11 Kasım 2026 Çarşamba
BİRİNCİ OTURUM
Açılma Saati: 14.00
BAŞKAN: Başkan Vekili Yusuf BEYAZIT
KÂTİP ÜYELER: Nermin YILDIRIM KARA (Hatay), Kurtcan ÇELEBİ (Ankara)
----- 0 -----
BAŞKAN - Türkiye Büyük Millet Meclisinin 16'ncı Birleşimini açıyorum.
Toplantı yeter sayısı vardır, görüşmelere başlıyoruz.
Değerli arkadaşlar, bugün 20 kişiye söz vereceğim, başka söz vermeyeceğiz, yazdırmayın lütfen.
Gündeme geçmeden önce 3 sayın milletvekiline gündem dışı söz vereceğim.
İlk söz talebi, Mersin'in sorunları hakkında, Mersin Milletvekili Sayın Burhanettin Kocamaz'a aittir.
Buyurun Sayın Kocamaz. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BURHANETTİN KOCAMAZ (Mersin) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Değerli milletvekilleri, Mersin ilimizin sorunlarına yönelik İYİ Parti Grubumuz adına gündem dışı söz aldım. Yüce Meclisi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.
Değerli milletvekilleri, ülkemizde toplumun hemen hemen bütün kesimleri artık, yaşanan ağır ekonomik şartlardan şikâyet etmekte ve acil önlem alınmasını talep etmektedir. Mersin Ziraat Odaları il Koordinasyon Kurulu, üreticilerimizin yaşadıkları ağır ekonomik sorunları dile getiren yazılı bir açıklama yaptı. Ben buradan Veyis Avcı Başkanlığında, Rasim Şahin, Hüseyin Akdeniz, Hacer Emiş Işık, Şeref Gümüş, Kemal Gezer, Musa Yılmaz ve Muharrem Yılmaz imzasıyla kamuoyuna yapılan açıklamayı aynen, siz iktidar mensuplarına aktarmak istiyorum.
Çiftçinin sabrı tükeniyor, ürün dalında kalıyor, ihracat tıkanıyor, üretici isyan ediyor. Türk tarımı artık yalnızca maliyet krizi değil, ciddi bir pazarlama ve ayakta kalma krizi yaşamaktadır. Bugün Mersin'de, Çukurova'da ve ülkemizin birçok tarım bölgesinde üreticilerimiz büyük bir çaresizlik içerisindedir. Bahçeler ürün dolu, depolar dolu ancak çiftçilerin cebi boş. Bugün çiftçimizin ürettiği tüm ürünler dalında bekliyor. İhracat güzergâhlarında ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Dış pazarlara ulaşmak zorlaşıyor. Nakliye maliyetleri artıyor, iç piyasada ise fiyatlar üretim maliyetlerini dahi karşılayamıyor. Bir taraftan mazot, gübre, ilaç, elektrik ve işçilik maliyetleri her geçen gün yükselirken diğer tarafta ürün fiyatları düşüyor. Soruyoruz: Bu çiftçi nasıl ayakta kalacak, borcunu nasıl ödeyecek? Gelecek yıl hangi imkânlarla üretim yapacak?
Bugün çiftçimizin ürettiği ürünlerinde kilogram başına üretim maliyeti 9-12 lirayı bulurken üreticimizin karşılaştığı satış fiyatları 1-4 liraya kadar gerilemiştir. Üretici ürününü sattığında dahi zarar ediyorsa ortada ciddi bir sorun var demektir. Daha da acısı, bazı üreticilerimiz toplama ve işçilik maliyetlerini karşılayamayacağı için ürününü dalında bırakmak zorunda kalıyor. Bu tablo karşısında çiftçimizin tepkisi son derece anlaşılır bir durumdur. Çiftçinin isyanı siyasete değil, geçim derdinedir. Çiftçi ayrıcalık değil, alın terinin karşılığını istemektedir. Üreticimiz sadaka istemiyor, destek adı altında geçici çözümlerle ayakta tutulmak istemiyor; ürettiği ürünün gerçek değerinden satılmasını istiyor.
İhracat pazarlarında yaşanan daralma ve ulaşım sorunları artık acil müdahale gerektirmektedir. İlgili bakanlıklarımızın, ihracatçı birliklerimizin ve sektörün bütün paydaşlarının bir araya gelerek alternatif ihracat güzergâhlarını ve yeni pazarları hızla devreye sokması gerekir. Ürün dalındayken çözüm üretilmelidir, ürün çürüdükten sonra alınacak tedbirlerin çiftçiye faydası olmayacaktır.
Bir başka önemli sorun ise üretici ile tüketici arasındaki fiyat uçurumudur. Çiftçinin bahçesinde değer bulmayan ürünün market raflarında yüksek fiyatlarla satılması hem üreticiyi hem de tüketiciyi mağdur etmektedir. Bu zincirin daha şeffaf, denetlenebilir ve adil bir yapıya kavuşturulması zorunludur.
Buradan açıkça ifade etmek istiyoruz: Tarım politikalarının başarısı yalnızca üretim miktarıyla ölçülemez, asıl başarı üretilen ürünün pazarlanması ve çiftçinin emeğinin karşılığını almasıdır. Üreticinin borçlarını ödeyemediği, ağaçlarını sökmeyi düşündüğü, gençlerin tarımdan uzaklaştığı bir ortamda tarımın geleceğinden güvenle söz edemeyiz. Bugün çiftçiyi kaybedersek yarın üretimi kaybederiz, üretimi kaybedersek gıda güvenliğimizi tehlikeye atarız.
Mersin ziraat odaları olarak beklentimiz, ihracat sorunlarının çözülmesi, alternatif pazarların açılması, üretici maliyetlerinin azaltılması, tarımsal borçların üreticiyi rahatlatacak şekilde yeniden düzenlenmesi ve ürünlerin değerlendirilmesine yönelik acil tedbirlerin hayata geçirilmesidir. Artık açıklama değil çözüm zamanı. Çiftçinin sabrı tükeniyor, üretici her geçen gün daha fazla borçlanıyor, bahçelerimizdeki ürünler alıcı bekliyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
BURHANETTİN KOCAMAZ (Devamla) - Bu ülkenin çiftçisi üretmeyi biliyor, toprağını seviyor, bütün zorluklara rağmen üretmekten vazgeçmiyor ancak çiftçimizin emeğini korumak ve ürününe pazar bulmak da ortak sorumluluğumuzdur. Unutulmamalıdır ki çiftçi yalnızca kendisi için değil, 86 milyon insanımız için üretmektedir.
Son sözümüz açıktır, çiftçinin alın teri dalında çürümemeli, üreten çiftçi zarar etmemeli, bereketli toprakların sahibi olan üreticimiz yoksulluğa mahkûm edilmemeli. Üreticimizin sesini duyurmaya, sorunlarını dile getirmeye ve çözüm aramaya kararlılıkla devam edeceğiz diyor, yüce Meclisi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti, CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Çok teşekkür ederim.
BAŞKAN - Şu anda Genel Kurulumuzda misafir olarak yerel yöneticiler, muhtarlarımız ve STK temsilcilerimiz var. Kendilerine hoş geldiniz diyoruz. (Alkışlar)
BAŞKAN - İkinci söz talebi, Gümüşhane hakkında, Gümüşhane Milletvekili Musa Küçük'e aittir.
Buyurun Sayın Küçük. (MHP sıralarından alkışlar)
MUSA KÜÇÜK (Gümüşhane) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Gazi Meclisimizi saygıyla selamlıyorum.
Bugün Gümüşhane'mizin ekonomik geleceğini, üreticilerimizin sorunlarını, yatırımcılarımızın karşılaştığı engelleri ve şehrimizin kalkınma beklentilerini dile getirmek üzere gündem dışı söz almış bulunuyorum.
Gümüşhane, tarımıyla, hayvancılığıyla, madenciliğiyle ve çalışkan insanıyla üretim potansiyeline sahip ancak bu potansiyelinin değerlendirilmesi için üretimin desteklenmesi, yatırımın önünün açılması ve sanayinin Anadolu'ya yayılması gerekmektedir. Özellikle Kelkitli şeker pancarı üreticisi çiftçilerimizin büyük emek ve maliyetlerle yetiştirdiği şeker pancarında uygulanan fire oranları her yıl artmaktadır. 2019 yılında ortalama yüzde 10 olan fire oranı 2023 yılında yüzde 18'e, 2026 yılında ise yüzde 30'lara ulaşmıştır. Yüzde 30 fire demek 3 kamyon pancarın yaklaşık bir kamyonunun çamur ve toprak kesintisiyle üreticinin elinden alınması demektir. Bu durum çiftçinin gelirini düşürmekte, sözleşme kotasını tamamlamasını zorlaştırmakta ve cezai yaptırım riskini doğurmaktadır. Fire oranları bağımsız ve şeffaf biçimde incelenmeli, tarım süreçleri denetlenmeli ve üreticimizin mağduriyeti giderilmelidir. Ayrıca, Ziraat Bankasından kullanılan hazine destekli tarımsal kredilerin cari faiz üzerinden değerlendirilmesi çiftçilerimizin borç yükünü artırmaktadır. Bu krediler için erteleme ve yapılandırma imkânı sağlanmalıdır. Tarım ve Orman Bakanımızla yaptığımız görüşmede bölgede uzman ekipler tarafından yerinde inceleme yapılacağı ifade edilmiştir. Sayın Bakanımıza ilgileri için buradan teşekkür ediyorum.
Değerli milletvekilleri, üreticimizin sorunlarını çözmek kadar yeni yatırımların önünü de açmak zorundayız. Ancak Gümüşhane'de yatırım yapmak isteyen girişimcilerimiz planlama ve mevzuat engelleriyle karşılaşmaktadır. Bu planların başında 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı gelmektedir. İlimizin dağlık coğrafyası, yerleşim özellikleri ve ekonomik ihtiyaçları yeterince dikkate alınmadan uygulanan plan kararları yeni yatırım alanlarının oluşturulmasını zorlaştırmaktadır. Gümüşhane'nin coğrafi gerçekleri dikkate alınmadan hazırlanan planlarla Gümüşhane'nin kalkınmasını bekleyemeyiz. Bu nedenle 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ilimizin şartlarına uygun şekilde yeniden düzenlenmelidir.
Bir diğer sorun, karayolları yol kenarı çekme mesafesidir. Büyükşehirlerde 5 metre olarak uygulanabilen mesafenin Gümüşhane'de 25 metre olması, yeni ticari alanların oluşmasını ve iş yeri açılmasını engellemektedir. Bölünmüş yollarımızın mevcut durumu da dikkate alınarak gerekli teknik ve hukuki düzenlemelerle bu mesafe 5 metreye indirilmelidir. Gümüşhaneli yatırımcı büyükşehirdeki yatırımcılardan daha dezavantajlı şartlarda rekabet etmek zorunda bırakılmamalıdır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu sorunların çözümü Anadolu şehirlerinin üretim ve yatırım bakımından güçlendirilmesiyle mümkündür. Marmara ve Ege Bölgelerimize sanayi yatırımları yoğunlaşırken Anadolu şehirlerimiz sahip oldukları potansiyele rağmen yeterince sanayileşememektedir. Büyükşehirlerdeki sanayi yoğunluğu nüfus baskısını ve çevre sorunlarını artırırken Anadolu'da yeni üretim merkezleri oluşturmak ülkemiz için önemli bir fırsattır. Bu noktada Hükûmetimizin cazibe merkezleri programı kapsamlı ve etkin biçimde hayata geçirilmelidir. Büyükşehirlerdeki sanayi tesislerinin Anadolu'ya taşınması, teşvik edilmesi, ücretsiz veya uygun koşullarda arsa tahsisi, vergi, sigorta primi ve istihdam destekleri sağlanmalıdır. Gümüşhane de bu programın öncelikli illeri arasında yer almalıdır. Çünkü sanayinin Anadolu'ya yayılması yalnızca ekonomik kalkınma değil aynı zamanda göçün önlenmesi ve bölgesel refahın artırılması demektir. Biz Gümüşhane olarak ayrıcalık değil fırsat eşitliği istiyoruz. Çiftçimizin emeğinin karşılığını almasını, yatırımcımızın önündeki engellerin kaldırılmasını, gençlerimizin kendi memleketinde iş ve aş bulmasını istiyoruz. İlgili bakanlarımıza buradan Gümüşhane'nin bu haklı beklentileri doğrultusunda gerekli adımları atmaya davet ediyoruz.
Anadolu güçlenmeden Türkiye'nin kalkınması, üretimin Anadolu'ya yayılmadan bölgesel refahın sağlanması mümkün değildir diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyoruz. (MHP, AK PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Çok teşekkür ederim.
Üçüncü söz talebi 14 Kasım Ahıska Türkleri sürgününün yıl dönümü münasebetiyle Ardahan Milletvekili Kaan Koç'a aittir.
Buyurun Sayın Koç. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
KAAN KOÇ (Ardahan) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bir halkın öz yurdundan koparılışını ve seksen iki yıldır dinmeyen vatan hasretini Gazi Meclisimizde ifade etmek üzere söz almış bulunuyorum.
Ahıska'nın ayrılık acısı ilk olarak 1944'te başlamadı, 1828'deki Rus işgalinin ardından Anadolu'ya ilk göçler yaşandı. Ardından, 93 Harbi bölgemizin muhacirlik acısını daha da derinleştirdi. Sınırlar değişti, yollar kapandı fakat Ahıska ile Ardahan'ın ve Anadolu'nun kardeşliği hiçbir zaman sona ermedi. 14 Kasım 1944 sabahı insanlar evlerinden Stalin yönetiminin emriyle zorla çıkarıldı, ne çocukların korkusu dinlendi ne annelerin feryadı ne de yaşlıların çaresizliği. Sovyet birlikleri tarafından 100 bin Ahıska Türkü asırlardır yaşadığı ata topraklarından koparılarak yük vagonlarına dolduruldu. Düşününüz, bütün ömrünüzün geçtiği köyünüze son kez dönüp bakmanıza bile fırsat verilmiyor. Annenizin babanızın mezarı orada, hatıralarınız, emekleriniz orada ve siz bütün bir hayatı ardınızda bırakarak nereye gittiğinizi bilmediğiniz bir trene bindiriliyorsunuz. İşte, Ahıska sürgünü insanın evinden, vatanından, hatıralarından ve sevdiklerinden zorla koparılmasının adıdır.
Yolculukta açlıktan, soğuktan ve hastalıktan binlerce insan hayatını kaybetti. Bugün "binlerce insan" dediklerimizin her birisinin bir adı, ailesi, yarım kalan bir hayatı vardı; hayatta kalanlar ise ömürleri boyunca acı hatıralar ve vatan özlemiyle yaşadı. Sürgünün ne demek olduğunu, bir insanın evladına vatan hasretini miras bırakmak zorunda kalmasından anlayabiliriz.
Kıymetli milletvekilleri, Ahıska Türkleri gittikleri ülkelerde çalıştı, üretti, evlatlarını yetiştirdi; evlerinde Türkçeyi yaşattılar; inançlarını, geleneklerini ve aile bağlarını korudular. Bu hafızayı yaşatmak, seslerini duyurmak ve eğitimden vatandaşlığa kadar karşılaştıkları meselelere çözüm bulmak için emek veren bütün kuruluşlarımıza, sivil toplum örgütlerine ve özellikle Dünya Ahıskalı Türkler Birliğine teşekkür ediyorum.
Ben şarkta serhat Ardahan'ın Milletvekiliyim. Bizim Ahıska'yla bağımız, komşuluğumuzun yanında, kardeşlik ve kader ortaklığıdır. Posof'tan sınır ötesine baktığımızda ailemizden bir parçayı görürüz. Ahıska'nın acısı bizim acımız, hasreti bizim hasretimizdir. Tarihin bize emanet ettiği bu kardeşliği gelecek nesillere ortak bir kalkınma imkânı olarak da bırakmak istiyoruz.
Yapımı süren Ilgar Dağı Tüneli'miz tamamlandığında Posof üzerinden Türkgözü Gümrük Kapısı'na ulaşım daha güvenli ve düzenli bir hâle gelecek. Bunun faydasını Ardahan ve Ahıska görecek, insanlarımız birbirine daha kolay ulaşacak, sınır ticaretimiz gelişecek, üreticilerimiz ürünlerini daha geniş pazarlara taşıyabilecek. Hedefimiz, serhat Ardahan'ımızı Anadolu, Karadeniz ve Kafkasya'yı birbirine bağlayan bir ticaret ve lojistik üssü hâline getirmek, Ahıska'yla ticaretimizi güçlendirmektir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün Ahıskalı kardeşlerimizin yanında Türkiye Cumhuriyeti vardır. Vatandaşlıktan ikamete, iskândan aile birliğine kadar bu konuda çok önemli adımlar atılmıştır. Cumhurbaşkanımız liderliğinde gönüllü, güvenli ve onurlu dönüş meselesini dost ve komşu Gürcistan'la görüşmelerde, Avrupa Konseyinde ve Türk Devletleri Teşkilatı nezdinde takip ediyoruz. Türkiye bu sürece gereken desteği vermeye hazırdır. Beklentimiz, Gürcistan'ın ana vatana dönüşe ilişkin Avrupa Konseyine üye olurken verdiği taahhütleri hayata geçirmesi ve dönmek isteyen ailelerin önüne engel çıkarmamasıdır. Ahıska Türklerinin ana vatanlarına dönüş meselesini uluslararası platformlarda takip eden, haklı taleplerine sahip çıkan Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a şükranlarımı sunuyorum.
Kıymetli milletvekilleri, Posoflu Âşık Üzeyir'in ağıdı nesiller boyunca dilden dile taşındı: "Ahıska gül idi gitti" Bizim ufkumuz da Ahıskalı bir çocuğun geleceğe güvenle baktığı, her bir soydaşımızın kendini kimsesiz hissetmediği, vatan hasretinin vuslata dönüştüğü bir yarındır. Ata yurdumuz Ahıska'ya dönerek ocağını tüttüren, Türkiye'mizde alın teriyle hayat kuran, Kazakistan'da, Özbekistan'da, Azerbaycan'da ve dünyanın dört bir yanına dağılmış bizleri dinleyen Ahıskalılara Gazi Meclisimizden selam olsun.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
KAAN KOÇ (Devamla) - Acınızı unutmadık, taleplerinizi de unutmayacağız. Sürgünün 82'nci yıl dönümünde yollarda, vagonlarda ve gurbet ellerde kaybettiğimiz bütün canları rahmetle anıyorum. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Ahıskalı kardeşlerimizin yanında durmaya, haklı davalarını her platformda gür sesle savunmaya devam edeceğiz.
Gazi Meclisimizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ, MHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, şimdi sisteme giren ilk 20 milletvekiline yerlerinden birer dakika süreyle söz vereceğim.
Sayın Durmaz...
KADİM DURMAZ (Tokat) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; büyükşehirlerin zorluklarından vatandaşlarımız köylerine dönmek zorunda kalıyor ancak bu durumun imar sorununu da getirdiğini görüyoruz. Köy yerleşim alanlarında ev yapacak yer olmayınca tarım arazilerinin içerisine konutlar yapılıyor, ardından yol, elektrik, su, kanalizasyon gibi altyapı sorunları başlıyor. Bu nedenle köy yerleşim imar planları acilen ele alınıp ihtiyaçlar dikkate alınarak revize edilmeli ve tarım arazilerinin dışında altyapılı yeni konut alanları planlanmalıdır. Unutmayalım ki köylerimizi yaşatmak kadar köylerde toprakları korumak da görevimizdir. İnsanlarımıza ev, çiftçimize toprak, köylerimize planlı yerleşim alanları yapıp muhtarlarımızın elini güçlendirmeliyiz.
BAŞKAN - Sayın Yontar...
NURTEN YONTAR (Tekirdağ) - Sayın Başkan, AKP iktidarı enerji politikalarındaki başarısızlığın bedelini bir kez daha vatandaşın sırtına yüklüyor. EPDK yıllık elektrik tüketim sınırını 4.000 kilovat saatten 3.000'e indirerek örtülü bir zam mekanizmasını devreye sokuyor. Bu düzenleme dar ve orta gelirli milyonlarca haneyi piyasa fiyatlarının belirsizliğine terk etme riskini taşıyor. Soruyorum, vatandaşın ısınması, aydınlanması, temel ihtiyaçlarını karşılaması ne zamandan beri lüks tüketim sayılıyor? İktidar olarak enerji maliyetlerini yönetememenin faturasını vatandaşa kesemezsiniz. Enerji politikalarının amacı şirketlerin kârlılığını güvence altına almak değil kamunun yararını korumak ve sosyal adaleti sağlamak olmalıdır. Bu düzenlemeyi derhâl geri çekin. Elektrik ticari bir ayrıcalık değil herkes için erişilebilir olması gereken temel bir ihtiyaçtır.
BAŞKAN - Sayın Eren...
SERHAT EREN (Diyarbakır) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Diyarbakır'ın yüzde 17,3'ü genç nüfus, Türkiye'nin en geç 10'uncu şehri fakat gençlerin ihtiyacını karşılayacak spor yatırımları yok denecek kadar az. Mahallelerde saha az, futbol dışı branşlarda kapasite yetersiz, altyapı sorunlu. Diyarbakır, olimpik havuzu olmayan tek kent. Çocukların ve engellilerin spora erişimi zor, kırsalda tesis neredeyse yok, ilçeler arasında fırsat eşitsizliği var. Kayyım döneminde -mülkiyeti belediyeye ait olan ve belediye bütçesiyle yapılan- 11 tesis seçim öncesi kamu kurumlarına devredildi. Örneğin, çocukların Gezin Yaz Kampı, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne devredildi. Devredilen bu tesisler amacına uygun bir şekilde kullanılmıyor.
Gençlik ve Spor Bakanına soruyoruz: Diyarbakır'ın çocukları ve gençleri bu kentte ne zaman hizmet alacak?
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Sayın Yaz...
MEHMET SAİT YAZ (Diyarbakır) - Rûm Suresi 41'de: "İnsanların kendi elleriyle yapıp ettikleri yüzünden karada ve denizde fesat ortaya çıktı." deniliyor. Bu ayet, insanın tabiatla ve evrenle olan ilişkisinde taşıdığı sorumluluğu açıkça ortaya koymaktadır. Unutmayalım ki çevre, bize atalarımızdan kalan bir miras değildir, gelecek nesillere devretmek üzere Allah'ın bize emanet ettiği mukaddes bir nimettir. Dağlar, ormanlar, nehirler, denizler ve gökyüzü Allah'ın kudretini gösteren ayetlerdir. Bu ayetleri kirletip tahrip etmek ve tüketmek, yalnızca doğaya değil ilahi emanete karşı da sorumsuzluktur.
COP31 gibi uluslararası platformlar da bize önemli bir gerçeği hatırlatmaktadır: İklim değişikliği yalnızca çevresel değil; ahlaki, vicdani ve insani bir meseledir de. Bizim medeniyet anlayışımızda insan, tabiatın sahibi değil emanetçisidir. Gelecek nesillere kirlenmiş bir dünya değil yaşanabilir bir yeryüzü bırakmak hepimizin hem insani hem de insani bir sorumluluğudur.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Çağlar Gökalp...
SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Bitlis) - Sayın Başkan, bütçe dönemindeyiz. Mecliste olduğu gibi, yerellerde de gündemin en önemli başlıklarından biri bütçe. Sermayeye kapılar sonuna kadar açılırken halkın en temel ihtiyaçları söz konusu olduğunda "Ödenek yok, bütçe kısıtlı, planlamada değil." denilerek talepler karşılıksız bırakılıyor. Bitlis ve ilçelerinin yüzlerce köyünde yol, su ve altyapı sorunları yıllardır çözülemiyor. Her yıl ertelenen yatırımlar nedeniyle özellikle yağışlı mevsimlerde ulaşım çileye dönüşüyor. Mutki'nin onlarca köyüne hâlâ güvenli ulaşım sağlanamıyor; bazı köylere, komşu iller üzerinden ulaşılabiliyor. Hâlâ temiz içme suyuna erişemeyen, yolu ve altyapısı olmayan köylerimiz var. Standartlara uygun yapılmayan yollar kısa sürede yeniden bozuluyor.
Bütçede adalet, Bitlis'in yoksulluğunu ve yıllardır ertelenen yatırımlarını gözetmeyi gerektirir. 2027 bütçesinde Bitlis'e ayrılan payı arttırın. Köylerimizin yol, içme suyu ve altyapı yatırımlarını...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Sayın Özcan...
MESTAN ÖZCAN (Tekirdağ) - Sayın Başkanım, değerli milletvekillerimiz; bugün 11 Kasım Millî Ağaçlandırma Günü. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde başlatılan ağaçlandırma seferberliğimiz, bugün "Geleceğe Nefes, Dünyaya Barış" anlayışıyla 81 ilimizde devam ediyor.
Bu yıl 11 Kasımın çok daha özel bir anlamı var. Türkiye, 9 Kasımda Antalya'da başlayan COP31 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'yla dünyanın iklim geleceğine ev sahipliği yapıyor. Dünyanın geleceği Antalya'da konuşulurken ülkemizin dört bir yanında fidanlar toprakla buluşuyor. Bu, Türkiye'nin yalnızca söz söyleyen değil sorumluluk üstlenen bir ülke olduğunun da göstergesidir.
Sanayisiyle, tarımıyla ülkemizin üretim merkezlerinden biri olan Tekirdağ'ımız için de mesajımız çok açıktır: Üreteceğiz, büyüyeceğiz ama toprağımızı, suyumuzu ve ormanlarımızı da koruyacağız çünkü biz, gelecek nesillere güçlü bir Türkiye ile nefes alabilecekleri bir vatan bırakmak istiyoruz.
Millî Ağaçlandırma Günü'müz Kutlu olsun.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
BAŞKAN - Sayın Karagöz...
REŞAT KARAGÖZ (Amasya) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Tam bir yıl önce bugün, Azerbaycan'dan vatanımıza dönen askerî kargo uçağımızın Gürcistan'da düşmesiyle birlikte 20 kahraman Mehmetçik'imizi şehit verdik. O acı haber milletimizin yüreğine kor gibi düştü. Şehitlerimizin 10'u Amasya'mızdaki Merzifon 5. Ana Jet Üs Komutanlığında görev yapıyordu. Onlar gökyüzünde dalgalanan şanlı bayrağımızın ardındaki görünmeyen kahramanlardı. Aralarında Gümüşhacıköylü hemşehrimiz Astsubay Başçavuş Hamdi Armağan Kaplan da vardı. Bugün hâlâ, Merzifon'da görev yapmış 10 kahramanımızın, Gümüşhacıköylü hemşehrimiz Hamdi Armağan Kaplan kardeşimizin, yurdumuzun dört bir yanında ise 20 vatan evladımızın dinmeyen acısını yüreğimizde taşıyoruz. Onları unutmadık, unutmayacağız; aziz hatıralarını daima yaşatacağız. 20 kahraman şehidimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyor, ailelerine ve milletimize başsağlığı diliyorum. Mehmetçiklerimizin ruhları şad, mekânları cennet olsun.
BAŞKAN - Sayın Alp...
İNAN AKGÜN ALP (Kars) - Sayın milletvekilleri, 17 milyon emeklimizin 13 milyonu açlık sınırının altında yaşıyor; bu acı bir tablo, hepimizin bu tablonun düzelmesi için çalışması gerekir. Bizim, Cumhuriyet Halk Partisi olarak şimdiye kadar emeklilerin sorunlarının çözümünde önemli katkılarımız oldu; yine, biz bu doğrultuda çalışıyoruz. Emeklilerin sorunlarını bir kez daha gündeme getirmek için 12 Kasım Perşembe günü saat onda Ankara Etimesgut Korkut Ata Kültür Merkezi'nde emeklilerimizle buluşuyoruz. Ankara'daki tüm emeklileri davet ediyoruz efendim.
BAŞKAN - Sayın Ertuğrul...
EYLEM ERTUĞ ERTUĞRUL (Zonguldak) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Zonguldak ili Karadeniz Ereğli ilçemizde Bölücek, Çayırlı, Kaptaş ve Ormanlı hattında yaklaşık 30 köyümüzün can damarı olan Bölücek Grup Yolu Köprüsü 1950'li yılların şartlarıyla yapılmış olup bugünün trafik yükünü karşılayamamakta ve can güvenliğini riske atmaktadır. Bölge halkının yenilenme talebine karşılık DSİ'nin Yaraşlıyörük hattında yaptığı köprü alternatif olarak gösterilmektedir ancak iki güzergâh aynı amaca hizmet etmemektedir. Yol ayrımına çok yakın mesafedeki mevcut köprüyü yenilemek yerine vatandaşların dar köy yollarından dolaşarak yaklaşık 5 kilometrelik bir yolu kullanması tavsiye edilmektedir; bu, kamu yararıyla bağdaşmamaktadır. Bölücek Grup Yolu Köprüsü bir lüks değil bölge halkı için acil ve ertelenemez bir ihtiyaçtır.
BAŞKAN - Sayın Hülakü...
ÖMER FARUK HÜLAKÜ (Bingöl) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Bingöl'de mısır üreticileri emeklerinin karşılığını alabilmek için mücadele ediyor. Üreticiler SÜTAŞ'ın alım politikaları, hasat gecikmeleri ve sözleşme belirsizlikleri nedeniyle ciddi ekonomik kayıplarla karşı karşıya. Ekim döneminde fiyat ve alım koşulları netleştirilmeden üretime yönlendirilen çiftçiler, hasat döneminde de yeterli biçerdöver gönderilmemesi nedeniyle ürünlerini tarladan kaldıramıyorlar. Yağışlar ve kış koşulları yaklaşırken tonlarca ürün zarar görme riskiyle karşı karşıyadır. Çiftçinin yaşadığı mağduriyet giderilmeli, hasat bekleyen ürünler derhâl toplanmalı, alım koşulları şeffaflaştırılmalı ve çiftçilerin ekonomik kayıpları karşılanmalıdır. Tarım ve Orman Bakanlığı da bu sürece müdahil olarak Bingöl çiftçisinin emeğini ve üretim hakkını güvence altına almak zorundadır.
BAŞKAN -
Sayın Kanko...
MÜHİP KANKO (Kocaeli) - Sigaranın insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri tüm dünya tarafından bilinmektedir. Son dönem yapılan araştırmalara göre daha vahim bir tabloyla karşı karşıyayız: Türkiye'de satılan sigaraların da içinde bulunduğu 88 farklı sigara çeşidinin 83'ünde mikroplastik vardır. Üstelik araştırmada Türkiye, tütündeki mikroplastik yoğunluğu bakımından dünyada 2'nci sırada; 1 gram tütünün içinde 19 plastik parçacık tespit edilmiş. Vatandaş tütün içtiğini sanıyor, meğer plastikleri yakıp içine çekiyormuş; polietilen yüzde 37, polipropilen yüzde 23, polyester yüzde 22. İncelemede ayrıca PVC, polikarbonat, ve akrilik gibi plastik türlerine de rastlandı. Sonra "Vatandaş neden akciğer kanseri oluyor?" Türkiye'de erkeklerde akciğer kanseri görülme sıklığı ve buna bağlı ölüm oranları da dünyada ilk sırada yer almakta. Soruyorum İbrahim Yumaklı'ya: İnsan sağlığını doğrudan ilgilendiren bu skandal karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı nerede?
BAŞKAN - Sayın Bülbül...
SÜLEYMAN BÜLBÜL (Aydın) - SGK verilerine göre, memleketim Aydın'da 302.881 emekli, dul ve yetim aylığı alan kişi bulunuyor. Ülke genelinde ise emeklilerin sayısı 18 milyona yaklaştı. Emekliler hakkını istiyor ancak gelen açıklamalar oldukça vahim. "Emeklilere destek sunacağız." deniliyor. Emekliler sizden sadaka değil yıllarca ürettiklerinin ve primlerinin karşılığını bekliyor. AKP iktidarı emekliyi açlık sınırının altında bıraktı. Emekli pazarda, markette, kirada ayın sonunu getiremiyor, enflasyon karşısında maaşları eriyor. Emekli maaşlarını yaşa göre kademelendirmek ise "Çalışmaya devam et." demekten başka bir şey değil. Emeklilerimizin sesini duymak ve yaşam koşullarını iyileştirmek ertelenemez. Yeni Parti iktidarında emekli hakkını alacak, en düşük emekli aylığı en az asgari ücret düzeyinde olacaktır.
BAŞKAN - Sayın Özer...
MUSTAFA HAKAN ÖZER (Konya) - Teşekkürler Sayın Başkan.
İklim krizinin giderek derinleştiği bir dünyada çözüm, ortak sorumluluk ve küresel dayanışmadan geçmektedir. Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ardından Antalya'da gerçekleştirilen COP31 İklim Zirvesi Türkiye'nin uluslararası diplomasideki güçlü konumunu bir kez daha ortaya koymaktadır. Zirvede; sera gazı emisyonlarının azaltılması, temiz ve yenilenebilir enerjiye geçiş, su ve gıda güvenliği, iklim değişikliğine uyum ve gelişmekte olan ülkelerin finansman imkânlarının güçlendirilmesi ele alınmaktadır. Daha dirençli şehirler, verimli kaynak kullanımı ve yaşanabilir bir çevre hepimizin ortak sorumluluğudur.
Cumhurbaşkanımızın himayesinde, Bakanımız Sayın Murat Kurum'un dönem başkanlığında yürütülen COP31'in somut kazanımlara vesile olmasını diliyorum. Unutmayalım ki geleceğin dünyası bugünün ortak kararlarıyla şekillenmektedir.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
BAŞKAN - Sayın Meriç...
MELİH MERİÇ (Gaziantep) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.
AKP iktidarı sadece çarşıda, pazarda değil akademide de enflasyonu patlattı. Nüfusu ülkemize yakın olan Almanya'da yaklaşık 21 eczacılık fakültesi var ancak onlar fakülte sayısını artırmak yerine ilaç sanayisine yatırım yapıyor. Bugün eczacılık fakültelerinde 25 bin öğrencimiz okuyor, her yıl 4 bin öğrencimiz mezun oluyor. Kamu, geçen yıl 421, bu yıl 618 eczacı ataması yaptı yani her yıl binlerce eczacı adayımız iş bekleyenler kuyruğuna ekleniyor. Bu konuyu soru önergemde Meclise taşıdım, iktidarı uyardım, uyarılarımız karşılık bulmadı. Bugün bu plansızlığın bedelini yıllarını eczacılık eğitimine vermiş gençlerimiz ödüyor.
Buradan iktidara sesleniyorum: Popülist politikalarınızın bedelini geleceğimize ödettirmeyin, planlı bir eğitim politikasını hayata geçirin. Mezun olan eczacılarımıza da yeni istihdam alanları yaratın.
BAŞKAN - Sayın Karaoba...
ALİ KARAOBA (Uşak) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Türkiye'de 274 kişilik kamu eczacısı kadrosuna 9.273 kişi başvurdu; 1 kadro için yaklaşık 34 eczacı yarışıyor. Binlerce gencimiz mezun olup işsizliğe mahkûm olurken hastanelerimizdeki yeterli eczacı istihdamı neden sağlanmıyor? Personel cetvellerinde öngörülen 25 yatağa 1 eczacı istihdamı neden hayata geçirilmiyor? ASM'lerde, sağlıklı hayat merkezlerinde ve cezaevlerinde eczacı istihdamına yönelik verilen sözler nerede? Hastalarımız güvenli ilaç kullanımı konusunda uzman desteğine ihtiyaç duyarken eczacılarımız iş bekliyor. Üstelik uzmanlık sınavı kontenjanları yetersiz alanla sınırlı. Klinik eczacılık hizmetlerinin yaygınlaştırılması için daha neyi bekliyorsunuz? Kontenjanları artırın, uzmanlık alanlarını genişletin, klinik eczacılığı güçlendirin. Eczacılarımızın mesleklerini yapmasını, vatandaşlarımıza güvenli ilaç ulaşımını sağlayın. Eczacılarımızın, başta oğlum olmak üzere yanındayım.
BAŞKAN - Sayın Kaya...
AYKUT KAYA (Antalya) - Sayın Başkan, teşekkür ediyorum.
Gazipaşa ilçemizin Karalar Mahallesi'nde geçmişte yapılan kadastro çalışmalarındaki hatalar nedeniyle hemşehrilerimizin atalarından beri kullandıkları yerler ve seralar orman sınırları içerisinde kalmış durumda. Bu durum hemşehrilerimizi hem mağdur ediyor hem de hukuki süreçlerle karşı karşıya bırakıyor. Tarım ve Orman Bakanlığımızdan bu arazilerin yeniden incelenmesini, uygun olanların 2/B kapsamında değerlendirilerek yıllardır bu yerleri kullanan hemşehrilerimize mülkiyet hakkının tanınmasını talep ediyoruz.
Yine, Karalar Mahallemizin birçok noktasında telefon çekmiyor, internet erişimi oldukça yetersiz. Sadece bir telefon operatörü hizmet veriyor, onun da hizmeti tam randımanlı değil. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını, Karalar Mahallemizdeki internet ve telefon altyapısını güçlendirmeye davet ediyorum. Gazipaşalı hemşehrilerimizin sesi olmaya, sorunlarının çözümü için çalışmaya devam edeceğiz.
BAŞKAN - Sayın Öztunç...
ALİ ÖZTUNÇ (Kahramanmaraş) - Teşekkürler.
Sayın Başkan, Elbistan kırmızı ette Türkiye'de 1'inci sırada. Geçen yıl besici ithal dananın kilosunu 230 TL'ye alıyordu, bu yıl yüzde 100 arttı, 450 lira oldu. Geçen yıl yemin torbası 600 liraydı, bu yıl yüzde 100 arttı, 1.150 lira oldu. Peki, karkas et ne oldu? Geçen yıl vatandaş, besici 600 liraya satıyordu, 650 liraya satıyordu. Bu sene yüzde 100 artması gerekiyor, değil mi? 1.200 lira, 1.300 lira olması lazım. Artmadı Sayın Başkan, düştü. Kaça? 600 liraya. Yani gider yüzde 100 arttı, satış düştü; perperişan oldu besici. Böyle giderse besi çiftlikleri kapanacak; zaten tarım bitmiş, hayvancılık da iyice bitecek.
Bu arada, Elbistan'ın il olması konusunda, Sayın Bahçeli'nin listesinde Elbistan vardı, çok mutlu oldu Elbistanlı. Şimdi sıra AK PARTİ'de. Ey AK PARTİ, hadi gelin, şu Elbistan'ı hep beraber il yapalım.
Teşekkürler.
BAŞKAN - Sayın Bilici...
BİLAL BİLİCİ (Adana) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Dün 10 Kasımdı. Cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı ve minnetle anıyorum.
Atatürk aynı zamanda Diyanet İşleri Başkanlığını kurmuştu. İlk Diyanet İşleri Başkanı Rifat Börekçi, Ankara fetvasıyla bağımsızlık mücadelesinin yanında yer aldı ciddi bir fedakârlıkla ama şunu sormak istiyorum: Mevcut Diyanet İşleri Başkanı acaba Anıtkabir'i ziyaret etti mi? On dört aydan beri 23 ülkeyi ziyaret etmiş, ne zaman ziyaret etmeyi düşünüyor, planı nedir; bunu bilmek istiyoruz. Piyasa değeri yaklaşık 5 trilyon doları bulan Apple'ın Yönetim Kurulu Başkanı bile bir iki gün önce Anıtkabir'e ziyarette bulundu. Anıtkabir için bir plan var mı, bir program var mı; bunu sormak istiyorum.
BAŞKAN - Sayın Konukçu...
KEZBAN KONUKÇU (İstanbul) - Dilovası iş cinayeti davasında katliamın üzerinden bir yıl geçmeden sanıkların çoğu tahliye edildi, Gayrettepe iş cinayetinde neredeyse tutuklu sanık kalmadı; patronlara işçi öldürmek serbest. Bu cezasızlık politikasının sonucu olarak en son HABAŞ'ta 19 işçi katledildi. Dilovası katillerinden bir patron pişkin pişkin "Ben işçi öldü diye patronların ceza aldığını görmedim." diyebildi. Memleketi tam bir işçi, emekçi mezarlığına çevirdiniz. Şubat depreminde on binlerce insan hayatını kaybetti ama failler bir bir salınıyor, ceza indirimleri uygulanıyor; yakınları feryat ediyor "Olası kasttan yargılama yapın." diye. Depremde, iş cinayetlerinde, trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin yakınları adalet peşinde ama adalet, saray rejimi tarafından yerin yedi kat dibine gömülmüş. Asıl biz adalet için, çalışırken ölmemek için, insanca yaşamak için saray rejimini yerin yedi kat dibine göndereceğiz.
BAŞKAN - Sayın Kaya...
MUSTAFA KAYA (İstanbul) - Teşekkür ederim Başkanım.
Bugün Uşak'ın Bağbaşı köyünde yaşayan vatandaşlarımızın haklı mücadelesini dile getirmek istiyorum. Bağbaşı köyünde yapılması planlanan güneş enerjisi santrali projesine karşı köylülerimizin açtığı dava sonucunda Uşak İdare Mahkemesi 17 Eylül 2026 tarihinde "ÇED Olumlu" kararının yürütmesini durdurmuştur. Mahkeme, meraların hayvancılık açısından önemini, su kaynaklarını, tarım alanlarını ve doğal yaşamı etkileyebilecek ciddi bilimsel eksiklikleri ortaya koymuştur. Burada sorulması gereken çok açık bir soru var: Köylünün hayvanını otlatacağı mera elinden alınırsa, suyunun kaynağı tehlikeye girerse bu insanlar geçimini nasıl sağlayacak? Biz, yenilenebilir enerji yatırımlarına karşı değiliz ancak hiçbir yatırım köylünün geçiminden, suyundan, toprağından ve yaşam hakkından daha önemli değildir. Unutulmasın ki köylü sadece toprağın sahibi değil o toprağın emanetçisidir. Bağbaşı halkının haklı talepleri dikkate alınmalı, mahkeme kararı gözetilmeli ve köylünün yaşam alanlarını tehdit eden uygulamalara izin verilmemelidir.
