10 Kasım 2026 Salı

      BİRİNCİ OTURUM

      Açılma Saati: 15.00

      BAŞKAN: Başkan Vekili Yusuf BEYAZIT

      KÂTİP ÜYELER: Rıdvan UZ (Çanakkale), Kurtcan ÇELEBİ (Ankara)

      ----- 0 -----

BAŞKAN - Türkiye Büyük Millet Meclisinin 15'inci Birleşimini açıyorum.

Toplantı yeter sayısı vardır, görüşmelere başlıyoruz.

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, bugün cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ebediyete irtihalinin 88'inci yıl dönümüdür. Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk başkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı ve rahmetle anıyorum.

Genel Kurulumuzu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün aziz hatırası önünde iki dakikalık saygı duruşuna davet ediyorum.

(Saygı duruşunda bulunuldu)

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Gazi Mustafa Kemal Atatürk milletimizin bağımsızlık mücadelesine önderlik etmiş, Millî Mücadele'yi millet iradesinin tecelligâhı olan Gazi Meclisimizin çatısı altında yürütmüş ve cumhuriyetimizin kuruluşuna öncülük etmiştir. Bugün bizlere düşen, Atatürk'ün "En büyük eserim." diyerek bizlere emanet ettiği cumhuriyetimizi korumak, yaşatmak ve gelecek nesillere güçlü bir şekilde bırakmaktır. Bu sorumluluğun bilinciyle cumhuriyetimizi her alanda geliştirerek daha güçlü, daha müreffeh ve daha itibarlı bir Türkiye'yi gelecek nesillere emanet etmek hepimizin ortak görevidir. Cumhuriyetimizin 103'üncü yılında milletimizin birlik ve beraberliğini koruyarak ülkemizin gelişmesi, kalkınması ve hedeflerine ulaşması için hepimize önemli sorumluluklar düşmektedir.

Bu vesileyle, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, silah arkadaşlarını, Millî Mücadele'nin bütün kahramanlarını ve vatanımız uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyorum; ruhları şad olsun.

Gündeme geçmeden önce 3 sayın milletvekiline gündem dışı söz vereceğim.

İlk söz talebi, 10 Kasım Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının seneidevriyesi münasebetiyle Amasya Milletvekili Sayın Hasan Çilez'e aittir.

Buyurun Sayın Çilez. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri ve ekranları başında bizleri izleyen aziz ve asil milletimiz; cumhuriyetimizin kurucusu, Millî Mücadele'mizin Başkomutanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebediyete irtihalinin yıl dönümünde rahmet, minnet ve saygıyla anıyorum.

Sözlerime başlarken, İzmir Aliağa'daki patlamada vefat eden kardeşlerimize Allah'tan rahmet ve burada yaralanan kardeşlerimize acil şifalar, aziz milletimize ve ailelerine başsağlığı ve sabırlar diliyorum.

10 Kasım milletimizin tarihinde bağımsızlık mücadelesini ve cumhuriyetimizin kuruluş iradesini geçmişimizden aldığımız güçle geleceğimizi değerlendireceğimiz önemli bir gündür. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, milletimizin en çok zor şartlarda dahi bağımsızlığından vazgeçemeyeceğini bütün dünyaya göstermiş, Millî Mücadele'ye liderlik ederek milletimizin kendi geleceğine sahip çıkmasının önünü açmıştır. Bu tarihî mücadelenin en önemli dönüm noktalarından biri de benim memleketim, Millî Mücadele'nin öncü şehri Amasya'dır. 22 Haziran 1919'da Amasya'da yayımlanan tamimle tarihe geçen "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." sözü yalnızca o günün değil bugünümüzün ve yarınlarımızın da yol göstericisidir Amasya, millet iradesinin bağımsızlık mücadelesine dönüştüğü, cumhuriyetimizin kuruluş yolunun açıldığı müstesna bir şehirdir. Bizler de bugün bu tarihî mirasın sorumluluğunu taşıyoruz. Cumhuriyetimizin 2'nci yüzyılında hedefimiz, Atatürk'ün işaret ettiği muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkmak, ülkemizi her alanda ileriye taşımak, büyük ve güçlü Türkiye'yi inşa etmektir.

Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde AK PARTİ hükûmetleri olarak, Cumhur İttifakı'nın gücüyle, son yıllarda ülkemizin dört bir yanında çok önemli eserleri ve hizmetleri bir bir hayata geçirdik. Ulaşımda bölünmüş yollar, köprüler, tüneller ve hava limanlarıyla Türkiye'nin mesafelerini kısalttık. Sağlıkta hastanelerimizle, şehir hastanelerimizle vatandaşlarımızın hizmete erişimini güçlendirdik. Eğitimde okullarımızı ve üniversitelerimizi geliştirdik. Savunma sanayisinde yerli ve millî teknolojilerle kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen, dünyaya teknoloji ihraç eden bir Türkiye hedefinde önemli mesafeler katettik. Bugün kendi İHA'sını, SİHA'sını, helikopterini, gemisini, uçağını ve savunma sistemlerini geliştiren bir Türkiye varsa, bu, milletimizin azminin, mühendislerimizin ve işçilerimizin emeğinin, velhasıl ülkemizin kararlılığının eseridir. Bu kalkınma ve hizmet anlayışından ülkemizin her bir köşesi, 81 vilayetimiz payını almıştır. Çünkü biz biliyoruz ki güçlü Türkiye güçlü şehirlerle, güçlü şehirler ise üreten, gelişen ve geleceğe güvenle bakan insanlarla mümkündür. Bugün, Türkiye sadece kendi sınırları içerisinde kalkınan bir ülke olmanın ötesinde; bölgesinde söz sahibi, uluslararası meselelerde etkin, kendi kararlarını kendi veren, mazlumların umudu olan güçlü bir Türkiye Cumhuriyeti devleti vardır. Bu bağlamda, en önemli hususlardan terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedefimize hızlı adımlarla ilerliyoruz. Türkiye Büyük Millet Meclisinin büyük çoğunluğunun desteğiyle kabul edilen çerçeve yasamız inşallah hayırla, barışla, umutla neticelenecektir. Milletimizin ayağına vurulmak istenen bu prangadan hep birlikte kurtulacağız. Bizim hedefimiz, geçmişinden güç alan, cumhuriyetimizin kazanımlarına sahip çıkan, bilimi ve teknolojiyi rehber edinen, gençlerine güvenin, üretimi ve kalkınmayı önceleyen büyük ve güçlü Türkiye'dir. Bu hedefe yürürken cumhuriyetimizin kuruluş değerlerini, millî egemenlik ilkesini ve milletimizin ortak tarihini daima yaşatacağız.

Bu duygu ve düşüncelerle Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, silah arkadaşlarını, Millî Mücadele kahramanlarımızı ve kanlarıyla bu toprakları sulayarak bizlere vatan eden aziz şehitlerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyorum.

Amasya'da yakılan bağımsızlık meşalesinin ışığında cumhuriyetimizin 2'nci yüzyılında büyük ve güçlü Türkiye idealine hep birlikte yürüyeceğiz diyor, Genel Kurulu ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - İkinci söz talebi, Atatürk'ün vefatı ve Tekirdağ'ın bağımsızlık günü münasebetiyle Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun'a aittir.

Buyurun Sayın Aygun. (CHP sıralarından alkışlar)

İLHAMİ ÖZCAN AYGUN (Tekirdağ) - Evet, bugün büyük bir devrimciyi selamlıyoruz, ruhu şad olsun. Kurtuluş Savaşı'nın önderi, cumhuriyetimizin kurucusu, ebedi Başkomutanımız, eşsiz devrimci Atatürk tarihin en büyük isimlerinden biridir. Daha tanımlarken sayısız sıfatını saydığımız Atatürk bu özellikleriyle sadece Türkiye değil tüm dünyada saygı görmüş ve hâlâ görmeye devam etmektedir.

En önemli özelliklerden biri emperyalizme karşı en büyük darbeyi vurmasıdır. Batılı güçlerin açgözlülüğü ve emperyal açlığı Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti üzerindeki paylaşım savaşında bütün çıplaklığıyla kendini göstermiştir. Atatürk ise Batı'nın bu sömürgeci anlayışı ve kibrine karşı yürüttüğü tam bağımsızlık mücadelesiyle hâlâ bugünümüze kadar ışık tutmaktadır çünkü çevremizde hortlayan yeni savaşlar tarihsel hesapların bitmediğini, bitmeyeceğini ortaya koymaktadır. Atatürk her anlamda ne kadar haklı olduğunu her gün, her dakika, her saniye daha iyi bir şekilde anımsatmaktadır. Büyük Liderimiz hayatı boyunca tam bağımsızlık için mücadele ederken, bunun başarılı olması için savaşta kazanılan başarının ekonomide, eğitimde, kültürde, siyasette de olması gerektiğini çok erken zamanda fark etmiştir. Bu yüzden her alanda tarihte görülmeyecek bir hızla büyük devrimler gerçekleştirmiştir. Elbette bu devrimler milletten destek görmeseydi başarılı olamazdı. Nitekim ünlü yazar Amin Maalouf, Atatürk'ün tüm gücünü yurtsever meşruiyetinden aldığını ve bu anlayışla devrimlerde başarılı olduğunu vurgulamıştır.

Kadın hakları ve eğitim Atatürk'ün en çok ağırlık verdiği konuların başında gelmektedir. Memlekette eğitim ışığının yakılması için tam dört senede eğitime ayırdıkları bütçeyi 10 katına çıkarmışlar ama bugüne geldiğimizde ise eğitimin bütçesi yerlerde sürünmektedir. İşte, cumhuriyetin ilk on yılında atılan adımlar ülkemizi tüm yakın coğrafyadan ayrıştırarak çok ileri bir düzeye ulaştırmıştır. Saltanatı ve halifeliği kaldırarak din ve devlet işlerini ayırmış, çoklu hukuk sistemini kaldırmış, tek eşliliği getirmiş, Medeni Kanun'u kabul etmiş, pek çok Avrupa ülkesinden önce kadınlarımıza seçme ve seçilme hakkını vermiştir. Kadınların siyasette, ekonomide, hayatın her alanında güç kazanmasının sebebi de işte Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün kadınlara vermiş olduğu değerin sayesindedir. Çünkü kadınları güçlü olmayan toplumların beşeriyette de güçlü olma şansı yoktur, maalesef bunu zaman içerisinde dünyadaki örnekleriyle görüyoruz.

Atatürk sadece Türkiye'yi değil tüm dünyayı etkilemiş, eşsiz ve örneğine çok az rastlanan bir liderdir. "Yurtta barış, dünyada barış" söylemiyle evrensel bir iz bırakmıştır. Bu büyük lideri vefatının 88'inci yılında minnet ve özlemle anıyorum. Ne mutlu Türk'üm diyene!

 Evet, bu vesileyle Trakya'daki Millî Mücadele'ye de işaret etmek isterim. Tekirdağ 20 Temmuz 1920 tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edildikten sonra ,gasp, öldürme, yaralama ve göçe zorlanma üzerinden demografik yapısı değiştirilmek istenmiştir. Tekirdağ Merkez, Çorlu, Saray, Hayrabolu, Muratlı ve Çerkezköy mahalle ve köylerinde yaşayan vatandaşlarımız Yunan kontrol altındaki İskeçe, Selanik, Atina, Milos gibi yerlere sürgün edilerek direnişin önü de kırılmıştır. Ancak Kurtuluş Savaşı'yla büyük zaferler kazanan Türk ordusunun yarattığı caydırıcı güç Trakya'nın düşman işgalinden kurtarılmasının kapısını da aralamıştır. İzmir ve Bursa'nın Yunan işgalinden kurtarılmasından sonra Trakya'nın iadesini isteyen Başkomutanımız Gazi Mustafa Kemal Atatürk Mudanya Mütarekesi'yle adım adım bağımsızlık yolunu işlemiştir. 11 Ekim 1922 tarihinde imzalanan ve 15 Ekim 1922 tarihinde yürürlüğe giren Mudanya Mütarekesi'yle Doğu Trakya'nın milletimize bırakılması sağlanmıştır. Müttefik devletleriyle yapılan müzakereler sonucunda Türk iradesine bırakılan ilk yer Çerkezköy ilçemiz olmuştur. 29 Ekimde Çerkezköy ve Marmaraereğlisi, 1 Kasımda Kapaklı, Çorlu, Ergene ve Saray, 2 Kasımda Muratlı, 13 Kasımda Süleymanpaşa, şimdiki merkezimiz Süleymanpaşa, 14 Kasımda Hayrabolu ve Malkara, 17 Kasımda da Şarköy özgürlüğünü kazanmıştır.

Tekirdağ'ın düşman işgalinden kurtuluşunu kutluyor, yüce Meclise saygılarımı sunuyorum.

Teşekkür ederim. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Çorum Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Oda Başkanı, yöneticileri ve üyeleri Genel Kurulu izlemekteler; kendilerine hoş geldiniz diyorum. (Alkışlar)

Üçüncü söz talebi, aktif görevde ve emekli olan polislerin yaşadığı sorunlar hakkında Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal'a aittir.

Buyurun Sayın Tanal. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

MAHMUT TANAL (Şanlıurfa) - Değerli Başkanım, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla, hürmetle selamlıyorum.

Cumhuriyetimizin kurucusu, bağımsızlığımızın mimarı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebediyete intikalinin 88'inci yıl dönümünde saygıyla, minnetle, özlemle anıyorum.

Atatürk bir milletin cesaretini, boyun eğmeyen iradesini cumhuriyetle taçlandırmış, gerçekleştirdiği devrimlerle Türkiye'nin çağdaş, demokratik ve aydınlık geleceğinin yolunu açmıştır. Bugün bizlere düşen en büyük sorumluluk cumhuriyetin kazanımlarını, laikliği, demokrasiyi, devrimlerin aydınlattığı yolu kararlılıkla savunmaktır. Aradan geçen seksen sekiz yıla rağmen fikirleriyle yolumuzu aydınlatan Atatürk'ün mirasına sahip çıkmaya devam edeceğiz.

Değerli milletvekilleri, bugün Atatürk'ün şu sözüyle polislerin sorunlarıyla ilgili gündem dışı konuşmamı yapacağım: "Herkesin polisi kendi vicdanıdır fakat polis vicdanı olmayanların karşısındadır.” Bu sözü Gazi Mustafa Kemal Atatürk 1929 yılda söylemiştir.

"Polisimizin sorunları nelerdir?" derseniz, bu ülkenin güvenliğini sağlayan polislerimiz, gece gündüz demeden, dinî bayramlarda, millî bayramlarda, seçimlerde, mitinglerde, toplantılarda, gösterilerde ve hafta sonlarında sürekli görev yapıyor. Herkes ailesiyle bayramlaşırken, çocuğuyla vakit geçirirken, dinlenirken polislerimiz görev başında. Polisler ailesinden, çocuklarından ve sosyal hayatından fedakârlık ediyor ama bu fedakârlığın karşısında hak ettiği ücrete, düzenli çalışma koşullarına ve yeterli dinlenme imkânlarına kavuşamıyor. Yeni Parti olarak biz bu düzeni değiştireceğiz. Düşük ücret sorununa son vereceğiz. Maaşları mesleğin riski ve sorumluluğuna uygun biçimde iyileştireceğiz. Fazla mesainin karşılığını ödeyeceğiz; çalışılan her fazla mesai saati kayıt altına alınacak, emeğin karşılığını eksiksiz olarak ödeyeceğiz. Uzun çalışma sürelerini ve düzensiz nöbetleri bitireceğiz. Öngörülebilir vardiyalarla yeterli dinlenme sürelerini sağlayacağız. Mobbing ve amir baskısına son vereceğiz. Şikâyetleri tarafsız bir şekilde inceleyecek, hakkını arayan polis de koruyacağız. Keyfî tayinleri durduracağız. Atamaları liyakat, açık kurallar ve aile birliğini esas alarak yapacağız. İzin kullanmama sorununu kökten çözeceğiz; izin ve dinlenme hakkını, personel planlamasını yapacağız. Polisimizin ailesine, çocuğuna, sosyal yaşamına zaman ayırmasını sağlayacağız. Bunların hiçbiri bir ayrıcalık değil, bunlarla ilgili tüm düzenlemeleri yapacağız, uygulamanın da hesabını vereceğiz.

Polisten fedakârlık bekleyen devlet öncelikle polisin hakkını vermek zorundadır. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Yani bizim Yeni Parti olarak sözümüz açık ve nettir: Polisimizin emeğini koruyacağız, sorunlarını çözeceğiz, polisimizin ailesini yalnız bırakmayacağız.

Değerli arkadaşlar, tüm emeklilerle ilgili... Yani bu yoksulluğun, yoksunluğun gözü kör olsun; buna sebebiyet veren de AKP iktidarıdır. Emeklilerin hepsinin maaşında haciz var, emeklilerin hacizli olan maaşı nedeniyle banka promosyon ücreti ödemiyor; aynısı, polislerin de -emekli polislerin de- maaşında haciz varsa banka promosyon ücretini ödemiyor. Bu uygulamaya son vermemiz lazım, acilen son vermek lazım.

Bir başka sorun emeklilerle ilgili: 55 yaşında bir polisi mutlak surette emekliye ayırıyorsunuz. 55 yaşından sonra zorla emekliye ayırıyorsunuz, ekonomik koşullar kötü olduğu için gidiyor bekçilik yapıyor, güvenlik görevlisi görevini yapıyor. Bunu isteğe bırakmak lazım yani 55 yaşına kadar sağlığı elveriyorsa isteyen çalışır, istemeyen emekliye ayrılır.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Bu kadar basit.

MAHMUT TANAL (Devamla) - Bu kadar basit. Yani 55 yaşından sonra bunları zorunlu emekliye ayırmak doğru bir şey değil.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MAHMUT TANAL (Devamla) - Özür diliyorum, bitireceğim Başkanım.

BAŞKAN - Tamamlayın efendim.

MAHMUT TANAL (Devamla) - Sağ olun.

 Ayrıca, polislerde şu sorun var: Lise mezunu, bir de üniversite mezunu, ikisi de polis. Unvan vesaire yok, aynı elbiseyi giyiyor, aynı işi yapıyor, aynı mesaiye tabi; şu anda birinin aldığı emekli maaşı 32 bin, diğerinin aldığı maaş 55 bin. Şimdi, ben bunun... Tamam, üniversite mezunu vesairesiyle ilgili... Aynı işi yapmasa amenna, rütbesi vesaire yok, düz polis ikisi de. Onun için bu eşitsizliklerin bir an önce giderilmesi lazım. Yeni Parti olarak 6 Ekim 2026 tarihinde bu sorunların araştırılmasıyla ilgili yazılı soru önergesini İçişleri Bakanlığına verdik, geçmişte Süleyman Soylu'ya verdik, şimdiki Bakana verdik, ondan önceki Bakana verdik; bu sorularımızla ilgili cevap vermiyorlar. Polise kanunsuz emir de vermekten artık bu Bakanlıklar da vazgeçsin, polisin sorunlarıyla ilgilensin.

Söz verdiğiniz için çok teşekkür ediyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MAHMUT TANAL (Devamla) -  Ayrıca, bir teşekkür de -bugüne kadar, ben uzun süredir milletvekiliyim- 10 Kasımda Meclis Genel Kurulunda saygı duruşu için. O iki dakikalık süreyi gösteren, bu uygulamayı başlatan yeni Meclis Başkan Vekilimizi de kutluyorum. Görevinizde başarılar diliyorum. Allah utandırmasın. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Daha öncesinde de uygulamalar olmuş.

Teşekkür ederim.

Sayın milletvekilleri, şimdi, sisteme giren ilk 20 milletvekiline yerlerinden birer dakika süreyle söz vereceğim.

İlk söz, Muş Milletvekilimiz Sayın Sümeyye Boz'da.

Buyurun efendim.

SÜMEYYE BOZ (Muş)  - Teşekkürler Başkan.

Tuncer Sağlam örgüt propagandası iddiasıyla tutuklanan ağır hasta tutsaktı. 23 Eylülde tahliye başvurusu yaptı ama sonuçsuz kaldı ve Sağlam 7 Kasımda hastanede yaşamını yitirdi. Buradan ailesine ve sevenlerine başsağlığı ve sabır diliyorum.

Evin Zapsu'ya ise biyopsi sonuçları çıkmadan, yeni tespit edilen kitleler incelenmeden "cezaevinde kalabilir" raporu verildi. Biri yaşamını yitirdi, diğerinin hastalığı teşhis dahi edilmeden cezaevinde tutulmasına karar verildi. İşte, bu tablo, hasta tutsakların yaşam hakkının nasıl siyasi kararlara tabi kılındığını gösteriyor. Tüm ağır tutsaklar derhâl tahliye edilmeli. Yaşam hakkını cezaevi duvarları ardında askıya alan bu politikalarınız barış ve demokratik toplum sürecini, toplumsal ve siyasal güven zeminini doğrudan tahrip ediyor. Bu gerçekliği, bu doğruluğu görmelisiniz; buna göre adım atmalı ve adımlarınızda...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Yontar...

NURTEN YONTAR (Tekirdağ) - Sayın Başkan, yeni düzenlemeyle birlikte engellilik oranı yerine çalışma gücü kaybının esas alınması, özellikle birden fazla kronik hastalığı veya engeli bulunan bireylerin emeklilik hakkına erişimini güçlendirmiştir. Engelli Hakları ve Adalet Topluluğu Derneğinin araştırmasına göre ekim ayında incelenen 220 emeklilik başvurusunun 198'i reddedilmiştir. Yıllarca prim ödeyen, emeklilik hayali kuran engelli yurttaşlarımız bir gecede değişen kuralların mağduru hâline getirilmiştir. Sağlık durumlarında bir iyileşme olmamasına rağmen "Değerlendirme kriterleri değişti." diye engelli vatandaşlarımızın emeklilik hakkından mahrum bırakılması hangi hukuk anlayışına sığmaktadır? Sosyal güvenlik sistemi engelli bireylerin önüne yeni engeller koyma mekanizması değildir. Engelli yurttaşlarımızın yıllarca verdiği emeği mevzuat değişikliklerinin arkasına gizlemeyin.

BAŞKAN - Sayın Erdoğan Sarıtaş...

SABAHAT ERDOĞAN SARITAŞ (Siirt) - İzmir Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında yaşanan patlamada 17 işçi yaşamını yitirdi. Bu, işçi sağlığını ve yaşamını maliyet kalemi olarak gören sermaye düzeninin sonucudur. HABAŞ'ta yaşananlar ilk değil, bugüne kadar bu şirkete bağlı işletmelerde en az 46 işçi iş cinayetinde hayatını kaybetti. Şirket yöneticileri hakkında farklı davalarda hapis cezaları verildi ancak cezalar da mahkeme kararları da işçilerin yaşamını korumaya yetmedi. Soma'dan Şirvan'a, Amasra'dan Dilovası'na, İliç'ten Aliağa'ya uzanan bu tablonun adı iş cinayetidir. Denetimsizliğin, cezasızlığın ve sermayeyi işçinin yaşamından üstün tutan politikaların hesabı sorulmalıdır. İşçiler öldükten sonra değil, yaşasınlar diye denetim ve güvence istiyoruz.

Teşekkürler.

BAŞKAN - Sayın Mertoğlu...

HARUN MERTOĞLU (Rize) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Yargının kararlarını siyasi beklentinize göre değerlendiriyorsunuz. İşinize gelen kararda adalet, işinize gelmeyen kararda siyasi operasyon! Konu fon soruşturması olunca en sert açıklamalar, en büyük hassasiyet; belediyelerdeki yolsuzluk iddiaları olunca derin bir sessizlik. Bu duyarlılığın adı hukuk hassasiyeti olamaz. Aynı yargı olmasına rağmen sizin için sonuç hiç değişmiyor. Her seferinde yükselen sadece sesiniz oluyor. Gündemi değiştirme çabalarınızın farkındayız ama bu çabalarınız boşuna, ortaya saçılan iddiaların, kirli ilişkilerin üstünü "Siyasi operasyon." diyerek örtemezsiniz. Belediyelerdeki rüşvetin, yolsuzlukların hesabını vermekten kaçamazsınız. Ne yaparsanız yapın milletin hafızasını silemezsiniz. Yolsuzlukları gizlemek için şehir şehir dolaşıp sergilediğiniz siyasi şovları unutmadık, unutturamazsınız.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - İnsanda utanma olmayınca böyle oluyor tabii yani.

BAŞKAN - Sayın Bektaş...

BARIŞ BEKTAŞ (Konya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye'nin yüz ölçümü bakımından en büyük ilçesi olan Cihanbeyli'mizin yıllardır beklediği organize sanayi bölgesi artık hayata geçirilmelidir. Bu yatırım Altınekin ve Sarayönü'nün yanı sıra mevcut sanayi bölgelerine uzak mahallelerimizin üretim ve istihdam ihtiyaçlarını da karşılamalıdır. Çiftçimizin ürününü işleyecek, üretime değer katacak, gençlerimize memleketlerinde çalışma imkânı sağlayacak yatırımlara ihtiyacımız var. Komşu ilçelerdeki sanayi yatırımlarını tamamlayan, su kaynaklarını koruyan bir üretim merkezi bölgenin kalkınmasını sağlayacaktır. Yıllar önce proje ve tahsis işlemlerinin bittiği söylenmesine rağmen Cihanbeyli hâlen neden bekletilmektedir? Bakanlığa çağrımız nettir: Cihanbeyli organize sanayi bölgesi için somut adımlar derhâl atılmalı, bölge halkının yıllardır süren yatırım ve istihdam beklentisi bir an önce karşılanmalıdır.

Saygılarımla.

BAŞKAN - Sayın Hun...

YILMAZ HUN (Iğdır) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Tuncer Sağlam ağır sağlık sorunlarına rağmen cezaevinde tutuldu, 7 Kasımda yaşamını yitirdi. Pankreasında 10 santimetrelik kitle damarlara ve diğer organlara sıçrama bulgularına rağmen infaz erteleme başvurusu sonuçlandırılmadı. Kesin teşhis konulmaması tahliye edilmemesine gerekçe yapıldı. Oysa tanı konulmaması tedavinin ve yaşam hakkının ertelenmesini haklı kılmaz. Bu süreçteki sevkler, tetkikler ve başvurular bütün yönleriyle incelenmelidir, sorumlular hesap vermelidir. İki yıldır devam eden barış ve demokratik toplum sürecine rağmen cezaevlerinde hasta mahpusların hayatını kaybetmesi kabul edilemez. Tuncer Sağlam'ın ölümü hasta mahpusların tedavi ve tahliye taleplerinin karşılıksız bırakıldığını bir kez daha gösterdi. Cezaevlerinden bir daha cenazeler çıkmaması için hasta tutsaklar derhâl serbest bırakılmalı, tedavileri güvence altına alınmalıdır.

BAŞKAN - Sayın Güzelmansur...

MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Atam, Hatay seni unutmadı, unutmayacak! Aziz hatıranın önünde saygıyla eğiliyorum, ruhun şad olsun Gazi Mustafa Kemal!

Biz Hataylılar için Atatürk sevgisi yalnızca bir lidere duyulan sevgi değildir. Bu sevgi, bir vefa, bir tarihî bağlılıktır çünkü Gazi Mustafa Kemal ağır hastalığına rağmen Hatay davasından vazgeçmemiş, Hatay için verdiği mücadeleyi son nefesine kadar sürdürmüştür. "Hatay benim şahsi meselemdir." sözü bu topraklara duyduğu sevginin ve kararlılığın tarihî ifadesidir. Ne yazık ki ömrü Hatay'ın ana vatana kavuştuğunu görmeye yetmemiştir ancak onun başlattığı mücadele Hataylıların iradesiyle 1939'da zaferle sonuçlanmıştır. Bizlere düşen görev onun emanet ettiği cumhuriyete, bağımsızlığa ve millî birliğimize sahip çıkmaktır.

BAŞKAN - Sayın Şenyaşar...

FERİT ŞENYAŞAR (Şanlıurfa) - Teşekkürler.

Cezaevinde yaşanan hak ihlalleri ve ağır hasta tutsakların durumu artık tahammül sınırlarını aşmıştır. Hasta tutsak Tuncer Sağlam'ın yaşamını yitirmesi, bu tablonun aciliyetini bir kez daha ortaya koymuştur. Osmaniye Cezaevinde siyasi mahpuslara çıplak arama dayatılması insan onuruna aykırıdır, kabul edilemez. Barış ve demokratik toplum sürecinin samimiyeti sözde değil cezaevlerinde atılacak insani adımlarla ölçülür. Hasta tutsakların tahliyesi için ne yeni bir yasaya ne de MGK kararına ihtiyaç vardır.

Hilvan Cezaevinde bulunan ağır hasta Celal Yıldırım, Abdülkadir Kaya ve Kayseri Cezaevinde kalan Evin Zapsu başta olmak üzere tüm hasta tutsaklar acilen tahliye edilmelidir. İnfazını tamamladığı hâlde keyfî gerekçelerle tahliyesi engellenen mahpusların hukuksuz bir şekilde cezaevinde tutulmasına derhâl son verilmelidir.

BAŞKAN - Sayın Barut...

AYHAN BARUT (Adana) - Sayın Başkan, ülkemizin kurucusu ve kurtarıcısı Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümünde rahmet, minnet, özlem ve şükranla anıyorum. Bir çift mavi gözü ışığında yürüyen bizler, onun kurduğu Gazi Mecliste ölümsüz eserlerini sonsuza dek yaşatma kararlılığımızı bir kez daha paylaşıyoruz. Atatürk'ün sarsılmaz ilkeleri, sonsuza kadar yaşayacak emanetleri yolumuzu aydınlatmayı sürdürüyor. Fikirleri ve eserleriyle bugünümüze ve geleceğimize ışık tutan Ata'mızdan aldığımız güçle tam bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'nin yılmaz bekçileri olarak onur ve gurur duyuyoruz.

Onca yokluk ve yoksunluğa karşın görkemli bir kuruluş destanı yazan başta Ulu Önderimiz Atatürk ve kahraman silah arkadaşlarını bir kez daha anıyor, hatıraları önünde saygıyla eğiliyoruz. Çok yaşa Atatürk, çok yaşa cumhuriyet!

BAŞKAN - Sayın Çağlar Gökalp...

SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Bitlis) - Sayın Başkan, 29 Ekimde Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevinde tutsaklarla görüştük. Cezaevi Müdürünün değişmesinin ardından baskıların arttığı yönünde  ciddi beyanlar aldık. Çıplak arama dayatılıyor, kitap ve yayınlara erişim kısıtlanıyor, dilekçeler yanıtsız bırakılıyor ve kurslara katılım engelleniyor. Kadın tutsakları "Sen teröristsin!" diyerek provoke etmeye çalışan bir Cezaevi Müdürüyle karşı karşıyayız. 29 Ekimde yaptığımız ziyaretten sonra bu uygulamaların hafiflemesi beklenirken tutsak ailelerinin aktardığına göre baskılar artmış durumda. İnsan onurunu zedeleyen bu uygulamalar kabul edilemez. Sayın Adalet Bakanına sesleniyoruz: "Kimi kime şikâyet ediyorsunuz?" diyerek mahpusları tehdit eden Kayseri Kadın Cezaevi Müdiresi yaptığı hukuksuzluklara sizi de ortak mı ediyor yoksa bu hukuksuzluklar sizin talimatınızla mı uygulanıyor? Meclis derhâl devreye girmeli, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu (İHİK) cezaevine heyet göndererek iddiaları yerinde tespit etmeli.

BAŞKAN - Sayın Akgül...

İSMAİL AKGÜL (Bolu) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Bolu'da köylerimiz doğal gaz bekliyor. Özellikle kış şartlarının ağır geçtiği ilimizde vatandaşlarımız odun, kömür ve sobayla ısınma zahmetinden kurtulmak istemektedir. Bazı illerimizde köylere doğal gaz ulaştığını görüyor ve memnuniyet duyuyoruz. Aynı imkânın da Bolu'muzun köylerine ulaşmasını istiyoruz. Şehir merkezimizin hemen yakınında bulunan mevcut doğal gaz hatlarına yakın olmasına rağmen bu hizmeti bekleyen köylerimiz için somut bir çalışma başlatılmalıdır. Ayrıca, bu çalışma köyden kente göçün de önüne geçecek, üretim artacaktır. Kışın ağır yaşandığı Bolu'da ve ilçelerimizde ısınma zorunlu bir ihtiyaçtır. Uygulanan son tüketim limitlerindeki sınırların ilimizin gerçek ısınma ihtiyacına göre değerlendirilmesini, doğal gaz tüketimini normalden pahalı hâle getiren uygulamanın tekrar gündeme alınmasını bekliyoruz. Bakanlığımızdan hem köylerimize doğal gaz ulaştıracak somut bir yatırım programını hem de ağır fatura yükünden koruyacak düzenlemeler yapmasını talep ediyor, Bolulu hemşehrilerimi saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN - Sayın Yıldırım Kara...

NERMİN YILDIRIM KARA (Hatay) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Deprem illerindeki yerinde dönüşüm süreçleri maalesef içinden çıkılmaz bir hâl aldı. Hâlbuki kamuoyuna yansıyan ifadelerde Sayın Kurum da referans verilerek ağustostan itibaren otuz dört günde bir hak ediş ödemeleri yapılacaktı fakat doksan günü, yüz yirmi günü bulan hak edişlerden dolayı hem müteahhitler zarar görüyor hem de vatandaşlar sıkıntı çekiyor. TOKİ inşaatlarında yüklenici firmalar "Finansman krizine girdik." diyor, vatandaşın evlerini bitiremiyor. Defne'de bugün bazı işçiler çatıya çıkarak paralarını alamadığı için eylem yaptılar. Cırtıman'da, Belen'de köy evleri ile ilgili altyapı sorunu var. İskenderun Numune Mahallesi 14'üncü etap, Belen'deki depremden evvel yapılan 1'inci etap TOKİ'ler, İsmet İnönü Şahin Tepesi'ndeki TOKİ'ler bir an evvel uygun şartlarda yapılmalıdır.

BAŞKAN - Sayın Ertuğrul...

EYLEM ERTUĞ ERTUĞRUL (Zonguldak) - Antalya'da başlayan COP31 İklim Zirvesi'nde küresel iklim politikaları ve karbonsuzlaşma hedefleri tartışılırken bizler bu kürsüden Türkiye'nin sanayileşme yükünü iki asırdır ciğerleriyle, canıyla ve emeğiyle ödeyen Zonguldak'ın sesini yükseltiyoruz. Antalya'daki COP31 masalarına Zonguldak iklim zirvesinin ortak iradesini iletiyoruz. Zonguldak Türkiye'nin yeşil ekonomik dönüşüm pilot kenti ilan edilmeli, uluslararası ve ulusal adil geçiş fonları öncelikle maden emekçilerimizin ve bölgemizin güvenli geleceğine aktarılmalıdır. Zonguldak'ın geleceği kontrolsüz bir sosyoekonomik çöküşe, çevre felaketlerine ve kirli sanayi dayatmalarına terk edilemez. Zonguldak Türkiye'nin adil dönüşüm ve temiz sanayi pilot başkenti olmaya, tıpkı kurulduğu yıllardaki gibi ülkenin itici gücü olmaya hazırdır. Zonguldak için ekolojik, hukuki ve ekonomik adalet, kömürün başkentine hak ettiği adil geçişi istiyoruz.

BAŞKAN -  Sayın Ertuğrul, teşekkür ederim.

Sayın Kanko...

MÜHİP KANKO (Kocaeli) - Türkiye'nin içinde bulunduğu karanlık tabloyu rakamlarla anlatmak istiyorum: 44 milyon vatandaşımız bankalara borçlu, 26 milyon icra dosyası var, 3 milyon 991 bin hane sosyal yardımlarla geçinmeye çalışıyor, 6 milyon gencimiz ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor, 936.528 kişi tutuklu veya denetimli serbestlik kapsamında gösteriliyor.

Buradan iktidara soruyorum: Milyonlarca insan borç içindeyken, gençlerimiz iş bulamazken, ailelerimiz sosyal yardıma muhtaçken hangi ekonomik başarıdan söz ediyorsunuz? Türkiye'nin tek sorunu yalnızca ekonomik kriz değil, giderek derinleşen toplumsal krizdir. Vatandaş borçla, gençler işsizlikle, emekliler yoksullukla mücadele ediyor. Bu rakamlar yalnızca ekonomiyi değil, toplumun içinde bulunduğu koşulları da gözler önüne seriyor. Millet artık vaat değil, çözüm bekliyor.

BAŞKAN - Sayın Aşıla...

MEHMET AŞILA (Kocaeli) - Teşekkürler Sayın Başkan.

COP31 başladı. COP31 nedir, biliyor musunuz? Hani, hoplaya zıplaya ölen Çinlilerle bizi korkutmuşlardı ya; siren çalan ambulanslar, beyaz tulumlular, yoğun bakım odaları, entübeler, cenazesine gidemediklerimiz, kireçle gömülenler, sonra aşı olana bedava pizzalar, bedava tiyatro, maç biletleri, promosyonlar, televizyona çıkan fonlanmış "prof"lar, siyasetçiler "Aşı oldun mu?" kampanyaları, ekranda "Aşımı oldum." tiyatroları... Sonuç? Aniden, birden bire, ansız ölümler. COP31 kendini seçkin, hatta tanrı ilan eden seçilmiş elitlerin ceplerini doldurma ve siyasi pozisyonlarını koruma projesidir. Adına "zirve" dedikleri bu tiyatronun milletimize ve insanlığa daha fazla fakirlik, daha fazla kontrol edilebilirlik ve daha fazla kölelikten başka katacağı hiçbir şey yoktur diyor, teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Sayın Eren...

SERHAT EREN (Diyarbakır) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

24 Eylül 2024'te kaybolan ve on sekiz gün sonra Van Gölü kıyısında cansız bedeni bulunan Rojin Kabaiş'in şüpheli ölümü hâlâ aydınlatılmadı. İki yılı aşkın süredir adalet arayan ailesi şimdi de saldırı ve ölüm tehditleriyle karşı karşıya. Rojin'in amcası Ahmet Kabaiş İstanbul'da maskeli 4 kişinin saldırısına uğradı. Ailenin avukatının açıklamasına göre saldırganlar "Rojin'in davasını bırakın." diyerek tehditte bulundu. Babası Nizamettin Kabaiş de hedef alındı. Buradan soruyorum: "Rojin'in davasını bırakın." diyenler kimlerdir? Kimler hangi gerçeğin açığa çıkmasından korkuyor? İçişleri ve Adalet Bakanlıklarını göreve çağırıyorum. Saldırganlar ve varsa arkasındaki bağlantılar ortaya çıkarılmalı, ailenin güvenliği sağlanmalı, Rojin'in ölümüne ilişkin bütün şüpheler etkili bir soruşturmayla aydınlatılmalıdır.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Sayın Kadıgil...

SALİHA SERA KADIGİL (İstanbul) - Tüm milletvekillerinin ve özellikle Meclis Başkanlığının çok iyi dinlemesini istiyorum.

Dün, burada, bir üst katta Adalet Bakanlığının bütçesini görüşürken kendisiyle ilgili iddialarda bulunan Milletvekilimiz Ahmet Şık'ın arkadaşının tutuklandığını, yetmiyormuş gibi kendisinin eşiyle ve kızıyla tehdit edildiğini o sözde Bakanın suratına söyledik. Bugün ne oldu dersiniz? Ahmet Şık'ın evi basıldı, eşi gözaltına alındı, şu anda Çağlayan Adliyesinde savcılıkta ifade vermek üzere bekliyor. Dün, aynı sözde Bakan Komisyonda bir Milletvekiline "Dokunulmazlığın olmasaydı şimdi hapisteydin." dedi. Buradan açık açık soruyorum: Dokunulmazlığını henüz kaldıramadığınıza siz böyle mi saldırıyorsunuz? Ya, Ahmet geçen hafta baypas oldu, eşi kanser hastası. Bu mudur bu ülkede milletvekilliği yapmanın bedeli? Bir sonraki adımınız ne? Susmazsak topuklarımıza mı sıktıracaksınız, ne yapacaksınız? İktidar vekillerinden ve özellikle Meclis Başkanlığından bir açıklama bekliyoruz. (Yeni Parti, DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Sayın Bilici...

BİLAL BİLİCİ (Adana) - Evet, bugünlerde, sadece Adana geri bırakılmıyor değil, aynı zamanda, Adanalı çiftçi de payını almış durumda. Adana'da limonun kilosu, gördüğünüz bu limonun kilosu bir 1 TL, mandalinanın kilosu ise 2-3 TL civarında ama marketlerde bu ürünler 40 TL, 50 TL, 60 TL; raflarda, büyükşehirlerde, pazarlarda görüyoruz. Rusya ve Ukrayna savaşı yüzünden gemi seferleri yapılamıyor doğru düzgün fakat bahaneler de bitmiyor. Plansızlık, öngörüsüzlük, önemsememe, basiretsizlik Adana'nın ve Adanalının kaderi olamaz. Kanun, tarıma millî gelirin en az yüzde 1'i destek ayırmayı öngörüyor. Narenciye için ton başına en az  150-200 dolar DFİF desteği verilmeli, nakliye masrafları karşılanmalı. Yeter artık, Adanalı çiftçiye sahip çıkılmalıdır diyorum.

BAŞKAN - Sayın Genç...

AŞKIN GENÇ (Kayseri) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Seçim bölgem Kayseri'nin Kocasinan ilçesi Yeşil Mahalle Muhtarımız Sayın Fatih Tellioğlu mahallemizde yaşanan önemli bir sorunu tarafımıza iletti. Yeşil Mahalle'de deprem nedeniyle 2 ilkokul binası kullanılamaz hâle geldi. Hacı Mehmet Soyışık İlkokulunun yeniden yapımı başlamış durumda ancak Gözüakçalar İlkokulu için açıklanmış bir takvim yok. Millî Eğitim Bakanlığının verilerine göre 130 öğrencimiz başka bir okulun binasında öğleden sonra saat birde derse giriyor, akşam beş buçukta çıkıyor, kışın hava karardığında evlerine dönüyor. Asgari ücretle geçinen vatandaşlarımızın ve emeklilerimizin yoğun olarak yaşadığı mahallemizde aileler çocuklarını her gün okula götürüp getirmek zorunda kalıyor. Depremin üzerinden üç yılı aşkın süre geçti. Bu çocuklarımız daha ne kadar bekleyecek? Millî Eğitim Bakanlığından Gözüakçalar İlkokulunun yatırım programına alınmasını ve yapım takviminin açıklanmasını bekliyoruz.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN - Sayın Karaoba...

ALİ KARAOBA (Uşak) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Bir vatanın kurtuluşuna, bir milletin geleceğine adanmış bir ömür, karanlığa umut, esarete bağımsızlık, geleceğimize cumhuriyet olan, milletimizin kaderini değiştiren Büyük Önder'imiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88'inci yılında sonsuz saygı, özlem ve minnetle anıyorum.

Devrimleriyle milletin iradesini saraylardan alıp Meclise taşıdı, eğitimde ve hukukta çağdaşlaşmanın önünü açtı, kadınlara seçme ve seçilme hakkını kazandırdı. Kulluğun yerine yurttaşlığı, karanlığın yerine bilimi, çaresizliğin yerine umudu koydu, bağımsızlığımızı bir milletin vazgeçilmez karakteri hâline getirdi. Bugün bize düşen; Atatürk'ün bağımsızlık, laiklik, hukuk ve çağdaşlaşma mücadelesini kararlılıkla yaşatmaktır. Açtığın yoldan, gösterdiğin hedeften ve emanetin cumhuriyetten asla vazgeçmeyeceğiz. Fikirleriniz yolumuz, cumhuriyetin sonsuza dek gururumuz olacak.

Rahat uyu Ata'm; cumhuriyet sahipsiz değil, mücadelen yarım kalmayacak.

BAŞKAN - Sayın Toy...

RUKİYE TOY (Sivas) - Türkiye olarak dünyanın ortak geleceği için tarihî bir buluşmaya ev sahipliği yapıyoruz. Antalya'da gerçekleştirilen COP31 İklim Zirvesi'nin ülkemizin uluslararası görünürlüğüne ve küresel meselelerdeki etkin rolüne çok önemli katkılar sağlayacağına inanıyor, ülkemiz ve dünyamız için hayırlı neticeler alınmasını temenni ediyorum.

Bu bağlamda, bizler de iklim değişikliği başta olmak üzere yaşanabilecek tüm olumsuzluklara karşı Sivas'ımızın gelecek yıllarına önemli yatırımlar yapmaya devam ediyoruz. Eylül 2025 tarihinde çalışmalarına başlanan Koç Regülatörü ve İçme Suyu İsale Hattı Projesi'nin açılışını önümüzdeki pazar günü gerçekleştireceğiz. 1 milyar değerindeki projeyle yılda 16,3 milyon metreküp su alınabilecek ve inşallah bu sayede Sivas'ımızın içme suyu ihtiyacı 2053 yılına kadar güvence altına alınmış olacak. Emeği geçen herkese şükranlarımı sunuyor, şehrimize hayırlı uğurlu olmasını temenni ediyorum.

