le­ye­cek olan ku­ral­la­rın da sı­nır aşan şe­kil­de ka­le­me alın­ma­sı ve uy­gu­lan­ma­sı ih­ti­ya­cı­nı be­ra­be­rin­de ge­tir­miş­tir. Hem glo­bal­leş­me­nin ge­tir­di­ği olum­suz et­ki­le­ri gi­der­mek için (fik­ri ve sı­nai hak­la­rın re­ka­be­tin ve­ya tü­ke­ti­ci­nin mil­let­le­ra­ra­sı alan­da ko­run­ma­sı gi­bi) hem de glo­bal ti­ca­re­tin önün­de­ki güm­rük dı­şı en­gel­le­ri (fark­lı hu­kuk dü­zen­le­ri) or­ta­dan kal­dır­mak için baş­ta Bir­leş­miş Mil­let­ler ol­mak üze­re mil­let­le­ra­ra­sı ku­ru­luş­lar sü­rek­li bir fa­ali­yet için­de­dir. Ama­cı, ti­ca­ri mal­la­rın sı­nır aşan sa­tım­la­rı­na uy­gu­la­na­cak ku­ral­la­rı bir ör­nek ha­le ge­tir­mek olan Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı bu fa­ali­yet­le­rin en önem­li ürün­le­rin­den bi­ri­dir.

Sa­tım söz­leş­me­si­nin bir­çok hu­kuk dü­ze­nin­de fark­lı şe­kil­de dü­zen­len­miş ol­ma­sı mil­let­le­ra­ra­sı sa­tım­lar­dan kay­nak­la­nan ih­ti­laf­la­rın çö­zü­mü­nü güç­leş­tir­mek­te; mil­li hu­kuk­la­rın çe­şit­li­li­ği ve de­ğiş­ken­li­ği  hu­ku­ki gü­ven­li­ğin sağ­lan­ma­sı­nı en­gel­le­mek­te­dir. Bir ör­nek ve­ri­le­cek olur­sa; iş­ye­ri Mek­si­ka’da bu­lu­nan bir sa­tı­cı­nın, ABD’de­ki acen­te­si ara­cı­lı­ğı ile iş­ye­ri Rus­ya’da bu­lu­nan bir alı­cı­ya, Tür­ki­ye’de tes­lim edil­mek üze­re bir mal sat­ma­sı ve tes­lim edi­len ma­lın söz­leş­me­ye ay­kı­rı ol­ma­sı ha­lin­de bu sa­tım söz­leş­me­si­ne han­gi hu­kuk ku­ral­la­rı­nın uy­gu­la­na­ca­ğı çok kez bir te­sa­dü­fe ka­la­cak­tır. Zi­ra ih­ti­la­fın han­gi ül­ke­de da­va ko­nu­su edil­di­ği­ne bağ­lı ola­rak il­gi­li mah­ke­me, ken­di ül­ke­si­nin dev­let­ler özel hu­ku­ku ku­ral­la­rı­nın gön­der­me yap­tı­ğı ül­ke­nin sa­tım hu­ku­ku­nu uy­gu­la­mak zo­run­da ka­la­cak­tır. Di­ğer yan­dan bu hu­kuk dü­ze­ni­nin il­gi­li ku­ral­la­rı­na ulaş­ma­nın be­ra­be­rin­de ge­ti­re­ce­ği güç­lük­ler, dil en­gel­le­ri gi­bi se­bep­ler de ih­ti­la­fın sağ­lık­lı çö­zül­me­si­ni güç­leş­ti­re­cek­tir. Ni­te­kim bu yüz­den, sı­nır aşan sa­tım söz­leş­me­le­rin­de uy­gu­la­na­cak hu­kuk ge­nel­de ta­raf­lar­ca be­lir­len­mek­te­dir. An­cak bu nok­ta­da ta­raf­la­rın hu­kuk se­çi­mi üze­rin­de an­laş­ma­la­rı so­run ya­rat­mak­ta, güç­lü olan ta­raf ken­di ter­ci­hi­ni di­ğer ta­ra­fa da­ya­ta­bil­mek­te­dir.

Mil­let­le­ra­ra­sı sa­tım söz­leş­me­le­ri­ne uy­gu­la­na­bi­le­cek ve bü­tün dün­ya ül­ke­le­ri­nin be­nim­se­di­ği yek­ne­sak bir hu­kuk dü­ze­ni­nin oluş­tu­rul­ma­sı ha­lin­de her hâkim sı­nır aşan sa­tım söz­leş­me­le­ri­ne bu ku­ral­la­rı uy­gu­la­ya­bi­le­cek­tir. Bu ku­ral­lar ay­nı za­man­da ken­di ül­ke hu­ku­ku­nun da bir par­ça­sı­nı oluş­tu­ra­ca­ğı için, hem ken­di di­lin­de bu me­tin­le­ri in­ce­le­ye­bi­le­cek, hem de il­gi­li li­te­ra­tü­re ula­şa­bi­le­cek­tir. Bu şe­kil­de ta­raf­lar için  de, sa­tım söz­leş­me­le­ri­nin han­gi ül­ke hu­ku­ku­na gö­re çö­zü­le­ce­ği be­lir­siz­li­ği or­ta­dan kal­ka­cak ve iki­si de ay­nı hu­kuk ku­ral­la­rı­na tâbi ol­ma­nın be­ra­be­rin­de ge­tir­di­ği avan­taj­la­rı kul­la­na­bi­le­cek­tir.

Ni­te­kim bu­gü­ne ka­dar 66 ül­ke­nin bu söz­leş­me­yi im­za­la­mış ol­ma­sı ve bu ül­ke­le­rin dün­ya ti­ca­re­ti­nin yak­la­şık 2/3’ünü elin­de tu­tan ül­ke­ler ol­ma­sı bu alan­da hu­kuk uyum­laş­tır­ma­sı­na du­yu­lan ih­ti­ya­cın açık bir gös­ter­ge­si­dir. Bu ih­ti­yaç ken­di­si­ni 20. yüz­yı­lın ilk ya­rı­sın­dan be­ri gös­ter­mek­te­dir. Vi­ya­na Ant­laş­ma­sı, sa­tım hu­kuk­la­rı­nın uyum­laş­tı­rıl­ma­sı ko­nu­sun­da uzun yıl­lar­dır gös­te­ri­len ça­ba­la­rın bir ürü­nü­dür. He­nüz 1930’lu yıl­lar­da, mer­ke­zi Ro­ma’da bu­lu­nan ve özel hu­ku­kun yek­ne­sak­laş­tı­rıl­ma­sı­na iliş­kin fa­ali­yet gös­te­ren ulus­la­ra­ra­sı ens­ti­tü (UNID­RO­IT) bu ko­nu­ya eğil­miş ve özel­lik­le ikin­ci dün­ya sa­va­şın­dan son­ra bu ça­lış­ma­lar bü­yük iv­me ka­zan­mış­tır. Ha­zır­la­nan bir­çok ön tas­lak­tan son­ra, 1964 yı­lın­da La Ha­ye’de ya­pı­lan dip­lo­ma­tik bir kon­fe­rans­ta sa­tım hu­ku­ku­na iliş­kin iki ant­laş­ma ka­bul edi­le­bil­miş­tir. Bun­lar­dan il­ki Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı Hak­kın­da Yek­ne­sak Ka­nu­na İliş­kin Ant­laş­ma, ikin­ci­si de Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tım Söz­leş­me­le­ri­nin Ku­rul­ma­sı Hak­kın­da Yek­ne­sak Ka­nu­na İliş­kin Ant­laş­ma­dır.

An­cak bu iki ant­laş­ma da bek­le­nen uyum­laş­tır­ma­yı sağ­la­ma­da çok ye­ter­siz kal­mış ve sa­de­ce do­kuz ül­ke bun­la­ra ta­raf ol­muş­tur. Bun­da en önem­li et­ken­ler­den bi­ri, söz­leş­me­le­rin ha­zır­lan­ma­sı aşa­ma­sın­da çok az sa­yı­da ka­tı­lı­mın sağ­lan­mış ve bu ka­tı­lı­mın özel­lik­le en­düs­tri ül­ke­le­riy­le sı­nır­lı kal­mış ol­ma­sı­dır. Bu­nun ya­nı sı­ra ta­raf ül­ke­le­rin  ko­ya­bi­le­ce­ği çok fark­lı çe­kin­ce­ler ve ge­nel ola­rak söz­leş­me­nin içer­di­ği hü­küm­ler iti­ba­riy­le uy­gu­lan­ma­sı­nın güç ol­ma­sı da rol oy­na­mış­tır. Ni­te­kim bu eleş­ti­ri­ler kar­şı­sın­da Bir­leş­miş Mil­let­le­rin Ulus­la­ra­ra­sı Ti­ca­ret Hu­ku­ku­na İliş­kin Ko­mis­yonu (UN­CIT­RAL) ko­nu­yu ken­di gün­de­mi­ne al­mış ve ça­lış­ma­la­ra baş­la­mış­tır. Dün­ya­nın çok fark­lı ül­ke­le­ri­nin tem­sil edil­di­ği ça­lış­ma gru­bu­nun son tas­la­ğı (“New York Tas­la­ğı”) 1978 yı­lın­da UN­CIT­RAL ta­ra­fın­dan be­nim­sen­miş ve 1980 yı­lın­da Vi­ya­na’da ger­çek­leş­ti­ri­len BM top­lan­tı­sın­da tem­sil edi­len 62 ül­ke­nin 42’si ta­ra­fın­dan ka­bul edil­miş­tir. Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı 1986 yı­lın­da ABD, Çin ve İtal­ya’nın da Ant­laş­ma­yı onay­la­ma­sı ve bu şe­kil­de ih­ti­yaç du­yu­lan on ona­yın sağ­lan­ma­sı so­nu­cu 01/01/1988’de yü­rür­lü­ğe gir­miş­tir.

Her ne ka­dar Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı, Bir­leş­miş Mil­let­ler ta­ra­fın­dan ha­zır­lan­mış olan bir Ant­laş­ma ol­mak iti­ba­riy­le bu kap­sam­da de­ğer­len­di­ri­le­me­se de bu Ant­laş­ma­nın 25 AB üye­si ül­ke­den 20’si ta­ra­fın­dan im­za­lan­mış ol­ma­sı ve Tür­ki­ye’nin ti­ca­ret iliş­ki­le­ri için­de bulunduğu ül­ke­le­rin bü­yük ço­ğun­lu­ğu­nun Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı’na ta­raf ol­ma­sı bu Ant­laş­ma­nın Tür­ki­ye açı­sın­dan öne­mi­ni cid­di su­ret­te ar­tır­mak­ta­dır. İçer­di­ği dü­zen­le­me­ler iti­ba­riy­le Türk-İs­viç­re sa­tım hu­ku­ku­na ben­zer­li­ği ne­de­niy­le Ant­laş­ma­nın Türk mah­ke­me­le­ri ta­ra­fın­dan uy­gu­lan­ma­sı her­han­gi bir güç­lük do­ğur­ma­ya­cak­tır. Ni­te­kim 1990’dan be­ri Ant­laş­ma­ya ta­raf olan İs­viç­re’de Ant­laş­ma hü­küm­le­ri­nin uy­gu­lan­ma­sın­da her­han­gi bir so­run ya­şan­ma­mış ol­ma­sı bu du­ru­mun gös­ter­ge­si­dir. Ay­rı­ca Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı’nın bu­gü­ne ka­dar it­ha­lat­çı ül­ke/ih­ra­cat­çı ül­ke; ge­liş­miş ül­ke/az ge­liş­miş ül­ke gi­bi be­lir­li bir grup ül­ke ta­ra­fın­dan ter­cih edil­me­miş ol­ma­sı, dün­ya­nın her kı­ta­sın­dan, her tür­den ül­ke­nin bu­nu im­za­la­mış ol­ma­sı, ob­jek­ti­vi­te­si­nin ve ha­zır­lan­ma­sın­da gös­te­ri­len öze­nin bir ifa­de­si­dir. Do­la­yı­sıy­la Tür­ki­ye’nin bu Ant­laş­ma­ya ta­raf ol­ma­sı ih­ti­ya­cı çok açık­tır. Hu­kuk uyum­laş­tır­ma­sı fa­ali­yet­le­ri­nin 21. yüz­yı­lın gün­de­mi­ni be­lir­le­ye­cek ol­du­ğu dü­şü­nül­dü­ğün­de, Tür­ki­ye’nin bu “ye­ni hu­kuk dü­ze­ni­nin” şe­kil­len­di­ril­me­sin­de rol al­ma­sı an­cak bu olu­şum­la­ra ka­tıl­ma­sı yo­luy­la müm­kün­dür.

Bu amaç­lar­la, 11 Ni­san 1980 ta­ri­hin­de Vi­ya­na’da im­za­ya açı­lan, 1 Ocak 1988 ta­ri­hin­de yü­rür­lü­ğe gi­ren ve Ocak 2006 ta­ri­hi iti­ba­riy­le 66 ül­ke­nin ta­raf ol­du­ğu Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı­na ta­raf ol­mak üze­re bu Ka­nun Ta­sa­rı­sı ha­zır­lan­mış­tır.

 

 

Dı­şiş­le­ri Ko­mis­yo­nu Ra­po­ru

         Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si

               Dı­şiş­le­ri Ko­mis­yo­nu                                                                   13/12/2006

                 Esas No.: 1/1238

                   Ka­rar No.: 168

TÜR­Kİ­YE BÜ­YÜK MİL­LET MEC­Lİ­Sİ BAŞ­KAN­LI­ĞI­NA

Dı­şiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı ta­ra­fın­dan ha­zır­la­na­rak Ba­kan­lar Ku­ru­lun­ca 1/8/2006 ta­ri­hin­de Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si Baş­kan­lı­ğı­na su­nu­lan ve Baş­kan­lık­ça 5/9/2006 ta­ri­hin­de ta­li ko­mis­yon ola­rak Ada­let Ko­mis­yo­nu ile Sa­na­yi, Ti­ca­ret, Ener­ji, Ta­biî Kay­nak­lar, Bil­gi ve Tek­no­lo­ji Ko­mis­yo­nu­na esas ko­mis­yon ola­rak da Ko­mis­yo­nu­mu­za ha­va­le edi­len “Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı­na Ka­tıl­ma­mı­zın Uy­gun Bu­lun­du­ğu­na Da­ir Ka­nun Ta­sa­rı­sı”, Ko­mis­yo­nu­mu­zun 7/12/2006 ta­rih­li 41 in­ci top­lan­tı­sın­da Dı­şiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı, Ada­let Ba­kan­lı­ğı ile Sa­na­yi ve Ti­ca­ret Ba­kan­lı­ğı tem­sil­ci­le­ri­nin de ka­tıl­ma­la­rıy­la gö­rü­şül­müş­tür.

Ta­sa­rı ve ge­rek­çe­si in­ce­len­di­ğin­de Ant­laş­ma ile;

- An­tlaş­ma­nın uy­gu­la­ma ala­nı,

- Söz­leş­me­le­rin ku­rul­ma­sı, alı­cı ve sa­tı­cı­nın yü­küm­lü­lük­le­ri,

- Söz­leş­me­le­rin ih­la­li ha­lin­de ta­raf­la­rın sa­hip ol­duk­la­rı hu­ku­ki imkânlar,

- Söz­leş­me­nin so­na er­me­si ve so­nuç­la­rı,

ko­nu­la­rın­da dü­zen­le­me­le­rin ön­gö­rül­dü­ğü an­la­şıl­mak­ta­dır.

Ko­mis­yo­nu­muz­da Ta­sa­rı­nın tü­mü üze­rin­de ya­pı­lan gö­rüş­me­ler­de;

- Ulus­la­ra­ra­sı ti­ca­re­tin haz­lı bir şe­kil­de ar­tı­şı­na pa­ra­lel ola­rak bu ala­nı dü­zen­le­yen ku­ral­la­ra ih­ti­yaç du­yul­du­ğu,

- Sa­tım söz­leş­me­si­nin bir­çok hu­kuk dü­ze­nin­de fark­lı dü­zen­len­miş ol­ma­sı ne­de­niy­le mil­let­le­ra­ra­sı sa­tım­lar­dan kay­nak­la­nan ih­ti­laf­la­rın çö­zü­mü­nü güç­leş­tir­di­ği,

- Ama­cı ti­ca­ri mal­la­rın sı­nır aşan sa­tım­la­rı­na uy­gu­la­na­cak ku­ral­la­rı bi­ra­ra­ya ge­tir­mek olan Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı’nın bu alan­da ya­pıl­mış en önem­li ça­lış­ma ol­du­ğu,

- Ant­laş­ma­yı ha­len 66 ül­ke­nin im­za­la­mış ol­du­ğu ve bu ül­ke­le­rin dün­ya ti­ca­re­ti­nin 2/3’ünü elin­de bu­lun­du­ran ül­ke­ler ol­du­ğu,

- Ant­laş­ma­nın 25 AB üye­si ül­ke­nin 20’si ta­ra­fın­dan im­za­lan­mış ol­du­ğu,

- Ant­laş­ma­nın içer­di­ği dü­zen­le­me­le­rin Türk-İs­viç­re sa­tım hu­ku­ku­na ben­zer­li­ği ne­de­niy­le Ant­laş­ma­nın Türk mah­ke­me­le­ri ta­ra­fın­dan uy­gu­lan­ma­sın­da her­han­gi bir güç­lük­le kar­şı­la­şıl­ma­sı­nın bek­len­me­di­ği,

ifa­de edil­miş­tir.