BAŞKAN - Şimdi Sayın Grup Başkan Vekillerinin söz taleplerini karşılayacağım.
SIRRI SAKİK (Ağrı) - Başkanım, bize söz vermeyecek misiniz 60'a göre?
BAŞKAN - İlk söz talebi, YENİ YOL Partisi Grubu adına Grup Başkan Vekili İstanbul Milletvekili Sayın Bülent Kaya'nın...
SIRRI SAKİK (Ağrı) - Sayın Başkan, size sesleniyorum: 60'a göre söz istiyorum, bize vermeyecek misiniz?
BAŞKAN - Vereceğim, Grup Başkan Vekillerinin söz talebini karşılayayım, sonra vereceğim.
Buyurun Sayın Kaya.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Bugün, bu hafta, Ahıska Türklerinin 14 Kasım 1944 tarihinde Kafkasya'daki kendi topraklarından sürgün edilmelerinin yıl dönümü, dolayısıyla Millî Matem ve Sürgünü Anma Günü olarak 82'nci yılı. Bu vesileyle, başta Ahıska Türkleri olmak üzere o dönemde Çerkezler ve Çeçenler dâhil olmak üzere topraklarından sürgün edilen ve dünyanın değişik coğrafyalarında paramparça bir vaziyette yaşamlarını sürdüren bütün mazlum milletlerin de acılarını paylaştığımızı buradan bir kez daha ifade etmek istiyorum.
Ceza ve İnfaz Yasası'ndaki düzenlemeler sıklıkla gündeme geliyor. Özellikle, Millî Birlik ve Kardeşlik Komisyonunda bütün siyasi partilerin Ceza İnfaz Yasası'nda düzenleme yapılmasına dair ortak bir kanaatle ilgili hazırlamış oldukları bir rapor var. Geçen günkü Adalet Bakanlığı bütçesinin görüşmeleri sırasında, kasım ayı itibarıyla belli bazı rakamlar paylaşıldı. Türkiye'de 402 ceza ve infaz kurumu var. 304 bin kapasitesi olması gereken bu ceza ve infaz kurumlarında hâlihazırda 365.758'i hükümlü, 72.131'i tutuklu olmak üzere toplam 437.889 kişi hükümlü ya da tutuklu olarak ceza ve infaz kurumlarımızda tutuluyor. Dolayısıyla bu, doluluk oranı olarak yüzde 144 demek. 304.304 kişilik kapasiteye sahip olan cezaevlerimizde bugün 437.889 kişinin kalıyor olması, ceza ve infaz kurumlarımızın insani şartlar içerisinde olmadığının bir göstergesi. Ceza ve infaz kurumlarımızda kimlerin cezasını nasıl çekeceği kanun ve mevzuatla belirlenmiştir. Dolayısıyla zaten o usuller ceza ve infazla ilgili bir düzenlemedir, cezalar buna göre çektirilir ama aynı zamanda doluluk oranından dolayı, aynı zamanda gayriinsani koşullardan dolayı bunların 2'nci kez ayrıca cezalandırılmış olması doğru bir şey değildir. Dolayısıyla ceza ve infaz kurumlarımızdaki bu doluluk oranını, bu kapasite aşımını, bu gayriinsani şartlardaki ceza ve infaz sistemini mutlaka ve mutlaka bir an önce ele geçirmek lazım. Bu herhangi bir düzenleme gibi bir şey değil çünkü bir insanın bir gün dahi insani koşullara aykırı bir şekilde ceza ve infaz kurumlarında tutulması telafisi imkânsız zararlara yol açıyor. Bu sebeple, Türkiye Büyük Millet Meclisinin derhâl ve behemehâl bu konuyu ele alması, Ceza ve İnfaz Yasamızda belli düzenlemeleri yaparak bunu insani koşullara indirebilecek bir çalışmayı yapması lazım. Bu yönüyle hem -dediğim gibi- ceza ve infaz kurumlarında cezasını çekmekte olanlar hem de eşit ve adil olmayan Ceza ve İnfaz Yasası'ndan dolayı mağdur olan kesimlerin de sesini duyurabilmek açısından Türkiye Büyük Millet Meclisinin Ceza ve İnfaz Yasası'nı süratle ele alması lazım çünkü eğer üç hafta içerisinde bu konu gündeme alınmazsa, bütçe görüşmelerinin de Genel Kurulda başlayacağını dikkate alırsak, en erken 1 Ocaktan sonra bu konunun ancak gündeme gelebileceğini, bunun da ceza ve infaz kurumunda duran kişiler ve yakınları için çok ciddi hak kayıplarına yol açacağını gözden ırak tutmamak lazım.
Dün dile getirmiştim, önemine binaen bugün de dile getirmem lazım. Gazze'de gayriinsani koşullarda hayatını devam ettiren Filistinli çocukların, Filistinli kadınların, Filistinli mazlumların sesini Türkiye Büyük Millet Meclisinden eksik etmememiz lazım çünkü Gazze Barış Kurulu olarak Gazze'ye barış getireceği hülyasıyla kurulan o Kurulun, Gazze'ye ve Filistin'e bir özgürlük getirmeyeceğini net bir şekilde biliyoruz. Dolayısıyla bu gaz alma operasyonlarının Gazze'yi unutturmaması için buradaki her siyasi partinin ve her milletvekilinin Filistin'in ve Gazze'nin sesi olarak bu konuları gündemde tutması gerektiğine inanıyoruz. Bu vesileyle de kardeş Filistin halkının İsrail'in zulmü altında yaşadığı acı koşulların bir de mevsim şartlarıyla birleşince daha da dayanılmaz hâle geldiğini ve burada mutlaka uluslararası diplomasinin etkin bir şekilde devreye alınması gerektiğini ifade etmek istiyoruz.
Bir diğer husus yine fon meselesiyle ilgili, bu hususta bugün Türkiye Büyük Millet Meclisinde araştırma önergeleri var. Bu konuyu konuşmaya devam edeceğiz Türkiye Büyük Millet Meclisinde hep beraber.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Fon meselesi niçin önemli? Çünkü Türkiye'de ilk kez 16 Eylülden bu yana yaklaşık iki ay süre geçmesine rağmen hâlâ ülke gündeminin birinci maddesi olarak kendine yer bulan, ekonomik sonuçları itibarıyla hâlâ devam eden ve yargısal operasyonları da hâlâ devam eden bir olaydan bahsediyoruz. Dolayısıyla bu iki aylık süre içerisinde hâlâ fon meselesinin, fon soygununun, fon vurgununun gündemden düşürülememesinin sebebi, bunu insanların konuşmak istemesinden kaynaklanmıyor, iktidarın bu konuda atılması gereken adımları atmamasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla "Hele bekleyelim, Türkiye'de üç dört günde gündem çok değişir, millet bu fon meselesini de unuttur." şeklinde bir yaklaşım söz konusuysa, aradan geçen iki ayda bunun hâlâ konuşulmaya devam etmesi ve bugün BDDK Başkanının istifa etmek mecburiyetinde kalmış olması bu konunun daha çok su götüreceğini bir kez daha ortaya koymaktadır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Lütfen tamamlayınız.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Dolayısıyla iktidar partisine buradan tavsiyemiz şudur: Eğer ekonomimize çok ciddi zarar veren bu fon vurgununu gündemden düşürmek istiyorsak, daha doğrusu gündemden düşürüp örtmek değil de yönetebilmek istiyorsak Türkiye Büyük Millet Meclisinde bu konunun enine boyuna tartışılmasına imkân verecek bir araştırma komisyonu mutlaka kurmamız lazım çünkü millet size güvenmiyor. Sayın Cumhurbaşkanımız ne diyor? "Hiç umulmadık kişiler bu işin içerisindeymiş." E Sayın Cumhurbaşkanının bildiği o umulmadık kişileri bu Meclisteki milletvekilleri niçin bilmesin? Niçin biz bunu bilmiyoruz? Bu olayın vahametinin nerelere ulaştığını niçin biz bilmiyoruz ve bunlarla ilgili atılması gereken adımları, mevzuattaki eksiklerin ne olduğunu niçin bilmiyoruz? Devletin ilgili kurumlarından kimlerin ihmali var, bunu biz niçin bilmiyoruz? Bunu sadece kendi iç düzeninizde halletmeye çalıştığınız zaman WhatsApp gruplarından çıkarma ya da sorumluların bir kısmını ilerleyen günlerde büyükelçi olarak bir yerlere atama...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, son kez mikrofonu açıyorum.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Çünkü bu konuda da sabıkanız var. Daha önce de yolsuzluklarla ismi geçen kişileri gözden ırak olsunlar diye, gözden de çıkaramadığınız için belli ülkelere büyükelçi olarak atadığınızı biliyoruz. Muhtemelen gözden çıkaramadınız ama bu yolsuzluğun içerisinde olan kişileri eğer ismi kamuoyuna yansımazsa, onları da belki büyükelçi olarak ya da başka kamu görevlerinde görevlendirerek, bir nevi kenara çekerek bu sonucu yönetme gibi bir gaflet içerisinde asla bulunmayın. Çünkü bu, dediğim gibi, Türkiye'nin en büyük ekonomik soygunlarından bir tanesidir ve oldubittiyle sonuçlanmayacak; bundan sonra da ekonomik, idari ve yargısal sonuçları olan bir süreçten bahsediyoruz.
Onun için özellikle Cumhur İttifakı'na seslenmek istiyorum: Bu ülkeye bir iyilik yapmak istiyorsanız bu güveni yeniden tesis etmek zorundasınız. Bu güven de ancak iktidarıyla muhalefetiyle Türkiye Büyük Millet Meclisinin bu olayı ele almasıyla mümkün olur. Gelin, bu fon soygunuyla ilgili araştırma komisyonu kurulmasıyla ilgili direnişten vazgeçin ve bu komisyonu burada bugün kuralım diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Şimdi söz sırası İYİ Parti Grubu adına Balıkesir Milletvekilimiz ve Grup Başkan Vekili Sayın Turhan Çömez'de.
Buyurun efendim.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Çok teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Saygıdeğer milletvekilleri, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Fon vurgununu bir cerrah titizliğiyle anlatacağım size fakat bu vurgunu bir fon meselesi olarak gördükleri için AKP sıraları boş. 1, 2, 3, 4, 5; 5 kişi görüyorum. Çok önemli bir konu, çok ciddi bir konu ve AK PARTİ sıraları boş.
Sayın Erdoğan'ın otuz iki yıl önce yaptığı bir konuşmayla başlayacağım. Dedi ki kendisi tam otuz iki sene önce: "Milyonları, milyarları götürenler hazineyi 500 aileye peşkeş çekiyorlar." Yani Sayın Erdoğan siyasi yolculuğunun başında hazinenin 500 aileye peşkeş çekilişini şikâyet etti. Bugün 440 aile, 440 çete üyesi bu ülkeyi nasıl soydu; biraz sonra anlatacağım size.
Bakın, bu fon vurgunu göz göre göre geldi, işaret vere vere geldi ve çok sistematik bir şekilde geldi. Ben sizi 26 Şubat 2025'e götüreceğim. Altında Sayın Akın Gürlek'in imzası olan bir soruşturma raporu var. Bu soruşturma dosyasında diyor ki Sayın Akın Gürlek, o zaman İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olarak: "Büyük bir soygun var, borsada spekülasyonlar var, manipülasyonlar var, birileri malı götürüyor." yazmış buraya açıkça, SPK'ye yazı yazmış "Gereği yapılsın." diye, bundan neredeyse iki yıl önce. Niye çalışmadı bu devlet kurumları?
Ardından Hazirana geliyoruz, Haziran 2025'e. MSCI bir yazı yazıyor, bir rapor yazıyor Türkiye'yle ilgili diyor ki "Spekülatif tırmanışlar var Türkiye'de borsada ve aşırı değerlenmeler, balonlaşmalar var." Uyarıyor Türkiye'yi; Haziran 2025'te, göz göre, rapor elimde, MSCI'ın raporu elimde.
20 Ekim 2025; konuyu bilenler, vatandaşlar, CİMER'e çok önemli belgelerle şikâyet dilekçesi veriyorlar. Diyorlar ki "Fonda soygun var, vatandaş dolandırılıyor." Uyarıyor uzmanlar, işi bilenler, ikaz etmiş. Peki, CİMER ne yapmış? Götürmüş, bu şikâyeti şu anda tutuklu bulunan, çete üyesi, organize şebekenin üyesi, örgüt üyesi olduğu gerekçesiyle içeride olan birisine havale etmiş, "Al, gereğini yap." demiş, o da gereğini yapmış, dosyayı kapatmış.
Ardından Sayın Genel Başkanımız 22 Ekim ve 12 Kasımda "Fonda vurgun var, manipülasyon var, soygun var, çeteler var, vatandaş soyuluyor." diyor, yine kimsenin umurunda olmuyor.
Sayın Mehmet Şimşek kasım ayında diyor ki: "Fonlarda manipülasyonların yapıldığını biliyoruz, bununla ilgili düzenlemeler yapılması lazım." Bunu söylediğinde -oturdum çıkardım- Teranın TLY fonunda olan para 40 milyar, battığı zaman, aynı fonda 240 milyar lira para var. Yani Sayın Bakan "Ben bunu biliyorum." dediği andan itibaren sadece bir tek fonda, Teranın bir tek fonunda 200 milyar lira para gitti ya, o Maliye Bakanı o koltukta oturabilir mi? "Ben biliyorum." diyor, bile bile, sadece bir fonda... O 131 fonda giden para toplam 550 milyar lira Sayın Bakan bu ifadeyi kullandıktan sonra.
Şimdi, hemen ardından Sayın Bakan bu değerlendirme yapınca gazeteciler SPK Başkanına, Ömer Gönül'e soruyor: "Ya fonda bu tür spekülasyonlar, manipülasyonlar varmış." "Evet, bilgimiz var, gereğini yapacağız, uyaracağız." falan diyor, geçiştiriyor, şimdi ev hapsinde kendisi; göz göre göre o da o manipülasyonun örtücüsü, kapatıcısı oluyor. Peki, Maliye Bakanı geçtiğimiz günlerde Komisyonda, Plan ve Bütçe Komisyonunda ne dedi? Kendisine hatırlattılar bu konuşmayı. "Ne yapayım? Ben o zaman tedbir alınsın dedim, biliyordum olanı biteni, SPK'ye de yazı yazdık ama SPK gereğini yapmadı." dedi. Şu devletin çürümüşlüğüne bakar mısınız, bir Bakan SPK'ye yolsuzluk, manipülasyonla ilgili uyarıda bulunuyor, "Gereğini yapın." diyor ama SPK kılını kıpırdatmıyor. Sayın Bakanın bütçedeki yaptığı konuşmanın detaylarına bakarsanız bunun hepsini göreceksiniz. Ha, bu arada, bu kepazelik devam ederken bu ülkenin Cumhurbaşkanı Yardımcısı bu adamlarla, fon soyguncularıyla çarşaf çarşaf resimler veriyor. Şimdi, bunların hepsi içeride, Altınbaş Üniversitesinin sahipleri Nusret Altınbaş, İnan Altınbaş tutuklu, bu adam da tutuklu, içeride, Pusuladan içeride. Şimdi soruyorum Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısına: Haberin mi yoktu bu çete üyeleriyle poz poz, boy boy resimler verdin ey Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı? Haberin yok idiyse sen o görevi yapamazsın zaten, eğer haberin var idiyse bu resimleri verdiysen o zaman sen bilerek veya bilmeyerek bu işin bir parçası olmuşsun, sen bu görevi yapamazsın.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Tabii, sadece onlar değil, MHP'nin Sayın Genel Başkan Yardımcısı da geçtiğimiz günlerde yaptığı bir toplantıda çok önemli bir açıklama yaptı, dedi ki "Biz bu vurgundan haberdardık. Biz bu skandalla ilgili iktidarı uyardık, bir yıl önce uyardık." Demek ki Milliyetçi Hareket Partisinin en önemli isimlerinden biri bu fon vurgunuyla ilgili iktidarı uyarmış, tarihî bir uyarı yapmış.
Gelelim konuyu bilenlere: Ramazan Başak. Ramazan Başak 2 defa şikâyette bulundu; kasımda, nisanda, 2 kere şikâyette bulundu. Az önce konuştum kendisiyle, MASAK eski Başkan Yardımcısı, dedi ki: "Ben bu işleri, bu şikâyetleri yaptığım için, CİMER'e MASAK ve SPK'yle ilgili şikâyette bulunduğum için, ayrıca bu çete üyelerinden Emre Tezmen'le ilgili şikâyette bulunduğum için beni 2 kere evinden alıp götürdüler." Çete üyelerini şikâyet ediyor, alıp kendisini götürüyorlar.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Lütfen tamamlayınız.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Aynı tarihlerde Bloomberg bir haber yapıyor, diyor ki: "Bu fonlarda durum saatli bomba gibi, patlamaya hazır." Onların da bütün ulaşımlarına engel getiriyorlar. Haziran 26'da MSCI 2'nci uyarısını yapıyor, diyor ki: "Fonlarda kademeli işlemler, koordineli işlemler yapılıyor. Çeteler var, fiyatlar ve değerler yapay bir şekilde artırılıyor. Gerçek pay sahipleri bilinmiyor. Etkin denetim ve yaptırım yapılması lazım." Uyarıyor bir kere daha, bir kere daha elin yabancısı MSCI uyarıyor, "Kendinize gelin, soygun var burada." diyor, yine umurlarında değil. Bu arada enteresan bir şey oluyor, enteresan olan da şu: Yine, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı -tarih de 19 Ağustos 2026- bu sefer çok daha detaylı bir yazı gönderiyor SPK'ye, diyor ki: "Artık açıkça soygun var, manipülatif eylemler var, 100 kat fiyat artışları var. Hisseler fonlar tarafından alınıyor, ondan sonra şirketlerin hisse değerleriyle, fon değerleriyle manipülatif bir şekilde oynanıyor."
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Son kez uzatıyorum, tamamlayın.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Bunu söylüyor, gene bir şey yapılmıyor ama olan ne biliyor musunuz? Bu çete üyeleri, çetenin mensupları paralarını İsviçre'deki bankalara kaçırıyorlar, Londra'daki bankalara kaçırıyorlar. Bunlardan bir tanesi gidip Londra'ya şirket kuran, Türkiye Yüzyılı'nın mimarı olduğunu söyleyen AKP'nin Genel Başkan Yardımcısı, eski Milletvekili. Başka ne oluyor? Aynı dönemde, yine bir başka Genel Başkan Yardımcısı, AKP'nin aynı zamanda eski Milletvekili olan bir isim Fatma Betül Sayan Kaya, tam da zirveye çıktığında 2 milyar 170 milyon lirayı çekiyor oradan. Niye? Haber veriyorlar çünkü. Merrill Lynch, Sayın Maliye Bakanının eski çalıştığı firma, Merrill Lynch'ten de 8 milyar lira para çekiliyor. Bu paranın kimler tarafından çekildiğini tek tek bulacağız. Eminim onlar Türklerdi ama henüz bilmiyoruz kim olduğunu. Yanı sıra tam 440 kişi, 401 milyar lirasını çekiyor. Büyük bir çeteyle, korkunç bir şebekeyle karşı karşıyayız.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Bitiriyorum Sayın Başkanım, bir cümleyle tamamlayacağım, istirham ediyorum.
BAŞKAN - Buyurun.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Bu, öyle, sizlerin söylediği gibi bir mesele değil, bu çok ciddi bir soygun, cumhuriyet tarihinin en büyük vurgunu. Biliyor musunuz, şu anda bildiklerimizin sadece yüzde 5'ini konuşuyoruz, keşke imkânımız olsa da yüzde 95'ini konuşabilsek ama gelin şu muhalefet kulisine neler konuşulduğunu, biraz daha dışarıya çıkın, nelerin söylendiğini hepiniz duyacaksınız.
Ben buradan iktidarın boş koltuklarına sesleniyorum: Hiçbirinizi töhmet altında bırakmak istemiyorum. İçinizde çok samimi, iyi niyetli, vicdanı sızlayan arkadaşlarınızın olduğunu da biliyorum ama ne yazık ki bu korkunç liste, bu şebeke açıklanmadığı takdirde, üzgünüm, hepiniz töhmet altında olacaksınız. Bu 440 kişiyi, bu şebekenin bütün fertlerini tek tek kamuoyuyla paylaşmak zorundasınız; aksi hâlde, siz de birbirinize şüphe ve endişeyle bakacaksınız, biz de bu koltuklardan size şüphe ve endişeyle bakacağız.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Şimdi Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına İzmir Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Sayın Rahmi Aşkın Türeli.
Buyurun Sayın Türeli.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Meclisimizin gündeminde 2027 yılı bütçe görüşmeleri var, Plan ve Bütçe Komisyonunda devam ediyor, bir taraftan da bu fon soygunu konuşuyoruz. Aslında günlerdir konuşuyoruz bunu ve konuşmaya daha devam edeceğiz çünkü bu şekilde, iktidarın bu konuyu ele alış biçimiyle fon soygununa ilişkin gerçekçi bilgiye bu kamuoyunun, bırakın kamuoyunu Meclisin ulaşması mümkün değil. O yüzden -söyledik, defalardır söylüyoruz; bugün gene grup önerimiz de var- Mecliste bir araştırma komisyonu kurulmalı, iktidarıyla muhalefetiyle bu komisyon çalışmalı; bu konuyu en ince ayrıntısına kadar incelemeli, konuyla ilgili uzmanlar çağrılmalı; o dönemde görevde olan insanların hepsi çağrılmalı, onların ifadelerine başvurulmalı; başka türlü bu işi çözemeyiz. Biz bu konuyu gündeme getirmeye devam edeceğiz. İktidar sıralarına sesleniyorum: Bu konu Türkiye'nin en önemli konularından biridir. Bu, Türkiye cumhuriyet tarihinin en büyük soygunlarından biridir. O yüzden sanılmasın ki zaman geçti, burada toplumsal baskı yatışacak, zaten bir kısım ödemeler de yapılıyor. Böyle olmaz, bu sorun böyle çözülmez; aklınızı başınıza alın.
Bakın, bütçenin en önemli dokümanlarından biri kaynak harcama dengesi, orada da tasarruf-yatırım dengesi. Bu şu demek: Bir ülkenin büyümesi için tasarrufların yatırıma nasıl dönüşeceği, bunu belirleyen bir yapı. İki tane temel kanal var: Bir, bankacılık kanalı, bankacılık sistemi; iki, sermaye piyasası. Sermaye piyasası Türkiye'de çok büyük iddialarla kuruldu. 1981 yılındaki o dönem aynı zamanda banker krizinin olduğu dönem. Önce Sermaye Piyasası Kanunu çıktı 1981'de, 1982'de Sermaye Piyasası Kurulu kuruldu, 1985'te de o zamanki adıyla İstanbul Menkul Kıymetler Borsası kuruldu ve çok parlak kurumlardı bunlar. Zaman içinde sermaye piyasası gelişti, gerekli destekler de verildi. Sonra Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank, onunla beraber çalışan diğer kurumlar oldu ve bir bütünlük oluşturuldu orada. Şimdi biz bakıyoruz ki oraya -bu kadar büyük iddialarla çalışan- kırk beş yıl geçmiş üzerinden ortada müthiş bir başarısızlık, müthiş bir soygun, müdahale edilmeme, bilerek ya da isteyerek ya da bilmeyerek ihmalle bir durum var ortada. Şimdi, bir kere şunu söylüyoruz: Bu soygun aydınlatılmalı en ince ayrıntısına kadar, bir Meclis araştırması komisyonu kurulmalı, fonlarda büyük miktarda alım satım yapanların listesi açıklanmalı; herkes bunu bekliyor. Cumhurbaşkanının bunu bilmesi bir şey ifade etmiyor, bunu Türkiye Büyük Millet Meclisi de bilmeli, kamuoyu da bilmeli. Sermaye Piyasası ve ilgili kurumları, BDDK, Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank ve Borsa İstanbul; bunların bütün yöneticileri, başkanları, yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri ve üst yönetimleri görevden alınmalı.
Şimdi, bugün sabah bir haber düştü; BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu görevden affını istemiş. Öyle sadece Şahap Kavcıoğlu'nun görevden affını istemesiyle olmaz. Diğer taraftan, öyle bir ucube durum var ki sistemde istifa mekanizması bile yok, görevden af isteniyor. Bakın, bu Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi, bugün ülkede yaşanan sorunların en büyük müsebbibidir. Sonuç itibarıyla bu sistemde her şey Cumhurbaşkanının iki dudağının arasında. Bırakın buradaki üst düzey yöneticileri, Cumhurbaşkanı eline bir kâğıt kalem alsa, dese ki "Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve bakanları görevden aldım." Beş dakika sonra hiçbiri görevde değil. Böyle bir sistem olur mu? Türkiye Cumhuriyeti gibi bir geleneği olan, kurumsal yapısı olan bir ülkede böyle bir şey hiçbir şekilde kabul edilebilir değil.
Ne oldu? Bu olayın aydınlatılmasını hep beraber sağlayacağız, üzerinde durmaya devam edeceğiz; önemli bir konu bu, Türkiye için önemli bir konu. Geleceğimiz için, ekonomi için, ülke için önemli ama ne oldu? Bundan sonra ne olacak? Bir daha bu tip olayların ortaya çıkmasını nasıl engelleyebiliriz? Bakın, güven kayboldu, bundan sonra kimse sermaye piyasasına gitmez çünkü bankalarda devlet güvencesi var, burada devlet güvencesi yok; yastık altına gidecek paralar, dövize gidecek, altına gidecek. Yani böyle bir şey nasıl yaşandı? Aslında, dediğim gibi, bunun en ince ayrıntısına kadar araştırılması gerekiyor. Bu yüzden de önergelerimiz var, iktidardan da diğer muhalefet partilerinden de bu önergelere destek istiyoruz. Gelin, bir Meclis araştırması komisyonu kuralım, kimler suçluysa, kimler de değilse hepsi çıksın ortaya.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Diğer taraftan bölüşüm ilişkileri son derece bozuldu bu ülkede. 2021 Eylülde "faiz sebep, enflasyon sonuç" teziyle başlayan, ülkeyi ciddi anlamda krize sokan, ondan sonra da seçim sonrası, Haziran 2023'te "rasyonel politikalar" diye devam eden dezenflasyon politikası bugün ülkedeki bölüşüm ilişkilerini altüst etti. İşçinin, memurun, emeklinin durumu ortada. Şimdi, gene yıl sonu geliyor, emekli önümüzdeki yıl ne alacak, işçi, memur, onları konuşacağız.
Ben bir konuya daha değineceğim, yaklaşık üç hafta sonra gündemine girecek Türkiye'nin, asgari ücret. Bakın, asgari ücret konusu önemli çünkü aralık ayında toplanacak. Bu alan ülkedeki en problemli alanlardan biri. Bir: Türkiye dünyada asgari ücretle çalışanların en yüksek orana sahip olduğu ülkelerden biri. Asgari ücret ve civarında çalışanların oranı yüzde 50'ler seviyesinde, diğer ülkelerde ABD, OECD'de bu oran yüzde 4, yüzde 5.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Lütfen tamamlayınız.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - İki: Türkiye Avrupa Birliği ülkeleri içinde en düşük ücrete sahip ülkelerden biri.
Üç: Uygulanan yanlış politikalar sonucunda asgari ücret ile ortalama ücretler arasındaki fark kapanıyor. Adeta ortalama ücret asgari ücrete yaklaşıyor. Şöyle söyleyeyim: Bir de asgari ücret sadece asgari ücretle çalışanları etkilemiyor. İşsizlik yardımları asgari ücrete göre belirleniyor. Genel sağlık sigortası primi belli bir gelir düzeyi altında olanlarla ilgili olarak yine asgari ücrete göre belirleniyor. Diğer taraftan asgari ücret neydi? 28.075 liraydı, söyledik, "Bu kadar yüksek enflasyonun olduğu yerde asgari ücreti en azından 2 kere belirleyin, temmuzda da belirlensin" diye söyledik ama ne yazık ki belirlenmedi. Şimdi ekim de bakıyorum açlık sınırı 38.024 lira, 10 bin lira geçmiş asgari ücreti. Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 49.0124 lira, bekâr bir kişi için, 20 bin lira geçmiş ve enflasyona göre yapılan hesaplarda asgari ücret enflasyona göre eriyerek 22 bin liraya inmiş.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Sayın Türeli, mikrofonu son kez açıyorum.
Lütfen tamamlayın.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Asgari ücret tespitinde de ciddi sorunlar var çünkü Asgari Ücret Tespit Komisyonunun yaptığı hesaplamalarda bir işçinin geçimi için gerekli tutar belirleniyor oysa bütün ülkelerde asgari ücretle çalışanın ailesiyle birlikte insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmesi hedeflenmiş. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Beyannamesi böyle diyor, Avrupa Konseyine üye ülkelerin imzaladığı Avrupa Sosyal Şartı, Uluslararası Çalışma Örgütü, hepsi aynı şeyi söylüyor. Bu anlamda yapılması gerekenler var. Bir: Asgari Ücret Tespit Komisyonunun yapısı değiştirilmeli, bu 5+5+5; 5 Hükûmet, 5 işveren, 5 işçi temsilcisi. Zaten Hükûmet temsilcisi ile işveren bir araya geldi mi işçi temsilcisinin hiçbir önemi kalmıyor, hiçbir sözü olmuyor.
İki: Asgari ücret belirlenirken asgari ücretle çalışanın ailesiyle birlikte geçimi hedeflenmeli.
Üç: Asgari ücret için ayrı bir enflasyon hesabı yapılmalı çünkü asgari ücretlinin geliri düşük ve hayatında en çok -ne kullandığı- barınma, gıda, ulaşım masrafları var.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Tamamlayacağım Sayın Başkan eğer bir dakika daha verirseniz, istirham ediyorum.
BAŞKAN - Buyurun.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Dört: Asgari ücret insanca yaşanacak bir düzeye çıkarılmalı, reel ücretlerdeki gerileme telafi edilmeli ve esas olması gereken aslında çalışma hayatında grevli, toplu sözleşmeli sendikalaşma hakkı tanınmalı yani bu sayede asgari ücretlinin yaşam düzeyi de yükselmeli.
Türkiye'nin ihtiyacı, Uluslararası Çalışma Örgütünün normlarına uygun, sendikalaşan, kayıt dışının olmadığı bir çalışma yaşamıdır diyorum.
Teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum.
BAŞKAN - Şimdi Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Manisa Milletvekili Grup Başkan Vekilimiz Sayın Erkan Akçay.
Buyurun efendim.
ERKAN AKÇAY (Manisa) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Bu hafta Antalya'da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31'inci Taraflar Konferansı ve ilgili etkinlikler "COP31" adı altında düzenleniyor. Türkiye'nin çevre, iklim ve sürdürülebilir kalkınma konularındaki sorumluluğunu göstermesi bakımından önemlidir.
İklim meselesi yalnızca çevre başlığı değil; tarımı, suyu, gıdayı, enerjiyi, şehirleri ve gelecek nesillerin hakkını ilgilendiren stratejik bir meseledir. Türkiye kalkınma hedeflerinden vazgeçmeden doğayı koruyan, kaynaklarını verimli kullanan, yeşil dönüşümü millî menfaatleriyle uyumlu yürüten bir anlayışı güçlendirmelidir. Antalya'daki bu toplantının başarılı geçmesini, insanlık ve ülkemiz adına hayırlı sonuçlar getirmesini diliyorum.
Sayın Başkan, şehir yalnızca binaların, yolların ve meydanların toplamı değildir; şehir hafızadır, aidiyettir, komşuluktur; şehir aynı zamanda medeni bir şahsiyettir; şehir milletin yaşama biçimini, medeniyet tasavvurunu, gelecek anlayışını yansıtan müşterek bir emanettir. Şehir ile uygarlık birbirini içeren, tamamlayan iki kavramdır. Bu sebeple şehirleri değerlendirirken yalnızca kaç konut yapıldığına, kaç yol açıldığına, kaç binanın yükseldiğine bakamayız, asıl mesele o şehirlerde nasıl bir hayat kurulduğudur ve ayrıca şehir mimarisinin nasıl oluştuğudur? Bugün Türkiye'nin şehircilik anlayışını yeni bir ufukla birlikte düşünmek gerekmektedir çünkü Türkiye büyümektedir, nüfus hareketleri değişmekte, bazı ilçeler bölgesel merkez hâline gelmekte, ekonomik faaliyetler yeni alanlarda yoğunlaşmakta, vatandaşın kamu hizmetinden beklentisi çeşitlenmektedir. Bu tablo karşısında idari yapının hayatın gerisinde kalmaması gerekir. Eğer bir yerleşim yeri nüfusuyla, üretimiyle, ulaşımıyla, ticaretiyle, tarımıyla, turizmiyle, eğitim kapasitesiyle ve çevresine sunduğu hizmet kapasitesiyle büyümüşse onun idari statüsü, kurumsal imkânları ve kamu hizmetlerine erişim kabiliyeti de buna uygun biçimde değerlendirilmelidir. Mesele sadece harita üzerinde sınır çizmek değildir; mesele devletin vatandaşa daha yakın olmasıdır, mesele eğitimden sağlığa, güvenlikten sosyal hizmetlere kadar kamu hizmetlerinin daha hızlı, daha kaliteli ve daha erişilebilir hâle gelmesidir.
Yerinden yönetim ile idarenin bütünlüğü arasında sağlıklı bir denge kurulmalı, yerel yönetimler güçlenmeli fakat bu güç şeffaflıkla, hesap verebilirlikle, denetimle ve kamu yararıyla birlikte düşünülmeli ve yürümelidir çünkü belediyeler şehir rantının değil şehir emanetinin taşıyıcısıdır. Kamu kaynakları bazı kişilerin menfaatine değil; şehir halkının huzuruna, refahına ve geleceğine hizmet etmelidir. Büyükşehirler ve ilçeler arasındaki görev, yetki ve sorumluluk karmaşası da bu anlayışla yeniden ele alınmalıdır. Vatandaş hangi hizmetten kimin sorumlu olduğunu bilmelidir. İdare açık olmalı, görev alanları net olmalı, kaynak kullanımı denetlenebilir olmalıdır. Muhtarlıktan belediyeye, ilçeden ile, taşra teşkilatından merkezî yönetime kadar bütün kamu yapısı aynı hedefe yönelmelidir, hantal değil hadim bir devlet anlayışıyla. Türkiye'nin yeni idari ufku da bu anlayışla şekillenmelidir; hizmete yakın, denetimi güçlü, kaynakları temiz, yereli diri, merkezi kudretli ve Türkiye'nin bütün imkânlarını harekete geçiren bir devlet aklı. Geçtiğimiz günlerde Genel Başkanımız Sayın Devlet Bahçeli'nin açıkladığı Milliyetçi Hareket Partisinin 100 İl 1000 İlçe Projesi de bu kapsamda değerlendirilmelidir.
Sayın Başkan, devlet, kamu ve toplum hayatında öyle meseleler vardır ki yalnızca rakamlarla, tablolarla veya teknik izahlarla açıklanamaz çünkü o meselelerin merkezinde insan vardır, alın teri vardır, hukuk vardır, emek vardır, güven vardır, gelecek umudu vardır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
ERKAN AKÇAY (Manisa) - Vatandaş, devletine ve hukuk düzenine güvendiği için tasarruf eder, kurallara güvendiği için yatırım yapar, denetime güvendiği için birikimini emanet eder. Eğer bu güven zedelenirse, mesele artık sadece ekonomik bir mesele olmaktan çıkar, doğrudan adalet meselesi hâline gelir. Adalet, yalnızca mahkeme kararlarının sonunda ortaya çıkan bir kavram değildir. Adalet, vatandaşın "Ben sahipsiz değilim." diyebilmesidir. Adalet, güçlü olanın zayıfı ezemediği, bilgiyi elinde tutanın bilgisiz olanı istismar edemediği, gücü fazla olanın kuralı kendi lehine bükemediği bir kavramın adıdır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.
ERKAN AKÇAY (Manisa) - Tamamlayacağım Sayın Başkanım.
Bu sebeple, bugün üzerinde durmamız gereken temel mesele, milletimizin hukuk düzenine, denetim mekanizmasına ve kamu otoritesine duyduğu güveni tahkim etmektir. Hiç kimsenin emeği, belirsizliğin içinde kaybolmamalı. Hiçbir vatandaşımız karmaşık işlemler, kapalı yapılar, eksik denetimler veya uzayan süreçler sebebiyle mağduriyet duygusuna da kapılmamalıdır. Önemli olan yalnızca kriz ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek değil; önceden görmek, zamanında denetlemek, haksızlığı önlemek ve mağduriyet olmuşsa adaletin kapısını gecikmeden açmaktır. Elbette adalet aceleye getirilemez; yargı ciddiyetle, delille, usulle ve hakkaniyetle somut gerçeği tespit edip işleyecektir fakat gecikme de kendi başına bir haksızlığa dönüşmemelidir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.
ERKAN AKÇAY (Manisa) - Tamamlıyorum.
Çünkü bazı haklar vardır ki geç teslim edildiğinde eksilir, bazı mağduriyetler vardır ki aylarca, yıllarca beklendiğinde derinleşir. Adaletin gecikmesi yalnızca bireysel bir sorun değildir, kamu vicdanını da etkiler. "Haksızlığın hızlı, hakkın yavaş ilerlediği" duygusuna kapılırsa toplum, hukuk düzenine duyulan güven de zedelenmeye başlar. Güvenin zedelendiği yerde ekonomi zayıflar, hukuk tartışılır ve devlet itibarı zarar görür. Bizim anlayışımız açıktır Milliyetçi Hareket Partisi olarak, adalet ve hukuk güçlüden yana değil haklıdan yanadır. Denetim göstermelik değil caydırıcı olmalıdır. Şeffaflık istisna değil kural olmalıdır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ERKAN AKÇAY (Manisa) - Tamamlayacağım Sayın Başkanım.
BAŞKAN - Buyurun.
ERKAN AKÇAY (Manisa) - Teşekkür ederim.
Hesap verebilirlik kamu düzeninin vazgeçilmez şartıdır. Devletin kudreti yalnızca hüküm kurmasında değil vatandaşına gecikmeden hakkını teslim etmesinde görülür.
Sayın Başkan, bu düşüncelerle, Milliyetçi Hareket Partisi olarak, Türkiye Cumhuriyetinin kurumlarına, adalete güveniyoruz ve inanıyoruz diyorum.
Teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum.
BAŞKAN - Şimdi Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Grup Başkan Vekili Kars Milletvekili Sayın Gülüstan Kılıç Koçyiğit.
Buyurun.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Teşekkür ederim.
Sayın Başkan, sayın vekiller; ben de Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Evet, acılı olayları, yası konuşuyoruz; kaybettiğimiz işçileri konuşuyoruz. Türkiye'nin dört bir yanından işçiler uğurlanmaya devam ediliyor ve o anlamıyla da aslında gerçekten acımız büyük, bunu bir kez daha ifade etmek istiyorum. Bu, bir gün konuşacağımız, ertesi gün unutacağımız, dün dile getirip bugün normal hayatımıza devam edeceğimiz bir mesele değil Sayın Başkan çünkü bu ülkede milyonlarca işçi aynı karanlık düzenin içerisinde her gün, gün doğumundan gün batımına kadar çalışıyor; yaşamaya çalışıyor, evine ekmek götürmeye çalışıyor, çocuklarının nafakasını kazanmaya çalışıyor ve hayatta kalmaya çalışıyor. O anlamıyla, konuştuğumuz, alelade, öylesine, istisnai olan bir kaza değil; aslında, bu ülkede işçilerin nasıl bir emek rejiminin içerisinde çalıştıklarının, nasıl bir kölelik düzeni içerisinde olduklarının ya evde aç kalmakla ya da çalışırken ölmek arasında nasıl tercihe zorlandıklarının açık ve net göstergesi. Bu ülkede ne yazık ki insan yaşamı sudan ucuz; insanların yaşamı, patronlarının kârının yanında hiçbir değeri olmayan bir mesele olarak konuşuluyor.