BAŞKAN - Şimdi Sayın Grup Başkan Vekillerimizin söz taleplerini karşılayacağım.

İlk söz talebi Balıkesir Milletvekilimiz, İYİ Parti Grubu adına Grup Başkan Vekili Sayın Turhan Çömez'in.

Buyurun Sayın Çömez.

TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Saygıdeğer milletvekilleri, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Bugün 10 Kasım, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ebedileştiği gün. Karakteriyle, cesaretiyle, duruşuyla, kararlılığıyla, fedakârlığıyla, vizyonuyla ve öngörüsüyle emperyalistler tarafından her yanı kuşatılmış, işgal edilmiş toprakları bize vatan yapan, yıkılmış bir imparatorluğun külleri üzerinde bize cumhuriyet kuran Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü rahmet, minnet ve şükranla yâd ediyoruz. Onun kurduğu Gazi Meclisimizin çatısı altında onun emaneti kurucu değerlerimize, laik, demokratik, sosyal hukuk devletimize sahip çıkacağımıza, aynı inanç ve kararlılıkla gelecek nesillere emanet edeceğimize söz veriyoruz.

Saygıdeğer milletvekilleri, dün İzmir'de 17 canımız bir iş cinayetinde maalesef kayıp gitti ve 17 can, yitip giden 17 can.

2026'nın başından beri iş cinayetlerinde kaybettiğimiz işçi sayısı 1.930, bir daha söylüyorum, 1.930 ve sadece çocuklarımız, yavrularımız, iş cinayetinde hayata veda eden küçücük bedenler, o evlatlarımızın sayısı 66. Allah aşkına, nasıl bir ülke idare ediyorsunuz, nasıl bir Türkiye idare ediyorsunuz ve bütün bu rakamları, bütün bu tabloyu, bütün bu manzarayı bu ülkeye nasıl reva görüyorsunuz?

HABAŞ, sahibi Türkiye'nin en zengin 100 Türk'ünden biri. Dün o elim hadisenin ardından bakanlarımız olay mahalline gittiler ve Sayın Bakan, Çalışma Bakanı Sayın Işıkhan bir açıklama yaptı, dedi ki "Müfettişler çok ciddi sıkıntılar yaşanmadığını belirlemişler -yani sıkıntı bulamamışlar, çok ciddi sıkıntı yokmuş- ama bu iş kazası ciddi anlamda sıkıntıya sebep oldu." Ben bu ülkede bu lafları, bu cümleleri kullanan bir Bakanın o görevi yapamayacağını düşünüyorum. Allah aşkına, 17 can, çok açık bir iş cinayetinde yitip gitmiş; sıkıntıdan bahsediyor Sayın Bakan.

Bölgeye giden milletvekillerimiz oldu, Değerli İzmir Milletvekilimiz Hüsmen Kırkpınar çok ayrıntılı bilgiler aldı, biz de sahadan bilgiler aldık; tavan vinci, hareketli bir vinç sıvılaştırılmış çelik dolu bir top taşıyor ve vincin kirişi kırılıyor. Hiç mi kontrol etmediniz; denetimlerden nasıl geçti, hiç mi teftiş etmediniz? Tavan vinci koparak orada bulunan ark ocağına düşüyor ve doğal gaz boruları, oksijen tankları patlıyor ve ardından büyük bir felaket.

Şimdi, iş yerine baktığımız zaman, iş yerinin karnesi son derece kötü; 1999'da 4 işçi -kayıtlara geçsin diye söylüyorum- 2007'de 1, 2008'de 1, 2013'te 1, 2013'te bir daha, 4 yaralı, 1 işçi, 2018'de 1, 2019'da 1, 2020'de 1, 2020'de 1 işçi daha, 2020'de 1 işçi daha, 2022'de ve 2024'te birer işçimiz, 2025'te 7 yaralı, keza 2026'da, Ekim ayında ve Kasım ayında, şuradan beş on gün önce 2 işçimiz hayata veda etti. Saydık rakamları tek tek, tam 34 işçimiz sadece HABAŞ'ta siz iktidara geldikten sonra hayatını kaybetmiş. Oturdum, rakamlara baktım, Amerika'nın İran savaşında kaybettiği asker sayısı 23 yahu! Koskoca savaşta 23 asker kaybediyor Amerika, sizin iktidarınızda, sizin döneminizde bir işletmede 34 kardeşimiz, 34 emekçimiz maalesef iş cinayetlerine kurban gidiyor.

Buradan açıkça ifade ediyorum, artık meseleyi ciddiye alın, meseleyi ciddi bir şekilde ele alın, bu iş cinayetlerinin sona ermesi için ne gerekiyorsa yapın. Ha, siz bunu duyduğunuz zaman gerekeni yapmışsınız dün; işçilerin üzerine yürümüşsünüz, işçileri derdest edip götürmüşsünüz, feryat edenler kendini yakmışlar, hastane önünden gösteri yapan veya eleştiri yapanları alıp götürmüşsünüz! Size yakışanı yapmışsınız ama Türkiye sizin bu uygulamalarınıza yakışmıyor. Siz bu uygulamalarla Türkiye'yi bu şartlar altında yönetemezsiniz diyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Söz alabilir miyim Başkanım, devam edebilir miyiz lütfen.

BAŞKAN - Buyurun, buyurun.

TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Sayın Erdoğan, Bakanlar Kurulu toplantısından sonra bir değerlendirme yapmış ve yaptığı değerlendirmede "Biz meseleyi çok sıkı bir şekilde takip ediyoruz. İnşallah, bunda en küçük bir taviz ve tavsama olmayacak. Biz başkalarına benzemeyiz." demiş.

Şimdi, Sayın Erdoğan meseleyi hakikaten çok sıkı takip ediyorsa yapılacak şeyleri hakkıyla ve layıkıyla zamanında yapması gerekiyor. Biz Sayın Erdoğan'dan, Sayın AK PARTİ Grubundan, Sayın Maliye Bakanından, Sayın Adalet Bakanından bu ülkeyi soyanların listesini istiyoruz. Sayın Erdoğan'a açık çağrıda bulunuyoruz buradan İYİ Parti Grubu olarak: Açıklayın bu çeteleri, açıklayın bu hırsızları, bu ülkeyi soyup soğana çevirenleri tek tek açıklayın.

Bakın, içinde bürokratlar var, içinde siyasetçiler var, yargı mensupları var, yanı sıra mülki amirler var. Biz şu anda bildiklerimizin sadece yüzde 5'ini konuşuyoruz, yüzde 95'ini konuşmuyoruz, sorumluluğumuz gereği konuşmuyoruz ama bilmediğimizi zannetmeyin.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayınız.

TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) -  Kimin nerede, ne yaptığını, hangi rant mekanizmasıyla ceplerine hangi milyarları boca ettiğini tek tek biliyoruz. Buradan açıkça çağrıda bulunuyoruz, AK PARTİ Grubunun 3 Sayın Grup Başkan Vekili de -belki buna Sayın Yenişehirlioğlu da katılır daha sonraki değerlendirmelerinde- "Bu listeler açıklansın." dedi, Maliye Bakanı da "açıklansın" dedi. İşte, burada tam 440 kişi 401 milyar lirayı ceplerine indirmişler, 1 Eylülden 16 Eylüle kadar; bile bile indirmişler. Şimdi biz bu 440 kişiyi bilmek istiyoruz. Bu milletin alın terine, göz nuruna, umuduna, heyecanına, beklentisine göz dikmiş bu çetelerin tek tek ifşa olmasını istiyoruz. Bu bahsettiğiniz rakam 440 milyar lira ne biliyor musunuz? Yunanistan'ın savunma bütçesi. Köprüleri satacaksınız, otoyolları satacaksınız, yanı sıra çevre yollarını satacaksınız, bütün bunları sattığınızda alacağınız para on beş gün içerisinde çetelerin götürdüğü  paranın yarısı kadar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN -  Mikrofonunuzu son kez açıyorum, lütfen tamamlayınız.

TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) -  Allah aşkına, tarih böyle bir hırsızlık görmedi, tarih böyle bir soygun görmedi.

Buradan samimiyetimle  bir şeyi ifade etmek istiyorum: İçinizde çok sayıda arkadaşımızın bu konudan muzdarip olduğunu da biliyorum. Ben bu sıralardan size baktığımda acaba burada oturanlardan herhangi birisi fon soygununda, vurgununda bir şey götürmüş mü diye tereddüt etmek istemiyorum. Kapının önünde fon toto oynanıyor biliyor musunuz; kimin ne yaptığı konuşuluyor kapının önünde! Siz bu töhmetten kurtulmak için, insanların kafasındaki soru işaretlerinden kurtulmak için bu 440 alçağı, bile bile bu milleti soyan, bu milletin alın terine ve umuduna, hayallerine göz diken bu alçakların listelerini açıklayın.

Bugün Partimizin grup önerisinde çeteden bahsedeceğim ve çetenin bütün detaylarını sizlerle paylaşacağım ama bir kez daha çağrıda bulunuyorum: Buraları lütfen es geçmeyin ve bu hırsızları tek tek açıklayın diyorum.

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Grup Başkan Vekili İzmir Milletvekili Sayın Rahmi Aşkın Türeli.

Buyurun.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün 10 Kasım; ebedi Başkomutanımız, Büyük Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümü. Onu büyük bir özlemle anıyoruz.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk Samsun'a ayak bastığında karşısında işgal altında bir yurt, dağılmış bir ordu ve umudunu yitirmeye yüz tutmuş bir halk vardı. Kurtuluşu dışarıda arayanlara karşı "Ya istiklal ya ölüm!" diyerek milletin iradesine ve gücüne güvendi. Amasya'dan Erzurum'a, Sivas'a, oradan Ankara'ya uzanan yolda dağınık direnişleri tek bir ulusal mücadelede birleştirdi. Türkiye Büyük Millet Meclisini açarak savaşın en çetin günlerinde bile kararı millete bıraktı. Savaşı önce cephede, sonra masada bütün dünyaya kabul ettirerek bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'ni ilan etti.

Atatürk, cephede kazanılan zaferi okulda, fabrikada, tarlada ve kürsüde kalıcı kılmak için çalışmaya devam etti; siyasi bağımsızlığı ekonomik, kültürel ve bilimsel bağımsızlıkla tamamladı. Eğitimi birleştirdi, harf devrimiyle okuma yazmayı halkın her kesimine ulaştırdı. Hukuku çağdaş temellere oturtarak yurttaşı tebaa olmaktan çıkardı, yasalar önünde eşit bireyler hâline getirdi. Kadınlara seçme ve seçilme hakkını dünyanın pek çok ülkesinden önce tanıyarak toplumun yarısını hayatın her alanına kattı. Cumhuriyeti gençlere emanet etti, 23 Nisanı çocuklara armağan etti.

Atatürk'ün kalkınma vizyonu daha henüz cumhuriyet ilan edilmeden önce başlamıştı.               17 Şubat- 4 Mart 1923 tarihleri arasında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde Anadolu'nun her yerinden gelen 1.135 delege on beş gün boyunca ülkenin bir iktisadi fotoğrafını çektiler; nasıl bir ekonomik model seçmeliyiz gelişebilmek için, bunu konuştular ve Atatürk, o kürsüden siyasi ve askerî zaferlerin iktisadi zaferlerle taçlandırılmadıkça kalıcı olamayacağını söyledi.

1929 Dünya Ekonomik Buhranı serbest piyasanın sınırlarını dünyaya gösterirken Türkiye, 1933 yılında birinci sanayi planını hazırladı ki çok önemlidir, o dönemin en çok ihtiyacı hissedilen 3 beyazı; unu, şekeri ve bez ürünlerini ülkenin içinde, değişik coğrafyalarında üretmeye başladı. Kayseri'den Nazilli'ye, Karabük'ten Kırıkkale'ye Sümerbank, Etibanklar kuruldu, Anadolu'nun bağrında yeni üretim ve sanayi merkezleri yaratıldı; Kırıkkale'de silah ve mühimmat, Kayseri'de uçak üretilmesi savunmada dışa bağımlılığın tam bağımsızlığın önündeki en büyük engel olduğunu gören bir öngörünün ürünüydü.

Atatürk'ün tam bağımsızlık anlayışı yurt içinde barışı ve dünyadaki saygınlığı birlikte gözetiyordu. "Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır." diyen, fikirleri ve ilkeleriyle sonsuza dek yaşayacak olan Ulu Önder'imizi ve silah arkadaşlarını rahmet, saygı ve minnetle anıyorum.

Değerli milletvekilleri, dün hepimizin yüreklerini karartan bir haber aldık, İzmir Aliağa HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında bir patlama meydana geldi; 17 kişi hayatını kaybetti, 1'i ağır 12 yaralı var ve bir şehit yakını fabrika önünde kendini ataşe verdi. Millet olarak acımız büyük. Hayatını kaybeden işçilerimize Allah'tan rahmet, yakınlarına başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum.

Cumhuriyet Halk Partisi olarak hemen bir heyet oluşturduk Grup Başkan Vekilimiz Serkan Sarı, İzmir Milletvekilimiz Mahir Polat ve Adana Milletvekilimiz Müzeyyen Şevkin'den oluşan ve heyet patlamanın yaşandığı fabrikaya girerek incelemelere başladı, yaralı işçileri ve ailelerini ziyaret ediyor. Heyet, incelemelerinin ardından bir rapor hazırlayacak ve bu raporu da biz kamuoyuyla paylaşacağız.

Aslında bu şunu gösteriyor bize; bu olaylar tesadüfen ortaya çıkmış olaylar yani münferit olaylar değil, ortada çok ciddi bir sorun var, çalışma hayatında çok büyük bir sorun var. "İş kazaları" diyorduk, artık onlara "iş kazaları" demiyoruz, "iş cinayetleri" diyoruz.

İSİG Meclisi verilerine göre 2026 yılının ilk on ayında 1.930 işçi iş cinayetinde hayatını kaybetmiş. Hatırlatmak isterim, 2012 yılında büyük iddialarla çıkarılan bir 6331 sayılı Yasa vardı; bu, iş sağlığı ve güvenliği alanında büyük bir reform iddiasıyla geldi, bu sorunları çözecekti ama ne yazık ki bu sorunların hiçbirini çözmedi ve 2013'ten başlayarak rakamı vereyim: 2013-2026 Ekim arasında en az 26.790 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Teşekkür ederim.

Bu da bize gösteriyor ki bu kanun artık hiç bir işe yaramıyor. Neden? Çünkü sonuç itibarıyla kurulan sistem son derece yanlış bir sistem. İş güvenliği uzmanlarının ve iş yeri hekimlerinin işverenden ücret aldığı ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin özel şirketlere devredildiği bir sistem işlemez. Nitekim zaten işlemediği ortada. Türkiye'nin vakit kaybetmeden, hızlı bir biçimde iş sağlığı ve güvenliği sistemini tepeden tırnağa yeniden kurgulaması, özellikle sorunlu alanlar, en çok sıkıntılı alanlar olan, sektörler olan inşaat, madencilik, tarım ve ağır sanayi iş kollarına özel düzenlemeleri hayata geçirmesi gerekiyor.

İş güvenliği işverenin kâr ve üretim hesaplarına kurban edilemeyecek kadar kutsaldır. Emeğin onuru hiçbir bilançonun gölgesinde kalamaz. Devletin tüm kurumlarını bu facianın hesabını sonuna kadar sormaya, emek cephesini ise bu kayıpların bir daha yaşanmaması için ortak bir iradeyle harekete geçmeye davet ediyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Biz de Cumhuriyet Halk Partisi olarak konuyu çok yakından takip etmeye devam edeceğiz. Zaten konuyla ilgili bir Meclis araştırma komisyonu kurulması önergemiz var, bu önergemize de -muhalefet partilerinin de buna ilişkin önergeleri var, görüyoruz- iktidar cephesinden buna destek istiyoruz. Gelin, bu sorunu konuşalım, nasıl bir kanun gerekiyor, bu sorun nasıl çözülür, bunları hep beraber yüce Meclis çatısı altında çözelim.

Son olarak, bu fon soygunu üzerine birkaç şey söyleyeyim. Dört tane şart söylemiştik ve bunların önemli olduğunu ki bu sorunu ortaya çıkarmak hem aydınlatmak hem de bundan sonra bir daha olmaması için ne yapılması gerektiği üzerinde konuştuğumuzda dedik ki; birincisi, Mecliste, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında bir Meclis araştırma komisyonu kurulmalı. İktidarıyla muhalefetiyle bu konuyu enine boyuna inceleyelim, hem mevcut durum nedir, neden ortaya çıktı, ona bakalım hem de bundan sonra bunun olmaması için ne yapılması gerekiyor, konuşalım.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Son kez uzatıyorum.

Buyurun.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - İki, bu listeler açıklansın. Bu fon soygununu yapanlar kimler, neler kazandı, ne kadar kazandı? Anlaşıldığı kadarıyla birtakım listeler var, Cumhurbaşkanının önünde olduğu falan söyleniyor, lütfen bunu kamuoyuyla paylaşın, bunlar önemli. Bütün halkımız, bu ülkede yaşayan bütün insanlar, herkes bunu bekliyor.

Üç; hâlâ bu kurumlarda, sermaye piyasasını düzenleyici ve denetleyici görevi olan kurumlarda, SPK, Borsa İstanbul, Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank ve BDDK'de çalışan üst düzey yöneticiler, başkanlar, Yönetim Kurulu üyeleri ve denetleme kurulları görevde, bunlar derhâl görevden alınmalı ve son olarak diyorduk ki organize suç kapsamında bu konu, araştırılmalı, baktık ki geçtiğimiz günlerde Adalet Bakanı söyledi "Bu bir organize suçtur." dedi. O zaman şunu soruyoruz; organize suçun lideri kim? Bunun liderinin kim olduğu kamuoyuyla paylaşılsın. Gerçekten de bir organize suç var; bu organize suç nedir, kimler bunun içine girdi, bu nerelerden himaye gördü? Çünkü sonuç itibarıyla...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Tamamlayabilir miyim Sayın Başkan.

BAŞKAN - Kayıtlara geçiyor, bu şekilde tamamlayın lütfen.

RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Bu kimdir, nereden, neden kaynaklandı, bunun içinde kimler var? Çünkü bir tarafta görüyoruz ki vurguncu, soyguncu birtakım finans dünyası var bunun içinde, bu işin içine karışmış olan; e, bir tarafta bürokrasi var buna göz yuman -Ne derseniz deyin, onların ne olduğunu göreceğiz, muhtemelen bu araştırmalar sonucunda ortaya çıkacak, çıkmasını istiyoruz- bürokrasi ayağı var ve bir de siyasetten himaye gördüğünü görüyoruz, kimler var bunun siyasi ayağında? Toplum bunları bir an önce açık ve net olarak açıklanmasını ve bunun görünmesini, bilinmesini istiyor.

Teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz.

Şimdi Milliyetçi Hareket Partisi Grup Başkan Vekilimiz Manisa Milletvekilimiz Sayın Erkan Akçay.

Buyurun efendim.

ERKAN AKÇAY (Manisa) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Genel Kurul...

Sayın Başkan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkan Vekilliğine seçilmiş olmanız münasebetiyle tebriklerimi ve başarı dileklerimi sunuyorum ve hayırlı uğurlu olsun temenni ediyorum.

Bugün cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü şükranla ve saygıyla anıyoruz. Atatürk, yalnızca savaşların muzaffer komutanı değildir; o, aynı zamanda, çökertilmiş bir devletin, ordusu dağıtılmış, silahları elinden alınmış, ekonomisi mahvedilmiş, müstevlilerce işgal edilmiş bir vatanın milletini yeniden şahlandırıp istikamet kazandıran, bağımsızlığı devlet fikrine, devlet fikrini cumhuriyet iradesine dönüştüren kurucu liderdir. Çanakkale'de milletin direncini, Sakarya'da vatanın bütünlüğünü, Dumlupınar'da istiklalin hükmünü temsil etmiştir. Fakat onun asıl büyüklüğü, askerî zaferi siyasi ve medeni bir kuruluşa dönüştürmesindedir çünkü o "en büyük eserim" dediği cumhuriyeti yalnızca bir yönetim biçimi olarak değil millet egemenliğinin, hür düşüncenin ve muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkma hedefinin adı olarak görmüştür.

Atatürk'ün düşünce ve fikir dünyasını anlamak isteyen herkesin dönüp bakacağı temel metinlerden biri de Nutuk'tur. Nutuk yalnızca geçmişin ve bir dönemin anlatısı değildir; kriz zamanlarında iç cephenin nasıl tahkim edileceğini ve edildiğini, devletin nasıl ayağa kaldırılacağını, milletin nasıl toparlanacağını ve bağımsızlığın hangi temeller üzerinde yükseleceğini gösteren tarihî bir rehberdir. Nutuk'ta özellikle "iç cephe" vurgusu son derece önemlidir; Atatürk, dış cephede kazanılacak başarının içerideki birlik ve dayanışmayla mümkün olduğunu açıkça ortaya koyar. Ona göre, asıl cephe, milletin kendi içinde kurduğu birlik ve dayanışmasıdır; iç cephe sağlam değilse dışardaki mücadele eksik kalır. Bu söz, bugün de bize güçlü bir mesaj vermektedir: Türkiye'nin karşı karşıya bulunduğu her meselede; ekonomiden güvenliğe, eğitimden teknolojiye, dış politikadan kültüre ve demokrasiye kadar en büyük gücümüz millî birlik ve dayanışmamızdır. Farklı düşünebiliriz, tartışabiliriz, yarış ve rekabet içinde olabiliriz, eleştirebiliriz fakat aynı vatan, aynı bayrak, aynı devlet, aynı istiklal ve aynı gelecek fikrini zayıflatamayız.

"Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." sözü de bugün hâlâ devlet hayatımızın temelidir. Millet iradesine saygı, hukuk düzenine bağlılık, demokrasiye inanç, akla ve bilime güven, tam bağımsızlık hedefi ve millî menfaatleri önceleyen duruş Atatürk'ten bugüne taşımamız gereken esaslardır. Atatürk'ü anmak ve anlamak, cumhuriyeti akılla, bilimle, irfanla, faziletle, emekle, birlikle, demokrasiyle ve bağımsızlık şuuruyla geleceğe taşımaktır.

Sayın Başkan,

Azerbaycan'ın 8 Kasım Zafer Günü'nü büyük bir gururla, sevinçle ve kardeşlik duygularıyla selamlıyoruz, kutluyoruz. Karabağ otuz yıl boyunca işgalin, zulmün ve hasretin adı olmuştu; Azerbaycan'ın vatan toprağı yıllarca matemle, acıyla ve bekleyişle anılmıştı fakat kırk dört günlük vatan muharebesi sonunda hak yerini bulmuş, Karabağ gerçek ve ebedî sahibine kavuşmuştur. Bu zafer yalnızca Azerbaycan'ın değil, bütün Türk dünyasının zaferidir çünkü Karabağ'da yükselen bayrak yalnızca bir toprağın azatlığını değil; Türk milletinin iradesini, bağımsızlık aşkını ve esarete boyun eğmeyen ruhunu temsil etmektedir.

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağ sıradan bir diplomatik ilişki değildir; biz aynı tarihin, aynı kültürün, aynı kaderin evlatlarıyız. "Tek millet iki devlet" anlayışı bizim için yalnızca güzel bir söz değil; tasada, kıvançta, mücadelede ve zaferde ortak yürüyüşümüzün adıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

ERKAN AKÇAY (Manisa) - Bu kardeşliğin gücünden rahatsız olanlar elbette olacaktır, Türkiye ile Azerbaycan'ın omuz omuza duruşunu gölgelemek isteyenler çıkabilecektir. Genel Başkanımız Sayın Devlet Bahçeli'nin 11 Kasım 2025'te ifade ettiği gibi, dostluk ve kardeşliğimizin üzerinde karabulutlar oluşturmaya çalışanların hevesleri kursaklarında kalacaktır.

Bu vesileyle, Karabağ'ın azatlığı uğruna can veren şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi minnetle anıyor; Azerbaycan'ın Zafer Günü'nü yürekten kutluyoruz. Yaşasın Türkiye-Azerbaycan kardeşliği diyoruz.

Sayın Başkan, dün İzmir Aliağa'da bir demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamada hayatını kaybeden işçilerimize Allah'tan rahmet, ailelerine ve çalışma arkadaşlarına sabır ve başsağlığı dileklerimizi iletiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

ERKAN AKÇAY (Manisa) - Yaralı işçilerimize acil şifalar temenni ediyoruz.

Bu acı olayın tüm yönleriyle aydınlatılması, varsa ihmali bulunanların hesap vermesi, işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerinin tavizsiz uygulanması ortak beklentimizdir diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ederim Sayın Başkan.

BAŞKAN - Teşekkürler.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grup Başkan Vekili Kars Milletvekilimiz Sayın Gülüstan Kılıç Koçyiğit.

Buyurun efendim.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın vekiller, ben de Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Evet, bugün 10 Kasım, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve aynı zamanda bu Meclisin ilk Başkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün de 88'inci seneidevriyesi, ölüm yıl dönümü. Bu vesileyle, saygıyla andığımı ifade etmek istiyorum.

Bugün cumhuriyeti konuşmamız gerekiyor. Bugün aslında ülke tarihini konuşurken eksik kalanları konuşmamız gereken bir dönemin olduğunu vurgulamak istiyoruz. Cumhuriyetin 103'üncü yıl dönümündeyiz, geride bıraktık ama hâlâ demokrasisi olmayan, hukukun üstünlüğü olmayan, sosyal adaleti olmayan, halkın refah içerisinde yaşamadığı ve en önemlisi adaletsizliklerin her gün tavan yaptığı bir rejimin, bir sistemin içerisinde yaşamaya çalışıyoruz. İnsanların neredeyse aç kalmak ile çalışırken ölmek arasında tercih yaptığı bir emek rejiminin içerisinde yaşıyoruz. İnsanların ekmek kuyruklarında, akşamları çöplerde ne yazık ki evine bir parça ekmek götürmeye çalıştığı bir sistemin içerisinde yaşıyoruz. O nedenle, görüp yeniden, aslında dönüp yeniden bir muhasebe yapmaya ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum Sayın Başkan. Bu Meclisin gerçekten tarihî sorumluluğunu yerine getirmesi gerekiyor. Cumhuriyeti demokrasiyle, cumhuriyeti adaletle, cumhuriyeti eşitlikle, cumhuriyeti özgürlükle, cumhuriyeti refahla taçlandırmak gerekiyor, demokratik bir cumhuriyeti inşa etmek gerekiyor ve bu, bütün Meclisin temel sorumluluğudur. Bu konuda herkesin üzerine düşen adımı atması gerekiyor.

Sayın Başkan, sayın vekiller; burada gerçekten söz kurmakta zorlandığımız şeyler yaşıyoruz. Bunlardan birisi de her seferinde işçi katliamları. İşçi katliamları oluyor, biz burada söz kuruyoruz, taziye dileklerinde bulunuyoruz, Bakanlar, vekiller cenazelere gidiyor, birkaç gün bunu gündem yapıyoruz, sonra herkes evine dönüyor, herkes rutin yaşamına dönüyor ama o ocaklara düşen ateşler yanmaya devam ediyor.

Bakın, bugün bu ülkede 18 işçinin yaşamını yitirdiğini biliyoruz HABAŞ'taki patlamada, bir de kardeşinin orada öldüğünü duyduktan sonra bu acıya dayanamayıp kendisini yakan bir abi var, 19 ve hâlâ ulaşılamayanlar var. Yayın yasağı niye geldi biliyor musunuz? Çünkü ölüm sayısının artmasından endişe ediliyor ve sayıların daha yüksek olduğu söyleniyor bize oradaki hastanede çalışan arkadaşlarımız tarafından. Ama görüyorsunuz değil mi? Her şey normal yürüyor, her şey rutin yürüyor. Bu ülkede hiçbir şey olmamış gibi yaşam devam ediyor, 18 insan evine ekmek götürmek için işe gitti ama bir daha evine dönemedi. Bu mudur, bu Meclis bu halka bunu mu reva görüyor? Kaç tane daha iş katliamı olacak, işçi cinayeti olacak da bu Meclis "Yeter ya, yeter! Bu insanlar bizim insanlarımız, bu işçiler bu ülkenin işçileri, ölmesinler, önlem alalım." diyecek? Bunu gerçekten ne zaman yapacağız? Biz sormak istiyoruz Sayın Başkan.

İliç'te 9 işçi binlerce ton toprağın altında kaldı, komisyon raporu var. Geçenlerde de yine söyledik bunu, burada konuştuk İstanbul'daki sel vesilesiyle. Koca bir raporu var, "İş cinayetleri nasıl işlenir? İş cinayetlerini engellemek için nasıl önlemler alınır?" diye dünya kadar bir külliyat oluştu. Ya, tek bir satırı yaşama geçmez mi?

Çalışma Bakanı utanmadan, sıkılmadan, gelmiş Meclise, sunum yapmış ve süslü süslü laflar etmiş; sendikalaşma oranını yazmış, bir de iş kazalarıyla ilgili olası riskleri ortadan kaldırmak ve bütün iş yerlerinde koruyucu önleyici kültürü yerleştirmek gerektiğini söylemiş. Hangi kültürden bahsediyor Bakan? İşçiler ölüyor bu ülkede, patır patır ölüyor, bir işçi mezarlığına döndü Türkiye.

Bu HABAŞ dediğiniz katil bir firma, açık ve net söylüyorum. Bir ayda 20 işçinin öldüğü, hâlâ yaralıların olduğu, kaçını yitireceğimizi bilmediğimiz bir tablo var. Ekim ayının başından beri bu iş yerinde insanlar yaşamını yitiriyor; bakın, 21 Ekimde taşeron işçisi Hakan Doğan yüksekten düşerek hayatını kaybetmiş, 5 Kasımda 20 yaşındaki Eyüp Eğinli iş makinesi lastiğine hava basarken meydana gelen patlamada yaşamını yitirmiş; şimdi, 9 Kasımda 19 işçi yaşamını yitirdi. Peki, bu HABAŞ'a bir ceza kesilmiş mi? Bu HABAŞ'ın patronu kim, kimin yakını, kiminle ilişkisi var, kim göz yumuyor bu iş cinayetlerine? İşçi mezarlığına dönen bu HABAŞ'a kim göz yumuyor Sayın Başkan? Biri çıksın, bize yanıt versin ya.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bugün Vedat Işıkhan gitmiş Menemen Asarlık'a; benim de yaşadığım bir yerdir Sayın Başkan. Bakın, orada işçi yaşamını yitiriyor. Aynı zamanda bizim eski İlçe Başkanımız Bayram Kınacı'nın kardeşi, 3 çocuk babası, 58 yaşında, dört gündür işe gidiyormuş, dört gündür işe girmiş. Nasıl sevinmiştir değil mi? "İş buldum ya, 3 çocuğuma bakacağım, aileme bakacağım." Nasıl mutlu gelmiştir evine değil mi iş bulduğu gün? Nereden bilecek, dört gün sonra o iş yerinden cenazesinin çıkacağını. Şimdi, Sayın Bakan gitmiş o cenazeye, AKP'nin milletvekilleri gitmiş o cenazeye.

Ben sormak istiyorum: Bakanın görevi, iktidar partisinin milletvekillerinin görevi, bürokratlarının görevi işçilerin cenazesinde Fatiha okumak mıdır? Niye önlemiyorlar bu ölümleri, niye iş cinayetlerinin önüne geçmiyorlar, niye bu kazaları engellemiyorlar, niye denetlemiyorlar? Kim bunun sorumlusu, kim?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sorumlusu burada oturanlar, her gelen yasaya el kaldıranlar, sermaye lehine yasa çıkaranlar, utanmadan, sıkılmadan, bir yılda iş kazalarında 1.900'den fazla işçi yaşamını yitirirken buna göz yumanlar, patrona kendisini denetleyecek iş güvenliği firmasının parasını verdirtecek yasayı yapanlar. Bakan açıklamış, demiş ki: "Biz denetimlerde Avrupa'dan daha iyi noktadayız." Ya, güler misin, ağlar mısın? Soruyorum: Almanya'da, Fransa'da, Avrupa'nın hangi ülkesinde, OECD ülkelerinin hangisinin içerisinde böyle yüksek işçi ölümleri var? Çıksın açıklasın; nasıl yapıyor denetimi; kimi gönderiyor denetime, patronun arkadaşını mı gönderiyor? Niye bu ülkede bağımsız denetçiler yok? Niye bu ülkede kamusal denetim yok?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Toparlayacağım Sayın Başkan.

BAŞKAN - Son kez mikrofonunuzu açıyorum.

Buyurun, tamamlayın.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Niye bu ülkede işçi sağlığı ve işçi güvenliği bu kadar ucuz? Sermaye için sadece bir kalem. Patronlar ne diyor? "Bu, masraf." diyor ya, "Bu, masraf; ekstra halat alırsam param gidecek, ekstra baret alırsam para gidecek." ve iktidar buna göz yumuyor. Onun için sorumlular; 19 işçinin ölümünden de bütün işçi ölümlerinden de AKP sorumludur. Bakan derhâl istifa etmelidir, bu Hükûmet halka hesap vermelidir ama bu Meclis de hiçbir şey olmamış gibi rutin gündemine devam etmemelidir. El insaf ya! Elinizi vicdanınıza koyun. Nasıl gidiyorsunuz eve? Nasıl bakıyorsunuz çocuklarınızın yüzüne? Nasıl giriyorsunuz bu toplumun içine? Biz utanıyoruz, utanıyoruz Sayın Başkan, utanıyoruz; her gün insanların öldüğü bu ülkede, bu Mecliste bu mikrofonla başsağlığı dilemekten utanıyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Toparlayacağım Sayın Başkan, izin verirseniz.

BAŞKAN - Yok, daha uzatmıyoruz. Kayıtlara geçsin diye öyle şey yapın. 

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Tamam, kayıtlara geçsin o zaman.

Bu, kabul edilebilir bir şey değil. Tesadüfle yaşıyoruz bu ülkede, işçi tesadüfle yaşıyor, yolda giderken tesadüfle yaşıyoruz. Ya, kıyamet değilse de bir şey kopmalı ya artık, kopmalı! Can pazarı yaşıyor işçi, yoksul can pazarı yaşıyor. Burada gelmiş, belediyenin yolsuzluğunu konuşuyor ya, utanç duyuyorum bundan, utanç; utanç  duyuyorum! Böyle bir milletvekilliğinden utanç duyulur! 19 işçinin öldüğü yerde gelip belediyedeki yolsuzluğu konuşamaz hiç kimse ya! Önce bu acıya ortak olacaksın, önce bu yası paylaşacaksın, önce bunu hissedeceksin ya! Komşularımız bu insanlar bizim, arkadaşlarımız.

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Benim mücadele arkadaşlarım Sayın Başkan.

BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz Sayın Kılıç Koçyiğit.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bitireceğim.

Son olarak, hukuksuzluk kayıtlara geçsin. Bugün bu Mecliste milletvekili olan, şu anda paypaslı olan Ahmet Şık'ın eşi gözaltında.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - O da kanser.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ve kanser hastası. Ya, daha ne kadar çukura batacağız ya! Çürümenin sonu neresidir? Biri bize söylesin, çürümenin sonu neresidir? Bir milletvekilini yaptığı politik değerlendirmeler, açıklamalar nedeniyle arkadaşı, ailesi, eşi üzerinden tehdit etmek, eşini gözaltına alıp tehdit etmek ne demektir ya? Biri çıksın, bize söylesin.

BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz Sayın Koçyiğit.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Böyle bir şantaj düzeni olamaz Sayın Başkan, kabul etmiyoruz, reddediyoruz.

BAŞKAN - Çok teşekkür ediyoruz.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ahmet Şık'ın da yanındayız, eşi Yonca Hanım'ın da yanındayız. Derhâl bu hatadan dönülmelidir, Meclis Başkanı olaya el koymalıdır. Hiçbirimizin burada söz hakkının, güvenliğinin olmadığının göstergesidir. Burada iktidarı eleştireceğiz, yarın eşimiz gözaltına alınacak. Burada iktidarı eleştireceğiz, yarın babamız gözaltına alınacak. Burada iktidarı eleştireceğiz, yarın arkadaşımız gözaltına alınacak. Böyle bir düzen olmaz, yeter artık! Milletvekilinin eşine kadar elini uzatan bu sistem çürümüştür, çürümüştür, çürümüştür! (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Yeni Parti Grup Başkan Vekili İstanbul Milletvekili Sayın Gökhan Günaydın.

Buyurun efendim.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Teşekkür ederim.

Bugün 10 Kasım, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve aynı zamanda kurtuluşumuzun büyük komutanı, önderimiz, kahramanımız Mustafa Kemal Atatürk'ü sevgiyle saygıyla, rahmetle anıyorum.

7 yaşında yetim kalmış, askerî okullarda yatılı okumuş, 24 yaşında hapse atılıp iki ay hücrede kalmış, 38 yaşında hakkında idam fermanı çıkmış bir liderden bahsediyoruz. Bu lider aynı zamanda ömrünü savaş meydanlarında geçirmiş. Balkan Savaşlarından Çanakkale'ye, Doğu cephesinden, Kafkas cephesinden Suriye, Filistin'e kadar Birinci Dünya Savaşının bütün cephelerinde savaşmış. Arkasından Samsun, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kurulması ve hem Mecliste hem de bu kez de Başkomutanlık Meydan Savaşı'ndan Sakarya'ya kadar tüm cephelerde en önde olan bir komutandan söz ediyoruz. Ruhları şad olsun, Mustafa Kemal Atatürk'ün ve silah arkadaşlarının ruhları şad olsun.

Bu Mecliste neler duyduk biz? "Seksen yılda ne yaptınız?" dediler bize. Ne demek seksen yıl? Yani 1923'ten 2003'e kadar. 2003'e kadar hiçbir şey yapılmamış. Başka şeyler daha söylediler. Buradan Grup Başkan Vekili "Bizden evvel traktör yoktu." dedi, traktör. Hep beraber duyduk bu kulaklarla. Daha acısı "2 ayyaş..." dediler; 2 ayyaşla kimi kastettiklerini çok iyi biliyoruz. Bu sahte saygı törenlerinden öte gerçek duygunuzu biliyoruz.

Gelin, ben size söyleyeyim seksen yılda ne yapılmış, biraz öğrenin, öğrenin. Osmanlı'nın size bıraktığı sanayi bakiyesi 4 tane devlet fabrikası, 250 tane orta ölçekli işletmeden ibarettir. Tezgâhlar 1-3 kişiliktir. Aslında tarım çökmüş, sanayi çökmüştür. İşte, tam da bu ortamda üç beyaza dayalı sanayileşme ortaya konulmuştur. Şekeri dışarıdan alıyorsun, pamuğu, unu dışardan alıyorsun, dokumayı dışardan alıyorsun. İlk şeker fabrikaları Alpullu'da, Uşak'ta, Eskişehir'de, Turhal'da dikilmiş. Un fabrikaları ve bez fabrikaları teker teker devreye sokulmuş. 1924'te İş Bankası, 1925'te Sanayi ve Maadin Bankası, 1927'de Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları,  1930'da Merkez Bankası kurulmuş. Bir önemli işaret var: Siz, bu şeker fabrikalarını ne yapmışsınız? Alayını satmışsınız. Alpullu, Turhal, Afyon, Bor, Çorum, Elbistan, Erzincan, Erzurum, Muş, satmışsınız, yapılanı satmışsınız. Şimdi, vatandaş ne yapıyor biliyor musunuz? Adapazarı'nda ürettiği şeker pancarını Niğde Bor'a 630 kilometre taşıyor. Burdur'da ürettiği pancarı Susurluk'a 500 kilometre taşıyor. Seksen yılda yapılanları bu hâle getiren sizsiniz.

Başka bir şey daha var: Düyun-ı Umumiyeyi bilir misiniz? Osmanlı'nın borçları nedeniyle memleketi yabancılara devrettiğiniz anlaşma. İşte orada TEKEL'i de, Reji İdaresini de onlara devretmiştiniz. Kolcular ile Anadolu'da köylüler arasındaki savaşlarda, 10 binden fazla insan öldü çarpışmalarda. Atatürk 1924'te TEKEL'i devletleştirdi, 4 milyon lira para verdi ve TEKEL'i devletleştirdi. Orayı siz ne yaptınız biliyor musunuz? Siz orayı 2008'de "Millî ve yerliyiz." diyenler British American Tobaccoya 1 milyar 720 milyon dolara peşkeş çektiniz. O tarihten sonra ne oldu? Türkiye'de yerli tütün kalmadı. Samsun, Tokat, Adana, Malatya, Maltepe, Bitlis, fabrikaları kapandı. Fabrika kapanınca ne oluyor? Bizim sigara markalarımız vardı; Samsun, Maltepe, Tokat, Tekel 2000, Yenice, Bafra, Yeni Harman... Hatırlıyor musunuz? Hatırlamazsınız çünkü siz ne bilirsiniz? Siz Marlboro, Parlament, Kent, Camel, Winston, Davidoff bilirsiniz. İşte, "Seksen yılda ne yaptı?" dedikleriniz ile seksen yıllık birikimi ne yaptığınızı sadece bu örnekten anlatabiliriz.

1930'larda büyük bir ekonomik buhran çıkmış, bu ekonomik buhrandan "Ah, vah!" etmek yerine büyük bir sanayileşme hamlesine başlamışlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Karabük Demir Çelik 1937'de, Kırıkkale Demir Çelik  1938'de, Ergani Bakır 1939'da yapılmış; Sümerbank 1933, Etibank Maden Tetkik ve Arama 1935, Halkbank 1938...

Hani diyorsunuz ya "Bizden evvel traktör yoktu." diye; Türk Tayyare Cemiyeti 1925, Kayseri TOMTAŞ Uçak Fabrikası 1926. Kayseri'de üretilen 6 avcı uçağından 1 tanesi 3 Mayıs 1934'te Kayseri'den Ankara'ya ilk uçuşunu gerçekleştiriyor. "Traktör yok." diyenler yaptığımız budur. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

Şimdi, 1973'te memleket ilk boğaz köprüsünü yapmış, 1980'li yıllarda otoyolları yapmış devletin bütçesiyle, vatandaşın vergisiyle. Siz, şimdi "Köprü yaptık, otoyol yaptık." diyorsunuz, yapılanlardan elli yıl sonra...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - ...yap-işlet-devretle yapıyorsunuz yani devletin köprüsünden 59 lirayla geçen vatandaş, sizin köprülerinizden 1.170 liraya geçiyor. Hiç utanma olmadığı için sizden evvel yapılan köprüleri, otoyolları da satmaya kalkıyorsunuz, vatandaşı HGS üzerinden soyuyorsunuz.

"Seksen yılda ne yaptı?" diyenlere ben söyleyeyim: Siz ne yaptınız biliyor musunuz seksen yıldan sonra? Cumhuriyet hükûmetlerinin size kadar topladığı bütün verginin 7,5 katını yani 3,5 trilyon doları yirmi üç yılda harcadınız. Yaptığınız şey ise sadece yap-işlet-devrettir. Peki, daha evvel yapılanları ne yaptınız biliyor musunuz? 65 milyar dolara yabancılara ve ortaklarınıza peşkeş çektiniz. Bu 65 milyar dolar nedir?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Son kez uzatıyorum, lütfen tamamlayın.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Bu yıl bütçeden 3 trilyon 975 milyar TL faiz parası ödeyeceksiniz. Bu 71 milyar dolar ediyor yani memleketin bütün varlığını bir yıllık faiz parasına peşkeş çekmiş bir iktidarsınız siz. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) "Seksen yılda ne yaptı?" diyenlerin kafasına böyle teker teker vuracağız. cumhuriyete, Mustafa Kemal Atatürk'e ve birikime saygı duymayı öğreneceksiniz.

Çok teşekkür ederim. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Çok teşekkür ederim.

Şimdi de YENİ YOL Partisi Grup Başkan Vekili ve İstanbul Milletvekili Sayın Bülent Kaya.

Buyurun Sayın Kaya.

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de bu çalışma haftamızın hayırlara vesile olmasını dileyerek sizleri ve Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Bugün 10 Kasım. Türkiye Cumhuriyeti'mizin kurucusu İstiklal Savaşı'mızın komutanı Gazi Mustafa Kemal'in vefat yıl dönümü. Bu vefat yıl dönümü münasebetiyle başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere İstiklal Savaşı'mızdaki bütün kahramanlarımızı rahmetle yâd ediyorum.