Ta­sa­rı­nın tü­mü üze­rin­de­ki gö­rüş­me­le­rin ar­dın­dan Ta­sa­rı ve ge­rek­çe­si Ko­mis­yo­nu­muz­ca da be­nim­se­ne­rek mad­de­le­rin gö­rü­şül­me­si­ne ge­çil­miş­tir.

Ta­sa­rı­nın 1 in­ci, 2 nci, 3 ün­cü mad­de­le­ri ile tü­mü ay­nen ka­bul edil­miş­tir.

Ra­po­ru­muz, Ge­nel Ku­ru­lun ona­yı­na su­nul­mak üze­re Yük­sek Baş­kan­lı­ğa say­gı ile arz olu­nur.

 

                  Baş­kan                                Başkanvekili                                      Sözcü

           Meh­met Dül­ger                         Ey­yüp Sa­nay                             Mus­ta­fa Dün­dar

                  An­tal­ya                                    An­ka­ra                                          Bur­sa

                    Üye                                         Üye                                              Üye

          Ra­ma­zan Top­rak                          Aziz Ak­gül                               Mu­zaf­fer Gül­yurt

                 Ak­sa­ray                                 Di­yar­ba­kır                                      Er­zu­rum

                    Üye                                         Üye                                              Üye

               Ha­lil Ak­yüz                     Meh­met B. De­ni­zol­gun                Şük­rü Mus­ta­fa Elek­dağ

                 İs­tan­bul                                   İs­tan­bul                                        İs­tan­bul

                    Üye                                         Üye                                              Üye

            Hü­se­yin Kan­su                         Onur Öy­men                                 Fik­ret Ün­lü

                 İs­tan­bul                                   İs­tan­bul                                        Ka­ra­man

                    Üye                                         Üye                                              Üye

              Ufuk Öz­kan                        Sü­ley­man Gün­düz                       Ab­dul­lah Ve­li Sey­da

                  Ma­ni­sa                                    Sa­kar­ya                                          Şır­nak

 

 

HÜ­KÜ­ME­TİN TEK­LİF ET­Tİ­Ğİ ME­TİN

 

MİL­LET­LE­RA­RA­SI MAL SA­TI­MI­NA İLİŞ­KİN SÖZ­LEŞ­ME­LER HAK­KIN­DA BİR­LEŞ­MİŞ MİL­LET­LER ANT­LAŞ­MA­SI­NA KA­TIL­MA­MI­ZIN UY­GUN BU­LUN­DU­ĞU­NA

DA­İR KA­NUN TA­SA­RI­SI

MAD­DE 1- 11 Ni­san 1980 ta­ri­hin­de Vi­ya­na’da im­za­ya açı­lan “Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı”na ka­tıl­ma­mız uy­gun bu­lun­muş­tur.

MAD­DE 2- Bu Ka­nun ya­yı­mı ta­ri­hin­de yü­rür­lü­ğe gi­rer.

MAD­DE 3- Bu Ka­nun hü­küm­le­ri­ni Ba­kan­lar Ku­ru­lu yü­rü­tür.

DI­ŞİŞ­LE­Rİ KO­MİS­YO­NU­NUN

KA­BUL ET­Tİ­Ğİ ME­TİN

MİL­LET­LE­RA­RA­SI MAL SA­TI­MI­NA İLİŞ­KİN SÖZ­LEŞ­ME­LER HAK­KIN­DA BİR­LEŞ­MİŞ MİL­LET­LER ANT­LAŞ­MA­SI­NA KA­TIL­MA­MI­ZIN UY­GUN BU­LUN­DU­ĞU­NA

DA­İR KA­NUN TA­SA­RI­SI

MAD­DE 1- Ta­sa­rı­nın 1 in­ci mad­de­si Ko­mis­yo­nu­muz­ca ay­nen ka­bul edil­miş­tir.

 

 

MAD­DE 2- Ta­sa­rı­nın 2 nci mad­de­si Ko­mis­yo­nu­muz­ca ay­nen ka­bul edil­miş­tir.

MAD­DE 3- Ta­sa­rı­nın 3 ün­cü mad­de­si Ko­mis­yo­nu­muz­ca ay­nen ka­bul edil­miş­tir.

          Re­cep Tay­yip Er­do­ğan

                     Baş­ba­kan

      Dı­şiş­le­ri Bak. ve Başb. Yrd.           Dev­let Bak. ve Başb. Yrd         Dev­let Bak. ve Başb. Yrd.

                       A. Gül                                          A. Şe­ner                                  M. A. Şa­hin

                 Dev­let Ba­ka­nı                               Dev­let Ba­ka­nı                            Dev­let Ba­ka­nı

                     B. Ata­lay                                     A. Ba­ba­can                                  M. Ay­dın

                 Dev­let Ba­ka­nı                               Dev­let Ba­ka­nı                            Ada­let Ba­ka­nı

                   N. Çu­buk­çu                                    K. Tüz­men                                   C. Çi­çek

           Millî Sa­vun­ma Ba­ka­nı                         İçiş­le­ri Ba­ka­nı                            Ma­li­ye Ba­ka­nı

                   M. V. Gö­nül                                      A. Ak­su                                   K. Una­kı­tan

             Millî Eği­tim Ba­ka­nı                Ba­yın­dır­lık ve İskân Ba­ka­nı                 Sağ­lık Ba­ka­nı

                      H. Çe­lik                                      F. N. Özak                                   R. Ak­dağ

               Ulaş­tır­ma Ba­ka­nı                   Ta­rım ve Kö­yiş­le­ri Ba­ka­nı      Ça­lış­ma ve Sos. Güv. Ba­ka­nı

                    B. Yıl­dı­rım                                    M. M. Eker                             M. Ba­şes­gi­oğ­lu

         Sa­na­yi ve Ti­ca­ret Ba­ka­nı               En. ve Tab. Kay. Ba­ka­nı           Kül­tür ve Tu­rizm Ba­ka­nı

                    A. Coş­kun                                    M. H. Gü­ler                                   A. Koç

                                                               Çev­re ve Or­man Ba­ka­nı

                                                                            O. Pe­pe

Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na İliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da

Bir­leş­miş Mil­let­ler Ant­laş­ma­sı

Bu Ant­laş­ma­ya ta­raf Dev­let­ler

Bir­leş­miş Mil­let­ler Ge­nel Ku­ru­lu’nun Ye­ni Mil­let­le­ra­ra­sı Eko­no­mik Dü­zen’in ku­rul­ma­sı­na iliş­kin al­tın­cı özel otu­ru­mun­da ka­bul edil­miş olan ka­rar­lar­da­ki ge­nel he­def­ler çer­çe­ve­sin­de,

mil­let­le­ra­ra­sı ti­ca­re­tin eşit­lik ve kar­şı­lık­lı men­fa­at­ler te­me­lin­de ge­liş­me­si­nin Dev­let­ler ara­sın­da­ki dos­ta­ne iliş­ki­le­rin teş­vik edil­me­sin­de önem­li bir un­sur ol­du­ğu­nun bi­lin­cin­de,

mil­let­le­ra­ra­sı mal sa­tı­mı­na iliş­kin söz­leş­me­lere uy­gu­la­na­cak ve fark­lı sos­yal, eko­no­mik ve hu­ku­ki sis­tem­le­ri dik­ka­te ala­cak yek­ne­sak ku­ral­la­rın ka­bul edil­me­si­nin mil­let­le­ra­ra­sı ti­ca­ret­te hu­ku­ki en­gel­le­rin kal­dı­rıl­ma­sı­na yar­dım­cı ola­ca­ğı ve mil­let­le­ra­ra­sı ti­ca­re­tin ge­liş­me­si­ni teş­vik ede­ce­ği inan­cı için­de,

aşa­ğı­da­ki­le­ri ka­rar­laş­tır­mış­lar­dır:

Kı­sım I

Uy­gu­la­ma Ala­nı ve Ge­nel Hü­küm­ler

Bö­lüm I

Uy­gu­la­ma Ala­nı

Mad­de 1

(1) Bu Ant­laş­ma, iş­yer­le­ri fark­lı dev­let­ler­de bu­lu­nan ta­raf­lar ara­sın­da­ki mal sa­tı­mı söz­leş­me­le­ri­ne,

(a) bu dev­let­le­rin âkit dev­let­ler­den ol­ma­sı ve­ya

(b) mil­let­le­ra­ra­sı özel hu­kuk ku­ral­la­rı­nın âkit bir dev­le­tin hu­ku­ku­na atıf yap­ma­sı

ha­lin­de uy­gu­la­nır.

(2) Ta­raf­la­rın iş­yer­le­ri­nin ay­rı dev­let­ler­de bu­lun­ma­sı ol­gu­su söz­leş­me­den ve­ya söz­leş­me­nin ak­di sı­ra­sın­da ve­ya ön­ce­sin­de ger­çek­leş­miş olan gö­rüş­me­ler­den ve­ya ve­ril­miş olan bil­gi­ler­den an­la­şıl­ma­dık­ça dik­ka­te alın­maz.

(3) Bu Ant­laş­ma­nın uy­gu­lan­ma­sın­da ne ta­raf­la­rın va­tan­daş­lı­ğı, ne ta­cir olup ol­ma­dık­la­rı, ne de söz­leş­me­nin adî ve­ya ti­carî ni­te­lik­te ol­ma­sı dik­ka­te alı­nır.

Mad­de 2

Bu Ant­laş­ma aşa­ğı­da­ki sa­tım­lar­a uy­gu­lan­maz:

(a) Ki­şi­sel ve­ya ai­levî ih­ti­yaç ve­ya ev ih­ti­ya­cı için mal alın­ma­sı; me­ğer­ki sa­tı­cı, söz­leş­me­nin ak­di sı­ra­sın­da ve­ya ön­ce­sin­de, mal­la­rın böy­le bir kul­la­nım için alın­dık­la­rı­nı bil­me­sin ve bil­me­si ge­rek­me­sin;

(b) Açık ar­tır­ma yo­luy­la ya­pı­lan sa­tım­lar;

(c) Ceb­ri ic­ra ve­ya di­ğer ka­nun ge­re­ği ya­pı­lan sa­tım­lar;

(d) Men­kul kıy­met, kam­bi­yo se­ne­di ve pa­ra;

(e) Ge­mi, tek­ne, ha­va yas­tık­lı ta­şıt ve­ya ha­va ta­şı­tı sa­tı­mı;

(f) Elek­trik sa­tı­mı.

Mad­de 3

(1) İmal edi­le­cek ve­ya üre­ti­le­cek mal­la­rın te­mi­ni­ne iliş­kin söz­leş­me­ler sa­tım söz­leş­me­si sa­yı­lır; me­ğer­ki, bun­la­rı si­pa­riş eden ta­raf ima­lat ve­ya üre­tim için ge­rek­li olan mal­ze­me­nin esas­lı bir bö­lü­mü­nün te­mi­ni­ni ta­ah­hüt et­miş ol­sun.

(2) Bu Ant­laş­ma, mal te­min eden ta­ra­fın edi­mi­nin, ağır­lık­lı ola­rak, iş­gü­cü ve­ya di­ğer bir hiz­me­tin sağ­lan­ma­sın­dan oluş­tu­ğu söz­leş­me­le­re uy­gu­lan­maz.

Mad­de 4

Bu Ant­laş­ma, sa­de­ce sa­tım söz­leş­me­si­nin ku­rul­ma­sı­nı ve alı­cı ile sa­tı­cı­nın böy­le­si bir söz­leş­me­den do­ğan hak ve borç­la­rı­nı dü­zen­ler. Ant­laş­ma­da ak­si­ne bir dü­zen­le­me bu­lun­ma­dı­ğı sü­re­ce, özel­lik­le;

(a) söz­leş­me­nin ve­ya söz­leş­me­nin hü­küm­le­ri­nin ve­ya te­amül­le­rin ge­çer­li­li­ği;

(b) söz­leş­me­nin, sa­tı­lan mal­la­rın mül­ki­ye­ti üze­rin­de­ki ola­sı et­ki­le­ri

dü­zen­len­me­miş­tir.

Mad­de 5

Bu Ant­laş­ma sa­tı­cı­nın, mal­la­rın bir kim­se­nin ölü­mü­ne ve­ya ya­ra­lan­ma­sı­na se­bep ol­ma­sın­dan kay­nak­la­nan so­rum­lu­lu­ğu­na uy­gu­lan­maz.

Mad­de 6

Ta­raf­lar, bu Ant­laş­ma­nın uy­gu­lan­ma­ma­sı­nı ka­rar­laş­tı­ra­bi­le­cek­le­ri gi­bi, 12. mad­de sak­lı kal­mak şar­tıy­la hü­küm­le­ri­ne is­tis­na ge­ti­re­bi­lir ve­ya hü­küm­le­ri­nin do­ğu­ra­bi­le­ce­ği et­ki­le­ri de­ğiş­ti­re­bi­lir­ler.

Bö­lüm II

Ge­nel Hü­küm­ler

Mad­de 7

(1) Bu Ant­laş­ma­nın yo­ru­mun­da, Ant­laş­ma­nın mil­let­le­ra­ra­sı ni­te­li­ği dik­ka­te alı­na­ca­ğı gi­bi yek­ne­sak uy­gu­la­nma­sı­nın teş­vi­ki ve mil­let­le­ra­ra­sı ti­ca­ret­te dü­rüst­lük ku­ra­lı­nın ko­run­ma­sı ge­re­ği de gö­ze­ti­lir.

(2) Bu Ant­laş­ma­da dü­zen­le­nen ko­nu­la­ra iliş­kin olup Ant­laş­ma­da açık­ça ce­vap­lan­ma­mış so­ru­lar Ant­laş­ma­nın te­me­lin­de ya­tan ge­nel il­ke­le­re ve­ya bu tür il­ke­le­rin mev­cut ol­ma­ma­sı ha­lin­de mil­let­le­ra­ra­sı özel hu­kuk ku­ral­la­rı uya­rın­ca uy­gu­lan­ma­sı ge­re­ken hu­ku­ka gö­re çö­züm­le­nir.

Mad­de 8

(1) Bu Ant­laş­ma­nın ama­cı çer­çe­ve­sin­de ta­raf­lar­dan bi­ri­nin be­yan­la­rı ve di­ğer dav­ra­nış­la­rı onun ira­de­si­ne uy­gun ola­rak yo­rum­la­nır, ye­ter ki kar­şı ta­raf bu ira­de­yi bil­sin ve­ya bil­me­me­si müm­kün ol­ma­sın.

(2) Eğer fık­ra 1 uy­gu­la­na­mı­yor­sa, ta­raf­lar­dan bi­ri­nin be­yan­la­rı ve di­ğer dav­ra­nış­la­rı, kar­şı ta­raf ile ay­nı ko­num­da ma­kul bir ki­şi­nin ay­nı ko­şul­lar­da bun­la­ra ve­re­ce­ği an­la­ma gö­re yo­rum­la­nır.

(3) Ta­raf­lar­dan bi­ri­nin ira­de­si­ni ve­ya ma­kul bir ki­şi­nin an­la­yı­şı­nı tes­pit ede­bil­mek için özel­lik­le ta­raf­lar ara­sın­da­ki söz­leş­me gö­rüş­me­le­ri, ara­la­rın­da oluş­muş alış­kan­lık­lar, tea­mül­ler ve ta­raf­la­rın son­ra­ki dav­ra­nış­la­rı da da­hil ol­mak üze­re ola­yın il­gi­li tüm ko­şul­la­rı dik­ka­te alı­nır.

Mad­de 9

(1) Ta­raf­lar, uy­gu­lan­ma­sı­nı ka­bul et­tik­le­ri te­am­mül­ler ve ara­la­rın­da yer­leş­miş olan alış­kan­lık­lar­la bağ­lı­dır.

(2) Ak­si ka­rar­laş­tı­rıl­ma­dık­ça, ta­raf­la­rın bil­di­ği ve­ya bil­me­si ge­rek­ti­ği ve mil­let­le­ra­ra­sı ti­ca­ret­te ay­nı tür söz­leş­me­le­ri il­gi­li ti­ca­ri branş­ta ak­de­den­ler ta­ra­fın­dan yay­gın ola­rak bi­li­nen ve dü­zen­li ola­rak uy­gu­la­nan tea­mül­le­rin söz­leş­me­le­ri­ne ve söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı aşa­ma­sı­na uy­gu­lan­ma­sı­nı zım­nen ka­bul et­tik­le­ri var­sa­yı­lır.

Mad­de 10

Bu Ant­laş­ma­nın ama­cı çer­çe­ve­sin­de,

(a) ta­raf­lar­dan bi­ri­nin bir­den faz­la iş­ye­ri­nin ol­ma­sı ha­lin­de, söz­leş­me­nin ak­di sı­ra­sın­da ve­ya ön­ce­sin­de ta­raf­lar­ca bi­li­nen ve­ya dik­ka­te alı­nan ko­şu­llar de­ğer­len­di­ri­le­rek söz­leş­me ve söz­leş­me­nin ifa­sı ile en ya­kın ir­ti­bat için­de olan iş­ye­ri esas alı­nır,

(b) ta­raf­lar­dan bi­ri­nin hiç­bir iş­ye­ri­nin ol­ma­ma­sı ha­lin­de mu­tat mes­ke­ni esas alı­nır.