Şimdi, biz konuşurken "18" diyoruz, sayısı bile çok acı, "18" derken gelip geçiyor ama bakın, Değerli Başkanım, 18 aileden, 18 yürekten, 18 candan, 18 hayattan, 18 hayalden, geride kalmış 18 insandan, acılı ailelerden bahsediyoruz. Biri burada bunu söylesin ya, bunun sorumlusu kim? Bunun sorumlusu kim? İki gündür burada haykırıyoruz ya. Kıyamet değilse de bir şeyler kopmalı, bu düzen değişmeli; bu işçi kanının üzerine, işçinin emeğinin üzerine, işçinin canının üzerine kurulan, birilerinin fildişi kulelerinde oturduğu, parasına para kattığı, birilerinin de can pazarında çalıştığı bu düzen değişmeli. Orta Çağ'daki kölelik düzeninin modernleşmiş hâlini konuşuyoruz, bir tek işçilerini toplama kamplarına kapatmadıkları kaldı, her şeyini aldılar işçilerin; örgütlenme hakkını aldılar, itiraz etme hakkını aldılar, grev hakkını aldılar, sendikalaşma hakkını aldılar. Emeğe el koyan bir düzen var, bir patronlar sistemi var, bir sermaye düzeni var. Açıkça soruyoruz: Bu 18 yoldaşın, bu 18 canın, bu 18 işçinin, emekçinin ölümünün sorumlusu kim, kimin kapısına gideceğiz biz? Bir sorumlusu olmalı değil mi? Var bir sorumlusu mutlaka. Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan hâlâ nasıl o koltukta oturuyor ya? Onun bakanlığı dönemindeki kaçıncı iş cinayeti bu? Avrupa'da herhangi bir ülkede bir kaza oluyor, tren kazası, şu, bu, bakanından tut başbakanına kadar istifa ediyor, "Ben sorumluyum, korumam gereken insanları koruyamadım, çalışma alanımda yeterli önlemi alamadım." diyor. Bizde bir bürokrat ya, bir üst düzey bürokrat, biri istifa ediyor mu? Etmiyor. Niye etmiyor? Umurunda değil ki Sayın Başkan. Dün gittiler cenazeye, akşam döndüler evlerine; onları çocukları karşıladı, eşleri karşıladı, ailelerine döndüler ama o gittikleri cenaze evlerinde ağıtlar hâlâ yükseliyor. 25 yaşında, 24 yaşında gencecik insanlardan bahsediyoruz. Buna kimin hakkı var, kimin hakkı var? Biz burada niçin varız? Halkımızın refahı için değil mi, mutluluğu için değil mi, onları daha iyi koşullara ulaştırmak için değil mi? Niçin siyaset yapıyoruz? Niçin bu partiler var? Niçin bu Millet Meclisi var? Niye milletvekilliği kurumu var; bir gün başsağlığı dileyip ertesi gün her şey yolundaymış gibi davranalım diye mi? Bakın, ne olacak biliyor musunuz? HABAŞ dönecek, bu ailelere kan parası vermek isteyecek, vicdanını rahatlatmak için, olayın üstünü kapatmaya çalışacak. Her iş kazasında olduğu gibi; Dilovası'nda, İliç'te, Uludağ'da Kartalkaya'da ve diğer bütün iş cinayetlerinde olduğu gibi, üstünü kapatacaklar, unutturmaya çalışacaklar, insanlar haklarını aramasın diye türlü baskılar yapacaklar.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayınız.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ondan sonra, bu dünyada sayılı olan Ferrari'sine binecek HABAŞ'ın patronu, gözde fildişi kulesinde, yalısında oturacak; almadığı baret için, maliyet olarak gördüğü baret için işçi ölecek; maliyet olarak gördüğü, almadığı ambulans için işçi ölecek; maliyet olarak gördüğü, çalıştırmadığı iş sağlığı güvenliği uzmanı için işçi ölecek; yapılmayan denetim için işçi ölecek ve bu ülkede hâlâ iktidar partisi kalkacak burada, kürsüden bize "Her şey yolunda, denetim yapıyoruz, şunu yapıyoruz, bunu yapıyoruz."u anlatacak. Gidin, 18 işçi kardeşimizin ailelerinin gözlerinin içine bakıp söyleyin "Biz denetim yaptık." diye, gidin oraya söyleyin, gidin "Biz HABAŞ'ın patronunu kayırmıyoruz, her şeyi yapıyoruz." deyin, gidin onlara söyleyin, ondan sonra gelin burada konuşun. Unutmuyoruz, unutmayacağız, hesap soruyoruz, sormaya da devam edeceğiz. Bu düzen değişmeli Sayın Başkan.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bu düzeni bize kader gibi dayatan bu anlayışı kabul etmiyoruz. Bu, bir kader değil! Bu, bir kader değil! Bir avuç milyarder için bu ülkenin halkları inim inim inletiliyor; açlığa, yoksulluğa, sefalete mahkûm ediliyor. Bu, bir kader değil! İşçinin emeğinin, kanının üzerine bir sistem kurulmuş. Bu, bir kader değil! Ama en başta burada yasa yapıcıların, milletvekillerinin en büyük sadakati olan halka sadakatinin yerine getirilmesi gerekiyor. Buraya patronlar için, sermaye için yasa geldiğinde "El vicdan! Biz bu yasaya onay vermeyiz." diye vicdanlarının ayağa kalkması gerekiyor. Her şeyi sermayeye peşkeş çeken bu anlayışın karşısında durmak gerekiyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, son kez açıyorum mikrofonunuzu.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - İşçilerin öldüğü, iş yerlerinin mezar hâline geldiği bu sistemi değiştirmek gerekiyor Sayın Başkan, değiştirmek gerekiyor. Bakın, yukarıda tartışıyoruz "Bugün hangi önergeyi indirelim?" diye. O kadar kötü bir tercih içindeyiz ki, bir taraftan yaşamını yitiren 18 masum insan, emekçi, bir taraftan 455 bin, 500 bine yakın birinci derecede fon vurgunundan mağdur olanlar. İkincisi, borsadaki hisseler düştüğü için milyonlarca insanın zarar ettiği bir sistemin içindeyiz. Hangi kötülüğü konuşacağız diye sıralama yapıyoruz ya! Önümdeki notlara bakıyorum, hangisini dile getireyim bilemiyorum Başkan. Az önce Silivri açıklarında batan teknenin -hâlâ 8 kişinin cenazesine ulaşılamamış- yakınları geldi, iki gözü iki çeşme ağlıyorlar, "Muhatabımız yok." diyorlar ya! "İçişleri Bakanlığı diyor 'Ulaştırma Bakanlığı', 'Ulaştırma Bakanlığı' diyor 'İçişleri Bakanlığı.' 700 metre derinlikte yatıyor benim akrabam." diyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Bitireceğim Sayın Başkan.
BAŞKAN - Son cümlenizi alayım.
Buyurun.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - "Bu devlet benim 700 metre derindeki cenazeme ulaşamayacak acziyette mi?" Her şey para bulan bu ülke, fon vurgununda 20 milyar doları batıran bu ülke, insanların emeğine çöken bu ülke, Silivri açıklarında halkın 8 cenazesini yukarı çıkaracak teknik ve ekonomik güce sahip değil mi? Çıksın biri bize söylesin.
Fatma Betül Sayan'ı tutukladılar, ne güzel değil mi! Oh, günah keçisi, bir kişiyi buldular, herkes sıyrıldı İçinden. 120 kişi tutuklu Sayın Başkan, "örgütlü suç" deniliyor. Kim bu örgütün başı? Yöneticisi kim? Ayakları kim? Hangi kurumda, hangi kişiye kadar uzanıyor? Bilmek istiyoruz, listeyi açıklasınlar bize. Mecliste komisyon kuruluncaya kadar bu sürecin takipçisi olacağız. Hiçbir güç bu sürecin üstünü örtemez.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Örtemiyorsunuz, örtemeyeceksiniz de.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına Grup Başkan Vekili, İstanbul Milletvekili Sayın Gökhan Günaydın.
Buyurun Sayın Günaydın.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Değerli milletvekili arkadaşlarım, evet, dün İzmir Aliağa'da 19 kardeşimiz hayatlarını kaybetti. Aslında 18 kişi kazada, iş cinayetinde hayatını kaybetti, 1 kişi kardeşinin acısına dayanamayarak fabrikanın önünde kendisini yaktı. Böyle bir olayı yayın yasağıyla geçiştirmeye çalışan bir alçaklığın içerisindeyiz. Buraya yayın yasağı getireceğine bu olayı Türkiye'nin her tarafına duyurmaya çalış ve buralardan bir önlem geliştirmeye çalış. Çünkü Aliağa'daki HABAŞ'taki istisnai bir tekil olay değil, "..."[1] bir olay değil. Bu olaylar Türkiye'nin her yerinde her gün tekrar ediliyor. Dünyada iş cinayetlerinde 1'inci sıraya yerleşmiş memleket, 19 kişi ölmüş, yaptığınız şey, Bakan olacak zat "Denetleme yaptık." diye açıklama yapıyor, RTÜK'ünüz de yayın yasağı getiriyor. Yazıklar olsun! 19 kişi ölmüş, bir bakan buradan bir vicdan muhasebesi yapmayacak, istifa etmeyecek de ne zaman istifa edecek? Utanma, arlanma duygunuzu nerede bıraktınız! Kendisini iş yerinin önünde kardeşinin kaybı nedeniyle yakan adam da sizde bir empati yaratamıyorsa ne zaman insanlığınızı hatırlayacaksınız! Bu tablo Türkiye'nin içine düşürüldüğü sadece iş cinayeti tablosunu değil, ahlak ve vicdan kaybını da çok açık bir şekilde ortaya koymaktadır.
Vedat Işıkhan'ı daha fazla televizyonlarda "Denetim yaptık." derken görmek istemiyoruz, aslında onu hiç görmek istemiyoruz. Artık istifa etsin, çeksin gitsin, bir sorumluluk üstlensin; Türkiye Büyük Millet Meclisi de denetimi taşere eden sistemleri yasalaştırmaktan vazgeçsin, milletin vekili olduğunu hatırlasın iktidar bloku ve gerçekten memleketin çocuklarını, emekçilerini koruyan, en azından dünya ortalamasına bu meseleyi getirebilen bir anlayışı şu turuncu koltuklardan üretmeye çalışın. Birazcık vicdan, birazcık ahlak, birazcık sorumluluk.
Gelelim fon meselesine. "Efendim, nereye kadar giderse gitsin!" Yahu nereye kadar gideceği çok açık. 1 ila 16 Eylül tarihleri arasında 440 kişi 401 milyar lirayı çaldı götürdü. Vatandaşın parası içeride kaldı, onlar paraları cebine koydular, çaldılar götürdüler. Liste nerede? Beyler, liste nerede? Bize masal anlatmayın. Utanmıyor musunuz buraya çıkıp da saçma sapan şeyler anlatmaya! Açıkla listeyi, kim varsa görelim. Bu Meclise sık sık gelip de ona buna laf atan adamlar vardı, bak, çoktandır hiç görünmüyorlar. Adlarının üzerinde dünya kadar laf dolanıyor. 60 vekilden söz ediliyor. Bırakın 60'ı, inşallah hiç yoktur ama "Ben buradan para çalmadım." diyen arkadaşları olarak sizlerin, eğer öyleyseniz sizlerin de çıkıp bu listenin açıklanmasını talep etme hakkınız var, talep etme sorumluluğunuz var. Bunu talep etmediğiniz sürece iktidar bloku her şeyiyle bu suçlamanın altındadır. Listeyi saklayan demek ki o listede saklanması gereken bir şey buluyor da saklıyor. Bir kişi varsa orada Yeni Partili, en önce onu açıklayın. Yeter artık!
İkincisi, 41 firma var manipülasyonlarla bu soyguna zemin hazırlamış. Bugüne kadar bunlardan 16'sına soruşturma açılmış, 16'sına, sadece bu 16'sına. Sebep ne? SPK bunlara soruşturma izni vermiş de öbürlerine vermemiş. Ya, anlattık işte, bak, Gündoğdu Gıdayı ben anlattım, ondan sonra soruşturma açtınız, Özata'yı önce ben anlattım. Bunların alayı AKP'li. Altınkılıç, gene AKP'li. Bunlara soruşturma açılmış, daha yükseklere açamadınız mı daha soruşturma? Bak, bunları anlatıyorum ben, Kileri de anlattım. Dedim ya, 20 milyar dolar olmuş Kiler yani Koç 13 milyar dolarken, İş Bankası 6 milyar dolarken Kilerdeki spekülasyonda Kiler 20 milyar dolar olmuş dedim, siz adama bir soruşturma açmıyorsunuz, adam bana 5 milyon liralık tazminat davası açıyor. Beyler, Vahit Kiler benden 5 milyon lira istiyor. Vahit Kiler için 5 milyon, 5 milyar bir şey değil.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Ben sana söyleyeyim Vahit Kiler: Ben seninle hâlleşirim. Ben o mahkemeye geleceğim, yüreğin yetiyorsa sen de gel ama sen bu memleketin parası çalınan insanlarıyla nasıl hâlleşeceksin, mesele buradadır. Ve bunları koruyanlar bu memleketin yüzüne nasıl bakacaklar, asıl mesele buradadır.
Şahap Kavcıoğlu, daha dün diyordu ki: "BDDK'nin bu işlerle bir alakası yok." Ya, alakası yok, yardımcın tutuklanmış, 2 daire başkanın tutuklanmış, adam bir gece karanlığında arabasının içerisinde ölü bulunmuş, adamla en son konuşan sensin. Peki, ölü bulunan adam kimin ortağı? Hayati Yazıcı'nın oğlunun ortağı. Oğlunun ortağı dayanamıyor intihar ediyor, ama onun diğer ortağı Hayati Yazıcı'nın oğlu Mustafa Yazıcı elini kolunu sallaya sallaya dolaşmaya devam ediyor, üzerindeki mal varlığı tedbirini bile sürdüremiyorsunuz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Ondan sonra "Ucu nereye varırsa varsın..." Ucunun nereye varacağını biliyoruz. Onun için açıklayamıyorsunuz o ucunu, değmesi gereken yere biz değdirttireceğiz, onu size çok açık söyleyeyim.
Şahap Kavcıoğlu, affını talep etmiş arkadaş, öyle mi? Affını talep etmiş, affıyla kurtulacak. Ha, bir kişi daha var, bu Erişah Arıcan. Erişah Arıcan acaba ne zaman affını talep edecek? Bugün mü, yarın mı? Bu düzenin kurucuları kimler? Bu düzen siz olmadan yürür mü sanıyorsunuz? Bunu hepimiz biliyoruz.
İki konu daha var getireceğim. Yahu, 1973'te bu memlekette ilk Boğaziçi Köprüsü yapıldı. 1980'li yıllarda da ilk otoyollar yapıldı. Vatandaştan toplanan vergiyle yaptılar bunları. Oralardan, bir köprüden 59 liraya geçiyoruz. Sizin yaptığınız ve yap-işlet-devretle yaptığınız köprülerde 1.170 lira vatandaş ödüyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, son kez açıyorum.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Bir de 1 katını devlete ödetiyorsunuz. Arkadaş, soygun yetmiyor. Şimdi bir de HGS soygunu geçti. Bakın, ben Meclisin bana tahsis ettiği araçla gidiyorum Kuzey Marmara Otoyolu'na ya da Niğde Otoyolu'na. Arabanın önünde ışık yanıyorsa derhâl açılıyor. Eğer arabada ışık yanmıyorsa açılmıyor, duruyoruz. Niye açmıyorsun? "Efendim, okuyamadı plakayı." Ulan, aynı plaka, önünde ışık yanarken okuyor da ışık yanmazken niye okuyamıyor? Artık bu benim için bir oyun hâline geldi, deniyorum. Işık yanmıyor ve okumuyor. Ne yapmaya çalışıyorlar, biliyor musunuz? Plakaya arkadan yazıyorlar. Sonra on beş gün size bir tebligat gelmiyor. On beş güne kadar tebligat gelmezse 2 katına çıkıyor, sonra o da aşarsa 4 katına çıkıyor. Bakın, size bir vatandaşın bana gönderdiği tabloyu söylüyorum. Adamın geçiş ücreti 2.465 lira, cezası 9.860 lira.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Son cümlenizi alayım.
Buyurun.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Ceza tutarı, ödenecek tutar 26.495 lira. Yani 2.500 liralık geçiş ücreti için 9 bin lira ceza yazıyorsunuz, bir de zengin edeceğiniz avukatlar var, o da 20 bin lira kazanıyor bir dosyadan. Hiç mi Allah'tan utanmazsınız ya, hiç mi kuldan korkmazsınız! (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
Son konum Başkanım, Diyanet İşleri Başkanlığı murakıplık, görevde yükselme sözlü sınavı... Diyanet İşleri Başkanlığı değil mi, hakkı hukuku en çok bilmesi gereken yer. Adam yazılı sınavdan 80 almış, sözlüden 55; yazılıdan 86, sözlüden 58; yazılıdan 82, sözlüden 56; yazılıdan 86, sözlüden 56 almış. Sır ne burada? Mülakatta 70'in altında olanı eliyorlar.
Şimdi, Diyanet İşleri görevlileri bize ulaşıyorlar, diyorlar ki...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Bitiriyorum Başkanım, istirham ediyorum ben de.
BAŞKAN - Peki, buyurun.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Önemli bir konu, yetişmiyor, memleketin gündemi yetişmiyor.
Şimdi, arkadaşlar bana yazmışlar, diyorlar ki: "Bu sınavdan, mülakattan geçen 350 kişinin -yani hakkı olmadığı hâlde murakıplık sınavında yönelttikleriniz ve yükselttikleriniz- akrabaları kimler Diyanette? Sınav komisyonlarında kimlerle ilişkileri var? Sınav tutanakları, puanları ve cetvelleri incelensin; ses, görüntü kayıtları incelensin; hukuka aykırılıklar tespit edilsin, hakkımızı hukukumuzu koruyun." Bir memleket düşünün ki Diyanet İşleri Başkanlığı yaptığı yazılı sınavda başarılı olanları mülakatta eliyor. Hiç mi utanmazsınız ya, hiç mi arlanmazsınız!
Başka sözüm yok. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Grup Başkan Vekili Manisa Milletvekili Sayın Bahadır Nahit Yenişehirlioğlu.
Buyurun efendim,
BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ağaçlandırma ve erozyonla mücadele iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltma ve biyoçeşitliliği koruma açısından hayati bir önem taşımaktadır. 11 Kasım Millî Ağaçlandırma Günü Türkiye'nin yeşil dokusunu koruma ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma kararlılığının güçlü bir simgesidir.
AK PARTİ olarak doğa sevgisini ve çevre hassasiyetini tüm kalkınma politikalarının merkezine yerleştirerek cumhuriyet tarihinin en büyük ağaçlandırma hamlelerini kesintisiz, hep birlikte sürdürmekteyiz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde ilan edilen Geleceğe Nefes vizyonuyla taçlandırılan bu özel gün Sayın Cumhurbaşkanımızın doğaya ve yeşil vatana atfettiği müstesna önemin en net göstergesidir.
Her yıl 11 Kasımda milyonlarca fidanın toprakla buluşması toplum genelinde güçlü bir çevre bilinci, doğa sevgisi ve ortak sorumluluk duygusunu oluşturmaktadır. Zira, toprağa diktiğimiz her bir fidan yarınlarımızın harcına kattığımız güçlü bir umut, evlatlarımızın geleceğine sunabileceğimiz en ulu, en yeşil mirastır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Antalya'mızın mavi ile yeşili kucaklayan ev sahipliğinde gerçekleşen COP31 Zirvesi küresel iklim diplomasisi için tarihî bir eşik oluşturmuştur. Toprağımızın kuraklıkla nefessiz kaldığı, ormanlarımızın alevlerle sınandığı ve küresel ısınmanın 1,5 derece sınırına dayandığı bu kritik dönemde evlatlarımızın yarınlarını korumak adına artık sözün ötesine geçme, doğrudan eyleme imza atma vakti olduğunu düşünüyoruz.
AK PARTİ olarak iklim kriziyle mücadele geleceğimizin en kritik sorumluluklarından biri, sürdürülebilir kalkınmamızın stratejik bir kaldıracı olarak ortaya çıkmaktadır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü liderliği ve vizyonu doğrultusunda Türkiye, yeşil dönüşümden yenilenebilir enerjiye, 2053 Net Sıfır Hedefi'mizden doğa dostu projelere kadar tam anlamıyla küresel bir uygulama zirvesini, iradeyi ortaya koymaktadır. Bu dev zirvenin mimarlarından COP31 Başkanı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum'a ve gecesini gündüzüne katan tüm mesai arkadaşlarına yürekten teşekkür ediyor, COP31'in ülkemiz ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tüm karamsar senaryolara ve karalama kampanyalarına rağmen Türkiye, bölgesel gerilimlerin tam ortasında parlayan bir yıldız gibi yükselmeye devam etmektedir. Bu yükselişin en somut örneklerinden biri de ihracat rakamlarımızdır: Ekim ayında ihracatımız yüzde 8,1 artışla 25,9 milyar dolara ulaşarak cumhuriyet tarihimizin en yüksek ekim ayı rekorunu kırmıştır. Yıllıklandırılmış bazda 285,6 milyar dolara ulaşan ihracatımız, bu ivmeyle mal ve hizmet ihracatı hedeflerimizi geride bırakarak yeni bir zirveye ulaşacağımızın işaretini vermektedir. Yüksek teknoloji ihracatımızın 118,6 milyar dolara ulaşması ve savunma sanayimizin 12 aylık bazda 11,3 milyar doları aşması bağımsız ekonomik gücümüzün nişanesidir. Dış ticaret açığımızı yüzde 11,4 azaltan bu tablo milletimizin ortak zaferidir. Bizler sadece rakamları büyütmüyoruz, üretimle harmanlanan, büyük bir inançla kök salan ve coğrafyasında pusula hâline gelen küresel bir Türkiye'yi tarihe mühür gibi vuruyoruz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde milletimizin ali çıkarlarını ve huzurunu her şeyin üstünde tutan bir adanmışlıkla, bölgesinde huzurun teminatı olan vizyonuyla coğrafyasına yön veren, yarınların ufkunu aydınlatan güçlü Türkiye için durmaksızın çalışmaya devam edeceğiz.
Sayın Başkan ve değerli milletvekillerim, bölgede gece gündüz demeden sürdürdüğümüz kesintisiz çalışmalar, kararlı yatırımlar ve azimli çabalar neticesinde Gabar Dağı bugün huzurun ve umudun sesiyle anılmaya başlamış, bağrından yine son derece sevindirici bir haberle müjdelemiştir. Gaziler ve Çardaklı sahalarında fiilen başlatılan üretimle birlikte tam 135 milyon varillik yeni bir petrol rezerv potansiyeli istikbale kararlılıkla yürüyen ülkemizin stratejik kazanç hanesine altın harflerle yazılmıştır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Tamamlıyorum.
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Karadeniz'in derinliklerindeki doğal gaz keşiflerinden Gabar'ın zirvelerindeki petrol üretimine, Eskişehir'in nadir elementlerinden Doğu Akdeniz'deki kararlı arayışlara kadar uzanan bu jeopolitik başarılar Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın vizyoner, yerli ve millî liderliğinin somut bir tezahürüdür. Ülkemize ve aziz milletimize bu haklı gururu yaşatan geleceğe atılan bu tarihî adımların hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum. Bu devasa vizyonun hayata geçirilmesinde büyük bir kararlılık gösteren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız Sayın Alparslan Bayraktar'a, sahada ter döken tüm mühendis ve işçi kardeşlerimize, bu başarı hikâyesinin ardındaki tüm enerji ordumuza şükranlarımı sunuyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz.
Birleşime beş dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati: 15.39
İKİNCİ OTURUM
Açılma Saati: 15.55
BAŞKAN: Başkan Vekili Yusuf BEYAZIT
KÂTİP ÜYELER: Nermin YILDIRIM KARA (Hatay), Kurtcan ÇELEBİ (Ankara)
----- 0 -----
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 16'ncı Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.
Gündeme geçiyoruz.
Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır.
YENİ YOL Partisi Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.
11/11/2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Danışma Kurulu 11/11/2026 Çarşamba günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.
|
| Bülent Kaya |
|
| İstanbul |
|
| Grup Başkan Vekili |
Öneri:
İstanbul Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Bülent Kaya tarafından, sermaye piyasalarında yatırım fonları üzerinden gerçekleştirilen usulsüz işlemler ve haksız kazanç faaliyetleriyle bağlantılı siyasi isimlerin ve kamu görevlilerinin tespit edilmesi, siyasi nüfuz ve makamlarını kullanarak usulsüz işlemlere aracılık edip etmediklerinin, menfaat ilişkilerinin ve soruşturma süreçlerinde siyasi koruma veya ayrıcalıklı muamelede bulunup bulunmadığının araştırılması ve olayın bütün yönleriyle aydınlatılması amacıyla 11/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan Meclis araştırma önergemizin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerin 11/11/2026 Çarşamba günkü birleşiminde yapılması önerilmiştir.
BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere YENİ YOL Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Bülent Kaya.
Buyurun Sayın Kaya. (YENİ YOL, CHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
YENİ YOL GRUBU ADINA BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülke olarak 17 Eylülden itibaren haberdar olduğumuz ama hem Maliye Bakanının hem Adalet Bakanının açıklamalarından iktidar partisinin ise çok daha evvelden haberdar olduğu anlaşılan bir manipülasyon, bir dolandırıcılık, bir hırsızlık vakası yaklaşık iki aydır ülke gündemimizi meşgul etmeye devam ediyor ve anlaşıldığı kadarıyla da önümüzdeki günlerde de meşgul etmeye devam edecek. Belki de Türkiye siyasetinde ilk kez bu kadar yaygın bir soygun ve bu kadar yaygın bir soygunun da iki ay kadar bir süre gündemde kaldığı başka bir vaka olmamıştır çünkü hep Türkiye için derler ya "Bir mesele gündeme gelir, birkaç gün konuşulur, ondan sonra yepyeni bir mesele gündeme gelir ve o gündemden düşer." Hayır, ülkede ne kadar gündem değişirse değişsin iki aydır, her gün yeni bir operasyonla, her gün yeni bir isimle, her gün yeni bir iddiayla bu fon soygunu ülkemizin gündeminde kalmaya devam ediyor ve gündemde kaldıkça da piyasalara güven verilmediği için, maalesef, ekonomik kayıplar daha fazla oluyor.
17 Ağustosta biz patlayan kanalizasyondan akan lağımları sadece gördük. 17 Eylüle gelinceye kadar acaba o lağımın içerisinden ne tür pislikler aktı, bunların da ortaya çıkarılması lazım. Sadece 17 Eylül günü o meşhur olan fonlarla ilgili patlayan kötülüklerden bahsetmiyoruz. Bugüne kadar neler yapıldı da bu toplumun ruhu duymadan birilerinin cebine paralar girdi? Bunları hep beraber oturup konuşmak durumundayız. Siyasetçi, bürokrat, piyasa aktörleri; iş dünyasının içerisinde olduğu örgütlü bir suç var burada. Adalet Bakanı da böyle tanımladı; biz, zaten, ilk günden beri bunun birkaç muhterisin olayı olmadığını sizlere ifade etmeye çalıştık.
Eskiden bu Genel Kurulda konuşurken hep "Sayın Başkan, değerli milletvekilleri" diye söze başlanırdı çünkü muhataplar hep milletvekilleriydi. E, bugün, fon vurgunu gibi, fon soygunu gibi önemli bir meseleyi konuşurken bile iktidar sıralarında sadece 4-5 milletvekili arkadaşımız olduğu için artık "değerli milletvekilleri" diye hitap etmekten de imtina ediyoruz, "aziz milletimiz" diye seslenmek durumunda kalıyoruz.
Sizler sağır kalabilirsiniz, sizler bu olay yokmuş gibi Türkiye'de yaşıyor olabilirsiniz. Az evvel değerli Grup Başkan Vekilimiz Turhan Bey dedi ki: "Bizim muhalefet kulislerinde neler konuştuğumuzu bir duysanız." Ben de Turhan Bey'e dedim ki: "Biz muhalefet kulislerinde tahminleri konuşuyoruz. İktidar kulislerinde isim isim bildiklerini, 'Ya, falanca ağabeyimiz de bu işin içindeymiş, falanca milletvekilimiz bu işin içindeymiş, falanca arkadaşımız bu işin içindeymiş, falanca bürokrat bu işin içindeymiş.' diye isim isim konuşuyorlar bu yolsuzlukları." Dolayısıyla Sayın Cumhurbaşkanımız Güney Kore dönüşü ne dedi?
HALUK İPEK (Amasya) - Kim konuşuyorsa söyle onu!
BÜLENT KAYA (Devamla) - "Hiç ummadığımız isimler var bu işin içerisinde."
HALUK İPEK (Amasya) - Kim konuşuyorsa onu da söyle!
BÜLENT KAYA (Devamla) - Sayın Cumhurbaşkanına bir sorun hiç o ummadığı isimler kimler?
HALUK İPEK (Amasya) - Sallayıp duruyorsun! Bak, kim konuşuyorsa isim ver!
BÜLENT KAYA (Devamla) - Genel Kurula hitap ediyorum.
GÖKÇE GÖKÇEN (İzmir) - Listeyi açıklayın, iki ay oldu, listeyi açıklayın!
BÜLENT KAYA (Devamla) - Sayın Cumhurbaşkanına sorun, Cumhurbaşkanı hani diyor ya "Ummadığımız isimler..."
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - "Ummadığımız isimler..." diyor, kim o ummadığınız isimler?
HALUK İPEK (Amasya) - Kim olduğunu...
BÜLENT KAYA (Devamla) - Sayın Cumhurbaşkanı konuşuyor Haluk Bey.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Kim o ummadığınız isimler, onları söyleyin!
BÜLENT KAYA (Devamla) - Sayın Cumhurbaşkanı konuşuyor, "Ummadığımız isimler..." diyor, siz o ummadığı isimlerden biri değilseniz itiraz etmeyin.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - 440 kişiyi açıklayın!
BÜLENT KAYA (Devamla) - Siz Sayın Cumhurbaşkanının o ummadığı isimlerden biri değilseniz itiraz etmeyin, bırakın o ummadığı isimler konuşsun; size ne oluyor? Sayın Cumhurbaşkanı konuşuyor isimleri ya ben konuşmuyorum, siz niye gocunuyorsunuz?
HALUK İPEK (Amasya) - "Konuşuyor." diyorsun...
BÜLENT KAYA (Devamla) - Bırakın, Cumhurbaşkanının o ummadığı isimlerden biri olup olmadığınızı konuşun ya!
HALUK İPEK (Amasya) - Hangi milletvekilleri...
BÜLENT KAYA (Devamla) - Allah rızası için Cumhurbaşkanını hayal kırıklığına uğratan isimler var, kalkmış buradan bana laf atıyor ya! Bana laf yetiştireceğine bu soygunu yapanların peşine düş. Biraz bunlardan rahatsızlık hissedin ya! Allah'tan korkun ya! Biraz rahatsızlık hissedin! (YENİ YOL, Yeni Parti, CHP ve İYİ PARTİ sıralarından alkışlar)
SELAMİ ALTINOK (Erzurum) - Kimse lanet olsun ona!
BÜLENT KAYA (Devamla) - Cumhurbaşkanını hayal kırıklığına uğratan isimler var ya! Kimler bunlar? Bizden dolayı hayal kırıklığına uğramıyor herhâlde. Atadığı kişilerden, göreve getirdiği kişilerden, güvendiği kişilerden dolayı hayal kırıklığına uğrayan bir Cumhurbaşkanı var, hâlâ bana "İsimleri açıkla." diyor. Cumhurbaşkanı açıklasın, biliyor listeyi ki hayal kırıklığına uğruyor.
SELAMİ ALTINOK (Erzurum) - Bu alçaklar, bu namussuzlar...
BÜLENT KAYA (Devamla) - Neye itiraz ediyorsun Sayın Bakan, neye itiraz ediyorsun! Sayın Cumhurbaşkanını hayal kırıklığına uğratan isimlerden biri sen misin cevap veriyorsun?
SELAMİ ALTINOK (Erzurum) - Bu alçaklar, namussuzlar kimse...
BÜLENT KAYA (Devamla) - Bu alçakları, bu namussuzları ortaya çıkaralım diye uğraşıyoruz.
NURTEN YONTAR (Tekirdağ) - Açıklayın o zaman!
GÖKÇE GÖKÇEN (İzmir) - Korumayın!
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Bu pislikten rahatsız olan herkes bu önerilere "Evet." demek zorundadır.
SELAMİ ALTINOK (Erzurum) - Allah belalarını versin!
BÜLENT KAYA (Devamla) - Başkalarının namussuzluklarını burada örtmek bir milletvekiline yakışmaz.
Değerli arkadaşlar, "İsimleri açıkla." diyor, Sayın Cumhurbaşkanı...
SELAMİ ALTINOK (Erzurum) - Kimseyi töhmet altında bırakma.
HALUK İPEK (Amasya) - Hangi milletvekili konuşuyor ya!
BÜLENT KAYA (Devamla) - Sayın Başkanım, bu arkadaşlarıma benden sonra söz verin, belki gelir burada açıklarlar.
BAŞKAN - Genel Kurula hitap edin, lütfen.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Haluk Bey, dinleyeceksiniz, size dinlemek düşer, sonra da cevap vermek düşer.
BÜLENT KAYA (Devamla) - Bakın, iktidar kulislerinde kimler konuşuyor söyleyeyim: Sayın Cumhurbaşkanı "Ummadığımız kişiler." derken ya atadığı bürokrattır, ya görevlendirdiği bir milletvekilidir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
HALUK İPEK (Amasya) - Böyle sallama yok.
BÜLENT KAYA (Devamla) - Sallamıyorum, Sayın Cumhurbaşkanının lafını söylüyorum Haluk Bey.
Sayın Cumhurbaşkanı ne diyor iktidar kulislerinde: "Hiç ummadığımız isimler var." Cumhurbaşkanı kulisinden daha önemli iktidar kulisi mi olur ya Cumhurbaşkanı diyor "Hiç ummadığımız isimler." Bu ummadığı isimler muhalefet partileri mi? Kendisini hayal kırıklığına uğratan kişiler muhalefete mensup milletvekilleri mi? Kendisini hayal kırıklığına uğratan insanlar AK PARTİ'yle ilişkisi olmayan kişiler mi? "Benim ummadığım isimler bu işin içerisinde var, hayal bile edemezsiniz." diyor. Neyine itiraz ediyorsunuz Cumhurbaşkanının konuştuğu isimlerin? O zaman ben de diyorum ki: Sayın Cumhurbaşkanı, kendi iktidar kulislerinizde konuştuğunuz, o sizi hayal kırıklığına uğratan isimleri çıkın burada açıklayın. Bundan daha önemli kulis bilgisi var mı ya, bundan daha önemli kulis bilgisi var mı? Gazetecilere konuşuyor Sayın Cumhurbaşkanı.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Bir araştırma komisyonu kuralım.
BÜLENT KAYA (Devamla) - Gelin, bu komisyonu kuralım. Hangi namussuz bu işin içerisindeyse ortaya çıksın diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, YENİ PARTİ, DEM PARTİ, CHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Şu anda Çorum Esnaf Odaları Birliği Başkanı ve Çorum esnaf odası başkanları Meclisimizi ziyaret ettiler. Kendilerine hoş geldiniz diyoruz. (Alkışlar)
İyi Parti Grubu adına Edirne Milletvekili Sayın Mehmet Akalın. (İYİ Parti, YENİ YOL sıralarından alkışlar)
İDRİS ŞAHİN (Ankara) - Hemşerilerim, nereye gidiyorsunuz? Seyredin burayı, Çorum'a gider anlatırsınız bu rezilliği. Seyredin de gidin.
(Dinleyici locasından "Merak etme, anlatıyoruz, merak etme ağabey sen." sesleri)
BAŞKAN - Buyurun Sayın Akalın.
İYİ PARTİ GRUBU ADINA MEHMET AKALIN (Edirne) - Teşekkürler Sayın Başkan.
BAŞKAN - Bir saniye Sayın Akalın.
Değerli milletvekilleri, böyle bir usul yok. Sayın seyirciler, siz de buraya laf atamazsınız. Lütfen, terk edin şimdi.
MUHARREM VARLI (Adana) - Doğrudur, haklısın Başkanım.
BAŞKAN - Buyurun Sayın Akalın, süreyi tekrar başlatıyorum.
MEHMET AKALIN (Devamla) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Değerli milletvekilleri, bugün hepimizin, tüm milletimizin bu meselede birinci beklentisi son derece açıktır. Nedir bu? Sonu iki, üç yıl içerisinde yatırım fonları üzerinden gerçekleştirilen para girişi ve çıkışlarının, şüpheli işlem ve hareketlerin ve bu işlemlerden haksız menfaat temin edenlerin bütün yönleriyle ortaya çıkarılmasıdır. Bunun yanında, sorduğumuz sorular da çok basit ve nettir: Kim, hangi tarihte, ne kadar para kazanmıştır? Bu kazancın kaynağı nedir? Kimler bu işlemlere aracılık etmiştir? Siyasi nüfuzunu, makamını veya kamu gücünü kullanarak bu sürece müdahil olanlar var mıdır? Yine, soruşturmaların seyrine tesir eden bazı isimlere imtiyaz sağlayan birtakım şahısları himaye eden bir mekanizma işletilmiş midir? Değerli milletvekilleri, bunların tamamı açıklığa kavuşturulmak zorundadır. Bakınız, Hazine ve Maliye Bakanlığı vergi borcunu ödeyemeyen mükelleflerin kamuoyunda bilinen adıyla vergi yüzsüzlerinin listesini açıklıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı taklit ve tağşiş yapan firmaları, vatandaşın sofrasına hile karıştıranları kamuoyuna ilan ediyor. Peki, milletin alın teriyle biriktirdiği parasını sermaye piyasasında istismar edenler neden aynı şeffaflıkla ortaya çıkarılmıyor? Burada kimsenin siyasi kimliğine, makamına veya nüfuzuna bakılmamalıdır. Siyasi makamlar hukukun karşısında bir zırha, kamu görevi şahsi menfaat temin etmenin bir vesilesine dönüşmemelidir. Milletin malına, birikimine göz dikenler, kamu gücünü şahsi ikbaline tahvil edenler varsa bu usulsüzlüklerin arkasındaki nüfuz sahipleri hukuk önünde hesap vermelidir. Bu mesele örtbas edilerek, zamana yayılarak veya siyasi himaye altında tutularak geçiştirilemez. Devletin itibarını iki paralık edenlerden, milletin alın terine, emeğine, birikimine ve geleceğe dair umutlarına çökenlerden, kamu gücünü şahsi menfaatlerine alet edenlerden, siyasi nüfuzunu hukukun önüne set çekmek için kullananlardan mutlaka hesap sorulmalıdır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
MEHMET AKALIN (Devamla) - Bugün olmazsa yarın muhakkak hesap sorulacaktır, bunu bilin.
Daha da önemlisi, bütün bunlar yaşanırken görevini ihmal edenlerden, göz yumanlardan, suskun kalanlardan ve hesap sorması gerekirken sorumlulara kol kanat gerenlerden de hesap sorulmalıdır. Bu söylediklerimizi yapmanın en kolay yolu da bir araştırma komisyonu kurulması olacaktır.
Bu vesileyle, araştırma önergesini desteklediğimizi belirtiyor, aziz Türk milletini ve yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Tekirdağ Milletvekili Sayın Nurten Yontar.
Buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA NURTEN YONTAR (Tekirdağ) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye'de artık yalnızca ekonomik krizi değil, derin bir ahlaki çürümeyi, siyasi yozlaşmayı, kurumsal çökmeyi tartışıyoruz. Milyarlarca liralık fon işlemleri üzerinden haksız kazanç sağlandığı iddiaları ortadayken bu ilişkilerin siyasi uzantılarının araştırılmaması kabul edilemez. Soruyoruz: Bu işlemler gerçekleştirilirken denetim kurumları neredeydi? Küçük yatırımcıların birikimleri tehlikeye atılırken kimler seyirci kaldı? Ve en önemlisi, bu düzenin arkasında kimler vardı, kimler korundu, kimlere dokunulmadı? Bu sorulara tatmin edici yanıtlar verilmeden ne piyasalara güven gelir ne de hukuk devletinden söz edilir.
Değerli milletvekilleri, Türkiye'nin artık göstermelik soruşturmalara, birkaç bürokratı görevden almaya veya görevlerinden af isteyerek sorumluluktan kaçma anlayışına tahammülü kalmamıştır. Bu ülkede gerçek bir temizlik yapılacaksa önce siyaseten başlanmalıdır, arınma bu Meclisten başlamalı. Milletvekili olmak, bakan olmak, iktidar partisine mensup olmak kimseye suç işleme imtiyazı vermez. Siyasetçi korunurken bürokratın, bürokrat korunurken küçük yatırımcının feda edildiği bir düzeni asla kabul etmiyoruz. Buradan iktidara açıkça sesleniyoruz: Delillerin karartılması, tanıkların baskı altına alınması veya soruşturmanın etkilenmesi riski bulunan bürokratlar derhâl görevlerinden uzaklaştırılmalıdır. Hiç kimse siyasi dokunulmazlığını, parti rozetini veya iktidarla kurduğu yakın ilişkileri bir suç zırhına dönüştürmemeli.
Sayın milletvekilleri, bu kirli ilişkilerden haksız kazanç sağlayanların siyasi ve akrabalık bağları ortaya çıkarılmalı, mal varlıkları ve para hareketleri hukuka uygun biçimde incelenmelidir ve en önemlisi küçük yatırımcının usulsüzlükler nedeniyle uğradığı zararlar son kuruşuna kadar karşılanmalıdır.
Sayın iktidar vekilleri, yolsuzluk iddialarını araştırmak yerine siyasi bağlantıları gizlemeye çalışırsanız yalnızca suçluları değil, çürümüş bir düzeni de korumuş olursunuz. Bir an önce Meclis araştırmaları açılmalı, siyasi sorumlular belirlenmeli, iddialar bağımsız yargı tarafından eksiksiz bir biçimde soruşturulmalıdır. Bu Meclis milletin hakkını korumak yerine, siyasi nüfuz sahiplerini koruyan bir yapıya dönüştürülemez.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
NURTEN YONTAR (Devamla) - Buradan AK PARTİ sıralarına açıkça sesleniyorum: Yolsuzlukla mücadelede samimi olunuz. Sayıştay raporlarında ciddi usulsüzlük ve kamu zararı tespitleri bulunan belediye başkanlarına da siyasi koruma sağlamaktan vazgeçiniz. Yolsuzluk yapan kadar yolsuzluğu bilerek koruyan da siyasi ve ahlaki sorumluluk taşır. Unutmayın, yolsuzluğun partisi olmaz ama yolsuzluğu örtbas etmenin siyasi sorumluluğu olur. Hırsızlığın ideolojisi olmaz ama hırsızı korumanın siyasi bedeli olur. Biz o bedelin milletimize ödetilmesine asla izin vermeyeceğiz. Bu ülkenin ihtiyacı yeni bir siyasi makyaj değil, köklü ve ahlaki bir siyasi arınmadır ve bu arınma hesap vermekten korkmayanların cesaretliliğiyle başlayacak diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Şanlıurfa Milletvekili Sayın Ferit Şenyaşar.