Bir diğer önemli husus, tabii, İzmir'de HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında gerçekten yürekleri yakan bir iş kazası değil, iş faciası meydana geldi, 17 vatandaşımız hayatını kaybetti, 2'si ağır olmak üzere 13 de yaralımız var. Öncelikle, bu iş faciasında hayatını kaybetmiş olan bütün vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, kederli ailelerine başsağlığı dilerken yaralı vatandaşlarımıza da Allah'tan şifa diliyorum. Elbette bu ve benzeri iş kazaları, iş faciaları maalesef sürekli gündeme gelir, birkaç gün konuşulur ama maalesef, bu ülkenin asıl konuşması gereken iş güvenliği, denetimle ilgili hususların bir sonraki iş kazasına kadar konuşulmasının unutulduğu bir dönemi yaşıyoruz. Her iş kazasını eksikliklere bağlamak elbette mümkün değil ama bu iş kazaları meydana geldiği zaman gerekli denetimleri yapmazsanız, oradaki aksaklıkları bundan sonra benzerlerinin yaşanmaması için bir numune olarak ortaya koyup mevzuat hâline getirmezseniz, uygulamadaki denetimle ilgili eksiklikleri gidermezseniz maalesef sadece vatandaşlarımızın iş kazalarında hayatını kaybetmesini beklemekten başka bir şeye yol açmazasınız. Türkiye'de yılda ortalama 2 bin kişinin üzerinde çocuk, genç ve çalışanlarımızın iş kazasında hayatını kaybettiği bir tabloyla karşı karşıyayız dolayısıyla bu, münferit olay değil, sistemin bir sorunu ve mutlaka bununla ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisi bir araştırma yapmalı, bu konuda özellikle idari ve mevzuattaki eksiklikleri tespit etmeli ve benzerlerinin bir daha yaşanmaması için yasal mevzuat dâhil olmak üzere bütün tedbirleri ilgili mercilere bildirmelidir diye düşünüyorum.

Bir diğer husus, Plan ve Bütçe Komisyonumuzda bütçe görüşmeleri devam ediyor, her gün bir bakanlığın bütçesi. Dün de Adalet Bakanlığının bütçesi sırasında Adalet Bakanı Akın Gürlek'in milletvekilleriyle olan üslup ve diyaloglarını Türkiye Büyük Millet Meclisinde milletvekillerinin hukukuyla bağdaştırmadığımızı dolayısıyla buradaki bütün milletvekillerinin elbette milletvekillerinin hakkına, hukukuna sahip çıkması gerektiğini bir kez daha ifade etmek istiyorum. Dolayısıyla dün Sayın Bakanın hem üslubuna katılmanın mümkün olmadığını hem de Adalet Bakanı vasfını ve görevini aşan tonda âdeta milletvekillerini tehdit eder tarzda konuşmasını Türkiye Büyük Millet Meclisinin bir mensubu olarak tasvip etmediğimi, doğru bulmadığımı ve bu konuda da milletvekili arkadaşlarımızın yanında olduğumu bir kez daha ifade etmek istiyorum.

Yine, dün Türkiye İşçi Partisinin Genel Başkanı Sayın Erkan Baş'ın özellikle milletvekili arkadaşları olan, hepimizin arkadaşı olan Ahmet Şık'la ilgili bir açıklaması oldu. Orada Ahmet Şık'a belli bazı yargı camiası içerisinden, özellikle bu SPK'yle ilgili benzeri bazı "tweet"lerini silmesi ve bunun karşılığında da tutuklu olan arkadaşının tahliye edileceğine dair bir kısım tekliflerin geldiğini dile getirdiler ve bunun kirli bir pazarlık olduğunu ifade etti Sayın Genel Başkan ama onun üzerine âdeta zaman ayarlı bir kararla bugün Sayın Ahmet Şık'ın eşi Yonca Şık'ın gözaltına alındığını ve hâlâ savcılık koridorlarında bekletildiğini görüyoruz. Bunu alelade bir yargısal faaliyet, tamamen dünkü konuşmadan bağımsız ve tesadüfi olarak görmemizi isteyenler olabilir ama uzun zamandır yargıyı bir sopa olarak kendisi gibi düşünmeyenlerin kafasına vurmaya çalışan bir siyasal iktidarın bulunduğu yerde maalesef hiçbir şeye tesadüf deme imkânımızın olmadığını buradan bir kez daha ifade etmek istiyorum. Dolayısıyla eleştirilere tahammül etmek zorundasınız, milletvekillerinin eleştirilerini dinlemek zorundasınız ve milletvekillerine gereken saygıyı önce yürütme organı olarak bakanların göstermesi gerektiğini bir kez daha ifade ediyorum. Adalet ve Kalkınma Partili milletvekilleri başta olmak üzere bütün arkadaşlarıma, yargının sopa olarak kullanılmasından vazgeçmelerini, dün kendilerine karşı kullanılan yargı sopasının bugün kendileri tarafından başkalarına kullanılmasının ağır sonuçları olacağını bir kez daha ifade etmek istiyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Tabii -dediğim gibi- nasıl ağır sonuçları olur? İnandırıcılığınızı yitirmeye başlarsınız. Dün eleştirdiğiniz yargı bürokrasisinin, dün eleştirdiğiniz tarafsız ve bağımsız yargının sizin için gerçek bir anlam ifade etmediğini, sadece hamasi bir siyasi söylem olduğunu ispatlamış olursunuz. Çünkü sizinle aynı düşüncelere sahip olan insanları dinlemek, alkışlamak son derece kolay bir şey; önemli olan, ağır ve sert dahi olsa sizin gibi düşünmeyen insanların eleştirilerine tahammül etmek, işte demokrasi de zaten böyle bir şey. Dolayısıyla, siz, başkalarının düşüncelerini düşman görmek, onların düşüncelerinden dolayı yargıyı sopa olarak kullanmaktan vazgeçmediğiniz müddetçe o yıllardır dile getirmiş olduğunuz yargının araçsallaştırılması ve yargı bağımsızlığıyla ilgili söylemlerinizin birer hikâyeden öteye geçmeyeceğini buradan sizlere dostane olarak hatırlatmak istiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Bir diğer önemli husus Gazze, hiç gündemimizden düşürmememiz gereken bir husus. Her ne kadar dostunuz Trump Gazze Barış Kurulu kurup ve sizi de oraya garantör bir ülke olarak davet etmiş olsa bile Sayın Cumhurbaşkanı ne dedi dün? "Gazze Barış Kurulu, maalesef bizim de imzalanmasına katkı verdiğimiz Gazze Barış Kurulu kararları uygulanmıyor." dedi. Günaydın demek lazım! Zaten o Gazze Barış Kurulu anlaşmasının imzalandığı Mısır'daki toplantıya gitmeden önce İsrail Parlamentosuna gidip kendisini kutsayan Trump'tan başka ne bekliyorsunuz? Hani Trump'ın küresel barış vizyonunun sonuna kadar arkasındaydınız? Peki, Trump'ın küresel barış vizyonunda Gazze'nin yeri nedir, hiç düşündünüz mü? "Dostumuz Trump" derken Trump'ın Gazze Barış Kurulunu kurarken iyi niyetli olacağını mı düşündünüz? Neydi? Sadece Gazze'yle ilgili bütün dünya genelinde oluşan bir hassasiyet vardı, o hassasiyeti sönümlemek için bir girişimdi ve siz de buna alet oldunuz maalesef. Garantör bir ülkeydiniz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Toparlıyorum.

BAŞKAN - Son kez açıyorum, lütfen tamamlayın.

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Garantör bir ülke olarak bugün Gazze'de ambargo, soykırım ve katliamların yanında bir de ağır kış koşullarında insanlar su altında kalmış, çamur altında kalmış çadırlarda çoluğunu çocuğunu barındırmaya çalışıyor.

Hani Mekke'yle ilgili kutsal toprakları korumak için bir araya geldiniz ya; hadi gelin, Türkiye Büyük Millet Meclisine bir anlaşma getirelim, İslam ülkelerinin bir Kudüs ittifakı kurmasını, İsrail'e karşı hep beraber Filistin'in yanında olacak bir tezkereyi buraya getirelim. Hadi gelin, Gazze'ye insani yardım götürülmesiyle ilgili bir filoyu, en azından İslam ülkeleri olarak  hep beraber harekete geçirelim. Bunu niye sivil topluma bırakıyoruz, bunlardan âciz miyiz? Bir çocuk mamasını bile Gazze'ye götürmekten âciz olan kişiler bir araya geliyor sanki Mekke İttifakı'yla burada Amerika ve İsrail'den gelecek tehditlere karşı bu bölgeyi koruyacaklarını iddia ediyorlar, bizim de inanmamızı bekliyorlar.  Böyle bir gerçekliğin...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Selamlayayım Başkanım.

BAŞKAN - Tamam, açmıyorum mikrofonu, siz öyle selamlayın.

BÜLENT KAYA (İstanbul) - Böyle bir gerçekliğin farkında olarak bu meseleleri sürekli gündemde tutmamız gerektiğini ifade ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

Şimdi ise Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkan Vekili ve Manisa Milletvekilimiz Bahadır Nahit Yenişehirlioğlu.

Buyurun Sayın Yenişehirlioğlu.

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Melih Meriç, geçirdiğiniz o elim hadiseden sonra yasama faaliyetlerine bizimle beraber katıldığınız için ve Allah sizi bize bahşetti, o yüzden mutluluğumu dile getirmek istiyorum.

MELİH MERİÇ (Gaziantep) - Sağ olun, teşekkür ediyorum.

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dün İzmir Aliağa'da bir demir çelik fabrikasında meydana gelen patlama neticesinde kardeşlerimizin hayatı kayboldu ve birçok vatandaşımız yaralandı. Olayın ardından adli ve idari soruşturmalar başlatıldı. Yönetim Kurulu Başkanı ve en üst yönetim düzeyindekiler, 11 kişi olmak üzere gözaltına alındı. Hayatını kaybeden işçi kardeşlerimize Cenab-ı Allah'tan rahmet, kederli ailelerine, yakınlarına ve çalışma arkadaşlarına sabır, başsağlığı diliyor; yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar temenni ediyorum. Aziz milletimizin başı sağ olsun efendim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, ebediyete irtihalinin yıl dönümünde rahmet ve saygıyla yâd ediyoruz. Gazi Mustafa Kemal, milletimizin zorluklarla sınandığı günlerde bağımsızlığa olan inancı diri tutmuş, milletimizin azim ve kararlılığını Millî Mücadele'nin zaferine dönüştürmüştür. Bizler de Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda asırlık çınarımız cumhuriyetimizi ve ülkemizi her alanda daha ileriye taşımak için çalışmayı sürdüreceğiz. Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve tüm Millî Mücadele kahramanlarımızın ruhları şad olsun diyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bir medeniyetin büyüklüğü insanı nasıl gördüğünde, mazluma nasıl yaklaştığında, hakkı ve adaleti nasıl yaşattığında saklıdır çünkü "medeniyet" dediğimiz kavram bir vicdan meselesidir. Bir milletin gerçek zenginliği hazinelerin ötesinde merhametinde saklıdır, gerçek kudreti silahlardan önce adaletinde, gerçek yükselişi ise sahip olduklarının çok daha ötesinde paylaşabildiklerinde tecelli eder.

Bugün insanlık büyük bir medeniyet muhasebesi yapmak zorundadır. Hukukun var olduğu ancak adaletin kaybolduğu, teknolojinin ilerlediği ancak insanın giderek yalnızlaştığı bir dünyayla karşı karşıyayız. Bizler evvela şunu bilmeliyiz ki merhum Alev Alatlı'nın da ifade ettiği gibi "Her yasal olan helal değildir." Kanunların tanıdığı hak ile vicdanın onayladığı hakikat her zaman aynı yerde buluşmayabilir. Bizim medeniyet tasavvurumuz tam da bu noktada anlam kazanır. Bizim irfanımızda kul hakkına girmenin affı yoktur, yetimin gözyaşını görmezden gelmek vebaldir, mazlumun feryadına sırt çevirmek insan olmanın mesuliyetinden kaçmaktır. Bu toprakların mayasında Yunus Emre'nin sevgisi, Mevlâna'nın hoşgörüsü, Hacı Bektaş Veli'nin insan anlayışı, Ahmet Yesevi'nin irfanı vardır. Bizim medeniyet anlayışımız insanı rakamlara indirgeyen sığ anlayışı reddeden; aksine, insana izzet ve haysiyet kazandıran bir medeniyet anlayışıdır. Bu noktada, medeniyet tasavvurumuzu en başarılı şekilde temsil eden, adaleti yalnızca uluslararası kürsülerde dile getirilen bir kavram olarak görmeyen, onu devlet yönetiminin ve milletle kurulan gönül bağının temel ölçüsü kabul eden siyasi iradeye dikkat çekmek mecburiyetindeyiz.

Cumhurbaşkanımız ve Genel Başkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan dünyada mazlumların hakkını savunurken ortaya koyduğu kararlı duruşun yanında ülkemizde de hukuk, hakkaniyet, fırsat eşitliği ve millet iradesini esas alan bir yönetim anlayışını temsil etmektedir. Liderimizin rehberliğinde bizim duruşumuz nettir. Haktan, hakikatten, adaletten ve hakkaniyetten yanayız. Milletimizin hakkına tevessül eden kim varsa hepsiyle tereddüt etmeden mücadele etmeye devam edeceğiz.

YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Listeyi açıklayacaksınız demek!

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Yolunu kaybeden dünyaya pusula olan bu anlayış, bilakayduşart, ulusal anlamda da aynı titizlikle, aynı hassasiyetle ilerlemektedir. Türkiye Cumhuriyeti devleti Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, ilgili kurumların hassasiyetiyle, milletimizin vicdanıyla bir bütün olarak, nereden gelirse gelsin önüne tuzaklanan engelleri aşacak; kim olursa olsun, ahlaktan uzaklaşanlarla hukuk önünde hesaplaşacak iradeyi ortaya koymaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Bundan sonra da aynı kararlılıkla yoluna devam edecektir. Unutulmamalı ve daima hatırlanmalıdır ki kanunlar devletleri düzenler, ahlak ise toplumları ayakta tutar. Bizler medeniyetlerin merhametle yükseldiğine, adaletle yaşadığına ve ahlakla kök saldığına inanan bir anlayışla yol yürümek mecburiyetindeyiz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dün 9 Kasım Dünya Özgürlük Günü'ydü. Bugün özgürlüğün anlamını ve insanlığın bu kavram karşısında samimiyetini yeniden düşünmek mecburiyetindeyiz. Özgürlük, bir çocuğun korkusuzca uyuması, bir annenin evladını güvenle kucaklaması, bir insanın kendi toprağında başı dik yürüyebilmesidir.

YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Bir gazetecinin de haber yapabilmesidir!

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Bir kez daha ifade ediyoruz: Gazze, insanlığın vicdan imtihanıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Toparlıyorum.

BAŞKAN - Son kez açıyorum, tamamlayın lütfen.

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Filistin özgür oluncaya, Kudüs adaletle buluşuncaya, Gazze çocukların kahkahalarıyla yeniden hayat buluncaya kadar mazlumların sesi olmaya devam edeceğiz diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, biz de Başkanlık Divanı olarak İzmir Aliağa'da dün gerçekleşen elim kazada hayatını kaybeden işçi kardeşlerimize Allah'tan rahmet, yakınlarına başsağlığı diliyoruz. Yaralı işçilerimizin bir an önce sağlıklarına kavuşmalarını da ayrıca temenni ediyoruz.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Sayın Başkan, kaza değil; kaza, öngörülemeyen şeye denir.

BAŞKAN - Birleşime on dakika ara veriyorum.

       Kapanma Saati: 16.41

     İKİNCİ OTURUM

      Açılma Saati: 16.57

      BAŞKAN: Başkan Vekili Yusuf BEYAZIT

      KÂTİP ÜYELER: Rıdvan UZ (Çanakkale), Kurtcan ÇELEBİ (Ankara)

      ----- 0 -----

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 15'inci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.

Gündeme geçiyoruz.

Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bir tezkeresi vardır, okutup oylarınıza sunacağım.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna   

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Profesör Doktor Sayın Numan Kurtulmuş ve beraberindeki heyetin Avustralya'da düzenlenecek olan 12'nci MIKTA Parlamento Başkanları Toplantısı'na katılımı hususu, 28/3/1990 tarihli ve 3620 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 9'uncu maddesi uyarınca Genel Kurulun tasviplerine sunulur.

BAŞKAN - Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

YENİ YOL Partisi Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.

            10/11/2026

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulu 10/11/2026 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.

Öneri:

İstanbul Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Bülent Kaya tarafından, başta İzmir Aliağa HABAŞ Demir Çelik tesislerinde meydana gelen kaza olmak üzere benzer üretim tesislerinde peş peşe yaşanan ölümlü kazaların kök nedenlerinin tespit edilmesi ve benzer kazaların önlenmesi için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla 10/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan Meclis araştırması önergemizin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 10/11/2026 Salı günkü birleşiminde yapılması önerilmiştir.

BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere YENİ YOL Partisi Grubu adına Kütahya Milletvekili Sayın Ali Fazıl Kasap.

Buyurun Sayın Kasap. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)

YENİ YOL GRUBU ADINA ALİ FAZIL KASAP (Kütahya) - Bugün 10 Kasım, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü rahmet ve minnetle anıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; 2022'de, 2023'te ve 2024'te iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili ve buradaki zaaflarla ilgili 3 tane kanun teklifi vermişim. Bakın, demin Sayın Grup Başkan Vekili "Bir ülkeyi tanımak istiyorsanız o ülkede insanların nasıl öldüğüne bakın." demişti. Hangi ülkede yaşıyoruz, ben de bilmiyorum. Bakın, Türkiye'de bir inşaatta iskele. Bu iskelede yani canlı kalmak, düşmemek mümkün değil; düz yolda yürürken düşüyoruz. Bu da Avrupa'da "Alman iskelesi" diye tabir edilen iskelelerden. Bir başka iskele; gerçekten oturun, yukarıda çay için, kahve için, gayet güvenlikli bir şekilde çalışın. Türkiye'deki durum bu. En çok iş cinayetine maruz kalınan ülkelerden biriyiz. OECD ortalamasında Avrupa'da seyreden ölüm oranı, 100 bin çalışanda 11,5'lerde seyreden ölüm oranı Türkiye'de, Avrupa Birliği ülkelerinde 100 bin çalışanda 2 ve altında; bir tek Fransa'da yüzde 4, onda da tek sebebi yolda gerçekleşen kazaları da meslek ölümü, iş kazası ölümü olarak değerlendirdikleri için ama Türkiye'deki durum gerçekten vahim. Neden vahim? Şimdi, iş güvenliği elemanları olsun, iş sağlığı elemanları olsun maaşı patrondan alıyorlar -istihdam edildikleri için- ve raporlar da genelde onların istediği şekilde düzenleniyor. Şu anda iş sağlığı güvenliğiyle ilgili "İSG-KATİP" denilen yazılımı kullanma zorunluluğu yok iş yerlerinde ve manuel olarak tutuluyor ve bu raporlar da genelde olay gerçekleştikten sonra oluyor. Artı, demin konuştuğum, çok ciddi OSGB işleten bir arkadaşın dediği "Denetmenler geldiklerinde iş yerlerini ziyaret etmiyorlar, sadece ve sadece ekrandan yapılan uygulamaları takip ediyorlar. Çalışma müfettişleri iş yeri denetimi yapmıyor. Artı, siyasi saiklerle bazılarının da iş yerlerine göz yumuluyor." Ve gelinen durum, şu andaki durum o. Eğer ki iş sağlığı ve iş güvenliği uzmanları aynı yapı denetim mekanizmasında olduğu gibi eğer  patronla değil bir havuzdan istihdam edilir, oradan seçilirse bu cinayetler daha da azalacaktır, sayı asgariye inecektir. Bu duyarlılığı, bu Türkiye Büyük Millet Meclisinden görmek isteriz, açıkça söyleyeyim, bu bir Meclis araştırması önergesidir ve bu Meclis araştırması önergesine duyarlılığınızı 5, 6 milletvekiliyle ve demin sayın Grup Başkan Vekilinin çizdiği örnek haritayla, adalet örgüsüyle aynı kefeye koymak gerekiyorsa eğer... Hani Alev Alatlı'nın söylemiş olduğu o söz var ya, "Her yasal olan ahlaki değildir." demişti ya... Burada sayısal çoğunluğun, bu mazlum kesimlerin, ezilenlerin, ölenlerin bu şekilde cinayete maruz kalan müstazafların, ezilmişlerin haklarını siz koruyacaksınız. Eğer eliniz olumlu kalkmazsa vebali sizin üzerinizdedir. Bu Meclis araştırması önergesine "evet" deyin; basit kanun teklifleri var, çok zor değil. Denetim elemanları ve iş sağlığı güvenliği elemanları artık diploma, belge kullanarak iş sağlığı elemanı çalıştırmasınlar, havuzdan gelsin diyorum ve bunun için de Meclis araştırması önergesini hep birlikte kabul edelim.

Ahlak anlayışınızın öne çıkması temennisiyle Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, İYİ Parti ve CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Çok teşekkür ederim.

İYİ Parti Grubu adına İzmir Milletvekili Sayın Hüsmen Kırkpınar.

Buyurun. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)

İYİ PARTİ GRUBU ADINA HÜSMEN KIRKPINAR (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; YENİ YOL Partisi Grubunun grup önerisi üzerine söz aldım. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime başlarken cumhuriyetimizin kurucusu, Türk milletinin ebedî Başbuğ'u Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü 88'inci ölüm yıl dönümünde rahmetle, minnetle ve şükranla anıyorum.

"İzmir Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik tesislerinde 17 işçimizin hayatını kaybettiği..." diye cümle kurmuşum ancak üzülerek ifade edeyim, sayı 18'e ulaştı; 11 işçimiz de yaralı hâlde. Elim kazada vefat eden canlarımıza Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı ve sabır, yaralılarımıza da acil şifalar diliyorum; milletimizin başı sağ olsun.

Dün, patlama haberini alır almaz olay yerine erken gidenlerden biriyim. Olayın mahiyetini anlamak için üretim müdüründen ricada bulundum. Olay yerine itfaiyeden hemen sonra girdiğimiz için, maalesef, o korkunç manzarayla da bizzat karşılaşmış oldum. Buradan, sahada büyük özveriyle, canla başla çalışan itfaiye ve AFAD yönetici ve ekiplerine huzurlarınızda teşekkürlerimi ifade etmek istiyorum. Kısa bir süre sonra Sayın Valimiz, bölge Jandarma Komutanımız, İl Emniyet Müdürümüz olay yerine intikal ettiler. Sonrasında ilgili Bakanlar ve TÜRK-İŞ Genel Başkanı da birkaç saat içerisinde gelerek olay yerinde inceleme ve değerlendirmede bulundular.

Değerli milletvekilleri, HABAŞ, İzmir'de sürekli döküm tesisi, haddehane, soğuk haddeleme, galvanizli saç, teneke ve boru üretim tesisleriyle Türkiye'nin katma değeri yüksek, çok yüksek olan çelik üretimi gücünü temsil eden dev bir sanayi kuruluşudur. 2025 yılında 1,2 milyar doları aşan ihracatıyla çelik üretiminde sektörün devlerinden biridir. İzmir Aliağa'da bünyesinde 5 bin çalışanı, 6 fabrikası,  1.800 taşeron çalışanı bulunmaktadır. Bu sayıyı aileleriyle birlikte düşündüğümüzde binlerce hanenin rızkını kazandığı çok önemli bir geçim kapısıdır ancak ortada acı bir gerçek var, 18 canımızı kaybettik. Bırakın 18 kişinin iş kazasında hayatını kaybetmesini, bu ülkenin tek bir evladının, tek bir emekçisinin burnunun dahi kanamasını hiçbirimiz kabul edemeyiz. Böylesine devasa üretim kapasitelerine ve yatırım gücüne sahip kuruluşlarda iş sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerinin yetersiz kalması düşünülemez. Sadece HABAŞ özelinde değil aynı iş kolunda üretim yapan tesislerde denetimler derhâl hiçbir boşluk bırakılmadan artırılmalıdır. Uluslararası normlar dikkate alınarak en riskli üretim sahalarında insan faktörünü ve hatasını en aza indirecek tam otomasyona geçilmelidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

HÜSMEN KIRKPINAR (Devamla) - Olası patlama ve sızıntıları felakete dönüşmeden önce algılayan yapay zekâ destekli erken uyarı ve akıllı sensörler, sistemler bu tesislerle derhâl buluşturulmalıdır. Tavizsiz bir şekilde "önce insan" düsturuyla hareket edilmelidir çünkü asıl olan üretimi büyütürken insan canını da koruyabilmektir.

Tüm bu nedenlerle benzer acıların bir daha yaşanmamasını umut ediyor, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Kahramanmaraş Milletvekili Sayın Ali Öztunç.

Buyurun efendim. (CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA ALİ ÖZTUNÇ (Kahramanmaraş) -  Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Sayın Başkanım, bugün 10 Kasım, Mustafa Kemal Atatürk'ümüzün 88'inci ölüm yıl dönümü; saygıyla, özlemle anıyoruz. O, eşsiz bir komutandı, bir liderdi, dünya lideriydi ve bu toprakların yetiştirdiği önemli bir devlet adamıydı. Sarı saçlı, mavi gözlü Mustafa Kemal Atatürk'ün yolunda -kurduğu iki büyük eser; biri Türkiye Cumhuriyeti, biri Cumhuriyet Halk Partisi- Cumhuriyet Halk Partisi olarak onun yolunda ilkelerini yaşatmaya ve gösterdiği ülküye yürümeye devam edeceğiz.

Değerli arkadaşlar, Atatürk'ün çok sayıda veciz sözü vardır, biri de şudur: "Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır." Kışlada, okulda zaman zaman rastlarız; asılıdır, yazılıdır bu sözler ama asıl yazılması gereken neresi biliyor musunuz? Burası, Türkiye Büyük Millet Meclisi. Vatanını en çok seven görevini en iyi yapandır çünkü burası görevini iyi yapmıyor arkadaşlar. Bu Meclis görevini iyi yapmadığı için iş cinayetleri yaşıyoruz. Bakın, Türkiye, Avrupa'da iş cinayetlerinde 1'inci sırada, dünyada 3'üncü sırada. İş cinayetleri konusunda büyük ihmaller var, maalesef var ve ihmal dışında, aynı zamanda kamunun denetim eksikliği var ve siyasetin koruması var. Siyaset maalesef koruyor bazı iş yerlerini. İş kazası olduğunda "ah vah" diyenler, normal zamanlarda şirketleri koruyup kollayanlardır.

2024 yılında 1.905 işçi iş cinayetine kurban gitmiş; 2025, 1.944; 2026, şu güne kadar -daha yıl bitmedi- 1.736. Değerli arkadaşlar, 2013 ile 2023 yılları arasında 16 bin işçi iş cinayetine kurban gitmiş. Bu rakam çok büyük bir rakam; bir ilçe 16 bin, bir ilçe iş cinayetine kurban gitmiş. Bunun siyaset kurumunda hiç sorumluluğu yok mu değerli arkadaşlar? Siyaset kurumu bu işleri çözmek için yok mu, var mı? Siyaset kurumunun görevi bu cinayetleri engellemektir, sorunu çözmektir ama maalesef çözülemiyor.

Şimdi, baktım şöyle bir; YENİ YOL Partisi grup önerisi vermiş, cinayet; İYİ Parti'ninki değişik; CHP, DEM PARTİ, Yeni Parti; hepsinin grup önerisi teklifi İzmir'de yaşanan bu cinayet. Peki, burada komisyon kuruluyor da ne oluyor arkadaşlar?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen Ali Bey.

ALİ ÖZTUNÇ (Devamla) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Bakın, değerli arkadaşlar; Soma yaşandı, Soma, Soma; yüzlerce işçimiz cinayete kurban gitti. Komisyon kuruldu, 1 cilt, 2 cilt... Ne işe yaradı? Bunlar tozlu raflarda, bulunmuyor. Allah'tan Selçuk Özdağ o dönem Komisyondaydı, rica ettim kendisinden, Selçuk Bey'den aldığım raporlar, Soma iş cinayetlerinin raporları. Bakan var mı bu raporlarda yazılanlara? Her şey yazılmış. Sonuç verdi mi? Tık yok. İşe yaradı mı? İşe yaramadı. Bu siyasi koruma olduğu müddetçe biz burada 50 tane komisyon kuralım, hiçbir şekilde bir işe yaramaz. Don faciasıyla ilgili komisyon kurulacağı zaman bunları söylediğimde Leyla Şahin Usta burada Grup Başkan Vekili olarak "Küçümsüyorsun." demişti, "Bir sonuç alamayacağız." demiştim, alamadık; Soma'da alınmadı. Kusura bakmayın "ret" oyu vereceksiniz zaten, burada da bir sonuç alınamayacak diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Şanlıurfa Milletvekili Sayın Dilan Kunt Ayan.

Buyurun Sayın Kunt Ayan. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

DEM PARTİ GRUBU ADINA DİLAN KUNT AYAN (Şanlıurfa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

İzmir Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında yaşanan patlamada yaşamını yitiren 18 işçiye Allah'tan rahmet, ailelerine, yakınlarına, çalışma arkadaşlarına başsağlığı ve sabır diliyorum; tedavisi devam eden 12 işçiye de acil şifalar diliyorum.

Cümleler boğazımızda düğüm düğüm olurken konuşmak zor olsa gerek fakat öfkemiz acımızdan daha büyük. Bakın, her iş cinayetinde, yaşanan her işçi ölümünde aynı senaryoyu görmekten bıktık usandık; şaşmayan bir şey. Haberlere düşer düşmez bakanlar, bürokratlar, valileri takım elbiseyle dizilirler oraya, ne derler? "Hiç merak etmeyin, soruşturması devam ediyor." derler, ailelere başsağlığı dilerler. Onlar daha yola çıkmadan yayın yasağı getirilir ve bu duruma karşı çıkanlar da gözaltına alınır, tutuklanır. Artık yeter, biz bu tabloyu görmek istemiyoruz. Daha kaç işçi ölecek bu ülkede ya, kaç işçinin daha cenazesi kalkacak? Hiç mi utanmıyorsunuz? Hiç mi sıkılmıyorsunuz? Uykularınız kaçmıyor mu? O kaldırımda dizilen cenazeleri gördüğünüz zaman uyuyabildiniz mi ya? Sabaha kadar uyuyamadık biz dün nasıl olacak diye; nasıl olacak, bu işçilere nasıl cevap vereceğiz diye, nasıl gidip bir başsağlığı dileyeceğiz diye. Soruyorum ben size: Hiç mi sıkılmadınız bu görüntülerden? Biz artık bu ülkede işçiler ölmesin diyoruz, biz artık bu ülkede iş cinayetleri yaşanmasın, işçiler insan onuruna yakışır bir çalışma koşulunda olsun diyoruz fakat bakıyoruz size, doymuyorsunuz. Sermayeyi doyurmaktan, patrona yandaş olmaktan doymuyorsunuz, tıka basa oldunuz ama hâlen doymadınız. Bu AKP iktidarı yirmi beş yıldır işçi mezarlığına çevirdi bu ülkeyi. Patrona, sermayedara daha ne kadar yaslanacaksınız diye soruyoruz size.

Bakın, arkadaşlar, HABAŞ'ta 18 işçi öldü ama fabrikadaki tek ölüm bu muydu? Hayır. On yılda 15 kaza olmuş, 30 işçi ölmüş, son üç haftada 3 kişi daha yaşamını yitirmiş fakat sizin için bir haber değeri yok, onlarca işçi ölecek ki siz bunu ancak gündeminize alıp bakanlarınızı oraya sıralayacaksınız. Biz buradan ifade ediyoruz: Bu AKP iktidarı, patronların kâr hırsına kurban edilmiş, işçi mezarlığının üstüne kurulmuş bir sistemi yaratmıştır. Bugüne kadar da çıkıp bir müfettişi oraya göndermemişsiniz, bir bakanı oraya göndermemişsiniz, dememişsiniz ki: "On yıldır neler oluyor bu fabrikada? Kim var bunun arkasında? Biz burayı denetleyelim." Önceki cinayetlerle hapis cezası almış patronları, bir gün bile cezaevinde yatmamış ya! Hiç mi sorumlu hissetmiyorsunuz kendinizi?

Ve değerli arkadaşlar, son beş aydır bu ülkede tam 200 iş cinayeti yaşanmış.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

DİLAN KUNT AYAN (Devamla) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Son iki yılda tam 2 bin işçi katledilmiş bu ülkede. Çünkü neden? Bu ülkede işçinin canı, alınacak önlemden daha ucuz. Çünkü neden? Bu ülkede patronlara hesap soran tek bir kamu denetçisi yok. Çünkü neden? Bu ülkede bir işçinin yaşamını yitirmesinin maliyeti, o fabrikada bir saat bile fazla çalışması kadar etmiyor. Bakın, dünkü patlamada bile, işçiler hâlen enkazın altındayken paydos verilmemiş ya, çalışmaya devam kararı verilmiş; budur artık, bunun üzerine bizim diyebileceğimiz bir söz yok.

Son olarak, işçi kırımına son verene dek yas bile tutmadan peşinizde olacağız, ensenizde olacağız, karşınızda olacağız. Yok öyle burada başsağlığı dileyip timsah gözyaşları dökmek; sermayeye kucak açtığınız sürece karşınızda olacağız, rahat uyutmayacağız sizleri.

Teşekkürler. (DEM PARTİ, Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Ali Gökçek.

Buyurun Sayın Gökçek. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

YENİ PARTİ GRUBU ADINA ALİ GÖKÇEK (İstanbul) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, ebediyete intikalinin 88'inci yıl dönümünde Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü dinmeyen bir özlem, sevgi, saygı ve minnetle anıyorum.

Aliağa'da meydana gelen patlamada hayatını kaybeden emekçilerimize Allah'tan rahmet, ailesi ve sevenlerine başsağlığı ve yaralılarımıza acil şifalar diliyorum.

Aliağa'daki bu facia göz göre göre geldi. Size göre "iş kazası", biliyoruz ki "iş cinayeti." "Hayatını kaybeden işçiler" gibi kalıplaşmış cümleler bize en önemli şeyi unutturuyor: İşçilerin de insan olduğunu. Nasıl ki bizleri evlerimizde sabırsızlıkla bekleyen eşlerimiz, çocuklarımız, ailelerimiz varsa bu işçilerin de çocukları akşam babalarını evde bekliyordu. Şimdi, o çocuklara bunun hesabını kim verecek? Yetmedi mi ölen insanlar? Gerçek denetimler yapmanız için, ihmali olanları cezalandırmanız için kaç işçinin daha hayatını kaybetmesi gerekiyor? Sadece bu yıl ilk on ayda 1.930 emekçi çalışırken hayatını kaybetti. Bu memlekette işçiler sadece geçim sıkıntısı yaşamıyor, aynı zamanda ölüyor da ve bunu siz yarattınız.

Facianın ardından bölgeye bakanlar gidiyor. Bir bakanın ilk söylediği Cumhurbaşkanının talimatıyla oraya gittiği. Düşünün ki bu ülkede Cumhurbaşkanı söylemese facia olan bölgeye gitmeyecek bakanlar var. Diğer Bakan, Çalışma Bakanı ne diyor: "Müfettişler işletmede çok ciddi sıkıntıların yaşanmadığını belirttiler." İnsan bunu söylemeye utanır ya. Üç haftada 3 iş cinayeti olmuş, 20 insan hayatını kaybetmiş, hastanede yaralılar var, Çalışma Bakanı "Çok ciddi sıkıntı yokmuş." diyor. İşte, bu iş cinayetlerinin önünü açan anlayış bu. Yarattığınız denetimsizlik ve cezasızlık algısı bu insanları öldürüyor. Şimdi, çıkıp "İhmali olan kim varsa kararlılıkla üstüne gidilecek." diye açıklama yapıyorsunuz. 21 Ekimdeki, 5 Kasımdaki iş cinayetlerinden sonra ne yaptınız ki bundan sonra ne yapacaksınız? Bugün derhâl işletmenin faaliyetleri durdurulmalıdır ve işçilerin can güvenliği sağlanana kadar çalışmalarına izin verilmemelidir. Ama haberlerden duyduğumuz iddialara göre işçiler yirmi dört saat geçmeden çalışmaya çağrılmış. Düşünün ki daha sağlık durumu belli olmayan arkadaşları varken, daha haber alamadıkları arkadaşları varken işe çağrılmışlar. Artık iş güvenliğini, insan hayatını bir maliyet kalemi olarak görmekten vazgeçin.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

ALİ GÖKÇEK (Devamla) - Bu Meclisin görevi sadece ölen işçilerin ardından başsağlığı dilemek değil bir sonraki iş cinayetini önlemektir. Birazdan Başkan oylamaya sunacak, "Bu faciayı araştırmayalım." demeye vicdanınız nasıl elverecek? Artık, bir iş cinayetinden sonra yayın yasağı getirmekten başka bir şey yapın. Faciada hayatını kaybeden bir işçinin kardeşi yaşananlara tepki göstermek için kendini yaktı fabrikanın önünde. Getirdiğiniz yayın yasağı bunu engelleyecek, bunun duyulmasını engelleyecek mi sanıyorsunuz? Kabul edin, suçlusunuz ve insanlar bunu anlatabilmek için artık kendini yakacak duruma geldi. Yaşanan acılara o kadar uzaksınız ki Çalışma Bakanı enkaz kaldırma çalışmaları hakkında bilgi veriyor. Bakın, arama kurtarma değil, enkaz çalışmaları. Ama size şunu söyleyeyim: Bu ülkede kalkacak bir enkaz var, o da sizin köhnemiş yirmi beş yıllık işçi düşmanı iktidarınızdır. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN -  Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Adıyaman Milletvekili Sayın Resul Kurt.

Buyurun efendim. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

AK PARTİ GRUBU ADINA RESUL KURT (Adıyaman) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün 10 Kasım, cumhuriyetimizin kurucusu ve Gazi Meclisimizin ilk Başkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü rahmet ve minnetle anıyorum.

YENİ YOL Partisi grup önerisi üzerine söz almış bulunmaktayım. Sözlerimin başında, İzmir Aliağa'da bir demir çelik tesisinde meydana gelen elim kazada hayatını kaybeden işçi kardeşlerimize Allah'tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına sabır, yaralanan çalışanlarımıza acil şifalar diliyorum.

İş sağlığı ve güvenliği çalışma hayatının en temel konularından biridir. Her çalışanın sağlıklı ve güvenli biçimde çalışması, akşam evine, sevdiklerine sağ salim dönmesi en temel hakkıdır. Asıl olan, iş kazalarının meydana gelmeden önlenmesidir. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun temelinde önleyici yani proaktif yaklaşım vardır. İş kazası veya meslek hastalığı meydana gelmeden, olası tehlike ve risklerin önceden tespit edilerek bir olumsuzluk yaşanmadan ortadan kaldırılması esas alınmaktadır. İş yerinde risk değerlendirmelerinin yapılması, buna göre güvenli çalışma ortamının oluşturulması için gerekli teknik ve organizasyonel tedbirlerin alınması, ekipmanların güvenli kullanılması, çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimi, iş yerinde güvenlik kültürünün oluşturulması bu sorumluluğun temel unsurlarıdır. Patlamanın yaşandığı iş yerinde yaklaşık 2.500 emekçi kardeşimiz çalışmaktadır. Bunun yanında 37 iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili iş güvenliği uzmanı, 2 iş yeri hekimi, 1 diğer sağlık personeli istihdam edilmektedir. İş yeriyle ilgili Bakanlık Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından çeşitli dönemlerde denetim ve teftişler gerçekleştirilmiştir. Ağır sanayi tesislerinde iş ekipmanlarının, kaldırma araçlarının, vinçlerin ve basınçlı sistemlerin güvenliği büyük bir önem taşımaktadır. Periyodik kontroller zamanında ve yetkin kuruluşlarca yapılmalı, bakım kayıtları düzenli tutulmalı, tespit edilen eksiklikler gecikilmeden giderilmelidir. İş sağlığı ve güvenliği alanında bilinç ve kültür oluşturulmalı...

DİLAN KUNT AYAN (Şanlıurfa) - Kim yapacak bunu, kim? Yürütme sizsiniz. Kim yapacak, uzaydan gelenler mi yapacak?

RESUL KURT (Devamla) - ...ekipmanların bakım ve periyodik kontrolleri titizlikle yapılmalı ve alt işveren ilişkilerindeki koordinasyon güçlendirilmeli, çalışanların eğitimine ve risk bildirimlerine gereken önem verilmelidir. Bu elim olayın ardından Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatılmış, 4 cumhuriyet savcısı görevlendirilmiş, uzman bilirkişiler olay yerinde inceleme yapmış ve bununla ilgili olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıyla İçişleri Bakanlığı tarafından başmüfettişler görevlendirilmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın, lütfen.

RESUL KURT (Devamla) - Sayın Başkanım, tamamlıyorum.

İlk teknik değerlendirmelerde bakım çalışması sırasında düşen bir vinç devrilmesi sonucu doğal gaz ve oksijen borularının kopması neticesinde patlamanın meydana geldiği açıklanmıştır. Adli soruşturma ve idari ve teknik incelemeler devam etmektedir. Görevli savcıların, bilirkişilerin ve müfettişlerin çalışmalarını tamamlaması, olayın nedenlerinin, sorumluluklarının ve alınması gereken tedbirlerin somut bulgularla ortaya konulması gerekmektedir. Bu gerekçelerle iş sağlığı ve güvenliği konusundaki hassasiyetimizi bir kez daha ifade ediyor, Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeye olumlu oy vermeyeceğimizi belirtiyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmemiştir.

 Sayın Arslan? Yok.

Sayın Selçuk Türkoğlu...

YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Efendim, patates üreticisi bu yıl yine perperişan. Kayseri Tomarza'da 45 bin dekar alanda patates ekiliydi, bunun yarıya yakını hâlen hasat edilmedi. Ayın 8'inde don nedeniyle tarlada kalan ürünün en az yarısı ve depolardaki patatesler zarar gördü. Üretici binbir emekle yetiştirdiği patatesi şu an satacak müşteri bulamıyor ve dökmek zorunda kalıyor. Peki, pazarda kaç lira patates? 30 lira, 40 lira, 50 lira. Tarım Kredi bile alım yapmakta ne yazık ki nazlanıyor. Çiftçinin acilen banka ve kooperatif borçlarını faizsiz yapılandırın ve zararı karşılayacak destekler açıklayın.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Sayın Melih Meriç...

MELİH MERİÇ (Gaziantep) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Esnafı vergi yükü altında ezdiniz, kazandığı 3-5 kuruşa bile göz diktiniz. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek, siz de Gaziantep'imizden Milletvekili ve Bakan olarak yüce Meclisimizde yıllarca görev yaptınız. Bugün Gaziantep'te küçük ölçekli işletmesi olan düğün salonu sahibi bir hemşehrimiz Maliyeye vergi borcu ödemek için varını yoğunu ortaya koyarak vergi dairesine gitmiştir; yetmemiş, kredi çekmiştir, mevcut borcunun üzerine beş günlük gecikme nedeniyle tekrar faiz bindiğini öğrenmiştir. Üstelik, borcunu ödemek için çektiği kredinin bile gelir olarak sayıldığını görünce tepkisini vergi dairesi önünde maalesef soyunarak göstermiştir. Bu tablo, ülkemizde esnafın vergi borçları nedeniyle içinde bulunduğu durumun bir özetidir. Buradan size sesleniyorum: Para bulma radarlarınızı esnafın üzerine değil, milyarları götüren foncuların üzerine çevirin! (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Sayın Sibel Ersoy...

AYŞE SİBEL ERSOY (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Cumhuriyetimizin kurucusu, Millî Mücadele'mizin Başkomutanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebediyete irtihalinin 88'inci yıl dönümünde saygı, rahmet ve minnetle anıyorum. Bizlere düşen görev, milletimizin bağımsızlık mücadelesini zafere taşıyan, askerî dehası ve ileri görüşlülüğüyle tarihimize yön veren Atatürk'ün emaneti cumhuriyetimizi daha ileriye taşımak ve gelecek nesillere güçlü, müreffeh ve tam bağımsız bir Türkiye bırakmaktır. Bu duygu ve düşüncelerle, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Millî Mücadele'mizin kahramanlarını, aziz şehitlerimizi ve ebediyete irtihal eden gazilerimizi rahmet ve şükranla anıyorum; ruhları şad, mekânları cennet olsun.

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Sayın Güneş Altın...

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Mehmet Sincar otuz üç yıl önce katledildi; bu Meclisin üyesi Mardin halkının vekiliydi. Failler Susurluk raporunda yazıldı, Hizbullah soruşturmalarında söylendi fakat otuz üç yıldır hakikat gizlenmeye, adaletin üstü örtülmeye çalışılıyor. Duyduk ki Adalet Bakanlığı Faili Meçhul Cinayetleri Araştırma Dairesi kurmuş ama "Mehmet Sincar davasına bakmam." demiş. Bundan cesaret alan Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi ise 14 Temmuzda görülen davada ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları bozulan Gümüş ve Tutar'a örgüt üyeliği suçundan sanıkların duruşmasında saygılı olarak iyi hâl indirimi uygulamış ve cezayı altı yıla düşürmüş. Mehmet Sincar'ın ailesi, avukatları mahkemeye dilekçe vererek mahkûmiyet kararını Yargıtaya taşımış fakat bu talep 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından ailesinin taraf sıfatının kaldırıldığı sonucuyla sonuçlanmış. Böylece ailenin karara itiraz etmesinin yolu kapanmış. Bu karara itiraz sadece ailenin değil bu Meclisin bizzat sorumluluğudur.