Mad­de 11

Sa­tım söz­leş­me­si­nin ku­rul­ma­sı ve­ya is­pa­tı ya­zı­lı şe­kil­de ya­pıl­mak zo­run­da ol­ma­dı­ğı gi­bi baş­ka her­han­gi bir şe­kil hük­mü­ne de bağ­lı de­ğil­dir. Söz­leş­me, ta­nık da­hil her usul­le is­pat edi­le­bi­lir.

Mad­de 12

Ta­raf­lar­dan bi­ri­nin iş­ye­ri, 96. mad­de uya­rın­ca be­yan­da bu­lun­muş âkit bir dev­let­te bu­lun­du­ğu tak­dir­de, sa­tım söz­leş­me­si­nin ku­rul­ma­sı­nı, de­ğiş­ti­ril­me­si ve­ya mu­ta­ba­kat­la or­ta­dan kal­dı­rıl­ma­sı­nı ve­ya bir ica­bın, ka­bu­lün ya­hut di­ğer her­han­gi bir ira­de be­ya­nı­nın, ya­zı­lı şek­ilden baş­ka şek­il­de ya­pıl­ma­sı­nı müm­kün kı­lan bu Ant­laş­ma­nın 11. ve 29. mad­de­si­nin ve­ya II. Kıs­mı­nın hü­küm­le­ri uy­gu­lan­maz. Ta­raf­lar bu mad­de­ye is­tis­na ge­ti­re­me­ye­cek­le­ri gi­bi mad­de­nin et­ki­le­ri­ni de de­ğiş­ti­re­mez­ler.

Mad­de 13

Bu Ant­laş­ma­nın ama­cı çer­çe­ve­sin­de “ya­zı­lı” te­ri­mi tel­graf ve te­leks­le ya­pı­lan bil­di­rim­le­ri de kap­sar.

Kı­sım II

Söz­leş­me­nin Ku­rul­ma­sı

Mad­de 14

(1) Bir ve­ya bir­den çok be­lir­li ki­şi­ye söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı için yö­nel­ti­len bir tek­lif, ye­te­rin­ce ke­sin ol­ma­sı ve  tek­lif­te bu­lu­na­nın, ka­bul ha­lin­de bağ­lan­ma ira­de­si­ni yan­sıt­ma­sı du­ru­mun­da icap sa­yı­lır. Mal­la­rın sap­tan­dı­ğı ve açık ve­ya ör­tü­lü ola­rak mik­tar ve se­me­nin be­lir­len­di­ği ve­ya be­lir­len­me­si için ge­rek­li dü­zen­le­me­nin ya­pıl­dı­ğı tek­lif­ler ye­te­rin­ce ke­sin sa­yı­lır.

(2) Be­lir­li ol­ma­yan ki­şi­le­re yö­nel­til­miş tek­lif sa­de­ce ica­ba da­vet sa­yı­lır; me­ğer­ki, tek­lif­te bu­lu­nan ak­si­ni açık­ça be­lirt­miş ol­sun.

Mad­de 15

(1) İcap mu­ha­ta­ba var­dı­ğı an­da hü­küm­le­ri­ni do­ğu­rur.

(2) İcap ge­ri alı­na­maz ni­te­lik­te ol­sa bi­le, ge­ri al­ma be­ya­nı­nın mu­ha­ta­ba, icap­tan ön­ce ve­ya icap­la ay­nı an­da var­ma­sı ha­lin­de ge­ri alı­na­bi­lir.

Mad­de 16

(1) İcap­ta bu­lu­na­nın ge­ri al­ma be­ya­nı, mu­ha­ta­bın ka­bul be­ya­nı­nı gön­der­me­sin­den ön­ce mu­ha­ta­ba ulaş­mış ol­mak ko­şu­luy­la, icap, söz­leş­me ku­ru­lun­ca­ya ka­dar ge­ri alı­na­bi­lir.

(2) An­cak;

(a) icap­ta ka­bul için ke­sin bir sü­re ön­gö­rül­müş ve­ya ica­bın ge­ri alın­maz ol­du­ğu baş­ka bir şe­kil­de ifa­de edil­miş­se ve­ya

(b) mu­ha­tap açı­sın­dan ica­bın ge­ri alı­na­maz ol­du­ğu­na gü­ven­mek ma­kul sa­yı­la­bi­li­yor­sa ve mu­ha­tap bu ica­ba gü­ve­ne­rek ha­re­ket et­miş­se

icap ge­ri alı­na­maz.

Mad­de 17

İcap ge­ri alı­na­maz ol­sa bi­le, red be­ya­nı icap­ta bu­lu­na­na var­dı­ğı an­da hük­mü­nü yi­ti­rir.

Mad­de 18

(1) Mu­ha­ta­bın ica­ba onay ver­di­ği­ni ifa­de eden her­han­gi bir be­ya­nı ve­ya di­ğer dav­ra­nı­şı ka­bul hük­mün­de­dir. Sus­ma ve­ya ey­lem­siz­lik tek ba­şı­na ka­bul sa­yıl­maz.

(2) Bir ica­bın ka­bu­lü, ka­bul açık­la­ma­sı­nın icap­ta bu­lu­na­na var­ma­sı anın­da hü­küm do­ğu­rur. Bir ka­bul, ka­bul açık­la­ma­sı­nın icap­ta bu­lu­na­na, tes­pit et­ti­ği sü­re için­de ve­ya sü­re tes­pit edil­me­me­si ha­lin­de, icap­ta bu­lu­nan ta­ra­fın­dan kul­la­nı­lan ile­ti­şim araç­la­rı­nın hı­zı da da­hil ol­mak üze­re iş­le­min ko­şul­la­rı dik­ka­te alın­dı­ğın­da, ma­kul bir sü­re için­de ulaş­maz­sa, hü­küm do­ğur­maz. Ak­si hal ve şart­lar­dan an­la­şıl­ma­dık­ça söz­lü icap der­hal ka­bul edil­me­li­dir.

(3) An­cak ta­raf­lar ara­sın­da yer­leş­miş alış­kan­lık­lar, te­am­mül­ler ve­ya icap ne­de­niy­le, mu­ha­tap, icap­ta bu­lu­na­na ha­ber ve­rmek­si­zin ma­lın gön­de­ril­me­si ve­ya se­me­nin öden­me­si gi­bi bir ey­lem ic­ra et­mek su­re­tiy­le mu­va­fa­ka­ti­ni ifa­de et­miş­se, ka­bul, fık­ra 2’de ön­gö­rü­len müd­det için­de ya­pıl­mak kay­dıy­la ey­lem anın­dan iti­ba­ren hü­küm do­ğu­rur.

Mad­de 19

(1) Bir ica­bın ka­bu­lü­ne yö­ne­lik, fa­kat ek­le­me­ler, sı­nır­la­ma­lar ve­ya baş­ka­ca de­ği­şik­lik­ler içe­ren ce­vap, ica­bın red­di olup bir kar­şı icap oluş­tu­rur.

(2) Bu­na kar­şı­lık, ka­bul be­ya­nı oluş­tur­ma­sı dü­şü­nü­len, fa­kat ica­bın şart­la­rı­nı esas­lı ola­rak de­ğiş­tir­me­yen ek­le­me­ler ve­ya sap­ma­lar içe­ren ica­ba yö­ne­lik ce­vap, ka­bul sa­yı­lır; me­ğer­ki icap­ta bu­lu­nan, hak­lı bir ge­cik­me ol­mak­sı­zın bu uyum­suz­luk­la­ra söz­lü ola­rak iti­raz et­miş ve­ya bu yön­de bir bil­di­rim gön­der­miş ol­sun. Bu­nu yap­ma­dı­ğı tak­dir­de ica­bın şart­la­rı ka­bul be­ya­nın­da­ki de­ği­şik­lik­ler­le bir­lik­te söz­leş­me­nin içe­ri­ği­ni oluş­tu­rur.

(3) Özel­lik­le, se­me­ne, öde­me­ye, mal­la­rın ka­li­te­si ve mik­ta­rı­na, tes­lim ye­ri ve za­ma­nı­na, ta­raf­lar­dan bi­ri­nin di­ğe­ri­ne kar­şı so­rum­lu­lu­ğu­nun kap­sa­mı­na ve­ya uyuş­maz­lık­la­rın çö­zü­mü­ne iliş­kin ta­mam­la­yı­cı ve­ya fark­lı hü­küm­ler ica­bın şart­la­rı­nı esas­lı şe­kil­de de­ğiş­tir­miş sa­yı­lır.

Mad­de 20

(1) Bir tel­graf ve­ya mek­tup­ta icap­ta bu­lu­nan kim­se ta­ra­fın­dan be­lir­len­miş olan ka­bul sü­re­si, tel­gra­fın gön­de­ril­mek üze­re ve­ril­di­ği ta­rih­ten veya mek­tup­ta gös­te­ri­len ta­rih­ten ve­ya bu yok­sa zarf üze­rin­de­ki ta­rih­ten iti­ba­ren iş­le­me­ye baş­lar. Te­le­fon, te­leks ve­ya eş­za­man­lı di­ğer ha­ber­leş­me araç­la­rı yo­luy­la icap­ta bu­lu­nan ta­ra­fın­dan be­lir­ti­len ka­bul sü­re­si ica­bın mu­ha­ta­ba var­dı­ğı an­dan iti­ba­ren iş­le­me­ye baş­lar.

(2) Ka­bul sü­re­si içi­ne dü­şen res­mi ta­til ve­ya iş gü­nü dı­şın­da­ki gün­ler bu sü­re­nin he­sa­bı­na da­hil edi­lir. An­cak, ka­bul bil­di­ri­mi, sü­re­nin son gü­nü­nün icap­ta bu­lu­na­nın iş­ye­ri­nin bu­lun­du­ğu yer­de res­mi ta­til ve­ya iş­gü­nü dı­şın­da­ki gün­ler­den bi­ri­ne rast­la­­ma­sı ne­de­niy­le, icap­ta bu­lu­na­nın ad­re­si­ne tes­lim edil­mez­se sü­re, ta­kip eden ilk iş gü­nü­ne uzar.

Mad­de 21

(1) Ge­cik­miş bir ka­bul an­cak icap­ta bu­lu­na­nın ge­cik­mek­si­zin mu­ha­ta­bı bu yön­de söz­lü ola­rak ha­ber­dar et­me­si ve­ya bu içe­rik­li bir bil­di­rim gön­der­me­si ha­lin­de ka­bul gi­bi hü­küm do­ğu­rur.

(2) Ge­cik­miş bir ka­bul içe­ren mek­tup ve­ya baş­ka­ca ya­zı­lı bel­ge­den, ge­re­ğin­ce ile­til­miş ol­say­dı, icap­ta bu­lu­na­na za­ma­nın­da ula­şa­cak ko­şul­lar­da yol­lan­mış ol­du­ğu an­la­şı­lı­yor­sa, ge­cik­miş ka­bul de ge­çer­li bir ka­bul gi­bi hü­küm do­ğu­rur; me­ğer­ki, icap­ta bu­lu­nan, ica­bı­nı düş­müş ad­det­ti­ği­ni mu­ha­ta­ba ge­cik­mek­si­zin söz­lü ola­rak bil­dir­miş ve­ya bu içe­rik­li bir bil­di­rim gön­der­miş ol­sun.

Mad­de 22

Ge­ri al­ma be­ya­nı, icap­ta bu­lu­na­na, ka­bu­lün hü­küm do­ğur­ma anın­dan ön­ce ve­ya ay­nı an­da var­mış­sa ka­bul be­ya­nı ge­ri alı­na­bi­lir.

Mad­de 23

Ka­bul be­ya­nı­nın, bu Ant­laş­ma­ya uy­gun ola­rak hü­küm do­ğur­du­ğu an­da söz­leş­me ku­rul­muş sa­yı­lır.

Mad­de 24

Ant­laş­ma­nın bu Kıs­mı­nın ama­cı çer­çe­ve­sin­de; icap, ka­bul be­ya­nı ve di­ğer tüm ira­de açık­la­ma­la­rı mu­ha­ta­ba söz­lü ola­rak ya­pıl­dık­la­rı ve­ya di­ğer her­han­gi bir yol­dan şah­sen ken­di­si­ne ve­ya iş­ye­ri­ne ve­ya pos­ta ad­re­si­ne, bun­lar da yok­sa, mu­tat mes­ke­ni­ne tes­lim edil­dik­le­rin­de "var­mış" sa­yı­lır­lar.

Kı­sım III

Mal­la­rın Sa­tı­mı

Bö­lüm I

Ge­nel Hü­küm­ler

Mad­de 25

Ta­raf­lar­dan bi­ri­nin söz­leş­me ihlâli, di­ğer ta­ra­fı, söz­leş­me uya­rın­ca bek­le­mek­te hak­lı ol­du­ğu şey­den önem­li öl­çü­de yok­sun bı­ra­ka­cak bir olum­suz­lu­ğa se­bep olu­yor­sa, esas­lı­dır; me­ğer­ki, böy­le bir so­nu­cu söz­leş­me­yi ihlâl eden ta­raf ön­gör­me­miş ve ay­nı ko­num ve ko­şul­lar için­de­ki ma­kul bir ki­şi de ön­gö­re­me­ye­cek ol­sun.

Mad­de 26

Söz­leş­me­nin or­ta­dan kal­dı­rıl­ma­sı be­ya­nı, an­cak di­ğer ta­ra­fa bil­di­rim­le ya­pıl­ma­sı ha­lin­de hü­küm ifa­de eder.

Mad­de 27

Ant­laş­ma­nın bu Kıs­mın­da açık­ça ak­si dü­zen­len­me­dik­çe, söz­leş­me ta­raf­la­rın­dan bi­ri­nin bu Kıs­ma uy­gun bil­di­rim, ta­lep ve­ya di­ğer bir açık­la­ma­sı ko­şul­la­ra uy­gun araç­lar­la ya­pıl­mış­sa, bu açık­la­ma­nın ile­ti­min­de­ki bir ge­cik­me ve­ya ha­ta ve­ya ulaş­ma­mış ol­ma­sı açık­la­ma­da bu­lu­nan ta­ra­fı ona da­yan­mak hak­kın­dan yok­sun bı­rak­maz.

Mad­de 28

Ant­laş­ma hü­küm­le­ri uya­rın­ca ta­raf­lar­dan bi­ri di­ğer ta­ra­fın be­lir­li bir yü­küm­lü­lü­ğü ifa et­me­si­ni ta­lep hak­kı­na sa­hip ise, mah­ke­me­nin ay­nen ifa­ya hük­met­me­si an­cak, bu Ant­laş­ma­nın uy­gu­la­ma ala­nı­na gir­me­yen ben­zer sa­tım söz­leş­me­le­rin­de ken­di hu­ku­ku­na gö­re de ay­nen ifa­ya hük­me­de­cek ol­ma­sı ha­lin­de müm­kün­dür.

Mad­de 29

(1) Bir söz­leş­me, ta­raf­la­rın salt an­laş­ma­sı ile de­ğiş­ti­ri­le­bi­lir ve­ya so­na er­di­ri­le­bi­lir.

(2) Her tür­lü de­ği­şik­lik ve­ya so­na er­dir­me an­laş­ma­sı­nın, ya­zı­lı ya­pıl­ma­sı ge­rek­ti­ği hük­mü­nü içe­ren ya­zı­lı bir söz­leş­me, baş­ka şe­kil­de bir an­laş­may­la de­ğiş­ti­ri­le­mez ve­ya or­ta­dan kal­dı­rı­la­maz. An­cak ta­raf­lar­dan bi­ri, ken­di dav­ra­nı­şı ile di­ğer ta­ra­fın bu dav­ra­nı­şa gü­ven duy­ma­sı­na yol aç­tı­ğı öl­çü­de bu hük­me da­ya­na­maz.

Bö­lüm II

Sa­tı­cı­nın Yü­küm­lü­lük­le­ri

Mad­de 30

Sa­tı­cı söz­leş­me­de ve bu Ant­laş­ma­da ön­gö­rül­dü­ğü şe­kil­de mal­la­rı tes­lim etmek, on­la­ra iliş­kin bel­ge­le­ri ver­mek ve mal­la­rın mül­ki­ye­ti­ni ge­çir­mek­le yü­küm­lü­dür.

Ay­rım I

Mal­la­rın Tes­li­mi ve Bel­ge­le­rin Ve­ril­me­si

Mad­de 31

Sa­tı­cı mal­la­rı be­lir­li baş­ka bir yer­de tes­lim et­mek zo­run­da de­ğil­se, tes­lim bor­cu aşa­ğı­da­ki gi­bi­dir:

a) sa­tım söz­leş­me­si mal­la­rın ta­şın­ma­sı­nı ge­rek­ti­ri­yor­sa, mal­la­rı alı­cı­ya ulaş­tı­rıl­ma­la­rı için ilk ta­şı­yı­cı­ya ver­mek;

b) ön­ce­ki ben­din kap­sa­mı­na gir­me­yen hal­ler­de; söz­leş­me­nin, fer­den be­lir­len­miş mal­la­ra ve­ya be­lir­li bir stok­tan kar­şı­la­na­cak nev'en be­lir­len­miş mal­la­ra ve­ya imal edi­le­cek ve­ya üre­ti­le­cek mal­la­ra iliş­kin ol­ma­sı ve ta­raf­la­rın söz­leş­me­nin ku­rul­du­ğu sı­ra­da mal­la­rın be­lir­li bir yer­de bu­lun­du­ğu­nu ve­ya ora­da imal edi­le­ce­ği­ni ya­hut üre­ti­le­ce­ği­ni bil­me­le­ri du­ru­mun­da mal­la­rı bu yer­de alı­cı­nın ta­sar­ru­fu­na ha­zır bu­lun­dur­mak;

c) di­ğer hal­ler­de, söz­leş­me­nin ku­rul­du­ğu sı­ra­da sa­tı­cı­nın iş­ye­ri­nin bu­lun­du­ğu yer­de mal­la­rı alı­cı­nın ta­sar­ru­fu­na ha­zır bu­lun­dur­mak.