Buyurun Sayın Şenyaşar. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
DEM PARTİ GRUBU ADINA FERİT ŞENYAŞAR (Şanlıurfa) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Emeğiyle, alın teriyle geçinen Türkiye halklarını saygıyla selamlıyorum.
86 milyonu temsil eden bu Meclis yaklaşık iki aydır fon vurgununu konuşuyor. Muhalefetin bütün partileri bu vurgunun tüm yönleriyle araştırılması ve sorumluların ortaya çıkarılması için Meclis araştırması komisyonunun kurulmasını istiyor ancak iktidar buna karşı direniyor, çünkü hırsız içeride çünkü hırsız sizden. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar) Bu sıradan bir hırsızlık olayı değil, milyarlarca liralık bir soygun var. 2,2 milyar soygun yapan Fatma Betül Sayan Kaya sonunda tutuklandı. Tüm bunlar yaşanırken iktidar partisinin bir Urfa vekili çıkıp utanmadan Fatma Betül Sayan Kaya'ya övgüler diziyor; bu olayı FETÖ'nün, İsrail'in ve İngiltere'nin bir projesi olarak açıklıyor. Madem bu kadar büyük bir dış güç operasyonundan söz ediyorsunuz o zaman, neden Mecliste araştırılmasından korkuyorsunuz? Eğer iddialarınızda haklıysanız komisyon kurulsun, bütün gerçekler ortaya çıksın, kim sorumluysa hesap versin.
Meclisin gündemi fon vurgunuyken TÜİK verileri açıklanıyor, halk günden güne yoksullaşıyor. Son TÜİK verilerine baktığımızda, 81 ilimiz arasında seçim bölgem olan Urfa kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla bakımından son sırada. Türkiye'nin en verimli tarım topraklarına sahip olan bir kent ekonomik üretimde en geride bırakılmış. Bu bir kader olamaz; bu, iktidarın Urfa'ya uyguladığı bir politikadır, bir tercihtir.
Bakın, fıstık üretiminde 1'inciyiz, son yıllarda pamuk, buğday ve mısır üretiminde ilk sıralarda yer alıyoruz. Yani ülkeyi besleyen bir kentten söz ediyorum. Dünyanın en büyük tek parça tarım arazisi olan Ceylanpınar TİGEM arazisi Urfa'da ve Urfa halkı adına ülkeyi yöneten iktidara soruyorum: Mezopotamya'nın kalbi, peygamberler diyarı olarak bilinen Urfa yoksullukta neden son sırada? Tarihin sıfır noktası Göbeklitepe bizim sınırlarımızda, Balıklıgöl'le hem inanç hem kültür merkeziyiz ama ekonomik adalette son sırada yer alıyoruz; bu çelişkiyi, bu paradoksu kabul etmiyoruz. Fıstıkta, pamukta 1'inci olan bir kentte emek yok sayılıyor, Urfa'da gençlerimiz iş bulamıyor, aileler yoksullukla mücadele ediyor. Yüksek sulama ücretleri ve DEDAŞ'ın elektrik kesintileri yüzünden tarlaların yarısı bu sene boş kaldı.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
FERİT ŞENYAŞAR (Devamla) - Evet, okullar iki aydır açılmış ama Urfa halkı hâlâ farklı kentlerde mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmaya devam ediyor. Dün Afyonkarahisar'dan mevsimlik tarım işçisi olarak dönen bir aile yolda trafik kazası geçiriyor, 8 kişi yaralanıyor. Bu 8 kişiden 3'ü ilkokula giden çocuklardan oluşuyor. Urfa'nın emeği, üretimi ve zenginliği Urfa halkının refahına dönmek zorunda; bu bir lütuf değildir. Urfa bereketli topraklarıyla, tarihiyle, genç nüfusuyla Türkiye'nin gücüdür. Üretim geliri adil dağılsa bu kent kalkınmanın lokomotifi olur. Taleplerimiz açık ve net, tarımsal destekler artırılsın, sulama birliklerinin yüksek ücretleri ve DEDAŞ zulmü son bulsun, gençlere istihdam yaratacak projeler hayata geçirilsin. Urfa'nın kaderi yoksulluk, çocukların kaderi tarlada çalışmak, işçilerin kaderi yollarda kaza geçirmek değildir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
FERİT ŞENYAŞAR (Devamla) - Urfa halkı hak ettiği yaşam koşullarına kavuşana kadar Mecliste mücadele etmeye devam edeceğiz. (DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Burdur Milletvekili Sayın İzzet Akbulut.
Buyurun Sayın Akbulut. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
YENİ PARTİ GRUBU ADINA İZZET AKBULUT (Burdur) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle Genel Kurulumuzu saygıyla selamlıyorum.
2001 yılıydı, Türkiye bir kriz hâlindeydi, AKP'nin o günkü kadroları meydan meydan dolanıyorlardı. Aslında, baktığınız zaman, sadece bankalarla iş yapan vatandaşlarımız etkileniyordu o krizlerden yani şimdiki gibi Türkiye'nin dört bir yanı derin yokluk ve yoksulluk içerisinde değildi ama AKP'nin o baş kadroları meydan meydan dolaşıyorlardı. Kimisi bir yüzlük gösteriyordu, kimisi fakirlikten fukaralıktan bahsediyordu, kimisi simit hesabı yapıyordu, kimisi çay hesabı yapıyordu ve böyle böyle, doğru söylemlerle iktidara geldiler 2002 yılında. Gelinen noktada, Türkiye'nin dört bir yanı derin yokluk içerisinde, yoksulluk içerisinde, millet fakruzaruret içerisinde bir yaşam mücadelesi veriyor, şimdi, duyuyoruz ki AKP'nin 2008 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesinden burs almış -yani o derece muhtaç hâlde- bir bürokratı, bir Genel Başkan Yardımcısı 163 milyon TL fona para yatırıyor değerli milletvekilleri. Anadolu'da, normal, ortalama bir coğrafyada bu rakam çok lüks bir daireden en az 16 tane alır. Yani öyle bir parayı, millet fakruzaruret içinde yaşarken bunlar bu şekilde bir parayı yatırıyor ve dört ay içerisinde kulağına fısıldanan bilgilerle 2 milyar 173 milyon para alarak çıkıyor. O rakam da aşağı yukarı ne yapıyor? Yine, Anadolu'da herhangi bir kentimizde çok lüks bir daire olarak görsek en az 220 tane daire parası alarak çıkıyor. O paralar kimin parası? İşte, 10 lira, 20 lira, 30 lira, 40 lira, 50 lira, 100 lira vatandaşın kendisinin yatırım yaptığı, bugün için sıfırlanan paralar. Ceplerine aktarıyorlar. Bir tanesi çıkıyor, yine eski bakan "Ben de para kaybettim." diyor, "Sen ne kadar kaybettin?" diyorlar, "255 milyon." diyor. Adamların oynadıkları paralara bak, millet asgari ücretle, emekli maaşıyla geçinmeye çalışırken milletin yatırdıkları, AKP'li bürokratların, yüksek derecedeki mevkideki insanların oynadıkları paralara bakıyoruz. Bir tane bakan evladının adı geçiyor bu soruşturmada, mal varlığına hemen tedbir koyuyorlar. Bizim İstanbul Büyükşehir Belediye davasında "Görmüştüm.", "Duymuştum.", "Öyle hissediyordum." gibi ifadelerle insanların mal varlığına tedbir koydular, daha hâlâ kalkmadı, adamın babasının eski bakan olduğunu duyunca bir saat sonra aynı savcı kaldırıyor, memleketi getirdikleri duruma bak.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
İZZET AKBULUT (Devamla) - Adalet Bakanı çıkıyor, diyor ki: Bu iş öyle 1 kişinin kişinin, 2 kişinin, 3 kişinin değil, burada bir yapı var, burada bir örgüt şeması var. E, nerede bu örgüt şeması? Demin burada çok saygıdeğer -ben biliyorum- tertemiz AK PARTİ'li milletvekilleri itiraz ediyor "İsim versene." diye, biz de aynı şeyi söylüyoruz. Açıklayın bu isimleri. Kim çaldı bu milletin parasını? (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Kim milletin cebine elini soktu, herkes bilsin ama biliyorsunuz ki bu iş çok başka yerlere gidecek, çok yüksek noktadaki insanların isimleri anılacak, o yüzden bu liste açıklanmıyor. Biz de bu düşünceye, YENİ YOL Partisinin grup önerisine destek veriyoruz, bu listenin açıklanmasını milletimiz için biz de istiyoruz diyorum.
Hepinize saygılar sunuyorum. Sağ olun, var olun. (Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Cüneyt Yüksel konuşacak.
Buyurun Sayın Yüksel. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AK PARTİ GRUBU ADINA CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Sayın Başkan, kıymetli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Yüz on beş yıl önce Elmalılı Hamdi Efendi "Biz kuvvetin değil hukukun nazırıyız." demişti. İşte, bizim adalet anlayışımız da budur çünkü adalet "Kimsin?" diye sormaz "Ne yaptın?" diye sorar.
Şimdi, tabii, ekonomik güven ortamını zedeleyen ve yatırımcılarımızı mağdur eden hukuka aykırı girişimlerle kararlılıkla mücadele ediyoruz. Sermaye piyasalarında kim hukuka aykırı işlem yapmışsa, hangi görevde veya konumda bulunursa bulunsun, yetkili merciler önünde hesap vermelidir. Hiç kimse siyasi sıfatı, görevi veya ilişkileri nedeniyle hukukun dışında tutulamaz, tutulmamaktadır.
Şimdi, kıymetli milletvekilleri, ekonomimizin can damarlarından olan para piyasalarındaki güven ortamını korumak ve hukuka aykırı kazançların önüne geçmek için bütün imkânlarımızı seferber ediyoruz. Burada, cumhuriyet başsavcılıklarımızın yürüttüğü soruşturmalarda tutuklama, adli kontrol ve mal varlığına yönelik tedbirler uygulanmıştır. Yine, soruşturmalar, finansal usulsüzlüklerle sınırlı değildir. Finansal sistemin altyapısından bürokrasinin üst kademelerine uzanan organize suç yapılanmasının bütün bağlantıları araştırılmaktadır. Şebekenin varlığı belirgin hâle gelmiş, sorumlular hukuk önüne çıkarılmaya başlanmıştır. Bürokratik isimler, gerçek ve tüzel kişiler ile siyasi profiller hakkında yasal işlemler yürütülmektedir. Burada 9 Kasım 2026 itibarıyla 464 şüpheli hakkında soruşturma yürütülmektedir, 120 kişi tutuklu, 262 kişi adli kontrol altındadır. 40 firari hakkında yakalama kararı çıkarılmış, 386 gerçek ve 116 tüzel kişinin mal varlıklarına tedbir uygulanmıştır.
Değerli arkadaşlar, burada şunu ifade etmek istiyorum: Sermaye piyasalarımıza duyulan güveni korumak, denetimleri güçlendirmek ve yatırımcılarımızın haklarını güvence altına almak tabii ki temel sorumluluğumuzdur. Cumhurbaşkanımız, biliyorsunuz, Devlet Denetleme Kurulunu görevlendirdi ve süratle incelemelerini sürdürüyor. Yine, Fon Koordinasyon Kurulu süreci yakından takip ediyor ve bu kapsamda yüce Meclisimizde bir kanun yasalaştırdık, yatırımcıların korunmasına yönelik hukuki mekanizmaları da güçlendirdik.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın, lütfen
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Mecelle'nin 3'üncü maddesi yaklaşık yüz elli yıl önce şöyle der: "Ukûdda itibar, mekâsıd ve meânîyedir, elfâz ve mebâniye değildir." yani kâğıt üzerinde kanuni görünen bir yapı vatandaşın alın terine uzanıyorsa hukuk kâğıda değil maksada bakar. Burada ilkemiz açık, suçtan kazanç olmaz. Her kuruşun izi sürülecek, önce mağdura dönecektir. Türkiye bu yapılar için güvenli bir liman asla olmayacaktır. Cumhurbaşkanımızın ifadesiyle bu süreçte en küçük bir taviz ve tavsama olmayacaktır. Sermaye piyasalarımız işlemekte, denetim mekanizmalarımız çalışmakta ve adli makamlarımız hukuka aykırı işlemlerle mücadeleyi kararlılıkla sürdürmektedir. Burada hukuk devletinin eli vatandaşımızın cebine uzanan tüm suç odaklarının yakasındadır.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmemiştir. (CHP ve YENİ YOL sıralarından "Kabul edildi." sesleri, gürültüler)
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Kabul, kabul; Başkanım, kabul.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Başkan, kabul edildi.
KÂTİP ÜYE NERMİN YILDIRIM KARA (Hatay) - Başkanım, bir ihtilaf var gibi görünüyor, ihtilaf var.
ALİ KARAOBA (Uşak) - Elektronik oylama Başkan.
BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Başkan beyanda bulundu ama Başkan beyanda bulundu.
KÂTİP ÜYE NERMİN YILDIRIM KARA (Hatay) - Başkanım, ihtilaf var gibi.
BAŞKAN - Değerli milletvekilleri, "Kabul edilmemiştir." dedim, oylama bitti. Daha önergeler var, devam edin lütfen.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Başkan, Kâtip Üyeler arasında ihtilaf var.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Başkanım, siz Divana sormadan nasıl onu söyleyebiliyorsunuz?
BAŞKAN - İYİ Parti Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, usulle ilgili tartışma talebimiz vardır.
BAŞKAN - Söz vereceğim, okutup söz vereceğim.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Başkanım, ondan önce bir usul talebim var.
BAŞKAN - Buyurun.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkanım, elbette gruplarla ilgili, çalışma düzeniyle ilgili bir anlaşmamız olduğu için karar yeter sayısı ya da yoklamayla ilgili bir talebimiz yok. Ancak bu, buradaki her önergenin hiç buradaki sayısal çoğunluğa bakılmadan reddedilmesi manasına gelmez. İç Tüzük size şöyle bir görev yüklüyor, Kâtip Üyeler arasında bir ihtilaf varsa siz Başkan olarak o ihtilafı görmezlikten gelemezsiniz. Dolayısıyla, burada Kâtip Üyemiz itiraz ettiği an ikiye ayırıp saymayı emrediyor İç Tüzük size ama siz bunu yerine getirmek yerine "Ben bir kere bu şekilde dedim." deyip, geçen haftaki nöbetinizde de aynı şeyi yaptınız ve orada da size ifade etmiştim, aynı tutumunuzu devam ettiriyorsunuz. Lütfen, Divandaki ihtilafı dikkate alarak elektronik oylama yapın, aksi takdirde, tutumunuzla ilgili bir usul tartışması başlatmış olacağız. Sizden istirhamımız, elektronik oylamaya başvurmanızdır çünkü Divanınızda açıkça görüldüğü gibi ihtilaf var.
HASAN ÖZTÜRKMEN (Gaziantep) - Madem çoğunluk var, elektronik oylama yapalım.
ALİ KARAOBA (Uşak) - Var ihtilaf.
BAŞKAN - Müsaade eder misiniz, sayın vekiller...
Şimdi ben oylamayı yaptıktan sonra, Divanda oylama bittikten sonra geldi, tutanaklara da bakabiliriz.
SEVİLAY ÇELENK (Diyarbakır) - Bitmedi, saymadınız ve bakmadınız bile. Bakmadınız bile ya, ne bitti!
NURTEN YONTAR (Tekirdağ) - Hayır, söyledi Başkanım, söyledi.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Başkanım, Kâtip Üyelere bakıp ona göre karar vermek zorundasınız.
BAŞKAN - Kâtip Üyeden bahsediyorum, Kâtip Üyemizden bahsediyorum.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkanım, Kâtip Üyelere bakıp oy birliği varsa karar vereceksiniz.
BAŞKAN - Ben anladım, sizin dediğinizi anladım. Ben de usul noktasında İç Tüzük'e göre fikrimi söylüyorum, doğru söylüyorsunuz ama diyorum ki ben oylamayı o anda yaptım, oylama yapıldıktan sonra Kâtip Üyemiz...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Siz oylamayı neye göre yapıyorsunuz?
BAŞKAN - Kâtip Üyelere, biliyorsunuz, sorma gereği yok, onlar o anda bana itirazlarını söyleyebilirlerdi, değerlendirebilirlerdi.
NURTEN YONTAR (Tekirdağ) - Ne diye oturuyor Kâtip Üyeler Başkanım?
BAŞKAN - Ama ben oylama yaptıktan sonra olduğu için bu şekilde devam edelim.
SEVİLAY ÇELENK (Diyarbakır) - Böyle şey olmaz ya!
NURTEN YONTAR (Tekirdağ) - Kâtip Üyeler neden oturuyor?
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Başkanım, o zaman bu tutumunuzu devam ettirecekseniz, konuyla ilgili usul tartışması başlatalım.
TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Başkanım, elbette ama... Şöyle bir şey var Sayın Başkanım: Oylamayı görmeden neye itiraz edecek zaten? Oylama yapılacak ki itiraz edecek.
BAŞKAN - Oylamayı görüyorum burada, görüyorum. Oylamayı görüyorum.
KÂTİP ÜYE NERMİN YILDIRIM KARA (Hatay) - Başkanım, görürken zaten biz baktık, tartışma var dedik.
BAŞKAN - Peki, usul tartışması açıyorum.
Lehte?
HALİL ELDEMİR (Bilecik) - Lehte Başkanım.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Aleyhte.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Aleyhte.
BAŞKAN - Halil Bey, evet.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Lehte.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Aleyhte.
BAŞKAN - Aleyhte Bülent Bey.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Lehte.
BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Cüneyt Bey "Lehte." diyor.
BAŞKAN - Cüneyt Bey, lehte.
Aleyhte var mı?
KÂTİP ÜYE NERMİN YILDIRIM KARA (Hatay) - İdris Bey'i yazdık, İdris Bey var.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Aleyhte diye istedik Başkan ama Turhan Bey istedi galiba.
BAŞKAN - Lehte olmak üzere, konuşmasını yapmak üzere Sayın Halil Eldemir.
Buyurun.
Süreniz üç dakika.
HALİL ELDEMİR (Bilecik) - Sayın Başkanım, çok değerli milletvekilleri; sözlerimin başında öncelikle sizleri, siz değerli heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Bu vesileyle de aziz milletimize saygılar sunuyorum.
Meclis, İç Tüzük'e göre idare ediliyor. Bu konuda Grup Başkan Vekillerimizin, Meclisi idare eden Başkan Vekillerinin de zaman zaman aralarında İç Tüzük'ün uygulanmasıyla ilgili tartışmaların olduğu vaki. Şimdi, şurada özellikle şunu ifade edelim: Meclisi idare eden Başkan Vekili ve yanındaki 2 Kâtip Üyemiz Mecliste bir oylama yapıldığı esnada, bu oylama da işari bir oylama ise o anda aralarında bir ihtilaf varsa bunu hemen beyan ederler. Meclisi idare eden Başkan Vekili herhangi bir şekilde görüş belirttikten sonra bu kararla ilgili bir düzeltme vesair yapması söz konusu olmaz. Şimdi, az önce burada yaşadığımız hadisede Meclis Başkan Vekilimiz "Kabul edenler..." ve "Etmeyenler..." diye sormuş ve arkasından da "Kabul Edilmemiştir." demiştir. Bundan sonra da bu şekliyle Kâtip Üyelerin herhangi bir itirazı bu karar verildikten sonra olmaz. Bu Mecliste yıllarca uygulanan yöntem budur. Bununla ilgili de Meclisi idare eden Başkan Vekilimizin kararının arkasında ve lehinde olduğumuzu ifade ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Aleyhte görüşünü açıklamak üzere Sayın Bülent Kaya.
Buyurun. (YENİ YOL, CHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Başkanım, bu, sizin eğer bu husustaki ilk tutumunuz olmuş olsaydı belki nezaketen bu konuyu hiç gündeme bile getirmemize ihtiyaç olmazdı ama siz geçen nöbetinizde 2 kez aynı şeyi yaptınız ve ben size istirham ettim, dedim ki Sayın Başkanım, buradaki Kâtip Üyeler üzerinde herhangi bir mobbing uygulamayın çünkü siz Meclis Başkan Vekili olarak, burada işari olarak el kaldırılıyor, "Evet" "Hayır"lar.. Divan üyeleri arasında bir ihtilaf varsa sizin Başkan olarak oy hakkınızın farklı bir noktada olmasının bir önemi yok. İç Tüzük diyor ki: Eğer Kâtip Üyeler arasında bir ihtilaf varsa, hatta daha ileri gidiyor, Başkan "evet" diyenleri, "hayır" diyenleri ya da "kabul edenleri, reddedenleri" ayırır, tek tek sayar. Bu size bir görev ve sorumluluk yüklüyor ama siz bunu yapmayıp burada "Kabul edenler... Etmeyenler..." diye bakmadan hemen onaylarsanız, bu Parlamentonun hakkına, hukukuna riayet etmemiş olursunuz. Zaten Parlamento şekle dönüştürülüyor, siz el kaldırıp el indiren bir mekanizmaya döndürürsünüz bu Meclisi. Sizden önce hiçbir Meclis Başkan Vekilinin yapmadığı bir uygulama yapıyorsunuz. Âdeta bir yük olarak görüyorsunuz buradaki oylamaları. "Kabul edenler.. Etmeyenler... Kabul edilmemiştir." böyle bir usul olamaz Sayın Başkanım, buradaki milletvekillerinin iradesine saygı gösterelim. Eğer bu tutumunuzu devam ettirecekseniz, benim buradan size tavsiyem: Lütfen, bundan sonra oylama yapmayın, her oylamaya eğer iktidar partisi talep etmişse "kabul" iktidar partisi değil de muhalefet talep etmişse "hayır" deyin geçin, bizi de bu tiyatroya lütfen alet etmeyin.
Bakın, İç Tüzük Divanda bir ihtilaf varsa size asla "Başkanın oyu -eşit olsa dahi- sayılır." gibi bir görev vermiyor. Burada dediğim gibi, sizin milletvekillerinin sayısına bile bakmaksızın "Kâtip Üyelerimiz bu konuda neler düşünür?" diye sağa sola bakmaksızın "Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmemiştir." şeklindeki bir uygulamanız Türkiye Büyük Millet Meclisini tiyatroya dönüştürüyor. Biz bu tiyatronun parçası olmak istemiyoruz.
Sizden istirhamımız, lütfen... Kâtip Üyelerimizin birinin muhalefet, birinin iktidar olmasının temel sebebi de odur, burada oylamalarda bir güven getirmektir ama siz ne yapıyorsunuz? İktidar partisinin bir mensubuymuşsunuz gibi... Elbette iktidar partisinin mensubusunuz ama o kürsüye oturduğunuz zaman biz sizin tarafsız bir Meclis Başkanı olarak bu görevi ifa etmenizi istiyoruz.
Kâtip Üyelerinize lütfen bakın, Kâtip Üyelerinizi de zor duruma düşürmeyin çünkü siz "Ben daha önce bu kararımı açıkladım." derseniz onlar bir daha "İhtilaf var." hususunda beyanda bulunurken çekinmek durumunda kalırlar ve Kâtip Üyelerinizi de iktidar partisinin homurdanmalarının önüne lütfen atmayın ve Kâtip Üyelerimizin görüşlerine saygı duyun diyorum.
Bu tutumunuzun da Genel Kurulda oylamaya sunulmasını diliyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, Yeni Parti, DEM PARTİ, CHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Lehte olmak üzere Sayın Cüneyt Yüksel.
Buyurun.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Değerli Başkan, şimdi, burada, tabii, usul tartışması açıldı. İç Tüzük'ümüz de bu hususta aslında 141'inci maddede şunu ifade ediyor, diyor ki: "İşaret oyuna başvurulması gereken hallerde Başkan oylama yapılacağını bildirerek önce oya sunulan hususu kabul edenlerin, sonra kabul etmeyenlerin el kaldırmasını ister." Bu oldu...
SEVİLAY ÇELENK (Diyarbakır) - ...ve döner onlara bakar. Başını kaldırmadı Sayın Başkan.
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Daha sonra Kâtip Üyeler yani oylama sonucunu ilan ettikten sonra Kâtip Üyelerden itiraz geldi. Hâlbuki, gene İç Tüzük'ümüzde "Oylama sonucu, Başkan tarafından Genel Kurula 'kabul edilmiştir' veya 'kabul edilmemiştir' denmek suretiyle ilân olunur." denilir.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Cüneyt Başkanım, atlayarak okumayın paragrafları, atlayarak okumayın, arada başka şeyler var.
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Şimdi, burada Sayın Başkanın tutumu...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Kitabın yarısını okumayın Sayın Başkan, kitabın tamamını okuyun. Bakın, 141...
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Bak, ikinci fıkrasında da söylüyor ama Kâtip Üyeler oylamadan sonra itiraz ediyor. Bakın, Kâtip Üyeler oylamadan sonra itiraz ediyor. Dolayısıyla burada Başkanın tutumunu biz destekliyoruz.
Ben şunu ifade etmek istiyorum: Tabii, haftalardır burada fonla ilgili konuşmalar yapıyoruz, sizler önergeler veriyorsunuz, biz de burada fonla ilgili konuşmalar yapıyoruz. Artık, tabii, bu konunun aslında biraz daha siyasi polemik hâline döndürülmüş olduğunu da görüyoruz.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Meclisin hakkına, hukukuna sahip çıkmak polemik değil Sayın Başkanım.
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Bakın, şimdi, bizim itirazımız... Değerli Vekilim, Değerli Vekilim...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Burası tiyatro değil, AK PARTİ Genel Merkezi de değil, burası Meclis, burası Meclis.
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Bakın, Değerli Vekilim, bizim itirazımız araştırma ve hesap sorulmasına değil, bizim itirazımız -burada mevcut hukuki ve kurumsal süreçler işletiliyor- henüz...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Tiyatroya dönüştürüyorsunuz, neresini işletiyorsunuz.
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Sizler tiyatroya dönüştürüyorsunuz!
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sizler tiyatroya dönüştürüyorsunuz, Kâtip Üyelerin bile onayını almıyorsunuz!
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Sen tiyatroya dönüştürüyorsun buraya gelip. Henüz somutlaştırılmamış iddialar üzerinden peşin hüküm oluşturulmasına yönelik tiyatro yapan sizlersiniz.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sizlersiniz, sizlersiniz, görüyor millet kimin tiyatro yaptığını.
CÜNEYT YÜKSEL (Devamla) - Burada esas olan, fon varlıklarının korunması, değerlerin geri alınması ve yatırımcının hakkına kavuşturulmasıdır. Bu hedefler için burada getirilen düzenlemelerin etkin biçimde uygulanmasını ve sonuçlarının da şeffaflık içinde izlenmesini önemsiyoruz, ondan dolayı da önergelerinize katılmıyoruz, önergelerinizi reddediyoruz.
Bu arada, Başkanın tutumunu desteklediğimi de buradan ifade etmek istiyorum. İç Tüzük'ümüzün 141'inci maddesi gayet açıktır.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Başkan, ben istemiştim.
BAŞKAN - Aleyhte olmak üzere görüşünü açıklaması için Sayın İdris Şahin Bey'e söz veriyorum.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Başkanım...
BAŞKAN - Şu anda usul tartışması devam ediyor.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Tamam Başkanım, aleyhte en önce ben el kaldırdım ya.
BAŞKAN - Ama şu anda usul tartışması devam ediyor.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Tamam, ben usul tartışması için istedim zaten.
BAŞKAN - Sayın Milletvekilim, şu anda usul tartışması devam ediyor ve ben...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ben usul tartışması için zaten aleyhte söz istedim Sayın Başkanım.
İDRİS ŞAHİN (Ankara) - Sayın Başkan, isterseniz buyurun. Sizi her zaman dinliyoruz ama yine de fedakârlık yapabilirim, buyurun.
BAŞKAN - Tamam, verdim ben de aleyhte, lehte; 4 kişiye verdim.
Buyurun Sayın Şahin.
İDRİS ŞAHİN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Öncelikle şunu ifade edeyim ki usul tartışması açılır açılmaz ilk el kaldıran benim. Bu konuda Meclis Başkanının tutumunu desteklediğimi ve doğru bir karar verdiğini ifade etmek isterim. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Aynı gruptan 2 kişiye verilmez.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Başkanım, eyvallah, konuşun da aynı gruptan olmaz yani.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Aynı gruptan olmaz.
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Peki, o zaman, değerli arkadaşlarımız böyle takdir ediyorsa Sayın Başkanım, benim yerime Gülüstan Hanım'a söz verin, lütfen o konuşsun. Buyurun...
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Estağfurullah.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Hayır, hayır, lütfen konuşun, çıktınız.
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Saatlerce Grup Başkan Vekilleri konuşsun burada...
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Bir dakika ya, Başkan kararını vermiş.
BAŞKAN - Sayın Şahin, Gülüstan Hanım'a ben yerinden söz vereceğim, siz buyurun.
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Bir usul tartışmasının da usulü var arkadaşlar, yapmayın Allah aşkına ya! Meclisi Grup Başkan Vekillerinin tekeline sundunuz ya! Böyle bir şey yok! (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Ya, İdris Bey, Meclisi Başkan yönetiyor, sen yönetmiyorsun ki!
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Usul tartışması, sonuç itibarıyla ben ilk el kaldırmışım ve bu sözü almışız.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Ya, Meclisi Başkan yönetiyor, sen yönetmiyorsun.
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Sayın Başkan, lütfen süremi yeniden başlatın, rica ediyorum.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; usul tartışmasının aleyhinde söz aldım, niçin söz aldım? Seven sevdiğinin sözlerini de eylemlerini de takip eder. Biz, Meclis Başkan Vekili olarak atandığınız günden bu yana sizi arkadan çok iyi bir şekilde takip ediyoruz; hem sözlerinize dikkat kesiliyoruz hem de davranışlarınızı takip ediyoruz çünkü gerçekten başarılı olmanızı istiyoruz. Meclis hepimizin, sağlıklı bir şekilde yöneten Başkan tarafından yönetilmesi hâlinde son derece daha iyi olur. Ama, bakın, bugün -sadece bugün değil değerli arkadaşlar, Yusuf Bey göreve geldiği günden bu yana- işari oylamalarda "Kabul edenler... Etmeyenler..." Efendim, bir "Kabul edenler..." deyince şöyle bir bakın, Divan Kâtiplerinizle birlikte salona bir bakın; kabul edenler kimler, "Etmeyenler..." dediğiniz zaman kimler?
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Baktı.
ALİYE TİMİSİ ERSEVER (Ankara) - Bakmadı ya, bakmadı Allah aşkına ya!
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - E, baktı, yaptı onu.
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Bunları net olarak görün, arada bir usul sıkıntısı varsa, o takdirde, siz ancak, 2 arkadaşın da görüşlerini sorarak, bunun uygun olup olmadığını teyit ettikten sonra "Kabul." deyin. Ama sadece bugün değil, geçmiş uygulamalarınızda da "Kabul edenler... Etmeyenler..." İsterseniz geriye doğru yönettiğiniz oturumları bir getirelim ve şurada arkadaşlarımıza bir seyrettirelim. O takdirde kimin ne söylediğini gayet iyi anlayacaksınız.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Aynen öyle.
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Sayın Başkan, yangından mal kaçırmıyoruz. (YENİ YOL ve Yeni Parti sıralarından alkışlar) Yaptığınız oylamaları, hiç olmazsa, usulüne uygun yapın, hakkaniyetli yapın. Zaten burada, bir avuç arkadaşınız bu Genel Kurulu takip ediyor ve demin bu oylama yapıldığında, emin olun, aşağı yukarı eşit sayıda "kabul" veya "ret" vardı. O yüzden biraz daha ihtimam gösterin ve Meclise siz saygı göstermezseniz... Demin haklı olarak benim Çorumlu hemşehrilerime buradan dediniz ki: "Arkadaş, böyle bir usul yok." Biz de kendi hatamızı kabul ettik, dedik ki keşke biz de buradan Çorumlu hemşehrilerimize selam göndermeseydik ama yine ifade ediyorum, buradan Çorum Esnaf Sanatkarlar Odası Başkanını ve tüm Yönetim Kurulu üyelerini sevgiyle, saygıyla selamladığımı ifade etmek istiyorum.
Elbette ki buranın intizamını, nizamını siz sağlayacaksınız ama en fazla bu özveriyi siz göstereceksiniz; eylemlerinizle göstereceksiniz, sözlerinizle göstereceksiniz. O yüzden, yapmış olduğunuz bundan sonraki işari oylamaların hepsinde "Kabul edenler..." deyip şöyle bir kafanızı kaldıracaksınız, ondan sonra bakacaksınız "Kabul etmeyenler..." deyip tekrar bir bakıp "kabul" veyahut da "ret" olmadığını ondan sonra kararlaştıracaksınız diyorum.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Kâtip üyelere de baksın.
İDRİS ŞAHİN (Ankara) - Bu nedenle, tutumunuzun aleyhinde oy kullanacağımı bildiriyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Hatadan dönmek erdemdir Sayın Başkan, hatadan dönmek erdemdir.
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, İç Tüzük'ün 19. maddesine göre grup önerileri işaretle oylanmaktadır. İşaretle oylama el kaldırma şeklinde gerçekleştirilmekte olup Meclis Başkanının gözleminde oylamanın sonucu açıklamaktadır. Oylamanın sonucu açıklanmadan önce divanda kâtip üyelerin ihtilafta olması hâlinde geçmiş mutabakat metinleri çerçevesinde oylama elektronik sistemle yenilenmektedir. Burada kritik husus, itirazın oylama tamamlanmadan dile getirilmesidir. Bu noktada, sonucu açıklanmış bir oylamada ihtilaf söz konusu olamayacağından tutumumda bir değişiklik bulunmamaktadır.
Hepinize teşekkür ediyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar.)
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Keşke siz de gelen yazılı metni okuma yerine vicdanınızın sesini dinleseydiniz.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Gerekçeyi böyle mi bulabildiniz ya? Böyle mi bulabildiniz o gerekçeyi? Yazık ya!
BAŞKAN - Şimdi İYİ Parti Grubunun İç Tüzük'ün...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Başkanım, ben söz hakkı...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Yazılı metin okuyorsunuz Başkanım, bu kadar konuşma yapıldı, hatadan dönmek erdemdir. Yazılı metni okuyorsunuz Başkanım.
BAŞKAN - Gülüstan Hanım, size söz veriyorum.
Buyurun.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Tartışmayı kapattınız ama sonuçta Mecliste çalışıyoruz, burada hep beraber bir mesai yapıyoruz ve İç Tüzük bizi bağlayıcı kuralları ortaya koyuyor; bu anlamıyla, hepimiz İç Tüzük'le bağlıyız. Bu anlamıyla da bugün kötü bir uygulamanın, teamüllere aykırı ya da Tüzük'e aykırı bir uygulamanın önünü açarsak bu emsal olacaktır. Onun için, burada bir emsal oluşturmamak adına ve tarihe de not düşmek adına diyorum.
Şimdi, Sayın Zapsu az önce okudu, ben özellikle eksik okuduğunu seslendim kendisine.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Gülüstan Hanım, yanlış söylediniz.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Özür dilerim, Sayın Cüneyt Hocamız. Özür diliyorum, düzeltiyorum hemen.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - "Zapsu" niye bu kadar rahatsız etti ya!
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Ben Cüneyt Yüksel'im.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Yüksel, düzeltiyorum.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Ben eksik okumadım yalnız, onu da söyleyeyim.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Şimdi, çok açık, fıkra şu, diyor ki: "İşaretle oylama sırasında oya sunulan hususun lehinde ve aleyhinde el kaldıranları, Başkan ile Kâtip Üyeler beraberce sayarak tespit ederler. Aralarında anlaşamadıkları veya oyları tespit edemedikleri hâllerde, Başkan, oylamanın ayağa kalkmak suretiyle tekrarlanacağını bildirir."
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Açarsanız Başkanım...
BAŞKAN - Tamamlayın.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan, siz "Kabul edilmedi." görüşüne vardığınızda Kâtip Üyelere dönüp "Sizce kabul mü, ret mi?" diye sordunuz mu?
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Ya, onun öncesinde 3'üncü fıkrayı okur musunuz!
BAŞKAN - İç Tüzük'te böyle bir usul yok, ona sadece...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan...
BAŞKAN - Bir saniye...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - İç Tüzük...
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - 3'üncü fıkrayı bir okur musunuz!
BAŞKAN - Bana soru soruyorsunuz...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan, ben 141'i okuyorum.
BAŞKAN - Sayın Gülüstan Hanım...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, üyeler sizin kararınızı nereden bilecekler?
BAŞKAN - Bir saniye...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - 141'i okuyorum.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkanım, üye, sizin kararınızı bilmeden nasıl itiraz edecek? Siz "Kabul edilmemiştir." dedikten sonra...
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Ya, 141/3'ü lütfen okuyun.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - 141/4...
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Hayır, 3'üncü fıkrayı...
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - 4'te başladı.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Ya, tamam da 3'üncü fıkrayı...
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Tamam ama 4'te de onun...
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Oylama bitmiş artık, 4'e niye geliyorsun? 3'üncü fıkra bitmiş artık, oylama bitmiş.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Ama 4'te onun açıklamasını yapıyor Sayın Yüksel.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan, ben İç Tüzük'ten okuyorum bunu.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Kâtip Üyelerden itiraz gelmemiş.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Gelmiş.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Hayır, gelmedi.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Ama beklemezseniz olmaz ki.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Oyu açıkladıktan sonra söylendi, öncesinde gelmedi.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Bekleme yok.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Öncesinde gelmedi, gelmedi öncesinde.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan, İç Tüzük'ten okuyorum bunu, kendi söylediğim bir söz değil. İç Tüzük diyor ki: "Oylamayı Kâtip Üyelerle beraber sayarlar ve Başkan bunu ilan eder."
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Siz burada kâtip üyeleri es geçtiniz, açık, net bir Tüzük ihlali var, bu usule aykırı, İç Tüzük'e aykırı.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sayın Başkanım, son kez, lütfen, son kez bir dakika.
BAŞKAN - Evet, teşekkür ediyorum.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Sayın Başkan, paragraf, paragraf... Kimin ilan edeceğini söylüyor, peki, nasıl sayılacağını tespit ettiniz?
BAŞKAN - Bahadır Bey, sonra söz vereceğim size.
Bülent Bey, buyurun.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Başkanım, sizi sevip saydığım için çok da üzmek istemiyorum ama usulü bir tartışma olduğu için söylüyorum. Şimdi, siz bir oy açıkladığınız zaman kâtip üyeler "Evet, kabul edilmiştir."in sayısının daha fazla olduğunu düşünerek itiraz etmeyebilir. Siz "Kabul edilmemiştir." dediğiniz zaman sizin kararınızdan haberdar olur ama öncesinde şöyle sağa baksanız "Kabul edilmemiştir." öbürü "Kabul edilmiştir." derse ancak sizin kararınız ortaya çıkmadan bu arkadaşlar müneccim mi sizin kararınızı bilsinler?
RUKEN KİLERCİ (Ağrı) - Ya, öyle yapmak zorunda değil ki.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Dolayısıyla siz karar vermeden önce hele hele birbirine yakın sayılar varken kâtip üyelere dönerseniz daha doğru bir iş yapmış olursunuz. Yine, üstüne basa basa söylüyorum, biz bugün bu oylamayı görmemiş olalım, lütfen siz de bunun bir hata olduğunu bilin. İlla hatanızdan aleni olarak vazgeçmeniz gerekmiyor, önümüzdeki oylamalarda buna dikkat ederseniz seviniriz.
Teşekkür ederiz.
BAŞKAN - Buyurun.
BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Değerli Başkanım, bu konuyla alakalı değil ama şu hususu dile getirmemiz lazım, bir düzeltme yapmak zorundayım: Çok değerli Cumhuriyet Halk Partisi Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen Bey bir açıklama yapmıştı dün 10 Kasım 2026 tarihli oturumunda ve daha sonra...
(Uğultular)
BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Arkadaşlar, bir müsaade buyurun.
X sosyal medya hesabında da şu paylaşımı yaptı: "Yeni edindiğimiz çok önemli bir bilgiyi paylaşmak istiyorum. Parası fonda kalan kuruluşlardan biri de doğrudan AKP'dir! Ulaştığımız bilgilere göre AKP Genel Merkez çalışanlarının maaşları da fonda kalmış. Miktarın tam olarak ne kadar olduğu yakında belli olacak. Burada önemli sorular ortaya çıkıyor, AKP Grup Başkan Vekilleri yanıt versinler: AKP Genel Merkez çalışanlarının maaşları hangi fon şirketine kim tarafından ne zaman yatırılmıştır? Kaptırılan para ne kadardır ve hangi portföye yatırılmış?" gibi bir soru yöneltiyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
BAHADIR NAHİT YENİŞEHİRLİOĞLU (Manisa) - Bunu hem Mecliste dile getirdi hem X hesabında paylaştı. Ben de şimdi Adalet ve Kalkınma Partisi Mali ve İdari İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Baha Öğütken'in isterseniz teferruatlı açıklamasını kendisine sunabilirim arzu ederse: "Anayasa ve Siyasi Partiler Kanunu gereğince partimizin tüm gelir, gider ve hesapları diğer tüm siyasi partilerde olduğu gibi düzenli olarak Anayasa Mahkemesi adına Sayıştay tarafından titizlikle denetlenmektedir. Böylesine açık ve şeffaf bir yasal denetim mekanizmasının varlığı ortadayken hiçbir somut veriye dayanmadan yapılan bu açıklama en basit tabirle mevzuattan bihaber bir cahillik örneğidir." diyerek cevaplandırıyor, böyle bir şeyin olmadığını açıklıyor. Dilerse teferruatlı açıklamayı kendisine tebliğ edebilirim çünkü Grup Başkan Vekillerinden açıklama istiyordu.