BAŞKAN - İYİ Parti Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.

10/11/2026

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulu 10/11/2026 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.

Öneri:

Grup Başkan Vekili Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez tarafından, fon piyasalarında ortaya çıkan usulsüzlükler ve piyasa manipülasyonlarına ilişkin yürütülen soruşturmalar kapsamında Adalet Bakanı tarafından varlığı açıkça ifade edilen organize suç yapılanmasının yöneticilerinin, örgütsel ve hiyerarşik yapısının, siyasi ve bürokratik bağlantılarının, kamu kurumları üzerindeki etkisinin, finansal faaliyetlerinin ve denetim mekanizmalarını nasıl etkisiz hâle getirdiğinin bütün yönleriyle araştırılması amacıyla 10/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerin 10/11/2026 Salı günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.

BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere İYİ Parti Grubu adına Balıkesir Milletvekili Sayın Turhan Çömez.

Buyurun Sayın Çömez. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

İYİ PARTİ GRUBU ADINA TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Cumhuriyet tarihinin en büyük soygunu, en büyük vurgunu yapıldı ve bu vurgun, bu soygun göz göre göre geldi. Giden, aslında sadece 188 tır dolusu para değil, 21 milyar dolar değil; giden, bu ülkenin kredisi, bu ülkenin umutları, bu ülkenin hayalleri ve bu soygunun, bu vurgunun getirmiş olduğu inanılmaz travma.

(Uğultular)

TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Sayın Başkanım, çok önemli bir konu konuşuyoruz, arkadaşlarımız daha önemli bir konu konuşuyorsa lütfen dışarıya davet edin.

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, hatip kürsüde, lütfen...

Siz devam edin, Genel Kurula hitap edin Sayın Çömez.

Buyurun.

(Uğultular)

TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Sayın Başkanım, arkası kahvehaneye dönmüş, istirham ediyorum...

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri...

Buyurun.

TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Lütfen zamanı yeniden başlatabilir misiniz, rica ediyorum.

BAŞKAN - Tabii, buyurun.

TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Tarihin en büyük vurgunu yaşandı, bu vurgunun faturasını sadece soyguna maruz kalan vatandaşlar değil hepimiz bugün, yarın ve gelecek yıllarda ağır bir şekilde ödeyeceğiz. AK PARTİ'nin saygıdeğer temsilcileri bu süreçle ilgili yorum yaparken "E, ne yapalım, içimizdeki çürük elmalar?" diye izah etmeye kalktılar. Bir kısmı dedi ki: "Bunlar şeytana uymuş." Bir kısmı "Reise kötülük yapmışlar, komplo kurmuşlar." dedi. Bir kısmı "Nefislerine uymuşlar." dedi. Bazıları da "Bunlar Okçular Tepesi'ndeki sahabeler gibi, bunlar rantın peşinde koşmuşlar." dedi. Sahabeye benzetti. Uhud Savaşı'ndan medet umdular. Nihayet iki gün önce bir sayın AKP'li vekil dedi ki: "Aslında bu bir FETÖ kumpasıydı; bunun arkasında İngiltere vardı, İsrail vardı." Diyemediler ki "Korkunç bir soygun; bizim göreve getirdiğimiz adamlar bu soygunu yaptı. Göz göre göre, bile bile, planlı bir şekilde bu milletin istikbaline göz koydular." diye. Hâlbuki sistem doğru çalışmış olsaydı; hâlbuki oralara yerleştirdiğiniz insanlar vatan sevgisi, Allah korkusu, millet sevdası, bayrak tutkusu, özgürlük ateşi, dürüstlük, ahlak timsali olan insanlar olmuş olsaydı bunların hiçbiri olmayacaktı. Görevleri, makamları liyakate göre değil; yalnızdaki çetelere, etrafınızdaki çetelere göre dizayn ettiniz ve ne yazık ki korkunç bir vurgun yaşandı.

Şimdi Adalet Bakanı "Hiyerarşik, sistemli, iş birliği içinde çalışan bir şebeke var, bir organize örgüt var; finans bürokrasisi, manipülasyonu yapan kişiler ve medya el birliğiyle bu işi yönetti. Rüşvet mekanizmasıyla denetim mekanizmasının önüne geçilmiştir." diyor ve devletin üst düzeyine sızmış ağır bir şebekeden bahsediyor. Peki, bu nasıl şekillendi, nasıl oldu bugüne kadar? Niye bunun önüne geçmediniz, niye bunun önüne geçemediniz? Aslında her şey o kadar belliydi ki o kadar netti ki.

Şebeke orta yerde; hâlâ şebekenin başı kim, bilmiyoruz. Bir eski milletvekilinizi, bir eski bakanınızı verdiniz; sarı öküzü verdiniz ama biz koca öküzlerin peşindeyiz. Kimdir bu işin merkezinde? Bunu bilmek istiyoruz. Yanı sıra, bu örgütün arkasında kimler var; bu örgütün arkasında hangi saray çevreleri, hangi siyasi odaklar var, bilmiyoruz. Bürokrasi dünyasından, bürokratlardan bazı isimleri aldınız ama asıl ulaşmanız gerekenlere hâlâ ulaşmadınız. Bankacılık mekanizmasında hâlâ şu anda alınması gereken çok önemli isimler var, onlara ulaşmadınız.

Medya... Bu yapının arkasında olan medya iletişim ağı kim? Bunların hiçbiri çözülmedi ve iletişim ve organizasyon şebekesi çözülmedi. Adalet Bakanı "Bir şebeke var." dedi ama şebekenin şeması burada, bunu kendisiyle paylaşmak isteriz.

Peki, siz bu süreç devam ederken "İnsanların lekelenmeme hakkı var, bu iş reisimize bir komplodur." falan derken bir taraftan da bazı bürokratları getirdiniz, şu koltuklara oturtturdunuz, yasa çıkardınız bu koltuklara oturtturduğunuz bürokratlarla, yasa çıkardınız, işte burada. Aynı bürokratları götürdünüz sarayda Sayın Erdoğan'la birlikte -bu fon vurgunuyla ve soygunuyla nasıl mücadele edilir- koltuklara oturtturdunuz, Sayın Cumhurbaşkanıyla toplantı yaptırdınız ve şimdi bu isimler içerde, bu isimler içeride. O zaman siz ne yaptığınızı da bilmiyorsunuz, bununla ilgili atmanız gereken adımları da bilmiyorsunuz. Niye "Göz göre göre geldi." dedim? Çünkü vatandaş bu işin farkındaydı, bakın, CİMER'e yazmış, bütün detayları yazmış, hırsızlığın, soygunun nasıl yapıldığını tek tek CİMER'e yazmış. Peki, CİMER ne yapmış? Almış bu yazıyı Ercan Urkan'a göndermiş; şebekenin başı, soygunun, rüşvetin başı, şu anda içeride. Allah aşkına, böyle bir model, böyle bir yönetim, böyle bir devlet anlayışı olur mu? Olmaz.

Başka, yine bu isimler içeriye alındı ama bu isimler SPK'de ve BİST'teki bütün mekanizmanın başına geçip inanılmaz bir rant, inanılmaz bir rüşvet ağının merkezinde oturdular. Yine, Emre Tezmen'i götürüp MKK'ye yerleştirmişsiniz yani kurda kuzuyu teslim etmişsiniz. Tam da bu fırtına patlamadan, çöküş başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığı bir yazı yazmış, diyor ki: "Burada vurgun var, şikâyetler var." SPK'ye "Bununla ilgili tedbir alınsın." diye bir yazı göndermiş. Bu yazı gönderiliyor, hemen arkasından bir bakıyorsunuz, vurgunu yapanlar harıl harıl paraları taşımışlar. Nereye? İsviçre'deki Rothschild Banka. Başka? Londra'daki Lloyds Banka. Sizin bir zamanlar Türkiye Yüzyılı mottonuzu veya propagandanızı yapan, bunu organize eden Genel Başkan Yardımcınız da gitmiş, Londra'ya şirketler kurmuş, kurduğu şirketlere de oluk oluk paralar transfer etmiş.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Şimdi, Fatma Betül Sayan Kaya, tam bu tepedeyken yani 255 liradan aldığı hisseyi 5 bin lira civarında satmış. Peki, satmış da kime satmış? Özataya satmamış, Özatadaki hissesini götürüp Teraya satmış. İnsanlar T+2 parasını beklerken bu götürüp Teraya verdiği bu hissenin karşılığında 2 milyar 170 milyon lirayı cebine indirmiş. Ha, dersiniz ki başka var mı? Hepsi burada, sayın grup başkan vekili, hepsi burada, tek tek, tek tek bütün şirketlerin -hepsi burada, şu an elimde en az 20 tane şirket var- nasıl soyulduğuna dair. Bunlardan bir tanesi de sizin koltuklarınızda oturan arkadaşlarınızın şirketi. Diyorum ki açıklayın bu kepazeliği, bu işin üstüne doğru düzgün gidin, hep beraber gidelim, aksi hâlde siz de bu töhmetten kurtulamayacaksınız. Gelin, bu araştırma önergesine evet diyelim, bu rezalet, bu soygun, bu vurgun, bu kepazelik tek tek ortaya çıksın ve muhatapları hesap versin.

Çok teşekkür ediyorum. (İYİ Parti, Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - YENİ YOL Partisi Grubu adına Muğla Milletvekili Sayın Selçuk Özdağ...

Buyurun Sayın Özdağ. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)

YENİ YOL GRUBU ADINA SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; "Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır lakin Türkiye Cumhuriyeti devleti ilelebet payidar kalacaktır." diyordu. Türkiye Cumhuriyeti devletinin ilelebet payidar kalabilmesi için cumhuriyetin demokrasiyle, devletimizin liyakat, ehliyet ve ahlakla, aynı zamanda hukukun da adaletle buluşması gerekiyor. Ona ve arkadaşlarına bir devlet borçluyuz ve o insanlar bizlere bir devlet bahşettiler; o devlet kıyamete kadar yaşayacak ve onun banisi de yaşamaya devam edecek. 88'inci ölüm yıl dönümünde onu ve arkadaşlarını rahmetle anıyorum.

İYİ Partinin grup önerisine gelince, arkadaşlar, önemli bir grup önerisi. Sayın Akın Gürlek'in, bir noktada, mefhumumuhalifinden itirafları. Ne diyor burada? "Bu, fonla ilgili bu kurumlara, SPK'ye, MASAK'a, BİST 100'e veya BİST'e ve aynı zamanda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna sızmalar var." diyor. Kim sızmış, FETÖ'cüler mi sızmış; kim sızmış, İsrail mi sızmış; kim sızmış, İngiltere mi sızmış; kim sızmış, muhalefet mi sızmış? Ya, muhalefet sızmış olsaydı zaten o muhalefeti sabahleyin şafak baskınlarıyla, evlerinde, çocuklarının yanında ters kelepçeyle gözaltına almıştınız. Sonra gözaltına aldığınız yetmezmiş gibi, onlarla ilgili, sizi destekleyen medyayla birlikte itibar suikastlerine maruz kalmışlardı, tutuklanmışlardı onlar ve onlara akıl almaz iftiralarda bulunacaktınız.

Ardından da şunu söylüyor Sayın Akın Gürlek; ne diyor? "Efendim, rüşvetlerle bu denetim mekanizmaları etkisiz hâle getirilmiş." Nereden biliyorsun? Sen Adalet Bakanısın, savcı değilsin ki sen. Daha yargı başlamadı ki. Ya, Türkiye'de masumiyet karinesi ne zamandan beri askıya alındı? Siz, bakın, Fatma Betül Sayan Kaya'yla ilgili de bir "tweet" attınız hemen Sayın Akın Gürlek. Ne "tweet" attınız? Kadın tutuklanınca, o şahıs; hemen "Temizleniyoruz, arınıyoruz." mealinde bir "tweet" attınız. Ya, bu ne kadar ayıplı bir iş, ne kadar ayıplı bir iş. O tutuklanabilir, hâlâ masumdur ve hâlâ suçsuzdur. Neden? Onunla ilgili kararı mahkeme verecek? Masumiyet karinelerini niye çiğniyorsunuz siz? Bunu şundan dolayı yapıyorsunuz: "Bununla atlatalım." diyorsunuz, atlatamayacaksınız.

Bakın, size söylüyorum, sizden bir şey istiyoruz, sadece bir şey, Hükûmetten şunu istiyoruz, Sayın Cumhurbaşkanından şunu istiyoruz: On yıldır kim buraya üye oldu, bu borsaya, sermaye piyasasının fonlarına ve de hisselere, devletin hisselerine kim müracaat etti, üye oldu ve bunlar ne zaman çıktılar, kaç parayla girdiler, kaç parayla çıktılar, hangi tarihlerde çıktılar? Bunu istiyoruz sizlerden. Bunlarla ilgili olarak da bu tutuklamalarla ilgili niye buralarda itiraflar olmuyor; neden buralarda şoförler alınmıyor, korumalar alınmıyor, danışmanlar, özel kalem müdürleri alınmıyor? E, belediye başkanlarını aldınız ya, danışmanlarını aldınız, şoförlerini aldınız, özel kalem müdürlerini aldınız, çağırdı savcılar onları "Bildiğin bir şey var mı?" diye sordu. Şimdi, bunlarla ilgili niye işlem yapmıyorsunuz?

 (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla) - Çünkü bu işi zamana yayarak örtbas etmek istiyorsunuz. Asrın soygunuyla karşı karşıyayız arkadaşlar.

Bakın, Adalet ve Kalkınma Partisine sesleniyorum ve aynı zamanda Cumhurbaşkanına sesleniyorum buradan: Bu şekilde olmaz, bütün hepsini görevden alacaksınız; MASAK'ın, BİST'in, Sermaye Piyasasının yetkililerinin hepsini görevden alacaksınız. Yetmez; bunların birinci ve ikinci derecede akrabalarının tamamının mal varlıklarını araştıracağız. Nerede araştıracağız, siz mi araştıracaksınız? Gelin, burada bir araştırma komisyonuyla araştıracağız. Bunlar da yetmez arkadaşlar, bunlarla ilgili olarak da yargı bir yandan, Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu devreye girecek ve aynı zamanda arınacaksınız, temizleyeceksiniz ve ardından da şunu söyleyeceksiniz: "Adalet ve Kalkınma Partisi adı üstünde adaletli bir partidir." Fakat bunu yapamayacaksınız, yapmak istemiyorsunuz çünkü siz ipe un sererek bunu unutturmak istiyorsunuz. Size unutturmayacağız, 1 trilyon parayı yani milletimizin parasını size unutturmayacağız. Devletimizin ve milletimizin parasının hakkını savunmaya devam edeceğiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla) - Ama keser dönecek, sap dönecek, bir gün de hesap dönecek, iktidar değişecek; o zaman bağımsız yargı ve bağımsız Parlamento da gereğini yapacaktır.

Saygılar sunuyorum.

Destekliyoruz İYİ Partiyi. (YENİ YOL, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz.

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Gaziantep Milletvekili Sayın Hasan Öztürkmen.

Buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA HASAN ÖZTÜRKMEN (Gaziantep) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün cumhuriyetin, Meclisin ve Cumhuriyet Halk Partisinin kurucusu, dünyanın 100'den fazla ülkesinde adına meydanlar, caddeler, 85'ten fazla ülkesinde heykeli bulunan Büyük Önder Atatürk'ün ölüm yıl dönümü; rahmet ve minnetle anıyoruz.

Aynı zamanda, İzmir'de, HABAŞ iş yerinde hayatını kaybeden 18 vatandaşımızı, yurttaşımızı, işçiyi rahmetle anıyorum; yakınlarına başsağlığı, yaralılara acil şifalar diliyorum.

Ama acımız ne kadar büyük olursa olsun bu yüzyılın vurgunu olan fon vurgununu unutturmayacağız, gündemde tutmaya devam edeceğiz. Yaklaşık 5 milyon yurttaşımızı, hatta aslında Türk ekonomisini doğrudan ilgilendiren bu vurgunda kamu kaynaklarımız da bu fon vurguncularına kaptırılmış durumda. Özel fon şirketine yatırılan İşsizlik Sigortası Fonu'nun 2,9 milyar TL'sinin Takasbankta takılı kaldığı, Türkiye Sigortanın da 12,7 milyar TL'sinin fon vurgunun merkezindeki Terada olduğu ortaya çıktı. Başka hangi kamu kurumlarımızın birikimleri fonlara takılı kaldı, henüz bilemiyoruz ancak yeni edindiğimiz bilgiye göre ya da bir iddiaya göre, parası fonda kalan kuruluşlardan bir tanesi de AK PARTİ. Ulaştığımız bilgilere göre AK PARTİ Genel Merkezi çalışanlarının da maaşları fonda takılı kalmış. Miktarın ne kadar olduğu henüz bilinmiyor ancak burada önemli sorular ortaya çıkıyor; AK PARTİ Grup Başkan Vekilleri bu sorulara yanıt vermeliler. AK PARTİ Genel Merkezi çalışanlarının maaşları hangi fon şirketine takılı kaldı, hangi fon şirketine yatırılmıştır? Kaptırılan paranın miktarı ne kadardır?

Diğer yandan, Fatma Betül Sayan Kaya hâkimlik sorgusunda dikkat çeken ifadede bulunmuştur. Kaya, TERA'nın yöneticisi Erdin Özel'in kendisine siyasilerce önerildiğini söylüyor, diyor ki: "Erdin Özel'i bana  siyasiler önerdiler." Hatta diyor ki... Bu siyasetçi imasıyla acaba "Bu işleri bana birileri önerdi." derken kendisinin bu isimleri açıklamaya niyetli olduğunu, açıklayacağını mı söylemek istiyor? Bu kapsamda, Kaya'nın yanıtlaması gereken önemli sorular ortaya çıkmaktadır. TERA yöneticisi Erdin Özel'i kendisine öneren siyasetçiler kimlerdir? Yoksa, Fatma Betül Sayan Kaya'ya Erdin Özel'i yardımcı olarak öneren siyasilerden birisi Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Hiç ummadığımız insanlar bu işin içerisinde." dediği ummadığı kişilerden birisi midir? Erdoğan vurguncuların listesini ısrarla açıklamazsa muhakkak ki bir itirafçı bunu açıklayacaktır. Sayın Grup Başkan Vekilleri "Liste açıklansın." diyorlar, Maliye Bakanı "Liste açıklansın." diyor, Sayın Cumhurbaşkanının Genel Başkan Yardımcıları da "Açıklansın." diyor ama nedense bu liste bugüne kadar açıklanmış değil.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

HASAN ÖZTÜRKMEN (Devamla) - Sayın Başkan...

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

HASAN ÖZTÜRKMEN (Devamla) - Oysa, bu liste büyük olasılıkla Sayın Cumhurbaşkanının elindedir, neden açıklamıyor? Yoksa -iddia edildiği gibi- bir takım AK PARTİ'li milletvekillerinin, bir takım yargı organı mensuplarının ya da üst düzey bürokratların da bu listede olduğu iddiası doğru mudur? Bu nedenle de vurguncuların listesi açıklanmadığına göre zincirin ucu gerçekten bayağı uzun. Öyle bile olsa SPK'ye, BDDK'ye, Merkezi Kayıt Kuruluşuna, Takasbanka, Borsa İstanbula ve Türkiye Sigortaya yapılan üst düzey atamaların tamamı Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yapıldığına göre demek ki Sayın Erdoğan bu işi biliyor, liste elinde ama açıklamıyor. Fakat, bu konunun takipçisi olacağız, gündemden düşürmeyeceğiz.

Sayın Genel Kurulu saygılarımla selamlarım. (CHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Bingöl Milletvekili Sayın Ömer Faruk Hülakü.

Buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

DEM PARTİ GRUBU ADINA ÖMER FARUK HÜLAKÜ (Bingöl) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle İzmir Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında yaşamını yitiren 18 işçiye Allah'tan rahmet, ailelere de sabırlar diliyorum. Yine, yaralılara da acil şifalar diliyorum.

Şimdi, gelelim fon meselesine. Fon meselesinde eğer "Biz 1 kişiyi verdik, bizden daha başka birini istemeyin." düşüncesindeyseniz yanılıyorsunuz, tüm gerçekler açığa çıkana kadar mücadele edeceğiz. Fon çetelerinin kimlerle ilişki kurduğu, hangi imkânlarla hareket ettiği ve bu süreçte kimlerin kazanç sağladığı artık bütün açıklığıyla ortaya çıkarılmalıdır. Aylardır kamuoyunun gündeminde olan bu meselenin daha fazla sürüncemede bırakılmasının bedelini mağdur edilen yurttaşlar ödememelidir.

Ayrıca, bu meselenin yalnızca finans piyasalarındaki usulsüzlüklerle sınırlı olmadığını hepimiz çok iyi biliyoruz. Yıllardır kamu kaynaklarını rant ilişkileri üzerinden dağıtan, ihaleleri belirli çevrelere peşkeş çeken, sermaye sahiplerine ayrıcalık tanıyan yönetim anlayışı da bu tartışmanın merkezindedir çünkü fon çetelerine alan açan anlayış ile halkın emeğiyle oluşan kaynakları yandaş çevrelere aktaran anlayış birbirinden bağımsız değildir. Ekonomik ve siyasi gücün belli yerlerde toplandığı, denetim mekanizmasının etkisizleştirildiği bu düzende söz konusu yapıların hangi ilişkiler üzerinde güç kazandığı mutlaka açığa çıkarılmalıdır.

Değerli milletvekilleri, burada yanıt bekleyen sorular vardır: Bu ilişkiler nasıl kuruldu? Kimler bu yapıların önünü açtı? Kamu denetimi neden işlemedi? Siyasi ve bürokratik bağlantılar bu süreçte nasıl rol oynadı? Yargının siyasallaştığı, hukukun siyasi ve ekonomik güce göre işletildiğine ilişkin kaygıların büyüdüğü bir ortamda bu dosyanın tarafsız ve şeffaf biçimde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Hiç kimse makamı, siyasi konumu ya da ekonomik gücü nedeniyle hesap vermekten muaf tutulmamalıdır. Öte yandan, bu meselenin en ağır yükünü taşıyan fon mağdurlarının tüm mağduriyeti bir an önce giderilmelidir. İnsanların yıllarca çalışarak biriktirdiği paralar, gelecekleri için yaptıkları yatırımlar ve emekleri söz konusudur. Ekonomik krizin ağır koşullarında birikimlerini kaybeden yurttaşlar daha fazla belirsizlik içinde bırakılmamalıdır.

Bizim talebimiz açıktır: Fon çetelerinin bütün bağlantıları ortaya çıkarılmalıdır. Siyasi ve bürokratik sorumluluğu bulunan herkes hukuk önünde hesap vermelidir. Haksız kazançlar takip edilmeli, mağdur edilen yurttaşların zararları giderilmelidir.

Teşekkür ederim. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Peki, çok teşekkür ediyoruz.

Yeni Parti Grubu adına Kocaeli Milletvekili Sayın Nail Çiler.

Buyurun Sayın Çiler. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

YENİ PARTİ GRUBU ADINA NAİL ÇİLER (Kocaeli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Cumhuriyetimizin kurucusu ebedi Başkomutanımız Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümünde saygı, rahmet ve minnetle anıyorum.

İzmir Aliağa'da kaybettiğimiz işçi kardeşlerimize ve dün Gebze TÜBİTAK yerleşkesinde vefat eden işçi kardeşimize Allah'tan rahmet diliyorum.

Değerli milletvekilleri, burada şu ana kadar arkadaşlar bu önergeyle ilgili konuşma yaptı, konuşmaların hepsine katılmamak mümkün değil. Hayatımıza yeni bir şey girdi, yeni bir sektör girdi, yeni iş kolu oluştu; fonzadeler. Yeni bir sektör oluştu. Bir yandan, alın teriyle biriktirdiği tasarruflarıyla hayatı karartılan, çaresiz bırakılan binlerce fonzedeler var, diğer yandan, milletin sırtından milyarlar kazanan, üstelik korunan ve dokunulmayan fonzadeler var; bunu kabul etmek lazım. Bugün yalnızca bir ekonomik krizi değil, milyonlarca vatandaşımızın güvenini sarsan, Türkiye'nin finans tarihine kara bir leke olarak geçen fon skandalını konuşuyoruz. Milletin emeğine, alın terine, umuduna vurulan bir darbedir. Açıkça soruyorum: Bu nasıl bir adalettir?

Değerli milletvekilleri, ülkemiz büyük bir krizin içinde. Vatandaşımız ay sonunu zor getiriyor. Fon skandalıyla bir kesimin haksız zenginleştiğine şahit oluyoruz. Adına ister "fon krizi" deyin, ister "finansal skandal" deyin, büyük bir vurgun var burada. Bazı fonlarda olağan dışı hisse alımlarıyla fiyatların yapay biçimde yükseltildiği ve haksız kazanç elde edildiği ortaya çıkan bir gerçektir. Şunu da hatırlatmak isterim: 2008 yılından beri 8 defa varlık barışı çıkardınız yani kara para aklama bu Meclisten geçti. Sorgusuz sualsiz paraları yurt içine, ekonomiye kattınız. Bunlar acaba bu fon vurgunun neresinde? Varlık barışından faydalananlardan bu fon vurgununa dâhil olanlar var mı?  Son zamanlarda bu ultra zenginleri yani görgüsüzleri kim, nasıl yarattı, bilmek de hakkımız değil mi? Küçük yatırımcı kaybederken kimler kazandı, kimler? Bu soruların cevabı verilmeden bu dosya kapanamaz.

Değerli milletvekilleri, mağdurların haklarını korumak zorundayız. Bunu yaparken bütün siyasi, bürokratik ilişkileri de ortaya çıkarmak gerekiyor. Fon vurgunu soruşturmasında eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya, SPK ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu yöneticilerinin tutuklanmasıyla dosyadaki tutuklu sayısı 117'ye yükseldi.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

NAİL ÇİLER (Devamla) - Sağ olun Başkanım.

 Ancak hâlâ ortaya çıkmayan gerçekler var. Bu örgütün lideri ve siyasi bağlantıları muhakkak araştırılmalıdır.

Şimdi, bu noktada Sayın Grup Başkan Vekilleri ve milletvekilleri olarak soruyoruz: Bu skandala kim karışmışsa liste açıklansın. Küçük yatırımcının alın teri korunsun. Bu milletin alın terine kim el uzattıysa, kim haksız kazanç elde ettiyse hukuk önünde hesap vermelidir. Bizim mücadelemiz adalet içindir, devletin itibarı içindir, vatandaşın güveni içindir. Hiç kimse hukuktan üstün değildir ve hiçbir şey, hiçbir soygun milletin vicdanından kaçamaz.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti, İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Bursa Milletvekili Sayın Emine Yavuz Gözgeç. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

Buyurun.

AK PARTİ GRUBU ADINA EMİNE YAVUZ GÖZGEÇ (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün 10 Kasım, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ebediyete irtihalinin 88'inci yıl dönümü. Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere silah arkadaşlarını, istiklal mücadelemizde canını feda etmekte bir an bile tereddüt etmeyen tüm şehitlerimizi, gazilerimizi rahmetle, minnetle anıyorum.

İYİ Parti grup önerisi aleyhine söz almış bulunmaktayım.

Öncelikle, İzmir'in Aliağa ilçesindeki demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamada vefat eden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı ve sabır, yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar diliyorum.

Değerli milletvekilleri, fon meselesiyle ilgili ilk günden itibaren gerekli tüm adımlar kararlılıkla atılmıştır, atılmaya devam etmektedir. Meselenin üzerine bir cerrah titizliğiyle gidilerek ekonomimizi hedef alanlara, milletimizin birikimine göz dikenlere yönelik operasyonlar gerçekleştirilmektedir. Adalet Bakanımızın belirttiği üzere, ucu her nereye giderse gitsin, kimsenin makamına, ünvanına bakılmadan soruşturmalar, yargılama süreçleri devam etmektedir. Bu kapsamda 6 Kasım itibarıyla 433 şüpheli hakkında soruşturma yürütülmektedir; 113 kişi tutuklanmış, 188 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştır; 359 kişinin, 111 kurumun mal varlıklarına, banka hesaplarına tedbir konulmuştur. Bir yandan soruşturmalar devam ederken diğer yandan meşru kazanç elde eden yatırımcılarımızın, hukuka uygun faaliyet gösteren kurumlarımızın haklarının korunmasına da özen gösteriyoruz. Fon meselesinin sermaye piyasalarımızı, finans sistemimizi olumsuz etkilememesi için ekonomik ve idari çalışmaları da titizlikle yürütüyoruz. Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz Başkanlığında kurulan Fon Koordinasyon Kurulu bu noktada kurumlar, bakanlıklar ve bağımsız otoritelerle koordineli çalışmalarını sürdürüyor. Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Meclis Genel Kurulumuzda kabul edilerek ara ödemeler yapılmaya başlanmıştır. Bu kapsamda, 4 Kasım itibarıyla olağan ve olağanüstü tasfiyede toplam 420 bin tekil yatırımcıya 130 milyar lira nakdi ve ayni ödeme yapılmıştır. En düşük fon katılma payına sahip yatırımcılardan başlanarak ödemeler yapılıyor. Amacımız, süreçten olumsuz etkilenen en fazla sayıda yatırımcıya ödeme yapmak; haksız ve fahiş kazanç sağladığı tespit edilen kişi veya kurumlar kapsam dışı bırakılıyor. Ödemeler fonların kendi varlıklarından ve haksız kazanç sağlayanların iade ödemelerinden karşılanıyor, yaklaşık 31,5 milyar lira iade ödeme yapılmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

EMİNE YAVUZ GÖZGEÇ (Devamla) - AK PARTİ olarak bu süreçte ekonomimizin olumsuz etkilenmemesi, sermaye piyasalarındaki güven ortamının korunması için çözüm odaklı çalışmalarımızı da kararlılıkla sürdürüyoruz. İlk günden itibaren sorunun üzerine titizlikle gittik. Her zaman ve her durumda yanlışla, yolsuzlukla, milletin hakkına göz dikenlerle, hırsızlık yapanlarla mücadelede kararlılığımız açık ve net ortadadır. Hiçbir zaman yanlışı, yolsuzluğu kim yaparsa yapsın üstünü örtmedik, sahip çıkmadık. Tam aksine, sorumluların tüm şeffaflığıyla ortaya çıkması için her türlü adımı attık.

Bugüne kadar nasıl ki tüm sorunların üstesinden kararlılıkla geldiysek bundan sonra da Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde yanlışa yanlış, doğruya doğru diyerek milletimizin hakkını, hukukunu koruyarak yolumuza devam edeceğiz diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmemiştir.

Şimdi, Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.

10/11/2026

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulu 10/11/2026 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.

Öneri:

İzmir Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Rahmi Aşkın Türeli tarafından, İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında 9 Kasım 2026 tarihinde meydana gelen, 17 işçinin yaşamını yitirmesine ve 12 işçinin yaralanmasına yol açan patlama ve yangının bütün yönleriyle araştırılması, işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yeniden etkin şekilde ele alınması, önceki yıllarda yaşanan iş kazalarının, işveren ve alt işveren uygulamalarının ve kamu denetimlerinin yeterliliğinin incelenmesi, işçiler ile ailelerinin haklarının korunması ve benzer olayların önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla 10/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Meclisi Başkanlığına verilmiş olan (2038) sıra no.lu Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 10/11/2026 Salı günlü birleşimde yapılması önerilmiştir.

BAŞKAN - Sayın Gülüstan Koçyiğit, buyurun, bir söz talebiniz var.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bugün bir yol arkadaşımızı, Silopi'nin eski Belediye Başkanı Emin Toğurlu'yu kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Emin Toğurlu yaşamını halkının mücadelesine adamış, emek ve demokrasi mücadelesinin içerisinden gelmiş bir arkadaşımızdı. KESK'e bağlı Diyanet ve Vakıf Emekçileri Sendikasında temsilcilik yapmış, yıllarca emekçilerin hakları için mücadele etmişti. 2009 yılında Silopi halkının iradesiyle Belediye Başkanı seçildi ancak halkın iradesine yönelik müdahalelerle görevden uzaklaştırıldı ve yıllarca ne yazık ki cezaevinde tutuldu. Son yıllarını ise doğduğu topraklardan uzakta geçirmek zorunda kaldı, ne yazık ki bugün de vefat haberini öğrendik, Duhok'ta yaşamını yitirdiği bilgisi geldi. Emin Toğurlu'nun yaşamı bu ülkede emek, demokrasi mücadelesi yürütmenin, demokratik siyasette ısrar etmenin nasıl ağır bedellerle karşı karşıya  bırakıldığının da bir tanıklığıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) -  Kendisini saygıyla sevgiyle mücadele arkadaşlığıyla anıyorum. Kendisine Allah'tan rahmet, yakınlarına, tüm halkımıza, Silopi halkımıza da başsağlığı dileklerimi iletiyorum, anısı mücadelemizde yaşayacaktır diyorum.

Teşekkür ederim Sayın Başkan.

BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi grup önerisinin gerekçesini açıklamak üzere İzmir Milletvekili Sayın Rıfat Turuntay Nalbantoğlu.

Buyurun Sayın Turuntay. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA RIFAT TURUNTAY NALBANTOĞLU (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partimizin grup önerisi üzerine söz almış bulunuyorum. Sözlerime başlarken yüce heyetinizi saygıyla selamlıyor, ülkemizin kurtarıcısı, cumhuriyetimizin ve partimizin kurucusu Ulu Önder Atatürk'ün aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümünde saygı ve şükranla anıyorum.

Değerli milletvekilleri, işçi ölümleri maalesef ülkemizin en büyük kanayan yaralarından biri hâline geldi. Ülkemizde hemen her gün ölümlü yaralanmalar, iş kazaları meydana gelmekte ve bunlar ülkedeki gündemler arasında maalesef kaybolmaktadır. Bunlardan sonuncusunu da maalesef dün ilim İzmir'de yaşadık. İzmir'imizin Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen patlamada -on-on beş dakika önce öğrendim- maalesef vefat eden sayısı 18'e çıkmış. 18 emekçimiz yaşamını yitirdi, çok sayıda işçimiz de yaralandı. Olay yaşanır yaşanmaz Grup Başkan Vekilimiz Sayın Serkan Sarı Başkanlığında, İzmir Milletvekilimiz Mahir Polat ve Adana Milletvekilimiz Müzeyyen Şevkin'den oluşan bir heyet bölgeye gitmiş ve ilgililerle bu işin nasıl geliştiği ve nasıl sonuçlanması gerektiği konusunda araştırmalar yapmıştır. Hepimizi acıya ve kedere boğan bu iş cinayetinde hayatını kaybeden emekçilerimize Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı, yaralılarımıza  da acil şifalar diliyorum.

Değerli milletvekilleri, HABAŞ'ta yaşananlar ilk değildir. Geriye dönük baktığımızda, 2019, 2020, 2022, 2024, 2025, 2026 yıllarında da ölümlü ve yaralanmalı çeşitli iş kazaları meydana geldiği görülmektedir. Dahası 21 Ekimde Hakan Doğan, 5 Kasımda da henüz 20 yaşındaki Eyüp Eğinli aynı tesislerde çalışırken yaşamını yitirmiştir. Ardından 9 Kasımda 18 işçi daha hayatını kaybetmiştir yani daha üç hafta dolmadan aynı tesiste 20 emekçimizi kaybettik.

Şimdi, iktidara soruyorum: Son on yılda bu tesis kaç kere denetlendi? Denetlemeler sonucunda hangi tespitlerde bulunuldu? Bu tespit edilen aksaklıklarla ilgili ne türlü yaptırımlar uygulandı? Mesela, dünkü kazadan önce yaşanan 2 ölümlü kazanın ardından burada hangi incelemeler yapıldı, hangi kusurlar bulundu? Önlem alınması için daha kaç kişinin, daha kaç emekçinin ölmesi gerekiyor?

Değerli milletvekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı önceki denetimlerde ciddi bir sorun tespit edilmediğinden bahsediyor. Oysa, şirketin kendi sürdürülebilirlik raporuna yansıyan verilere göre, 2025 yılında iş gücü kaybına yol açan kazalar şirket çalışanlarında 109'dan 146'ya, taşeron işçilerde ise 38'den 41'e yükselmiş durumdadır. Bu tablo karşısında nasıl olur da ciddi bir sorun tespit edilemez? Dün yaşanan kazayla ilgili ilk bulgular bakım sırasında düşen malzemenin doğal gaz ve oksijen hatlarına zarar verdiğini gösteriyor. Peki, vincin son kontrolü ne zaman yapıldı? Riskler önceden belirlenmiş miydi? Gerekli güvenlik tedbirleri alınmış mıydı? Bunların yanıtını bekliyoruz.

Değerli milletvekilleri, dün yaşanan facianın ardından yayın yasağının getirilmesi de ayrı bir facia. İşçilerin can güvenliğini sağlamakta gösterilemeyen hassasiyet kamuoyunun haber alma hakkını sınırlandırmakta çok süratle gösteriliyor. Neyi sınırlandırıyoruz, neyi gizliyoruz? Gerçeklerin açığa çıkmasından mı korkuyoruz? Bu yolla iş cinayetlerinin önüne mi geçmiş olacağız? Unutmayın, devletin görevi, işçiler öldükten sonra soruşturma başlatmak değil, işçilerin ölmesini engellemektir.

Buradan açıkça bir çağrıda bulunuyorum: Hiçbir ihmalin, sorumluluğun üzeri örtülmemelidir. Bütün denetim kayıtları açıklanmalı, bağımsız ve şeffaf bir soruşturma yürütülmeli, işverenin ve ilgili kurum görevlilerinin olası sorumlulukları mutlaka araştırılmalıdır. Emekçinin kaderi ölüm, ailesinin kaderi de yas olmamalıdır. Hiçbir üretim hedefi, hiçbir maliyet hesabı, hiçbir kâr hiçbir işçinin hayatından daha değerli değildir.

Bugün dünya örneklerine de baktığımızda bu kazaların öngörülebildiği ve gerekli tedbirlerin alınmak suretiyle önüne geçilebildiği de görülmektedir. Bakınız, Avrupa ve dünya örneklerinde bu konudaki yasal reformlar, teknolojik entegrasyon, katı ve şeffaf denetim mekanizmaları ve kültürel dönüşümün ortak bir sonucu olarak...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

RIFAT TURUNTAY NALBANTOĞLU (Devamla) - ...son otuz yılda ölümlü iş kazalarının yarıdan fazlası yani yüzde 57'nin üzerinde azaltmayı başarmıştır. Biz neden başaramıyoruz? Bizim neyimiz eksik? Bizim insanımız daha az mı değerli?

Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu facianın ve sorumlularının ortaya çıkarılması ve sürecin sonuna kadar takipçisi olacağız. Yüce Meclisimizden de bu konuda gerekli adımların atılacağına inanıyoruz.

Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - YENİ YOL Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Elif Esen.

Buyurun. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)

YENİ YOL GRUBU ADINA ELİF ESEN (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Bu önemli günde ben de konuşmama Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı, minnet ve rahmetle anarak başlamak istiyorum.

Elbette dün Aliağa'da 18 işçimiz hayatını kaybetti, derin üzüntülerimi iletmek istiyorum; işçilerimize ve ailelerine başsağlığı, işçilerimize de Allah'tan rahmet diliyorum; tedavileri süren yaralılarımıza da acil şifalar diliyorum. Ümit ediyorum ki başka bir işçimizi kaybetmeyiz.

Bakanlığın açıklamalarını dinlediğimizde, ölümlerden önce tedbir almak için nelerin yapıldığını hâlâ daha tam olarak öğrenememiş bulunuyoruz. Acılı ailelerin yaslarının yanı sıra cevapsız kalan bu sorular da üzüntümüzü daha da arttırıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan fabrikada 37 iş güvenliği uzmanı, 2 iş yeri hekimi bulunduğunu söylüyor, ayrıca önceki denetimlerde çok ciddi bir sorun görülmediğini de ekliyor.

Sayın Bakan, bir iş yerinde kaç uzman bulunduğunu biliyoruz artık; bize hangi tarihte, hangi ünitenin, hangi makinelerin denetlendiğini, hangi eksikliklerin kayda geçirildiğini söyleyin lütfen. Denetim raporlarını niçin hâlâ açıklamıyorsunuz merak ediyoruz. Oysa iş yerinin geçmişi bize yine göz göre göre gelen bir faciayı işaret ediyor, HABAŞ'ın kendi 2025 Sürdürülebilirlik Raporu ortada. Şirket çalışanlarında kayıp günlü iş kazaları 109'dan 146'ya yükselmiş, toplamda 147'den 229'a çıkan kazalar bir yılda yüzde 56 artmış. Bu tablo Bakanlığın kayıtlarına girdi mi, merak ediyoruz; girdiyse hangi ilave denetimlere karar verildi; girmedi ise büyük bir sanayi tesisinin yayımladığı iş güvenliği göstergelerini izlemeyen bir denetim sistemiyle neyi önleyebileceğinizi düşünüyorsunuz, ayrıca soruyoruz. Üstelik mesele bir haftaya da sıkışmamış; 2018'deki patlama, 2019'da sıvı çeliğin çalışma alanına yayılması, 2020'de yüksekten düşme, 2024'te çelik ocağındaki patlama ve 2025'teki yaralanmalı olaylar ardı ardına sıralanıyor. Her olaydan sonra hangi düzeltici işlemler yapıldı, bunu da merak ediyoruz. Nitekim 21 Ekimde Hakan Doğan, 5 Kasımda Eyüp Eğinli aynı iş yerinde yaşamını yitirmiş.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.

ELİF ESEN (Devamla) - Teşekkürler.

Aradan yalnızca dört gün geçmiş ki 17 işçi daha ölmüş, bugün 18 oldu tabii. Bu 2 ölümün ardından üretim ve bakım süreçlerine ilişkin hangi tedbirler alındı? Risk değerlendirmesi yenilendi mi? İşin durdurulması gündeme geldi mi? Bakanlık bu geçmişi görmezden gelemez. Hangi kazadan sonra hangi eksikliğin giderildiğini, hangi denetimin tekrarlandığını Meclise de dosya dosya açıklamalıdır. İşçilerin yakınları da bugün açıklama bekliyor. Yaralananların rehabilitasyonu, hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminatların ödenmesi, sosyal güvenlik işlemlerinin gecikmeden tamamlanması, devletin takip etmesi gereken hususlar; Bakanlık bunları işverenin inisiyatifine bırakamaz. Önergenin araştırma kapsamına -bütün bu başlıkların- girmesini istiyor, ailelere başsağlığı, yaralılara acil şifalar diliyorum.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, İYİ Parti ve CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - İYİ Parti Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Buğra Kavuncu.

Buyurun Sayın Kavuncu. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)

İYİ PARTİ GRUBU ADINA MEHMET SATUK BUĞRA KAVUNCU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün 10 Kasım, Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı, sevgi ve minnetle anıyoruz.

Dün İzmir Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen kazada maalesef 18 işçimizi, vatandaşımızı kaybettik. Bundan önce aynı işletmede son yirmi beş yılda AK PARTİ iktidarının olduğu dönemde de 17 işçi kaybı olmuş. Yani toplamda bu işletmede bugüne kadar son yirmi beş yılda 35 vatandaşımız hayatını kaybetmiş.

Tabii, bu olaylarda acıyı paylaşmak, anmak bunlar çok kıymetli ama en az bunun kadar, hatta bundan daha kıymetli olan bir daha bu tür kazaların olmaması için ne tür adımlar atılacak? Kartalkaya'da yaşanan yangın faciasının olmaması için ne yapılması gerekirdi? İliç'te yaşanan maden faciasından sonra bir daha yaşamamamız için ne tür  tedbirler alınacaktı? Bunun gibi birçok konu var. 6 Şubat depremi, 1999 depreminden sonra 6 Şubatta o kadar büyük can kaybı yaşamayabilir miydi bu ülke? Hep bu soruları soruyoruz ama hiçbir şey değişmiyor ve biz bu trajedileri ülke olarak sürekli yaşıyoruz çünkü insanı merkeze alan, insana değer veren bir anlayış yok.

Bakın, Uluslararası Çalışma Örgütünün verileri, biz her 100 bin çalışan başına 11,5 işçi kaybeden bir ülkeyiz. Dünyada karnesi en kötü 3'üncü ülkeyiz: Malezya, Burundi ve sonra da Türkiye geliyor. Almanya'nın yaklaşık 16 katı, İngiltere'nin 14 katı, Hollanda'nın yaklaşık 29 katı, bu rakam Japonya'nın da 9 katı. Arkadaşlar, neden böyle oluyor? Neden biz bir türlü bu faciaları engelleyemiyoruz?