Mad­de 32

(1)  Sa­tı­cı, söz­leş­me­ye ve­ya bu Ant­laş­ma­ya uy­gun ola­rak, mal­la­rı bir ta­şı­yı­cı­ya ver­miş an­cak mal­lar, üzer­le­ri­ne ayırt edi­ci bir işa­ret ko­nul­mak su­re­tiy­le, ta­şı­ma bel­ge­le­riy­le ve­ya baş­ka her­han­gi bir şe­kil­de açık­ça söz­leş­me­ye tah­sis edil­me­miş­se, sa­tı­cı­nın gön­der­me­yi alı­cı­ya bil­dir­me­si ve mal­la­rı özel ola­rak be­lir­le­me­si ge­re­kir.

(2) Sa­tı­cı, mal­la­rın ta­şın­ma­sı­nı sağ­la­ma­yı üst­len­miş ise, ta­şı­ma­nın ka­rar­laş­tı­rı­lan ye­re ka­dar, ko­şul­la­rın ge­rek­tir­di­ği na­kil araç­la­rıy­la ve böy­le bir nak­lin mu­tat şart­la­rı­na uy­gun bir bi­çim­de ger­çek­leş­me­si için ge­rek­li söz­leş­me­le­ri yap­mak zo­run­da­dır.

(3) Sa­tı­cı, mal­la­rın ta­şın­ma­sı ile il­gi­li si­gor­ta­yı yap­tır­mak zo­run­da de­ğil­se, alı­cı­nın ta­le­bi üze­ri­ne, onun böy­le bir si­gor­ta­yı yap­tır­mak için ih­ti­yaç du­ya­ca­ğı mev­cut bü­tün bil­gi­le­ri alı­cı­ya ver­mek zo­run­da­dır.

Mad­de 33

Sa­tı­cı mal­la­rı

(a) söz­leş­me ile be­lir­len­miş ve­ya söz­leş­me­ye da­ya­na­rak be­lir­le­ne­bi­lir bir ta­rih var­sa bu ta­rih­te;

(b) söz­leş­me ile be­lir­len­miş ve­ya söz­leş­me­ye da­ya­na­rak be­lir­le­ne­bi­lir bir za­man di­li­mi var­sa, ko­şul­lar­dan ta­rih sap­ta­ma yet­ki­si­nin alı­cı­da ol­du­ğu an­la­şıl­ma­dık­ça, bu za­man di­li­mi için­de her­han­gi bir an­da;

(c) di­ğer tüm hal­ler­de, söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sın­dan iti­ba­ren ma­kul bir sü­re için­de

tes­lim et­mek zo­run­da­dır.

Mad­de 34

Sa­tı­cı­nın mal­la­ra iliş­kin ver­me­si ge­re­ken bel­ge­ler var­sa, bun­la­rı söz­leş­me­de ön­gö­rü­len za­man­da, yer­de ve şe­kil­de ver­me­si ge­re­kir. Bel­ge­le­rin er­ken ve­ril­me­si ha­lin­de, sa­tı­cı, bel­ge­le­rin ve­ril­me­si için ön­gö­rü­len ana ka­dar, bel­ge­ler­de­ki tüm söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık­la­rı gi­der­mek hak­kı­na sa­hip­tir, ye­ter ki bu hak­kın kul­la­nı­mı alı­cı için ma­kul ol­ma­yan zah­me­te ve­ya mas­ra­fa yol aç­ma­sın. Bu­nun­la bir­lik­te alı­cı­nın bu Ant­laş­ma­ya uy­gun ola­rak taz­mi­nat ta­lep et­me hak­kı sak­lı­dır.

Ay­rım II

Mal­la­rın Söz­leş­me­ye Uy­gun­lu­ğu ve Üçün­cü Ki­şi­le­rin Hak ve­ya Ta­lep­le­ri

Mad­de 35

(1) Sa­tı­cı, mik­ta­rı, ka­li­te­si ve tü­rü söz­leş­me­de ön­gö­rü­len mal­la­rı, söz­leş­me­de be­lir­ti­len pa­ket ve­ya mu­ha­fa­za için­de tes­lim et­mek zo­run­da­dır.

(2) Ta­raf­lar­ca ak­si ka­rar­laş­tı­rıl­ma­dı­ğı tak­dir­de, mal­lar an­cak aşa­ğı­da­ki hal­ler­de söz­leş­me­ye uy­gun sa­yı­lır­lar:

(a) ay­nı tür­den mal­la­rın mu­tat ola­rak tah­sis edil­di­ği kul­la­nım ama­cı­na uy­gun ise­ler;

(b) söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı es­na­sın­da açık­ça ve­ya zım­nen sa­tı­cı­ya bil­di­ri­len her tür­lü özel kul­la­nım ama­cı­na uy­gun ise­ler; me­ğer­ki ko­şul­lar­dan, alı­cı­nın, sa­tı­cı­nın bil­gi­si­ne ve de­ğer­len­dir­me­si­ne gü­ven­me­di­ği ve­ya gü­ven­me­si­nin ma­kul ol­ma­dı­ğı an­la­şıl­sın;

(c) sa­tı­cı­nın alı­cıy­a ör­nek ve­ya mo­del ola­rak sun­du­ğu mal­la­rın ka­li­te­si­ne sa­hip ise­ler;

(d) il­gi­li tür­den mal­lar için mu­tat sa­yı­lan şe­kil­de ve­ya böy­le mu­tat bir şek­lin var ol­ma­dı­ğı  hal­ler­de, ma­lın mu­ha­fa­za­sı ve ko­run­ma­sı­na uy­gun olan şe­kil­de pa­ket­len­miş ise­ler.

(3) Alı­cı­nın söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı anın­da bil­di­ği ve­ya bil­me­me­si­nin müm­kün ol­ma­dı­ğı söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık­lar­dan sa­tı­cı, fık­ra 2'nin (a) ilâ (d) ben­dl­eri çer­çe­ve­sin­de so­rum­lu de­ğil­dir.

Mad­de 36

(1) Sa­tı­cı, ha­sa­rın alı­cı­ya geç­ti­ği an­da mev­cut olan söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık­tan, söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık bu an­dan son­ra be­lir­gin ha­le gel­miş ol­sa da­hi, söz­leş­me ve bu Ant­laş­ma uya­rın­ca so­rum­lu­dur.

(2) Sa­tı­cı, fık­ra 1 'de be­lir­ti­len an­dan son­ra or­ta­ya çı­kan ve mal­la­rın be­lir­li bir sü­re için, mu­tat amaç­la­rı­na ve­ya be­lir­li bir ama­ca el­ve­riş­li ka­la­ca­ğı ve­ya be­lir­li ni­te­lik­le­ri ve­ya özel­lik­le­ri mu­ha­fa­za ede­ce­ği ko­nu­sun­da­ki ga­ran­ti­nin ihlâli de da­hil ol­mak üze­re her­han­gi bir yü­küm­lü­lü­ğü­nün ihlâli­ne da­ya­nan söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık­tan so­rum­lu­dur.

Mad­de 37

Mal­la­rın tes­lim ta­ri­hin­den ön­ce tes­lim edil­me­si ha­lin­de sa­tı­cı, tes­lim ta­ri­hi­ne ka­dar, ek­sik bö­lüm­le­ri ve­ya ek­sik ka­lan mik­ta­rı tes­lim ede­bi­lir ve­ya söz­leş­me­ye uy­gun ol­ma­yan mal­la­rı ika­me eden ye­ni mal­lar tes­lim ede­bi­lir ve­ya mal­la­rın di­ğer söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık­la­rı­nı gi­de­re­bi­lir; ye­ter ki, bu hak­kın kul­la­nı­mı alı­cı için ma­kul ol­ma­yan zah­met ve­ya mas­ra­fa yol aç­ma­sın. Bu­nun­la bir­lik­te alı­cı­nın bu Ant­laş­ma­ya uy­gun ola­rak taz­mi­nat ta­lep et­me hak­kı sak­lı­dır.

Mad­de 38

(1) Alı­cı, mal­la­rı, ko­şul­la­rın izin ver­di­ği öl­çü­de kı­sa bir sü­re içe­ri­sin­de mu­aye­ne et­mek ve­ya et­tir­mek zo­run­da­dır.

(2) Söz­leş­me, mal­la­rın ta­şın­ma­sı­nı ge­rek­ti­ri­yor­sa, mu­aye­ne, mal­la­rın var­ma ye­ri­ne ulaş­ma­sı son­ra­sı­na er­te­le­ne­bi­lir.

(3) Mal­lar alı­cı ta­ra­fın­dan, mu­aye­ne et­mek için ye­ter­li im­kâ­na sa­hip ol­mak­sı­zın, ta­şı­ma ha­lin­dey­ken baş­ka bir ye­re yön­len­di­ri­lir ve­ya onun ta­ra­fın­dan baş­ka bir ye­re gön­de­ri­lir­se ve sa­tı­cı söz­leş­me ku­ru­lur­ken böy­le bir yön­len­dir­me ve­ya baş­ka ye­re gön­der­me ih­ti­ma­li­ni bi­li­yor ve­ya bil­me­si ge­re­ki­yor idiy­se, mu­aye­ne, mal­la­rın ye­ni var­ma ye­ri­ne ulaş­ma­sı son­ra­sı­na er­te­le­ne­bi­lir.

Mad­de 39

(1) Alı­cı, bir söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık sap­ta­dı­ğı ve­ya sap­ta­ma­sı ge­rek­ti­ği ta­rih­ten iti­ba­ren ma­kul bir sü­re için­de sa­tı­cı­ya, söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lı­ğı tü­rü­nü de be­lir­te­rek bil­dir­mez­se, bu söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lı­ğa da­yan­ma hak­kı­nı kay­be­der.

(2) Her hal­de, alı­cı, mal­la­rın fii­len ken­di­si­ne ve­ril­di­ği ta­rih­ten iti­ba­ren en geç iki yıl­lık bir sü­re için­de söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lı­ğı sa­tı­cı­ya bil­dir­mez­se, bu söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lı­ğa da­yan­ma hak­kı­nı kay­be­der; me­ğer­ki, bu sü­re söz­leş­me­sel bir ga­ran­ti sü­re­siy­le bağ­daş­mı­yor ol­sun.

Mad­de 40

Söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık, sa­tı­cı­nın bil­di­ği ve­ya bil­me­me­si­nin müm­kün ol­ma­dı­ğı ve alı­cı­ya açık­la­ma­dı­ğı ol­gu­la­ra da­ya­nı­yor­sa, sa­tı­cı 38 ve 39. mad­de hü­küm­le­ri­ne da­ya­na­maz.

Mad­de 41

Sa­tı­cı, üçün­cü ki­şi­le­rin her tür­lü hak ve ta­lep­le­rin­den ari mal­lar tes­lim et­mek zo­run­da­dır, me­ğer­ki, alı­cı bu hak ve ta­lep­le­re ko­nu mal­la­rı al­ma­yı ka­bul et­miş ol­sun. Bu­nun­la bir­lik­te, bu hak ve­ya ta­lep sı­naî ya da di­ğer bir fikrî mül­ki­ye­te da­yan­mak­tay­sa, sa­tı­cı­nın bor­cu 42. mad­de­ye ta­bi­dir.

Mad­de 42

(1) Sa­tı­cı, üçün­cü ki­şi­le­re ait sı­naî ve­ya di­ğer bir fikrî mül­ki­ye­te da­ya­nan ve söz­leş­me­nin ak­de­dil­me­si sı­ra­sın­da bil­di­ği ve­ya bil­me­me­si­nin müm­kün ol­ma­dı­ğı hak ve­ya ta­lep­ler­den ari mal­lar tes­lim et­mek zo­run­da­dır, şu şart­la ki, hak ya da ta­lep,

(a) mal­la­rın ye­ni­den sa­tı­la­ca­ğı ve­ya di­ğer bir şe­kil­de kul­la­nı­la­ca­ğı dev­le­tin hu­ku­ku­na gö­re mev­cut olan bir sınaî ve­ya fik­ri mül­ki­ye­te da­yan­sın ve ta­raf­lar söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı sı­ra­sın­da mal­la­rın bu dev­let­te ye­ni­den sa­tı­la­ca­ğı­nı ve­ya kul­la­nı­la­ca­ğı­nı he­sa­ba kat­mış ol­sun; ve­ya

b) bu­nun dı­şın­da­ki her hal­de, alı­cı­nın iş­ye­ri­nin bu­lun­du­ğu dev­le­tin hu­ku­ku­na gö­re mev­cut olan bir sınaî ve­ya fik­ri mül­ki­ye­te da­yan­sın.

(2) Sa­tı­cı­nın fık­ra 1 uya­rın­ca yü­küm­lü­lü­ğü,

(a) söz­leş­me­nin ku­rul­du­ğu an­da alı­cı­nın hak­kı ya da ta­le­bi bil­di­ği ve­ya bil­me­me­si­nin müm­kün ol­ma­dı­ğı hal­le­ri; ve­ya

(b) hak ya da ta­le­bin, alı­cı­nın, sa­tı­cı­nın kul­la­nı­mı­na sun­du­ğu tek­nik çi­zim, ta­sa­rım, ve­ya baş­ka­ca ve­ri­den kay­nak­lan­dı­ğı hal­le­ri

kap­sa­maz.

Mad­de 43

(1) Alı­cı, üçün­cü ki­şi­nin hak­kı­nı ya da ta­le­bi­ni öğ­ren­dik­ten ve­ya öğ­ren­me­si ge­rek­ti­ği an­dan iti­ba­ren, ma­kul bir sü­re için­de sa­tı­cı­ya bu hak ve­ya ta­le­bin ma­hi­ye­ti­ni be­lir­ten bir bil­di­rim­de bu­lun­maz­sa 41. ve­ya 42. mad­de hü­küm­le­ri­ne da­yan­ma hak­kı­nı kay­be­der.

(2) Sa­tı­cı, üçün­cü ki­şi­nin hak­kı­nı ya da ta­le­bi­ni ve bu­nun ma­hi­ye­ti­ni bi­li­yor idiy­se fık­ra 1’e da­ya­na­maz.

Mad­de 44

Alı­cı­nın, ge­rek­li bil­di­ri­mi yap­ma­ma ko­nu­sun­da ma­kul bir öz­rü var­sa, 39. mad­de­nin 1. fık­ra­sı ile 43. mad­de­nin 1. fık­ra­sı hü­küm­le­ri­ne ba­kıl­mak­sı­zın 50. mad­de uya­rın­ca se­men­de in­di­rim yap­ma­sı ve­ya yok­sun ka­lı­nan kâr dı­şın­da­ki za­ra­rı­nın taz­mi­ni­ni ta­lep et­me­si müm­kün­dür.

Ay­rım III

Söz­leş­me­nin Sa­tı­cı Ta­ra­fın­dan İhlâli Ha­lin­de Alı­cı­nın Sa­hip Ol­du­ğu Hu­kukî İm­kân­lar

Mad­de 45

(1) Sa­tı­cı, söz­leş­me­den ve­ya bu Ant­laş­ma­dan do­ğan yü­küm­lü­lük­le­rin­den her­han­gi bi­ri­ni ye­ri­ne ge­tir­mez­se, alı­cı:

(a) Mad­de 46 ilâ 52 'de ön­gö­rü­len hak­la­rı­nı kul­la­na­bi­lir.

(b) Mad­de 74 ilâ 77'de ön­gö­rü­len taz­mi­na­tı ta­lep ede­bi­lir.

(2) Alı­cı di­ğer hukukî imkân­lar­dan ya­rar­lan­mak­la taz­mi­nat ta­lep et­me hak­kı­nı kay­bet­mez.

(3) Alı­cı, söz­leş­me­nin ihlâl edil­me­si ha­lin­de sa­hip ol­du­ğu hukukî imkân­lar­dan bi­ri­ne baş­vur­du­ğu tak­dir­de, sa­tı­cı­ya, bir mah­ke­me ve­ya ha­kem ta­ra­fın­dan ek sü­re ta­nı­na­maz.

Mad­de 46

(1) Alı­cı, sa­tı­cı­dan yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­si­ni ta­lep ede­bi­lir, me­ğer­ki bu ta­le­biy­le bağ­daş­ma­yan bir hu­kukî imkân­dan ya­rar­lan­mış ol­sun.