Teşekkür ederim.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Başkanım...
BAŞKAN - Evet, buyurun Sayın Günaydın.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Şimdi, Sayın Bekir Bozdağ'ın rahatsızlığı nedeniyle grubunuzda yeni bir seçim yapıldı, siz de Meclis Başkan Vekili olarak oraya seçildiniz, başarılı olmanızı isteriz. Orada tüm siyasal partilerden seçilmiş Meclis Başkan Vekilleri oturuyorlar, partilerini değil, Meclisin adaletini İç Tüzük'e uygun olarak tesis ediliyorlar.
Hemşehrimizsiniz, iyi olmanızı isteriz ama benim de dikkatimi çekiyor, hemşehri statüsü nedeniyle bugüne kadar sustum. Bakmadan "Kabul edenler... Etmeyenler..." oylaması ancak derneklerde olur, o dernekleri de ayıplarız. Dolayısıyla Mecliste böyle bir şey olmaz.
Bakmadan "Kabul edenler... Etmeyenler..." dediğiniz için yanınızdaki Divanda oturan arkadaşlar zamanında müdahale edemiyorlar.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Şimdi de zamanında müdahale edememelerini bir usuli eksiklik olarak göstermeye çalışıyorsunuz. Net olarak durum budur.
Şimdi, Kızılay Kanunu gibi, özellikle ikinci bölümünde bir tartışmanın olmadığı bir noktada, bu tutumunuz nedeniyle Meclis bu noktaya geldi. Biz başarılı olmanızı istiyoruz. Başarılı olurken de hakkaniyete ve İç Tüzük'e uygun davranırsanız tüm grupların da anlayışı olur, Meclisi yürütürüz.
Teşekkür ederim. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Sayın Türeli...
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Şimdi, Sayın Başkan, madde 141'in 5 fıkrası var. Burada Sayın Yüksel dedik ki: "Üçüncü fıkrada oylama sonucu bitti, ondan sonra dördüncü fıkra." Bunlar, kendisine göre hiyerarşik olarak sıralanmış şey değil, dört aynı zamanda üçün açıklaması. Dörtte diyor ki: "İşaretle oylama sırasında oya sunulan hususun lehinde ve aleyhinde el kaldıranları, Başkan ile kâtip üyeler beraberce sayarak tespit ederler." Yani, burada, siz "Kabul eden... Etmeyen... Kabul edilmemiştir." dediğiniz anda hızlıca, bakmayıp, Kâtip Üyelere de bakmayıp, buradaki, yani, üzerinde bir şey var mı, anlaşmazlık var mı gibi, ihtilaf var mı gibi, görmediğiniz zaman, bunu aramadığınız zaman böyle bir husus var mı yok mu diye, o zaman "İş bitti artık, tamam, oldu. Önceden söyleselerdi." diyemezsiniz, olmaz, Meclisin böyle bir çalışma usulü olmaz. Ne acele ediyoruz, ne var?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Yani, üç dört saniye, beş saniyelik bir şey içinde bekleseniz, bir baksanız, eğer... Yani, sonuçta, biz hepimiz gördük, ortada, yani birbirine çok yakındı, o yüzden oylama yapılmasını istedik.
Yani Meclisin, Parlamentonun, Genel Kurulun güzel yönetilmesini istiyoruz; o anlamda, Başkanı olarak da size büyük sorumluluk düşüyor, o yüzden bu usul tartışması açıldı diyoruz.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Sayın Başkanım, bir açıklama yapayım.
BAŞKAN - Evet, Sayın Çömez, buyurun.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Meclis işleyişinin mehabete uygun, kurallara uygun, İç Tüzük'e, Anayasa'ya uygun şekilde gerçekleşmesi, başta Meclisi yönetenlerin yanı sıra hepimizin sorumluluğu.
Bu Meclis çatısı altında bir yoklamada 75 sahte pusula verildiğine tanık olduk. Bunların bir daha yaşanmaması lazım. Bugün karşımıza çıkan tablo, Meclisin daha itinayla yönetilmesi gerektiğine işaret eden bir tablodur. Çok konuşuldu ama ben de kayıtlara geçmesi açısından bir kere daha teyiden söyleyeceğim.
"Sayın Başkan el kaldırılmasını ister Kâtip Üyeler, kendi oylarını Genel Kuruldaki oyların sayımı bittikten sonra Başkana bildirirler." Bildirilmedi, Kâtip Üyeler kendi kanaatlerini bildirmediler. "'Kabul edilmiştir' veya 'kabul edilmemiştir' denmek suretiyle ilan olunur." diyor. Az önce yine ifade ettiler, edildi; bunlar hiyerarşik bir sıralanma değil.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Bitireceğim Sayın Başkanım.
BAŞKAN - Devam edin.
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - "İşaretle oylama sırasında oya sunulan hususların lehinde, aleyhinde el kaldıranları Başkan ile Kâtip Üyeler beraberce sayarak tespit ederler." bu da yapılmadı.
Tabiatıyla, sizden istirhamımız, zaman zaman biz burada tereddütte kalıyoruz; karşımızda, karşı sıralarda oturanların sayısının yeterli olmadığını göre göre, sizlere ve o koltukta oturan Başkan Vekillerine nezaketen ve saygımızdan dolayı itiraz etmiyoruz ancak bundan sonraki uygulamalarda bu hassasiyete dikkat edilmesi hem zatıalinizin hem Meclisi yönetenlerin hem de Meclisin itibarı açısından kıymetlidir diyorum.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Yüksel, buyurun.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Sayın Başkanım, şimdi, değerli milletvekillerimiz 141'de hiyerarşi olmadığını söylüyor ama şunda yanılıyorlar: Şimdi, üçüncü fıkrada "Oylama sonucu, Başkan tarafından Genel Kurula 'kabul edilmiştir' veya 'kabul edilmemiştir' denmek suretiyle ilan olunur." diyor. Yani bu "ilan olunur" demek aslında oylama...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Sonuca gelmeden önceki aşamaları konuşuyoruz. Bu sonuç aşamaları...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - O zaman dörde ne gerek var? Dörde ne gerek var o zaman?
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Bir saniye...
Oylama neticelenmiştir.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - O sonuca nasıl ulaşacak Başkanım?
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Oylama neticelendikten sonra tekrar oylama yaptıramazsınız.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - O zaman niye yazmış dördüncü fıkrayı?
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Neticelendikten sonra niye o zaman "Tekrar sayılır." diyor Allah aşkına Cüneyt Bey? Hukukçusunuz; etmeyin, eylemeyin ya!
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Başkanım, "Süreç işletilmedi." diyoruz, siz sonucu söylüyorsunuz, biz süreçten bahsediyoruz.
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - Onun için usul tartışması açıldı. Burada kâtip üyeler ilan edildikten sonra itiraz ediyorlar.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Ya, nereden bilsin Başkanın kararına itiraz edeceğini?
CÜNEYT YÜKSEL (İstanbul) - İlan etmeden önce itiraz etmeleri gerekiyor; bunu tekrar yüce Meclisimize sunuyorum.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, 5/10/1998 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkan Vekilleriyle yapılan toplantıda yeni Genel Kurul salonunda elektronik sistemle yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve mutabakat zaptı imzalanmış ve burada bu zapta göre de "İşaretle oylamanın; ihtilaflı (başkan ve katip üyeler arasında) ve itirazlı hallerde karar yeter sayısının arandığı durumlarda elektronik sistemle, diğer hâllerde ise üyelerin el kaldırması suretiyle yapılacağı..." belirtilmiş, yine "Yoklama ve açık oylamalarda süresi içinde sisteme girmediğini yine süresi içinde ifade eden üyelerin talepleri mükerrerliği kontrol etmek kaydıyla..." diyerek devam ediyor. Yani bir ortak mutabakat var, bunu biz...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Hayır, yani...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Başkanım, bu söylediğinizin olayla hiç ilgisi yok.
BAŞKAN - O aynen devam ediyor...
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Ya, bir İç Tüzük var İç Tüzük!
BAŞKAN - Şimdi, müsaade edin sayın milletvekillerimiz.
Biz de kürsü arkasında Kızılay Kanunu'nun bugün çıkması noktasında Grup Başkan Vekilleriyle yapmış olduğumuz bir anlaşma muvacehesiyle buna benzer bir şey değerlendirildi. Ben de bugün...
BÜLENT KAYA (İstanbul) - O zaman oylamayalım Başkanım, Kızılay Kanunu'nu oylamayalım!
BAŞKAN - Yok, öyle bir şey olmaması mümkün değil.
Ben de bugün oylama yaparken bu gruba hasseten baktım, siz de benim baktığımı bugün gördünüz, ondan sonrasında da "Kabul edenler... Etmeyenler..." diye baktım ama bundan sonrasındaki olaylarda da sizin uyarılarınız noktasında daha dikkatli olarak hareket edilir diyor, hepinize teşekkür ediyorum. (AK PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
Şimdi, İYİ Parti Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.
11/11/2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Danışma Kurulu 11/11/2026 Çarşamba günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.
|
| Turhan Çömez |
|
| Balıkesir |
|
| Grup Başkan Vekili |
Öneri:
Grup Başkan Vekili Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez tarafından, sermaye piyasalarında yaşanan yatırım fonu krizinin ortaya çıkmasına neden olan yapısal sorunların, düzenleyici ve denetleyici kurumların görev ve sorumluluklarını yerine getirip getirmediğinin, fon yönetimi ve piyasa gözetim sistemindeki eksikliklerin, kamu kurumları arasındaki koordinasyon sorunlarının ve yatırımcıların uğradığı zararların araştırılması, benzer krizlerin önlenmesi ve yatırımcı haklarının korunması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla 11/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 11/11/2026 Çarşamba günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.
BAŞKAN - İYİ Parti Grubu önerisi üzerinde önerinin gerekçesini açıklamak üzere İstanbul Milletvekili Sayın Buğra Kavuncu.
Buyurun Sayın Kavuncu. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
İYİ PARTİ GRUBU ADINA MEHMET SATUK BUĞRA KAVUNCU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Bugün 14 Kasım. 14 Kasım 1944'te Ahıska Türklerinin uğradığı o büyük zulmün, Stalin'in yapmış olduğu büyük mezalimin sonucu binlerce Ahıska Türkü hayatlarını kaybettiler. Hepsini burada bir kez daha anıyor, Allah'tan rahmet diliyorum.
Bu yolsuzluk, bu organize suç ortaya çıkalı tam iki ay geçti ve her gün biz İYİ Parti Grubu olarak bu konuda önerge verdik. Zaman zaman bize "Daha ne kadar devam edeceksiniz, bıkmadınız mı?" vesaire gibi bakışlar, bu tür yorumlar yapanlar oldu ama arkadaşlar, biz bu işin unutulmasına müsaade etmeyeceğiz. Sizin gibi düşünmeyenlere, muhalefete eziyet, zulmetmekten siz bıkmazken bizler böyle büyük bir haksızlık karşısında nasıl sessiz kalabiliriz? Milletin hakkını aramak bizlere bir mecburiyettir. Susmamız arsızlığın ve merhametsizliğin devamı için başkalarına, birilerine cesaret verecektir.
Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin ne kadar sağlıksız bir yapı olduğunu anlatmak için susmayacağız ve ısrarla bu konuyu gündemde tutacağız. Sadece ama sadece bu konuda haber yaptığı için tutuklanan gazeteciler dolayısıyla, milletin haber alma özgürlüğü kısıtlandığı için biz ısrarla, bıkmadan usanmadan bu önergeleri vermeye devam edeceğiz. Adalet Bakanının millet iradesine hiçbir şekilde saygı duymayan tavrını, Komisyonda milletvekillerine yönelik ağır tavır ve davranışlarını gördüğümüz, bildiğimiz için bu konunun sonuna kadar peşinde olacağız. Ben o Komisyonundaydım. İnanın, bu ülkenin bir vatandaşı olarak orada utandım, Bakan konuşuyor ve o Bakanlığın bürokratları da amigo gibi arkasında alkış tutuyor arkadaşlar, Adalet Bakanlığı burası ya! Bu nasıl bir ülke yönetmek, Adalet Bakanından bahsediyoruz. Bakın, bunların hepsi konuşulacak. Siz haksızca, hukuksuzca nasıl bütün bunları yapıyorsanız biz de hak ve hukuk için, milletin hakkı için yapmış olduğunuz, yapılan bu yolsuzluğun hesabını sormak için bu konuyu gündemde tutmaya devam edeceğiz ama şunu da söyleyelim: Bakın, biz siz değiliz, sizin yaptığınızı yapmayacağız arkadaşlar. Yani şunu istemiyoruz: Şafak operasyonlarıyla bu işin sorumlularının kapısına dayanın, gecelikli kıyafetleriyle, mahrem kıyafetleriyle bunları servis edelim, bunu da demiyoruz ha çünkü kafanız böyle çalışıyor, yanlış anlamayın ya da adliyenin emanetine kitlenmiş cep telefonlarının çıkarılıp oradaki görüntü ve Whatsapp mesajlarının bütün Türkiye'ye servis edilmesini; bunu da söylemiyoruz. Diyoruz ki bu konuyu hakkaniyetle, hukuk çerçevesinde, demokrasi çerçevesinde konuşalım. Onun için, Allah aşkına, şu araştırma önergesini kabul edin çünkü işin sahipleri bu işi soruşturamaz. Bakın, zulmedelimde demiyoruz; hakkaniyetle, hukuk çerçevesinde bu iş araştırılsın diyoruz.
Genel Başkanımız bugün Antalya'dan da seslendi ve bu konuyla alakalı dedi ki: "Bu, Türkiye'nin en büyük yerli ve millî görünümlü soygunudur." Şimdi, eski bir bakan çıktı, dedi ki: "Arkadaşlar, bu fon krizi bilerek ve kasıtlı olarak Tel Aviv tarafından yönetiliyor." Allah aşkına ya, bakın, bunları, bu millete yutturamazsınız. Eğer bu vurgun Tel Aviv tarafından yönetiliyorsa önce dönün bir aynaya bakın çünkü bu vurgundan para kazananlar sizlersiniz, demek ki orayla iş tutuyorsunuz. "Okyanus ötesinden." diyorsunuz, "Aptal olma." diyen bir devlet başkanı var orada, gidin ona sorun, oradan mı kaynaklanmış? Bunları geçin arkadaşlar, bu millete bunları yutturamazsınız. Organize olduğu aşikâr olan bir konu. Zira Adalet Bakanı çıktı, hukuken dedi ki: "Bu organize bir suç örgütüdür." Her yere uzandı o el ya, borsa üzerinden vurgun yapılıyor. Bugün de gündeme geldi, bakın, bu HGS konusu, en yukarılardan en aşağı kadar. Milletin canına okumaya ant mı içtiniz ya? İnsanlar o köprülerden geçerken birtakım avukatlar belki zengin olacak diye bu zulüm niye yapılıyor? Ya, mantık olarak borsada olan ile şurada yaptığınızın hiçbir farkı yok. Dolayısıyla yönetilemez hâle getirmişsiniz bu ülkeyi. Kurumlar öyle bir hâle geldi ki âdeta "Yönetecek insan kalmadı mı?" dedirtiyorsunuz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
MEHMET SATUK BUĞRA KAVUNCU (Devamla) - Bitiriyorum Sayın Başkanım.
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
MEHMET SATUK BUĞRA KAVUNCU (Devamla) - Bakın, bunlar devletin en mahrem kurumları. Merkez Bankasına bakıyorsunuz, Merkez Bankasının son Başkan Yardımcıları tutuklanmış, delik deşik olmuş kurumlar. Takasbankı ayrı, Borsa İstanbul Başkanı ayrı, SPK Daire Başkanı ayrı. Ya, arkadaşlar, siz bu devleti kime emanet ettiniz Allah aşkına? Olacak iş mi? Kabul edilir gibi değil. Onun için biz ısrarla, bıkmadan usanmadan bu işin peşini bırakmayacağız.
Size baktıkça şunu görüyoruz, gerçekten şunları söylüyoruz: Bu devlet yıkılmaz, size rağmen bu devlete bir şey olmaz. Niye biliyor musunuz? Mazlum milletin dualarıyla, şehit şühedanın hatırına bu devlet elbette ayakta kalacaktır. Bu sıkıntılara rağmen bir mahcubiyet görüyor muyuz? O da ayrı bir konu, hiçbir mahcubiyet görmüyoruz arkadaşlar, hiçbir mahcubiyet görmüyoruz biz iktidar sıralarından.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Görmüyoruz.
MEHMET SATUK BUĞRA KAVUNCU (Devamla) - Umarım, bu araştırma önergemize "evet" dersiniz, umarım Sayın Başkan, siz de az önce söylediğiniz gibi, usulüne uygun bir sayım yapar, inşallah buradan da "evet" sonucu çıkar. (İYİ Parti, Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - YENİ YOL Partisi Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın İdris Şahin.
Buyurun Sayın Şahin. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
YENİ YOL GRUBU ADINA İDRİS ŞAHİN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Öncelikle, İYİ Parti Grubunun vermiş olduğu araştırma önergesine aynen iştirak ettiğimizi ve bu Mecliste mutlaka araştırma komisyonu kurulması gerekliliğini, zaruretini ifade etmek istiyorum.
Sayın milletvekilleri, atalarımız öyle güzel sözler söylemiş ki bugüne ışık tutan sözler, bunlardan birini de sizlerle paylaşmak istiyorum: "Kabahat samur kürk olsa kimse sırtına almaz." derdi atalarımız. Bugün tam da bunu yaşıyoruz, kabahat devasa bir samur kürk olmuş, bu iktidarda kimse üstüne giymemiş; makamdan affını isteyen bürokrat da koltuktan kalkınca kendini aklamış bilmiş ama şunu çok iyi bilsinler ki milletin cüzdanı boşalırken susanlar bugün istifa dilekçesinin arkasına saklanıp adaletten kaçamazlar. Tehlikeyi aylar öncesinden o masalarda konuşup sümen altı edenlere buradan soruyoruz: Vatandaşın ocağına ateş düşene kadar kime, neden, niçin zaman kazandırdınız? Kurumlar görevini yapsaydı bu kriz yaşanır mıydı? Hayır ama piyasaların güvenliğini sağlaması gereken Sermaye Piyasası Kurulu göz göre göre gelen bu soyguna sadece seyirci kalmamış, milletin cebine uzanan ellere âdeta kılavuzluk yapmıştır. Şimdi de Sayın Bakan çıkıp "Soruşturma üst düzey bürokratlara uzanıyor." diyor. O zaman, hodri meydan; kim bu üst düzey bürokratlar, isim isim açıklayın. Dün bir basın mensubuna "Zerre kadar sorumluluğum yok." diyenler bugün Sayın Erdoğan'dan affını istiyor değerli milletvekilleri.
Şimdi, ataların yine bir sözü var, diyorlar ki: "Hırsız evden olursa inek bacadan çıkarmış." Bu sözü bugün ben ilk defa duydum, değerli Milletvekilimiz Medeni Bey söyledi, dedi ki: "Bir Kürt atasözüdür bu 'Hırsız o evden olursa inek bacadan çıkarmış' sözü." Evet, af isteyen isimleri şimdi görelim arkadaşlar. Biz biliyorduk ki hırsız içeriden olunca kapıya kilit vurmanın bir anlamı yok ama görünen o ki inek içeride, bacadan çıkıyor ama sizin sesiniz çıkmıyor. Bürokratı kaçırıyorsunuz, suçluyu saklıyorsunuz; "Bari mağdurun yarasını sarın." diyoruz, onu da yapmıyorsunuz. Kanun çıkardığınızda burada oturan bürokratların büyük bir çoğunluğu şu an itibarıyla tutuklu ya da adli kontrol altında.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Meclisten alelacele kanun geçirip "Tasfiye ediyoruz." diyerek milletin aklıyla alay ediyorsunuz, milletin dişinden tırnağından artırdığı alın terini enflasyon canavarına göz göre göre meze yapıyorsunuz. Hiç kimse lafı eğip bükmesin; bu yaşananlar, denetim kurullarının körü sağırı oynadığı düpedüz organize bir dolandırıcılık suçudur. Aslında şaşırmıyoruz, sizin yeni ekonomik modeliniz artık çok net: Kârı bir avuç fırsatçıya paylaştır; devasa faturayı milletin sırtına yıkıp, yakalanınca da affını isteyip köşeye çekil. Böyle bir süreç yok arkadaşlar, hiç kusura bakmayın.
Son sözüm de bu tezgâhın mimarlarına: Siz, istifa oyunlarıyla bu enkazın altından kalkacağınızı sanıyorsunuz ama yanılıyorsunuz. Biz, o samur kürkü kimlerin giydiğini de milletin hakkını kimlerin gasbettiğini de sormaya devam edeceğiz diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Tekirdağ Milletvekili Sayın İlhami Özcan Aygun.
Buyurun Sayın Aygun. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA İLHAMİ ÖZCAN AYGUN (Tekirdağ) - Sayın Başkan, değerli vekiller; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
İYİ Partinin fon krizi üzerine vermiş olduğu önergeyi desteklediğimizi ifade ederek sözlerime başlıyorum. Bu fon skandalı, fon yolsuzluğu cumhuriyet tarihimizin en örgütlü, en göz göre göre gelmiş skandallarından bir tanesi. Sayısız vatandaşımız mağdur oldu ama maalesef, Mecliste hâlâ daha biz fon krizini araştırma önergelerini gündeme getirmek için mücadele ediyoruz, duyan yok. Sağır sultan duydu ama buradaki milletvekilleri maalesef duymadılar; ellerini bir defa da bu fon krizinden mağdur olan gariban vatandaşlarımız için kaldırmadılar. Nasıl işçi, çiftçi, emekli, memur için kaldırmadılarsa iktidar burada da bu fon krizinden mağdurlarla ilgili önergeye hiçbir zaman destek olmadı. Muhalefet onların sesi olmaya devam edecek diyorum ve bunu da gündemde tutacağız.
Evet, arkadaşlar, bu kadar kapsamlı bir skandalın sacayakları krizin kendisi kadar büyük ve yayılım arz ediyor. Hâlen buz dağının bir kısmını görüyoruz bizler, asıl buz dağının arkasında neler saklı, onu daha bilmiyoruz. Açıklayın diyoruz ama kimse listeyi açıklamıyor, herkes kafasını kuma gömmüş bekliyor; neyi beklediğimizi de merak ediyorum. Atı alan Üsküdar'ı geçmiş; parayı almışlar, yemişler ama olan kime olmuş biliyor musunuz? Evini satmış ağabey, garibim, götürmüş, oradaki fondan almış, diyor ki: "Ben de üç beş kuruş kazanayım." ama o gariban avlandı. Avlayanlar kim? Şu anda iktidarın orada oturanlar ve iktidara sahip olanlar. Kim kayboldu? Her zaman olduğu gibi garibanlar kayboldu, ezildi, ezilmeye devam ediyor.
Evet, burada iyi niyet olmadığını hep söyledik. Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek bir yıl öncesinden söyledi, "Manipülasyon var." dedi, biliyoruz. Ya, Sayın Bakan, neden bir yıl sustun, bir yıl elini kim bağladı, kim tuttu ellerini, neden müdahale etmediniz? Ben soruyorum buradan: Neden müdahale etmedi Sayın Bakan? Demek ki onun da üstünde olanlar var.
Şimdi, geldiğimiz günlerde, Sayın Adalet Bakanı Gürlek, soruşturmanın üst düzey finans bürokrasisi ve denetim mekanizmasına kadar uzandığını açıklıyor ve ama isimleri vermekten kaçınıyor. Tutuklanan eski Bakan Betül Sayan Kaya'ya "Ne iş yaparsın?" diye soruyorlar; ev hanımıymış.
ALİYE TİMİSİ ERSEVER (Ankara) - 500 bin lira aylık geliri varmış.
İLHAMİ ÖZCAN AYGUN (Devamla) - Evet, ev hanımıymış Sayın Bakan; ev hanımı vatandaşın, garibanın parasını götürmüş.
Yine, bakınız, şeffaflık diyoruz, şeffaflık olmadan ilerleyemeyiz sayın arkadaşlar, değerli milletvekilleri; şeffaf olmamız lazım. Bu şeffaflıkla beraber bu fonun üstesinden gelebiliriz ama maalesef iktidar, iktidara yakınlar ve iktidarın milletvekilleri, içlerinizde temiz arkadaşlarımız var, hepsine "baş tacı" diyoruz ama buradan kimler, bu fon krizinden, bu fonlardan kimler faydalandıysa çıkıp hesap vermesi gerekiyor. Adalet hepimiz için gerekli, adalet hepimize var ama maalesef -eğer gücünüz varsa- her zaman olduğu gibi sizler korunuyorsunuz, korunmaya devam ediyorsunuz ama olan kime oldu? Garibana oldu.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
İLHAMİ ÖZCAN AYGUN (Devamla) - Sayın Başkanım, diğer bir konu da geçtiğimiz hafta sonunda Tekirdağ Tabip Odasını Milletvekilimiz Nurten Yontar'la beraber ziyaret ettik. Tabip odalarının tüm Türkiye'deki milletvekillerine bir selamları var, talepleri var ve bütün arkadaşlara da bildirmişler. Bunların bir yasası vardı; Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun 39'uncu maddesini, disiplin suçları ve cezalarının yeterince açık tanımlanmamasından dolayı Anayasa Mahkemesi iptal etmiş. Bu konuda Tabip Odasıyla beraber Sağlık Bakanlığı bir koordinasyon kurmuşlar, ortak çatıda buluşmuşlar, kanun metni hazırlanmış ama kanun bir türlü gelmiyor. Buradan ben milletvekili arkadaşlarımıza, Sağlık Bakanlığına sesleniyorum: Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun 39'uncu maddesiyle ilgili oluşan yeni kanun teklifini bir an evvel Meclise getirin, Gazi Meclise ve oluşan hukuksuzlukları, adaletsizlikleri ve gariban vatandaşlarımızın -uygulanmış olan o hükümsüzlüklerden dolayı- mağduriyetlerini giderelim diyorum.
Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. İYİ Parti ve diğer muhalefet partilerinin önergelerini de sonuna kadar destekliyoruz. Bu fon kararı ne zaman açıklanacak, hep beraber buradan sonra biz de rahata kavuşacağız diyor, saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Iğdır Milletvekili Sayın Yılmaz Hun.
Buyurun Sayın Hun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
DEM PARTİ GRUBU ADINA YILMAZ HUN (Iğdır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tam otuz iki yıl önce katledilen Avukat Medet Serhat'ı saygı ve özlemle anıyorum. Medet Serhat'ın katledilmesi, bu ülkede aydınlatılmayı bekleyen faili belli cinayetlerin acı hatıralarından biridir. Bu cinayetlerin tüm yönleriyle aydınlatılması ve sorumluların hesap vermesi hukukun, hukuk devletinin gereğidir. Medet Serhat'ın anısı ve hukuk mücadelesi önünde saygıyla eğiliyorum.
Değerli milletvekilleri, fon kriziyle yaşanan vurgun bütün yönleriyle araştırılmalıdır. Yapılan vurgunun açığa kavuşturulmasını bütün partiler dile getiriyor. İktidar kanadından bu vurgunu yapanların listesinin açıklanması birçok kişi tarafından dile getirildi. Soruşturmaların denetim mekanizmalarına kadar uzanan bağlantıların araştırıldığı söylendi ancak bütün bu açıklamalara rağmen, bu vurgunun Meclis tarafından araştırılmasının önüne neden geçiliyor? Çünkü mesele yalnızca listede kimlerin bulunduğunun açıklanması değildir, denetimin neden işlemediğinin ve yurttaşların uğradığı zararlardan kimlerin sorumlu olduğunun ortaya çıkarılmasıdır. Yüz binlerce yurttaşın tasarruflarını emanet ettiği bir sistemde olağan dışı fiyat hareketleri ve riskleri önceden fark edildiği hâlde neden etkili önlemler alınmadı? Fonların faaliyetlerinin durdurulması ve tasfiye kararları yatırımcıların birikimlerine erişimini belirsizliğe sürükledi. Tasfiye ne kadar sürecek? Yatırımcıların zararları hangi ölçüde karşılanacak? Birikimler enflasyon karşısında değer kaybederken yurttaşın hakkı nasıl korunacak? Bu soruların yanıtı kamuoyuna açık ve anlaşılır bir şekilde verilmelidir. Soruşturmanın kapsamı kadar denetim ve gözetim görevini yerine getirmeyen kurumların sorumluluğu da ortaya çıkarılmalıdır. Meclis yalnızca kişilerin isimlerini değil; karar süreçlerini, uyarıların nasıl değerlendirildiğini ve müdahalede neden gecikildiğini de araştırmalıdır. Sorumluluk birkaç ismin yargılanmasıyla kapanmamalıdır. Yatırımcıların zararlarının giderilmesi ve benzer krizlerin önlenmesi için de somut adımlar atılmalıdır.
Değerli milletvekilleri, ülkede fon krizinin yarattığı tahribatın bir benzeri de maalesef tarımda yaşanmaktadır. Ülkenin dört bir yanından gelen görüntüler tarımın tamamen bitirilmesine dair yoğun bir çalışma yürütüldüğü algısı oluşturuyor. Çiftçi tarlada ürününü hasat etmeden bırakmak zorunda bırakılıyor. Çiftçinin ürettiği ürün tarlada para etmezken marketlerde, raflarda 3 katına, 4 katına satılıyor. Iğdırlı elma üreticileri bu sene elmayı dalında bırakmak zorunda kaldı. Üretici, kilogram maliyeti 13 lira olan elmasını 10 liraya bile satamıyor; dalında bırakarak daha az zarar etmeye çalışıyor. Üstelik bu durum sadece Iğdır'da da değil; Isparta'da, Kahramanmaraş'ta, başka üretim merkezlerinde de yaşanıyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen Sayın Hun.
YILMAZ HUN (Devamla) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Başka bir örnek vereyim: 2026 sezonunda TMO'nun üzüm için açıklanan alım fiyatları kilogram başına 85 ile 100 lira arasında kaldı. Çiftçinin senin hesabına göre üretim maliyeti en az 93 lira. Yine aynı durum zeytin hasadında da yaşanıyor. Zeytin üreticisi de toplama maliyeti satış fiyatını aştığı için ürünü dalında bırakmak zorunda kalıyor. Çiftçi bir yıl boyunca bahçesine bakıyor, suluyor, ilaçlıyor, gübreliyor, emek veriyor; hasat zamanı geldiğinde ise ürününü toplarsa daha fazla zarar edeceğinden ürünü tarlada bırakmak zorunda kalıyor.
Bu ülkede çiftçi artık ürününü nasıl satacağını değil dalında bırakırsa ne kadar az zarar edeceğini hesaplamak zorunda kalıyor. Bundan daha büyük bir tarım politikası iflası olabilir mi? Girdi maliyetleri düşürülmelidir, sulama ve enerji destekleri acilen artırılmalıdır diyoruz.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın Aliye Timisi Ersever.
Buyurun Sayın Ersever. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
YENİ PARTİ GRUBU ADINA ALİYE TİMİSİ ERSEVER (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İYİ Parti grup önerisi üzerine söz aldım. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Fon vurgunu bir kez daha gösterdi ki AKP'nin politikaları çürümüş ve bu çürüme her yere yayılmıştır. Bu vurgun bir şeyi daha gösterdi ki; ucu iktidara dokunuyorsa hukuksuzluğun, talanın üzerinin nasıl örtüldüğünü. Belediye başkanlarını gizli tanık ifadeleriyle, yetersiz delillerle tutukluyor, gün ağarmadan evlerine baskın düzenliyorsunuz ama mesele fon vurgunu olunca, ucu AKP'ye dokununca ağırdan alıyorsunuz; kamuoyu baskısıyla birkaç kişiyi tutuklayıp dosyayı kapatmaya çalışıyorsunuz.
Değerli milletvekilleri; SPK 17 Eylülde 131 yatırım fonu hakkında tasfiye kararı aldı; yüz binlerce yatırımcı bu karardan etkilendi. Bu insanların arasında emeklisi de var, çalışanı da var, anne babalar da var; çocuklarının geleceğini düşünüyorlardı çünkü. Peki, buraya nasıl gelindi? SPK'nin açıklaması ortada, bazı fonların ekonomik gerekçelerle açıklanamayan fiyat hareketlerine yol açtığı 2025'in son çeyreğinde görülmüş. Konu 2 Aralık 2025'te Mehmet Şimşek Başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesinde görüşülmüş, tedbir alınması için tavsiye kararı verilmiş yani "Haberimiz yoktu." diyemezsiniz. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Çalışma grubu kurmuşsunuz, görüş istemişsiniz, düzenlemeler yapmışsınız. Peki, aylar boyunca aldığınız önlemler neden bu krizi engelleyemedi? SPK de Borsa İstanbul da bu sürecin içindeydi. Şimdi ikisine de soruyoruz: Tehlikeyi gördüğünüz hâlde vatandaşın birikimini neden koruyamadınız, denetim mekanizmaları neden zamanında işletilmedi? Bu soruların yanıtını almak bu Meclisin görevidir.
Değerli milletvekilleri, devletin görevi kriz çıktıktan sonra açıklama yapmak değil vatandaşın birikimini kriz çıkmadan korumaktır. Muhalefet ve kamuoyu baskısı olmasaydı Fatma Betül Sayan Kaya acaba tutuklanır mıydı? Hayır. Fon vurgunu listesinde bakanların ve milletvekillerinin de bulunduğu iddia ediliyor. Şimdi göreviniz, bu iddiayı bağırarak bastırmak değil her şeyi açıklamak, konuyu tüm ayrıntılarıyla ortaya çıkarmaktır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
ALİYE TİMİSİ ERSEVER (Devamla) - Bu vurgunun ve talanın içinde kim varsa açıklansın, ucu kime dokunuyorsa üzerine gidilsin, vatandaşın parasının da yapılmayan denetiminin de hesabı verilsin. Böylesine büyük bir vurgunun tüm açıklığıyla ortaya çıkarılması için bir an önce araştırma komisyonu kurulmalıdır, kurulmalıdır. Unutmayın ki suçluyu korumak, suça ortak olmaktır.
Teşekkür ediyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Samsun Milletvekili Sayın Ersan Aksu.
Buyurun Sayın Aksu. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AK PARTİ GRUBU ADINA ERSAN AKSU (Samsun) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; geleceğe nefes, Gazze'ye özgürlük, dünyaya barış diyerek 11 Kasım Millî Ağaçlandırma Günü'nü kutluyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sermaye piyasalarında yaşanan sorunlara ilişkin Meclisimizde kabul edilen 7596 sayılı Kanun çerçevesinde, yatırımcıların haklarının güvence altına alınması adına özel düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Bu kanunla tasfiye süreçleri hızlandırılmış ve birikimlerin geri kazanımı için somut mekanizmalar işletilmiştir. Bu kapsamda ara ödemeler planlı bir şekilde sürdürülmektedir. Bugüne kadar olağan ve olağanüstü tasfiyelerde toplam 100 fonda 248 bin yatırımcıya yaklaşık 98 milyar lira ödeme yapılmıştır. Bu süreçte 178 bin tekil yatırımcının anapara tutarlarının tamamı hesaplarına aktarılmıştır. Yine, Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Cevdet Yılmaz'ın açıkladığı üzere, bu cuma günü de kapsamlı bir ara ödeme yapılması planlanmaktadır.
Sayın Cumhurbaşkanımız ilk günden itibaren kararlı bir irade ortaya koymuş, meselenin sonuna kadar takip edileceğini ve hiçbir vatandaşımızın mağdur edilmeyeceğini açıkça ifade etmiştir. Bugün itibarıyla süreçte yaklaşık kırk beş günü geride bıraktık ve çok önemli mesafeler kaydedildi. Sürekli olarak aynı söylemleri tekrar ederek sanki hiçbir işlem yapılmıyor ve devlet adım atmıyor gibi bir algı oluşturulmaya çalışıldığını görüyoruz, bu durum beyhudedir değerli arkadaşlar.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Listeyi açıklayın da tekrar etmeyelim.
ERSAN AKSU (Devamla) - Bu durum beyhudedir, gerçek tablo ortadadır.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Liste nerede, liste?
ERSAN AKSU (Devamla) - Adalet Bakanlığımız, Hazine ve Maliye Bakanlığımız ve Cumhurbaşkanı Yardımcımızın koordinasyonunda ilgili tüm kurumlarımız büyük bir eş güdüm içerisinde çalışmalarını yürütmektedir. Yürütülen kararlı operasyonlar ve adli işlemler neticesinde soruşturma kapsamında şimdiye kadar 464 şüpheli hakkında işlem yapılmış, bunların 123'ü tutuklanmıştır; 386 gerçek kişi ve 116 tüzel kişinin mal varlığına tedbir ve banka hesaplarına bloke uygulanmıştır.
Yargı sürecinde at izini it izinden ayırmanın hassasiyetiyle çalışılmakta, yanlış yapan kim olursa olsun bedelini mutlaka yargı önünde hâlihazırda ödemektedir. Devlet Denetleme Kurulunun incelemeleri ve denetimleri aktif olarak devam etmektedir. Adli süreç tüm şeffaflığıyla göstermiştir ki finans bürokrasisinde veya başka hangi kademede olursa olsun, ihmali, kusuru veya kastı bulunan hiç kimsenin gözünün yaşına bakılmamaktadır ve hukuk çerçevesinde ne gerekiyorsa yapılmaktadır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Ya, listeyi açıklayın!
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
ERSAN AKSU (Devamla) - Kıymetli milletvekilleri, Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili diğer kanunlarda benzer problemlerin bir daha yaşanmaması adına hazırlanmakta olan yapısal reformlara dair düzenlemeler yakın zamanda Meclis gündemimize gelecektir. Halkımız içini ferah tutsun, bizler somut adımları atıp vatandaşımızın hakkını kararlılıkla korumaktayız. Şunu da belirtmek isterim ki yürütülen bu hassas süreç üzerinden kendilerine siyasi rant sağlama amacında olanların elleri boş kalacaktır.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Ne demek siyasi rant ya!
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Vatandaş dolandırıldı! Dolandırıldı vatandaş, böyle konuşmaktan bir vazgeçin artık! Vazgeçin artık böyle konuşmaktan! Allah akıl fikir versin!
ERSAN AKSU (Devamla) - Sermaye piyasaları ve AK PARTİ'miz bu süreçten milletimizle el ele vererek çok daha güçlenerek çıkacaktır diyor, aziz milletimizi ve Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Liste nerede, liste!
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Millet malını kaybetmiş, hâlâ oy hesabındasın.
BAŞKAN - Öneriyi öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri kabul edilmemiştir.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.
11/11/2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Danışma Kurulu 11/11/2026 Çarşamba günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.
|
| Rahmi Aşkın Türeli |
|
| İzmir |
|
| Grup Başkan Vekili |
Öneri:
İzmir Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Rahmi Aşkın Türeli tarafından, yüz binlerce insanın mağduriyetine yol açan sermaye piyasaları ve yatırım fonlarındaki olağan dışı gelişmeler nedeniyle kamusal mali denetim sisteminin mevcut durumunun, uygulamada yaşanan sorunların, denetim mekanizmalarının etkinliğini azaltan nedenlerin sistem içinde görev yapanların rolü ve sorumluluklarının bütün yönleriyle araştırılması, benzer olayların tekrar yaşanmaması için gerekli yasal ve idari önlemlerin alınması ve bağımsız denetimin etkinleştirilmesi amacıyla 9/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan (2037 sıra no.lu) Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 11/11/2026 Çarşamba günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.
BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Bolu Milletvekili Türker Ateş.
Buyurun Sayın Ateş. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA TÜRKER ATEŞ (Bolu) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; CHP Grubumuzun fon skandalı üzerine vermiş olduğu araştırma önergesi üzerine söz almış bulunmaktayım. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Aslında konuya nasıl başlayacağımı bilemiyorum ama hiç olmayacak şeyler ülkemizde oluyor. Tarihin en büyük vurgunlarından birini yaşıyoruz. Hâlâ dolandırıcıların listesi açıklanmadı, mağdurların listesi de açıklanmadı. AK PARTİ öncesi bu tip vurgunlar, mağdur listesi Resmî Gazete'de yayımlanırdı. Ciddi iddialar ortaya atılıyor ancak resmî açıklamalar göremiyoruz. "Milletvekilleri arasından da bu vurgundan çıkar sağlayanlar var." deniliyor. Bu işin partisi olmaz, bu iddiaları ortaya çıkarmak önceliğimiz olmalıdır. Değerli AK PARTİ Grup Başkan Vekilleri de listelerin açıklanması çağrısında bulundu. Milletvekillerinin görevi yasal boşlukları doldurmaktır, yasal boşluklardan faydalanarak gelir elde etmeyi Parlamento üyelerimizin hiçbirine yakıştıramam; bürokratlar için de bu söylediklerim geçerli. Bu iddiaları aydınlatmak yüce Meclisimizin asli görevidir. Dolayısıyla şeffaf biçimde bu süreç aydınlanmalıdır.