Bakın, buradaki en temel mesele şu, baştan biz bu konulara şöyle yaklaşıyoruz: "Bu işin fıtratında var." Şimdi, böyle bir cümle kurulursa... Hatırlayın, 2010 yılındaki Zonguldak maden faciasında dönemin Çalışma Bakanı şöyle bir ifadede bulunmuştu: "Öldüler ama güzel öldüler." Çalışma Bakanı dün ziyaret etti, yaptığı ziyarette "Müfettişler çok sıkıntılı bir duruma rastlamadılar." gibi bir ifadede bulundu. Şimdi, bütün bunların söylendiği, zikredildiği bir yerde siz teftişi yapacak olan yetkililerin bu işi ciddiye alarak teftişi yeterli şekilde yapacağını düşünebilir misiniz? Bu anlayışın değişmesi ve bu anlayışın yok olması lazım. İnsanı merkeze alan ve bu konuları ciddiye alan, hassasiyetle yaklaşan bir yaklaşımı göstermek mecburiyetindeyiz. İstediğiniz kadar büyüyün, istediğiniz kadar kâr edin, eğer bunları yaparken bir insanın ailesinin hayatı mahvoluyorsa hiçbir şeyin anlamı kalmaz arkadaşlar, hepsi boştur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

MEHMET SATUK BUĞRA KAVUNCU (Devamla) -  Bu, devlet yaklaşımı için de böyledir, böyle olmalıdır. 1.930 işçimizi kaybetmişiz biz sadece ilk dokuz ayda ve maalesef, bunların eylül ayı itibarıyla 66'sı çocuk yaşta işçiler. Bizim ilkemiz bakın "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın." olmalıyken, bu kadar güçlü, insan odaklı bir kültüre sahipken bugün sadece maalesef, rantı, çıkarı, işte böyle vahşi büyümeyi, kârı ön planda tutan bir yapının, tam olarak gaddar bir yapının içerisindeyiz; bunları engelleyebilmek için zihniyetin bir an önce değişmesi lazım diyorum.

Yüce meclisi saygıyla selamlarım. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Ağrı Milletvekili Sayın Heval Bozdağ.

Buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

DEM PARTİ GRUBU ADINA HEVAL BOZDAĞ (Ağrı) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle şu tespiti yapmak lazım: Bu olaylar tesadüfen meydana gelmiyor. Bu iş cinayetlerinin, kazaların hepsinin arkasında küçük küçük çok sayıda kazalar söz konusu yani tehlike yaratan durumlar söz konusu. Bu kazalar da "Tehlike yaratan durumları ortadan kaldır yani önlem al." diyor. Önlem aldığınız zaman bu kazaların yüzde 98'ini önleyebiliyorsunuz. İşçi sağlığı güvenliği derslerinde anlatılır, Heinrich Kaza Piramidi prensibi; 300 yaralanmasız, ucuz atlatılan kaza 29 adet hafif yaralanmalı, 1 adet de ölümlü veya ağır yaralanmalı kazaya karşılık geliyor. HABAŞ'ın durumu ne? Bakınız, HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında geçmiş yıllarda çelikhanede ark ocaklarında benzer şekilde patlama, pota devrilmesi ve eriyik çelik saçılması gibi çok sayıda ağır kaza yaşanmış. HABAŞ bunu zaten gizlemiyor, hatipler de söylediler, 2025 yılında kayıp günlü iş kazalarında belirgin bir artış yaşandığını kendi raporlarında söylüyor; 2022'de bu 129 iken, 2025'te 229 yani HABAŞ sabıkalı.

 Peki, Çalışma Bakanlığı veya iktidar HABAŞ'a nasıl yaklaşıyor? 2025 yılında 18,27 milyar lira vergi istisnası yapılmış. Peki, yaptığınız bu vergi istisnalarını neden takip etmediniz? Bari bu kadar sabıkalı bir şirkete işçi sağlığı ve güvenliği konusunda denetimlere harcamasını salık verseydiniz. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı geçen hafta Bütçedeydi, biz ona "Soma İmbat işçileri göçük altında. 5 işçi yaşamını yitirdi. Denetlemiyorsunuz." dedik, "İşçi sağlığı ve güvenliği hizmetleri piyasa koşullarına terk edilmiş." dedik, "Devlet asli görevlerini yerine getirmiyor, işverenin insafına bırakmış." dedik ve "Siz usulüne uygun denetlemiyorsunuz." dedik, bize "Ne münasebet." dediler. Bakınız, işçilerin anlatımına göre, DİSK/Enerji-Sen işçilerle yaptığı görüşmede vinç bakımının uzun süredir yapılmadığı söyleniyor. Çok ağır koşullarda çalışıyorlar, taşeron çalışma çok yaygın, ücretleri ise düşük. Peki, bu olay gerçekleştikten sonra iktidarın ilk refleksi ne oldu diye bakalım. Direkt yayın yasakları; röportaj, eleştiri, haber hemen yasaklandı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

HEVAL BOZDAĞ (Devamla) - Ege İşçi Birliği sözcüleri işçi cinayetlerine sessiz kalmadılar, hemen gözaltına alındılar. Gözaltına alınma sebepleri ne? Halkı kin ve düşmanlığa sevk etmek. Evet, sayın iktidar, işçi direniyor, kin ve düşmanlığa sevk, cezaevi ve gözaltı; Kürt direniyor, Alevi direniyor, hak savunucusu, ezilenler direniyor, cezaevi, gözaltı; asgari ücretli, memur emekli direniyor "grev" diyor "Millî güvenlik tehdit altında." diyorsunuz, grev yasakları ve gözaltılar. Ne yapalım sayın iktidar, tüm bunlara boyun mu eğelim? Köleliği, ölümü dayatıyorsunuz halka, sonra çıkıp "Sahip sen çok yaşa." mı diyelim, bunu mu bekliyorsunuz bizden? Eğer bunu bekliyorsanız çok beklersiniz. Direneceğiz, direneceğiz ve mutlaka kazanacağız! (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

Yeni Parti Grubu adına Rize Milletvekili Sayın Tahsin Ocaklı.

Buyurun Sayın Ocaklı. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

YENİ PARTİ GRUBU ADINA TAHSİN OCAKLI (Rize) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; saygıyla selamlıyorum.

Tabii, acı verici bir gündemle ilgili konuşuyoruz. Aliağa'da HABAŞ'ın demir çelik fabrikasında çıkan yangında 18 işçimiz ne yazık ki yaşamını yitirdi, 12 işçimiz de yaralandı. AKP sıraları, lütfen dinleyin! 17 insanın ölümünden bahsediyoruz, 17 insanın hayatını kaybetmesinden.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - 18 oldu!

TAHSİN OCAKLI (Devamla) -  Düzeltiyorum, 18 oldu; evet, 18 kişi. Sabahleyin bu işçilerimiz gitmişler çalışmaya, akşam evlerine cenazelerinin geldiği haberleri gelmiş. Bundan daha acı verici bir şey olabilir mi? Şimdi siz doğal olarak çıkacaksınız tabii "Kazadır, kaderdir." vesaire gibi, sonra da "Soruşturma başlattık, biz bu işlerle ilgili önlemler alacağız." diyeceksiniz ama günün sonunda hiçbir şey daha evvel olduğu gibi olmayacak, bunu biliyoruz.

Bu memleketin işçileri kaderden değil, alınamayan önlemlerden ve denetimsizlikten dolayı, cezasızlıktan dolayı yaşamlarını kaybediyor. Kimdi bu şirketin patronu? Banka sahibi, Anadolubank'ın sahibi, doğru mu? Doğru. Peki, daha evvel ne yapmış bu şirket? 21 Ekimde 1, 5 Kasımda 1, dört gün içinde de 18 olmak üzere 19 günde 20 işçi yaşamını yitirmiş burada. Bu, bir cinayettir, cinayet, başka bir şey değildir. Şirketin kendi raporunda da işçilerin geçirdiği kayıp günü, iş kazaları bir yılda 38'den 83'e çıkmış, sonra da Çalışma Bakanı çıkıyor diyor ki "Önceki denetimlerde bir sıkıntı göremedik." Böyle mi? Bu mudur yani söylenecek olan? Sayın Bakan, sizin görmediğiniz o sıkıntı var ya, işte, o sizin görmediğiniz, 18 işçinin yaşamıdır sizin görmediğiniz şey. O vinç nasıl düştü? O vinçlerin bakımları yapıldı mı? Burada uyarılar dikkate alındı mı? Bu fabrikaları kim denetledi? Bunlardan, bunlardan haber vereceksiniz. Bu ülkede neden hep işçiler ölüyor? Neden hep işçilerin eşleri ve çocukları yetim kalıyor? Kaderse bir kere de patronların öldüğünü bir görelim ya! Adaletse bir kere de tutuklandığını görelim. Kimseye ölüm dileğimiz yok, burası öyle anlaşılmasın; biz ölümün neden hep işçinin başına, kârın da neden hep patronun payına düştüğünü soruyoruz şimdi burada. İşçi ölünce kader oluyor, üstelik, 18 işçinin öldüğü facianın ardından hemen ilk yapılan şey, her yerde olduğu gibi yayın yasağı getirilmesi. Bu ülkede bir işçinin canı birilerinin kazancından, birilerinin itibarından daha mı değersizdir diye sormak lazım. Devletin görevi patronun kârını korumak değil, işçinin canını korumaktır. Bu Mecliste yalnızca başsağlığı dilemek istemiyoruz, sorumluların hesap vermesini istiyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

TAHSİN OCAKLI (Devamla) - İşverenin, şirket yöneticilerinin, denetimden sorumlu kamu görevlilerinin bütün sorumlulukları araştırılsın istiyoruz. Kusuru olan kimse, patron da olsa Bakan da olsa er geç hesap versin istiyoruz. Bu ülkenin fabrikaları işçilerin mezarlığı, patronların servet kaynağı olamaz.

Bir kez daha kaybettiğimiz işçilerin ailelerine, yakınlarına başsağlığı diliyorum. Biliyorum, onları geri getiremeyeceğiz ama başka işçilerin iş cinayetlerinde kaybolmasını engelleyebiliriz; hiç olmazsa bu araştırma önergesini kabul edin. İşçinin canını ucuz, patronun kârını kutsal görmeyin. Bu araştırma önergesinin kabul edilmesini Genel Kurulumuzdan istiyorum.

Saygılar sunuyorum. (Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Kars Milletvekili Sayın Adem Çalkın.

Buyurun Sayın Çalkın. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

AK PARTİ GRUBU ADINA ADEM ÇALKIN (Kars) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İzmir'de bir demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamanın araştırılmasıyla ilgili Meclis araştırması açılması hakkında verilen önerge üzerine AK PARTİ Grubumuz adına söz almış bulunuyorum. Genel Kurulu ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

Konuşmamın başında, cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü vefatının 88'inci yıl dönümünde rahmet, saygı ve minnetle anıyorum. Millî Mücadele'mizin tüm kahramanlarını, aziz şehitlerimizi ve ebediyete irtihal eden gazilerimizi rahmetle yâd ediyorum.

Değerli milletvekilleri, dün Aliağa'daki demir çelik fabrikasında meydana gelen patlama hepimizi derinden yaralamıştır. Bu elim olayda hayatını kaybeden kardeşlerimize Cenab-ı Allah'tan rahmet, ailelerine ve çalışma arkadaşlarına başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum. Bu bizim ortak acımızdır, yitirdiğimiz her can bizim canımızdır ve hepimizi derinden etkilemiştir.

İlk andan itibaren tüm bakanlarımız ve İzmir Valiliğimiz olaya müdahale etmiştir. Olayın hemen ardından arama kurtarma, itfaiye ve sağlık ekipleri bölgeye sevk edildi. Cumhurbaşkanımızın talimatıyla 3 Bakanımız tesiste incelemelerde bulundu, hastanede yaralılarımız ziyaret edildi. Çalışma Bakanlığımızın paylaştığı ilk bulgulara göre, bakım sırasında düşen malzemenin doğal gaz ve oksijen hatlarına zarar vermesi sonucunda kaza meydana gelmiştir.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Peki, niye düşmüş, niye? Niye düşmüş?

ADEM ÇALKIN (Devamla) - İvedilikle kazayı incelemek üzere baş müfettişler görevlendirilmiştir.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bize kazanın şeceresini anlatıyor ya!

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Cumhuriyet Başsavcılığı 4 savcıyla soruşturmayı yürütmektedir. Olayın kesin nedeni teknik incelemelerden sonra ortaya çıkacaktır.

İktidara geldiğimiz ilk günden itibaren AK PARTİ olarak iş sağlığı ve güvenliği politikamızın merkezine kazaları önlemeyi koyduk.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Evet, onun için bir ayda 193 işçi öldü!

ADEM ÇALKIN (Devamla) - 2012'de çıkardığımız...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bir ayda 193 işçi öldü, siz önlem aldığınız için mi?

ADEM ÇALKIN (Devamla) - ...6331 sayılı Kanun'la risk değerlendirmesini, çalışanların eğitimini ve sağlık gözetimini işverenin yükümlülüğü olarak düzenledik.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ayıp ya! Bari bu konuşmayı yapmayın ya! Bir susun orada, bir anlayalım...

ADEM ÇALKIN (Devamla) - İşverene aldığı tedbirlerin uygulanmasını izleme ve eksikleri giderme sorumluluğunu getirdik.

SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Sonuç?

GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Sorumluluk almış hâli bu mu?

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Hayati tehlike hâlinde işin durdurulmasını hükme bağladık. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımızdan aldığımız bilgiye göre...

SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Sonuç?

ADEM ÇALKIN (Devamla) - ...HABAŞ'ta 37 iş güvenliği uzmanı, 2 iş yeri hekimi ve sağlık personeli görevinin başındaydı; buna rağmen kaza meydana geldi.

GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Çünkü bir garibana suçu yükleyeceksiniz, sıyrılacaksınız işin içinden.

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Alınan tedbirler maalesef kazayı engelleyemedi.

İşçilerimizin güvenliğiyle ilgili sorumluluk ilk günden beri takip ettiğimiz hayati bir konudur.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Onun için patır patır ölüyor işçiler.

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Bunun için sorunların tespitini bire bir yapıyor...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - İliç'te ölüyor, Kartalkaya'da ölüyor, HABAŞ'ta ölüyor...

ADEM ÇALKIN (Devamla) - ...buna sebep olan ne varsa bunların üzerine gidiyoruz.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - ...madende ölüyor.

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Bu elim olayla ilgili Adalet Bakanlığımız tarafından ihmali olduğu düşünülen...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - İşçi mezarlığına çevirdiniz ülkeyi, işçi sağlığı ve güvenliğiyle ilgili niye konuşmuyoruz ya! Ayıp!

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Bu elim olayla ilgili Adalet Bakanlığımız tarafından ihmali olduğu düşünülen Fabrika Müdürü dâhil 10 kişi gözaltına alınmıştır.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Müdürü... Patronu al, patronu!

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Firma sahibi İstanbul'da yakalanmıştır.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Gücün müdüre mi yetiyor? Patronu gözaltına al, patronu!

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Firma sahibi yakalanmıştır Sayın Koçyiğit.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Patronu gözaltına alın.

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Hükûmetimiz yaralılarımızın tedavisinin, ailelerimizin düzenli bilgilendirilmesinin...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Garip gurebâya, ekmeği için çalışana gücünüz yetiyor.

ADEM ÇALKIN (Devamla) - ...ve hak sahipliği işlemlerinin de takipçisi olacaktır.

SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Bakan istifa etsin, istifa!

GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Bakanlığın sorumluluğu yok mu?

ADEM ÇALKIN (Devamla) - Hepimizin başı sağ olsun.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Konuştu ve bitti, konuştu ve bitti!

BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri kabul edilmemiştir.

Sayın Ali Yüksel, buyurun.

ALİ YÜKSEL (Konya) - Konya'mızın gelişen nüfusu, geniş coğrafyası ve ekonomik potansiyeli idari yapılanmanın yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ereğli'nin il olması, İç Anadolu'nun göz bebeği Beyşehir'in ve Akşehir'in ilçe statüsünden çıkarılarak il yapılması bölgemizin kalkınmasına önemli katkılar sağlayacaktır. Bunun yanında, Sarayönü ilçemizin Ladik Mahallesi'nin ilçe olması da yerel hizmetlerin etkinliğini artıracaktır. Bu talepler yalnızca idari değişiklik değil; yatırım, istihdam, temsil ve kalkınma fırsatlarının artırılmasıdır. Bu adımlar Konya'mızın bölgesel gücünü artıracak, geleceğine değer katacaktır.

Bu düzenlemelerin desteklenmesini temenni ediyor, teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Sayın Taşkent...

AYÇA TAŞKENT (Sakarya) - Ülkemizdeki üretim gücüne rağmen çok uluslu şirketlerin yönlendirdiği fındık sektörü üretici bazında çok zor günler geçiriyor. Dünya fındık üretiminde lideriz ama bunu sizin yanlış politikalarınızla kazanca dönüştüremiyoruz.

Sakarya'daki fındık üreticilerimiz de ağır ekonomik şartlar altında eziliyor. Fındık, bu yıl ortalama 160 liradan satıldı, hatta bu ay 140 liraya bile düştü. Ürün para etmedi, maliyetler arttı; yapacağı masrafın alacağı paraya değmeyeceğini görenler fındığı bahçede bıraktı.

Birçok fındık üreticisi kamu bankalarına ve kooperatiflere olan borçlarını ödeyemez durumda. Bu soruna mutlaka çözüm bulunmalı, borçların en az bir yıl faizsiz ertelenmesi çiftçimiz için hayati önem taşımaktadır. Böyle bir kararın alınması üreticiye bir nebze olsun nefes aldıracaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Gergerlioğlu...

ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli) - İş cinayetlerini görmez, cezasızlığı devam ettirirseniz HABAŞ patlar.

Yetkililere sesleniyorum: Her katliam sonrası hamaset yapıyorsunuz, sonrasında adaletin gelmesini siz önlüyorsunuz; sorumluluğun çorap söküğü gibi yukarılara, bakanlıklara çıkmasını önlüyorsunuz.

Dilovası katliamının 1'inci yıl dönümü anmasını yapmış "Adalet yok, nerede adalet?" demiştik ki HABAŞ, İzmir'de katliam yaşandı. İzmir Valisi basit bir kaza gibi göstermeye çalışıyor yine. Suç sizde ey tüm yöneticiler! Hepiniz orada, İliç'te, Soma'da, Gayrettepe'de, Dilovası'nda, İzmir HABAŞ'daydınız.

Çalışma Bakanını bir an evvel istifaya davet ediyorum, bu kaçıncı skandal diyorum! Hiç utanmıyor Çalışma Bakanı. Affını mı bekliyor? İstifaya davet ediyorum, bu skandal ve bu katliamlar bitsin artık diyorum.

BAŞKAN - Sayın Suiçmez...

SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Şaka değil, gerçek! 2026 Ocak ayında Trabzon'un Yomra ilçesinde yapılacağı açıklanan 300 TOKİ konutu için kura çekildi, hak sahipleri belirlendi. Mayıs ayında buradan konutların yapılacağı yerin dâhi belli olmadığını dile getirdim; aradan beş ay daha geçti, değişen hiçbir şey yok. 300 aile yaklaşık dokuz aydır kendilerine vadedilen konutların nerede ve ne zaman yapılacağını bekliyor.

Buradan TOKİ'ye ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına sesleniyorum: Yomra'daki 300 konut nereye yapılacaktır? Proje alanı ne zaman kesinleşecek? İhale ve inşaat süreci ne zaman başlayacaktır? Yomralı hemşehrilerim artık açıklama değil, somut bir adım beklemektedir. Devlet verdiği sözün arkasında durmalı, vatandaşını aylarca belirsizlik içerisinde bırakmamalıdır.

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.

10/11/2026

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulu 10/11/2026 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.

Öneri:

10 Kasım 2026 tarihinde Kars Milletvekili Grup Başkan Vekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit ve Muş Milletvekili Grup Başkan Vekili Sezai Temelli tarafından verilen (2131) grup numaralı iş cinayetlerinin nedenlerinin ve alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olan Meclis araştırma önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak, görüşmelerinin 10/11/2026 Salı günkü birleşiminde yapılması önerilmiştir.

BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere İstanbul Milletvekili Sayın Cengiz Çiçek.

Buyurun Sayın Çiçek. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

DEM PARTİ GRUBU ADINA CENGİZ ÇİÇEK (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Hepimizin başı sağ olsun demeyeceğim; patronlardan yana olan, sermayeden yana olan, kârdan yana olanların başı sağ olmaz, onlar gayet huzurlu. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar) Emekten yana olanların, adaletten yana olanların, üretimden yana olanların başı sağ olsun, Türkiye'nin emekçi halklarının, işçilerinin başı sağ olsun, Türkiye'nin ötekilerinin, esmerlerinin başı sağ olsun.

Şimdi, öyle şeyler dinliyoruz ki burada "İhmal" İhmal yok arkadaşlar, burada bir tercih var, burada doğrudan bir tercih var. İşte, Sayın Kavuncu dedi "İşin fıtratında mı..." Değil, sermayenin fıtratında bu var. Sermayenin fıtratı kâr, kâr, kâr; kâr yoksa yok ve o yüzden işçinin, emekçinin hayatı o kadar ucuz ki bu ülkede hâliyle "iş cinayeti" diyoruz, ihmal yok.

Bakın, ilgili şirket -ismini bile anmayacağım- bir kazada, iş cinayetinde yüzde 70 oranında kusurlu görülüyor ama ne hikmetse, sözde bir yatırım yapacak; 1,5 milyar TL'ye yakın kurumlar vergisi indirimi, gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, yedi yıl boyunca sigorta primi desteği alıyor. Burada açık bir seçenek, açık bir öncelik var.

Bakın, arkadaşlar, bu ne ilk, ne son; hızlıca söylüyorum: Gayrettepe'de 29 işçi hayatını kaybetti, iki buçuk yıldır aileler adalet peşinde ve Gayrettepe'deki gece kulübünde yangın çıkışı yok, gece kulübü çalışanları tadilatta  çalıştırılıyor. Bu bir seçenek değil mi, bu bir seçenek değil mi; bu bir tercih değil mi?

Bakın, motokuryeler... Trafik kazası değil, iş cinayeti, iş kazası diyoruz. Batuhan Karabulut 17 Mart 2026'da 30 metre sürüklendi bir yere yetişmeye çalışırken. Ve hâlâ seçenek ne, hâlâ seçeneğiniz ne biliyor musunuz? Diyorsunuz ki "Motokurye için yollar iş yeri değildir." iş yeri sayılsa iş kazası olacak, iş cinayeti olacak ve tazminat ödeyeceksiniz; patron tazminat ödemesin diye hâlâ trafik kazası muamelesi yapılıyor.

Bakın, Kocaeli Dilovası, 8 Kasım, 1'inci yıl dönümü. AKP'li hatip söyledi ya, "Tutuklandı." E, biliyoruz, tutuklandı, sonra üstünü örtüyorsunuz, bir süre sonra bırakılıyor. İşte, bir yılın sonunda bırakılan var bu dosyada, bırakılıyor. Kimi kandırıyorsunuz? Kimi kandırıyorsunuz?

İstanbul Marmara İç Denizi'nde 8 mürettebat 720 metrede yatıyor. Bakanı aradık, Valiyi aradık, diyor ki  "Bizde bu teçhizat yok." Ama aileler ne diyor "Yurt dışında var." Milyarlarca dolar kazanıyorsunuz, 8  işçinin cansız bedenini ailesiyle buluşturmak için paradan kaçıyorsunuz. O paradan kaçanlar ne yapıyor, biliyor musunuz? İstanbul Beykoz Çubuklu Mahallesi'ne; deniz manzarasına, Boğaz manzarasına sahip olmak için Kalyon ve Bakanlık şu anda çökmek istiyor, mahallelinin evini başına geçirmek istiyor. Bir taraftan denizin dibine "Maliyet var." diye girmeyenler, bir taraftan da deniz manzaralı yere çökmek isteyen zihniyet! O yüzden aynı gemide değiliz.

A101 işçileri... Milyarlarca dolar kazanıyor patronu ve utanmadan arlanmadan binlerce işçisine diyor ki "İş yerinde içtiğin suyu ücretlendireceksin." Gözünüz doysun! Gözünüz doysun! İşçiden ücret alıyorsun, su ücreti alıyorsun. Nereye gidiyor bu paralar? Nereye gidiyor, biliyor musunuz?

MUHAMMET MÜFİT AYDIN (Bursa) - Niye bağırıyor bu?

CENGİZ ÇİÇEK (Devamla) - Tabii bağıracağım! Tabii bağıracağım!

BAŞKAN - Genel Kurula hitap edin Sayın Hatip.

CENGİZ ÇİÇEK (Devamla) - 2 milyar! Dört ayda 2 milyarı çöpe ittirenler bunların sorumlusudur! Bunların sorumlusudur!

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

CENGİZ ÇİÇEK (Devamla) - O yüzden diyoruz ki...

BAŞKAN - İzin verir misiniz, süre vereceğim.

Siz Genel Kurula hitap edin, hiçbir milletvekilini direkt hedefe koymayın lütfen.

Devam edin lütfen.

CENGİZ ÇİÇEK (Devamla) - Sataşmasınlar o zaman! Öfkeliyiz, bağıracağız.

O yüzden diyoruz ki, sermayenin kanunu değişmedi, patronun kanunu değişmedi. Bu ülkeyi patronlar kulübü yönetiyor. Evrensel gazetesi, ilgili şirketle ilgili manşet yaptığında gazete kurşunlandı.

Ve  bu slogan bizim için bakidir: Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraberiz ya hiçbirimiz! (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar) Türkiye'nin emekçileri, ezilenleri, hayatı örgütleyenleri ülkemize karabasan gibi çöken bu patronlar kulübünün iktidarını alaşağı edecek, alaşağı edecek, alaşağı edecek! (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - YENİ YOL Partisi Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın İdris Şahin.

Buyurun Sayın Şahin. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)

YENİ YOL GRUBU ADINA İDRİS ŞAHİN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ölümünün 88'inci yıl dönümünde rahmetle, minnetle, şükranla andığımı ifade etmek istiyorum.

Tabii ki bu araştırma önergesinin bütününe destek vermemek mümkün değil. Burada çok coşkulu bir konuşma yaptı Cengiz Bey ve şimdi biz onun üstüne ne söylesek sözlerimiz yarım kalacak ama şunu özellikle ifade edeyim ki bizler de bir tarafız ama bu taraf olurken ayrışmadan, ayrıştırmadan emeğin yanında, helalin yanında tarafız. Helalinden kazanın işçisinin de işverenin de mutlak surette yanındayız; bize bu yakışır. İşveren olmadan işçinin olması mümkün değil ama işçinin emeğini ve alın terini alın teri kurumadan ödeyen esnafı, tüccarı bu patronlardan ayırmamız lazım Cengiz Bey; bunları ayırmadığımız takdirde işverenlere de haksızlık etmiş oluruz. "Patronlara karşıyız." Hangi patronlara karşıyız? İşçinin emeğini hor gören, onun alın terinin karşılığını vermeyen, gerekli denetimi yapmayan. Ama asıl denetimden sorumlu olan kim? Hiç şüphesiz ki iktidardır, Hükûmettir bu denetimden sorumlu olan. Niçin sorumlu olan? Çünkü HABAŞ'ta patlayan yalnızca bir ocak değil, yıllardır işlemeyen denetim düzeni. Bakın, hakkıyla bir denetim olmuş olsaydı... İşçinin canını koruyamayan devlet, işverenin kusurunu da görmezden gelirse işte orada hukuk devleti kalmaz. Aliağa'da 18 canı toprağa verdik; bir kez daha başsağlığı dileyip dosyayı kapatmanıza izin vermeyeceğiz iktidar sahipleri.

Çalışma Bakanlığına soruyorum buradan: HABAŞ'ın kapısından yıllardır cenazeler çıkarken sizin müfettişleriniz hangi kapıdan giriyordu; bana söyleyebilir misiniz? İşçinin hayatı işverenin insafına, denetim de kâğıt üzerindeki tutanaklara bırakılamaz. Bir fabrikada aynı acı tekrar tekrar yaşanıyorsa artık açıklanması gereken patlama değil, o fabrikaya neden hâlâ göz yumulduğudur değerli milletvekilleri?

Evet, işçinin ölümüne "taksir" deyip geçemezsiniz. Alınmayan tedbirin, yapılmayan denetimin, görmezden gelinen tehlikenin hesabı sorulmalıdır. Öncesinde bu hesabı sorsaydınız 18 canı kaybetmezdik.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın efendim, buyurun.

İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Geçmişte siz HABAŞ'ta gerekli denetimi yapmadınız iktidar sahipleri. Türkiye'de işçi sağlığı söz konusu olduğunda denetim yok, ölüm olduğunda açıklama çok. Boy boy diziliyorsunuz ve hep birinin selamıyla gidiyorsunuz, sadece ağıt yakıyorsunuz. Oysa, iktidar, tedbirini önce alacak, vatandaş gibi gidip orada ağıt yakmayacak. İşçinin alın terinden kazananlar işçinin canından da sorumludur değerli milletvekilleri. İş cinayetleri bu ülkenin değişmez kaderi değil, değiştirilmesi gereken çalışma düzeninin sonucudur. Her ölümün ardından aynı soruşturma, aynı açıklama, aynı unutuluş. Bu defa sorumluların isimlerini ve ihmallerini görmek istiyoruz, hesabının sorulmasını istiyoruz. Bu nedenle, bir kez daha söylüyorum, sorumlu, denetimi hakkıyla yapmayan iktidardır diyor; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - İYİ Parti Grubu adına Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk Türkoğlu.

Buyurun. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

İYİ PARTİ GRUBU ADINA YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü rahmetle, minnetle, duayla ve şükranlarımla anıyorum.

Efendim, bunun adı aslında "iş kazası" değil, İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında yaşanan elim hadise facia falan değil düpedüz iş cinayetidir. Bu memlekette gerçekten her şeyi batırdınız. Çeyrek asır memleket yönettiniz, çeyrek asrın sonunda iş cinayetlerinde memleketi dünya 1'incisi yaptınız. Bakın, sadece ekim ayında 193, ocak ayından bu yana 1.930 işçi hayatını kaybetti. Bu nasıl bir vicdansızlıktır? HABAŞ'ta son yirmi yıldır işçiler on iki saate varan bir mesai düzeninde ölümüne çalıştırılıyor ve aynı yerde daha önce de adına "iş kazası" denilen aslında iş cinayetleri defalarca yaşandı. İşte, bu en son yaşanan 18 emekçimizi kaybettiğimiz işçi katliamının ardından üretim hiçbir şey olmamış gibi devam ediyor. Yahu, Allah aşkına hiç mi vicdanınız yok, hiç mi etik bir değeriniz kalmadı? Sadece bu ekim ayında tam 9 çocuk işçimiz öldü, 25 göçmen işçi hayatını kaybetti; tek başına bu tablo bile işçinin nasıl güvencesizliğe mahkûm edildiğinin kanıtıdır.

Efendim, ölenlerin yüzde 94'ü, kaybettiğimiz işçilerin yüzde 94'ü de sendikasızdı. Bütün bunların müsebbibi de işçinin can güvenliğini maliyet kalemi olarak gören patronlar ve denetim görevini yerine getirmeyen ilgili bakanlıklardır, bakanlardır. Buradan açıkça söylüyorum; HABAŞ'ın patronu başta olmak üzere ihmali, kusuru bulunan herkes hakkında derhâl adli ve idari işlem başlatılıp hızla sonuçlandırılmalıdır. Çalışma Bakanı başta olmak üzere sorumlu olan diğer bakanlar da bu katliamın hesabını vermelidir. Millet artık sizden taziye mesajı değil, görevden alma ve istifa gibi konuları bekliyor.

Efendim, buradan defalarca söyledim, mesele iş cinayetleri, işçilerin maruz bırakıldığı zulüm olunca dün değil evvelsi gün yine Diyarbakır'da belediyeler, DEM'li belediyeler 60 işçiyi daha kapının önüne koydu.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

 YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Devamla) - Bununla birlikte şu son iki yıl içerisinde 2 binin üzerinde işçi hiçbir gerekçe gösterilmeden işten çıkarıldı. Kimisi beş yıllık, kimisi on yıllık, kimisi sekiz yıllık işçiler ve mahkemelere gittiler, mahkemeleri kazandılar. Bunlardan 1.200'e yakınının mahkeme kararı var ama bir türlü başlatılmıyor. Ha canını almışsın bu devirde ha işçinin ekmeğini elinden almışın.

Allah aşkına buradan bir kez daha Adalet Bakanına ve yetkililere sesleniyorum: Mahkeme kararları niye uygulanmıyor? Orada başka bir uygulama mı var, orada başka bir kanun mu işliyor ki siz mahkeme kazanan işçileri göreve başlatmıyorsunuz diyor, heyeti saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti, YENİ PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Konya Milletvekili Sayın Barış Bektaş. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA BARIŞ BEKTAŞ (Konya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime cumhuriyetimizin kurucusu Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümünde saygı, rahmet ve minnetle anarak başlamak istiyorum.

HABAŞ'ta yaşanan patlamaya ilişkin önerge üzerine Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Öncelikle, Aliağa'da hayatını kaybeden 18 emekçimize Allah'tan rahmet, ailelerine sabır, yaralılarımıza da acil şifalar diliyorum.

İktidar, her facianın ardından çıkıyor, sanki sorumluluk makamı değilmiş gibi hep aynı dileği tekrarlıyor "Bir daha yaşanmasın." Sonra, bir sonraki faciaya kadar ülkede milyonlarca emekçinin iş güvenliğini sağlamadan çalışmalarını izlemeye devam ediyor. İktidar, hâlen can güvenliğini kâr ve rantın önüne koyabilmiş değil; işverenler de bu rahatlıkla iş güvenliği ve işçi sağlığına yönelik yatırımlarını fuzuli görüp kâr odaklı yaklaşımlarını sürdürüyor. Ölen, yaralanan işçiler bu düzende onlar için rakamdan ibaret ve iş kazaları işverenin ağır kusurundan kaynaklansa dahi cezai müeyyideleri caydırıcı değil ve bu insan canı üzerinden yapılan sömürü devam ediyor. Ailelerini geçindirmek için ağır koşullarda çalışan emekçilerin canına ettiği kâr kadar değer vermeyen işveren bu çarpık sömürü düzeninden güç alıyor.

Bu yaşananlara "iş kazası" nasıl diyebiliriz? HABAŞ'ta yaşanan bu olay, öncesinde yaşanan onlarca kazanın devamı ve âdeta bile isteye geliyor. Bu yaşananlara taksir, bilinçli taksir ve hatta kaza denilemez; olası kast, hatta kasten adam öldürme gibi neticesi tahmin edilerek ve bile isteye gerçekleşen olaylar. Benzerini 2014 yılında Ermenek'te yaşadık. 2 bin dolarlık tahliye makinesini almayan, bu paraya kıyamayan maden işletmesi nedeniyle 18 canımız boğularak yok oldu. Denetim görevinin bile maden sahibine haber verilerek yapıldığını duruşmalarda işçiler bizzat anlattı. Tehlikeli bölümler müfettiş gelmeden kapatılıyor, müfettiş gidince yeniden açılıyormuş. Olaylara göz yumduğu ve denetim görevini yerine getirmediği hâlde Bakanlık çalışanlarına soruşturma izni verilmedi. Hesap vermesi gereken kişiler mahkeme salonuna bile girmedi. Mahkeme salonuna girenler ise cüzi cezalar aldı ve af kapsamına alınarak tahliye edildiler. Oğlunu o ocakta kaybeden babanın ayağındaki kara lastikler hâlâ bu milletin vicdanında dururken cezasızlık işçi sömürüsü için referansa dönüştü.

Değerli milletvekilleri, iş sağlığı ve güvenliği fazladan maliyet değildir, üretimin ön şartıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

BARIŞ BEKTAŞ (Devamla) - Güvenli olmayan hiçbir iş hangi kâr hesabıyla yapılırsa yapılsın sürdürülebilir değildir. Taşeron zincirinin her halkasında sorumluluk azalmakta ve zincirin ucunda yalnızca işçinin bedeni kalmaktadır. Bu nedenle, iş sağlığı ve güvenliği cenazelerden sonra hatırlanan bir başlık değil, her bütçede, her ihalede ve her yatırım kararında ilk sırada yer alması gereken bir devlet politikası olmalıdır.

Önerimiz açıktır; iş cinayetlerinde kamu görevlileri için soruşturma izni kaldırılmalı, denetim bağımsız ve habersiz yapılmalı, işçinin tehlike karşısında çalışmaktan kaçınma hakkı fiilen güvenceye kavuşturulmalı ve ağır ihmal dosyaları ciddiyetle gerçek sorumlular yargılanarak sonuçlandırılmalıdır.

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın Gamze Taşcıer.

Buyurun Sayın Taşcıer. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

YENİ PARTİ GRUBU ADINA GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de sözlerime cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümünün 88'inci yıl dönümünde saygı, minnet ve özlemle anıyorum.

Değerli milletvekilleri, Aliağa'da katledilen 18 emekçi kardeşimizin ailelerine başsağlığı diliyorum ve işçi sınıfının da başı sağ olsun diyorum ve üzülerek söylüyorum ki cenazelerin teslim edildiği şu anda bile patronlar para kazanmaya, emekçiler ölmeye ve sorumlu bakanlar da taziye vermeye devam ediyor. 18 hayat, 18 aile yarım kaldı; bu insanlar sabah evlerinden ölmek için çıkmadılar ama ekmeklerini kazanmak için gittikleri fabrikada maalesef can verdiler. Siz buna "kader" diyorsunuz, biz "cinayet" diyoruz.

Daha geçen hafta Çalışma Bakanı burada, Mecliste ne kadar başarılı denetimler yaptıklarından bahsetti. 11 bin teftiş yapmışlar da uygunsuzlukların yüzde 90'ını gidermişler de. Bakın, daha aradan bir hafta dahi geçmedi ve bunun üzerine Çalışma Bakanı dün HABAŞ'ta yaptığı açıklamada da denetimlerde ciddi bir sorun bulamadıklarını ifade etti. Oysa daha bir buçuk yıl önce Evrensel gazetesi bu fabrikayla ilgili haberleri manşete taşımıştı ve çok uzağa gitmeye gerek yok, şirketin kendi raporunda bile kendini ihbar ettiği çok açık bir şekilde gözüküyor ancak ciddiye alan bir Bakanlık yok. Bakanın ciddi olarak alacağı veri ne olmalıydı? Mesela bir emekçi vefat ettiğinde az ölüm, 5 emekçi vefat ettiğinde biraz fazla, 15 emekçi vefat ettiğinde de daha ciddi bir sorun mu olacaktı? Bakın, şirketin verileri burada. HABAŞ'ta ağır iş kazası bir yılda yüzde 56 oranında artmış, Bakanlık bu veriyi görmemiş. Taşeron işçilerin geçirdiği kazalar yüzde 120 oranında artmış, kaza sıklığı 2 katına ulaşmış, Bakanlık bu verileri de görmemiş. İş güvenliği eğitimi bir yılda altmış altı bin saatten dokuz bin saate düşmüş, eğitim yüzde 87 azalmış, Bakanlık buradaki veriyi de görmemiş. Türkiye'de haftalık çalışma saati kırk beş iken HABAŞ'ta şirketin kendi raporunda altmış bir saat denmiş, Bakanlık bunu da görmemiş. Bu işçiler ne zaman dinlendi, ne zaman eğitim aldı, ne zaman yaşadı? Bilen yok ama öldüklerinde başsağlığı için giden çok. Çalışma Bakanlığı neyi  denetledi?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN -  Tamamlayın efendim.

GAMZE TAŞCIER (Devamla) - Tamamlıyorum Sayın Başkan.

Bu veriler ciddi değilse ciddi olan ne?

Değerli milletvekilleri, belli ki bu cinayet göz göre göre gelmiş, faili belli ama bir suç ortağı var. İşçinin hayatıyla oynayan, taşeronu güvencesizliğe mahkûm eden, üretim baskısıyla insan bedenini tüketen bu düzen AKP'nin kara düzenidir. Burada çıkan milletvekilleri hep aynı şeyi söylüyor. İşte, biz, o nedenle bugün sadece iş cinayetlerini değil, AKP'nin kara düzeni araştırılsın diyoruz. Bu Meclis işçinin yaşam hakkını savunmak için sorumluluk almak zorundadır. Birazdan elleriniz kalkacak, her el kimin işçinin yaşamından kimin patronunun çıkarından olduğunu gösterecek. Hoş, biz biliyoruz ama emekçi de görsün istiyoruz.

Genel kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti ve DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Zonguldak Milletvekili Sayın Ahmet Çolakoğlu.

Buyurun. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

AK PARTİ GRUBU ADINA AHMET ÇOLAKOĞLU (Zonguldak) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikli olarak Genel Kurulu ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

Önerge üzerine konuşmadan önce, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü vefatının 88'inci yılında saygıyla ve rahmetle anıyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İzmir Aliağa'daki demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamada hayatını kaybeden işçi kardeşlerimize Allah'tan rahmet, yaralılara da acil şifalar diliyorum.

Önergedeki "İş yerinde gerekli önlemler alınmıyor, iş kazaları sonucu işverenler dava dahi görmüyor, sorumlular yargılanmıyor." gibi söylemler gerçeği yansıtmıyor ve yanlış bilgidir. Adalet Bakanımız ve Bakanlığımız, İzmir Aliağa ilçesindeki demir çelik fabrikasında yürütülen bakım çalışmaları sırasındaki patlamanın hemen ardından İzmir Cumhuriyet Savcılığı adli soruşturmasını anında başlatmıştır. Soruşturma kapsamında 4 savcı görevlendirildi. Bu soruşturmalar sonucunda 11 kişi hakkında gözaltı kararı verilmiştir. Soruşturma genişletilerek bu olayda ihmali ve kusuru olanların üzerine kararlılıkla ve sonuna kadar gidilecektir. Kimin ihlali ve sorumluluğu var ise gerekli cezai işlemler de uygulanacaktır. "Suçlular yargılanmıyor, tutuklanmıyor, para cezasına çevriliyor." gibi önergede söylemler var.

GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Bürokratlar ne ceza alıyor? Bakanlığın hiç mi sorumluluğu yok?

AHMET ÇOLAKOĞLU (Devamla) - Bakın, ilimde gerçekleşen son maden kazasında -Zonguldak'ta gerçekleşti- 3 işçimiz de hayatını kaybetti.

GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Yani fırsatınız olsa burada da muhalefeti suçlayacaksınız.

AHMET ÇOLAKOĞLU (Devamla) - Buradan bütün maden şehitlerimizi tekrar rahmetle anıyorum.

Bu olay sonrasında ilgili maden ocağında yetkililerden 3 kişi tutuklandı. İhmal ve kusur noktasında bütün ayrıntılar da başmüfettişler tarafından hâlen daha araştırılıyor.

Benzer bir olay Amasra'da meydana geldi. Burada da 2022 yılında bu olay sonrasında da aynı şekilde 20 hem ilgili hem yetkili kişiler şu anda tutuklu ve cezalarını görüyorlar.

Aliağa'daki bu kaza sonunda da Adalet Bakanımız soruşturmaları başlattı. Bunun yanında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımız da iş sağlığı ve güvenliği yönünden incelemeler başlattı. Patlamada olası ihmal ve kusurların belirlenmesine yönelik incelemeler devam etmekte. Kazadaki iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini, ihlal ve kusur iddialarını araştırmak için başmüfettişler de şu anda görev başında.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; AK PARTİ olarak işçinin, emekçinin, çalışanların aleyhine hiçbir adım atmadık ve atmayız. Bizim siyaset anlayışımızın merkezinde insan, emek ve adalet vardır.

ALİYE TİMİSİ ERSEVER (Ankara) - Allah Allah! Yani buna mı inanalım?

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Nasıl konuşabiliyorsunuz böyle ya!

ALİYE TİMİSİ ERSEVER (Ankara) - Ayrı yerde yaşıyoruz herhâlde!

AHMET ÇOLAKOĞLU (Devamla) - Alın terini yücelten, emeğe değer veren ve çalışanların hakkını her daim gözeten bir anlayışla işçi kardeşlerimizin yanında olmaya sonuna kadar devam edeceğiz.

GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Ondan iş cinayetlerinde dünyada ön sıralardayız.

AHMET ÇOLAKOĞLU (Devamla) - İktidarlarımız döneminde işçilerimizin daima yanında yer alarak sendikal haklarını genişlettik, toplu sözleşme sisteminin güçlendirilmesinde...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Özel sektörde sendikalılık oranı kaç, haberiniz var mı sizin? 7,5 ya!

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

AHMET ÇOLAKOĞLU (Devamla) - Ayrıca, iş sağlığı ve güvenliği alanında gerçekleştirilen düzenlemelere de öncülük ettik.

ALİYE TİMİSİ ERSEVER (Ankara) - Nerede ya yani biz mi göremiyoruz? Siz başka yerde mi yaşıyorsunuz?

AHMET ÇOLAKOĞLU (Devamla) - Bu vesileyle önergeye katılmadığımızı belirtiyor, Genel Kurulu ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan...