(2) Mal­lar söz­leş­me­ye uy­gun de­ğil­se, alı­cı an­cak bu uy­gun­suz­lu­ğun söz­leş­me­ye esas­lı bir ay­kı­rı­lık oluş­tur­ma­sı ve 39. mad­de uya­rın­ca ya­pı­la­cak bil­di­rim­le ve­ya bil­di­rim­den iti­ba­ren ma­kul bir sü­re için­de ta­lep­te bu­lun­ma­sı ha­lin­de ika­me mal tes­li­mi­ni is­te­ye­bi­lir.

(3) Mal­lar söz­leş­me­ye uy­gun de­ğil­se, alı­cı, sa­tı­cı­dan söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lı­ğın ona­rım yo­luy­la gi­de­ril­me­si­ni is­te­ye­bi­lir; me­ğer­ki tüm ko­şul­lar gö­zö­nü­ne alın­dı­ğın­da bu, ma­kul ol­ma­yan bir ta­lep oluş­tur­sun. Ona­rım ta­le­bi 39. mad­de uya­rın­ca ya­pı­la­cak bil­di­rim­le ve­ya bil­di­rim­den iti­ba­ren ma­kul bir sü­re için­de yö­nel­til­me­li­dir.

Mad­de 47

(1) Alı­cı sa­tı­cı­ya, yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­si için ma­kul uzun­luk­ta ek bir sü­re ta­nı­ya­bi­lir.

(2) Bu sü­re için­de yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­ye­ce­ği ko­nu­sun­da sa­tı­cı­dan bir bil­di­rim al­ma­dık­ça, alı­cı, bu ek sü­re için­de, söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık ha­lin­de sa­hip ol­du­ğu hukukî imkân­lar­dan hiç­bi­ri­ne baş­vu­ra­maz. An­cak bu yüz­den alı­cı, ge­cik­miş ifa ne­de­niy­le taz­mi­nat ta­lep et­me hak­kı­nı kay­bet­mez.

Mad­de 48

(1) 49. mad­de sak­lı kal­mak üze­re sa­tı­cı, yü­küm­lü­lük­le­ri­nin ifa­sı­na iliş­kin her tür­lü ek­sik­li­ği,

mas­raf­la­rı ken­di­si­ne ait ol­mak üze­re tes­lim ta­ri­hin­den son­ra da gi­de­re­bi­lir; ye­ter ki bu, ma­kul ol­ma­yan bir ge­cik­me­ye yol aç­ma­sın ve alı­cı için, ma­kul ol­ma­yan zah­me­te ve­ya onun ta­ra­fın­dan ya­pı­lan mas­raf­la­rın sa­tı­cı ta­ra­fın­dan kar­şı­lan­ma­ya­ca­ğı ko­nu­sun­da bir te­red­dü­de se­bep ol­ma­sın. An­cak, alı­cı­nın bu Ant­laş­ma uya­rın­ca taz­mi­nat ta­lep et­me­ye iliş­kin her tür­lü hak­kı sak­lı­dır.

(2) Sa­tı­cı, alı­cı­dan, ifa­yı ka­bul edip et­me­ye­ce­ği­ni ken­di­si­ne açık­la­ma­sı­nı ta­lep eder­se ve alı­cı ma­kul bir sü­re için­de bu ta­le­be ce­vap ver­mez­se, sa­tı­cı, ta­le­bin­de ifa­de et­ti­ği sü­re için­de ifa­yı ger­çek­leş­ti­re­bi­lir. Alı­cı bu sü­re için­de, sa­tı­cı­nın ifa­sı ile bağ­daş­ma­ya­cak bir hukukî imkâna baş­vu­ra­maz.

(3) Sa­tı­cı­nın be­lir­li bir sü­re için­de ifa ede­ce­ği­ne iliş­kin bil­di­ri­mi­nin, fık­ra 2 uya­rın­ca, alı­cı­nın ka­ra­rı­nı açık­la­ma­sı­na iliş­kin bir ta­lep içer­di­ği var­sa­yı­lır.

(4) Sa­tı­cı­nın 2. ve­ya 3. fık­ra çer­çe­ve­sin­de­ki ta­lep ve­ya bil­di­rim­le­ri alı­cı­ya ulaş­mış ol­ma­dık­ça hü­küm do­ğur­maz.

Mad­de 49

(1) Alı­cı aşa­ğı­da­ki du­rum­lar­da söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan ede­bi­lir:

(a) Sa­tı­cı­nın söz­leş­me­den ve­ya bu Ant­laş­ma­dan do­ğan yü­küm­lü­lük­le­rin­den her­han­gi bi­ri­ni ye­ri­ne ge­tir­me­me­si söz­leş­me­ye esas­lı bir ay­kı­rı­lık oluş­tu­ru­yor­sa ve­ya

(b) Tes­lim et­me­me du­ru­mun­da sa­tı­cı, alı­cı ta­ra­fın­dan 47. mad­de­nin 1. fık­ra­sı uya­rın­ca ve­ril­miş ek sü­re için­de mal­la­rı tes­lim et­mez ve­ya ve­ril­miş sü­re için­de bun­la­rı tes­lim et­me­ye­ce­ği­ni açık­lar­sa.

(2) An­cak, sa­tı­cı­nın mal­la­rı tes­lim et­ti­ği hal­ler­de alı­cı, söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan et­me hak­kı­nı yi­ti­rir; me­ğer­ki

(a) ge­cik­miş tes­lim ha­lin­de, tes­li­min ya­pıl­dı­ğı­nı öğ­ren­di­ği an­dan iti­ba­ren ma­kul bir sü­re için­de söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan et­miş ol­sun,

(b) ge­cik­miş tes­lim­den fark­lı bir söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık ha­lin­de,

(i) bu ay­kı­rı­lı­ğı bil­di­ği ve­ya bil­me­si ge­rek­ti­ği an­dan iti­ba­ren;

(ii) alı­cı ta­ra­fın­dan 47. mad­de­nin 1. fık­ra­sı uya­rın­ca ve­ril­miş her­han­gi bir ek sü­re­nin geç­me­sin­den son­ra ve­ya sa­tı­cı­nın bu ek sü­re için­de yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ye­ri­ne ge­tir­me­ye­ce­ği­ni açık­la­ma­sın­dan son­ra; ve­ya

(iii) sa­tı­cı ta­ra­fın­dan 48. mad­de­nin 2. fık­ra­sı uya­rın­ca be­lir­len­miş sü­re­nin ta­mam­lan­ma­sın­dan son­ra ve­ya alı­cı­nın ifa­yı ka­bul et­me­ye­ce­ği­ni açık­la­ma­sın­dan son­ra;

söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı ma­kul bir sü­re için­de be­yan et­miş ol­sun.

Mad­de 50

Mal­la­rın söz­leş­me­ye uy­gun ol­ma­ma­sı du­ru­mun­da se­men öden­miş ol­sun ve­ya ol­ma­sın alı­cı se­me­ni fii­len tes­lim edi­len mal­la­rın tes­lim anın­da­ki de­ğe­ri ile söz­leş­me­ye uy­gun mal­la­rın ay­nı an­da­ki de­ğe­ri ara­sın­da­ki fark­la oran­tı­lı ola­rak in­di­re­bi­lir. An­cak sa­tı­cı 37. ve­ya 48. mad­de­ler uya­rın­ca yü­küm­lü­lük­le­ri­nin ifa­sın­da­ki bü­tün ek­sik­lik­le­ri gi­de­rir­se ve­ya alı­cı, sa­tı­cı­nın bu mad­de­le­re uy­gun ola­rak yap­tı­ğı ifa­yı red eder­se, alı­cı se­me­ni in­di­re­mez.

Mad­de 51

(1) Sa­tı­cı mal­la­rın yal­nız­ca bir kıs­mı­nı tes­lim et­miş ise ve­ya tes­lim edil­miş mal­la­rın yal­nız­ca bir kıs­mı söz­leş­me­ye uy­gun ise, 46 ilâ  50. mad­de­ler ek­sik ve­ya söz­leş­me­ye uy­gun ol­ma­yan kı­sım için uy­gu­la­nır.

(2) Ek­sik ve­ya söz­leş­me­ye uy­gun ol­ma­yan ifa­nın söz­leş­me­ye esas­lı ay­kı­rı­lık teş­kil et­me­si ha­lin­de alı­cı söz­leş­me­nin ta­ma­mı­nın or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan ede­bi­lir.

Mad­de 52

(1) Sa­tı­cı, mal­la­rı be­lir­le­nen ta­rih­ten ön­ce tes­lim eder­se, alı­cı bu tes­li­mi ka­bul ve­ya red ede­bi­lir.

(2) Sa­tı­cı, söz­leş­me­de be­lir­ti­len­den da­ha faz­la mik­tar­da mal tes­lim eder­se, alı­cı bu faz­la mik­ta­rı ka­bul ve­ya red ede­bi­lir. Alı­cı, faz­la­yı kıs­men ve­ya ta­ma­men tes­lim alır­sa, bu­nun için söz­leş­me­de ön­gö­rü­len fi­yat üze­rin­den öde­me yap­ma­sı ge­re­kir.

Bö­lüm III

Alı­cı­nın Yü­küm­lü­lük­le­ri

Mad­de 53

Alı­cı, söz­leş­me ve bu Ant­laş­ma­nın ge­rek­tir­di­ği şe­kil­de se­me­ni öde­mek ve mal­la­rı tes­lim al­mak­la yü­küm­lü­dür.

Ay­rım I

Se­me­nin Öden­me­si

Mad­de 54

Alı­cı­nın se­me­ni öde­me bor­cu, söz­leş­me­de ve­ya mev­zu­at­la ön­gö­rül­müş olan, se­me­nin öden­me­si­ni sağ­la­ya­cak ön­lem­le­ri al­ma­yı ve for­ma­li­te­le­ri ger­çek­leş­tir­me­yi içe­rir.

Mad­de 55

Söz­leş­me, açık­ça ve­ya ör­tü­lü ola­rak se­men be­lir­len­mek­si­zin ve­ya se­me­nin be­lir­len­me­si­ni sağ­la­ya­cak bir dü­zen­le­me içer­mek­si­zin ge­çer­li ola­rak ku­rul­muş­sa, ak­si­ne her­han­gi bir ema­re bu­lun­ma­dık­ça, ta­raf­la­rın söz­leş­me­nin ku­rul­du­ğu an­da il­gi­li ti­ca­ri branş­ta ben­zer ko­şul­lar­da sa­tı­lan ay­nı tür­den mal­lar için uy­gu­la­nan ca­ri fi­ya­ta ör­tü­lü ola­rak gön­der­me yap­mış ol­duk­la­rı var­sa­yı­lır.

Mad­de 56

Se­men, mal­la­rın ağır­lı­ğı­na gö­re be­lir­len­miş­se, şüp­he ha­lin­de, net ağır­lık esas alı­na­rak sap­ta­nır.

Mad­de 57

(1) Alı­cı se­me­ni be­lir­li baş­ka bir yer­de öde­mek­le yü­küm­lü de­ğil ise, bu­nu sa­tı­cı­ya:

(a) onun iş­ye­rin­de, ve­ya

(b) öde­me­nin, mal­la­rın ve­ya bel­ge­le­rin ve­ril­me­si kar­şı­lı­ğın­da ya­pıl­ma­sı ge­re­ki­yor ise, ver­me ye­rin­de

öde­me­li­dir.

(2) Söz­leş­me­nin ku­ru­lu­şun­dan son­ra­ki iş ye­ri de­ği­şik­li­ğin­den kay­nak­la­nan öde­me­ye iliş­kin ek mas­raf­la­rı sa­tı­cı ta­şır.

Mad­de 58

(1) Alı­cı­nın se­me­ni be­lir­li baş­ka bir an­da öde­me yü­küm­lü­lü­ğü yok­sa, sa­tı­cı­nın söz­leş­me ve­ya bu Ant­laş­ma uya­rın­ca mal­la­rı ve­ya mal­la­rı tem­sil eden bel­ge­le­ri ta­sar­ru­fu­na ha­zır bu­lun­dur­du­ğu an­da öde­me­yi yap­ma­sı ge­re­kir. Sa­tı­cı, mal­la­rın ve­ya bel­ge­le­rin ve­ril­me­si­ni, öde­me­nin ya­pıl­ma­sı ko­şu­lu­na bağ­la­ya­bi­lir.

(2) Söz­leş­me, mal­la­rın ta­şın­ma­sı­nı ge­rek­ti­ri­yor­sa, sa­tı­cı gön­der­me­yi, mal­la­rın ve­ya mal­la­rı tem­sil eden bel­ge­le­rin alı­cı­ya an­cak se­me­nin öden­me­si kar­şı­lı­ğın­da ve­ril­me­si ko­şu­lu ile ger­çek­leş­ti­re­bi­lir.

(3) Alı­cı, se­me­ni, mal­la­rı mu­aye­ne ola­na­ğı­na sa­hip ol­ma­dan ön­ce öde­mek­le yü­küm­lü de­ğil­dir, me­ğer­ki ta­raf­tar­ca üze­rin­de an­la­şıl­mış olan tes­lim ve­ya öde­me usul­le­ri bu­na ola­nak ta­nı­ma­sın.

Mad­de 59

Alı­cı, sa­tı­cı­nın hiç­bir ta­le­bi­ne ve­ya baş­ka bir for­ma­li­te­ye uy­ma­sı­na ge­rek ol­mak­sı­zın, söz­leş­me­de tes­pit edi­len ve­ya söz­leş­me ve bu Ant­laş­ma uya­rın­ca be­lir­le­ne­bi­len ta­rih­te se­me­ni öde­me­li­dir.

Ay­rım II

Tes­lim Al­ma

Mad­de 60

Alı­cı­nın tes­lim al­ma bor­cu

(a) sa­tı­cı­nın tes­li­mi ger­çek­leş­ti­re­bil­me­si için ken­di­sin­den ma­kul ola­rak bek­le­ne­bi­le­cek her tür­lü ey­lem­de bu­lun­ma­yı ve

(b) mal­la­rı fii­len dev­ral­ma­yı

kap­sar.

Ay­rım III

Söz­leş­me­nin Alı­cı Ta­ra­fın­dan İh­la­li Ha­lin­de Sa­tı­cı­nın Sa­hip Ol­du­ğu Hu­kukî İm­kân­lar

Mad­de 61

(1) Alı­cı söz­leş­me­den ve­ya bu Ant­laş­ma­dan do­ğan yü­küm­lü­lük­le­rin­den her­han­gi bi­ri­ni ye­ri­ne ge­tir­mez­se, sa­tı­cı:

(a) Mad­de 62 ilâ 65' te ön­gö­rü­len hak­la­rı kul­la­na­bi­lir.

(b) Mad­de 74 ilâ 77'de ön­gö­rü­len taz­mi­na­tı ta­lep ede­bi­lir.

(2) Sa­tı­cı di­ğer hukukî imkân­lar­dan ya­rar­lan­mak­la taz­mi­nat ta­lep et­me hak­kı­nı kay­bet­mez.

(3) Sa­tı­cı, söz­leş­me­nin ihlal edil­me­si ha­lin­de sa­hip ol­du­ğu hukukî imkân­lar­dan bi­ri­ne baş­vur­du­ğu tak­dir­de, alı­cı­ya, bir mah­ke­me ve­ya bir ha­kem ta­ra­fın­dan ek sü­re ta­nı­na­maz.

Mad­de 62

Sa­tı­cı alı­cı­dan se­me­ni öde­me­si­ni, mal­la­rı tes­lim al­ma­sı­nı ve­ya di­ğer yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­si­ni ta­lep ede­bi­lir, me­ğer­ki bu ta­lep­ler­le bağ­daş­ma­yan bir hukukî imkân­dan ya­rar­lan­mış ol­sun.

Mad­de 63

(1) Sa­tı­cı alı­cı­ya, yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­si için ma­kul uzun­luk­ta ek bir sü­re ve­re­bi­lir.

(2) Bu sü­re için­de yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­ye­ce­ği ko­nu­sun­da alı­cı­dan bir bil­di­rim al­ma­dık­ça, sa­tı­cı, bu ek sü­re için­de, söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lık ha­lin­de sa­hip ol­du­ğu hu­kukî imkân­lar­dan hiç­bi­ri­ne baş­vu­ra­maz. An­cak bu yüz­den sa­tı­cı, ge­cik­miş ifa ne­de­niy­le taz­mi­nat ta­lep et­me hak­kı­nı kay­bet­mez.

Mad­de 64

(1) Sa­tı­cı aşa­ğı­da­ki du­rum­lar­da söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan ede­bi­lir:

(a) Alı­cı­nın söz­leş­me­den ve­ya bu Ant­laş­ma­dan do­ğan yü­küm­lü­lük­le­rin­den her­han­gi bi­ri­ni ye­ri­ne ge­tir­me­me­si söz­leş­me­ye esas­lı bir ay­kı­rı­lık oluş­tu­ru­yor­sa, ve­ya

(b) Alı­cı, sa­tı­cı ta­ra­fın­dan 63. mad­de­nin 1. fık­ra­sı uya­rın­ca ve­ril­miş ek sü­re için­de se­me­ni öde­me bor­cu­nu ye­ri­ne ge­tir­mez ve­ya mal­la­rı tes­lim al­maz ve­ya ve­ril­miş sü­re için­de bu­nu yap­ma­ya­ca­ğı­nı açık­lar­sa.