Değerli Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; at izi it izine karışmış durumda. Bürokratlar içerisinde çok ciddi biçimde bu olaya karışmış isimler var. Mağduriyetleri gidermek için bir yasa çıkardık, bürokratlar buraya geldi, düzenlemeyi anlattı; sonra bu bürokratlar içerisinden bir kısmı tutuklandı. Dün akşam Takasbank eski Genel Müdürü Yusuf Arıncı da tutuklandı. Dokuz sene Devlet Denetleme Kurulu Başkanlığı yapmıştı, TÜRK TELEKOM'da yönetim kurulu üyesiydi. Meclise geldi, süreci anlattı. Daha önce Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun Meclise geldi, teklifin gerekçelerini anlattı; o da tutuklandı. En son, BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu bu sabah görevinden affını istedi. Şeffaf biçimde bu sürecin aydınlatılmaması en çok AK PARTİ iktidarına zarar veriyor, bunu anlamak bu kadar zor mu? Bu bürokratları Mecliste nasıl konuşturdunuz? Bu yüce Meclise bir özür borçlusunuz. Bu süreçte eylemleriniz ile söylemleriniz tutarlı olmalı.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; her geçen gün ekonomik sıkıntılar artmakta. 18 Eylülden beri toplam batık krediler 100 milyar lirayı aştı, borsada 7 trilyona yakın değer buharlaştı. Vatandaşın kredi ve kredi kartı batıkları roket hızıyla ilerlemekte. Temerrüde düşen firmalar, işçi çıkaran firmalar, batan KOBİ'ler, konkordato ilan eden firmalar her gün basında yer alıyor. Yurt dışından da artık yatırımcı gelmiyor. Ortada büyük bir yangın var, bu yangın kontrolden çıkmadan müdahale edin. Vurgunu görmezden geldiniz, zararlar katlanarak arttı, bugün zararları görmezden gelip faturaların kabarmasına izin vermeyin. Birçok kez önerge verdik, AK PARTİ ve MHP oyları reddetti. Bu kriz artık finans piyasasının sınırlarını da aşmıştır. Sorunlu alanları da karantinaya alamadığınız ortada. Bankaların riskleri büyümüştür, şirketlerin borç ödeme kabiliyetleri de azalmıştır. Finansmana erişim de gittikçe zorlaşmakta, yatırım iştahı gerçekten kayboluyor. Üretim ve istihdam bundan sonra daha fazla etkilenecek. Finans piyasalarındaki tahribatın bedelini milyonlarca emekçi ödüyor. Siz bu krizi örtbas etmeye çalışırken maliyet büyüyor. Bugün araştırmadığımız her iddia, yarın daha büyük bir ekonomik faturayla önümüze gelecek. Bu Meclisin görevi, seyretmek değil hesap sormaktır.
Değerli Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; piyasa bozucu eylemleri konuşuyoruz. SPK Başkan Vekili Enver Usca tutuklandı. Enver Usca kim? Bir önceki Başkan Vekili Teranın halka arzını onaylanmadığından yerine gelen kişi. Tutuklanan isimlere bakmak bile durumun ciddiyetini gösteriyor. Aktif görevdeki BDDK Başkan Vekili ve 2 Daire Başkanı tutuklandı, Takasbank Genel Müdürü tutuklandı, Borsa İstanbul Genel Müdürü tutuklandı, Türkiye Sigorta Genel Müdürü tutuklandı, eski Bakan Fatma Kaya tutuklandı. İstifa edenlere bakın; SPK Başkanı istifa etti, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı istifa etti, BDDK Başkanı istifa etti.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
TÜRKER ATEŞ (Devamla) - Adalet Bakanı organize suç örgütü olduğunu söylüyor. İsimleri saymakla bitmez.
Bu meseleye daha fazla kayıtsız kalmayın diyorum, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - YENİ YOL Partisi Grubu adına Adana Milletvekili Sayın Sadullah Kısacık.
Buyurun Sayın Kısacık. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
YENİ YOL GRUBU ADINA SADULLAH KISACIK (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
17 Eylülden bugüne tam elli sekiz gün geçti, fon vurgunuyla ilgili ortada daha elle tutulur hiçbir şey yok. Bakın, net söylüyorum; elle tutulur hiçbir şey yok. Biz elli sekiz gündür bu fon dolandırıcılığıyla ilgili Meclis araştırması komisyonu kurulmasını istiyoruz; elli sekiz gündür biz sizi kovalıyoruz, siz kaçıyorsunuz, kovalıyoruz, kaçıyorsunuz. Ya, nereye kadar kaçacaksınız? (YENİ YOL sıralarından alkışlar) Şimdi, lütfen, bir arkadaş çıksın buraya, neden Meclis araştırması istemediğini bir anlatsın ya, Allah rızası için anlatsın. Bu kürsüye gelen arkadaşların konuştuğu şeylerin altı boş, altı boş ve üzülerek söyleyeyim, siz daha işin farkında bile değilsiniz ya. Neymiş? Milletle el ele verip bu işten daha kuvvetli çıkacakmışsınız; vay babam, vay! Nereden çıkacaksınız ya! (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Saray istediği için öyle yapıyorlar, saray.
SADULLAH KISACIK (Devamla) - Keşke çıksanız, keşke çıksanız. Neymiş? Buraya çıkan arkadaşlar diyor ki "Kurallar ve süreç işliyor." Arkadaşlar, hangi süreç ya? 14 Eylülde kriz patladı, vurgun krizi, ta 20 Ekime kadar tutuklama olmadı ya. Bu işin en başındaki SPK'nin Başkanı otuz üç gün sonra görevden alındı, otuz üç gün sonra.
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Beraber toplantı yaptılar.
SADULLAH KISACIK (Devamla) - "Kanun getireceğiz." dediniz, Plan ve Bütçede kanun yaptığımız iki hafta önce şu sırada oturan arkadaşlar şu anda bir bir tutuklanıyor. Hangi süreç işliyor ya, hangi süreç işliyor? Süreç bu mu? Bakın, otuz üç gün sonra SPK Başkanı istifa etti, tam otuz yedi gün sonra Türkiye Hayat Emeklilik Genel Müdürü istifa etti, sonra tutuklandı, 47'nci günde Borsa İstanbul Genel Müdürü görevinden alındı, 3 Kasımda tutuklandı. Bakın, kırk yedi gün sonra ya, kırk yedi gün sonra arkadaşlar.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - Bugün de BDDK Başkanı...
SADULLAH KISACIK (Devamla) - Bakın, biz Sermaye Piyasası Kurulunu konuşuyoruz. Sermaye piyasaları belirsizliği kabul etmez, belirsizliğe güvenmez. Böyle bir süreç işletilemez, bakın, net söylüyorum.
BÜLENT KAYA (İstanbul) - BDDK Başkanı da bugün istifa etti, BDDK.
SADULLAH KISACIK (Devamla) - Şimdi, bugün 55'inci günde BDDK Başkanı istifa etti, pardon, affını istedi.
Ama şunu söyleyeyim: Siz "Bunlar bizim arkadaşlarımız." deyip affedebilirsiniz. Vallahi bu millet bunu affetmez, millet bunu affetmeyecek arkadaşlar. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar) Siz affetseniz millet affetmeyecek. Neden affetmeyecek biliyor musunuz? Bakın...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SADULLAH KISACIK (Devamla) - Tamamlıyorum Başkanım.
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
SADULLAH KISACIK (Devamla) - Sizlere de gelmiştir belki, bakın, bir vatandaş mail göndermiş; ağır kalp hastası ve kalp nakli olacak, fonda 2 milyon 950 bin lirası kalmış, 2 milyon 950 bin lirası, diyor ki: "Bu benim yatırımım değil, sağlık sorunlarımı çözmem için kullanacağım para, lütfen Sayın Cumhurbaşkanına ulaşın, ağır sağlık sorunları olanlara öncelik versin." diye bakın mail atmış; adresi burada, raporu burada adamın, 2 milyon 950 bin lira. Arkadaşlar, böyle dramlar var ya. Böyle dramlar varken vallahi bir gün hiçbirimiz yastığa başımızı rahat koyamayız. Bakın, bunların her biri bir dram. Siz yatırımcının anaparasını bugün ödeseniz, bir kere iki aylık enflasyona ezdirdiniz, iki aylık enflasyona parasını çaldırdınız, bakın, bugün anaparasını ödeseniz. Size bir şey söyleyeyim mi?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SADULLAH KISACIK (Devamla) - Çalınan paranın günlük 800 milyon getirisi var, günlük 800 milyon değerli arkadaşlar, altı ayda 47 milyar yapıyor yani aslında siz şu anda fonda vatandaşın biriken nema getirisini, bunu bile millete dağıtamıyorsunuz.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Sayın Kısacık, teşekkür ediyoruz.
İYİ Parti Grubu adına Tekirdağ Milletvekili Sayın Selcan Taşcı.
Buyurun Sayın Taşcı. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
İYİ PARTİ GRUBU ADINA SELCAN TAŞCI (Tekirdağ) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulla eş zamanlı olarak 2027 bütçesini görüşüyoruz. Plan ve Bütçe Komisyonunda bugün Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bütçesinin ne kadar yetersiz olduğunu konuştuk. Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Programı'na ayrılan bütçenin tam 46 katı çalındı arkadaşlar bu fon hırsızlığıyla. Yarın Millî Eğitim bütçesini konuşacağız, 127 kamu üniversitesine ayrılan toplam bütçenin 1,5 katı çalındı. Devletin gözetimi altında nitelikli dolandırıcılıkla bağımlılıkla mücadeleye ayrılan bütçenin 67 katı, gençliğe ayrılan bütçenin 71 katı, bölgesel kalkınmaya ayrılan bütçenin tam 120 katı çalındı. Başta Cumhurbaşkanı, iktidar temsilcilerinin "Sınırlı bir alanda kısıtlı etki." dedikleri tablo bu. Övünmekten hâl oldular "Hemen müdahale ettik, ucu nereye giderse gitsin." diye. Övündükleri müdahale ne arkadaşlar? Fon İzleme Kurulu. Üyesi kim? Denetim sorumluluğunun sorgulanması gereken kim varsa hepsi üyesi Kurulun. Daha ilk gün söyledik burada, sermaye piyasasını denetleyen kurumların başkanları, kurul üyeleri, genel müdürleri derhâl istifa etsin, bağımsız ve yeni bir ekiple bu iş araştırılsın. BDDK Başkanı daha bugün, haftalar sonra yeni istifa etti. Bugün affını isteyen Şahap Bey affedilmeye muhtaç işler yaptı demek ki. Bu Şahap Bey haftalardır Fon Kurulunda oradaki politika kararlarının, burada çıkarılan Tasfiye Kanunu'nun kararlarının tamamının ortağı. Böyle bir rezalet olur mu? Her gün yeni bir skandal, skandal üzerine skandal. Üç gün önce Maliye Bakanının arkasında hiçbir şey olmamış gibi oturuyordu bu arkadaşlar, hiç üstlerine alınmıyorlardı yaptığımız eleştirileri. Neden, ne oldu da şimdi bugün istifası gerekti, hangi uç ona değdi?
Yıkımda emeği olanın imarda hakkı olmaz, payı olmaz arkadaşlar. Ülkenin Maliye Bakanı "Manipülasyon var." dedikten hemen sonra Cumhurbaşkanı Yardımcısı gitti, finans zirvesinde manipülasyona karışan foncularla fotoğraf verdi, Maliye Bakanının ikazını, ihbarını hükümsüzleştirdi. Belki o gün öyle yapmasaydı nice yatırımcı şüphe duyacak, parasını çoktan çekecekti. Milletin manipülatörlere para yatırmasına izin verildi. Madem "fondora"nın kutusu açıldı, geri dönüşü yok bu işin. Gerçekler ortaya çıkacak, sorumlular hesap verecek; öyle de verecek, böyle de verecek. Gelin, buna biz vesile olalım; Türk milleti adına bunu biz yapalım. Bunca rezaletin ortasında bir iş de usulüne uygun şekilde uygulansın.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
SELCAN TAŞCI (Devamla) - Bakan kendisi söylüyor, "BDDK'de, SPK'de kaliteli uzman yetiştiremiyoruz." diyor, sermaye piyasalarının liyakatsiz ellerde olduğunu itiraf ediyor. Gelin, şu komisyonu kuralım, devletimizi bu liyakatsizlerin muhtemel şerlerinden kurtaralım. Fon krizi konuşulacak, ilgili bakan gelmiyor; gelen, milletvekilini tehdit ediyor. Maliye bütçesinde herkes orada, krizin tam göbeğindeki Erişah Arıcan yok. Milletin vekilleri muhatabına soru, hesap soramıyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmetin bütçe noteri midir sayın milletvekilleri? Kimse için değilse kendi onurunuzu kurtarmak için "Evet." deyin bu komisyona. Gelin, unutanlara denetim görevimizi hatırlatalım. Gelin, Meclisin var olduğunu, görevinin başında olduğunu, milletin hakkının ve hukukunun peşinde olduğunu kanıtlayalım.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SELCAN TAŞCI (Devamla) - Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu.
Buyurun Sayın Gergerlioğlu. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
DEM PARTİ GRUBU ADINA ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli) - Sevgili halkımız, size ifşa ediyorum: Bürokratı, siyasetçisi bir olup halkı soymuş. Yani devlet, milleti soymuş. Böyle bir rezalet görülmedi şu ana kadar. 173 milyar dolar soygun var ortada. "Peki, liste nerede?" diyoruz. Bakın, 440 kişi 400 milyardan fazla soymuş ya! Yok ortada. "Liste açıklayın." diyoruz sabahtan beri, AK PARTİ'li vekiller "Hayır." diyor. Kardeşim, açıklanmazsa, aranızda suçsuz olan da bundan büyük zarar görür, asıl sizin baskı yapmanız lazım. "Biz bu suçu işlemedik -AK PARTİ'li 60 vekilin, bakanların, yargı mensuplarının adı geçiyor- vallahi billahi ben yapmadım Sayın Erdoğan." deyin. Gelin, burada araştırma komisyonu kuralım, görüşelim arkadaş. Niye kaçıyorsunuz? Biraz sonra bu önerge tekrar AK PARTİ ve MHP'nin oylarıyla reddedilecek. Ya, böyle bir Meclis olmaz arkadaşlar, böyle bir Meclis olmaz.
Şimdi, bakın, Adalet Bakanı dün Komisyona geldi. Meclisi ayaklar altına aldı, biliyor musunuz? "Hikâye anlatma." dedim ona. Soru önergelerimize cevap vermiyor. Yargı süreciyle ilgili doğru dürüst hiç bir şey söylemedi. Arkadaş, bu ülkede iki yıldır bir soygun yapılıyormuş, sen de yazmışsın İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı iken, niye bunun takibini yapmadın? SPK yetkilileri neden şu anda tutuklanmıyor? Kelle alıp duruyorlar arkadaşlar, Fatma Betül Sayan kellesi "Olmadı..." halk bastırıyor "Olmaz böyle, soygun bu." diyor, Yunus Arıncı kellesini atıyorlar "Olmadı..." Şahap Kavcıoğlu kellesi; saraydan atıyorlar, böyle... Arkadaşlar nereye varacak bu iş? Kelle, kelle, kelle, en yüksek, saraya ulaşacak işler ya! Bakın, bu memlekette böyle Adalet Bakanı olmaz arkadaşlar, ciddi iş yapmak lazım. Bakın, kendisinin eşi Elif Gürlek Hanım SPK Yönetim Kurulu üyesi. Niye sen açıklamadın bakalım? SPK yetkililerinin yargılanmasıyla ilgili bir şeyler açıklaman gerekmiyor muydu? Ömer Gönül, Mahmut Sütcü neden ortalıkta dolaşıyor kardeşim? "Alt seviyedeki insanlara alt kelleler gönderelim, üstekileri kurtaralım." mantığı var. Adil Varlık Genel Müdürü tutuklanmış durumda. Peki, Hayati Yazıcı'nın oğlu oranın, Adil Varlıkın Başkan Vekili; o niye bir işlem görmüyor? Mal varlığına tedbir konuluyor, kaldırılıyor. Asuman Erdoğan, AK PARTİ vekili. Ya, böyle bir şey olur mu ya? Açıklasın Adalet Bakanı. 2 kez mal varlığına tedbir konuluyor -Pasifik Yatırım- kaldırılıyor. Böyle bir şey olmaz arkadaşlar. Biz bunu kabul etmiyoruz ve Varlık Fonunun denetlenmemesini en büyük sıkıntı olarak görüyoruz; buradan bunu söyleyelim.
Bakın, bütün bu soygunlar olurken ne oldu HABAŞ'ta?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Devamla) - Arkadaşlar, bunlar ölenler değil, bakın, bunlar öldürülenler. Onların haklarını savunuyoruz burada. Öldürülenlerin bir yakını diyordu ki: "Onların hakkını savunun." İşçi bunlar, işçi arkadaşlar. Mustafa Sert, Yasin Taşçı, Fatih Işık, Barış Güney, Abdullah Kılınç; bunların hepsi öldürülenler, HABAŞ'ta öldürüldüler. HABAŞ ne yapıyordu? HABAŞ İsrail'le ticaret yapıyordu. Ben burada yıllardır Türkiye'nin İsrail'le ticaret yaptığını söylüyorum, sessizlikle geçiştirmeye çalışıyorsunuz. Ne oldu sonunda? İsrail'e çelik gönderen HABAŞ'ta patlama oldu.
Bakın, şu görüntüye ne dersiniz? Öldürülen işçinin bir yakını geldi, kendisini yaktı ya! Şuna bakıp vicdanınız sızlamıyor mu arkadaşlar? Ölmedi bu adam, dedi ki "İsyan ediyorum, ben kendimi öldürüyorum."
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Devamla) - Bunların karşısında daha hâlâ nasıl bu önergeye "kabul" yönünde oy vermezsiniz? El insaf diyorum, vicdan diyorum ya! (DEM PARTİ, Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına Trabzon Milletvekili Sayın Sibel Suiçmez.
Buyurun Sayın Suiçmez. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
YENİ PARTİ GRUBU ADINA SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye, vatandaşın devlete güvenini derinden sarsan büyük bir fon soygunuyla karşı karşıya.
Burada konuşmamız gereken en önemli kısım soygunun arkasındaki siyasi ilişkiler, bürokratik ihmaller ve yıllardır vatandaşımıza söylenen yalanlardır. İktidara soruyorum: Biz olmasak belgeleriyle kamuoyuna açıkladığımız, skandalın merkezinde olduğunu söylediğimiz eski Bakanınız ve Genel Başkan Yardımcınız Fatma Betül Sayan Kaya, Taha Çakmak ve Muhammed Yarız gibi isimler hakkında aynı kararlılıkla işlem yapar mıydınız, bu olayın üzerine gider miydiniz yoksa bu dosyaların üzerini de diğerleri gibi kapatır mıydınız?
Elbette suç ve cezaya yargı karar verecek. Bizim görevimiz, yargı sürecini izlerken siyasi ve idari sorumluluğun üzerinin örtülmesini önlemektir çünkü bu soygun bir günde ortaya çıkmadı. Adalet Bakanlığının açıklamasına göre, savcılık 19 Ağustosta SPK'den bilgi ve belge istedi, fonların tasfiye kararı ise 17 Eylülde alındı; arada tam yirmi dokuz gün var. Bu sürede hangi koruyucu tedbirler alındı? Kimler inceleme yaptı? Kimler hakkında incelemeler yapıldı? Kimler fondan çıktı, kimler içeride kaldı? Kimler, hangi delilleri kararttı? Bu işlemler yapılırken Sermaye Piyasası Kurulu, Borsa İstanbul, Takasbank ve MASAK neredeydi? Milyarlarca liralık işlemler yapılırken, şirketlerin değerleri akıl almaz biçimde şişirilirken, yatırımcıların parası bir fondan diğerine aktarılırken kim, neyi denetledi? Sorumluluğu yalnızca fon yöneticilerine yükleyip denetim zincirinin geri kalanını tartışma dışında bırakamazsınız. Biz bu skandal ortaya çıktığında ilk andan itibaren sorumluluğu aldık çünkü bizim için mesele yalnızca suçluların cezalandırılması değil yüz binlerce insanın hakkının korunmasıdır. Açıkça söylüyorum: Bu işin yalnızca finansal ayağını değil bürokratik ve siyasi ayağını da ortaya çıkarana kadar peşini bırakmayacağız. Kim kimi atadı, kim hangi kararları verdi, kim göz yumdu, kim korudu, kim korundu, kim önceden haber aldı, kim parasını kurtardı, kim vatandaşın parasını bu fonlarda bıraktı; hepsinin hesabını soracağız. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Bu mesele yalnızca bir fon meselesi değildir; bu mesele devletin kurumlarına duyulan güvenin, adalet duygusunun ve kamu yönetiminin sınandığı bir meseledir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayınız.
SİBEL SUİÇMEZ (Devamla) - Bizim mücadelemiz işte tam da bu noktadadır. Mağdurların hakkını alması için mücadele edeceğiz. Sorumluların adalet önünde hesap vermesi için mücadele edeceğiz ve en önemlisi, bu skandalı mümkün kılan siyasi ve bürokratik düzenin ortaya çıkarılması için korkmadan mücadele edeceğiz. Daha önce ahtapotlardan, turplardan bahsedenler, şimdi ahtapotun ayaklarının bağlı bulunduğu başı ortaya çıkarmak ve hesap vermek durumundadırlar. Fon soygununu örgütlü suç olarak niteleyen Adalet Bakanı, Meclisin içinde milletvekilini tehdit edeceğine elinde bulunan fon soyguncularının listesini açıklasın. Milletin aklıyla, vicdanıyla dalga geçmeyin. Vatandaş sizden hesap soruyor, hesap vermenizi bekliyor. (Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Karabük Milletvekili Sayın Durmuş Ali Keskinkılıç.
Buyurun. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AK PARTİ GRUBU ADINA DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Karabük) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi Grubu tarafından verilen önergeyle ilgili olarak AK PARTİ Grubu adına söz aldım.
Türkiye, AK PARTİ iktidarımız döneminde kurmuş olduğu finansal altyapı sayesinde küresel saldırılardan etkilenmemiştir. Türkiye 1,7 trilyon doları aşan ekonomik büyüklüğü, altı yıldır kesintisiz büyüyen ekonomisi, makroekonomik göstergeleriyle güçlü bir ekonomiye sahiptir. AK PARTİ hükûmetleri tarafından yapılan reformlar sayesinde sermaye piyasasında ürün çeşitliliği artmıştır; menkul kıymetler, tematik fonlar, eurobondlar, faizsiz yatırım ürünleri, bireysel emeklilik fonları sisteme kazandırılmıştır.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Bireysel emeklilik fonlarının içi de boşaltılmıştır.
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Bugün sermaye piyasamızda geniş bir ürün yelpazesi, milyonlarca yatırımımız makroekonomik istikrarın en önemli yapı taşları hâline gelmiştir. Fon piyasasında sınırlı bir alanda meydana gelen olayların sermaye piyasalarımızın yapısal sorunuyla hiçbir alakası yoktur.
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Nasıl sınırlı ya!
İBRAHİM ARSLAN (Eskişehir) - Yani herkes çalabilir o zaman öyle mi? Bu mudur konuştuğumuz konu?
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - 180 milyar dolar, 180; 180 milyar dolar! Hâlâ "sınırlı" diyorsunuz!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Sermaye piyasalarının güveninin korunması, sağlıklı işleyişi açısından son derece önemlidir.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Sen git de bunu fon mağdurlarına bir anlat bakayım sınırlı mıymış, değil miymiş ha!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Bu süreçte kullanılan dilin, atılan adımlar kadar önemli olduğuna inanıyorum.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Meclisten bir çık da bir bak bakalım, ne diyecekler sana!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Dolayısıyla bugün yapılması gereken vatandaşlarımızın kaygılarını artıracak, yatırımcıları ürkütecek bir dil yerine sürecin sağlıklı yürümesine, hızlı biçimde sonuçlandırılmasına katkı sağlamaktadır.
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Ha, sizin yaptığınız suç değil, bizim sizleri eleştirmemiz...
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Listeyi açıkla, sorun kalmasın. Açıkla listeyi, açıkla, hadi.
RAHMİ AŞKIN TÜRELİ (İzmir) - Görmezden mi gelelim!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Bizim, milletimizin hassasiyetini siyasi tartışma malzemesi hâline getirmeden, sorumluluk duygusuyla hareket etmemiz gerekmektedir.
İBRAHİM ARSLAN (Eskişehir) - Ya, ne siyasisi ya! Hırsız var kardeşim, ne siyasisi!
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Ne yapacağız! Mağdurların yanındayız, hırsızların tam karşısındayız. Umurunuzda bile değil ya, milyonlar umurunuzda bile değil!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Değerli arkadaşlar, Borsa İstanbul 310 milyar dolar büyüklüğüyle dünyanın 25'inci büyük borsasıdır.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - 25'inci büyük borsasının içini boşalttınız, içini! İçini boşalttınız, hâlâ konuşuyorsunuz!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Borsa İstanbul uluslararası standartlarla işlem yapan ve bu standartlara tam uyumluluk içinde hareket eden, yabancı sermayenin de işlem yaptığı, güven duyduğu en önemli borsalardan bir tanesidir.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Ya, yazık sana ya! Tam uyumlu, öyle mi ya! Yazık ya! Aynaya bir bakıyor musunuz ya! Hiç mi utanmanız yok ya! Hiç mi utanmanız yok ya!
ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU (Kocaeli) - Hangi dünyada yaşıyorsun? Marsta mısın Sayın Vekil!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Uluslararası Menkul Kıymet Komisyonları Örgütüyle (IOSCO) tam uyumluluk içindedir. Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesiyle tam uyumluluk içindedir.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Sen Karabük'te bu konuşmayı bir yayınlasana, sana ne diyecekler bak! Karabük'te bir yayınla şu konuşmayı!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Borsa İstanbulun dünya borsaları içinde uygulanan standartlarına ve denetimine uyumluluğu tamdır, nettir.
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Sen bile inanmıyorsun ya! Sen bile inanmıyorsun bu söylediklerine be!
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Uyan, uyan, uyan, o rüyadan bir uyan! Ayıp, ayıp! Şu memleket vekil yapmış seni, ayıp!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Yaşanan olayların karşısında alınan tedbirlerle, hızlı hareket edilmesi neticesinde sorumluların, haksız kazanç sağlayanların hukuk kuralları çerçevesinde hesabı sorulacaktır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Tamamlayabilir miyim Sayın Başkan?
BAŞKAN - Tamamlayın, lütfen.
HÜSMEN KIRKPINAR (İzmir) - Biraz da organize işlerden bahsedin, organize işlerden!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın "Sorumlu olan kim varsa hesap sorulacaktır." yaklaşımı doğrultusunda gereken hukuki adımlar atılacak ve sorumluların hepsi hesap verecektir.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Versinler! Listeyi açıklayın!
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - İnsanda biraz utanma olmaz mı ya!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Bu süreçten Türkiye sermaye piyasası daha güçlenerek çıkacak, daha çok yatırımcının güvenini kazanacaktır.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Liste nerede, liste!
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Bu süreç Türkiye'nin sermaye piyasalarında gücü olacaktır.
BURCUGÜL ÇUBUK (İzmir) - Sermaye güçleniyor, işçi kanıyla güçleniyor sermaye.
DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Hepinizi saygıyla selamlıyorum efendim. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Yazıklar olsun, yazıklar olsun! Gülecek bir şey yok!
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Gülersin, ancak gülersin!
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Liste nerede, liste!
BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler...
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Başkanım, kabul fazla, lütfen sayın.
BAŞKAN - Kabul etmeyenler...
TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Kabul fazla Sayın Başkanım, lütfen sayın.
BAŞKAN - Evet, şu anda ihtilaf var Kâtip Üyeler arasında. Dolayısıyla, yeter sayı konusunda tereddüt olması nedeniyle, Kâtip Üyeler arasında anlaşmazlık olduğundan elektronik sistemle oylama yapacağız.
Oylama için üç dakika süre veriyorum.
(Elektronik cihazla oylama yapıldı)
BAŞKAN - Öneri kabul edilmemiştir.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.
11/11/2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Danışma Kurulu 11/11/2026 Çarşamba günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim
|
| Gülüstan Kılıç Koçyiğit |
|
| Kars |
|
| Grup Başkan Vekili |
Öneri:
11 Kasım 2026 tarihinde İzmir Milletvekili Burcugül Çubuk ve arkadaşları tarafından iş cinayetlerini önlemek için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olan (21172 grup numaralı) Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 11/11/2026 Çarşamba günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.
BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına İzmir Milletvekili Sayın Burcugül Çubuk.
Buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
DEM PARTİ GRUBU ADINA BURCUGÜL ÇUBUK (İzmir) - İşçi sınıfının başı sağ olsun, bizim sınıfımızın başı sağ olsun. Can Atalay ve Selçuk Kozağaçlı şahsında işçi katliamı davalarının avukatlarına selam olsun.
Buradan size rakamlar vermeyeceğim, oranlarla işçi katliamlarının vahametini anlatmayacağım, aktarmayacağım çünkü devletin açıkladığı resmî rakamlardan daha büyük, daha ağır bir gerçektir bir baretten, bir kemerden, sağlam bir korkuluktan daha ucuz olması işçinin canının. Biz bu önergeyi Meclise sunduğumuzda yani bu sabah, HABAŞ'taki katliamlarda katleden işçi sayısı 18'di ve bizim buraya getirdiğimiz bu resimlerde de 18 işçi vardı; daha sonra bir işçi daha hayatını kaybetti, Abdullah Kılınç ve sayı 19 oldu ve DNA eşleşmesi olmayan Barış Güney yani canının külünü dahi bulamamış bir aile.
Dün suç mahalli HABAŞ'taydık, hâlen patlamanın olduğu alanda risk devam ettiği için bizi alana sokmadılar, riskli olduğunu söylediler. Suç mahalli HABAŞ'ta, Aliağa ve Menemen'de işçilerle, ailelerle, halkla görüştük. En başta şunu söyleyeyim: HABAŞ seri katildir. Yıllardır işçiler ölüyor, yaralanıyor, sağlıklarını kaybediyor. HABAŞ'ta çalışıp da yaşamak münferittir. 2025'te işçilerden maaşlarının yüzde 30'unu düşürmeleri ya da işten ayrılmaları istendi. Böylece münferit olarak yaşayan ve bu seri katille baş etmeyi bilen deneyimli işçiler işten ayrıldılar. Burada sistem taşeronlarla sürüyor. Hatırlayalım ve hatırlatalım: Patronların büyük aşkı, işçi düşmanı taşeron sistemi AKP'nin hediyesidir. Dün bize anlatılanlar sermaye sınıfının Türkiye'deki suçlarının panoramasını sunuyor. 21 Ekimde yüksekten düşmeyle katledilen işçi Hakan Doğan'a ölümünden sonra güvenlik ekipmanı giydirilmeye çalışılmış. 5 Kasımdaki patlamada katledilen işçi Eyüp Eğinli'nin fabrikada öldüğü fakat ambulans çağrılarak ambulansta öldüğü söylendiği, böylece savcının gelmesi için işin durdurulmasının engellendiği, üretimin devam ettiği aktarıldı ve HABAŞ'ın bunu daha önce yaptığı. 9 Kasımdaki patlamada kazanda cenazesi yanarak eriyen işçilerin olduğunu söylüyorlar. İşçilerin içeride gerçekleşen patlamayla ilgili konuşmamaları, basında bu haberleri görürlerse işten atılacakları söylenerek tehdit edildikleri bilgisi var elimizde ya da 12 bin liralık kan hakkını teklif etmeye başladıkları. Taşeron şirketlerin aslında HABAŞ'a ait olduğu, muhasebelerinin, ödemelerinin HABAŞ tarafından yönetildiği, yemekhanesinden servisine her şeyde sorun yaşadıkları, bildirdikleri tamiratların yapılmadığı, gündeme gelen kirişin bunlardan sadece biri olduğu, kazan, vinç gibi ekipmanlarda sürekli sorun yaşandığı, kazanların kapasitesinin çok üzerinde tonajlarla çalıştırıldığı, rutin bakımların ocaktan beri ertelendiği, üretimin devam etmesi ve hız için hiçbir önlem alınmadan işçilerin çalıştırıldığı, arkadaşları ölürken vardiyalara çağrıldıkları... Kimse yakınları orada çalıştırılsın istemiyor fakat işsizlik ve yoksullukla mecbur bırakılıyorlar. Anlatılanların bir kısmı bunlar.
Katledilen işçilerden Abdülkadir Kınacı, 61 yaşında, emekli ve sadece dört günlük işçi. İşte ilk günü olan da var, Manisa'dan yeri yurdu olmadan çalışmaya gelen de var. Biz, hepimiz, bizim sınıfımız bu katliamda birleştik, bu, bizim sınıfımız.
HABAŞ'ı, Mehmet Rüştü Başaran'ı manşete taşımasının ardından Evrensel gazetesinin İzmir bürosunun kurşunlandığını ve gazetenin bütün taleplerine rağmen bu kurşunlamanın şirket ve patron yönünden araştırılmadığını düşününce "Kimler koruyor? Kolluyor? Önünü açıyor?" sorularıyla birlikte düşünmek lazım bu katliamı.
Nemrut Limanı'ndan İsrail'e çelik gönderen HABAŞ'ın patlayan fabrikasının hemen yanında bir inşaat yükseliyor, dev bir inşaat, bir haddehane inşaatı, HABAŞ'ın haddehane inşaatı. Herhangi bir kirişi, vinci, kazanı, merdiveni, iskeleyi cinayet işlemeden çalıştırmayan HABAŞ'a, şirkete yeni bir suç mahalli açılıyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
BURCUGÜL ÇUBUK (Devamla) - Suç mahalli diyoruz çünkü bile isteye işçiyi kâr hırsına kurban eden kapitalizm, kapitalizmin çarkı karşımızdaki. Sizler yani patronlar sınıfı "İş kazası." diyorsunuz -eşyayı adıyla çağırmak lazım- bizler, işçi sınıfı "Kaza değil, cinayet." diyoruz. Öngörülebilir, engellenebilir fakat önemsenmeyen gözden çıkarılabilir. Bugün iş yerlerinde hangi sendikaya üye olacağına karar veren patronları denetlemeyen Çalışma Bakanlığı teşvik veriyorsa bu patronlara, işte sermaye-devlet ittifakıdır bu.
İşçi sınıfına, kendi sınıfımıza çağrımızdır: Yaşamak için, yaşanılabilir ücret için kurtuluşumuz kendi örgütlü mücadelemizde. Madem patronlar üretim durmasın diye bizleri katlediyor, suçlar işliyor, biz de üretimden gelen gücümüzü kullanalım; genel grev, genel direnişle gücümüzü ortaya koyalım. (DEM PARTİ, Yeni Parti, YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - YENİ YOL Partisi Grubu adına Muğla Milletvekili Sayın Selçuk Özdağ.
Buyurun Sayın Özdağ. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
YENİ YOL GRUBU ADINA SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
DEM PARTİ'nin vermiş olduğu grup önerisine YENİ YOL Grubu olarak destek vereceğiz; kendilerine de ayrıca teşekkür ediyorum.
Peygamberimiz üç sınıfa, üç olaya beddua etmişti. Bir tanesi neydi, söyleyeyim. Adalet ve Kalkınma Partililer biliyorlardır inşallah. Bir tanesi, parayı ilahlaştıranlar ve başkalarının alın terleriyle beraber ilahlaştırdıklarına tapanlar.
Şimdi, burada bir işveren var, HABAŞ Demir Çelik Fabrikası. Burada elim bir kaza oldu. Yok, cinayet oldu; ne kazası! Kazayı oradaki işçiler yapmadı. Eğer işveren modern teknolojiyle burayı donatmış olsaydı ve aynı zamanda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da burayı zamanında denetlemiş olsaydı burada bu kaza olmayacaktı veya bu cinayet işlenmeyecekti.
Daha önce, ben Manisa Milletvekilliği yaparken Soma'da çok trajik bir olay olmuştu. 301 işçimiz bir kömür ocağında göz göre göre ölmüşlerdi ve bulundukları yerlerde vefat etmişlerdi; kimisi ayakta, kimisi oturarak, kimisi birbirine sarılarak orada öldüler. Ardından burayla ilgili olarak ne tür denetlemeler yapılmış diye merak etmiştik. O zaman Adalet ve Kalkınma Partisinde milletvekiliydim ve o komisyonda da görevliydim. Baktık ki buraya gelen müfettişler "Rakı, balık, Ayvalık!" demişler, denetlememişler buraları. Ve denetlemedikleri için de burada modern teknoloji kullanılmamış ve aynı zamanda da burada o modern teknolojinin gereği yerine getirilmesin diyerek de özellikle de gayret sarf edilmiş. Biz, o zamanlar o Soma maden kazasının olduğu yerde araştırma yaparken "Gelin, Çekya'ya gidelim; gelin, dünyada kömür çıkartan yerlere gidelim, buraları araştıralım." demiştik ama gidilmemişti oralara. Eğer gidilmiş olsaydı oradaki teknoloji nedeniyle iş kazalarının hemen hemen olmadığını ve çok az olduğunu görürdük. Buna örnek olarak da Almanya'dan örnek verebilirim.
Türkiye'de her yıl 2 bin kişi iş kazalarında ölüyor veya bu iş cinayetlerinde ölüyor. Peki, aynı nüfusa sahip olduğumuz, aynı zamanda da dünyanın en önemli sanayi ülkelerinden, teknoloji ülkelerinden biri olan Almanya'da bir yılda ölenlerin sayısı kaç? İş kazalarında ölenlerin sayısı 250 kişi arkadaşlar. Niye bizde 2 bin de orada 250? Hani diyordunuz ya: "Onlar bizi kıskanıyorlar. Onlar her zaman için bizi kıskandıkları için de bu dış oyunları yapıyorlar."
Şimdi arkadaşlar, bu HABAŞ denen yerde çok fazla iş kazaları olmuş. Bu iş kazalarıyla ilgili raporları görmek istiyoruz, görebilmemiz için de araştırma komisyonunun kurulması lazım. Siz "Araştırma komisyonları kuruldu burada, o araştırma komisyonu raporları Genel Kurula da inmedi." diyebilirsiniz. İnmesin, indirmeyin ama gelin kuralım ve de en azından kamuoyunu bilgilendirelim.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın, lütfen.
SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla) - Kamuoyunu bilgilendirdiğimiz gibi de buralarda hangi teknolojinin kullanılabileceğini, işçilerin nasıl eğitileceğini, bu eğitimlerle beraber de burada patronların yapmış oldukları yanlışları da dile getirmiş oluruz, en azından kamuoyu sizi öğrenmiş olur. Sizin vebaliniz var ve sorumluluğunuz var arkadaşlar, burada 18 kişi öldü. Türkiye'de toplamda her yıl 2 bin kişi ölüyor. Ve burası sabıkalı bir yer. Siz diyeceksiniz ki: "Ne yapalım canım, işte, müfettişler gidip denetliyorlar." O raporları da görmek istiyoruz, göremiyoruz biz.
Sonra, bakın, size bir şey daha söyleyeyim değerli arkadaşlar: Burada onlarca olay olmuş ve bu olaylara rağmen sizler bunlara göz yummuşsunuz. "Doruk Madencilik" diye bir kömür madenciliği şirketi vardı biliyorsunuz. Bu şahsın işçilerine para ödemediği görüldü. O işçiler cansiparane olarak yollara çıktılar, buralarda eylemler yaptılar, protestolar ettiler. Sadece maaşlarını alabilmek, daha iyi yerlerde çalışabilmek için bunu yaptılar. Ama siz ne yaptınız?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla) - O işverene, o patrona gücünüz yetmedi sizin. O nedenle biz buradan diyoruz ki, bu önerge doğru bir önergedir. Sizi de vebalden kurtarmak adına ve de aynı zamanda paraya tapanlara, işçilerin ve insanların emeğini sömürenlere karşı da sizlere bir vicdan çağrısı yapıyorum. İnşallah, "evet" oyu verirsiniz.
Teşekkür eder, saygılarımı sunarım. (YENİ YOL, Yeni Parti, DEM PARTİ ve CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyoruz.
İYİ Parti Grubu adına Balıkesir Milletvekili Sayın Turhan Çömez.
Buyurun. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
İYİ PARTİ GRUBU ADINA TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Vedat Işıkhan, kendisinin Bakanlığı döneminde, resmî rakamlara baktığımızda, iş cinayetlerinde aramızdan ayrılan emekçi sayısı 6.928. Bir daha söylüyorum, kayıtlı bu. Kayıtsız olanlar 7 bin, 8 bin, 9 bin, 10 bin, bilmiyoruz. Bir bakanın iki buçuk, üç yıllık görev süresinde bu ülkede iş cinayetlerinde hayata veda edenlerin sayısı bu. Irak Savaşı'na baktım, Amerikan işgaline baktım, yarısı kadar yani sadece bir bakanın devriiktidarında iş cinayetlerinde hayata veda eden emekçi sayısı Amerika'nın Irak işgalinde kaybettiği asker sayısının 2 katı kadar. Hiç mi düşünmezsiniz, hiç mi vicdanınız yok niye oluyor bunlar diye? "İyi öldüler, güzel öldüler." mi diyeceksiniz? "Bu işin fıtratında var." mı diyeceksiniz? Kader mi diyeceksiniz? Hiçbirisini demiyoruz, isyan ediyoruz ve itiraz ediyoruz. Bunlar sadece bir rakam değil, her birinin bir hikâyesi var, bir öyküsü var, bir hayatı var, arkasında bıraktığı çocukları var, ailesi var, binler, on binler, yüz binler var ve yitip giden hayatlar var. Sizin beceriksizliğiniz, ihmaliniz, aymazlığınız yüzünden hayata veda eden, aramızdan ayrılan binler var.