BAŞKAN - Buyurun.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Şimdi, Sayın Başkan, böyle acılı olaylardan sonra hani adettendir, mesela, biri bir kazaya karışır, trafik kazasına, hatalı ve kusurlu taraftansa der ki: "Her şeyi yapmaya hazırım; üzgünüm, özür dilerim. Ne geliyorsa suç benim, sorumluluk benim." Bu, vicdani bir tutumdur aynı zamanda, ahlaki bir tutumdur da yasa da gereğini yapar.

Şimdi, ben soruyorum: Bu vekilin konuşmasının neresi vicdani, neresi ahlaki, neresi?

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Hepsi...

MUSTAFA ARSLAN (Tokat) - Hepsi...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bakın, 40 yaşında, Göksel Ünaldı, başladığı ilk gün, kazanı temizliğe indiriliyor, ilk gün ölüyor ya, ilk gün. Ben soruyorum: Hani, önlemler alınıyor ya, iş sağlığı güvenliğinde daha işe birinci gün başlayan birisi, yeterli eğitimi almadan nasıl kazan temizliğine indiriliyor?

Şimdi, her türlü önlemi alıyorlar ya, "İşçilerimiz için her şeyi yapıyorlar." diyor. Ben soruyorum sayın vekile: Ekim ayında 193 işçi ölmüş, son on ayda 1.930 işçi ölmüş.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Tamamlayacağım Sayın Başkan.

BAŞKAN - Sayın Koçyiğit, lütfen...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Toparlayacağım.

1.930 işçi ölmüş, hangi önlem Sayın Başkan? Tanzanya'da mı oluyor bu ölümler, Nijerya'da mı oluyor? Ya, bu ülkede ölüyor bu işçiler, bu ülkede.

MUSTAFA ARSLAN (Tokat) - Ne bağırıyorsun!

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Konuşan vekilin yaşadığı ülkede ölüyor, haberi var mı? 193 bir savaş bilançosudur. Söyledi arkadaşlarımız, vekiller söyledi...

MUSTAFA ARSLAN (Tokat) - Başkanım, böyle bir usul yok.

HALUK İPEK (Amasya) - Bu ne ya!

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - ...bir savaşta, sıcak cephede bu kadar asker kaybı olmuyor.

MUSTAFA ARSLAN (Tokat) - Böyle bir usul yok Başkanım.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bir haddinizi bilin ya!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Hayır, haddini sen bil Sayın Koçyiğit!

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bir sus!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Bak, bir şey söyleyeceğim...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Hem öldürüyorsunuz hem konuşuyorsunuz!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Sayın Koçyiğit, bir şey söyleyeceğim...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Hem öldürüyorsunuz hem konuşuyorsunuz!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Bir dakika...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Böyle bir şey yok!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Bir şey söyleyeceğim...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ölüme yol açıp konuşamazsınız!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Bir şey söyleyeceğim...

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri...

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Bir dakika...

MUSTAFA ARSLAN (Tokat) - Bu ne ya!

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ölümüne yol açıp konuşamazsınız!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Bak, vekil arkadaşımızla...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Konuşamazsınız!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Vekil arkadaşımızla ilgili...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Konuşamazsınız!

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri...

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Bir dakika, bir şey söyleyeceğim...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ölümüne yol açıp konuşamazsın!

BAŞKAN - Sayın Kılıç Koçyiğit...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - 193 kişinin hesabını ver! 193 işçinin hesabını ver!

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Sayın Başkan...

BAŞKAN - Sayın Kılıç Koçyiğit...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - 193 işçinin hesabını ver!

HALUK İPEK (Amasya) - Kendine gel!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Sayın Başkan, bir şey söyleyeceğim.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - 18 işçinin hesabını ver!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Sayın Başkan, bir şey söyleyeceğim.

MUSTAFA ARSLAN (Tokat) - Böyle bir usul yok.

HALUK İPEK (Amasya) - Böyle bir usul yok.

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri... Sayın milletvekilleri...

(AK PARTİ ve DEM PARTİ sıralarından karşılıklı laf atmalar)

KEZİBAN KONUKÇU İstanbul) - Ne biçim insan bunlar ya!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Ahmet Bey'den bahsedersen "Bu vekil" diye bahsedemezsiniz.

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - 1.930 işçinin hesabını ver.

BAŞKAN - Sayın Koçyiğit, böyle bir usul yok. Bir saniye...

KEZİBAN KONUKÇU İstanbul) - Ama parmak sallıyor!

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Siz önce konuşma üslubunuzu bilin.

BAŞKAN - Müsaade buyurun.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - O zaman susacak... O zaman susacak, o zaman susacak Sayın Başkan.

KEZİBAN KONUKÇU İstanbul) - Parmak sallamasın o zaman!

BAŞKAN - Müsaade buyurun, ben konuşuyorum. Müsaade buyurun Sayın Koçyiğit.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) -  Susturacaksınız, susacak o zaman.

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Sayın Koçyiğit, "Bu vekil" diye bahsedemezsiniz, "Bu vekil." Öyle bir şey yok, öyle bir usul yok, öyle bir üslup yok.

BAŞKAN - Sayın Koçyiğit, siz 60'a göre mi söz istediniz, 69'a göre mi söz istediniz. 60'a göre...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan...

BAŞKAN - Müsaade buyurun.

60'a göre size söz verdim, siz de açıklama yapıyorsunuz.  Buyurun, açıklamanızı yapın.

Sayın milletvekilleri, sizi de sükûnete davet ediyorum.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Müdahale etmezse yapacağım Sayın Başkan.

BAŞKAN - Anlaşıldı, siz açıklamanızı yapın.

Buyurun.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan, bakın, ya, ben gerçekten anlayamıyorum. Göksel Ünaldı'nın oğlu diyor ki: "Jandarma geldi kapımıza, dedi ki: 'Babanız öldü.' Saatlerce bekledik, sonra bize dediler ki: 'Gelin, DNA örneği verin.' Yani ortada bir cenaze bile yok, DNA'yla tespit edilecek; yanmış, kömür olmuş. Sonra bize dediler ki sabaha karşı: 'Nereye gömeceksiniz?'"

Ya, sizinle aynı kanı taşımıyor mu ya? İnsan değil miyiz? Nasıl dayanıyorsunuz siz bu hikâyelere? Ben soruyorum ya: Nasıl vicdanınız el veriyor?

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkanım...

BAŞKAN - Anlaşıldı, meramınız anlaşıldı.

MUSTAFA ARSLAN (Tokat) - Böyle bir üslup yok...

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkanım, şunu söyleyeyim: Bu Meclis bugün tarihî bir hata yapıyor. Bugün 18 işçinin yaşamını yitirdiği, 11 işçinin yaralandığı bir yerde bir yas yok, bir araştırma önergesi yok, biz bu tutumu kabul etmiyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Hayat normal devam edemez, edemez! İşçiler ölüyor, hayat burada normal devam e-de-mez, edemez! (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Şu anda Meclis, yasama organı görevini yapıyor.

BAŞKAN - Evet, önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Şimdi, Yeni Parti Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu...

(AK PARTİ ve DEM PARTİ sıralarından karşılıklı laf atmalar)

GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Patronlara yasa getirenler burada konuşmasınlar ya! Patron için yasa yapanlar konuşmasın!

BAŞKAN - Bir saniye... Sayın vekiller, bir saniye...

KEZİBAN KONUKCU (İstanbul) - Böyle bir şey yok ya! İnsan biraz utanır be!

BAŞKAN - Değerli arkadaşlar, şahısları adına şimdi söz veriyorum talep eden milletvekillerimize.

Sayın Mustafa Kaya, buyurun.

MUSTAFA KAYA (İstanbul) - Sivas'ın önemli sanayi kuruluşlarından Kangal Termik Santrali'nde üretimin durması yalnızca bir işletmenin faaliyetlerine ara vermesi değil, yüzlerce ailenin geçim kaynağı için endişe verici bir sonuçtur. Üretimin durması demek, bu bölgenin ekonomik hayatının bitmesi demektir. 30 Ekim itibarıyla kömür üretimi ve sevkiyatının durdurulmasıyla toplamda 457 megavat güce sahip santral çalışanlarının önce ücretli, ardından ücretsiz izne çıkarılması yaklaşık 950-1000 emekçiyi ve ailelerini büyük bir belirsizliğe sürüklemiştir. İşçiyi ücretsiz izne mahkûm etmek çözüm değildir. Yıllarını bu tesise vermiş işçilerin, ailelerin, Kangal ve yöre esnafının akıbetiyle ilgili hiç kimse makul ve mantıklı bir açıklama ortaya koyamamaktadır. Yetkililer bir an önce sorumluluk almalı ve üretimin yeniden başlaması için gerekli adımlar atılmalıdır. Çalışanların iş güvencesinin korunması ve santralin geleceğine ilişkin kalıcı bir çözüm ortaya konulmalıdır.

BAŞKAN - Sayın Olan...

Sayın Kunt Ayan...

Sayın Özyürek...

AHMET ÖZYÜREK (Sivas) - Teşekkürler Sayın Başkanım.

Suşehri ilçemizin Afet Koordinasyon Merkezi olması, hastanede doktor eksikliği sebebiyle çevre illere sevkin artması, hastanemizin Suşehri Sağlık Yüksekokulu'nda hemşirelik eğitimi alan öğrencilerimize staj imkânı sağlayacak yeterlilikte altyapısının olmaması, anjiyo ünitesinin olmaması gibi sebeplerle hastanemiz A grubu hastane sınıfına yükseltilmelidir.

Suşehri ilçemizdeki Serpinti Çataloluk Barajı'yla ilgili olarak barajımızın projeleri tamamlanmış olup uzun süredir inşaat yatırım programına alınmış hâldedir. İvedilikle aynı şekilde yapım ihalesinin gerçekleştirilmesi ve barajımızın ilçemize kazandırılması gerekmektedir.

Suşehri'nde yer alan Orman Şefliğinin orman müdürlüğü hâline getirilmesi çağrımızı Tarım ve Orman Bakanlığına yapmış olalım. Suşehri ilçemizin sahip olduğu orman varlığı, coğrafi konumu ve...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Yüksek Arslan...

YÜKSEL ARSLAN (Ankara) - Atatürk kürsüye her çıktığında söze "Büyük Türk milleti!" diye başlardı. Türkiye Büyük Millet Meclisinde ve halkta "Büyük Türk milleti!" hitabını ilk defa duyanlar şaşırıyordu. Anadolu'nun taşı, toprağı ve insanı yüzyıllardır "Ey kullarım!" hitabına muhataptı. Büyük Atatürk'ün en büyük başarısı, iradesi olmayan bir halka millî kimlik ve vatandaşlık şuuru kazandırmasıdır. Bugün, etnik bölücülerin ve kul sisteminden beslenenlerin birleştiği iki konu var: Atatürk'e ve Türk adına düşmanlık çünkü egemenliğin tek sahibinin Türk milleti olmasından rahatsızlar.

Aziz Atatürk'e minnettarız. Varlığını Türk varlığına armağan eden büyük Türk'ü saygı ve şükranla anıyorum. Aziz ruhu şad, mekânı cennet olsun.

BAŞKAN - Sayın  Dindar...

MAHMUT DİNDAR (Van) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Bu hafta Çaldıran'da yaşamını yitiren 8 mültecinin, Özalp'ta  yaşanan trafik kazasında yaşamını yitiren 9 kişinin ve İzmir HABAŞ'ta yaşanan katliamda yaşamını yitiren 18 insanın ailelerine sabır ve başsağlığı diliyoruz.

Göz göre göre gelen ölümlere karşı ülkemiz çok büyük. Geçen hafta burada Van çevre yolunun tehlike saçtığını ve acil tedbir alınması gerektiğini ifade ettik ama hiçbir tedbir alınmadı ve 45 yaşında 4 çocuk babası olan Şehmus Oruk'u bu tedbirsizlik nedeniyle kaybettik. Buradan soruyoruz bir kez daha: O çukurları tedbirsiz neden açtınız? Neden yeterli uyarı levhası yok ve neden geçen yıl açılışını yaptığınız yol bu yıl çöktü? Şehmus Oruk ve çocuklarının vebalini kim ödeyecek? Soruşturma açtınız mı?

Teşekkürler Başkanım

BAŞKAN - Sayın Çan...

MURAT ÇAN (Samsun) - Teşekkür ediyorum.

AKP yol yapmakla övünedursun, suyun doğal yollarını kestiği için özellikle yağmur suları evleri basıp yurttaşlar can verirken, konutların musluklarına içme suyu verememektedir. Sözünü ettiğim yer seçim bölgem Samsun'un Canik ilçesi, özellikle TOKİ konutları; fotoğrafta da görüyorsunuz. TOKİ konutlarında 2012 yılında toplam 5 kişi ve Samsun genelinde 12 kişi ölmüştü. Son zamanlarda yağan yağmurla Samsun Canik ilçesi TOKİ Konutları Kuzey Yıldızı bölümünde kazan dairelerini ciddi anlamda su basıyor, vatandaşlar sağlıksız koşullarda yaşıyor ve sonuç: Salgınla mücadele ediliyor. Son dönemde Büyükşehir Belediyesine yaptığımız başvurularda hiçbir çözüm üretilememektedir. Canik'in bu makus talihi bir an önce...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Yeni Parti Grubunun İç Tüzüğün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım:                                                                                                                                                                              

     10/11/2026

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Danışma Kurulu 10/11/2026 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.

Öneri:

Bursa Milletvekili Kayıhan Pala ve arkadaşları tarafından İzmir'deki HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen patlamanın tüm boyutlarıyla incelenmesi amacıyla 10/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan (348 sıra no.lu) Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 10/11/2026 Salı günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.

BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Yeni Parti Grubu adına Bursa Milletvekili Sayın Kayıhan Pala.

Sayın Pala, buyurun. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

YENİ PARTİ GRUBU ADINA KAYIHAN PALA (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün 10 Kasım, Ata'mızı saygıyla ve sevgiyle anıyorum.

4'üncü öneridir dün yaşanan iş cinayetlerini konuşuyoruz. Bundan önce sizler bu önerilerin tamamını reddederken Adalet ve Kalkınma Partisinin bu alanda üstüne düşen her şeyi yaptığından söz ettiniz. Ben tekrarlara girmemek için ne yapıp ne yapmadığı konusunda size Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından yayınlanan 2 tane istatistik göstereceğim.

1) Türkiye, Güney Afrika'dan sonra ölümcül iş kazalarında dünyada 2'nci sırada. Her 100 bin işçide 11,5 kişi hayatını kaybediyor, Avrupa Birliği oranı ortalama 1,6. Avrupa Birliği ülkelerinden 7 kat daha fazla emekçiler çalışırken hayatlarını kaybediyorlar. Bu mu Adalet ve Kalkınma Partisinin doğru düzgün bu alanda iş yaptığı? (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

2) Dünyada ölümcül iş kazalarında 2'nci dedim. Peki, ölümcül olmayan iş kazalarında dünyada Türkiye'nin sırası nedir, biliyor musunuz? Uluslararası Çalışma Örgütünün veri tabanı, hepinizde cep telefonu ve bilgisayar var, girin, bakın, maalesef, dünyada 1'inci sırada.

Aynı soruyu sorayım, hani hep reddediyorsunuz ya "Üstümüze düşeni yapıyoruz." diye, gerçekten Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı, Cumhurbaşkanlığı Hükûmeti çalışanlar ölmesin diye, iş kazası ortaya çıkmasın diye elinden geleni böyle mi yapıyor? Ya, buna nasıl seyirci kalırsınız? (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

 Değerli milletvekilleri, ortada bir cinayet var. Neden cinayet olduğunu da söyleyeyim. Otuz yıl ben bu alanda çalışan bir akademisyenim, iş kazası Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından "beklenmeyen ve öngörülmeyen bir olay" olarak tanımlanır. Burada birkaç kez dile getirdik, dün yaşanan da beklenen ve öngörülen bir olaydı, daha öncekiler de. Bu nedenle buna "iş kazası" diyemeyiz, bu nedenle buna "iş cinayeti" diyoruz.

Peki, ortada bir cinayet var. Cinayeti kim işledi, katiller kimler? Bundan önce 3 önergeyi reddettiniz, bu katillerin ortaya çıkmasından mı çekiniyorsunuz? Oysa biz bu katilleri bulamazsak daha fazla emekçi hayatını kaybedecek. Buna seyirci kalmaya devam mı edeceğiz? Ben devam edilmemesi gerektiğini düşünüyorum. Bunu asla kabul edemeyiz. Eğer dün hayatını kaybeden 18 emekçinin hâlen aileleri ağlarken burada bizim umurumuzda değilse kimse kusura bakmasın, insanlığımızdan çıkmışız demektir.

"Öfkelisiniz." diyorlar... Ya, bu durumda öfkeli olmamak mümkün mü? Siz hiç hayatını bir iş kazası nedeniyle kaybetmiş bir işçinin evladıyla karşı karşıya geldiniz mi, yüz yüze geldiniz mi? Onun eşiyle, babasıyla, annesiyle konuştunuz mu? Benim tıp fakültesindeki bir öğrencimin babası bir iş kazasında hayatını kaybetmişti, karşısında söyleyecek hiçbir şey bulamadım.

Biraz düşünelim... Orada siz gülüyor olabilirsiniz ama insanlar hâlen ölmeye devam ediyorlar; bunu kabul etmemiz asla mümkün değil çünkü -tekrar ediyorum- bunlar beklenen ve öngörülen olaylar. Eğer siz beklenen ve öngörülen bir olayı ortadan kaldırmak için, engellemek için bir çaba tüketmiyorsanız, kimse kusura bakmasın, bu cinayete siz de ortaklık ediyorsunuz demektir. Eğer bu cinayetleri önleyeceksek hep birlikte büyük bir çabaya ihtiyaç var.

HABAŞ'a geri dönelim. Son on yılda 28 işçi hayatını kaybetmiş, daha 5 Kasım günü, bu iş cinayetinden dört gün önce 1 işçi ölmüş, son üç haftada 3 işçi ölmüş. Buradan soralım: Çalışma Bakanı nerede ya, Çalışma Bakanlığı nerede? 6331 sayılı Kanun'un bu alanda bir işe yaramadığını her gün görüyoruz. Yılda 2 bin kişi hayatını kaybediyor arkadaşlar, yılda 2 bin kişi. Ekim ayı itibarıyla şu ana kadar kayıtlara geçen ölüm sayısı 1.930'u bulmuş, yalnızca ekim ayında 193. Buna seyirci kalmaya devam mı edeceğiz? Yani bekleyelim, tekrar bir iş cinayeti işlensin, bir grup burada öneri versin, biz de gelelim, tekrar tekrar "Hadi buyurun, bir Meclis araştırması açalım." mı diyeceğiz? Neden çekiniyorsunuz Meclis araştırması açmaktan? Belki bu Meclis araştırmasını açarsak kök nedenleri ortaya koyma şansımız olur, belki o kök nedenleri önlemek için bir çaba devreye girer çünkü 6331 sayılı Kanun  -tekrar ediyorum- bu alanda işe yaramıyor. Dünyada 2'nci sıradayız, böyle giderse Güney Afrika'nın önüne geçerek 1'inci sıraya doğru gideceğiz. Bu ölümler canımızı acıtmıyor mu, bu ölümler bizi üzmüyor mu? Herkesin burada o ölenlerin bir yakınıymış gibi biraz empati yapmaya ihtiyacı var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

KAYIHAN PALA (Devamla) - Eğer biz bu ölümleri engellemek için çaba göstermezsek burada milletvekili olarak, milletin vekili olarak, o ölen işçilerin yakınlarının vekili olarak üstümüze düşeni yapmamışız demektir. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

Bakın, artık Türkiye'de iş kazalarını ve iş cinayetlerini bir ihmalle falan açıklamak mümkün değil. Kader zaten değil çünkü yapısal nedenler var, aşırı iş yükü var, örgütlenme sorunları var, bakım onarım disiplinsizliği var, iş yerinde denetimle ilgili ciddi problemler var. Bütün bunlar çalışan sağlığı ve güvenliğini yakından ilgilendiriyor ve olumsuz etkiliyor. Artık maalesef Türkiye'de "iş kazası" diye bir kavram "iş cinayeti" kavramına kendini terk etmiştir. Buna duyarsız kalan herkes bu kavramın terk edilmesinde bir sorumluluğa sahiptir. Gelin, bu kez oylarınızı sermayeden yana değil, emekçilerden yana kullanın. Gelin, bunların kök nedenlerini inceleyelim ve işçi sınıfına karşı hiç olmazsa bir nebze hepimiz borcumuzu ödeyelim. (Yeni Parti, DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Sayın Yenişehirlioğlu, söz talebiniz var, buyurun.

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Değerli Başkanım, böyle bir hadiseden bir insanın üzüntü duymaması, yüreğinin titrememesi mümkün değil, eşyanın tabiatına aykırı fakat şu düzeltmeyi yapmak mecburiyetinde hissediyorum kendimi çünkü kayıtlara geçiyor, zapta geçiyor: Çok değerli konuşmacı çok hassas bir konuşma yaptı, konuşmasını değerli buluyorum ama bize doğru dönüp "Siz orada gülüyorsunuz." diyor ya, buraya şahit olmayan kimse bu zabıtları okuduğu zaman sanki böylesine hassas ve insani bir konuda AK PARTİ sıralarında oturan vekillerin güldüğünü düşünebilir.

MURAT ÇAN (Samsun) - Zaten öyle, güldü orada.

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - İçimizden bir Allah'ın kulu bile gülmedi, saygıyla konuşmacıyı dinledik. Zapta geçmesi için söylüyorum.

MURAT ÇAN (Samsun) - Yalan mı konuşuyor.

BAŞKAN - Sayın Günaydın...

KAYIHAN PALA (Bursa) - Sayın Başkan, söz hakkımı kullanmak isterim.

BAŞKAN - Size bir sataşma yok.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Hayır, benimle ilgili bir şey söyledi.

BAŞKAN - Yok, hayır, sataşma yok, orada...

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Ben konuşmacıya sataşmadım, konuşmacının konuşmasını övdüm.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Sayın Başkan, benimle ilgili söylenen söze karşı yanıt hakkımı kullanmama izin verin.

BAŞKAN - Tamam, söylendi ama Sayın Grup Başkan Vekiline söz verdim, bakın, önünüzde. Sayın Günaydın'a söz verdim.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Gülenler vardı; bu "Gülenler yoktu." lafı doğru değil.

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Burada gülmüyoruz ki bu konuya.

BAŞKAN - Sayın Günaydın, buyurun.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Evet, teşekkür ederim.

Şimdi, Dilovası'nda 7, Bursa'da 5, Tuzla'da 3, Zonguldak'ta 2 madenci, Muğla'da 1 işçi öldü, patronlar ilk duruşmada serbest bırakıldı. İşçiler ölürken işverenler bu kadar kolay özgürlüğüne kavuşuyorlar. Konya'da 15 yaşındaki MESEM öğrencisi Muhammed Salih Gövdetaşan çalışırken öldü; sanığa verilen hapis cezası 76 bin liraya çevrildi, o da 20 takside bölündü. Bir çocuğun canı ayda 3.800 lira. Burada neyi tartışıyoruz; gülmüş müsünüz, gülmemiş misiniz?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Konuşmacımız tam konuşurken soluna döndü ve "Gülmeyin." dedi yani gördüğü bir manzarayı resmetti ama çok daha önemli olan bir şey var: Bakın, bugün YENİ YOL Grubu, CHP Grubu, DEM PARTİ Grubu ve Yeni Parti Grubu, 4 grup ayrı ayrı bu konu araştırılsın diye önerge veriyor ve siz 18 insan hayatını kaybetmişken bu önergelerin tamamına ret veriyorsunuz, ondan sonra da güldük mü, gülmedik mi tartışmasının tarafı olmaya çalışıyorsunuz. Gerçekten yazık, gerçekten ayıp!

Teşekkür ederim.

BAŞKAN - Çok teşekkür ederim.

Mesele vuzuha kavuştu.

BAŞKAN - Evet, şimdi YENİ YOL Partisi Grubu adına Hatay Milletvekili Sayın Necmettin Çalışkan Bey'e söz vereceğim.

Buyurun Sayın Çalışkan. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)

YENİ YOL GRUBU ADINA NECMETTİN ÇALIŞKAN (Hatay) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; medeniyetimizin devlete yüklediği beş temel görev vardır. Bunlar; insanların canını, malını, inancını, sağlığını ve ailesini korumaktır. Ne yazık ki günümüzde bu beşin beşi de bir hiç mesabesindedir. AK PARTİ iktidarı için korumakla yükümlü olduğu tek kutsal koltuğudur, iktidarıdır ne yazık ki.

Bakın, bugün ülkemizde her kesim kaderine terk edilmiş durumdadır, çalışanlar da sokakta yürüyenler de güvende değildir. Otelde, okul katliamlarında, iş kazalarında, maden ocaklarında her geçen gün insanlar ölüyor. Bugün belki de Meclisin en önemli gündemlerinden biri olan fon krizi sıradanlaştı. 18 insan ölmüş, kazada değil bire bir iş kazasında. Sıradanlaştı, her teklife "Reddet, geçsin." denilerek ne yazık ki sıradanlaştırılıyor, değersizleştiriliyor. Biz bu ülkede Ermenek'te, İliç'te, Soma'da, Kartalkaya'da pek çok facia yaşadık. Her seferinde iktidarın tek derdi, ben bunu nasıl hafif sıyrıklarla atlatırım; başka bir amacı yok.

Bakın, ülkemiz şu anda işçi ölümlerinde dünya şampiyonları arasında ne yazık ki. Her yıl 2 bin işçi iş kazasında ölüyor ama hiç gündem bile değil ve burada tek suçlu patron görünüyor. Evet, patron mutlaka hesaba çekilmeli ama müfettişi, valisi, kaymakamı nerede; o iş yerine ruhsat veren belediye başkanı nerede; o iş yerini zor duruma düşüren, vergi yüküyle ezen Maliye Bakanlığı bu işin neresinde? Bugün ülkemize Sri Lanka'dan, Hindistan'dan, Bangladeş'ten, dünyanın pek çok yerinden kaçak işçiler geliyor, fabrikalarda yatıyor. İşte, bu, vergi yükünden, primlerin ağırlığından; vurun abalıya, tek bir patronu içeri alarak çözülmüyor iş. Ve ne yazık ki iktidarın açıklamalarını görüyorsunuz: "İnceleme başlatıldı." "Soruşturma başlatıldı." Ya, Allah'tan korkun, inceleme başlatmak mıdır sizin göreviniz? Önlemektir iktidarın görevi; siz olay olduktan sonra sabaha kadar konuşun, hiçbir faydası, hiçbir çözümü olmaz.

Değerli milletvekilleri, çok acı bir durum ki bu Meclis defalarca maden yasası çıkardı, hepsi rant kokan, ihale peşkeşi yapan yasalar çıkardı ama bu Meclis tek bir tane "Şu işçi haklarını nasıl koruruz, işçi ölümlerini nasıl önleriz..." Bunların hiçbiri ne yazık ki burada gündeme gelmedi.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - İşte, onun için de ne geldi: "İşçinin alın teri, devletin namusuna emanet ettiği İşsizlik Fonu'nu beş yıldızlı otellere destek olarak nasıl veririz?" Daha geçen ay bu yasa çıktı burada. Onun için de işçiler bu kadar vergi yükü altında ezildiği, işletmeler bu kadar zor durumda kaldığı zaman yaşananlar hele de basiretsiz yönetimle ancak bu olur.

Bugün işçimizin can güvenliğine ihtiyacı var ama karnını doyuracak gelir düzeyine de ihtiyacı var. Mobbing altında, itiraz ettiği an işten atılacak ve bütün bunların sonucunda da ölen her zaman işçimiz oluyor, vurdumduymaz olan da iktidar oluyor. "Biz bunu da örtbas edelim, 'Reddedildi.' diyelim, kurtulalım..." Buradan kurtulsanız bile vicdan azabından asla kurtulamayacaksınız! (YENİ YOL, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - Bu asla affedilecek bir suç değildir.

BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz Sayın Çalışkan.

NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - Biz çekelim tekliflerimizi, hiç olmazsa iktidarın kendisi bu konuyla ilgili bir araştırma önergesi versin, Meclis olarak hepimiz "evet" diyelim, bu konuda bir çözüm üretelim. (YENİ YOL, Yeni Parti ve DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - İYİ Parti Grubu adına Edirne Milletvekili Sayın Mehmet Akalın.

Buyurun. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)

İYİ PARTİ GRUBU ADINA MEHMET AKALIN (Edirne) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ilk olarak, İzmir'de HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen patlama ve yangında hayatını kaybeden 18 vatandaşımıza Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı, yaralı vatandaşlarımıza acil şifalar diliyorum.

Şimdi, bakın, bu fabrikayla ilgili bugün konuştuğumuz sorunların geçmişi var yani yeni değil. 2017 yılında kamuoyuna yansıyan, fabrikada çalışan bir işçinin mektubu var; bu mektupta anlatılanlar bugün yaşanan facianın ardından özellikle üzerinde durulması gereken ciddi iddiaları ortaya koyuyor.

Bakın, 2017'de, işçi mektubunda ne diyor: "Her gün yirmi dört saatte 90 döküm alıyoruz, her bir döküm 130-150 ton ağırlığında. Müdürlere bu bile yetmiyor, 'Günde 99 döküm istiyorum.' diyor. Fabrika dökülüyor, üstümüze çökecek diye korkuyorum. Eski ve bakımsız fabrika durmasın diye yeterli bakım yapılmıyor." Bakın, aynı mektupta personelin yetersizliğinden, arızaların giderilmemesinden bahsediliyor. Yine aynı mektupta emekçimiz, çalışma koşullarını ise şöyle tarif ediyor: "On iki saat çalışıp kısa dönüşler yapıyoruz, günde iki üç saat uyku vakti kalıyor. Rüyalarımda ya birisi ölüyor ya düşüyor ya da ben tonlarca yükün altında kalıyorum. Bu çalışma temposu ve bu şartlarda ben de burada öleceğim korkusuyla çalışıyorum." Ve en çarpıcı bölümlerden biri mektupta şöyle devam ediyor: "HABAŞ'tan herkes korkuyor, müdürlerden, patronlardan, amirlerden; hep tehdit ediliyorlar. Kimse hak isteyemiyor, ölüp gitsek geride hakkımızı arayıp soracak kimsemiz yok." diyor. Peki, aradan geçen yıllarda ne değişti? Soruyorum şimdi: Bu iddialar araştırıldı mı? İşçilerin şikâyetleri dikkate alındı mı? Fabrikada hangi denetimler yapıldı, hangi önlemler alındı?

Şimdi, gelin, bir de Sayın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının açıklamasına bakalım. Sayın Bakan, müfettişlerin işletmede ciddi bir sorun tespit etmediğini ancak patlamanın ardından yeni bir inceleme başlatıldığını söylüyor. Buradan sormak istiyorum: 2017 yılında işçiler bakım eksikliğini, üretim baskısını ve güvenlik sorunlarını açıkça dile getirmişken aradan geçen yıllarda yapılan denetimlerde nasıl ciddi bir sorun tespit edilmemiştir?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

MEHMET AKALIN (Devamla) - Tamamlıyorum.

 Üstelik, 18 vatandaşımız hayatını kaybetmiş, aileler henüz cenazelerini defnetmeden acılarıyla baş başa kalmışken, patlamanın nedeni ve olası ihmaller henüz ortaya çıkarılmamışken işletmede ciddi bir sorun bulunmadığını açıklamak ne demektir? Sayın Bakana soruyorum: Hangi somut bulgulara dayanarak bu değerlendirmeyi yapıyorsunuz? Kamuoyunun beklediği, işletmenin durumunu savunan bir açıklama değildir; 18 insanımızın ölümünde herhangi bir ihmal olup olmadığının somut bulgular eşliğinde ortaya çıkarılmasıdır.

Önergeyi desteklediğimizi belirtiyor, yüce Meclisi ve aziz Türk milletini saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti, Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Kırklareli Milletvekili Sayın Vecdi Gündoğdu.

Buyurun Sayın Gündoğdu. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA VECDİ GÜNDOĞDU (Kırklareli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün 10 Kasım. Cumhuriyetimizin kurucusu, bağımsızlığımızın mimarı, büyük devrimci Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88'inci yılında saygı, minnet ve özlemle anıyorum.

Atatürk'ün bizlere bıraktığı halkçı, devletçi ve sosyal adaletçi laik cumhuriyet anlayışının temelinde insan vardır, emek vardır, eşitlik vardır. Bizim görevimiz de bu değerleri yaşatmaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İzmir Aliağa HABAŞ Demir Çelik Fabrikasındaki patlamada 18 işçimizi kaybettik, 13 işçimiz yaralandı. Üstelik aynı fabrikada geçmiş yıllarda da ölümcül kazalar yaşanmıştı fakat görülüyor ki gerekli denetimler ya eksik yapılmış ya da görmezden gelinmiştir. Son facia, göz ardı edilen güvenlik risklerinin de acı sonucudur. Bir düşünün, sabah evinden ekmek parası kazanmak için çıkan bir işçi akşam ailesine dönemiyor. Bir anne evladını, bir çocuk babasını, bir eş hayat arkadaşını kaybediyor. Geride yarım kalan hayaller, yetim kalan çocuklar ve ömür boyu dinmeyecek bir acı kalıyor. Kârı şirkete, ölümü işçiye yazan bu düzen asla kabul edilemez. Son yirmi beş yılda 36 bin işçimiz tezgâhı başında, inşaat iskelesinde, maden ocağında, iş yerinde hayatını kaybetti yani her gün ortalama 4 işçimizi iş kazalarında kaybediyoruz.

Uluslararası Çalışma Örgütü raporlarına göre Türkiye, iş kazalarında dünyada 2'nci sırada, işçi ölümlerinde ise Avrupa'da 1'inci sırada yer almaktadır. Peki, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ne yapıyor? Bakanlık ve yetkililer açıklama yapmak, taziye dilemekten başka bir şey de yapmıyorlar. İşçi öldükten sonra tutanak tutmak, devletin sorumluluğu yerine getirmesi değildir.

Sayın milletvekilleri, iş güvenliği işverenin insafına bırakılamaz. Sendikal haklar güçlendirilmeli, taşeron düzeni artık sona ermeli, bağımsız denetim ve etkin yaptırım uygulanmalıdır. İş kazaları kader değil Türkiye'de, inanın, cinayettir. Sorumlular koltuklarında oturmamalı, çıkıp özür dilemeli hatta Bakan, bu saatten sonra da istifa etmelidir. Gözyaşlarına, acıya -içten bir insanın, duyguyla- karşılık olarak bunların da yapılması gerekiyor.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Kezban Konukçu.

Buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

DEM PARTİ GRUBU ADINA KEZBAN KONUKÇU (İstanbul) - Değerli arkadaşlar, dün Aliağa HABAŞ'ta 18 işçi öldü ama işçiler bugün iş yerine çağrıldı çalışmak üzere ve işçiler, patlamada paramparça olan arkadaşlarının cenaze parçalarını topladıktan sonra, kazanlar soğumasın, patronların kâr oranları düşmesin, ülke ekonomisi büyümeye devam etsin ve Ferrari bilançoları zarar görmesin diye et ve kan kokuları içinde çalışmaya mahkûm edildiler ve bu iş cinayetinde yakınlarını kaybedenler acısını haykırdığı için, sesini yükselttiği için gözaltına alındılar. Patlamada kardeşini kaybeden bir kişi kendisini yaktı fabrikanın önünde. Yani inanılmaz bulduğumuz bu şeyler, söylerken bile gerçekten tüylerimizi diken diken ediyor.

Peki, her zaman olduğu gibi Bakanlık ne dedi? "Biz denetim yapıyoruz." dedi. Oysa şirketin kendisi HABAŞ, 2025 yılında bir rapor yayınlıyor ve iş kazalarında rekor artış olduğunu itiraf ediyor; 2024 yılında 109 olan kayıp günlü iş kazası sayısını 2025 yılında 146 olarak açıklıyor yani yüzde 34 artmış olduğunu itiraf ediyor. Taşerondaki kazalarla beraber bu artış yüzde 50'den fazla. Patronlar itiraf ediyor ama Bakanlık denetlememekte ısrar ediyor. Şirket bile resmî raporunda itiraf ederken denetim yapanlar "Bu niye arttı?" diye hiç sormamış. Fabrikada örgütlü olan Türk Metal Sendikası sadece rahmet dilemekle yetinmiş. Patronundan Bakanına, bürokratından sarı sendikasına herkes bu katliamdan sorumludur.

HABAŞ patronu Mehmet Rüştü Başaran 2025'te işçilerin ücretlerini yüzde 33 düşürerek 4,7 milyar lira kazanç sağlamıştı. Bunu haber yaptığı için Evrensel gazetesi silahlı saldırıya maruz kalmıştı yani organize suç örgütü olarak çalışan bir kuvvet görüyoruz karşımızda; iktidarından patronuna, yargısına kadar ve yer altı örgütüne kadar işçiler ölsün, patronlar kâr etsin diye çalışıyorsunuz. İşçiler öldükçe patronların serveti büyüyor. HABAŞ'ın 2025 yılı net satışı 145 milyar ancak işçiye bundan verdiği pay 3,4 milyar yani yüzde 2; işçinin payı sadece yüzde 2. Fabrikada gerçekleşen... Ve teşvik almış, 18,2 milyar lira teşvik almış. Bu teşvik iş güvenliği için harcanmamış, 18 işçi canını kaybetmiş. Ne olmuş o zaman bu teşvik? Herhâlde bu patron bu teşviki fona yatırdı, fonda kendisini büyütmeye çalıştı diye düşünüyoruz; iş güvenliği için harcanmadığı ortada. Patrona servet yaratan, paylarına ancak yüzde 2 düşen işçiler kanları ve canlarıyla bu patronun garajında bekleyen lüks arabaları finanse ediyorlar, lüks arabalara dönüşüyorlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

KEZBAN KONUKÇU (Devamla) - Tamamlıyorum.

Şimdi, patron Başaran 1 milyar dolarlık servetiyle Türkiye'nin en zengin 35'inci kişisi ve lüks araba merakıyla tanınıyor. En son da Avrupa'da 1,7 milyon avroluk bir fiyat etiketiyle satılan bir Ferrari'yi satın almış. İşçiler, patronların garajlarında yatan lüks arabaların vidası kadar bile bir hayatı hak etmiyor mu bu ülkede? Biz biliyoruz hak ettiğini ancak bu cezasızlık politikalarıyla patronların korunduğunu görüyoruz. En son Dilovası iş cinayetinde bir patron daha serbest bırakıldı.

Göz göre göre, bile bile işçileri ölüme gönderiyorsunuz. Yandaşlarınız daha fazla büyüsün diye, patronlar daha fazla büyüsün diye, her şey patronların, yağmacıların, foncuların istediği gibi gitsin diye var olan bu düzene karşı mücadele edeceğiz, her yerde bir araya geleceğiz; işçilerin yaşam hakkı için, insanca yaşayabilmesi için, çalışırken ölmeyeceği bir düzen için mücadeleye devam edeceğiz. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına İzmir Milletvekili Sayın Yaşar Kırkpınar.

Buyurun. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

AK PARTİ GRUBU ADINA YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yeni Parti grup önerisi üzerine AK PARTİ Grubumuz adına söz aldım. Genel Kurulu ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün 10 Kasım; bu vesileyle ülkemizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü minnet ve rahmetle anıyorum, ruhu şad olsun.

Değerli arkadaşlar, dün, 9 Kasım 2026 tarihinde, saat 11.46 sıralarında İzmir'imizin Aliağa ilçesinde HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında hepimizi derinden üzen, hüzne boğan bir facia meydana geldi. İfade edildiğine göre, planlı bakım çalışmaları sırasında elektrik ark ocağındaki tavan vincinin koparak düşmesi sonucu doğal gaz ve oksijen boruları koptu ve büyük bir patlama meydana geldi; ardından çıkan yangınla birlikte fabrikada maalesef bu elim olay vuku buldu. Patlamada 18 emekçi kardeşimizi kaybettik, 12 emekçi de yaralandı. Yüreklerimizi parçalayan bu elim hadise 18 ocağa ateş düşürürken hepimizi de hüzne boğdu.

Değerli milletvekilleri, tabii ki acımız büyük, bunu tarif etmek mümkün değil. Olayın ilk anından itibaren başta İzmir Valimiz olmak üzere parti genel sekreterimiz, milletvekillerimiz, il başkanlarımız, belediye başkanlarımız, olay duyulur duyulmaz Aliağa'ya doğru yola çıktılar ve olay yerine ulaştılar. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın Kabine toplantısının ardından milletimize bilgi vermesinden sonra ve bakanlarımıza talimat vermesiyle 3 Bakanımız aynı gün Aliağa'ya ulaştı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar ve Sağlık Bakanı Sayın Kemal Memişoğlu fabrikalarda incelemede bulundular, ardından Aliağa Devlet Hastanesine giderek yaralılarımızı ziyaret ettiler ve doktordan bilgi aldılar. Bakanlarımız orada açıkça söylediler: "Olay bütün yönleriyle araştırılacak, sorumluluğu bulunan kim varsa tespit edilecek ve gerekli işlemler ivedi bir şekilde yapılacak." Adalet Bakanımız Sayın Akın Gürlek'in açıklamasıyla Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı ve 4 cumhuriyet savcısı bu kapsamda görevlendirildi.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

YAŞAR KIRKPINAR (Devamla) - Soruşturma kapsamında 11 kişi gözaltına alındı, bunlar içerisinde Yönetim Kurulu Başkanı da var. İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi'nin talimatıyla 2 mülkiye başmüfettişi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımız Sayın Vedat Işıkhan tarafından da iş müfettişleri görevlendirildi.

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Hiç sorun kalmadı yani!

YAŞAR KIRKPINAR (Devamla) - Değerli milletvekilleri, bu acı tablo, denetimlerin, iş sağlığı ve iş güvenliğinin ne kadar hayati önemi haiz olduğunu bizlere bir kere daha göstermiştir. Bu tür faciaların bir daha yaşanmaması için denetimi, tedbiri ve adaleti sonuna kadar işleteceğiz; herkes müsterih olsun.

Bu vesileyle, kaybettiğimiz 18 emekçi kardeşimize Allah'tan rahmet, kederli ailelerine ve yakınlarına, tüm Aliağa'ya ve tüm İzmir'imize ve tüm ülkemize başsağlığı diliyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri kabul edilmemiştir.

İç Tüzük'ün 37'nci maddesine göre verilmiş bir doğrudan gündeme alınma önergesi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.

Okutuyorum:

 Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

(2/1860) esas numaralı Kanun Teklifi'min TBMM İçtüzüğü'nün 37'nci maddesi gereğince doğrudan gündeme alınması hususunda gereğini saygılarımla arz ederim.4/11/2026             

BAŞKAN - Önerge üzerinde teklif sahibi olarak Gaziantep Milletvekili Sayın Melih Meriç konuşacaktır.

Buyurun Sayın Meriç. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

Süreniz beş dakikadır.

MELİH MERİÇ (Gaziantep) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu elim HABAŞ'taki kazada ölen tüm şehitlerimizi saygıyla anıyorum; ülkemizde bir daha yaşanmamasını da diliyorum.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de değişiklik yapılarak yükseköğrenim görmüş ve birinci dereceye ulaşmış tüm kamu görevlilerinin ek göstergelerinin 3600'e yükselmesine ilişkin verdiğim kanun teklifinin doğrudan gündeme alınması hakkında söz almış bulunmaktayım.

AK PARTİ Hükûmeti 5 Temmuz 2022 tarihinde 3600 ek gösterge düzenlemesini getirdi. Düzenleme 15 Ocak 2023 itibarıyla uygulanmaya başlandı ancak AK PARTİ Hükûmetinin apar topar yaptığı diğer düzenlemeler gibi bu düzenleme de kamu emekçilerimiz arasında maalesef mağduriyet yarattı. AK PARTİ hükûmetleri her seçim döneminde yaptıkları hataları düzelteceklerine dair söz vermelerine rağmen, seçim bittikten sonra verdikleri bu sözlerin hepsini maalesef unutuyorlar. Tarih 16 Mart 2024; yer, İstanbul Haliç Kongre Merkezi. Etkinlik, Türkiye Yüzyılı Emekçileri İftar Buluşması. Sözü veren, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan. Kürsüden verdiği söz şu: "Birinci dereceye yükselen tüm memurlarımızın faydalanacağı şekilde 3600 ek gösterge düzenlemesini genişleteceğimizi duyurmuştuk ancak bu zamana kadar yapamadık. İnşallah, bu sözümüzü önümüzdeki dönemde hayata geçireceğimize herkesin huzurunda söz veriyorum."

GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - İnşallah, inşallah.

MELİH MERİÇ (Devamla) - Bunu diyen, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan. Aradan ne kadar geçti? Aradan iki yıl sekiz ay geçti. Söz ne oldu? Maalesef söz yerine getirilmedi.