(2) An­cak, alı­cı­nın se­me­ni öde­di­ği hal­ler­de, sa­tı­cı, söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan et­me hak­kı­nı yi­ti­rir; me­ğer­ki

(a) alı­cı­nın ge­cik­miş ifa­sı ha­lin­de, ifa­nın ger­çek­leş­miş ol­du­ğu­nu öğ­ren­me­den ön­ce söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan et­miş ol­sun, ve­ya

(b) alı­cı­nın ge­cik­miş ifa dı­şın­da­ki bir söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lı­ğı ha­lin­de,

(i) bu ay­kı­rı­lı­ğı bil­di­ği ve­ya bil­me­si ge­rek­ti­ği an­dan iti­ba­ren ma­kul bir sü­re için­de ve­ya

(ii) sa­tı­cı ta­ra­fın­dan 63. mad­de­nin 1. fık­ra­sı uya­rın­ca ve­ril­miş her­han­gi bir ek sü­re­nin geç­me­sin­den son­ra ve­ya alı­cı­nın bu ek sü­re için­de yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ye­ri­ne ge­tir­me­ye­ce­ği­ni açık­la­ma­sın­dan son­ra ma­kul bir sü­re için­de

söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan et­miş ol­sun.

Mad­de 65

(1) Söz­leş­me uya­rın­ca mal­la­rın şek­li­ni, öl­çü­sü­nü ve­ya di­ğer ni­te­lik­le­ri­ni alı­cı­nın be­lir­le­me­si ge­re­ki­yor ise ve alı­cı bu be­lir­le­me­yi ka­rar­laş­tı­rı­lan ta­rih­te ve­ya sa­tı­cı­nın ta­le­bi­nin ulaş­ma­sın­dan iti­ba­ren ma­kul bir sü­re için­de yap­ma­mış­sa, sa­tı­cı, sa­hip ol­du­ğu di­ğer hak­la­ra ha­lel gel­mek­si­zin, alı­cı­nın, ken­di­si ta­ra­fın­dan bi­li­ne­bi­le­cek ih­ti­yaç­la­rı­na gö­re bu be­lir­le­me­yi biz­zat ya­pa­bi­lir.

(2) Sa­tı­cı be­lir­le­me­yi biz­zat ya­par­sa, bu­nun ay­rın­tı­la­rı hak­kın­da alı­cı­yı bil­gi­len­dir­me­si ve ona fark­lı bir be­lir­le­me yap­ma­sı için ma­kul bir sü­re ta­nı­ma­sı ge­re­kir. Alı­cı, sa­tı­cı­nın açık­la­ma­sı­nın ulaş­ma­sın­dan son­ra, bu ola­na­ğı, ve­ril­miş sü­re için­de kul­lan­maz­sa, sa­tı­cı ta­ra­fın­dan ya­pıl­mış be­lir­le­me bağ­la­yı­cı olur.

Bö­lüm IV

Ha­sa­rın İn­ti­ka­li

Mad­de 66

Ha­sa­rın alı­cı­ya geç­me­sin­den son­ra mal­la­rın za­yi ol­ma­sı ve­ya za­rar gör­me­si, alı­cı­yı se­me­ni öde­me yü­küm­lü­lü­ğün­den kur­tar­maz, me­ğer­ki, zi­ya ve­ya za­rar sa­tı­cı­nın bir ey­le­min­den ve­ya ey­lem­siz­li­ğin­den kay­nak­lan­sın.

Mad­de 67

(1) Sa­tım söz­leş­me­si mal­la­rın ta­şın­ma­sı­nı ge­rek­ti­ri­yor­sa ve sa­tı­cı mal­la­rı be­lir­li bir yer­de ver­me­ye mec­bur de­ğil­se ha­sar, mal­la­rın, alı­cı­ya ulaş­tı­rıl­ma­sı ama­cıy­la, sa­tım söz­leş­me­si­ne uy­gun ola­rak ilk ta­şı­yı­cı­ya ve­ril­me­si ile alı­cı­ya ge­çer. Sa­tı­cı­nın mal­la­rı be­lir­li bir yer­de ta­şı­yı­cı­ya ver­me­si ge­re­ki­yor­sa mal­la­rın o yer­de ta­şı­yı­cı­ya ve­ril­me­si­ne ka­dar ha­sar alı­cı­ya geç­mez. Sa­tı­cı­nın mal­la­rı tem­sil eden bel­ge­le­ri alı­koy­ma hak­kı ol­sa bi­le, bu, ha­sa­rın in­ti­ka­li­ne et­ki et­mez.

(2) An­cak mal­lar, üzer­le­rin­de­ki ayırt edi­ci işa­ret­ler, ta­şı­ma bel­ge­le­ri, alı­cı­ya ya­pı­la­cak bil­di­rim ve­ya di­ğer her­han­gi bir yol­la açık­ça söz­leş­me­ye tah­sis edil­me­di­ği sü­re­ce ha­sar alı­cı­ya geç­mez.

Mad­de 68

Ta­şı­ma ha­lin­dey­ken sa­tı­lan mal­la­ra iliş­kin ha­sar, sa­tım söz­leş­me­si­nin ku­rul­du­ğu an­dan iti­ba­ren alı­cı­ya ge­çer. An­cak ko­şul­la­rın hak­lı gös­ter­me­si du­ru­mun­da, ta­şı­ma söz­leş­me­si­ne iliş­kin bel­ge­le­ri dü­zen­le­yen ta­şı­yı­cı­ya mal­la­rın ve­ril­me­si anın­da ha­sar alı­cı ta­ra­fın­dan üst­le­ni­lir. Bu­na kar­şı­lık, sa­tım söz­leş­me­si­nin ak­di anın­da ma­lın za­yi ol­du­ğu­nu ve­ya za­rar gör­dü­ğü­nü sa­tı­cı­nın bil­di­ği ve­ya bil­me­si ge­rek­ti­ği hal­ler­de bu bil­gi­yi alı­cı­ya açık­la­ma­mış­sa zi­ya ve­ya za­rar ri­zi­ko­su­nu sa­tı­cı ta­şır.

Mad­de 69

(1) Mad­de 67 ve 68 kap­sa­mı­na gir­me­yen hal­ler­de ha­sar, alı­cı­nın mal­la­rı tes­lim al­dı­ğı an­da, ve­ya mal­la­rı za­ma­nın­da tes­lim al­ma­ma­sı ha­lin­de, ma­lın ta­sar­ru­fu­na ha­zır bu­lun­du­rul­du­ğu ve tes­lim al­ma­ya­rak söz­leş­me­ye ay­kı­rı bir dav­ra­nış­ta bu­lun­du­ğu an­dan iti­ba­ren alı­cı­ya ge­çer.

(2) An­cak alı­cı­nın, sa­tı­cı­nın iş­ye­rin­den fark­lı bir yer­de ma­lı tes­lim al­ma­sı­nın ön­gö­rül­dü­ğü hal­ler­de ha­sar, tes­lim bor­cu­nun mu­ac­cel ol­du­ğu ve alı­cı­nın, o yer­de mal­la­rın ta­sar­ru­fu­na ha­zır bu­lun­du­rul­du­ğun­dan ha­ber­dar ol­du­ğu an­da in­ti­kal eder.

(3 ) Söz­leş­me­nin, he­nüz ayır­de­dil­me­miş mal­la­ra iliş­kin ol­ma­sı ha­lin­de bun­la­rın an­cak açık­ça söz­leş­me­ye tah­sis edil­me­si ile alı­cı­nın ta­sar­ru­fu­na ha­zır bu­lun­du­rul­du­ğu ka­bul edi­lir.

Mad­de 70

Sa­tı­cı söz­leş­me­yi esas­lı şe­kil­de ihlal et­miş­se, 67, 68 ve 69. mad­de hü­küm­le­ri, alı­cı­nın ihlal do­la­yı­sıy­la sa­hip ol­du­ğu hukukî imkân­la­ra ha­lel ver­mez.

Bö­lüm V

Sa­tı­cı­nın ve Alı­cı­nın Yü­küm­lü­lük­le­ri­ne İliş­kin Or­tak Hü­küm­ler

Ay­rım I

Öne Alın­mış Söz­leş­me­ye Ay­kı­rı­lık­lar ve Art Ar­da Tes­lim­li Söz­leş­me­ler

Mad­de 71

(1) Ta­raf­lar­dan bi­ri, söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sın­dan son­ra, kar­şı ta­ra­fın;

(a) ifa ve­ya öde­me ka­bi­li­ye­tin­de­ki cid­di bir ye­ter­siz­lik ne­de­niy­le, ve­ya

(b) söz­leş­me­yi ifa­ya ha­zır­lan­ma­sın­da­ki ve­ya söz­leş­me­nin ifa­sı sı­ra­sın­da­ki dav­ra­nış­la­rı ne­de­niy­le

yü­küm­lü­lük­le­ri­nin esas­lı bir kıs­mı­nı ifa et­me­ye­ce­ği­nin an­la­şıl­ma­sı du­ru­mun­da, ken­di yü­küm­lü­lük­le­ri­nin ifa­sı­nı as­kı­ya ala­bi­lir.

(2) Sa­tı­cı, I. fık­ra­da­ki ne­den­le­rin or­ta­ya çık­ma­sın­dan ön­ce, mal­la­rı gön­der­miş ol­du­ğu tak­dir­de, mal­la­rın alı­cı­ya ve­ril­me­si­ni, alı­cı­nın elin­de ken­di­si­ne bu mal­la­rı edin­me hak­kı ve­ren bir bel­ge bu­lun­sa da­hi en­gel­le­ye­bi­lir. Bu fık­ra hü­küm­le­ri, sa­de­ce alı­cı ve sa­tı­cı ara­sın­da mal­lar üze­rin­de­ki hak­la­ra iliş­kin­dir.

(3) Mal­la­rın gön­de­ril­me­sin­den ön­ce ve­ya son­ra söz­leş­me­nin ifa­sı­nı as­kı­ya alan ta­raf, as­kı­ya al­ma key­fi­ye­ti­ni der­hal kar­şı ta­ra­fa bil­dir­mek ve kar­şı ta­ra­fın söz­leş­me­yi ifa ede­ce­ği­ne da­ir ye­ter­li te­mi­nat gös­ter­me­si du­ru­mun­da ifa­ya de­vam et­mek zo­run­da­dır.

Mad­de 72

(1) Söz­leş­me­nin ifa ta­ri­hin­den ön­ce, ta­raf­lar­dan bi­ri­nin söz­leş­me­yi esas­lı şe­kil­de ihlal ede­ce­ği aşi­kar ise, di­ğer ta­raf söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan ede­bi­lir.

(2) Söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan et­mek ni­ye­tin­de olan ta­raf, sü­re el­ver­di­ği tak­dir­de kar­şı ta­ra­fa, yü­küm­lü­lük­le­ri­nin ifa­sı­na da­ir ye­ter­li te­mi­nat gös­ter­me­si­ne ola­nak ta­nı­mak ama­cıy­la key­fi­ye­te iliş­kin ma­kul bir bil­di­rim­de bu­lun­ma­lı­dır.

(3) Kar­şı ta­raf yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­ye­ce­ği­ni be­yan et­ti­ği tak­dir­de 2. fık­ra hü­küm­le­ri uy­gu­lan­maz.

Mad­de 73

(1) Mal­la­rın art ar­da tes­lim edil­me­si­nin ön­gö­rül­dü­ğü bir söz­leş­me­de, ta­raf­lar­dan bi­ri­nin mün­fe­rit tes­li­mat­lar­dan bi­ri­ne da­ir yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­me­si­nin bu tes­li­ma­ta da­ir söz­leş­me­nin esas­lı şe­kil­de ihlali­ni teş­kil et­me­si ha­lin­de, kar­şı ta­raf, bu tes­li­ma­ta iliş­kin ola­rak söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan ede­bi­lir.

(2) Ta­raf­lar­dan bi­ri­nin mün­fe­rit tes­li­mat­lar­dan her­han­gi bi­ri­ne da­ir yü­küm­lü­lük­le­rin­den bi­ri­ni ifa et­me­me­si, kar­şı ta­raf açı­sın­dan, ge­le­cek tes­li­mat­la­ra iliş­kin ola­rak söz­leş­me­nin esas­lı şe­kil­de ihlal edi­le­ce­ği­ne da­ir cid­di bir ge­rek­çe teş­kil et­ti­ği tak­dir­de, kar­şı ta­raf, ma­kul bir sü­re içe­ri­sin­de söz­leş­me­nin ile­ri­ye dö­nük ola­rak or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan ede­bi­lir.

(3) Mün­fe­rit bir tes­li­ma­ta iliş­kin ola­rak söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan eden alı­cı, ay­nı za­man­da, ger­çek­leş­miş tes­li­mat­la­ra ve ge­le­cek­te­ki tes­li­mat­la­ra iliş­kin ola­rak da söz­leş­me­nin or­ta­dan kalk­tı­ğı­nı be­yan ede­bi­lir, ye­ter ki tes­li­mat­lar ara­sın­da­ki bağ­lan­tı ne­de­niy­le bun­lar ar­tık söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı sı­ra­sın­da ta­raf­lar­ca ön­gö­rü­len amaç doğ­rul­tu­sun­da kul­la­nı­la­ma­ya­cak ol­sun.

Ay­rım II

Taz­mi­nat

Mad­de 74

Ta­raf­lar­dan bi­ri­nin söz­leş­me­yi ihlali ha­lin­de öde­ne­cek taz­mi­nat, mah­rum ka­lı­nan kâr da­hil ol­mak üze­re, ihlal­den do­la­yı di­ğer ta­ra­fın uğ­ra­dı­ğı za­ra­rın top­la­mı­na eşit­tir. Söz ko­nu­su taz­mi­nat, ihlal eden ta­ra­fın söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı sı­ra­sın­da söz­leş­me ihlali­nin muh­te­mel so­nu­cu ola­rak ön­gör­dü­ğü ve­ya o ta­rih­te bil­di­ği ve­ya bil­me­si ge­rek­ti­ği ve­ri­ler ışı­ğın­da ön­gör­me­si ge­rek­ti­ği za­ra­rı aşa­maz.

Mad­de 75

Söz­leş­me­nin or­ta­dan kal­dı­rıl­ma­sı ha­lin­de, or­ta­dan kal­dır­ma­dan iti­ba­ren ma­kul bir sü­re içe­ri­sin­de ve ma­kul bir şe­kil­de alı­cı­nın ika­me mal­lar sa­tın al­ma­sı ve­ya sa­tı­cı­nın mal­la­rı ye­ni­den sat­ma­sı du­ru­mun­da, taz­mi­nat ta­lep eden ta­raf, söz­leş­me­de ka­rar­laş­tı­rı­lan fi­yat ile ika­me iş­lem fi­ya­tı ara­sın­da­ki far­kı ta­lep ede­bi­le­ce­ği gi­bi, 74. mad­de uya­rın­ca da taz­mi­nat ta­lep ede­bi­lir.

Mad­de 76

(1) Söz­leş­me­nin or­ta­dan kal­dı­rıl­dı­ğı ve mal­lar için ca­ri bir fi­ya­tın var ol­du­ğu hal­ler­de, taz­mi­nat ta­lep eden ta­raf, 75. mad­de uya­rın­ca ika­me alış ve­ya sa­tış yap­ma­mış ol­sa da, söz­leş­me­de ka­rar­laş­tı­rı­lan fi­yat ile söz­leş­me­nin or­ta­dan kal­dı­rıl­dı­ğı an­da­ki ca­ri fi­yat ara­sın­da­ki far­kı ta­lep ede­bi­le­ce­ği gi­bi, 74. mad­de uya­rın­ca da taz­mi­nat ta­lep ede­bi­lir. Bu­nun­la bir­lik­te, taz­mi­nat ta­lep eden ta­raf, mal­la­rı dev­ral­dık­tan son­ra söz­leş­me­yi or­ta­dan kal­dı­rır­sa, or­ta­dan kal­dır­ma anın­da­ki ca­ri fi­yat ye­ri­ne de­vi­ral­ma anın­da­ki ca­ri fi­yat uy­gu­la­nır.

(2) Fık­ra 1 an­la­mın­da ca­ri fi­yat, mal­la­rın tes­lim edil­me­si ge­re­ken yer­de ge­çer­li olan fi­yat­tır; an­cak, o yer­de bir ca­ri fi­yat mev­cut de­ğil­se, ma­kul ika­me ye­ri ka­bul edi­le­bi­len di­ğer bir yer­de­ki fi­yat, mal­la­rın ta­şı­ma mas­raf­la­rın­da­ki fark­lı­lık­lar gö­ze­ti­le­rek, esas alı­nır.

Mad­de 77

Söz­leş­me­nin ihlali­ne da­ya­nan ta­raf, mah­rum ka­lı­nan kâr da­hil, ihlalden do­ğan za­ra­rı azalt­mak için ko­şul­lar dik­ka­te alın­dı­ğın­da ma­kul olan bü­tün ön­lem­le­ri al­mak zo­run­da­dır. Bu ön­lem­le­ri al­ma­ma­sı ha­lin­de, ihlal eden ta­raf, za­ra­rın azal­tı­la­bi­le­cek ol­du­ğu mik­tar­da taz­mi­nat­tan in­di­rim ya­pıl­ma­sı­nı  is­te­ye­bi­lir.