Evvelki gün İzmir'de, Aliağa'da ne yazık ki 19 can -bugün 19'a ulaşmış- hayata veda etti, aramızdan ayrıldı. O da bir başka iş cinayeti, o da bir başka dram, o da bir başka acı. Yine, Bakan boy gösterdi orada, dedi ki: "Müfettişler çok ciddi sıkıntıların olduğunu fark etmemişler." Çok ciddi sıkıntı yokmuş! "Ama" dedi, ekledi, Allah'tan "Güzel öldüler." demedi, "Bu işin fıtratında var." demedi, "Kader." demedi. Dedi ki: "Bu iş kazası ciddi anlamda sıkıntıya sebep oldu." Allah aşkına, koskoca cinayeti, katliamı -19 can aramızdan yitip gitmiş- sıkıntı olarak mı izah ediyorsunuz? Bu korkunç bir tablodur.
Bakın, çocuk ölümlerine baktığımızda sadece bu sene çocuk işçi cinayeti 66. 66 evladımız aramızdan kaydı, gitti. Ya, bir kere de "Niye oluyor bunlar?" demez misiniz siz, hiç mi vicdanınız sızlamaz sizin? Çocuk diyorum, çocuk, çocuk diyorum size. Bu güzel ülkede 66 çocuk yılbaşından beri hayata veda etti sizin ihmaliniz, beceriksizliğiniz yüzünden.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Bir tane örnek vereceğim size: Halil İbrahim Yağız -Meclis kayıtlarına girsin diye söylüyorum- MESEM öğrencisi, size emanet edilmiş, devlete emanet edilmiş. Gaziantep'te, ilk gün, daha ilk gün patronu dedi ki: "Çık 6'ncı kata." Baret yok, hiçbir şey yok. "Ne yapayım, ne yapacağım orada?" dedi. "Çık, oradan telleri at aşağıya." Ve o güzel yavru o telleri atarken kendisi de düştü, tam 6'ncı kattan düştü. Nerededir Millî Eğitim Bakanı, nerededir diğer bakanlar, ilgililer? Size emanet edilmiş çocuklar apartmanlardan düşerek can veriyor, sizin projelerinizde can veriyorlar. Ve o yavrunun vefat ettiği haberini bile vermediler ailesine, otopsi yaptıktan sonra verdiler. Allah aşkına, elinizi vicdanınıza koyun, Dilovası'nda yaptığınızı yapmayın. Dilovası'nda olan korkunç bir ihmaldi, oradaki katliamdaki fabrika, işletme ruhsatsızdı, işçileri sigortasızdı, asgari ücretin altında para veriyorlardı.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Yanı sıra çocuk işçiler vardı, yanarak öldüler o çocuklar orada ve bir yıl kalmadı içerideki. Bir yıl kalmadı, bir yıl sonra çıkarttınız onu. Niye çıkarttınız? Çünkü sarayda boy boy fotoğrafları vardı.
Aziz millet bu katliamı, bu cinayetleri, bu ihmali, bu beceriksizliğin hesabını size tek tek soracak. (İYİ Parti, Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Mersin Milletvekili Sayın Gülcan Kış.
Buyurun Sayın Kış. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA GÜLCAN KIŞ (Mersin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; "Geçmişten ibret almazsa kişi geleceğe ibret olmaktır işi." Bu söz ne yazık ki Türkiye'nin son yıllarını anlatıyor. AKP iktidarı döneminde depremlerde, madenlerde, inşaatlarda, fabrikalarda çokça aynı acılar yaşandı. Her felaketten sonra "Gereği yapılacak." denildi, sonra ne oldu? Yeni felaketler, yeni cenazeler, yeni yetim kalan çocuklar. Peki, gerçekten ne değişti, yaşananlardan hangi dersler çıkarıldı; bunlara bakmak lazım.
Değerli milletvekilleri, tarih tekerrür etmiyor, önlenemeyen ihmaller tekrar ediyor. 9 Kasımda İzmir Aliağa'daki HABAŞ Fabrikasında 18 emekçimizi kaybettik. Dün Gazi Meclisimizde iş cinayetlerinin araştırılmasına ilişkin verilen grup önerileri AKP ve MHP oylarıyla her zamanki gibi reddedildi. Yaşananlardan ders çıkarmak gerektiğini söylüyorsunuz ama yaşananların araştırılmasını neden reddediyorsunuz? Siz reddettiniz diye de bizler susmayacağız.
Değerli milletvekilleri, bu acı hepimizin, bu acı ülkemizin acısı. İktidar sıralarına buradan sesleniyorum: Sırf muhalefetten geldi diye önergeleri reddediyorsunuz ya bizler önergelerimizi çekelim, siz verin, biz bütün muhalefet partileri olarak önergenizi destekleyelim; yeter ki bu ölümler araştırılsın ve de son bulsun.
Değerli milletvekilleri, HABAŞ'ta ölümler yeni değil. 1990'da 4 işçinin ölümüyle başlayan acı tablo, 2026 Kasımına kadar patlamalarla, vinç kazalarıyla, yüksekten düşmelerle sürdü. 21 Ekimde ve 5 Kasımda 1'er işçi yaşamını yitirdi, dört gün sonra 18 işçimizi kaybettik. Bu ölümler artık bilinçli bir cinayete dönüşmüştür. Ölümlerin ardından hangi önlemler alındı, hangi eksiklikler giderildi? "Kader" diyerek de bunu geçiştiremeyiz. Bir fabrikada ölümler eğer yıllarca tekrarlanıyorsa, yalnızca son patlamayı değil geçmişteki denetimleri ve alınmayan tedbirleri de konuşmak zorundayız.
38 yaşındaki Ferhat Maraşlı on beş yıldır o fabrikada çalışıyordu. 2 yaşında çocuğu vardı, ev borcunu ödeyince işten ayrılacaktı. Babasının sözleri hâlâ kulaklarımızda, "Kendisi işten ayrılamadı ama borcu bitti." diyor. Ferhat ev sahibi olmak isterken evine dönemedi. 25 yaşındaki Mühendis Kadir Kaan Özçelik'in elleri patlamadan önce iş yerinde yanmıştı. Kız kardeşi, bunu iş kazası olarak bildirirse işten atılmakla korkutulduğunu söylüyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
GÜLCAN KIŞ (Devamla) - Teşekkür ederim.
Üniversiteye hazırlanan kardeşinin eğitim masraflarını karşılayan bu gencin yaşadıklarının hesabı sorulmayacak mı? Bu vatandaşlarımızın hepsinin evine dönme hakkı yok mu? Buradan sormak istiyorum.
Üstelik bunlar -bazı rakamlar var- şirketin açıkladığı rakamlar. HABAŞ'ın raporlarına göre, 2024'te kayıp günlü kazalar 147, 2025te 229, taşeron işçilerinde 38'den 83'e yükselmiş durumda. Bakanlık bunları bilmiyor mu? Gerçekte ne yaşandığını öğrenmek için Meclisin araştırma yapmasından kim, neden rahatsız olsun? İhmal iddiaları araştırılsın, sorumlular hesap versin diyoruz.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak DEM Grubunun Meclis araştırma önergesini destekliyoruz.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP, DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına İzmir Milletvekili Gökçe Gökçen.
Buyurun Sayın Gökçen. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
YENİ PARTİ GRUBU ADINA GÖKÇE GÖKÇEN (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen iş cinayetinde hayatını kaybeden tüm yurttaşlarımıza Allah'tan rahmet, yakınlarına ve iş arkadaşlarına başsağlığı ve sabır diliyorum. Bu konuda DEM PARTİ Grubunun önerisi üzerine Yeni Parti Grubu adına söz alıyorum.
Değerli arkadaşlar, Evrensel gazetesi bu kazadan çok önce bu şirkete dair uyarısını şu şekilde yapmıştı... Aradan beş gün geçtikten sonra Evrensel gazetesinin İzmir temsilciliği kurşunlanmış, bu olay "mala zarar verme " denilerek ve failin HABAŞ'la bağlantıları araştırılmadan kapatılmak istenmişti.
Şirketin kendisi bile 2025 raporunda iş kazalarının arttığını, taşeronda daha da arttığını raporlamıştı. Çalışma Bakanlığı sadece izledi. İşçiler öldü, Bakan "İşletmeyi gözden geçirdik, çok ciddi anlamda sıkıntıların yaşanmadığı belirleniyor müfettişlerimiz tarafından. Ancak yaşanan bu iş kazası ciddi anlamda bir sıkıntıya sebep oldu." dedi. İnsan canını önemsememek bir şey ama işçiler öldükten sonra da şu sözleri söylemek gerçekten bambaşka bir seviye.
Bir kız kardeş diyor ki: "Ya, bize bir ölü listesi bile vermediler, bizimle dalga geçtiler. Sabahtan akşama kadar fabrika önünde, hastane önünde insanlar, aileler yakınlarını beklediler. Gelen cevap: 'Yanıklar sebebiyle DNA eşleştirmesi yapamıyoruz.'" Ciddi anlamda sıkıntı oldu, öyle mi? Kaza oldu, işçiler öldü hâlâ yeni vardiya için işçi taşımaya devam ettiler. Nasıl bir gözü dönmüşlükse bu, üretim bile durdurulmadı ilk başta. Ciddi anlamda sıkıntı oldu, öyle mi? On binlerce işçi çalıştırıyorsunuz, dünyanın parasını kazanıyorsunuz "Bir önlem alın ya, bir önlem." diyen işçiyi gözaltına aldınız. Ciddi anlamda sıkıntı oldu, basın yasağı getirdiniz, 18 kişinin ölmesinden rahatsız değilsiniz, halkın bunu bilmesinden rahatsızsınız. Bu yapılan aslında emeğe karşı sermayenin tercih edilmesinden ibaret değil, sırf bir sömürü sisteminin sürmesi için paraya karşı insan canının sistematik olarak feda edilmesi demek.
2026 yılındayız. Bu çağda bizim daha az çalışma saatlerini, ilk sene ve her sene izin hakkını, tatil hakkını, sendika hakkının etkili kullanımını yani insanca yaşamayı konuşmamız gerekiyordu. Bu çağda bizim yapay zekânın iş alanlarını hızlıca dönüştürmesine karşı doğru bir planlamayı konuşmamız gerekiyordu ama insanların önce ellerini yaktığını, sonra bunu "iş kazası" diye rapor edemediğini, sonra da iş cinayetinde öldüğünü, hakkını arayan işçinin sektöründeki bütün patronlarca fişlendiğini konuşmuyor olmamız gerekiyordu. İşçinin kardeşi ne diyor biliyor musunuz? "Ölüler kendi hakkını savunamaz, bu bizim görevimiz." Bunu nerede gördü de böyle söylüyor?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
GÖKÇE GÖKÇEN (Devamla) - Mesela İliç'te gördü kimsenin hesap vermediğini, deprem davalarında gördü, nasıl Oğuz Arda Sel'in annesinin yargılandığını, Soma'da gördü aileler 301 canımız gittikten sonra bugün sadece işçileri savunan Can Atalay ve Selçuk Kozağaç'lının hapiste olduğunu. Yas tutacak bir kardeşin yas tutma hakkını bile elinden alan ne biliyor musunuz? Devletsizlik, adaletsizlik. Biliyor ki gözyaşlarıyla evine kapanırsa, yas tutarsa, bu hukuk mücadelesini kendisi vermezse devlet kendiliğinden, onun adaleti için harekete geçmeyecek. Devlet bugün bile yoksa niye var o zaman? O adliyeler niye var o zaman?
Sayın vekiller, biz burada o işçilerin canını korumakla yükümlü olan yürütmeyi denetlemek üzere bulunuyoruz. Bu bizim anayasal görevimiz, insani sorumluluğumuz. Görevimizi yapalım, önergeyi kabul edelim ve çalışmalara geç de olsa başlayalım, Meclisin onurunu kurtaralım.
Hepinize saygılar sunuyorum. (Yeni Parti, DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Bingöl Milletvekili Sayın Zeki Korkutata.
Buyurun Sayın Korkutata. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AK PARTİ GRUBU ADINA ZEKİ KORKUTATA (Bingöl) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; DEM PARTİ grup önerisi üzerine AK PARTİ Grubu adına söz almış bulunuyorum. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Öncelikle, Aliağa'da hayatını kaybeden emekçi kardeşlerimize Allah'tan rahmet, ailelerine sabır, yaralı kardeşlerimize acil şifalar diliyorum.
Kazanın ilk anından itibaren bakanlıklarımız ve ilgili kurumlarımız seferber oldu. Kurumlarımız sahadaki çalışmaları eş güdüm içinde yürütüyor, gelişmeleri yakından takip ediyor. Kazanın bütün yönleriyle aydınlatılması, ailelerimizin yanında olunması ve benzer acıların tekrarını önleyecek tedbirlerin alınması kuşkusuz bizim sorumluluğumuzdur. Görevlendirilen savcılarımız, iş müfettişleri ve mülkiye müfettişlerinin incelemelerine göre ihmali, kusuru olan kimler varsa gereği yapılacaktır.
Değerli milletvekilleri, biz AK PARTİ olarak iş sağlığı ve güvenliğini insan hayatını koruma sorumluluğuyla ele alıyoruz. Mecliste kabul ettiğimiz bir kanunun karşılığını iş yerinde zamanında alınan tedbirde ve o tedbirle korunan hayatta görüyoruz.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Onun için iş kazalarında dünya birincisiyiz, o nedenle işte.
ZEKİ KORKUTATA (Devamla) - 2012'de çıkardığımız İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'yla risklerin önceden belirlenmesini, politikamızın temeline yerleştirdik. Çalışmalarımızı bu çerçevede yürütüyoruz. Son üç yılda iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine erişen iş yeri sayısı 166 binden 793 bine, çalışan sayısı ise 6,4 milyondan 12,1 milyona yükseldi.
İBRAHİM ARSLAN (Eskişehir) - İş cinayetlerindeki ölü sayılarını da açıklar mısın, o kaçtan kaça geldi?
ZEKİ KORKUTATA (Devamla) - Küçük işletmelerde güvenli çalışma koşullarını sağlamak için eğitim ve rehberlik çalışmalarını yaygınlaştırdık. Bu yılın ilk on ayında denetimlerle yaklaşık 1,2 milyon çalışana ulaşıldı. Tespit edilen uygunsuzlukların yaklaşık yüzde 90'ı teftiş sırasında gideriliyor. Hayati tehlike saptanan 190 iş yerinde işin durdurulmasına karar verildi. Bir şantiyede iskele güvenli hâle getirilmeden, bir ocakta hayati risk giderilmeden işe devam edilemez.
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışan 1,4 milyon vatandaşımızın geçerli mesleki yeterlilik belgesi var. Her çalışan işe başlamadan önce yapacağı işin risklerini öğrenebilmeli ve bir tehlike gördüğünde de bunu dile getirebilmeli.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Aynı fikirdeyiz.
ZEKİ KORKUTATA (Devamla) - Sendikalarımızın ve mesleki kuruluşlarımızın sahadan aktardığı tespitleri aynı dikkatle ele almalıyız. Elbette önergeyi veren milletvekillerimizin dile getirdiği kaygıları da önemsiyoruz.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Öyle mi?
İBRAHİM ARSLAN (Eskişehir) - Kabul oyu verin o zaman.
ZEKİ KORKUTATA (Devamla) - Değerli milletvekilleri, Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin sekiz yıl aradan sonra da yeniden toplanması ve 2026-2030 Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi'nin kabul edilmesi...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
ZEKİ KORKUTATA (Devamla) - ...bu alandaki çalışmalarımızı ileri taşıyan iki önemli adımdır. Hedefimiz, riskleri önceden belirleyip gerekli tedbirleri zamanında alarak iş kazalarını önlemek ve güvenli çalışmayı bütün iş yerlerinde kalıcı bir kültür hâline getirmektir. Bu hedefe ulaşmak için denetimlerde tespit edilen her eksikliği giderilene kadar takip etmeli, alınan tedbirlerin uygulandığını düzenli olarak kontrol etmeliyiz.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - İktidara söylesene bunu. Zeki Bey, iktidara söylesene bunu.
ZEKİ KORKUTATA (Devamla) - Sabah evinden çıkan her emekçinin akşam kendi evinin kapısını sağ salim açabilmesi için üzerimize düşeni yapacağız. Bu sorumluluğu hep birlikte taşıyoruz.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - İktidara söyle de yapsınlar bir sonraki dönemde. İç cinayetlerinde dünyada kaçıncısınız? Bir tane veri yok mu elinde, bir tane veri yok mu elinde?
ZEKİ KORKUTATA (Devamla) - Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Neyi alkışlıyorsunuz ya, anlamadım yani?
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Adamın sesi içine kaçaktı, garibanın ya.
BAŞKAN - Sayın Koçyiğit, buyurun.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Tabii, sayın vekil aslında olması gerekenlere işaret eden bir konuşma yaptı. Bu anlamıyla sorumluluğu bir miktar da olsa en azından üstlerine grup olarak aldıklarını düşünmek istiyoruz. Fakat bu konuşmanın aynı zamanda pratik bir sonucunun olması gerekiyor Sayın Başkan. Eğer bir sorun varsa ki olduğunu görüyoruz zaten 18-19 işçinin yaşamını yitirmesinden, bir yılda 2 bin işçinin katledilmesinden iş cinayetlerinde, büyük bir sorunumuz olduğunu görüyoruz. O zaman açık ve net söylüyoruz: Önergeyi biz vermemiş sayalım, biz önergemizi geri çekelim. Şimdi ya Sayın Vekil ya AKP grubu bir önerge yazsın, getirsin, isterseniz hiç görüşmeyelim ve üzerine el kaldıralım, diyelim ki: "Meclis araştırma komisyonu kurulsun ve bu iş cinayetlerinin, bu iş katliamların önüne geçilsin." Yok, bunu yapmayacaklarsa, hazır önerge gelmiş...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
GÜLÜSTAN KILIÇ KOÇYİĞİT (Kars) - ...iki gündür bunun için burada çırpınıyoruz. O zaman, bütün iktidar milletvekillerine ve konuşmayı yapan sayın vekil dâhil olmak üzere her birinin vicdanına sesleniyorum: Bugün bu önergeye el kaldırmayacaksınız da gerçekten bu Mecliste niçin el kaldıracaksınız? Bu soruyu sormak istiyorum.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler...
Kâtip Üyeler arasında anlaşmazlık olduğundan elektronik sistemle oylama yapacağız.
Oylama için üç dakika süre veriyorum ve başlatıyorum.
(Elektronik cihazla oylama yapıldı)
BAŞKAN - Öneri kabul edilmemiştir.
Yeni Parti Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önergesi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.
11/11/2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Danışma Kurulu 11/11/2026 Çarşamba günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.
|
| Gökhan Günaydın |
|
| İstanbul |
|
| Grup Başkan Vekili |
Öneri:
Ankara Milletvekili Umut Akdoğan ve arkadaşları tarafından sermaye piyasalarında yaşanan manipülasyon iddialarının tüm boyutlarıyla araştırılarak idari ihmal ve sorumluların tespiti için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla 5/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan -328 sıra no.lu- Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 11/11/2026 Çarşamba günlü birleşimde yapılması önerilmiştir.
BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Yeni Parti Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın Umut Akdoğan.
Buyurun Sayın Akdoğan. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
YENİ PARTİ GRUBU ADINA UMUT AKDOĞAN (Ankara) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; bu kürsüde Tevfik Fikret'in sözleri yüzlerce kere söylenmiştir ama şu anda Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu, saray iktidarı, Tevfik Fikret'in şu sözlerinin sonuna gelmiştir, ne diyor Tevfik Fikret? "Yiyin efendiler, yiyin, bu hanıiştiha sizin, aksırıncaya kadar, tıksırıncaya kadar, patlayıncaya kadar yiyin!" diyor ya, işte bu fon meselesiyle -ruhu şâd, mekânı cennet olsun- Tevfik Fikret'in dizelerindeki patlama kısmına gelinmiştir. İktidar sahipleri fil gibi yemiştir, yaprağın ardına gizlenmiştir ama Yeni Parti iyi ki var, onları yaprağın arkasından çıkartıp Türkiye'nin önüne getirmiştir. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Şimdi, bir şey daha öğrendik: Bu fon meselesi -fon soygunu-borsa vurgunu, borsa vurgunu-fon soygunu adına ne derseniz deyin- örgütlü olarak yapılmış. Bunu ben söylemedim, bunu biz söylemedik, bunu Bakan söyledi. Sonra bir baktım, hayatı örgütçülükle geçmiş biri olarak, bir örgütte ne olur? Bizimki yasal örgüt, bunlarınki yasa dışı bir örgüt; yasa dışı örgütte bir lider olur, bir kadro olur, bir de üyeler olur. Ya şimdi, alınanlara bakıyorum, hani hatipler söylüyor ya buraya gelip "Şu kadar kişi cezaevinde, bu kadar kişi ev hapsinde." falan diye, hep bu örgütün üyeleri, bu örgütün kadrosu daha ortada yok, bu örgütün lideri hiç ortada yok. Bu örgütün ne zaman ki kadrosu ortaya çıkar, ne zaman ki lideri ortaya çıkar, işte o zaman piyasa rahatlar. Peki, bu örgütün kadrosu ve lideri kimlerden oluşuyormuş? Sayın Erdoğan'ın hiç ummadığı kişilerden oluşuyormuş, sonra "Hiç ummadığım kişiler bu işin içinde." dedikten sonra bir başka siyasal partinin lideri ne dedi: "60 milletvekili, 130 yargı mensubu, 40'a yakın vali var." dedi.
Şimdi, değerli milletvekilleri, AK PARTİ'lilere sesleniyorum: Ya, siz nasıl oluyor da bu riski üstünüze alabiliyorsunuz? İçinizden 40 kişi, 50 kişi, 60 kişi bu borsa vurgununun, fon soygununun içindeymiş, nasıl oluyor? Yani Grup Başkan Vekili burada, Sayın Yenişehirlioğlu, biz sizin bu işin içinde olmadığınızı biliyoruz çünkü siz çıkıp "Açıklansın." diyenlerdenseniz.
Değerli milletvekilleri, siz nasıl oluyor da Sayın Yenişehirlioğlu, siz nasıl oluyor da örneğin, Osman'la aynı sepetin içine girmeyi kabul ediyorsunuz? (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Kabul etmiyorsanız derhâl bu önergeye "evet" oyu vermelisiniz.
Gelelim çözüme. Çözüm niye Mecliste araştırma komisyonunun kurulmasıdır biliyor musunuz? Bu işin çözülmesi için saray derman değildir çünkü sarayın bazı aktörleri bu işin içindedir. Bu işin çözülmesi için yargı tek başına derman derman değildir çünkü yargının bazı aktörleri bu işin doğrudan içindedir. Bu işin çözülmesi için bürokrasi derman değildir çünkü bürokrasinin bazı aktörleri bu işin doğrudan içindedir. Eğer iddianız varsa bu komisyonu kurmak lazım. Gelin, ucu nereye dokunuyorsa dokunsun, bu işin peşinden gidelim. Gelin, bu tuğlayı çekelim; gelin, bu duvarı yıkalım; gelin, bu duvarın ardındaki pisliği ortaya çıkartalım. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Ama bunun tek koşulu vardır, Mecliste bu komisyonun kurulması.
Buradan saraya sesleniyorum: Sayın Cumhurbaşkanı, bu konunun çözümüyle ilgili safahatlar söylediler. Önce dediler ki: "Cumhurbaşkanımız üzgün." Sonra dediler ki: "Cumhurbaşkanımız kırgın." Sonra dediler ki: "Cumhurbaşkanımız çok sinirli." Üzgünseniz, kırgınsanız, sinirliyseniz şu gruba bir talimat verin, burada bütün siyasal partiler bir araya gelelim, eğer on beş gün içerisinde bu bütün pislik ortaya dökülmezse ben de hiçbir şey bilmiyorum. (Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar) On beş gün içinde bu Meclis komisyonu kurulursa bu pislik ortaya dökülür ama ne olur? İstemediğiniz bir şey olur. Ta, Roma hukukundan beri gelen bir sözdür, sadece hukukçular değil, herkes iyi bilir. Ne diyor? "Adalet yerini bulsun, isterse kıyamet kopsun." Bakın, AK PARTİ'li sayın milletvekilleri, bu komisyon kurulursa adalet yerini bulur ama sizin açınızdan kıyamet kopar.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
UMUT AKDOĞAN (Devamla) - Hemen tamamlıyorum.
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
UMUT AKDOĞAN (Devamla) - Adaletin yerini bulmasını istemiş olsanız dahi kıyametin kopmasını göze alamazsınız. "Burada sürekli fon konuşuluyor." diyorsunuz. Biz sürekli fon konuştuğumuz için bu meseleler kamuoyunun gündeminde değil, kamuoyunun çok yakıcı gündemi olduğu için biz sürekli fonu konuşuyoruz. Bakın, sadece fona para yatıranlar da değil, şuradan çıkın, Meclisin bahçesinin ötesindeki Güvenlik Caddesi'ndeki kıymalı pideciye gidin, size hem pide yapar hem der ki: "Bugün gelen 2'nci kişisiniz, 3'üncü kişisiniz." Eğer sokaktaki küçük esnafı dahi bu fon meselesi vurduysa -ki hepsi diyor ki: "Fon ortaya çıktıktan sonra işlerimiz bıçak gibi kesildi."- siz bu listeyi açıklamaktan başka herhangi bir şey yapamazsınız. Yüreği olan, bileği olan, kendine güvenen bu listeyi açıklar arkadaş. (Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
İDRİS ŞAHİN (Ankara) - Sadece pideci değil, dönerci de konuşuyor.
BAŞKAN - YENİ YOL Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Birol Aydın.
Sayın Aydın, buyurun. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
YENİ YOL GRUBU ADINA BİROL AYDIN (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Öncelikle bir hususu ifade ederek sözlerime başlamak istiyorum. Arkadaşlar, bilesiniz ki bizler bu fon vurgununa dair vatandaşlarımızdan duyduklarımızı yani vatandaşlarımızın duygularını, öfkesini, kurduğu cümleleri biz burada çok hafifleterek, çok nazik hâliyle size aktarıyoruz, insanımızın hissiyatını ve sözlerini filtreli bir şekilde buraya taşıyoruz. Eğer filtreli olmadan bu sözleri aktarmış olsak burada birçok arkadaşımız bir dakika bile duramaz, bunu ifade edeyim.
Ne yazık ki bu fon vurgunu ortaya çıktığı andan itibaren arkadaşlar -yani iktidarı kastederek söylüyorum- yürüttüğünüz süreç bir kez daha sizin vatandaştan ve sokaktan kopmuş olduğunuzu gösteriyor. İnsanların evlerinde, iş yerlerinde, sokakta ve sosyal medyada dile getirdiklerini duymuyor, görmüyor ve susan çoğunluğun da içinde biriktirdiklerinden haberdar olamıyorsunuz, bu süreci okuyamıyorsunuz.
Vatandaşlarımız diyor ki yine filtreleyerek söylüyorum: "Hırsızlığı kınıyorlar ama hırsızları koruyorlar. Birkaç günah keçisi ilan ederek bu foncular suç örgütünün ele başlarını gizliyorlar -vatandaş diyor- fakat bilsinler ki listeyi yayınlamayanların listesini de biz yapıyoruz, biz tutuyoruz, hiç merak etmesinler."
Değerli arkadaşlar, vatandaşlarımızın söylediklerinden anlaşılan şudur: İktidarın bastığı zemin çatır çatır çatırdıyor. Yıllardır pastanın en büyük dilimini alanların, üzerindeki kremasını ve çileklerini yiyenlerin listesini siz açıklamazsanız da vatandaşlarımız isim isim aslında gayet iyi biliyor. Milyonlar zemheride kalmışken iktidar şemsiyesi altında keyif çatıp güneşlenenlerin herkes farkında. Vatandaşın elinde bir fonmetre var, olan bitenleri titizlikle ölçüp biçiyor, hiç merak etmeyin.
Değerli milletvekilleri, özetle, fon ittifakında yer alanlar, bu menfaat blokunda sıralananlar tek tek biliniyor. O nedenle, fon vurgununa dair sizin söylediğiniz cümlelerin de kıymetiharbiyesi kalmıyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BİROL AYDIN (Devamla) - Değerli arkadaşlar, zira ağzınızdan ne çıktığı kadar ağzınıza yani midenize yani cebinize yani banka hesaplarına girenlerdir önemli olan.
Son söz, son söz: Ağzınızdan çıkanlar iddialarınızdır ama ağzınıza girenler ispattır ve orada çürümüşlük vardır. Helale kastedenlerin, harama azmedenlerin listesi vatandaşlarımız tarafından ve vatandaşlarımızın zihninde sıralanmıştır, kazınmıştır. İktidarın hukuku onları korusa bile vatandaşların vicdanında bu foncular ve bunları koruyanlar mahkûm olmuştur, mahkûm edilmiştir.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
İYİ Parti Grubu adına Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk Türkoğlu.
Buyurun Sayın Türkoğlu. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
İYİ PARTİ GRUBU ADINA YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; Arap atasözü şöyle söylüyor: "Et tekraru ahsen, velev kane yüz seksen." 180 kez de olsa tekrarda fayda var diyor, ta ki bu topyekûn listeler açıklanana, haramzadeler ilan edilene, yatırımcıların paraları iade edilene, bütün yolsuzlar, yolsuzlukların altında imzası olanlar hesap verene kadar biz millet adına, milletin kürsüsünden sormaya devam edeceğiz.
Efendim, gerçekten bu milleti sevmiyorsunuz, bu devleti sevmiyorsunuz. Seven böyle yapar mı Allah aşkına ya? Bir ülke 150 milyar doların üzerinde bir zarara uğruyor, tüm değerleriniz yüzde 24 kayboluyor, yok oluyor. Çeyrek asır ülke yönetiyorsun, çeyrek asrın sonunda bütün ülkenin konuştuğu yolsuzluk, hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık, devletin gözetiminde ve kamunun erketesinde yapılan bu denli büyük usulsüzlükleri konuşmaya mahkûm ediyorsun. Beraberinde yoksulluk, açlık, yasaklar, emeklinin hâli, asgari ücretlinin hâli. İşte, çeyrek asrın sonunda getirdiğiniz memleket bu.
İhbarlar bitmiyor, hangi birini söyleyelim, hangi birinden bahsedelim. Efendim, bu son dakika gelişmesi. Bu fon soruşturmasında bir sevk yazısı var savcılığın. 2,43 milyar fon kârı, 500 bin dolar rüşvet, 4 milyar TL'nin üzerinde izinsiz işlem iddiası var İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının. Kimle ilgili? Tutuklanan Ali Paslı, eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı ve OMG Capital Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Murat Gülkan hakkında. Ali Paslı kim? Adil Katılım Bankasının milyarlık fon kazancından bahsediyorum. Adil Katılım Bankası kimin? Allah aşkına! Mal varlığına el koyamadınız, saatler içinde yeniden kaldırdınız. Yahu, diğer taraftan çıkıp çıkıp diyorsunuz ki: "Ödemelere başladık, tasfiye olan fonlarda şu ana kadar yatırımcının ödemelerini yaptık." Ancak anaparanın toplamda yüzde 5'ine ulaşmadı.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Devamla) - Tamamlayayım efendim.
Atlas Portföy grubunda fon mağdurlarına net yatırım tutarının sadece yüzde 3'ü yatırıldı. Bu Atlas grubunun mal varlıklarına el koyabildiniz mi peki? Tabii ki koyamadınız.
Efendim, yine tasfiye hâlindeki Tera, Pusula, Atlas fonları, işte Peker Yatırım mağdurları; mevcut portföyü ve fonun bugünkü nakit ve diğer hisse, bono değerlerini açıklamak çok mu zor? Bunu da mı açıklayamıyorsunuz? Tabii ki açıklayamıyorsunuz.
Buradan bir açık soru da: Bu Erdin Özen'i size kim tavsiye etti? Siyasi tavsiyeyi yapanlar kim; kimin çantacısı, aslında kimin paraları buralarda kullanılıyor? Şu listeyi açıklayın. Şu listeyi açıklayın.
Teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Hatay Milletvekili Sayın Mehmet Güzelmansur.
Buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; birikimini korumak ve geleceğini güvence altına almak isterken fon kriziyle mağdur olan yüz binlerce vatandaşımızın sesi olmak üzere söz almış bulunmaktayım. Fon mağdurlarını ve tüm vatandaşlarımızı saygıyla yüce Meclisten selamlıyorum.
Değerli milletvekilleri, vatandaşlarımız devletin denetleyici ve düzenleyici kurumlarına güvenerek, tasarruflarını yatırım fonlarına emanet etti. Bugün ise birikimleri tam bir belirsizlik içinde, paralarının ne kadarını ve ne zaman geri alabileceklerini bilmiyorlar. Bu belirsizlik vatandaşın finansal sisteme duyduğu güveni daha da derinden sarsıyor. Önümüzdeki araştırma önergesi tam bu nedenle önemlidir. Bu noktaya nasıl gelindiğinin, kimlerin hangi sorumluluğu taşıdığının ortaya çıkarılması elzemdir.
Değerli milletvekilleri, bazı düşük fiilî dolaşıma sahip fonların, ekonomik gerçeklerle açıklanmayan fiyat hareketlerine yol açtığı biliniyor muymuş? Biliniyor. Bunu nereden anlıyoruz? Sermaye Piyasası Kurulunun 18 Eylüldeki açıklamalarından alıyoruz. Bu olağan dışı fiyat hareketleri 2025'in son çeyreğinde gözlenmiş mi? Gözlenmiş. 2 Aralık 2025'te Finansal İstikrar Komitesinde ele alınmış mı? Alınmış. Riskler aylar öncesinden görülmüş mü? Görülmüş. Peki, o zaman biz de vatandaş da fon mağdurları da soruyoruz: Neden daha erken ve etkili bir önlem alınmadı? İktidarın burada hiç mi suçu yok? Neden bunlara cevap vermiyor? Tespit ile müdahale arasında neden bu kadar zaman geçti?
Değerli milletvekilleri, SPK'nin yanı sıra Borsa İstanbul, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşunun görevlerinin ne ölçüde yerine getirildiği açıklığa kavuşturulmalıdır. Kurumlara ulaşan uyarılar değerlendirilmedi mi? Denetimlerde ihmal, gecikme ya da çıkar çatışması yaşandı mı? Bunların cevabı bu yüce Meclise acilen verilmelidir.
Değerli milletvekilleri, devletimizin görevi vatandaşın parasını hangi aracıya yatıracağına karar vermek değildir ancak piyasayı adil, şeffaf ve güvenilir biçimde denetlemek, riskleri zamanında görmek ve yatırımcıyı korumak devletin ana görevlerinden birisidir. Sadece açıklama yaparak güven kurulmaz. Güven, hesap verebilirlikle, sorumluluk almakla yeniden kurulur.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
MEHMET GÜZELMANSUR (Devamla) - Bu nedenle, Meclis kamu adına, millet adına denetim görevini yerine getirmeli, sorumluları, eksikleri ve çözüm yollarını ortaya çıkarmalıdır. Bu araştırma yalnızca bugünkü mağduriyetlerin değil, gelecekte yaşanabilecek benzer krizlerin önlenmesi için de gereklidir. O nedenle, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, fon kriziyle ilgili mutlaka ama mutlaka ve ivedilikle bir Meclis araştırması açılmasını istiyoruz.
Buradan, AKP ve MHP sıralarındaki milletvekili arkadaşlarıma seslenmek istiyorum: Bugüne kadar fon krizinin araştırılması için verilen önergeleri defalarca reddettiniz. Peki, bugün gelinen noktada hâlâ araştırılmasına karşı çıkabilecek misiniz? Vatandaşımız fona yatırdığı kıdem tazminatının, çocuğun eğitimi için ayırdığı paranın, ev ve iş yeri için biriktirdiği parasının akıbetini öğrenemiyorken vicdanınız rahat mı? Bu insanları dinlemekten kaçacak mısınız?
Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki Girmez.
Buyurun Sayın İrmez. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
DEM PARTİ GRUBU ADINA MEHMET ZEKİ İRMEZ (Şırnak) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Ekranları başında bizleri izleyen tüm Türkiye halklarını ve hapishanelerdeki tüm siyasi tutsak yoldaşları saygı ve sevgiyle selamlıyorum.
İktidar her ne kadar fon soygununu ülke gündeminden düşürmek için elinden geleni yapsa da vurgun büyük, ülke tarihinin en büyük soygunlarından, vurgunlarından bir tanesi. Koskoca 180 milyar dolardan bahsediliyor, dile kolay hakikaten ama ne kadar büyük olursa olsun halkın öfkesi vurgundan da büyük. İddialar, isimler ve itiraflar da havada uçuşuyor. Sobelenen susmak ile konuşmak arasında gidip geliyor, suskunluğunu da bir tehdit aracına dönüştürüyor bu sobelenenler. Fon vurgunu bir yanıyla iktidar kalemşorları, tetikçileri tarafından bulandırılmaya da çalışılıyor. Öte taraftan, iktidar içi klikler arası hesaplaşma en az bu vurgunun kendisi kadar büyük skandallar barındırıyor. Dünyaca ünlü Game of Thrones dizisinin -yani Taht Oyunları'nın- iktidar versiyonunu hep birlikte izliyor ve sormadan edemiyoruz: Acaba çanlar hanginiz için çalıyor, hanginiz için çalacak? (DEM PARTİ sıralarından alkışlar) Birileri sıranın ne zaman kendilerine geleceğini korkuyla bekleyedursun yanıtlanması gereken sorular, verilmesi gereken bir hesap var. Fon vurgununun sorumlusu bu iktidardır, fon soygununa ortam hazırlayan sizin politikalarınızdır. Öyle para hırslısı bir iki çürük elmanın yapacağı elbette ki bir iş değil bu, o sepetteki bütün elmalar çürük ve toplumu da bu çürümüşlüğe ortak etmek istiyorlar. Sorulmamasını istedikleri, yanıtlamaktan kaçındıkları, kaçtıkları sorular var.
Evet, sorularımız var, iktidara sorularımız var: Bu yurttaşın cebinden çalınan milyar TL'lerden önce fona yatırılan o paralar nerelerden elde edildi? Hangi isimler, hangi yolsuzluklara bulaşıp bu kadar servet edindi? Kim koltuğunu rant elde edebilmek için aracı kıldı? Kimler şimdi "Hani bana, hani bana." diye rant sırasına girmiş durumda? Kimler skandal patlak vermeden önce vurgun yapıp kenara çekildi? Denetim yapmayanların, bu soyguna göz yumanların dışında kamu kaynakları bu fonlara yatırıldı mı? Kamu bankaları Terayı, Pusulayı ve daha nicesini fonladı mı? Bu soruların cevaplarını bekliyoruz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
MEHMET ZEKİ İRMEZ (Devamla) - Valisi, kaymakamı, hâkimi, savcısı, bankacısı, bürokratı, sermayedarı, siyasetçisi; bu organize yapının, bu çok kollu ahtapotvari yapının varlığını sizler oluşturdunuz ve şimdiyse ahtapotun kolları çürümüş durumda, kördüğüm olmuş durumda, herkes kendini bu pislikten sıyırma peşine düşmüş durumda. Meclis bu vurguna daha fazla seyirci kalamaz; fon vurgunu iktidarın insafına da bırakılamaz kadar büyük. Bir an önce bir araştırma komisyonu kurulmalı ve bu ahtapotun kolları kimlerse, beyni kimlerse, nefes vereni kimlerse ortaya çıkarılmalıdır, hesap sorulmalıdır diyerek teşekkür ediyorum. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Osmaniye Milletvekili Sayın Seydi Gülsoy.
Buyurun Sayın Gülsoy. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AK PARTİ GRUBU ADINA SEYDİ GÜLSOY (Osmaniye) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.
Gazi Meclisimizin saygıdeğer milletvekillerini, ekranları başında bizi izleyen aziz milletimizi ve yiğit Osmaniyeli hemşehrilerimizi saygıyla, muhabbetle selamlıyorum.
Sermaye piyasalarımızda ve özellikle yatırım fonlarında son dönemde yaşanan gelişmeler, yatırımcı güvenliğinin sağlanması, finansal sistemimizin istikrarı ve vatandaşımızın haklarının korunması üzerine AK PARTİ Grubumuz adına söz almış bulunmaktayım.
Sermaye piyasalarımız ülkemizin ekonomik kalkınmasında önemli bir yere sahiptir. Vatandaşlarımızın tasarruflarının yatırıma dönüşmesini sağlayan, işletmelerimize yeni finansman imkânları sunan ve ekonomimizin büyümesine katkıda bulunan bu yapının sağlıklı işlemesi hepimiz açısından büyük önem taşımaktadır.
Son yıllarda sermaye piyasalarımıza katılımın artması, yatırım fonlarının çeşitlenmesi ve vatandaşlarımızın alternatif yatırım araçlarına yönelmesi finansal sistemimizin gelişmesi bakımından önem kazanmaktadır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; son dönemde bazı yatırım fonları üzerinde gündeme gelen usulsüzlük, piyasa manipülasyonu ve yatırımcıları zarara uğratan durum hakkında adli ve idari süreci dikkatle takip ediyoruz.