Bugün ülkemiz, yüzyılın soygunu olan bir fon kriziyle karşı karşıya. Bu kriz ahtapotun kolları gibi bütün bürokrasiyi sarmış durumda. Vatandaşlarımızın sofrasındaki yemeğini, boğazındaki lokmayı bile hortumlayarak bu soygunu bürokratların eliyle maalesef yaptırdınız. Peki, bu krizin altında yatan en önemli neden nedir? Devlet terbiyesinden geçmiş, yıllarını devlete vermiş liyakatli kadrolar yerine kamu kurum ve kuruluşlarına eşin, dostun, ahbabın, yakının getirilmesi ve devlet bürokrasisine bu kişilerin maalesef çökmesidir. Bir tarafta, kartvizitinde "AKP yakını" sihirli kelimesi bulunanları devletin en üst kademesinde daire başkanlığı, genel müdürlük gibi kadrolara atadınız. Diğer tarafta ise devlette yetişmiş, deneyimli kadroları, en temel hakları olan 3600 ek göstergeyi söz verdiğiniz hâlde maalesef muhtaç bıraktınız. Deyim yerindeyse, bu sözü zaman zaman memurlara büyük bir müjde gibi yavaş yavaş her seçim öncesi verdiniz ama hiçbir seçimden sonra yerine getirmediniz. Başta Yeni Parti olmak üzere tüm siyasi partilerimiz birinci dereceye gelmiş kamu görevlilerine 3600 ek gösterge verilmesini destekliyor, Cumhurbaşkanı da bu sözü veriyor ama her ne hikmetse bu söz bir türlü hayata geçmiyor.

Bugün doğrudan gündeme alınmasını talep ettiğim kanun teklifi emsal görev ve ünvanlar arasındaki ek gösterge adaletsizliğini ortadan kaldırmayı ve kamuda çalışma barışını tesis etmeyi amaçlıyor. Teklif, yüksek öğrenim görmüş tüm kamu görevlilerinin birinci dereceye ulaştıklarında 3600 ek göstergeden direkt yararlanmasını sağlıyor; aynı hizmet sınıfında olup farklı öğrenim ve derecelere sahip olanların ek göstergelerinin artırılmasına imkân sağlıyor. Gelin, bu kanun teklifini burada el birliğiyle geçirelim. Yıllarını özveriyle devlete adayan kamu görevlilerimizin haklarını adaletli bir şekilde teslim edelim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

MELİH MERİÇ (Devamla) - Böylece kamu kurumlarımızın liyakatli  kadrolarla düzgün yönetilmesinin önünü açalım. Bir nebze olsun çürümüşlüğün, kokuşmuşluğun önüne geçmek için ilk adımı hep birlikte atalım.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Sayın Kadim Durmaz, buyurun.

KADİM DURMAZ (Tokat) - Bazı insanlar çağları aşar, mazlum milletlere yol gösterir, tarihin akışını değiştirir; Atatürk işte o insanlardan biridir. Milletin umudunu yitirdiği günlerde "Ya istiklal ya ölüm!” diyen, Samsun'da umudu ayağa kaldıran, Erzurum'da, Sivas'ta millî iradeyi örgütleyen, Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisiyle tarih yazandır. Bugün başımız dikse bunu aziz şehitlerimiz, Millî Mücadele kahramanları ve Atatürk'e borçluyuz. Atatürk'ü sevmek, onun cesaretini ve aydınlanma mücadelesini yaşatarak olur. Onun eseri cumhuriyet ve emaneti Türkiye, onun adı Mustafa Kemal Atatürk'tür. Ebediyete uğurlayışımızın 88'inci yılında rahmetle, minnetle ve saygıyla anıyoruz.

BAŞKAN - Sayın Olan...

HÜSEYİN OLAN (Bitlis) - Teşekkürler Başkanım.

Yirmi yedi yıllık siyasi tutsak İlhan Kızıl yaklaşık bir yıl önce Bandırma 1 No.lu Cezaevinden Burdur Yüksek Güvenlikli Cezaevine sürgün gönderildi. Kendisini dokuz aydır hiçbir şekilde güneşe çıkarmıyorlar. İlhan Kızıl sağlık sorunlarından dolayı kuruma başvuru yaparak şikâyetlerini dile getirir getirmez, idare ve gardiyanlar tarafından onur kırıcı hakaretler ve tehditlere maruz bırakılıyor. Kolunu büküyorlar "Seni öldürürüz." diyorlar. Şikâyeti üzerine izleme kurulu odasına gidiyor. İlhan Kızıl sağlığından kaynaklı rahatsızlığını dile getiriyor. Dokuz aydır güneşi görmediği için yediği gıdalar kusmasına sebep oluyor. Doktor "Senin güneşe çıkıp d vitamini alman lazım." diyor. İzleme kurulu odadan ayrıldıktan sonra, gardiyanlar tekrardan odaya girip İlhan Kızıl'ın radyosunun pillerini alıyorlar, yemek kaşığını alıyorlar, eşyalarını dağıtarak bazı eşyalarına da gardiyanlar tarafından el konuluyor.

BAŞKAN - Alınan karar gereğince denetim konularını görüşmüyor ve gündemin "Kanun Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz.

1'inci sırada yer alan, Sivas Milletvekili Hakan Aksu ve Gümüşhane Milletvekili Celalettin Köse ile 83 milletvekilinin Türk Kızılay Kanunu Teklifi ile İçişleri Komisyonu Raporu'nun görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz.

1.- Sivas Milletvekili Hakan Aksu ve Gümüşhane Milletvekili Celalettin Köse ile 83 Milletvekilinin Türk Kızılay Kanunu Teklifi (2/3690) ile İçişleri Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 279)[1]

 BAŞKAN - Komisyon? Yerinde.

3 Kasım 2026 tarihli 12'nci Birleşiminde, İç Tüzük'ün 91'inci maddesine göre temel kanun olarak görüşülen 279 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin birinci bölümünde yer alan 5'inci maddesi üzerinde Gaziantep Milletvekili Sayın Melih Meriç ve arkadaşlarının önergesinin oylamasında kalınmıştı.

Şimdi, önergeyi hatırlatmak amacıyla yeniden okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 5'inci maddesindeki "teşkilat" ibaresinin "örgüt" olarak değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 5'inci maddesinde yer alan "hususlar" ibaresinin "konular" ibaresiyle değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?

İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.

BAŞKAN - Önerge üzerinde Ankara Milletvekili Yüksel Arslan konuşacaklardır. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)

Buyurun Sayın Arslan.

YÜKSEL ARSLAN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan kanun teklifinin 5'inci maddesi üzerine söz almış bulunuyorum. Genel Kurulu saygılarımla selamlıyorum.

Kızılay, Osmanlı'dan cumhuriyete uzanan tarihiyle milletimizin yardımseverliğinin simgesidir. "Hilali Ahmer" adıyla savaş meydanlarında yaralı askerlerimizin yarasını sarmış, yurdundan kopan insanların yardımına koşmuştur. İslam coğrafyasında ve dünyanın dört bir yanında dara düşen insanlar için umut olmuş, yardım elini sınırların ötesine taşımıştır. O hilalin altında bir asker şifa beklemiş, bir çocuk hayata tutunmuş, bir anne evladını yaşatmanın umudunu bulmuştur. Bu nedenle Kızılayın adında milletimizin vicdanı, tarihinde fedakârlığı, emanetinde ise hayır duası vardır. Böylesine köklü bir geçmişi ve manevi değeri olan kurumumuzu eleştirmek zorunda kalmaktan inanın utanırım çünkü bizim gönlümüz Kızılayın adını tartışmalarla değil yetiştiği yardımlarla anmak ister. Bu tarihî emanete sahip çıkmak hepimizin milletimize karşı borcudur.

Söz konusu maddeyle, Kızılayın kuruluş amacından teşkilat yapısına, üyelik hakkından yönetim organlarına, sorumluluklarına kadar kurumun işleyişini belirleyen temel konuların tüzükle düzenlenmesi öngörülüyor. Bu tüzüğün onay yetkisi de Cumhurbaşkanına veriliyor.

Değerli milletvekilleri, bir vatandaşımız kan bağışında bulunurken, bir emeklimiz kısıtlı gelirinden ayırarak bağış yaparken, bir gencimiz gönüllü olarak yardıma koşarken yaptığı yardımın ihtiyaç sahibine ulaşacağına inanıyoruz. İşte, bizim bu kürsüde korumamız gereken o inançtır çünkü kurumun imkânlarını artırabilirsiniz, binalarını büyütebilirsiniz, araçlarını çoğaltabilirsiniz ancak güven zedelenirse onu yeniden kazanmak kolay olmaz. Bu nedenle, Kızılayın yönetim yapısını düzenlerken kurumun bağımsızlığını ve tarafsızlığını güvence altına almak zorundayız. Yardım yapılırken kişinin siyasi görüşüne değil ne kadar acil ihtiyacı olduğuna bakmalıyız. Göreve kimin getirileceğinde yakınlık ilişkileri değil liyakat ve ehliyet esas alınmalıdır. Kurumun kaynakları kullanılırken bağış yapanın iradesi ve kamu yararı gözetilmelidir. Önümüzdeki maddeyi de bu anlayışla değerlendirmeliyiz.

Değerli milletvekilleri, burada yalnızca bir çalışma usulünü düzenlemiyoruz; Kızılaya kimin üye olacağından yönetimin hangi sorumlulukları taşıyacağına ve bütçesinin nasıl uygulanacağına kadar kurumun bütün işleyişini konuşuyoruz. Böylesine geniş bir alanı Cumhurbaşkanının onayına bağlarken Kızılayın bağımsızlığını koruyacak güvenceleri neden aynı açıklıkta yazmıyoruz? Tüzüğün hazırlanmasında Kızılay üyelerinin ve genel kurulun iradesi nasıl güvence altına alınacaktır? Onay süreci hangi ölçülere göre işleyecektir? Kurumun kendi ilkelerine uygun karar alabilmesini koruyacak güvenceler neler olacaktır? Kurumun temel yapısını belirleyen tüzük Cumhurbaşkanının onayına sunulacaksa bu yetkinin kapsamı ve sınırları da açık olmalıdır. Bu soruların cevabını uygulamada oluşacak alışkanlıklara bırakamayız.

Kıymetli milletvekilleri, Kızılay, sınırlarımızın ötesinde de insanların yardımına koşmaya çalışmaktadır. Özellikle çalışma bölgelerinde bir yardım kuruluşunun tarafsızlığına duyulan güven, ihtiyaç sahiplerine ulaşabilmesi ve çalışanların görevlerini güven içinde yapabilmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, attığımız her adımda Kızılayın uluslararası alandaki güvenliğini de gözetmek zorundayız. Milletin bağışını kullanan bir kurum, o bağışın hesabını da milletimize vermelidir. Hangi kaynağın nereye harcandığı, yardımın hangi ölçütlerle dağıtıldığı, yönetimin hangi sorumlulukları üstlendiği açık ve anlaşılır olmalıdır. Bağımsızlık ile denetim birlikte güvence altına alınmalıdır. Bizim istediğimiz kararlarını insani ihtiyaçlara göre alabilen, kaynakları titizlikle kullanılan ve yaptığı her işin hesabını verebilen güçlü bir Kızılaydır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

YÜKSEL ARSLAN (Devamla) - Bu anlayışla, tüzüğü Cumhurbaşkanı onayına bağlayan hükmün maddeden çıkarılmasını, Kızılayın kendi organlarının iradesini esas alan, bağımsızlığını koruyan ve etkin denetim sağlayan bir düzenleme yapılmasını gerekli görüyoruz. Çünkü Kızılay milletin ortak emanetidir. Bize düşen o emaneti siyasi tartışmaların üzerinde tutmak ve ihtiyaç sahiplerinin umudunu korumaktır. Kızılayın geleceğini, milletimizin ona tereddütsüz güvenebileceği sağlam bir yapıya kavuşturmalıyız.

Genel Kurulu saygılarımla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

5'inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmiştir.

Birinci bölümde yer alan maddelerin oylamaları tamamlanmıştır.

Birleşime yarım saat ara veriyorum.

Kapanma Saati: 19.57

       ÜÇÜNCÜ OTURUM

      Açılma Saati: 20.30

      BAŞKAN: Başkan Vekili Yusuf BEYAZIT

      KÂTİP ÜYELER: Nermin YILDIRIM KARA (Hatay), Kurtcan ÇELEBİ (Ankara)

      ----- 0 -----

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 15'inci Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum.

279 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin görüşmelerine devam ediyoruz.

Komisyon yerinde.

Şimdi ikinci bölümün görüşmelerine başlıyoruz. İkinci bölüm 6 ila 9'uncu maddeleri kapsamaktadır.

İkinci bölüm üzerinde söz isteyen YENİ YOL Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Elif Esen.

Buyurun Sayın Esen. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)

YENİ YOL GRUBU ADINA ELİF ESEN (İstanbul) - Değerli Başkan, kıymetli milletvekilleri ve ekranları başında bizleri izleyen değerli vatandaşlarımız; sizleri saygıyla selamlıyorum. YENİ YOL Grubu adına söz almış bulunuyorum.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin ikinci bölümü üzerine görüşlerimi bildirmek üzere konuşacağım.

Bu bölümde vereceğimiz kararlar afet bölgesine giden bir çalışanın ailesini, yardım bekleyen bir haneyi, kamu hastanesinde tedavi gören bir hastayı doğrudan ilgilendiriyor. Önümüzdeki düzenlemeyi getirdiği yetkilerin vatandaşın hayatında nasıl sonuçlar doğuracağı üzerinden değerlendirmek zorundayız. 7'nci maddeyle olağanüstü dönemlerde afet, savaş ve çatışma zamanlarında faaliyet bölgesinde fiilen görev yapan Kızılay personelinin ilgili kanundaki şartlarla nakdi tazminat ve aylık bağlanması güvencesinin kapsam altına alınmasını ilkesel olarak elbette destekliyoruz. Tehlikenin içine görev yapmak için giren bir kişinin başına bir şey geldiğinde ailesinin ne olacağını bilmesi gerekir. Bu güvenceyi sağlamak da devletin asli sorumluluğudur ancak burada önemli bir eksikliğe dikkat çekmek istiyorum. Komisyon görüşmelerinde Kızılay yönetimi düzenlemenin maaş alan, sigortası Kızılay tarafından yatırılan ve görevlendirilen personeli kapsadığını, gönüllüleri kapsamadığını açıkça ifade etti. Bir afet bölgesini düşünün, deprem olmuş ya da sel ya da yangın, Kızılay yönetimi düzenlemenin maaş alan sigortası Kızılay tarafından yatırılan ve görevlendirilen personelin kapsadığını ve gönüllüleri kapsamadığını söylüyor. Şimdi, orada kayıtlı gönüllü olarak görev yapan kişiler var, aynı tehlikeye maruz kalıyorlar. Getirdiğimiz özel güvence bakımından, aralarındaki farkı yalnızca ücret alıp almamaları üzerinden açıklayabilir miyiz? Bunu sizlere sormak istiyorum. Afet olduğunda gönüllüleri göreve çağırıyoruz, güvenceyi düzenlerken aynı insanları kapsam dışında bırakıyorsunuz. Bu tercihin gerekçesini açıklamanız lazım. İnsanları dayanışmaya davet eden devlet üstlendikleri riskin sorumluluğunu da üstlenmelidir, bu sorumluluğu almalıdır. YENİ YOL olarak muhalefet şerhimizde, aynı riskleri üstlenen bir diğer insani yardım kuruluşunun çalışanları bakımından da kapsamın değerlendirilmesini biz talep ediyoruz, bugün bu çağrımızı yineliyoruz; Komisyonda söylemiştik, bugün de buradan ifade ediyoruz. Elbette görevlendirmeyi, eğitimi ve sorumluluğu belirleyen kurallar mutlaka olmalıdır. Kayıtlı, gerekli eğitimi almış ve yetkili koordinasyon içinde görevlendirilmiş gönüllüler için bu özel güvenceyi kurabiliriz. Kimin hangi görevde, hangi tarihler arasında kapsamda olduğu önceden belli olmalıdır. Bir insan hayatını kaybettikten sonra ailesi personel tanımının içine girip girmediğini ispatlamakla uğraşmamalıdır. Hak sahipliğinin temel sınırlarını kanunla belirlemek gerekiyor.

Değerli milletvekilleri, Genel Başkanımız Sayın Ali Babacan 26 Ocak 2024'te Yalova'da yaptığı bir açıklamada gönüllü arama personelinin sayısını artırma hedefimize açıklamıştı DEVA Partisi olarak. Gönüllülüğü büyütmek istiyorsak insanları göreve çağırdığımız andan itibaren sorumluluğu da üstlenmeliyiz. Eğitimi, koruyucu ekipmanı, güvenli ulaşımı ve görev sonrasındaki psikososyal desteği birlikte düşünmeli ve koordine etmeliyiz. Afete hazırlık bütçesi yapılırken insanı koruyacak bu harcamalar da hesaba mutlaka katılmalıdır. Ülkemizin dayanışma kapasitesini ayakta tutan insanların emeğine güvenceli bir çalışma ve gönüllülük düzeni kurarak sahip çıkılmalıdır.

7'nci maddenin bir diğer düzenlemesi Kızılay il merkez şube başkanının ve varsa ilçe şube başkanının sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının mütevelli heyetlerine katılmasını içeriyor. Kızılayın sahadaki bilgisinden yararlanılması elbette değerli, kurumların birbirinden haberdar olması yardımların doğru yere ulaşmasını kolaylaştırabilir ancak koordinasyonu güçlendirmek için getirilen her düzenlemenin karar süreçlerine etkisini de dikkate almalı ve konuşmalıyız. Bu heyetlerde zaten sivil toplum temsilcileri bulunuyor, şimdi belirli bir kuruluşun şube başkanına ayrıca sürekli üyelik tanınıyor. Bu tercih hangi ihtiyacı karşılıyor? Diğer kuruluşların sahadaki bilgisi nasıl değerlendirilecek? Kurumsal menfaatlerin kesiştiği bir kararda nasıl davranılacak, nasıl karar alınacak? Yardım ölçütleri nesnel ve denetlenebilir olmalı, kararlar gerekçelendirilmelidir. Vatandaşın itiraz edebileceği erişilebilir bir yol mutlaka olmalıdır. Çıkar çatışması doğuran durumlarda ilgili kişinin karara katılmaması güvenceye alınmalıdır. Bu ülkede hiçbir vatandaş sandıkta yaptığı tercihin evine gelecek yardımı etkileyebileceğinden korkmamalıdır değerli milletvekilleri. İktidarın görevi bu korkunun yaşanamayacağı bir sistemi, yaşanmayacağı bir sistemi kurmaktır. Önümüze getirdiğiniz düzenlemede bunun açık güvencelerini görmek istiyoruz. Yardım bekleyen vatandaş bir tanıdık bulmak zorunda olduğunu düşünmemelidir. Siyasi görüşünü açıklamak, bir yapıya yakın görünmek veya minnet göstermek mecburiyetinde de olmamalıdır. Sayın Babacan 17 Ocak 2021'de Bartın'da bu sefer de ihtiyaç sahiplerinin başvurusunu beklemeden onlara ulaşan, sosyal yardımı, sosyal hizmeti ve istihdamı birlikte ele alan yaklaşımımızı açıklamıştı. DEVA Partisinin sosyal politika anlayışı bu güçlü hissiyatlı anlayışa dayanır. Bir aileye bugün destek verirken çocuğunun eğitimine devam edip edemediğini, engelli ferdinin bakım ihtiyacını, evde çalışabilecek kişinin iş bulma imkânını da değerlendirmek zorundayız. Başarımızı ailelerin yoksulluktan çıkmasını sağlayabileceğimiz ölçütlere dayandırmalıyız. Bu süreçte vatandaşın mahremiyetini korumak da son derece önemli. Kurumların yardım için öğrendiği bilgiler yalnızca gerekli amaçla kullanılmalı, yardım alan çocukların ve ailelerin hayatı teşhir edilmemelidir. Bir çocuğun yoksulluğunu görünür kılarken onu ömür boyu taşıyacağı görüntülerle baş başa bırakmaya kimsenin hakkı yoktur. Yardım süreçlerinin denetimi ihtiyaç sahibinin kimliğini ve özel hayatını kamuoyuna açmayı gerektirmez.

Değerli milletvekilleri, 7'nci maddeyi Komisyonda eklenen bir başka hüküm de Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'yla ilgili. Bu değişiklik kamu ve kamu üniversitesi hastanelerine sağlanan kan bileşenlerinin bedellerinin SGK tarafından Kızılaya aktarılması ve hastanelerin alacaklarından mahsup edilmesi düzenlemesini tanımlıyor. Kan hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi için finansmanın güvenceye alınması gereği açık ancak hastanenin bütçesi de hasta bakımının bütününe hizmet ediyor, bunu dikkate almak zorundasınız. Kızılayın alacağını nasıl tahsil edeceğini düzenliyorsunuz burada, hastanenin kalan kaynakla hizmetini nasıl sürdüreceğini de planlamak zorundasınız. Bunu açıklamanızı rica ediyoruz. Bu hesabı yapmadan kanunu geçirmek, doğabilecek sorunun sorumluluğunu hastane yönetimine bırakmaktır. Mahsup mekanizmasının hastanelerin nakit akışı üzerindeki etkisini görmek bizim başlıca talebimiz. Hangi büyüklükte ödeme yapılacak, hastanelerin ilaç, tıbbi malzeme ve diğer zorunlu giderleri nasıl korunacak bilmek istiyoruz. YENİ YOL olarak Komisyonda ve Genel Kurul görüşmelerinde dile getirdiğimiz kaygılar açık; kesintilerin sınırları, hesaplamalara itiraz usulü ve hizmetin devamını koruyacak önlemler mutlaka açıkça belirtilmelidir. Kan hizmetlerinin gerçek maliyeti ve bu finansman düzeninin hastanelere etkisi kamuoyuna açıklanmalıdır. Gerekiyorsa kamu bütçesinden sağlanacak açık ve denetlenebilir bir finansman modeli de değerlendirilmelidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

ELİF ESEN (Devamla) - Hastanın kan ihtiyacını karşılarken tedavisinin diğer aşamalarını da güvence altına almak zorundayız.

Yine, 6'ncı maddede, bu kanunda hüküm bulmayan hâllerde Medeni Kanun'a, Dernekler Kanunu'na ve diğer ilgili mevzuata başvurulacağı söyleniyor. Bu atıf, özel kanunla genişletilen imkânların doğurduğu hesap verme ihtiyacını tek başına karşılamıyor, kamu kaynaklarına erişimi genişleten hükümler yazarken ayrıntıya giriliyor, hesap verme yükümlülüğüne gelince genel mevzuata atıfla yetiniyorsunuz. Kanun yürürlüğe girdiğinde sahadaki gönüllünün, yardım bekleyen ailenin ve hastanede tedavi gören vatandaşın hayatında hangi güvenceyi sağladığınızı açıkça bize ifade etmenizi rica ediyoruz sizden.

Milletimizin zor gününde yanında olmasını beklediği Kızılayın güçlü bir hukuki zemine ve güven veren bir işleyişe kavuşması için sorumluluk almaya bizler de elbette hazırız.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz.

İYİ Parti Grubu adına Çanakkale Milletvekili Sayın Rıdvan Uz.

Buyurun Sayın Uz. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

İYİ PARTİ GRUBU ADINA RIDVAN UZ (Çanakkale) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İYİ Parti Grubu adına söz aldım. Bu vesileyle Gazi Meclisimizi ve büyük Türk milletini saygıyla selamlıyorum.

Tabii, iktidar tarafı mahşerî bir kalabalık, bu mahşerî kalabalığa da hitap etmek biraz zor olacak benim için ama...

BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Ben seni dinliyorum, herkese yeterim. Can kulağıyla dinliyorum seni.

RIDVAN UZ (Devamla) - ...bu vesileyle de -şaka bir tarafa- biz uzun süreden beri artık iktidar tarafına değil de millete seslenmeyi kendimize vazife edindik, onu da söyleyelim.

Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ölüm yıl dönümünde de saygı, minnet ve rahmetle anarak başlayalım.

Yetkili ama sorumsuz bu düzenin, bu sistemin dönemi sona erdiğinde memleketimiz, milletimiz adaletle tanışacak ve güvenli yarınlar bizim olacaktır. Bu coğrafyanın her bir ferdi huzuru, zenginliği, güvenli bir Türkiye'yi hak ediyor.

Kıymetli milletvekilleri, dün İzmir'in Aliağa ilçesinde HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen patlamada 18 işçimizi kaybettik. Hayatını kaybeden işçilerimize Allah'tan rahmet, ailelerine sabır, yaralı işçilerimize acil şifalar diliyorum ve hastane önünde Ege İşçi Birliğinden Yücel Memiş'in sözlerini bu Meclisin bir kez daha duymasını istiyorum. Diyor Ki: "Günlerdir önlem alın, önlem... Ya, bir önlem almak bu kadar zor mu?" Evet, soralım, bu kadar zor mu bu önlemi almak? O günden patlama gününe kadar fabrikada hangi incelemeler yapıldığını soruyoruz. Son iş güvenliği denetiminin hangi tarihte olduğunu soruyoruz. "Eksikliklerin tespiti yapıldı mı? Bunu kim kontrol etti?" diye soruyoruz ama maalesef, tüm partiler bugün burada bir araştırma önergesi vermiş olmalarına rağmen tüm önergeler iktidar tarafından reddedildi. Bu araştırmaya niye izin verilmesine müsaade etmiyorsunuz parmak hesabıyla? Çok acil olarak biz bu araştırmanın kendiniz tarafından yapılsa bile Meclise getirilmesini ve burada paylaşılmasını talep ediyoruz çünkü bu ülke kolay, sıradan ölümler ülkesi olmayı hak etmiyor. İş güvenliği yoktu mesela Kartalkaya'da, 78 insanımız öldü ve Nuri Ersoy yoktu, Bakan yoktu orada. Yine, İliç'te Murat Kurum yoktu, birçok insanımız İliç'te yığının altında kaldı. Soma'da 301 insanımız öldü, yine devlet aklı yoktu, Sayın Taner Yıldız yoktu ve insanlar orada ölümü tattı. Bugün de burada yine devlet aklı var ise nerededir? Nerede bu ahlak, nerede bu insanlık diye sormadan da geçemeyeceğiz.

Kıymetli milletvekilleri, tarihimizde ilk defa devlet denetiminde ve gözetiminde, kurum eliyle organize, nitelikli dolandırıcılık kriziyle karşı karşıya kaldık. Allah büyük, Adalet Bakanı konuyu sulandırmak ve savsaklamak üzere oluşturduğu konuşmasında en azından ak fon dolandırıcılık çetesini kabul etmek zorunda kaldı, adını da "kapsamlı suç örgütü şebekesi" koydu; 433 şüpheli, 116 tutuklu. Asıl failler de paçayı kurtarırım sanmasın; emin olun, hiçbiriniz paçayı kurtaramayacaksınız. Biz İYİ Parti olarak ne çerçeve yasanın ne de fon dolandırıcılığının takibini bırakmayacağımızı buradan söylüyoruz. Milletin sesini gönlümüzden geçirdikten sonra dilimizle burada konuşmaya devam edeceğiz.

Şimdi millet adına şu soruları soruyoruz: Hisse senedi fonlarına ne zaman ödeme yapacaksınız? Tera Yatırım müşterilerinin durumu ne olacak? Tasfiye kapsamındaki fonların durumu nedir? 401 kişi nerede? Kaçırdıkları paraları ne zaman geri alacaksınız? Ne zaman dolandırıcı listesini açıklayacaksınız? Ne zaman Meclis araştırması komisyonu kuracaksınız? Daha önemlisi, ne zaman istifa, pardon, ne zaman affınızı bu milletten talep edeceksiniz? Bu soruların cevabını bekliyorum. Yoksa bu saatten sonra bizim de milletimizin de ciddiye alacağı bir iktidar kalmamıştır.

Sayın milletvekilleri, size daha basit bir şekilde anlatayım. Cumhurbaşkanını Futbol Federasyonu Başkanı yani her şeyin tepesinde düşünün. Maçın hakemi SPK, onu da Federasyon atamış. Oyunculardan biri Varlık Fonu. Kamu bankaları sürekli borsada işlem yapıyor, onun da başında Cumhurbaşkanı ve ünlü Profesör Erişah var. Maç başlamış; federasyon, hakem ve takımı hep aynı kişi ve maçta şaibe olmayacak zannediyorsunuz, öyle mi? Kazanan hep bunlar, kaybeden ise hep vatandaş. Şimdi, çıkmış birileri diyor ki: "Vatandaş suçlu, açgözlü davranıp paralarını kaybetmişler." Güya! Vatandaşı bu kadar fakir, çaresiz ve umutsuz hâle getirirseniz herkes fırsat aramaya başlar; bu da sizin suçunuz. Gelelim en meşhur isim Teraya, Tera da bu işin bahisçisi olmuş. Malum, ne kadar AKP'li siyasetçi ve bürokrat varsa hepsi bunun içinde; şikeyi görmüşler, ha bire maça para basıyorlar.

Sorarım sizlere: Suçun büyüğü bahis oynayan da mı, yoksa baştan sona bu şike tiyatrosunu yazıp yönetenlerde mi ve oynayanlar da mı? Bize sadece bahisçiyi konuşturuyorlar, konuşturmaya da çalışıyorsunuz. Yok öyle yağma Hasan'ın böreği.

Kıymetli milletvekilleri, iktidarın, sizlerin son olarak ağzınıza sakız ettiğiniz "iç cepheyi tahkim etme, güçlendirme" "kardeşliği tesis etme" diye bir sözünüz var. Bunu duyunca millete yüzünüzü döneceğinizi zannettik "İktidar millete mi dönüyor?" dedik. Ah, bir de baktık ki siz "iç cepheyi tahkim etmek" derken gecenin kör karanlığında belediye başkanlarını ters kelepçeyle almayı kastediyormuşsunuz. Siz "iç cepheyi güçlendirmek" derken siz muhalif gazetecilere ters kelepçe, ayaklarına pranga takmayı kastediyormuşsunuz. Siz "iç cepheyi güçlendirmek" derken korkuttuğunuz belediye başkanlarına parti rozeti takmaktan bahsediyormuşsunuz. Siz "iç cepheyi güçlendirme, kucaklama" derken talimatlarla saflarınıza geçirdiğiniz milletvekillerinin transferinden bahsediyormuşsunuz. Siz "iç cepheyi güçlendirme" derken "Güneş Moteli ahlaksızlığın kalesi." diye dillendirip bu millete her gün yeni bir Güneş Motel yaşatmayı kastediyormuşsunuz.

Bir de "kardeşlik, kucaklama" dediğiniz bir şey var. Meğer "kardeşlik" derken terörist başına bahçeli villadan bahsediyormuşsunuz. Meğer "kardeşlik" derken bebek katiline statü vermekten bahsediyormuşsunuz. Meğer "kucaklama" derken 50 bin kişinin katilini kurucu önder yapmaktan bahsediyormuşsunuz. Meğer "kucaklama" derken vatan evlatlarının toprakla kucaklaşmasının hakkı yerine bölücü başının hakkını isteyeceğinizden bahsediyormuşsunuz.

Şimdi, bu büyük millet, vatandaşımız iktidara soruyor: Atadığınız, bir makama getirdiğiniz, yetki verip sorumluluğunu kabul etmediğiniz her adamı neden seçemiyorsunuz? Seçtiğiniz bu adamların neden hepsinin genel başkan yardımcılarınızla ve bakanlarınızla boy boy resimleri, tatil fotoğrafları var? Bu vatan hırsızlarının her bir akrabasını, kardeşini, ağabeyini, baldızlarını koltuk sahibi yapıyorsunuz; kendi eş dost, akrabalarınızı hâkim, savcı, başhekim, SPK yöneticisi atıyorsunuz da bu kirli çarkın adamlarına bu kadar toleransı neden, niçin veriyorsunuz? Çıkın adam gibi anlatın! Adı "Ömer" diye parti sözcüsü atıyorsunuz, adam tek ayak üstünde yakalanınca "Cumhurbaşkanı kırmızı çizgimizdir." diyor. Ya, oturduğunuz koltukların hakkını verin, cümle günahınızı Cumhurbaşkanına yıkamazsınız; yetkili olduğunuz koltuklarda sorumluluğu reise yıkamazsınız. Yıkıyorsanız o zaman ben de dönüp Cumhurbaşkanına seslenirim: Hani, Hazreti Ömer ile dava arkadaşı Ebu Vakkas var ya, hani, Hazreti Ömer diyor ya "Benim adaletim Nuşirevan'dan daha azametlidir." "Niye?" diyor. Çünkü Ebu Vakkas'la o olaya şahit olduklarında bir tarafta asılı tercüman, bir tarafta kendi oğlu olduğunu hatırlatıyor ve diyor ki: "Seni Şam'a vali atadım ama sen orada bir Yahudi'nin evini alıp camiye çevirirsen ben de adaletten saptığın için benim azametim daha güçlüdür." O arada Ebu Vakkas tekrar kendine geliyor. Yani o dönem, Allah'tan korkan, idareciden, halifeden çekinen, kuldan utanan yöneticiler vardı. Bugüne geldiğimizde ne kuldan utanan ne Allah'tan korkan ne de reisten çekinen idareci kaldı maalesef. Şimdi soralım. Sayın Cumhurbaşkanım, şimdi siz bir karar vermek zorunda kalacaksınız, ya milletin Cumhurbaşkanı olmayı tercih edeceksiniz ya da sadece Usame'nin amcası olarak kalacaksınız.

Gelelim Kızılaya. Kızılay haç ile hilalin savaşıdır bizim için. İlkokulda Kızılay kolu olmanın onuru çocuklar için çadır, yuva; büyükler için battaniye, aştı. Kızılay bir anonim şirketi olamaz, hisseye tevil edilemez. Kızılay plazmadan yerli ilaç üretmek amacıyla Güney Koreli SK Plasma'yla ortaklık kurmuştur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

RIDVAN UZ (Devamla) - Şirkete 65 milyon avro teknoloji transferi bedeli ödemesi yapılıyor ancak projenin mali yapısı ve gerçek yerli üretim hedefi ciddi soru işaretleri bizim için. Cevap bekleyen sorular var. 65 milyon avroyu biz neden ödüyoruz? Yerli üretim nerede? Türkiye'de toplanan plazma neden Güney Kore'ye gönderiliyor? Alım garantisi neden veriliyor? Kızılay ne kazanacak? Üretim ne zaman başlayacak? Bu soruların cevabı yok.

Aslında temel mesele, milletimizin bağışladığı kanın yabancı şirketler için kazanç kapısına dönüşmemesi, Kızılayın haklarının ve kamu kaynaklarının korunmasından ibarettir diyor, milletimizin takdirine sunuyor, Meclisimizi saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkürler Sayın Uz.

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın Deniz Demir.

Buyurun Deniz Bey. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA DENİZ DEMİR (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulumuzu en içten duygularımla saygıyla selamlıyorum.

Bugün burada sıradan bir kanun teklifini ya da basit bir kurumsal düzenlemeyi konuşmuyoruz; bugün, 11 Haziran 1868 tarihinde "Osmanlı Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım Cemiyeti" adıyla kurulan, 1947 yılında ise Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün kendi elleriyle "Kızılay" adını verdiği ulu bir çınarın, aziz milletimizin vicdanının geleceğini konuşuyoruz. Kızılay, 1876 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'na kadar geçen uzun ve acılı tarihte Türkiye'nin taraf olduğu tüm savaşlarda cephe gerisinde kurduğu seyyar ve sabit hastanelerle, hasta taşıma servisleriyle, donattığı hastane gemileriyle, yetiştirdiği fedakâr hemşirelerle, savaş meydanında yaralanan ya da hastalanan on binlerce Mehmetçik'imizin bakımına ve tedavisine koşmuştur. Bu asil kurum, herkese insancıl yardımlar yapmış, savaştan etkilenen sivil halkın korunması için canla başla çalışmıştır; Birinci Meşrutiyet'in ilanından sonra İstanbul'da görülen büyük kolera salgınından bu yana yurdumuzda ortaya çıkan tüm doğal afetlerde felaketzedelerin yaralarını sarmış, barınağını, aşını sıcak yuvasını kurmuştur. Uluslararası yardım faaliyetlerinde hep en önde yer almış, hemşirelik eğitimi, ilk yardım ve kan hizmetleri alanında eşsiz bir öncülük üstlenmiş ve korunmaya muhtaç nice vatandaşımıza şefkat kanatlarını açmıştır. Böylesine köklü, mukaddes bir gelenekten gelen Türk Kızılayının itibarını, bu milletin o kuruma duyduğu sarsılmaz güveni korumak hepimizin boynunun borcudur, hayati bir sorumluluktur. Ancak ne yazık ki son yıllarda, özellikle 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan o büyük, tarif edilemez deprem felaketinden sonra ortaya çıkan skandallar bu kutlu kurumunun onuruna derinlemesine zarar vermiş ve milletimizin hafızasına silinmez birer leke olarak kazınmıştır. Kızılay gibi hayat kurtarıcı bir ocağı âdeta şahsi bir aile şirketine çeviren, liyakati tamamen ayaklar altına alan, kurumun varlık nedenini bile idrak edemeyerek burayı ticari bir müesseseye dönüştüren önceki Kızılay yönetimi bu ulu tarihe maalesef kara bir leke çalmıştır. Bu kurum eşe dosta, akrabaya yüksek maaşlı, kıyak kadroların dağıtılacağı bir arpalık makamı asla değildir. Değerli milletvekilleri, bugün çadır satma rezaletiyle, torpille ve defalarca utanç verici skandallarla gündeme sarsıcı biçimde gelen Türk Kızılayının toplumdaki sarsılan güvenini ve kirlenen itibarını yeniden tesis etmek bizim ilk ve vazgeçilmez önceliğimiz olmalıdır.

Şimdi önümüzde yeni bir Türk Kızılay Kanunu Teklifi duruyor, bu teklifle Kızılaya yeni yetkiler ve geniş muafiyetler tanınıyor, belirli ürün ve hizmetlerin Kamu İhale Kanunu'na tabi olmaksızın doğrudan temin ve alım yoluyla yapılabilmesinin önü açılıyor, kurumun çeşitli mali muafiyetleri yeniden düzenleniyor. Peki, bütün bu imtiyazların, bütün bu ayrıcalıkların karşılığında millete ne sunuluyor? Güçlü, bağımsız, şeffaf ve düzenli bir denetim mekanizması mı? Tabii ki hayır; teklif bu konuda milletimizin içini rahatlatacak en ufak bir güvence bile sağlamıyor. Üstelik bu hayati teklifin daha derinlemesine, aceleye getirilmeden incelenmesi amacıyla bir alt komisyon kurulması yönündeki haklı talebimiz de reddedildi. Oysa o acı çadır satışı skandalından çıkarmamız gereken ders o kadar net ve açıktır ki kamu yararına çalışan bir kuruma güvenmek asla ve asla o kurumun denetimden muaf tutulması anlamına gelemez, tam tersine, milletin vergileriyle ve bağışlarıyla büyüyen, kamu kaynaklarıyla ilişkisi genişleyen bir yapının hesap verme sorumluluğu da katbekat büyümelidir. Bir kuruma güveniyoruz diyerek denetimden vazgeçebilir miyiz? Asla, tam aksine, denetimi bin kat daha güçlü kılmalıyız ki toplum o kuruma yeniden yürekten güvenebilsin, yere düşen o aziz itibar yeniden ayağa kalkabilsin.

Biz Kızılayın zayıflamasını, yok olmasını kesinlikle istemiyoruz, tam aksine o eski, tertemiz, güven veren günlerine dönmesini istiyoruz. Deprem anında o çadırların dakikalar içinde, zamanında ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldığı, kan bağışlarının son derece adil, şeffaf ve hakkaniyetli yönetildiği, yöneticilerin liyakatleriyle, vicdanlarıyla örnek olduğu bir Kızılayı yaratmak zorundayız. Bunun için kurumsal yapının çelik gibi sağlamlaştırılması, tüm kararların kamuoyuna tam bir şeffaflıkla sunulması ve her türlü faaliyetin bağımsız ve etkili biçimde denetlenmesi şarttır. Kızılayın itibarı bu milletin ona duyduğu derin güvenin derecesiyle ölçülür. O kutsal güveni yeniden kazanmak ise başıboşlukla, denetimsizlikle değil hakkaniyetli yönetimle, sarsılmaz bir dürüstlükle ve kusursuz bir hesap verilebilirlikle mümkündür.

Cumhuriyet Halk Partisi olarak çağrımız ve talebimiz çok nettir: Kızılayı şahısların ellerine, dar siyasi hesaplara ve tartışmalı yönetim anlayışlarına kurban etmeyelim. Bu ulu kurumu zedelenen ruhundan arındırarak milletin öz malı olarak yeniden güçlendirelim çünkü Kızılay herhangi bir iktidarın, herhangi bir zümrenin arka bahçesi değil, bu şanlı milletin ortak, bölünmez değeridir, sığınağıdır.

Değerli milletvekilleri, bugün burada görüştüğümüz bu kanun teklifini yalnızca dar bir kurumun teknik yetkileri üzerinden değerlendiremeyiz, değerlendirmemeliyiz çünkü kamu yönetiminde atılan her imzanın, alınan her kararın, tanınan her ayrıcalığın ve harcanan her kuruşun doğrudan doğruya bu ülkenin mazlum yurttaşının hayatına dokunan, can yakan bir karşılığı vardır.

Bugün Türkiye'de milyonlarca insan, derin bir geçim sıkıntısının, dayanılmaz bir yoksulluğun çemberinde kıvranmaktadır. Emeklimiz on yıllar boyunca bu ülkeye verdiği emeğin karşılığında aldığı sadaka gibi maaşla ay sonunu değil, ayın ortasını bile getiremiyor, temel gıda ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Asgari ücretli kardeşimiz, market raflarındaki yangın karşısında her gün bütçe hesapları yapıyor, evine ekmek götürebilmek için var gücüyle çırpınıyor. Gençlerimiz, yıllarca okul okuyup diplomalarını aldıktan sonra iş bulabilmek umuduyla umutsuzluk kuyruklarında bekliyor. Esnafımız, her güne yeni zamlarla, ezici maliyetlerin altında ezilerek uyanıyor. Çiftçimiz, alın teriyle ürettiği ürünün karşılığını alamamanın, tarlasını ekememenin acısıyla baş başa bırakılıyor.

İşte, böyle bir tablonun yaşandığı bir ülkede kamu kaynaklarının nerelere harcandığı, hangi imtiyazlı ellerin bu zenginliklerden yararlandığı hayati bir önem taşır. Milletin dişinden tırnağından artırıp ödediği vergilerden oluşan o kutsal kaynaklar üzerinde tasarrufta bulunan herkes o kuruşun hesabını millete vermeye mecburdur.

Biz her zaman büyük bir kararlılıkla vurguladık, kamuda liyakat ve kusursuz hesap verilebilirlik, adil ve güçlü bir devletin temel taşıdır. Bir göreve kimin getirildiği, milyonluk bir ihalenin kime verildiği, bir kamu imkânından kimlerin yararlandığı soruları her defasında cevapsız bırakıldığında ne yazık ki vatandaşın kendi devletine, kendi yasalarına duyduğu kutsal güven de büyük bir yara almaktadır.

Değerli milletvekilleri, demokratik ve gelişmiş bir kamu yönetiminde şeffaflık ancak ve ancak toplumun gerçeğe ulaşabilmesi, bilgiye özgürce erişebilmesiyle mümkündür. Sıradan bir yurttaşın soru sorabilmesi, bir gazetecinin bir iddianın peşine düşebilmesi ve kamu kurumlarının da bu haklı sorulara açık, şeffaf, anlaşılabilir yanıt vermesi demokratik hayatın vazgeçilmez damarıdır. Basının korkusuzca, özgürce çalışabildiği ve yurttaşların bilgiye engelsiz erişebildiği bir ülkede kamu kurumları zayıflamaz, aksine eskisinden çok daha güçlü hâle gelir. Hiç kimse ama hiç kimse sırf gazetecilik yaptığı, gerçekleri millete duyurduğu için cezaevlerine atılmamalı, cezalandırılmamalıdır.

Genel Kurulumuzu bu duygu ve düşüncelerle bir kez daha saygıyla selamlıyor; Kızılayımızı hak ettiği şeffaf, dürüst ve güvenli günlere hep birlikte kavuşturacağımız inancıyla yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Kütahya Milletvekili Sayın Ahmet Erbaş. (MHP sıralarından alkışlar)

MHP GRUBU ADINA AHMET ERBAŞ (Kütahya) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; bugün burada milletimizin merhamet elçisi, yüz ellik sekiz yıllık köklü geçmişe sahip Türk Kızılayının kurumsal yapısını güçlendirmeyi, operasyonel kabiliyetini artırmayı ve hukuki çerçevesini çağın gereklerine uyarlamayı amaçlayan kanun teklifi üzerine söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlarım.

Türkiye Cumhuriyeti devletinin kurucusu, İstiklal Mücadelemizin lideri Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, vefatının 88'inci yıl dönümünde hürmet rahmet ve minnetle anıyorum. Atatürk'ün aziz hatırasını yaşatmanın en doğru yolu bizlere emanet ettiği cumhuriyetimize sahip çıkmak, kurucu felsefesini ve devlet aklını çağın gerekleriyle birleştirerek ülkemizi daha güçlü yarınlara taşımaktır.