Ay­rım III

Fa­iz

Mad­de 78

Ta­raf­lar­dan bi­ri se­me­ni ve­ya muac­cel di­ğer bir meb­la­ğı öde­mez­se di­ğer ta­raf, 74. mad­de uya­rın­ca ta­lep et­me hak­kı­na sa­hip ol­du­ğu taz­mi­na­ta ha­lel gel­mek­si­zin, bu meb­lağ üze­rin­den fa­ize hak ka­za­nır.

Ay­rım IV

So­rum­lu­luk­tan Kur­tul­ma

Mad­de 79

(1) Ta­raf­lar­dan bi­ri yü­küm­lü­lük­le­rin­den bi­ri­ni ifa et­me­me­si­nin, de­ne­ti­mi dı­şın­da ka­lan bir en­gel­den kay­nak­lan­dı­ğı­nı ve bu en­ge­li, söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı anın­da he­sa­ba kat­ma­sı­nın ve­ya en­gel­den ve so­nuç­la­rın­dan ka­çın­ma­sı­nın ve­ya bun­la­rı aş­ma­sı­nın ken­di­sin­den ma­kul ola­rak bek­le­ne­me­ye­ce­ği­ni is­pat­la­ma­sı ha­lin­de ifa et­me­me­den do­la­yı so­rum­lu tu­tul­maz.

(2) Ta­raf­lar­dan bi­ri­nin yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­me­si, söz­leş­me­yi kıs­men ve­ya ta­ma­men ifa et­mek ile gö­rev­len­dir­di­ği bir üçün­cü ki­şi­nin ifa et­me­me­sin­den kay­nak­la­nı­yor­sa, bu ta­ra­fın so­rum­lu­luk­tan kur­tul­ma­sı an­cak;

(a) Fık­ra 1 uya­rın­ca so­rum­lu­luk­tan kur­tul­muş ol­du­ğu tak­dir­de ve,

(b) Gö­rev­len­dir­miş ol­du­ğu ki­şi­ye 1. fık­ra hük­mü­nün uy­gu­lan­ma­sı du­ru­mun­da gö­rev­len­di­ri­len ki­şi de so­rum­lu­luk­tan kur­tu­la­cak ol­du­ğu tak­dir­de

müm­kün­dür.

(3) Bu mad­de­de ön­gö­rü­len so­rum­lu­luk­tan kur­tul­ma, en­ge­lin var ol­du­ğu dö­nem için ge­çer­li­dir.

(4) İfa et­me­yen ta­raf, en­ge­li ve ken­di­si­nin ifa ka­bi­li­ye­ti üze­rin­de­ki et­ki­le­ri­ni di­ğer ta­ra­fa bil­dir­mek zo­run­da­dır. Bu bil­di­rim, ifa et­me­yen ta­ra­fın en­ge­li bil­di­ği ve­ya bil­me­si ge­rek­ti­ği an­dan iti­ba­ren ma­kul bir sü­re için­de kar­şı ta­ra­fa ulaş­maz­sa, ulaş­ma­ma ol­gu­sun­dan kay­nak­la­nan za­ra­rı ifa et­me­yen ta­şır.

(5) Bu mad­de, ta­raf­la­rın bu Ant­laş­ma uya­rın­ca taz­mi­nat ta­le­bi dı­şın­da­ki her­han­gi bir hak­kı­nı kul­lan­ma­sı­nı en­gel­le­mez.

Mad­de 80

Bir ta­raf, di­ğer ta­ra­fın yü­küm­lü­lük­le­ri­ni ifa et­me­me­si­ne bu ifa et­me­me du­ru­mu ken­di ey­le­min­den ve­ya ey­lem­siz­li­ğin­den kay­nak­lan­dı­ğı öl­çü­de da­ya­na­maz.

Ay­rım V

Söz­leş­me­nin Or­ta­dan Kal­dı­rıl­ma­sı­nın So­nuç­la­rı

Mad­de 81

(1) Söz­leş­me­nin or­ta­dan kal­dı­rıl­ma­sı, taz­mi­nat yü­küm­lü­lü­ğü sak­lı kal­mak kay­dıy­la her iki ta­ra­fı da söz­leş­me ile üst­len­dik­le­ri yü­küm­lü­lük­ler­den kur­ta­rır. Söz­leş­me­nin or­ta­dan kal­dı­rıl­ma­sı, uyuş­maz­lık­la­rın çö­zü­mü­ne iliş­kin söz­leş­me hü­küm­le­ri­ni ve­ya söz­leş­me­nin or­ta­dan kal­dı­rıl­ma­sı son­ra­sın­da ta­raf­la­rın hak­la­rı­nı ve borç­la­rı­nı dü­zen­le­yen di­ğer söz­leş­me hü­küm­le­ri­ni et­ki­le­mez.

(2) Söz­leş­me­yi ta­ma­men ve­ya kıs­men ifa eden ta­raf, söz­leş­me uya­rın­ca ifa et­tik­le­ri­nin ve­ya öde­dik­le­ri­nin ia­de­si­ni kar­şı ta­raf­tan ta­lep ede­bi­lir. Her iki ta­raf da ia­de bor­cu al­tın­da ise, edim­le­rin ay­nı an­da ifa edil­me­si ge­re­kir.

Mad­de 82

(1) Alı­cı­nın, tes­lim al­dı­ğı mal­la­rı, tes­lim al­dı­ğı an­da­ki du­ru­ma esas­lı su­ret­te ya­kın bir du­rum­da ia­de et­me­si imkân­sız­laş­mış­sa, söz­leş­me­yi or­ta­dan kal­dır­ma ve­ya sa­tı­cı­dan ika­me mal ta­lep et­me hak­kı dü­şer.

(2) Ön­ce­ki fık­ra hük­mü aşa­ğı­da­ki hal­ler­de uy­gu­lan­maz:

(a) mal­la­rın ia­de edil­me­si­nin ve­ya tes­lim alın­dı­ğı an­da­ki du­ru­ma esas­lı su­ret­te ya­kın bir du­rum­da ia­de edil­me­si­nin imkân­sız­laş­ma­sı alı­cı­nın bir ey­le­min­den ve­ya ey­lem­siz­li­ğin­den kay­nak­lan­mı­yor­sa;

(b) mal­lar ve­ya mal­la­rın bir bö­lü­mü 38. mad­de­ye da­ya­lı ola­rak ya­pı­lan mu­aye­ne so­nu­cun­da zi­ya'a ve­ya ha­sa­ra uğ­ra­mış­sa; ve­ya

(c) mal­lar ve­ya mal­la­rın bir bö­lü­mü söz­leş­me­ye ay­kı­rı­lı­ğın tes­pit edil­di­ği ve­ya tes­pit  edil­me­si ge­rek­ti­ği ta­rih­ten ön­ce ti­ca­ri fa­ali­ye­tin ola­ğan sey­ri için­de sa­tıl­mış ve­ya ola­ğan kul­la­nım kap­sa­mın­da alı­cı ta­ra­fın­dan tü­ke­til­miş ve­ya şe­kil de­ğiş­tir­miş­se.

Mad­de 83

Söz­leş­me­yi or­ta­dan kal­dır­ma hak­kı­nı ve­ya sa­tı­cı­dan ika­me mal ta­lep et­me hak­kı­nı 82. mad­de­ye gö­re kay­be­den alı­cı, söz­leş­me­de ve bu Ant­laş­ma­da ta­nı­nan di­ğer bü­tün imkân­lar­dan ya­rar­lan­ma hak­kı­nı mu­ha­fa­za eder.

Mad­de 84

(1) Sa­tı­cı se­me­ni ge­ri öde­me bor­cu al­tın­da ise, bu meb­la­ğın ken­di­si­ne öden­di­ği ta­rih­ten iti­ba­ren fa­izi­ni de öde­me­si ge­re­kir.

(2) Aşa­ğı­da­ki hal­ler­de alı­cı, mal­lar­dan ve­ya mal­la­rın bir bö­lü­mün­den el­de et­ti­ği ya­rar­la­rın kar­şı­lı­ğı­nı sa­tı­cı­ya ifa bor­cu al­tın­da­dır:

(a) alı­cı mal­la­rın ta­ma­mı­nı ve­ya bir bö­lü­mü­nü ia­de et­mek­le yü­küm­lü ise; ve­ya

(b) mal­la­rın ta­ma­men ve­ya kıs­men ia­de edil­me­si­nin ve­ya ta­ma­men ve­ya kıs­men tes­lim alın­dı­ğı an­da­ki du­ru­ma ya­kın bir du­rum­da ia­de edil­me­si­nin imkân­sız­laş­ma­sı­na rağ­men alı­cı söz­leş­me­yi or­ta­dan kal­dır­mış ve­ya sa­tı­cı­dan ika­me mal tes­lim et­me­si­ni ta­lep et­miş­se.

Ay­rım VI

Ma­lın Mu­ha­fa­za­sı

Mad­de 85

Alı­cı mal­la­rı tes­lim al­mak­ta ge­cik­ti­ği ve­ya be­de­lin öden­me­si ile mal­la­rın tes­li­mi borç­la­rı­nın ay­nı an­da ifa edil­me­si ge­rek­ti­ği hal­ler­de be­de­li öde­me­di­ği tak­dir­de, mal­la­rın zil­yet­li­ği­ni ha­len elin­de bu­lun­du­ran ve­ya baş­ka şe­kil­de on­la­rı kon­trol ede­bi­le­cek du­rum­da olan sa­tı­cı­nın, mal­la­rın mu­ha­fa­za­sı için ko­şul­la­rın ge­rek­li kıl­dı­ğı ma­kul ön­lem­le­ri al­ma­sı ge­re­kir. Yap­mış ol­du­ğu ma­kul mas­raf­lar alı­cı ta­ra­fın­dan kar­şı­la­nın­ca­ya ka­dar mal­la­rı alı­ko­ya­bi­lir.

Mad­de 86

(1) Mal­la­rı tes­lim al­mış olan alı­cı, söz­leş­me­den ve­ya bu Ant­laş­ma­dan do­ğan, mal­la­rı red­det­me hak­kı­nı kul­lan­mak is­ter­se, on­la­rın mu­ha­fa­za­sı için ko­şul­la­rın ge­rek­li kıl­dı­ğı ma­kul ön­lem­le­ri al­ma­sı ge­re­kir. Yap­mış ol­du­ğu ma­kul mas­raf­lar sa­tı­cı ta­ra­fın­dan kar­şı­la­nın­ca­ya ka­dar mal­la­rı alı­ko­ya­bi­lir.

(2) Alı­cı­ya gön­de­ri­len mal­lar, va­rış ye­rin­de alı­cı­nın ta­sar­ru­fu­na ha­zır bu­lun­du­rul­muş ve alı­cı bun­la­rı red­det­me hak­kı­nı kul­lan­mış­sa, bun­la­rın zil­yet­li­ği­ni sa­tı­cı adı­na dev­ral­ma­sı ge­re­kir. Şu ka­dar ki dev­ral­mak, se­me­nin öden­me­si­ni ge­rek­tir­me­sin ve ma­kul ol­ma­yan zah­met ve­ya mas­raf­la­ra se­bep ol­ma­sın. Bu hü­küm, var­ma ye­rin­de sa­tı­cı ve­ya mal­la­rı sa­tı­cı adı­na hâ­ki­mi­ye­ti al­tı­na al­ma­ya yet­ki­li bir kim­se­nin bu­lun­du­ğu hal­ler­de uy­gu­lan­maz. Alı­cı mal­la­rın zil­yet­li­ği­ni bu fık­ra uya­rın­ca dev­ra­lır­sa hak­la­rı ve borç­la­rı 1. fık­ra­ya gö­re be­lir­le­nir.

Mad­de 87

Mal­la­rın mu­ha­fa­za­sı için ön­lem al­mak­la yü­küm­lü olan ta­raf bun­la­rı, mas­ra­fı kar­şı ta­ra­fa ait ol­mak üze­re üçün­cü bir ki­şi­nin ar­di­ye­si­ne tev­di ede­bi­lir; me­ğer­ki do­ğan mas­raf­lar ma­kul ol­ma­sın.

Mad­de 88

(1) 85 ve­ya 86. mad­de uya­rın­ca mal­la­rı mu­ha­fa­za et­mek­le yü­küm­lü olan ta­raf, di­ğer ta­raf, mal­la­rın zil­yet­li­ği­ni dev­ral­mak­ta ve­ya bun­la­rı ge­ri al­mak­ta ve­ya se­me­ni ve­ya­hut mu­ha­fa­za mas­raf­la­rı­nı öde­mek­te ma­kul ol­ma­yan öl­çü­de geç kal­mış ise bun­la­rı uy­gun bir şe­kil­de sa­ta­bi­lir. Şu ka­dar ki, sat­ma ni­ye­ti­ne iliş­kin ola­rak di­ğer ta­ra­fa ma­kul bir bil­di­rim­de bu­lu­nul­muş ol­sun.

(2) Mal­lar ça­buk bo­zu­la­cak tür­den­se ve­ya bun­la­rın mu­ha­fa­za­sı ma­kul sa­yı­la­ma­ya­cak mas­ra­fı ge­rek­ti­re­cek­se, 85 ve­ya 86. mad­de uya­rın­ca mal­la­rı mu­ha­fa­za et­mek­le yü­küm­lü olan ta­raf, bun­la­rı sat­mak için uy­gun ön­lem­le­ri al­mak zo­run­da­dır. Müm­kün ol­du­ğu öl­çü­de di­ğer ta­ra­fa sat­ma ni­ye­ti­ne iliş­kin bil­di­rim­de bu­lu­nul­ma­lı­dır.

(3) Mal­la­rı sa­tan ta­ra­fın, mal­la­rın mu­ha­fa­za­sı ve sa­tı­mı için ya­pı­lan ma­kul mas­raf­la­ra eşit bir mik­ta­rı sa­tım­dan el­de edi­len ge­lir­den alı­koy­ma hak­kı var­dır. Ba­ki­ye­yi di­ğer ta­ra­fa borç­lu­dur.

Kı­sım IV

Son Hü­küm­ler

Mad­de 89

Bir­leş­miş Mil­let­ler Ge­nel Sek­re­te­ri iş­bu Ant­laş­ma­nın tev­di ma­ka­mı ola­rak atan­mış­tır.

Mad­de 90

Bu Ant­laş­ma, ak­de­dil­miş ve­ya ak­de­di­le­bi­le­cek olan ve iş­bu Ant­laş­ma­nın dü­zen­le­di­ği ko­nu­la­ra iliş­kin hü­küm­ler içe­ren ulus­la­ra­ra­sı Ant­laş­ma­la­rın, ta­raf­la­rın iş­yer­le­ri­nin o Ant­laş­ma­ya ta­raf olan Dev­let­ler­de bu­lun­ma­sı kay­dıy­la uy­gu­lan­ma­sı­nı et­ki­le­mez.

Mad­de 91

(l) Bu Ant­laş­ma, Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı­na iliş­kin Söz­leş­me­ler Hak­kın­da Bir­leş­miş Mil­let­ler Kon­fe­ran­sı­nın so­nuç top­lan­tı­sın­da im­za­ya açıl­mış­tır ve 30 Ey­lül 1981 ta­ri­hi­ne ka­dar Bir­leş­miş Mil­let­le­rin New York'ta­ki Mer­ke­zin­de tüm Dev­let­le­rin im­za­sı­na açık ola­cak­tır.

(2) Bu Ant­laş­ma, im­za­cı Dev­let­le­rin onay, ka­bul ve­ya uy­gun bul­ma­sı­nı ge­rek­ti­rir.

(3) Bu Ant­laş­ma, im­za­ya açıl­dı­ğı ta­rih­ten iti­ba­ren, im­za­cı ol­ma­yan tüm Dev­let­le­rin ka­tı­lı­mı­na açık­tır.

(4) Onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve ka­tıl­ma bel­ge­le­ri Bir­leş­miş Mil­let­ler Ge­nel Sek­re­te­ri­ne tev­di edi­le­cek­tir.

Mad­de 92

(1) Her bir ta­raf Dev­let im­za, onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve­ya ka­tı­lım anın­da bu Ant­laş­ma­nın II. Kıs­mı ile bağ­lı ol­ma­ya­ca­ğı­nı ve­ya bu Ant­laş­ma­nın III. Kıs­mı ile bağ­lı ol­ma­ya­ca­ğı­nı be­yan ede­bi­lir.

(2) Bu Ant­laş­ma­nın II. Kıs­mı ve­ya III. Kıs­mı hak­kın­da yu­ka­rı­da­ki fık­ra uya­rın­ca bir be­yan­da bu­lu­nan ta­raf Dev­let, be­ya­nın il­gi­li ol­du­ğu Kı­sım­da dü­zen­le­nen ko­nu­lar ba­kı­mın­dan, bu Ant­laş­ma­nın 1. mad­de­si­nin 1. fık­ra­sı an­la­mın­da ta­raf Dev­let ola­rak ka­bul edi­le­mez.

Mad­de 93

(1) Bir ta­raf Dev­le­tin, bu Ant­laş­ma­da ele alı­nan ko­nu­lar­la il­gi­li ola­rak ken­di ana­ya­sa­sı uya­rın­ca de­ği­şik hu­kuk sis­tem­le­ri­nin uy­gu­lan­dı­ğı iki ve­ya da­ha faz­la ül­ke­sel bi­ri­mi var­sa, ta­raf Dev­let im­za, onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve­ya ka­tı­lım anın­da bu Ant­laş­ma­nın tüm ül­ke­sel bi­rim­le­re ve­ya bun­lar­dan sa­de­ce bir ve­ya birka­çı­na teş­mil edi­le­ce­ği­ni be­yan ede­bi­lir ve her­han­gi bir za­man­da ya­pa­ca­ğı baş­ka bir be­yan ile, bu be­ya­nı­nı de­ğiş­ti­re­bi­lir.

(2) Bu be­yan­lar tev­di ma­ka­mı­na bil­di­ri­le­cek ve be­yan­lar­da, Ant­laş­ma­nın uy­gu­la­na­ca­ğı ül­ke­sel bi­rim­le­rin han­gi­le­ri ol­du­ğu açık­ça be­lir­ti­le­cek­tir.

(3) Bu Ant­laş­ma, bu mad­de uya­rın­ca ya­pıl­mış bir be­yan ne­de­niy­le bir âkit Dev­le­tin ül­ke­sel bi­rim­le­ri­nin tü­mü­ne de­ğil sa­de­ce bir ve­ya bir­ka­çı­na uy­gu­la­nı­yor­sa ve bir ta­ra­fın iş­ye­ri o Dev­let­te bu­lu­nu­yor­sa, bu iş­ye­ri Ant­laş­ma­nın uy­gu­lan­dı­ğı bir ül­ke­sel bi­rim­de bu­lun­ma­dık­ça, Ant­laş­ma­nın amaç­la­rı çer­çe­ve­sin­de bir âkit Dev­let­te bu­lun­mu­yor ka­bul edi­lir.

(4) Bir ta­raf Dev­le­tin bu mad­de­nin 1. fık­ra­sı uya­rın­ca hiç­bir be­yan­da bu­lun­ma­ma­sı ha­lin­de, Ant­laş­ma o Dev­le­tin tüm ül­ke­sel bi­rim­le­ri­ne uy­gu­la­nır.

Mad­de 94

(1) Bu Ant­laş­ma­da dü­zen­le­nen ko­nu­lar hak­kın­da ay­nı ve­ya bir­bi­ri­ne çok ya­kın hukukî ku­ral­la­ra sa­hip olan iki ve­ya da­ha faz­la âkit Dev­let, bu Ant­laş­ma­nın, iş­ye­ri o Dev­let­ler­de bu­lu­nan ta­raf­lar ara­sın­da­ki sa­tım söz­leş­me­le­ri­ne ve­ya bun­la­rın ku­rul­ma­sı­na uy­gu­lan­ma­ya­ca­ğı­nı her za­man be­yan ede­bi­lir. Bu tür be­yan­lar bir­lik­te ve­ya kar­şı­lık­lı tek ta­raf­lı be­yan­lar­da bu­lu­nul­ma­sı yo­luy­la ya­pı­la­bi­lir.

(2) Bu Ant­laş­ma­da dü­zen­le­nen ko­nu­lar hak­kın­da Ant­laş­ma­ya ta­raf ol­ma­yan bir ve­ya bir­den faz­la Dev­let­le ay­nı ve­ya bir­bi­ri­ne çok ya­kın hukukî ku­ral­la­ra sa­hip olan bir âkit Dev­let, bu Ant­laş­ma­nın, iş­ye­ri o Dev­let­ler­de bu­lu­nan ta­raf­lar ara­sın­da­ki sa­tım söz­leş­me­le­ri­ne ve­ya bun­la­rın ku­rul­ma­sı­na uy­gu­lan­ma­ya­ca­ğı­nı her za­man be­yan ede­bi­lir.

(3) Fık­ra 2'de­ki be­ya­nın ko­nu­su olan bir Dev­let, son­ra­dan bir ta­raf Dev­let ha­li­ne ge­lir­se, ya­pı­lan be­yan, Ant­laş­ma­nın ye­ni ta­raf Dev­let ba­kı­mın­dan yü­rür­lü­ğe gir­di­ği ta­rih­ten iti­ba­ren 1. fık­ra uya­rın­ca ya­pıl­mış bir be­yan hük­mün­de olur; şu ka­dar ki, ye­ni ta­raf Dev­let bu be­ya­na ka­tıl­ma­lı ve­ya tek ta­raf­lı bir kar­şı be­yan­da bu­lun­ma­lı­dır.

Mad­de 95

Her Dev­let, onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve­ya ka­tıl­ma bel­ge­si­nin tev­di edil­me­si sı­ra­sın­da, bu Ant­laş­ma­nın 1. mad­de­si­nin 1. fık­ra­sı­nın b ben­di ile bağ­lı ol­ma­ya­ca­ğı­nı be­yan ede­bi­lir.

Mad­de 96

Mev­zu­atı, sa­tım söz­leş­me­le­ri­nin ya­zı­lı ola­rak ku­rul­ma­sı­nı ve­ya is­pat edil­me­si­ni şart kı­lan bir ta­raf Dev­let, her za­man 12. mad­de uya­rın­ca, sa­tım söz­leş­me­si­nin ku­rul­ma­sı­nı, de­ğiş­ti­ril­me­si­ni ve­ya mu­ta­ba­kat­la or­ta­dan kal­dı­rıl­ma­sı­nı ve­ya bir ica­bın, ka­bu­lün ya­hut di­ğer her­han­gi bir ira­de be­ya­nı­nın, ya­zı­lı şe­kil­den baş­ka şe­kil­de ya­pıl­ma­sı­nı müm­kün kı­lan bu Ant­laş­ma­nın 11. ve 29. mad­de­si­nin ve­ya II. Kıs­mı­nı her­han­gi bir hük­mü­nün, ta­raf­lar­dan bi­ri­nin iş­ye­ri­nin bu Dev­let­te ol­ma­sı du­ru­mun­da uy­gu­lan­ma­ya­ca­ğı­na iliş­kin bir be­yan­da bu­lu­na­bi­lir.

Mad­de 97

(l) Bu Ant­laş­ma uya­rın­ca im­za es­na­sın­da ya­pı­lan be­yan­la­rı­nı, onay, ka­bul ve­ya uy­gun bul­ma anın­da te­yit edil­me­si ge­re­kir.

(2) Be­yan­lar ve be­yan­la­rın te­yit­le­ri, ya­zı­lı ola­rak ya­pı­la­cak ve tev­di ma­ka­mı­na res­mi ola­rak bil­di­ri­le­cek­tir.

(3) Be­yan, il­gi­li Dev­let ba­kı­mın­dan bu Ant­laş­ma­nın yü­rür­lü­ğe gir­di­ği an­da hü­küm ifa­de eder. An­cak yü­rür­lü­ğe gi­riş­ten son­ra tev­di ma­ka­mı­na res­mi bil­di­ri­mi ula­şan be­yan­lar tev­di ma­ka­mı­na ulaş­tı­ğı ta­rih­ten iti­ba­ren al­tı ayın ta­mam­lan­ma­sı­nı iz­le­yen ayın ilk gü­nün­de hü­küm ifa­de et­me­ye baş­lar. 94. mad­de uya­rın­ca ya­pı­lan kar­şı­lık­lı tek ta­raf­lı be­yan­lar, so­nun­cu be­ya­nın tev­di ma­ka­mı­na ulaş­ma­sın­dan iti­ba­ren al­tı ayın ta­mam­lan­ma­sı­nı iz­le­yen ayın ilk gü­nün­de hü­küm ifa­de et­me­ye baş­lar.

(4) Bu Ant­laş­ma uya­rın­ca bir be­yan­da bu­lu­nan Dev­let, tev­di ma­ka­mı­na ya­pa­ca­ğı ya­zı­lı bir res­mi bil­di­rim­le her­han­gi bir za­man­da bu­nu ge­ri çe­ke­bi­lir. Böy­le bir ge­ri çek­me, bil­di­ri­min tev­di ma­ka­mı­na ulaş­tı­ğı ta­rih­ten iti­ba­ren al­tı ayın ta­mam­lan­ma­sı­nı iz­le­yen ayın ilk gü­nün­de hü­küm ifa­de eder.

(5) 94. mad­de uya­rın­ca ya­pıl­mış bir be­ya­nın ge­ri çe­kil­me­si, di­ğer bir Dev­let ta­ra­fın­dan ay­nı mad­de uya­rın­ca ya­pıl­mış her­han­gi bir kar­şı be­ya­nı, ge­ri çek­me­nin hü­küm ifa­de et­ti­ği ta­rih­ten iti­ba­ren et­ki­siz ha­le ge­ti­rir.

Mad­de 98

Bu Ant­laş­ma­da açık­ça izin ve­ril­miş olan­lar dı­şın­da hiç­bir çe­kin­ce ka­bul edi­le­mez.

Mad­de 99

(1) Bu Ant­laş­ma, bu mad­de­nin 6. fık­ra­sı sak­lı kal­mak kay­dıy­la, 92. mad­de uya­rın­ca ya­pıl­mış bir be­ya­nı içe­ren bir bel­ge da­hil ol­mak üze­re onun­cu onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve­ya ka­tıl­ma bel­ge­si­nin tev­di edil­di­ği ta­rih­ten iti­ba­ren on iki ayın ta­mam­lan­ma­sı­nı iz­le­yen ayın ilk gü­nün­de yü­rür­lü­ğe gi­rer.

(2) Bir Dev­le­tin, onun­cu onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve­ya ka­tıl­ma bel­ge­si­nin tev­di edil­me­sin­den son­ra bu Ant­laş­ma­yı onay­la­ma­sı, ka­bul et­me­si, uy­gun bul­ma­sı ve­ya Ant­laş­ma­ya ka­tıl­ma­sı ha­lin­de, bu Ant­laş­ma, ha­riç bı­ra­kı­lan Kı­sım dı­şın­da, bu mad­de­nin 6. fık­ra­sı sak­lı kal­mak kay­dıy­la, o Dev­let ba­kı­mın­dan, onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve­ya ka­tıl­ma bel­ge­si­nin tev­di edil­di­ği ta­rih­ten iti­ba­ren on iki ayın ta­mam­lan­ma­sı­nı iz­le­yen ayın ilk gü­nün­de yü­rür­lü­ğe gi­rer.

(3) 1 Tem­muz 1964 ta­ri­hin­de La­hey'de ha­zır­la­nan Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tım Söz­leş­me­le­ri­nin Ku­rul­ma­sı Hak­kın­da Yek­ne­sak Ka­nu­na İliş­kin Ant­laş­ma (1964 La­hey Ku­rul­ma Ant­laş­ma­sı) ve­ya 1 Tem­muz 1964 ta­ri­hin­de La­hey'de ha­zır­la­nan Mil­let­le­ra­ra­sı Mal Sa­tı­mı Hak­kın­da Yek­ne­sak Ka­nu­na İliş­kin Ant­laş­ma (1964 La­hey Sa­tım Ant­laş­ma­sı)'dan her­han­gi bi­ri­ne ve­ya her iki­si­ne ta­raf olan ve bu Ant­laş­ma­ya onay ve­ren ve­ya ka­bul eden, uy­gun bu­lan ve­ya bu Ant­laş­ma­ya ka­tı­lan Dev­let, ay­nı an­da, 1964 La­hey Ku­rul­ma Ant­laş­ma­sı ve­ya 1964 La­hey Sa­tım Ant­laş­ma­sı'ndan, du­ru­ma gö­re bi­ri­ni ve­ya her iki­si­ni, Hol­lan­da hü­kü­me­ti­ne bu yön­de ya­pa­ca­ğı bir bil­di­rim­le fes­he­de­cek­tir.

(4) 1964 La­hey Sa­tım Ant­laş­ma­sı­na ta­raf olup iş­bu Ant­laş­ma­ya onay ve­ren ve­ya ka­bul eden, uy­gun bu­lan ve­ya bu Ant­laş­ma­ya ka­tı­lan ve iş­bu Ant­laş­ma­nın II. Kıs­mı ile bağ­lı ol­ma­ya­ca­ğı­nı 92. mad­de uya­rın­ca be­yan eden ve­ya be­yan et­miş bu­lu­nan bir Dev­let onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve­ya ka­tıl­ma anın­da, Hol­lan­da hü­kü­me­ti­ne bu yön­de ya­pa­ca­ğı bir bil­di­rim­le 1964 La­hey Sa­tım Ant­laş­ma­sı­nı fes­he­de­cek­tir.

(5) 1964 La­hey Ku­rul­ma Ant­laş­ma­sı­na ta­raf olup iş­bu Ant­laş­ma­ya onay ve­ren ve­ya ka­bul eden, uy­gun bu­lan ve­ya bu Ant­laş­ma­ya ka­tı­lan ve iş­bu Ant­laş­ma­nın III. Kıs­mı ile bağ­lı ol­ma­ya­ca­ğı­nı 92. mad­de uya­rın­ca be­yan eden ve­ya be­yan et­miş bu­lu­nan bir Dev­let, onay, ka­bul, uy­gun bul­ma ve­ya ka­tıl­ma anın­da, Hol­lan­da hü­kü­me­ti­ne bu yön­de ya­pa­ca­ğı bir bil­di­rim­le 1964 La­hey Ku­rul­ma Ant­laş­ma­sı­nı fes­he­de­cek­tir.

(6) Bu mad­de­nin amaç­la­rı çer­çe­ve­sin­de, 1964 La­hey Ku­rul­ma Ant­laş­ma­sı­na ve­ya 1964 La­hey Sa­tım Ant­laş­ma­sı­na ta­raf olan Dev­let­ler ba­kı­mın­dan anı­lan iki Ant­laş­ma ile il­gi­li ola­rak ge­re­ke­bi­le­cek fe­sih­ler hü­küm ifa­de et­me­den, söz ko­nu­su Dev­let­le­rin bu Ant­laş­ma­yı ona­yı, ka­bu­lü, uy­gun bul­ma­sı ve ka­tıl­ma­sı hü­küm ifa­de et­me­ye­cek­tir. Bu Ant­laş­ma­nın tev­di ma­ka­mı bu nok­ta­da ko­or­di­nas­yo­nu sağ­la­mak ama­cıy­la, 1964 Ant­laş­ma­sı­nın tev­di  ma­ka­mı olan Hol­lan­da Hü­kü­me­tiy­le ir­ti­ba­ta ge­çe­cek­tir.

Mad­de 100

(1) Bu Ant­laş­ma bir söz­leş­me­nin ku­rul­ma­sı­na an­cak, o söz­leş­me­nin ak­di ko­nu­sun­da­ki ica­bın, 1. mad­de­nin 1. fık­ra­sı­nın (a) ben­din­de anı­lan ta­raf Dev­let­ler ve­ya 1. fık­ra­sı­nın (b) ben­din­de anı­lan ta­raf Dev­let ba­kı­mın­dan bu Ant­laş­ma­nın, yü­rür­lü­ğe gir­di­ği ta­rih­te ve­ya bu ta­rih­ten son­ra ya­pıl­ma­sı ha­lin­de uy­gu­la­nır.

(2) Bu Ant­laş­ma, sa­de­ce 1. mad­de­nin 1. fık­ra­sı­nın (a) ben­din­de anı­lan ta­raf Dev­let­ler ve­ya 1. fık­ra­sı­nın (b) ben­din­de anı­lan ta­raf Dev­let ba­kı­mın­dan Ant­laş­ma­nın yü­rür­lü­ğe gir­di­ği ta­rih­te ve­ya bu ta­rih­ten son­ra ak­de­di­len söz­leş­me­le­re uy­gu­la­nır.

Mad­de 101

(1) Bir ta­raf Dev­let, tev­di ma­ka­mı­na ya­pa­ca­ğı ya­zı­lı bir res­mi bil­di­rim­le bu Ant­laş­ma­yı ve­ya bu Ant­laş­ma­nın II. Kıs­mı­nı ve­ya III. Kıs­mı­nı fes­he­de­bi­lir.

(2) Fe­sih, bil­di­ri­mi­nin tev­di ma­ka­mı­na ulaş­ma­sın­dan iti­ba­ren on ikin­ci ayın ta­mam­lan­ma­sı­nı iz­le­yen ayın ilk gü­nün­de hü­küm ifa­de eder. Bil­di­rim­de, fes­hin hü­küm ifa­de et­me­ye baş­la­ma­sı için da­ha uzun bir sü­re­nin be­lir­til­miş ol­ma­sı ha­lin­de, fe­sih, tev­di ma­ka­mı­na bil­di­ri­mi­n ulaş­ma­sın­dan iti­ba­ren anı­lan da­ha uzun sü­re­nin geç­me­si  ile hü­küm ifa­de eder.

1980 yı­lı­nın 11 Ni­sa­nın­da Vi­ya­na'da, her bir me­tin ay­nı de­re­ce­de mu­te­ber ol­mak üze­re Arap­ça, Çin­ce, İn­gi­liz­ce, Fran­sız­ca, Rus­ça ve İs­pan­yol­ca tek bir nüs­ha ha­lin­de tan­zim edil­miş­tir.

Bu­nu bel­ge­le­mek üze­re, hü­kü­met­le­ri ta­ra­fın­dan usu­lün­ce yet­ki­len­di­ril­miş aşa­ğı­da im­za­la­rı bu­lu­nan tem­sil­ci­ler bu Ant­laş­ma­yı im­za­la­mış­tır.