Dün İzmir'imizin Aliağa ilçesinde meydana gelen elim patlamada hayatını kaybeden 17 işçi kardeşimize Allah'tan rahmet, kederli ailelerine başsağlığı, yaralı vatandaşlarımıza da acil şifalar diliyorum.

Milletimizi ayakta tutan en güçlü değerlerden biri zor zamanlarda ortaya koyduğumuz dayanışma ve yardımlaşma ruhudur. Bir insanın yuvasını kaybetmesi, bir ailenin hayatının bir anda değişmesi hepimizin yüreğini sızlatır. İşte, böyle zamanlarda ihtiyaç sahibine uzanan yardım elinin kıymetini daha iyi anlıyoruz. Temennimiz, hiçbir vatandaşımızın kendisini yalnız hissetmemesi, yaraların da en kısa sürede sarılmasıdır. Bizim medeniyetimiz vakıf ve merhamet medeniyetidir. Bu medeniyetin en önemli temsilcilerinden biri olan Türk Kızılayı, 1868 yılında Osmanlı Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım Cemiyeti adıyla kurulmuş; savaşlarda, afetlerde ve insani krizlerde milletimizin yardım eli olmuştur. Gazi Mustafa Kemal Atatürk kurumun insani yardım faaliyetlerini sürdürülebilir kılmak amacıyla 1926 yılında Afyonkarahisar Gazlıgöl maden suyunun işletme hakkını Kızılaya bağışlayarak kuruma ilk kalıcı bağımsız bir gelir kaynağı kazandırmıştır. 1935 yılında ise kuruma bugünkü gururla taşıdığı "Kızılay" ismini bizzat Gazi Mustafa Kemal Atatürk vermiştir. Dolayısıyla bugün bizlere düşen görev, bize emanet edilen bu köklü kurumu tarihinden aldığı güçle geleceğe hazırlamak, günümüzün karmaşık krizlerine karşı daha dirençli ve hızlı hareket edebilmesi için artık çeşitli mevzuatlara dağılmış hükümlerden kurtulup bağımsız ve müstakil bir kanuni zırha kavuşmasını sağlamak, milletimizin güvenine layık bir şekilde daha etkin, daha güçlü ve daha kapsayıcı bir yapıya kavuşturmaktır.

Değerli milletvekilleri, Türk Kızılay savaşlarda, depremlerde, sellerde ve insani krizlerde milletimizin yardım eli olmuştur. Kızılay yalnızca bir kurumun adı değil zor günlerde yardıma ihtiyacı olan kimsenin geri çevrilmediği, paylaşımın ve insan hayatına değer veren değerlerin sembolüdür. Bu köklü mirası geleceğe taşımak hepimizin sorumluluğudur. Günümüzde afetler ve krizler büyümekte, iklim değişikliği ve kitlesel göçler insani yardım ihtiyacını artırmaktadır. Gazze'den Somali'ye, Balkanlardan Türkistan'a kadar geniş bir coğrafyada faaliyet gösteren Kızılayımızın bu ölçekteki operasyonları daha hızlı ve etkin yürütebilmesi için güçlü bir hukuki altyapıya ihtiyacı vardır. Bu kanun teklifi yalnızca teknik bir düzenleme değildir. Türkiye'nin insani yardım kapasitesini ve afetlere hazırlık düzeyini de güçlendirecek önemli bir adımıdır. Kızılayın böylesine önemli bir misyonu yerine getirirken güçlü bir kurumsal yapıya sahip olması büyük önem taşımaktadır. Kurumun karar alma mekanizmalarının etkinleştirilmesi ve değişen ihtiyaçlara hızlı cevap verebilecek bir yapıya kavuşturulması için insani yardım faaliyetleri de sürdürülebilir açıdan vazgeçilmezimizdir. Yeni kanuni düzenlemenin Kızılayın yalnızca bugünün ihtiyaçlarına değil gelecekte karşılaşabileceği afet ve insani krizlerde de hazırlıklı olmasını sağlayacak bir anlayışla ele alınması gerektiğine inanıyorum. Bu doğrultuda atılacak adımlar kurumun tarihî misyonunu daha güçlü bir şekilde sürdürmesine ve ülkemizin insani yardım alanındaki kapasitesinin gelişmesine katkı sağlayacaktır. Sosyal yardım hizmetlerinin daha etkin ve hızlı yürütülmesi, ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza doğru zamanda, doğru şekilde ulaşılması açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu kanuni düzenlemeyle kurumlar arasındaki iş birliği ve veri paylaşımının geliştirilmesinin sosyal yardımlara,  ihtiyaçlara daha uygun biçimde planlanmasına ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlayacağına inanıyorum. Elbette bu süreçte kişisel verilerin korunması ve vatandaşlarımızın mahremiyetine saygı gösterilmeli, temel ilkemiz bu olmalıdır. Güçlü bir koordinasyon ve etkin bir iş birliği sosyal destek mekanizmalarını daha da geliştirecek, vatandaşlarımızın hizmetlere erişimini kolaylaştırmada daha önemli bir katkı sağlayacaktır.

Afet yönetiminde yalnızca felaket sonrası müdahaleyi değil, afet öncesi hazırlığı da esas almalıyız. Depremler ve seller bize göstermiştir ki doğru planlama ve güçlü lojistik altyapı hayatı kurtarır, bu noktada Kütahya ve Zafer Havalimanı'nın stratejik önemine dikkat çekmek  istiyorum. Kütahya, Afyonkarahisar, Uşak, Manisa, İzmir, Bursa ve Balıkesir gibi illerimizin bulunduğu geniş coğrafya afetlere karşı hazırlıklı olmak için büyük önem taşımaktadır, aynı zamanda bu bölgeler birinci derece deprem bölgesidir maalesef. Bu bölgeye en yakın lojistik merkez Kızılayın İzmir bölge deposudur. Olası bir afet durumunda bölgeye hızlı ulaşımının sağlanması ve vatandaşlarımızın mağdur olmaması adına Zafer Havalimanı'na Kızılay, AFAD ortak lojistik üssü kurulmasını öneriyorum. Kütahya, Afyonkarahisar ve Uşak kesişimi noktasındaki Zafer Havalimanı Ege, Marmara, İç Anadolu arasındaki stratejik bir konuma sahiptir. Ulaşım bağlantıları ve ilgili kurumların koordinasyonuyla planlanacak bir lojistik merkez afet malzemelerinin çevre illere daha hızlı ulaştırılmasında ve müdahale ekiplerinin etkin biçimde yönlendirilmesine katkı sağlayacaktır. Böylece Kütahya, yalnızca afetlerden etkilenen değil, ihtiyaç hâlinde çevre illere de destek veren bölgesel bir afet lojistik merkezi hâline gelecektir. Önerinin fizibilite ve maliyet boyutlarıyla birlikte ilgili kurumlarca ilgilenilmesini temenni ediyorum.

Unutmayalım ki afet anında bazen dakikalar hayat kurtarır. Önceden hazırlanan bir yardım deposu, zamanında ulaştırılan bir çadır veya doğru yönlendirilen bir ekip, bir ailenin yeniden hayat yeniden hayata tutunmasına vesile olabilir. Amacımız, felaket yaşandıktan sonra harekete geçmekle yetinmeyip bugünden hazırlıklı olmaktır.

Bir milletin büyüklüğü, en zor gününde insanına nasıl sahip çıktığıyla ölçülür. Türk Kızılayın kurumsal kapasitesini güçlendirmek, dayanışma ruhumuzu yaşatmak, ihtiyaç sahiplerine daha hızlı ulaşmak ve insan hayatını korumak anlamına gelmektedir.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin kurumun tarihî misyonunun geleceğe taşıması açısından ve insani yardım faaliyetlerini güçlendirmesi açısından başarılar getireceğini diliyor, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (MHP ve AK PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Çok teşekkür ederim.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat Eren. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

Buyurun Sayın Eren.

DEM PARTİ GRUBU ADINA SERHAT EREN (Diyarbakır) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, dün Aliağa'da yaşamını yitiren 18 işçimizin ailelerine başsağlığı ve sabır diliyorum. Yine, yaralı olan işçilerimize acil şifalar diliyorum.

Tabii, acımız da öfkemiz de büyük. Yani Allah aşkına, bu kaçıncı ölüm, kaçıncı felaket? Son on yılda 28 işçi yaşamını yitirmiş, hesap soran yok, hesap veren yok, tutuklanan tek kişi yok. Bari bu son patlamada soruşturmanın bir an önce tamamlanmasını, sorumluların bir an önce hukuk karşısında hesap vermesini bekliyoruz.

Değerli milletvekilleri, bugün Kızılay Kanunu'nun görüşmelerine devam ediyoruz. Kızılay tam da böyle zamanlarda insanların yardımına koşması gereken bir kurumdu; bir depremde, bir patlamada, bir felakette tutunacak dalımızdı ancak 6 Şubatta çadır satarak maalesef tutunacak dallarımızı kırdı.

Şimdi, teklife bakıyorum; Kızılayın şirketlerine ayrıcalık var, ihalesiz alımlar var, usulsüz devirler var; denetimsiz, hesap vermeyen bir kurum var. Oysa Kızılayın asıl sermayesi, halkın güveniydi. O güven Hatay'da, Maraş'ta, Diyarbakır'da enkaz altında kaldı. Aradan neredeyse dört yıl geçti. İnsanlar hâlâ o enkazların altında kendi kaybettiklerinin yaslarını tutuyor. Bu kanun teklifi, bırakın bu enkazı kaldırmayı, üzerine toprak atıyor.

Değerli milletvekilleri, barışın, demokrasinin ve toplumsal güvenin yeniden inşasını konuştuğumuz günlerden geçiyoruz. Ağustos ayında bu Meclisin onayladığı süreç yasası, silahların bırakılmasının teyit ve tespitini istiyor. Doğru, barışın yaşam bulması için, toplumsallaşması için kimi zaman tespite  ihtiyaç olur, teyide ihtiyaç olur, güven olur, kararlılık olur ama teyit, tespit hiçbir zaman tek taraflı olmaz. Nasıl ki devletin bir teyidi, tespiti var ise halkımızın da bir tespiti var. Bugün de ben Diyarbakır halkının tespitini ve teyidini madde madde burada sizlerle paylaşmak istiyorum.

Birinci tespit, deprem ve barınma. Bakın, 6 Şubatta Diyarbakır'da 400'ü aşkın insan yaşamını yitirdi. Aradan dört yıl geçmesine rağmen hâlen o zarar gören evler, binalar ayakta. Sorduk "Bunları kim yıkacak?" İçişleri Bakanlığına sorduk, cevap vermediler; Cumhurbaşkanlığına sorduk, "Yetkimiz yok." dediler; sorduk Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, Valiliği gösterdiler yani ortada 3 kurum var ama sıfır sorumlu. Şimdi, Bağlar Kaynartepe altı yıl önce riskli alan ilan edildi, bu altı aylık süre içerisinde kaç aileyle anlaşıldı, kaç kiracının ihtiyacı giderildi, kaç konut teslim edildi, bunu bilmiyoruz maalesef. Üstelik mahallede doğal gaz sorunu yaşanıyor, kış kapıya dayanmış. Buradaki insanlar nasıl ısınacaklarını düşünüyorlar. Bağlar'da yıkılmayı bekleyen bu binalar şu an uyuşturucu satıcılarının ana karargâhı hâline gelmiş durumda. Diyarbakır için, Bağlar için barınma hakkını güvenceye alan, yurttaşı borçlandırmayan, kiracıyı dışarıda bırakmayan bir kentsel dönüşüm projesi hazırlanmalıdır.

İkinci tespitimiz, toprağımız, meralarımız. Bakın, Sur'a bağlı Kervanpınar köyünde Kürtçe adı Arzoğli'de köyün merasına GES projesi kurulmak istendi, Valilik "ÇED Olumlu" kararı verdi, köylüler buna karşı dava açtı. Dava devam ederken bilirkişi raporu çıktı. Bilirkişi raporu dedi ki: "Ya, bu köyün hayvancılığına, sağlığına, kültürel mirasına aykırı bir projedir. Bu projenin hayata geçmemesi gerekiyor." ama buna rağmen iş makineleri jandarmaların eşliğinde köye girdi ve 15 köylü gözaltına alındı, aynı zamanda kendilerine işkence yapıldı. Buna karşı kadınlar on dört gün boyunca direniş çadırları kurdu. Günün sonunda mahkeme köylüyü de haklı buldu, bilirkişiyi de haklı buldu, yürütmeyi durdurma kararı verdi. Yani bu karar için kadınların on dört gün boyunca direniş çadırları kurması mı gerekiyordu? Yine, Kulp'un Ağaçlı köyünde bakın, aynı senaryo oynanıyor, köyün tek merası, hayvancılık için tek merası, aynı zamanda o bölgede hayvanların tek su kaynağı olan gölet ÇED raporunun dışında. Tabii, bunlar birer örnek yani Ağaçlı köyünde de yaşam alanlarını korumak için köylüler direniyor, direnişlerini selamlıyoruz ama bunlar sadece birer örnek.              Diyarbakır'da üç yılda ÇED sürecine giren maden projelerinin yüzde 85'i olumlu karar almış ya da ÇED kapsamı dışında bırakılmış, 90'lı yıllarda köylerini terk edenler bugün yaşam alanlarını terk etmeye zorlanıyorlar. Diyarbakır'da ekolojik yıkıma ve köyleri insansızlaştırmaya yol açan bütün projeler geri çekilene kadar mücadele edeceğiz.

Üçüncü tespit, sağlık. Diyarbakır Şehir Hastanesinin temeli 2021 yılında atıldı. 2023 yılında bitirileceği söylendi, sonra olmadı; "2025" denildi, "2025'in sonu" denildi, şimdi "2027" deniliyor ama hâlen bu hastane yapılmış değil. İlk ihale 1 milyar 90 milyona yapıldı, firma çekildi; ikinci ihale 3 milyar 920 milyona çıktı ama hâlen böyle bir hastane yok, hastane hâlen kapalı. Diyarbakır'da 1 hemşireye 547 hasta düşüyor -Ankara'da bu sayı 309- 57 uzman kadromuz hâlen eksik. Selahaddin Eyyubi Hastanesinde yağmur yağıyor, ameliyathaneyi su basıyor; hastanenin bilgi sistemi çöküyor, saatlerce bekleyen hastalarla sağlık emekçileri karşı karşıya getiriliyor. Diyarbakır halkı; hekimi, hemşiresi, ameliyathanesiyle nitelikli hizmet veren hastaneler istiyor.

Dördüncü tespit, eğitim. Diyarbakır'da yarım milyon öğrenci var, bakın, bazı mahallelerde 70 kişilik sınıflar var. Bir okulda norm fazlası öğretmen, başka bir okulda boş geçen dersler var. Temizlik, kırtasiye, onarım masrafları velinin cebinden çıkıyor. MESEM'lerde çocuklar ucuz iş gücü olarak atölyelere gönderiliyor. Servis ihalelerinde sorunlar yüzünden çocuklar okullarına, gündelik okullarına gidemiyorlar.

Diyarbakır'da, bakın, 7.421 kişi Kürtçe seçmeli ders için başvuruda bulunmuş ama tüm Türkiye'de Kürtçe seçmeli ders veren öğretmen sayısı 153. Kurmanci için 27 kadro açılmış ama bu yetmiyor. Çocuklarımız ana dilinde eğitim almak istiyor fakat devlet görmezden geliyor. Ana dil eşit yurttaşlığın ilk sınavı ancak devlet her yıl bu sınavdan kalıyor. Devlet bu sınavı ne zaman geçecek?

Beşinci tespit, kentimizin surları. UNESCO Dünya Mirası Komitesi Suriçi'ndeki yıkımın durdurulmasını istedi ve Türkiye'den 1 Aralığa kadar rapor bekliyor. Kararda, alanın Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alınabileceği yazıyor. Bakın, yirmi gün sonra Türkiye uluslararası kapsamda bir rapor sunacak. O rapor hazır mı? Hazırsa Meclise sunuldu mu? Maalesef yok. Kayyım döneminde surların restorasyonu için 107 milyonluk ihale yapıldı. İki yıl içerisinde bitirileceği söylendi, üzerinden dört yıl geçmiş olmasına rağmen hâlâ surların onarımı bitmiş değil. Bakın, iki yılda UNESCO bazen bizden rapor istiyor, Diyarbakır halkı ise rapordan önce hesap, vaatlerden önce ise icraat bekliyor. Bu surlar daha kaç yıl kaderine terk edilecek?

Altıncı tespit, elektrik. Bakın, Diyarbakır'ın köylerinde bir abonenin borcu yüzünden bütün köy cezalandırılıyor, karanlıkta bırakılıyor, köylünün faturasına sürekli ceza ekleniyor.  Bakın, Silvan Malabadi beldesinde yirmi gün elektrik yoktu, okullar dört gün boyunca kapalıydı. Bismil'de bugün yirmi üç köyde elektrik kesintisi oldu. Ya, kapıya kış dayanmış, hâlen TEDAŞ elektrik kesiyor. TEDAŞ'ın temel derdi elektriği kesmek, insanları karanlıkta mı bırakmak, yoksa insanların elektrik ihtiyacını karşılamak mıdır?

Değerli milletvekilleri, şimdi, bir de Diyarbakır'ın bütün Türkiye'ye uzanan meseleleri var: Demokrasi, adalet, özgürlükler. Gazeteciler haberleri nedeniyle gözaltına alınıyor, tutuklanıyor. Kayyumlar görevlerine devam ediyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları hâlen uygulanmıyor. Kumpas davalarıyla tutsak edilen arkadaşlarımız hâlen özgürlüklerine kavuşmuyor. Cezaevlerinde işkence, ölümler hâlen devam ediyor. Yine Kürtçe mektuplar hâlâ "Anlaşılmayan bir dil." gerekçesiyle teslim edilmiyor. İşte bizim ve halkımızın bir kısım tespitleri bunlar. Halkımız barışın, demokrasinin, eşit yurttaşlığın karşılığının teyit ve tespitini kendi yaşamında ne zaman görecek? Köyünde, mahallesinde, okulunda, hastanesinde ne zaman hissedecek?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

SERHAT EREN (Devamla) - Sayın Başkan...

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

SERHAT EREN (Devamla) - Son olarak, bir yanda 6 Şubat depreminde ihtiyaç sahiplerine çadır ulaştırması gerekenler onları sattı. Diğer yanda, çadırlarda köyü için, merası için direnen Arzoğli köylüleri var. Bir yanda imtiyaz, ayrıcalık, ayrımcılık, peşkeş; diğer yanda toprak, emek, gelecek var. Biz, o kadınların, o köylülerin toprağına ve geleceğine sahip çıkan halkımızın kurduğu çadırlardayız.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına Samsun Milletvekili Sayın Murat Çan. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

YENİ PARTİ GRUBU ADINA MURAT ÇAN (Samsun) - Teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, sizleri ve Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Bugün 10 Kasım, Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümünün 88'inci yıl dönümü; rahmetle, minnetle, saygıyla anıyorum bütün Kurtuluş Savaşı'nda mücadele veren büyüklerimizi.

Kızılay Kanunu maalesef elli günü aşkın süredir burada kanunlaşamadı. Yüz elli sekiz yıllık bir Kurum, kanunu da bitmeyen bir kanun şekilde ilerliyor, hatta ilerlemiyor yani sürekli önüne başka, daha önemli şeyler getirmeye gayret ediyorsunuz. O nedenle, hem Kızılay Kanunu'nu hem de Kızılay Kanunu bahane edilerek burada yapılan konuşmalar hakkında söz aldım, bunları sizinle paylaşacağım.

1935 yılında Gazi Mustafa Kemal Atatürk "Hilal-i Ahmer"  ismini "Kızılay" olarak değiştiriyor. 1935 yılında Gazi Mustafa Kemal Atatürk Hilal-i Ahmer Cemiyetini ziyaret ediyor ve şu veciz sözünü söylüyor: "Hilal-i Ahmer aza adedinin memleketin rüşd-ü içtimaisiyle mütenasip bir dereceye varmasını ve bütün milletin bu tenasübü temin etmesini temenni eylerim.” Yani "Kızılay kendi kurumsal olgunluğuyla toplumun uyumunu sağlamalı, üye sayısını da bu derecede artırmalı." diyor. Ne bilsin kendisinden sonra bir Kızılay Başkanı gelecek, çadır satacak, kadim kültürü olan bu kurumu itibarsızlaştıracak. Kızılayın bugünkü Başkanının kendi ifadesiyle, o hadiseden sonra, yüzyılın depremi, belki bu toprakların yaşadığı en ağır depremi geçirdikten sonra Kızılayın kurumsal güvenirliliği yüzde 30'lara kadar inmiş, kendisi Başkan olduktan sonra tekrar artmaya başlamış. Nereye kadar gelecek, hep birlikte göreceğiz.

Kızılayın, Hilal-i Ahmerin bir başka özelliği cumhuriyetten önce Kurtuluş Savaşı, Balkan Savaşları, Trablusgarp Savaşı'nda Derne'de bir hizmet vermesi. Derne'de bir binbaşı bir ay yatıyor ve daha sonra mektupla arkadaşlarına bu kurumda bir ay -Türkçe anlatıyorum- tedavi aldığını, iyi ki böyle bir kurumun bu topraklarda var olduğunu anlatıyor.

Şimdi, Kızılay Başkanı, bir önceki Başkan tomar tomar paraları huzur hakkı olarak almış, bugünün fon vurgununa bir nevi -en iyi yaptığınız işi yapmış- yol açmış, yol yapmış. Bu yapılanları tanımlamak için, toplam yirmi dört yılda yaptığınız hadiseleri tanımlamak için Grup Başkan Vekilimiz bir gün bir konuşmasında çıktı, dedi ki: "Utanmıyor musunuz?" Oradan aynı net ve gür ifadeyle "Evet, utanmıyoruz." sesi geldi, utanmadığınızı biliyoruz ve iktidar Grup Başkan Vekili bundan üç hafta kadar önce Kızılay Kanunu Teklifi konuşulurken on dakika bu kürsüye çıktı, Kızılay hakkında konuşması gerekirken Kızılayın yaptığı yanlışları anlatması, onu toplumla paylaşması ve bu kanun teklifinin bir kez daha aynı yanlışların yapılmasına izin vermeyecek nitelikte hazırlandığını 87 milyonla paylaşması gerekirken on dakika boyunca bir şeyler söyledi burada, Kızılayın yaptıklarından hiç bahsetmedi. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Ekrem İmamoğlu ve diğer yol arkadaşlarımıza ithafen burada bir sürü laflar etti. Bugün, gelin, bu konuşmalarını paylaştığı sosyal medyasında yapılan yorumları burada halkın bu kürsüsünde -bu akşamı halk gün ilan edelim- kendi yaptığı konuşmaya nelerle cevap verilmiş, birkaç örnekle sizinle paylaşalım: Bir vatandaşımız demiş ki: "Fon vurgununun araştırılmasında ret oy verenleri kim destekliyorsa onlar da o yolsuzluğun ortağıdır. Her kim 85 milyonun hakkını yiyorsa zehir zıkkım olsun, bindikleri araçlar..." demiş, devamını yazmış, ben burada söylemeye utanıyorum.(Yeni Parti sıralarından alkışlar) Bir başka vatandaş: "Bağırmaya gerek yok Sayın Vekilim, hırsızı kulağından tutup adaletin önüne çıkaramadıysan boşuna bağırıyorsun. 'Senin benim hırsızımın farkı yok.' diyorsan bağırmayacaksın, diğerlerine yaptığını yapacaksın. O zaman alkışlanırsın, o zaman gülebilirsin, çok bağırmak suçluluk psikolojisidir." demiş. Bir başkası "Foncuları açıklayın. İşinize gelen önergeyi kabul ediyorsunuz, işinize gelmeyeni kabul etmiyorsunuz. Fakir fukaranın vay hâline." "4 bakanı unutmadı bu millet." demiş bir tanesi. Bir tanesi "Bırakın bu algıları, boş lafları kimse size artık inanmıyor." demiş. Yine, "Ya arkadaş, neden Fatma tutuklanmıyor?" demiş, o günkü konuşmaya cevaben. Bugün tutuklandı, hâlâ eksik olanları birazdan konuşacağız. "Parayı iade ettiğine göre suçunu kabul ediyor." demiş. "Tabii ki böyle eleştirilere hatta daha ağırlarına katlanmak zorunda kalırsınız, buna alışın." demiş. "Bu sistemi nasıl kurduğunuz?" demiş biri. "Fakirden alıp zengine vermeyi, asgari ücretli perişan." demiş. Kara düzeninizden bahsetmiş sizin, utanmıyorsunuz çünkü. Bir başkası "Fon vurgununu yapanları unutturmaya çalışmaktan başka bir şey yaptığınız yok, açıklayın listeyi demagoji yapmayın." demiş. Bir başkası "Fon hırsızların açıklayın, araştırılmasına 'ret' oyu vermeyin ki bu halk size güvensin." demiş. Millet sizi iktidara getirdi, aynı millet bugün size bunları söylüyor. "Bakın, Sayın Grup Başkan Vekilim." demiş biri, hâlâ sizi kendinden görüyor. "Kadının yaptığını cümle âlem bir araya gelerek zor yapar." Fatma Betül Sayan Kaya'dan bahsediyor. Sizin yol arkadaşınız, sizin Bakanınız, sizin Genel Başkan Yardımcınız. "Cezasını Whatsapp grubundan atmak olarak görüyor millet." demiş. "Derhâl tutuklu yargılanmalı ki milletin kini biraz olsun hafiflesin." demiş. "Türk mahkemeleri bırakmadınız ki AKP mahkemeleri yaptınız." demiş. Şimdi, vaktim azaldı, bu kadar var, 600-700 tane yorum yapılmış. Biri "Artık Türk mahkemesi diye bir şey yok, AKP mahkemesi var sadece." demiş.

Değerli milletvekilleri, bugün fon soruşturması yeni bir aşamaya geldi. Eski Bakan ve AK PARTİ Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya sermaye piyasası mevzuatına aykırılık ve suç örgütü üyeliği suçlamalarıyla tutuklandı; toplumun refleksine teslim oldunuz, teslim olmak zorunda kaldınız. Suçluluğu belirleyecek olan elbette ki bağımsız yargıdır eğer kaldıysa. Bizim üzerinde durduğumuz mesele yalnızca eski bir AKP'li Bakanın tutuklanması hiç değildir. Eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ve eski Bakan Sayan Kaya'nın eşi İlyas Kaya hakkında adli kontrol kararı verildi, soruşturma dosyasında yüzlerce kişi soruşturulmaya devam ediyor. Bu kadar geniş bir soruşturmada yalnızca işlemleri yapanların değil denetlemekle yükümlü olanların sorumlulukları da araştırılmalıdır. Şimdi, elimde çok rakam var ama kabaca size şunu söyleyeyim: Bu yıl üreticinin üzerinden geçtiniz; girdi maliyetleriyle, işçilik maliyetleriyle, vergiyle, gübreyle, akaryakıtla nefes alamıyor üretici. Ben size kabaca şöyle söyleyeyim: Türkiye'nin kırk yıllık fındık üretiminin bedelidir bugün fondan uçurduğunuz para; yandaşlarına verdiğiniz, açıklamadığınız listede bulunanlar. Türkiye'nin yüz yıllık çeltik üretiminin karşılığıdır milletin cebinden çaldığınız para.

Değerli arkadaşlar, sadece 3 fonda -Grup Başkan Vekilimiz açıkladı tek tek- uçan para 187 milyar 653 milyon lira. Bununla ne yapılır? Çiftçiyi söyledim, detayları var. Büyükbaş hayvan başına 200 bin lira esas alınırsa bu tutar, sadece 3 fondan uçurduğunuz para 938 bin büyükbaş hayvana tekabül ediyor, küçükbaş da 25 bin liralık fiyat üzerinden hesaplanırsa 7,5 milyon. Türkiye açlıktan kurtulacak bu paraları çalmazsanız. Ayrıca, sadece 3 fondan uçurduğunuz para -bugün asgari ücret 28.075 lira-  8 milyon asgari ücretliye bir yıl boyunca dağıtılsa sadece 3 fondan kaçırılan parayla ayda 2 bin lira daha fazla vereceksiniz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

MURAT ÇAN (Devamla) - Aynı tutar SGK'den aylık veya gelir alan yaklaşık 17 milyon 170 bin kişiye bir defaya mahsus 10 bin lira demek. Bu rakamları 3 fondan kaçırılan para olarak söyledim. Eğer fonun ilk günkü rakamından hesaplarsak altışar kat daha fazla ediyor.

Biz yolsuzluğun küçüğünü büyüğünü ayırmıyoruz. Hangi makamda bulunursa bulunsun, hangi siyasi görüşte olunursa olunsun suç işleyen herkes bağımsız yargının önünde hesap vermelidir, bağımsız yargının. Dün yapılan görüşmelerde Adalet Bakanı çıkıp bir milletvekilimizi tehdit ediyorsa, ona şantaj uyguluyorsa Türkiye'de bağımsız adalet, bağımsız yargı yoktur. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

 Bir an önce aklınızı başınıza alın diyor, Genel Kurulu, sizleri saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Şahıslar adına ilk konuşmacı Kayseri Milletvekili Sayın Aşkın Genç.

Sayın Genç, buyurun. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

AŞKIN GENÇ (Kayseri) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kızılay milletimizin en zor gününde yanında olması gereken bir kurum ama bugün Kızılayı konuşurken yalnızca yardımları değil, depremde satılan çadırları ve bunu ortaya çıkaran gazetecileri ve basının karşı karşıya bırakıldığı baskıyı da konuşmak durumundayız. 6 Şubat depremlerinde insanlar sokakta soğukta çadır beklerken Kızılayın iştiraki 2.050 çadırı 46 milyon liraya sattı. Vatandaşlarımız bu satışı gazeteci Murat Ağırel'in haberiyle öğrendi. Ağırel daha sonra asrın vurgununu da araştırdı ve haberleştirdi; bu soruşturma kapsamında ev hapsine alındı, üstelik ev hapsindeyken farklı bir dosyadan tutuklandı. Cezaevinden söylediği şu söz Türkiye'de gazeteciliğin geldiği durumu bizlere anlatıyor: "Yapmadığım bir haber nedeniyle tutuklandım." Gazeteci İsmail Arı'yı hatırlayın; Kızılaydaki usulsüzlük iddialarını araştırdı, maden suyuyla ilgili belgeleri ve fabrika görüntülerini yayınladı. Kızılay yönetimi bu haberleri nedeniyle İsmail Arı hakkında suç duyurusunda bulundu ancak savcılık suç unsuru bulamadı. İsmail Arı bu yıl 2 kez tutuklandı; ilkinde yetmiş beş gün cezaevinde kaldı, ikinci kez tutuklandığında polisler eşliğinde götürülürken ne dedi biliyor musunuz? "Hâkim dinlemedi bile, avukatların sözünü kesti."

Sayın milletvekilleri, bu mesele yalnızca gazetecilerin değil, vatandaşlarımızın haber alma hakkının, ifade özgürlüğünün ve demokrasinin de meselesidir. Tele1'e  ve Halk TV'ye kayyum atandı, İsmail Saymaz otuz bir gün ev hapsinde tutuldu, hakkındaki karar bugün kaldırıldı. Fon skandalını gündeme taşıyan Şaban Sevinç ve Mustafa Balcı tutuklandı. Ekim ayında 11 gazeteci gözaltına alındı, 6 gazeteci tutuklandı, 867 X hesabı erişime engellendi.

Türkiye Gazeteciler Sendikasının raporuna göre bir yılda 224 ceza davasında 300'ü aşkın gazeteci yargılandı. Basın Özgürlüğü Endeksi'nde 180 ülke arasında 163'üncü sıradayız. Anayasa'mızın 28'inci maddesi "Basın hürdür, sansür edilemez." diyor. Peki, bu manzarayı hangi anayasa, hangi hukuk devleti anlayışıyla açıklayacaksınız? Yolsuzluk iddiaları duyulmasın, kamu kaynaklarının hesabı sorulmasın, denetimsizlik ortaya çıkmasın isteniyor. Gazetecileri susturmanın bedelini ise yalnızca gazeteciler ödemiyor çünkü susturulan her haber toplumun öğrenemediği bir gerçeğe dönüşüyor.

Bunun en acı örneğini dün İzmir'de yaşadık. İzmir Aliağa'daki Habaş Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen patlamada 17 işçimiz hayatını kaybetti, 12 işçimiz yaralandı. Hayatını kaybeden emekçilerimize Allah'tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı, yaralılarımıza da acil şifalar diliyorum. Peki, bu büyük acının hemen ardından ne yaptınız? Patlamaya yayın yasağı getirdiniz, hem de yalnızca görüntülere değil, habere, röportaja, eleştiriye, yoruma kadar uzanan bir yasak. Bu kadar geniş bir yasak kimi koruyor? Hayatını kaybeden işçilerin ailelerini mi yoksa sorumlulukları sorgulanacak olanları mı? Üstelik, bu fabrikada patlamalar ve ölümler yeni de değil; 2024'te çelik ocağında patlama oldu, 4 işçi yaralandı, 2025'teki  başka bir patlamada 7 işçi yaralandı. Daha 21 Ekimde Hakan Doğan, 5 Kasımda Eyüp Eğinli aynı tesislerde hayatını kaybetti, dört gün sonra 17 işçimizi daha kaybettik; on dokuz günde 19 can. Buna rağmen Çalışma Bakanı önceki teftişlerde çok ciddi anlamda sıkıntı görülmediğini söylüyor. Sayın Bakan daha ne olması gerekiyordu? Bu fabrikayı ne zaman denetlediniz? Hangi uyarıları yaptınız? Hangi yaptırımları uyguladınız? Bu ölümlerin önlenmesi için ne yaptınız? Soruşturma elbette yürüsün ama bu soruların cevaplanması da engellenmesin.

Şimdi önümüzdeki kanununa dönelim. Seçim bölgem Kayseri'de de Kızılayla ilgili sıkıntılar bizlere sık sık iletiliyor. Kayserili hayırseverlerimizin bağışlarıyla dar gelirli vatandaşlarımız da sağlık hizmeti alabilsin diye Kızılay Hastanesi yapıldı. Birçok hayırseverimiz bu hastaneye katkıda bulundu.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

AŞKIN GENÇ (Devamla) - Bugün ise yüksek muayene ve tedavi ücretleri nedeniyle vatandaşlarımız kendi bağışlarıyla yapılan hastanede tedavi olmakta güçlük çekiyor. Bizce Kızılay, kuruluş felsefesine göre hareket edip fakirin, ihtiyaç sahibinin yanında durmalıdır. Bu kanunla depremde çadır satan Kızılayın şirketlerini belirli ürün ve hizmetleri kamuya ihalesi satabilme imkânı getiriliyor. Kanuna "şeffaflık ve kamuoyu denetimi" yazıyorsunuz, peki, gazetecinin sorusunu bastırdığınız, iş cinayetleriyle ilgili yayınları yasakladığınız bir ülkede kamuoyu denetimini kim yapacak? İhale olmadan rekabeti nasıl sağlayacaksınız? Özgür basın olmadan şeffaflığı nasıl sağlayacaksınız?

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Şahıslar adına 2'nci konuşmacı Çorum Milletvekili Sayın Yusuf Ahlatcı.

Buyurun Sayın Ahlatcı. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

YUSUF AHLATCI (Çorum) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan Türk Kızılay Kanunu Teklifi üzerine söz almış bulunuyorum. Gazi Meclisimizi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyor, bu vesileyle cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebedi âleme irtihalinin 88'inci yıl dönümünde rahmetle yad ediyorum.

Bugün burada yalnızca bir kanun teklifini değil yüz elli sekiz yıllık köklü bir geçmişi, milletimizin merhamet anlayışını ve insanlığa uzanan yardım elinin geleceğini konuşuyoruz. 11 Haziran 1868'de temelleri atılan Hilal-i Ahmer savaş meydanlarında yaralıların yardımına koşarak başladığı yolculuğundan milletimizin en köklü iyilik hareketlerinden birine dönüşmüştür. Balkan Savaşlarından Çanakkale'ye, millî mücadeleden cumhuriyetimizin kuruluşuna kadar milletimizin en zor zamanlarında sorumluluk üstlenmiştir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün verdiği "Kızılay" adıyla bu büyük iyilik hareketi cumhuriyetimizin en kıymetli, insani değerlerinden biri hâline gelmiştir. Yıllar değişmiş, şartlar değişmiş ancak insana duyulan merhamet hiç değişmemiştir.

Değerli milletvekilleri, Türk Kızılayı yalnızca afet zamanlarında hatırladığımız bir kurum değildir. Bir hastanede kan bekleyen hastanın umudunda, ihtiyaç sahibi bir ailenin sofrasında, zor gününde destek bekleyen vatandaşımızın yanında Kızılay vardır. Kızılay, milletimizin paylaşma kültürünün, karşılık beklemeden iyilik yapma anlayışının ve dayanışma ruhunun kurumsallaşmış hâlidir. 6 Şubat depremlerinde yaşadığımız büyük acı güçlü bir insani yardım teşkilatının ve afetlere hazırlıklı olmanın önemini bizlere bir kez daha göstermiştir. Çünkü afetlere hazırlık yalnızca bir organizasyon meselesi değil insan hayatına karşı taşıdığımız sorumluluğun gereğidir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün görüştüğümüz düzenlemeyle Türk Kızılayının kurumsal yapısının güçlendirilmesi, görev ve yetkilerinin belirginleştirilmesi ve hizmet kapasitesinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte, Türk Kızılayının uluslararası alandaki saygınlığını, güvenilirliğini ve etkinliğini daha da ileriye taşımak da bu düzenlemenin temel hedeflerindendir çünkü Türk Kızılayı yalnızca ülkemizde değil dünyanın farklı coğrafyalarında da ihtiyaç sahiplerine ulaşan, milletimizin yardımseverliğini temsil eden köklü bir insani yardım kuruluşudur. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay hareketinin önemli bir parçası olan Türk Kızılayının küresel insani yardım sisteminde daha güçlü bir konuma ulaşması ülkemizin insani diplomasi kapasitesine de katkı sağlayacaktır. Bizim hedefimiz, yalnızca Türkiye'de güçlü bir Kızılay değil, Cumhurbaşkanımızın önderliğindeki Türkiye Yüzyılı'nda dünyada örnek gösterilen, güven duyulan ve saygınlığıyla öne çıkan bir Türk Kızılayıdır. Ancak unutmamalıyız ki bir kurumun gerçek gücü yalnızca sahip olduğu imkânlarla değil toplumda oluşturduğu güvenle ölçülür. Bu nedenle, kurumsal kapasitesi artarken tarafsızlığı, bağımsızlığı, şeffaflığı ve hesap verebilirliği de güçlendirmek zorundayız.

Değerli milletvekilleri, bizler bugün yalnızca bir kurumun yapısını düzenlemiyoruz, yüz elli sekiz yıllık bir emaneti geleceğe taşıyacak hukuki temelleri güçlendiriyoruz çünkü güçlü kurumlar güçlü devletlerin, güvenilir kurumlar ise güçlü toplumların temelidir. Kızılayın en büyük sermayesi milletimizin güveni, en büyük gücü gönüllülerimizin fedakârlığı, en büyük hedefi ise insanlığa hizmettir. Bu anlayışla, kanun teklifinin Türk Kızılayının kurumsal gücünü ve uluslararası saygınlığını daha da artırmasını temenni ediyorum. İnanıyorum ki güçlü bir Türk Kızılayı güçlü Türkiye'nin merhamet yüzü olmaya devam edecektir.

Kanun teklifinin hayırlı olmasını diliyor, Gazi Meclisimizi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Sayın Sümer...

ORHAN SÜMER (Adana) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.

Çiftçimiz artan maliyetler ve ürününü değerinde satamaması nedeniyle borçlarını ödeyemez hâle geldi. Özellikle Adana'da narenciye üreticilerimiz ürünleri dalında kaldığı için büyük zarar yaşıyor, çocuk gibi baktığı ağaçlarını üzerindeki meyvesiyle kesmeye başladı. Tarım sektörünün bankalara olan borcu 1,5 trilyon lirayı aşarken takibe düşen krediler 27,8 milyara ulaştı. Çiftçimiz borcunu ödeyemediği gibi yeni üretim sezonu için de hazırlıklarını yapamıyor.

Çiftçilerimiz kredi borçlarının ek faiz yükü olmadan ertelenmesini, uzun vadeli yeniden yapılandırılmasını ve kredi limitlerinin artan maliyetlere göre yükseltilmesini istiyor. Başta narenciye üreticileri olmak üzere, ürününü satamayan çiftçilerimize acil destek verilmelidir. Çiftçimiz üretiyor ama emeğinin karşılığını alamıyor.

Buradan iktidara sesleniyorum: Çiftçilerimizin çağrısına kulak verin. Fonculara destek verdiğiniz kadar çiftçilerimizi de unutmayın.

BAŞKAN - Sayın Akdoğan...

UMUT AKDOĞAN (Ankara) - Sayın Başkanım, 10 Kasım nedeniyle Altındağ Müftülüğüne bir yazı yazdık ve Hacı Bayram Veli Camisinde Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve şehitlerimiz için bir mevlit okutulmasını rica ettik. Bugün de oraya gittik ancak ne yaptıysak "Gazi Mustafa Kemal Atatürk" ismini o mevlitte geçiremedik. Bakın, Abdülmecit döneminde ortaya çıkmış bir kararnameyi sanki Atatürk döneminde ortaya çıkmış gibi bizim önümüze getirdiler ve bir mevlitte 10 Kasım günü Atatürk'ün adını geçirmekten sakındılar. Herkesin dikkatini çekiyor, bu konuda hassasiyet rica ediyorum. Bu insanlar Gazi Paşa'mızla, Atatürk'ümüze toplumun arasına nifak sokmak için görev başındadır. Lütfen, bunu dikkate alınız.

BAŞKAN -  Sayın Gürer...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Teşekkürler Sayın Başkan.

 Ani hava değişimlerinin tarıma etkisi devam etmektedir. Son günlerde oluşan ani dondan İç Anadolu'da üreticiler zora girmiştir. Tarla ve bahçe ürünlerinde ciddi dondan etkilenen üreticilerimiz vardır. Niğde'de patates ürününün de hasadı devam ediyordu, tarlada olan ürün özellikle Edikli, Orhanlı, Bozköy, Kayırlı, Karaatlı da dondan önemli ölçüde etkilenmiştir. Niğde'nin Çiftlik ilçesi ile Nevşehir'in Derinkuyu ilçesi başta olmak üzere bölgede üreticilerin içine düştüğü durum gerçekten mağduriyet noktasındadır. Bu konuda hasar tespitleri yapılmalı, üreticilerin borçları ertelenmeli, zararları karşılanmalı ve bölgede bu anlamda zarara uğrayan tüm çiftçiler için Bakanlık derhâl inceleme geliştirmelidir. Bunun yanı sıra, diğer illerde de donla ilgili bilgiler gelmektedir. Sorun tarımda işlenmiş, dondurulmuş, katma değerli ürüne dönüştürmeyen anlayışın mevcut üründe değerlendirilmemesidir. (CHP sıralarından alkışlar)

1.- Sivas Milletvekili Hakan Aksu ve Gümüşhane Milletvekili Celalettin Köse ile 83 Milletvekilinin Türk Kızılay Kanunu Teklifi (2/3690) ile İçişleri Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 279) (Devam)

BAŞKAN - İkinci bölüm üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.

Birleşime iki dakika ara veriyorum.

Kapanma Saati: 21.47

     DÖRDÜNCÜ OTURUM

      Açılma Saati: 21.48

      BAŞKAN: Başkan Vekili Yusuf BEYAZIT

      KÂTİP ÜYELER: Rıdvan UZ (Çanakkale), Kurtcan ÇELEBİ (Ankara)

----- 0 -----

BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 15'inci Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum.

279 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin görüşmelerine devam ediyoruz.

1.- Sivas Milletvekili Hakan Aksu ve Gümüşhane Milletvekili Celalettin Köse ile 83 Milletvekilinin Türk Kızılay Kanunu Teklifi (2/3690) ile İçişleri Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 279)

BAŞKAN - Komisyon yok.

Ertelenmiştir.

2'nci sırada yer alan 293 sıra sayılı Kanun Teklifi görüşmelerine başlayacağız.

2.  Rize Milletvekili Harun Mertoğlu ve Giresun Milletvekili Nazım Elmas ile 120 Milletvekilinin Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi (2/3803) ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 293)

BAŞKAN - Komisyon yok.

Ertelenmiştir.

Gündemimizde başka bir iş bulunmadığından, alınan karar gereğince kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işleri sırasıyla görüşmek için 11 Kasım 2026 Çarşamba günü saat 14.00'te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum.

 Kapanma Saati: 21.49

[1]. 279 S. Sayılı Basmayazı 14/10/2026 tarihli 6'ncı Birleşim Tutanağı’na eklidir.