Sermaye piyasalarımızda faaliyet gösteren, mevzuata uygun hareket eden ve yatırımcıların haklarını gözeten kurumlarımız ile hukuka aykırı işlem yaptığı iddia edilen kişi ve yapıları birbirinden ayırmak zorundayız. Bireysel veya kurumsal düzeyde ortaya çıkan olumsuzlukların bütün bir sektöre mal edilmesi doğru değildir. Ancak aynı şekilde yatırımcılarımızın güvenini sarsabilecek hiçbir iddianın da üzeri örtülemez. Piyasada adil rekabetin korunması, yatırımcıların doğru bilgilendirilmesi ve manipülasyon işlemlerinin önlenmesi konusunda gerekli hassasiyetin gösterilmesi temel önceliklerimiz arasındadır. Bizim anlayışımızda sermaye piyasaları belirli bir çevrenin haksız kazanç elde ettiği alanlar asla değildir. Vatandaşlarımızın tasarruflarını değerlendirdiği, şirketlerimizin güçlendiği ve ülkemizin kalkınmasına katkı sağlayan, güvenilir yatırım alanları olmalıdır.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - Kimin anlayışında tersidir?
SEYDİ GÜLSOY (Devamla) - Bu nedenle, denetim mekanizmasının etkin işlemesi, şeffaflığın güçlendirilmesi ve hukuka aykırı faaliyetlerin gerekli yaptırımlarla karşılık bulması son derece önemlidir.
GÖKHAN GÜNAYDIN (İstanbul) - İktidardan talep mi ediyorsunuz?
SEYDİ GÜLSOY (Devamla) - AK PARTİ olarak, bugüne kadar ekonomik hayatın birçok alanında olduğu gibi finansal piyasalarımızın güçlendirilmesi ve vatandaşlarımızın haklarının korunması noktasında önemli düzenlemeleri hayata geçirdik. Geçtiğimiz haftalarda Türkiye Büyük Millet Meclisimizde gerçekleştirdiğimiz yasal düzenlemelerle sorunların çözümüne yönelik hukuki mekanizmanın oluşturulmasına büyük katkı sağladık.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
SEYDİ GÜLSOY (Devamla) - İlgili fonların tasfiye sürecinin yürütülmesi, hak sahiplerinin alacaklarını alması için vatandaşlarımızın mağduriyetinin giderilmesi amacıyla attığımız adımlar bu anlayışın bir parçasıdır. Burada bizim için en önemli mesele yıllarca çalışarak birikim yapan vatandaşlarımızın haklarının korunmasıdır çünkü yatırım hesabında gördüğümüz her rakamın arkasında bir emek, bir alın teri, bir hayat mücadelesi bulunmaktadır. Hiçbir vatandaşımızın emeğinin ve alın terinin haksızlığa uğramasına, zarar görmesine asla müsaade etmeyeceğiz. Bizim önceliğimiz piyasadaki rakamlardan önce insanımızın emeği, finansal kazançlardan önce vatandaşımızın hakkı, ekonomik büyüme kadar büyümenin adil ve güvenilir olmasıdır. Fon soruşturmasıyla ilgili çok önemli aşamalar kaydedildi, somut adımlar atıldı, sorumlular hakkında gereği yapıldı ve adli ve idari süreç de kararlılıkla yürütülmektedir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SEYDİ GÜLSOY (Devamla) - Bu duygularla, düşüncelerle Gazi Meclisimizi ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri kabul edilmemiştir.
Alınan karar gereğince denetim konularını görüşmüyor ve gündemin "Kanun Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz.
1'inci sırada yer alan, Sivas Milletvekili Hakan Aksu ve Gümüşhane Milletvekili Celalettin Köse ile 83 Milletvekilinin Türk Kızılay Kanunu Teklifi ile İçişleri Komisyonu Raporu'nun görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz.
IX.- KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER
A) Kanun Teklifleri
1.- Sivas Milletvekili Hakan Aksu ve Gümüşhane Milletvekili Celalettin Köse ile 83 Milletvekilinin Türk Kızılay Kanunu Teklifi (2/3690) ile İçişleri Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 279)[2]
BAŞKAN - Komisyon? Yerinde.
Dünkü Birleşimde İç Tüzük'ün 91'inci maddesine göre temel kanun olarak görüşülen 279 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin ikinci bölümü üzerinde görüşmeler tamamlanmıştı.
Şimdi, ikinci bölümde yer alan maddeleri, varsa o madde üzerindeki önerge işlemlerini yaptıktan sonra ayrı ayrı oylarınıza sunacağım.
6'ncı madde üzerinde 6 önerge vardır, önergeleri aykırılık sırasına göre işleme alacağım.
İlk önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 6'ncı maddesinin başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
"Denetim
Madde 6- (1) Kızılay ve Kızılay'ın yüzde ellisinden fazla payı olan ortaklık ve şirketleri yılın bitiminde Sayıştay tarafından denetlenir. Sayıştay tarafından düzenlenen Denetim Raporları T.B.M.M.'nin bilgisine sunularak Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülür.
(2) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ile 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır."
Ali Öztunç | Serkan Sarı | İlhami Özcan Aygun |
Kahramanmaraş | Balıkesir | Tekirdağ |
|
|
|
Ali Karaoba | Tahsin Becan | |
Uşak | Yalova | |
| Hasan Öztürkmen |
|
| Gaziantep |
|
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Uşak Milletvekili Sayın Ali Karaoba.
Buyurun Sayın Karaoba. (CHP sıralarından alkışlar)
ALİ KARAOBA (Uşak) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizleri ve ekranları başında bizleri izleyen vatandaşlarımızı saygıyla selamlıyorum.
Kamu kurumları bir ülkenin hafızası, lokomotifi ve güvencesidir. Devleti ayakta tutan yalnızca binalar ve makamlar değil, vatandaşın o kuruma duyduğu güvenden geçer. Hele hele bu kurum yüz elli sekiz yıllıksa, savaşlardan felaketlere, afetlerden hastalıklara kadar her durumda milletinin yanında bir kurumsa bu güveni zedelememek gerekir.
Sayın milletvekilleri, kamu kurumlarımızı liyakatten, şeffaflıktan, denetimden uzaklaştırdığımızda yalnızca kamu kaynaklarını riske atmıyoruz, devlet ile vatandaş arasındaki güven bağını da zedeliyoruz. Burada atadığınız yöneticiler "Nasıl olsa denetlenmiyor. Nasıl olsa hesabı sorulmuyor." demeye başladığında kaybedilen şey paradan çok daha büyüktür. Ne yazık ki bugün fon krizinde de bunu yaşıyoruz. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısını, SPK Başkanını, eski Borsa İstanbul Genel Müdürünü tutukladınız, görevden aldınız, eski Bakanınızı tutukladınız. Peki, milletin güvenini kazandınız mı? Bugün bütün gruplar bununla ilgili önerge verdi "Araştırma komisyonu kurulsun." dedi, hepiniz "Hayır." dediniz. Şeffaflık olmadığı sürece bu sorunu çözemezsiniz. Bu kürsüden muhalefet ne zaman doğruları dile getirse sayısal çoğunluğunuza güvenerek reddediyorsunuz. Güçlü devlet hataların üzerine giden devlettir, üzerini örten devlet değildir. Peki, güçlü devlet kimdir? Kurumlarına güvenilen, yöneticilerin hesap verdiği, her kuruşun denetlendiği devlettir. Siz bu kanun teklifiyle ne yapıyorsunuz? Kamu adına yetki kullanan, milletin parasını yöneten kurumların denetlenmesine müsaade ediyor musunuz? Etmiyorsunuz. Biz ne diyoruz? Gelin, bu denetime açılsın diyoruz. Çadır satan yöneticilerinize teslim ettiğiniz Kızılay Genel Müdürlüğünü, Ensar Vakfına 8 milyon dolar bağış yapan yöneticilerinizi bu ülke gördü. Yani bu ülkenin en güvenilir kurumlarından biri olan Kızılay sizin iktidarınız döneminde güvenilmez bir hâl aldı. Kızılayı çıkar merkezi olmaktan kurtarabilecek şey vatandaşlarımızın mutlaka güvenini kazanmaktır. Kan hizmetleriyle ilgili sunum yapılmadı, Sağlık Komisyonunda görüşülmedi, üç beş kişi dinlenerek bu işe karar verildi. Konu hepimizin ortak paydası Kızılaysa Komisyondan neden kaçırdınız?
Değerli milletvekilleri, Türkiye'de denetimin zayıflığında neler olduğunu hep birlikte görüyoruz. Fon skandalı ve kaybolan milyarları görüyoruz ve dillendiriyor muyuz? Evet. Yenidoğan çetelerini bu ülkede gördük mü denetimsizlikten? Evet. Sahte diploma çetelerini, Türk lirasının üzerinde imzası olanların yolsuzluklarını gördük mü? Evet. İhaleden zenginleşen Fatma Betül Sayanları, Zehra Taşkesenlioğlularını ve nicelerini gördük mü? Evet. Ama bütün araştırma komisyonlarına "hayır" diyorsanız, o zaman "Bu çalanlar acaba sizin içinizde mi?" diye insanın aklına geliyor. Denetim yok, istifa yok, sorumlu yok; oh ne güzel! Milletin kanını, parasını, canını emanet ettiği bir kurumu yıpratmamanız ve bu kurumun kirletilmemesine dikkat etmemiz gerektiğini düşünüyoruz. Biz Kızılay düzenlemesine karşı değiliz, biz Kızılayın denetimsiz kalmasına karşıyız. Çünkü bu ülkede Kızılay çocuklarımızın kumbarasındaki parasını bağışladığı bir kurumdur çünkü Kızılay, vatandaşımızın kurbanda kurban eti yemeden önce derisini bağışladığı bir kurumdur, kan arama çağrısı yaptığında, bir duyuru duyduğunda koşa koşa insanların kan vermeye gittiği bir kurumdur, depremde, selde, savaşta canıgönülden arkasında durduğu bir kurumdur. Peki, şimdi Kızılayı bu yetkilileri, yaşadığımız bu geçmişi gördüğümüzde denetimsiz bırakmak ne kadar vicdanla örtüşür? Şirketlerin Kamu İhale Kanunu dışında, doğrudan alım yapmasının önünü açıyorsunuz. Arkadaşlar, gün geçmiyor ki bir yolsuzlukla karşılaşalım. Denetim olmadığı sürece bunlara engel olamazsınız. "Kamu parası yok bunun içinde, Sayıştay denetleyemez." diyorsunuz, o zaman bağımsız kurumlara denetim verelim, Türkiye Büyük Millet Meclisine gelip hesap versinler, buna da cevap yok. Sayıştay düzenli denetlesin ve mutlaka Kızılay denetime açılsın diyoruz.
Kanun teklifinin bu hâliyle yeni fon vakalarına sebep olacağını, yeni çadır hırsızlarına ve Ensar Vakfı gibi kurumlara 8 milyon dolar bağış yapacak yöneticilere sebep olacağını düşünüyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 6'ncı maddesinin (1)'inci fıkrasının sonuna "Bu Kanun ile Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü arasında farklılık veya aykırılık bulunması hâlinde bu Kanun hükümleri uygulanır." cümlesinin eklenmesini arz ve teklif ederiz.
Şerafettin Kılıç | Sema Silkin Ün | Bülent Kaya |
Antalya | Denizli | İstanbul |
Mehmet Karaman | Mustafa Kaya | Selçuk Özdağ |
Samsun | İstanbul | Muğla |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Muğla Milletvekili Sayın Selçuk Özdağ.
Buyurun. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hilal-i Ahmer yani Kızılay 1868'den bu yana savaşta, depremde, selde, yangında milletimize sığınak olmuş kadim bir kurum. Milyonlarca insan bağış yapmış, kan vermiş, taşıdığı hilali bir güven işareti olarak görmüş. Eleştirilerimiz bu tarihe ve fedakârca çalışan insanlara yönelik değildir. Amacımız yapılan düzenlemelerin bu güvene zarar vermesini önlemektir. Fakat teklif Kızılayın hukuki statüsünü netleştirmiyor. Özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir dernekten söz ediyoruz; kamu ayrıcalıkları ve vergi avantajları var, 14 iştirakiyle ticaret yapıyor. Öyleyse dernek statüsü ile kamu yetkileri arasındaki sınır nerededir? Tüzükte tercihli oy hakkından genel kurulun yetkilerine, doğrudan üyelikten denetim firmasının yönetimini seçmesine kadar tartışmalı hükümler var. "Hüküm bulunmayan hâllerde Medeni Kanun ve Dernekler Kanunu uygulanır." demek bunları çözmüyor. Kamu ayrıcalıklarından yararlanan bir kurum kamu denetimine de açık olmalıdır. Kamu imkânlarını kullanıp denetim gündeme geldiğinde "Biz bir derneğiz." demek milletimizin güvenini sarsar.
Değerli milletvekilleri, teklife göre, afet ve acil durumlarda ilk yardım, lojistik ve geçici barınma ürünleri ile hizmetleri Kamu İhale Kanunu'na tabi olmadan doğrudan Kızılaydan veya iştiraklerden alınabilecek. Deprem olmuş, insanlar sokakta çadır bekliyor, bürokratik süreçlerin haftalarca sürmesini savunacak değiliz ancak hızlı alım neden denetim dışında kalsın ki? Acil alımın yolları ihale mevzuatında zaten vardır, yetersizse geliştirirsiniz. Çözüm bir kurumu ve şirketlerini sürekli avantajlı hâle getirmek olmamalıdır. Vergi avantajı ile doğrudan alım ayrıcalığını birleştirdiğinizde adil rekabeti nasıl koruyacaksınız? Bir yandan özelleştirme yapıyor, diğer yandan kamu ayrıcalıklarıyla büyük bir ticari yapı oluşturuyorsunuz. Hele 6 Şubattan sonra bunu görmezden gelemeyiz, yüz binlerce vatandaşımız çadır ararken Kızılayın elindeki çadırların satış konusu olduğunu bütün Türkiye öğrendi. Diyebilirsiniz ki: "Çadır satma hakkımız var." O gün çadır satamazsınız, o gün yaptığınız hukuki ve yasal olabilir ama ahlaki değildi ve vicdani değildi, bunu böyle bilmelisiniz. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Kanun yapıyorsak bu acı tecrübeden ders çıkarmak zorundayız.
Biz Komisyonda Sayıştay denetimi, bağımsız mali denetim ve Meclise düzenli rapor sunulmasını önerdik, kabul etmediniz. Bunların Kızılaya ne zararı var? Kamu imkânlarından yararlanan bir kurumun Sayıştay denetimine açık olması neden istenmiyor? Kızılayın İçişleri Bakanlığı ve Devlet Denetleme Kurulu tarafından denetlendiği söyleniyor. Peki, raporları Meclis görebiliyor mu, vatandaş görebiliyor mu? Bağışlar, taşınmazlar ve satış gelirleriyle ilgili soru önergesi verdik. Gelen cevapta esaslı hiçbir bilgi yoktu. Kızılayın bir dernek olduğu ve kendi tüzüğüne göre hareket ettiği söylendi. Vergi muafiyetinde kamu desteği var, afet alımlarında özel yetki var, Meclis soru sorunca cevap yok. Kamu ayrıcalığının olduğu yerde kamusal hesap verme yükümlülüğü de olmalıdır.
Kan ve kan bileşenlerinin bedelinin kamu ve üniversite hastanelerinin SGK alacaklarından kesilerek Kızılaya ödenmesi de öngörülüyor. Kan hizmetlerinin finansmanına itirazımız yok ancak borç içindeki hastanelerin alacağına daha kasasına girmeden yeni bir kesinti getiriyorsunuz, bunun mali etkisi hesaplandı mı? Kan hizmetini güvenceye alırken hastanenin ilaç ve yoğun bakım malzemesi alımını sıkıntıya sokmayalım, sonunda yine vatandaş zarar görüyor. Ayrıca, aynı alanda çalışacak başka bir kamu laboratuvarı ya da yerli kuruluş aynı tahsilat imkânından yararlanabilecek mi?
Değerli milletvekilleri, teklifte Kızılay, Türkiye'ye gelen uluslararası yardımların alınması ve kullanılmasında tek yetkili kuruluş olarak tanımlanıyor oysa Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketinde millî cemiyetin yanında komite ve federasyon da var. Düzenlemenin bu sistemle uyumlu olması ve açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bir taraftan Kızılayın uluslararası statüsünü koruduğunuzu söylüyor, diğer taraftan tüzüğünü Cumhurbaşkanının onayına bağlıyorsunuz. Bu yaklaşım özerklikle nasıl bağdaşıyor? İnsanlar Kızılay amblemini gördüğünde karşılarında yalnızca insani yardım kuruluşunu görmelidir, bağımsızlık ve tarafsızlık ve objektiflik Kızılayın en büyük gücü olmalıdır.
AFAD ile Kızılay arasındaki yetki sınırı da açık olmalıdır. Afet anında koordinasyonu kim sağlayacak? Afet anı görev tartışması yapılacak zaman değildir. 6 Şubatta maalesef bunu gördük. Afet ve çatışma bölgelerinde çalışan Kızılay personeline nakdî tazminat verilmesini destekliyoruz ancak aynı enkazda AKUT, İHH, YARDIMELİ veya başka kuruluşların çalışanları da var; risk aynıysa güvence de mümkün olduğunca aynı olmalıdır. Bu hakkı belirli şartları taşıyan bütün afet ve insani yardım çalışanlarını kapsayacak şekilde düzenlemek mecburiyetindeyiz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kızılayı güçlendirmek için hukuki statüsünü netleştirmeli, özerkliğini korumalı, ihale istisnalarını denetimsiz bir alana dönüştürmemeliyiz, Sayıştay denetimini ve Meclise rapor verilmesini sağlamalı, hastanelere getirilecek mali yükü yeniden değerlendirmeliyiz. Teklifin alt komisyona gönderilmesini bunun için önerdik, reddettiniz. Bugün aynı çağrıyı tekrarlıyorum: Kızılay hepimizin Kızılayıdır, kişilere göre değil, kurumlara göre hukuk yapmalıyız. Kızılayın en önemli varlığı bütçesi, şirketleri, taşınmazları değildir, milletin ona duyduğu güvendir. O güven kuşaklar boyunca oluştu. Yardım kutusuna para atan vatandaş, parasının ihtiyaç sahibine ulaşacağına inandı; kan vermek için kolunu uzatan vatandaş, bunu ticari işlem olarak değil, dayanışma görevi olarak gördü. Korumamız gereken budur. Gelin, devletin imkânlarından yararlanan ama Meclisten kaçmayan, ticari faaliyetlerinde hesap veren, özerkliğinden şüphe duyulmayan bir Kızılay için kanun yapalım diyoruz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla) - Kızılay, vergi kaçıran, vergiden kaçınan, afet zamanında çadır satan bir yer olmamalıdır diyor; inşallah bu kanun teklifini geri çekersiniz, yeniden düzenler ve Türkiye'nin önüne getirirsiniz diyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
"Ret" oyu vereceğimizi de söylüyorum. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan teklifin 6'ncı maddesine "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde yapılacak uygulamalar, kamu yararı ve eşitlik ilkeleri çerçevesinde yorumlanır ve idarenin takdir yetkisi bu ilkelerle sınırlandırılır." cümlesinin eklenmesini arz ve teklif ederiz.
Yılmaz Hun | Zülküf Uçar | Sevilay Çelenk |
Iğdır | Van | Diyarbakır |
Semra Çağlar Gökalp | Ömer Faruk Gergerlioğlu |
|
Bitlis | Kocaeli |
|
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Bitlis Milletvekili Sayın Semra Çağlar Gökalp.
Buyurun Sayın Gökalp. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Bitlis) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kızılay Kanunu Teklifi'nin 6'ncı maddesi üzerine partim adına söz aldım.
Madde, kanunda hüküm bulunmayan hâllerde genel mevzuata atıf yapıyor. Peki, halkın bağışlarıyla ve kamu kaynaklarıyla faaliyet yürüten Kızılayın, imkânları genişletilirken topluma karşı sorumluluğu nasıl güvence altına alınacak? Kızılaya duyulan güvenin yıllar içindeki düşüşü, siyasi iktidarın bu kurumu nasıl dönüştürdüğünü gösteriyor. Depremzedeler çadır beklerken Ahbapa çadır satan, "şartlı bağış" adı altında Ensar Vakfına para aktarılmasına aracılık eden, kan bağışlarını bile ticari bir meta gibi gören bir yapıdan söz ediyoruz. Holdingleşmenin sonucu budur. İşte bu nedenle önergemizde, uygulamada kamu yararı ve eşitliğin esas alınmasını istiyoruz. Bu güvensiz imajı yıkmanın yolu yeni imtiyazlar tanıyan bu kanun teklifinden değil, şeffaflığı ve hesap verilebilirliği sağlamaktan geçer.
Değerli milletvekilleri, insan hayatını korumakla yükümlü kurumları konuşurken İzmir Aliağa'dan yükselen acıyı bu kürsüye taşımak zorundayız. HABAŞ fabrikasındaki patlama ve yangında 19 işçi yaşamını yitirdi, 13 işçi yaralandı. Yaşamını yitiren emekçilerin ailelerine, yakınlarına ve çalışma arkadaşlarına başsağlığı, yaralılara acil şifalar diliyorum. Geçimlerini sağlamak için evlerinden çıkan insanlar geri dönemediler. Hangi açıklama ailelerin acısını hafifletebilir ki, hangi taziye mesajı evine dönemeyen bir insanın yerini doldurabilir. Acıyı paylaşmanın sorumluluğu bu ölümlerin nedenlerini ortaya çıkarmak ve tekrarını önlemektir.
Aynı fabrikada daha önce de işçiler yaşamını yitirdi. Peki, hangi önlemler alındı? Fabrika ne zaman denetlendi? Hangi riskler tespit edildi? Eksiklikler giderilmeden çalışmaya devam edilmesine kimler izin verdi?
Sayın Başkan, bu felaketlerin Türkiye'ye özgü olmadığını elbette biliyoruz ancak başka ülkelerde aynı sorunlar başka sonuçlar doğuruyor. Bakın, Sırbistan'da 2024'te Novi Sad Tren İstasyonu'nun girişindeki beton sundurma çöktü, 16 kişi yaşamını yitirdi. Facianın ardından öğrencilerin öncülüğünde büyüyen protestolar sebebiyle Başbakan Milos Vucevic istifa etti. 25 Ekim seçimlerinde yolsuzluk ve kurumsal çürümeyle anılan on dört yıllık iktidar bu toplumsal muhalefete yenildi. Türkiye'de yaşanan böylesi faciaların hiçbirinde bir tane siyasinin sorumluluk duyup istifa ettiğini ne gördük ne de duyduk. Peki, aynı fabrikada işçiler tekrar tekrar hayatını kaybederken siyasi sorumluluğu kim üstlenecek? Bakanlık denetim raporlarını, bakım kayıtlarını ve alınan kararları kamuoyuna ne zaman açıklayacak? Her ölümün ardından müfettiş görevlendirmekle sorumluluk yerine getirilmiyor. Asıl görev, işçi hayattayken tehlikeyi tespit etmek ve ortadan kaldırmaktır; işveren, güvenliği sağlamak; devlet, denetlemek ve gerektiğinde üretimi durdurmak zorundadır. HABAŞ'ta yaşanan bir işçi cinayetidir. Bakıma ne kadar kaynak ayrılacağına, işçilerin hangi koşullarda çalışacağına karar verenler bunun hesabını vermelidir. İktidar sermayenin maliyet hesabını gözetirken işçinin güvenliğini erteliyor yani bu sonuçlar kader değil, siyasal bir tercihin sonuçlarıdır. Bu kararların sorumluluğu vardır. Şirketlerin maliyet hesabı gözetilirken işçinin güvenliği ertelenebilecek bir harcama gibi görülemez, işçinin canı üzerinden tasarruf ya-pı-la-maz.
Sayın milletvekilleri, İSİG Meclisinin verilerine göre yılın ilk on ayında en az 1.930 işçi, 2016'dan bu yana en az 21.956 işçi hayatını kaybetti. İnsafa, vicdana davet ediyorum. Bu katliam değil de nedir? Her zamanki gibi suçu birkaç çalışana, daha vahimi yaşamını yitirenlere ve yaralananlara yükleyerek bu dosyaları kapatamayacaksınız. Şirketin karar vericileri ve denetimle görevli kamu görevlileri dâhil bütün sorumluluk zinciri derhâl araştırılmalıdır. İşçiler ve sendikalar inceleme süreçlerine katılmalı, tanıklar işini kaybetme korkusu olmadan konuşabilmelidir. Artık bu Meclis taziye dilekleriyle yetinemez; Bakanlığın denetim sorumluluğunu sorgulamak, işçilerin örgütlenmesinin önündeki engelleri kaldırmak ve cezasızlığı sona erdirmek için harekete geçmelidir. DEM PARTİ olarak ailelerin adalet arayışının yanında olacağız.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın.
SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Devamla) - Bu ölümleri sıradanlaştırmanıza, sorumluları korumanıza izin vermeyeceğiz. İşçilerin evlerine sağ dönmesi temenniye bırakılamaz. Bunu sağlamak işverenin yükümlülüğü, devletin görevi, bu Meclisin de sorumluluğudur.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 6'ncı maddesindeki "ilgili" ibaresinin madde metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz.
Mehmet Tahtasız | Murat Çan | Aliye Coşar |
Çorum | Samsun | Antalya |
|
|
|
Türkan Elçi | Eylem Ertuğ Ertuğrul | Aykut Kaya |
İstanbul | Zonguldak | Antalya |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Antalya Milletvekili Sayın Aykut Kaya.
Buyurun Sayın Kaya. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
AYKUT KAYA (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulumuzu ve aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.
Kızılay afetlerde ve zor zamanlarda vatandaşlarımıza yardım elini uzatan, milletimizin ortak değeri olan önemli bir kurumumuzdur. Dolayısıyla Kızılayın itibarının korunması, kurumsal yapısının güçlendirilmesi, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin eksiksiz biçimde uygulanması 86 milyon vatandaşımızın ortak talebidir.
Teklifte yer alan bazı hususlar anlaşılır bulunmakla birlikte, bazı noktalara dikkat çekmek istiyorum. Afet dönemlerinde ihtiyaçların hızla karşılanması için doğrudan alım yapılabilmesini anlayışla karşılıyoruz ancak ihale yapılmadan gerçekleştirilecek alımlarda fiyatların nasıl belirleneceği, kaynakların verimli kullanılıp kullanılmadığının nasıl denetleneceği de açıkça ortaya konulmalıdır. Özellikle Kızılayın şirketlerinden yapılacak alımlarda aynı hassasiyet gösterilmeli, bu istisnai yetkilerin sınırları kanunda açıkça belirtilmeli ve denetlenebilir olmalıdır. Beklentimiz bu düzenlemenin Kızılayın tarafsızlığını, hesap verebilirliğini ve kamuoyu nezdinde güveninin güçlendirilmesidir.
Kıymetli milletvekilleri, geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir genelgeyle esnafımız kendine ait tarım arazilerini kredi ve kefalet kooperatiflerinden kullanacağı krediler için artık ipotek olarak gösteremeyecek. Esnafımızın durumu zaten ortada, kirasını, SGK borcunu ödemekte zorlanıyor. Şimdi ayakta kalabilmek için tarlasını teminat gösterip kredi kullanacak, şimdi siz bu düzenlemeyle esnafımızın elini, kolunu bağlıyorsunuz. Sonuçta bu tarım arazilerinin de bir değeri var, değeri olan bir mal neden ipotek olarak gösterilemiyor? Finike'deki portakal bahçesinin bir değeri yok mudur? Siz esnafımızın ayakta kalmasını mı istiyorsunuz yoksa batmasını mı istiyorsunuz? Birçok yerde tarımsal niteliği bulunmayan araziler bile kayıtlarda tarım arazisi olarak görünüyor, bu arazilerin yeniden incelenmesi gerekiyor ve köy yerleşim alanlarının da genişletilmesi gerekiyor. İlgili bakanlıklara çağrıda bulunuyorum: Esnafımızın tarım arazilerini ipotek olarak kullanabilmelerinin önünü açın, zaten zor durumda olan esnafımızın ayakta kalmasına yardımcı olun.
Kıymetli milletvekilleri, elektrik faturalarındaki devlet desteği için belirlenen yıllık tüketim sınırı 2027 yılından itibaren 4 bin kilovatsaatten 3 bin kilovatsaate düşürüldü. Bu karar, özellikle Antalya ve benzer iklim koşullarına sahip yani klima kullanımının yoğun olduğu illerimizde yaşayan vatandaşlarımızı ekonomik olarak olumsuz etkileyecektir. Bugün, Antalya'da klima kullanmak bir lüks değil, zorunlu bir ihtiyaçtır. Vatandaşımız zaten hayat pahalılığıyla, geçim sıkıntısıyla mücadele ediyor, şimdi de bu düzenlemenin getireceği ek yükle karşı karşıya kalmış durumda. Vatandaşlarımızın çoğunluğu o kadar zor durumda ki elektriği yalnızca temel ihtiyaçlarını karşılamak için ve mümkün olduğunca tasarruf ederek kullanıyor.
Sayın milletvekilleri, vatandaşlarımız artık elektriği keyfinden kullanmıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına çağrıda bulunuyorum: Bölgesel iklim koşulları dikkate alınarak Antalya ve benzer iklime sahip illerimizde elektrik faturalarındaki devlet desteği için belirlenen yıllık tüketim sınırı yükseltilmelidir.
Antalya iş mahkemeleri, şehir merkezinden uzak, şehir hastanesi yakınındaki ek bina ve konteynerlere taşınmış durumda. Bu mahkemelerde iş kazası geçiren, engelli kalan, meslek hastalığına yakalanan, işçilik alacaklarını tahsil edemeyen vatandaşlarımızın ve ilaçlarına erişmek için dava açan kanser hastalarımızın dosyaları görülüyor. Antalya Baromuzun raporuna göre yaklaşık bin kanser hastamızın dosyası bulunuyor ancak bu vatandaşlarımız bugün ulaşımı zor, fiziki koşulları yetersiz bir yerde haklarını aramak zorunda kalıyorlar. Duruşma salonları dar, ses yalıtımları yetersiz, engelli erişiminde de ciddi eksiklikler var. Üstelik adliye birimlerinin farklı binalara dağılmış olması da hem vatandaşlarımızın hem de avukatlarımızın işlerini zorlaştırıyor. Zaman kaybına, ek maliyetlere ve duruşmalara yetişme konusunda ciddi sıkıntılara neden oluyor, bu durum yargı süreçlerinin de uzamasına neden oluyor. Adalet Bakanlığından bu sorunların kalıcı olarak çözülmesini, iş mahkemelerimizin vatandaşlarımızın ve avukatlarımızın kolaylıkla ulaşabileceği uygun fiziki koşullara sahip bir binada hizmet vermesini talep ediyoruz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
AYKUT KAYA (Devamla) - Manavgat ilçemiz nüfusu, tarım ve turizm potansiyeli ve ticaret hacmiyle ülkemizin önemli ekonomik merkezlerinden biridir. İlçemizde 9 binin üzerinde iş yeri, 7.500'den fazla şirket faaliyet gösteriyor ancak Manavgat'ımızda müstakil bir asliye ticaret mahkemesi bulunmuyor. Ticari uyuşmazlıklar nedeniyle vatandaşlarımız, avukatlarımız Alanya'ya gitmek zorunda kalıyorlar, bu durum hem zaman kaybına hem de maliyet kaybına neden oluyor. Bu konuda avukatlarımızdan, Manavgat Ticaret ve Sanayi Odamızdan vatandaşlarımıza kadar, baromuza kadar geniş bir kesimden bize talepler geliyor. Adalet Bakanlığına çağrıda bulunuyorum: Manavgat'ımızın ekonomik büyüklüğü ve artan ticari dava yoğunluğu dikkate alınarak ilçemizde müstakil bir asliye ticaret mahkemesi kurulması için gerekli adımların atılmasını talep ediyoruz.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan Türk Kızılay Kanun Teklifi'nin 6'ncı maddesinde yer alan "uygulanır" ibaresinin "esas alınır" ibaresiyle değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
Burhanettin Kocamaz | Hasan Toktaş | Mehmet Satuk Buğra Kavuncu |
Mersin | Bursa | İstanbul |
Yüksel Selçuk Türkoğlu | Rıdvan Uz | Şenol Sunat |
Bursa | Çanakkale | Manisa |
Turhan Çömez | Mehmet Akalın | |
Balıkesir | Edirne | |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU - Katılamıyoruz Sayın Başkanım.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Edirne Milletvekili Sayın Mehmet Akalın.
Buyurun Sayın Akalın. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
MEHMET AKALIN (Edirne) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Değerli milletvekilleri, Türk Kızılayı yüz elli sekiz yıldır milletimizin dayanışma kültürünün en önemli kurumlarından biridir. Savaşta, afette, hastalıkta, dara düşünülen her alanda Kızılayın insanımızın hayatında ayrı bir yeri olmuştur. Böylesine köklü bir kurumun ilk kez müstakil bir kanun düzenlemesini önemsiyoruz. Hatta bunun çok daha önce yapılması gerektiğini, geç kalınmış bir düzenleme olduğunu düşünüyoruz ancak bu fırsatı değerlendirirken kurumun geçmişte yaşadığı sorunlardan da ders çıkarmamız gerektiğini unutmamalıyız.
Görüşmekte olduğumuz 6'ncı madde, bu kanunda hükmü bulunmayan hâllerde Türk Medeni Kanunu, Dernekler Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasını öngörüyor. Hukuki sürecin devamının sağlanması açısından anlaşılır bir düzenleme. Ancak burada önemli bir sorunumuz var: Kızılaya özel bir kanun çıkarıyoruz. Peki, bu özel kanunun hangi temel güvenceleri içermesi gerektiğini yeterince tartıştık mı? Hayır, tartışmadık. Bir taraftan kuruma yeni yetkiler, ihale istisnaları ve mali ayrıcalıklar tanıyoruz. Diğer taraftan, yönetim, bütçe uygulamaları ve organların sorumlulukları gibi temel konuları büyük ölçüde tüzüğe bırakıyoruz, 6'ncı maddeyle düzenlenmeyen alanlarda genel mevzuata başvurulacağını söylüyoruz. Elbette, genel mevzuat uygulanacaktır ancak Kızılayın kendine özgü görevleri, toplumsal sorumlulukları ve bazı hususların doğrudan kanunda güvence altına alınmasını gerektiriyor.
Değerli milletvekilleri, Kızılayın resmî açıklamalarına göre, 2025 yılında 12,5 milyar lirayı aşan bağış toplanmış, yaklaşık 33 milyon kişiye insani yardım ulaştırılmıştır, aynı yıl 3 milyon 41 bin 278 ünite kan bağışı alınmıştır. Bunlar son derece kıymetli hizmetlerdir, emeği geçen bütün çalışanlara ve gönüllülere teşekkür ediyoruz ancak bu büyüklükte bir yardım organizasyonunda kaynakların nasıl kullanıldığının da toplum tarafından açıkça görülmesi gerekmektedir. Bizim söylediğimiz şudur: Kızılayın ve ticari iştiraklerinin mali tabloları, kaynak aktarımları ve bağımsız denetim sonuçları her yıl kamuoyuna açık, karşılaştırılabilir ve anlaşılır şekilde sunulmalıdır. Şimdi soruyorum: Bu yükümlülüğü neden doğrudan kanuna yazmıyoruz? 2023 depremlerini hatırlayalım. Vatandaşlarımız barınacak çadır ararken Kızılayın iştiraki tarafından 2.050 çadırın bedel karşılığında satılması toplumun hafızasında derin izler bırakmıştır. O gün yaşanan tartışmalar, kuruma duyulan güveni ciddi biçimde sorgulamıştı. Vatandaşın zihninde çok önemli bir soru oluştu: "En zor günümüzde Kızılayın önceliği ne olacak?" Bugün o soruya hukuki bir cevap verebiliriz: Afet için ayrılan insani yardım stokları ile ticari stokların ayırımını açıkça belirleyebiliriz. Olağanüstü durumlarda kritik malzemelerin hangi öncelikle sevk edileceğini ve finansmanının nasıl karşılanacağını kanunla düzenleyebiliriz. Böylece hem Kızılayın üretim kapasitesini korur hem de insani yardımın önceliğini güvence altına alırız.
Sayın milletvekilleri, bir başka önemli husus da kurumsal bağımsızlıktır. Kızılayın tüzüğünün Cumhurbaşkanının onayına tabi tutulması mevcut uygulamada da yer alıyor. Ancak ilk müstakil kanunu hazırlarken uluslararası Kızılhaç ve Kızılay hareketinin tarafsız ve bağımsızlık ilkelerini, kurumsal yönetimde daha açık güvencelere bağlama imkânımız bulunuyor. 6'ncı madde de bize tam bunu sorgulatıyor yani özel kanunda düzenlenmesi gereken temel sorumlulukları tüzüğe ve genel hükümlere bırakmakla yetinmemeliyiz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
MEHMET AKALIN (Devamla) - Tamamlıyorum.
Değerli milletvekilleri, Kızılayı güçlendirmek hepimizin ortak sorumluluğudur. Bunun yolu kuruma yeni yetkiler kazandırırken bu yetkilerin nasıl kullanılacağını ve nasıl denetleneceğini de açıkça belirlemekten geçmektedir. Unutmayalım, Kızılayın en büyük sermayesi milletin ona duyduğu güvendir.
Ezcümle, bu Meclisten çıkacak kanun Kızılayın yalnızca hukuki konumunu güçlendirmekle kalmamalı, milletimizin ona emanet ettiği güveni de korumalıdır diyor, yüce Meclisi ve aziz Türk milletini saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 6'ncı maddesinin başlığındaki "hâller" ibaresinin "durumlar" şeklinde, aynı maddedeki "hâllerde" ibaresinin "durumlarda" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
Musa Küçük | Tamer Osmanağaoğlu | İbrahim Ethem Sedef |
Gümüşhane | İzmir | Yozgat |
Ahmet Özyürek | İbrahim Özyavuz | Cumali İnce |
Sivas | Şanlıurfa | Niğde |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen İzmir Milletvekili Sayın Tamer Osmanağaoğlu.
Buyurun. (MHP sıralarından alkışlar)
TAMER OSMANAĞAOĞLU (İzmir) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; yüce Türk milletini ve sizleri saygıyla selamlıyorum.
Bugün kürsüye yüreğimize kor gibi düşen büyük bir acıyı paylaşmak için çıktığımın bilinmesini istiyorum. Çünkü alın teri kurumadan toprağa verdiğimiz 18 vatan evladının önünde manevi bir saygı duruşunda bulunmayı büyük milletin büyük Meclisinin bir ferdi olarak vazife bilmekteyim. Şüphe yok ki 9 Kasım sabahı Aliağa'dan yükselen alevler yalnızca bir işyerini değil güzel İzmir'i yakmıştır, 85 milyon vatandaşımızın her birinin yüreğini dağlamıştır. Sabah çocuklarını öperek, helallik alarak evinden çıkan kardeşlerimiz, helal lokma mücadelesi verdikleri iş yerlerinden ne yazık ki bir daha evlerine dönememiştir. Dün Menemen'de ve Aliağa Bozköy'de, bugün sabah Kınık'ta musalla taşlarının başındaydım, o tarifsiz mateme bizzat şahitlik ettim. Unutmayalım ki haber bültenlerine birer rakam gibi yansıyan 18 can kaybı, aslında sönmüş 18 ocak, yarım kalmış 18 ömür, akşam kapının çalınmasını bekleyen gözü yaşlı eşler ve boynu bükük çocuklar, yetim yavrulardır.
Şimdi, Gazi Meclisimizin tarihî tutanaklarına ve Türk milletinin vicdanına silinmez birer emanet olarak kazınması için Aliağa'daki patlama ve yangında yitirdiğimiz 18 emekçi kardeşimizin her birinin ismini bu kürsüden hürmetle anıyorum: İlker Sığırtmaçoğlu, Hüsnü Ersoy, Göksel Ünaldı, Yasin Taşçı, Uğur Temel, Barış Güney, Orhan Altay, Özcan Efe, Recep Fedai, Abdülkadir Kınacı, Ceylan Bıyıklı, Ferhat Maraşlı, Ersin Oğuz, Mustafa Sert, Kadir Kaan Özçelik, Serkan Kurt, Fatih Işık ve Güner Gökçe. Menemen'den Aliağa'ya, Kınık'tan Buca'ya, Manisa'dan Afyonkarahisar'a ve Kırıkkale'den Erzurum'a uzanan her bir cenazemiz bu vatanın ortak evladı, her bir hanenin kederi, hepimizin öz kederidir.
Unutmadan ifade etmek isterim ki patlamanın ve yangının ilk dakikalarından itibaren alevlerin ve dumanın içine atılarak can kurtarmak için çırpınan kahraman itfaiye erlerimize, AFAD arama kurtarma ekiplerimize, sağlık çalışanlarımıza ve yaralı mesai arkadaşlarını sırtında taşıyan fedakâr işçilerimize milletimiz adına şükranlarımı sunuyorum.
Milliyetçi Hareket Partisi olarak "önce ülkem ve milletim" anlayışının özü, insanımızın canını her şeyin üstünde tutmaktır. Toprağa verdiğimiz kardeşlerimizin hatırasına gösterilecek en gerçek vefa geride bıraktıkları gözü yaşlı eşlerine, anne babalarına ve yetim evlatlarına devletimizin müşfik elini uzatmasıdır.
Aynı şekilde, başlatılan adli ve idari soruşturmanın sonuna kadar takipçisi olmak ve bir daha hiçbir emekçimizin ekmek teknesinde can vermemesi için her tedbiri tavizsizce uygulatmak boynumuzun borcudur.
Devletimizin ilgili mekanizmalarının ihmali olanlar hakkında yapacağı tahkikatın ve vefat eden hemşehrilerimizin hakkının korunmasının da tavizsiz takipçisi olacağımızı ifade etmek isterim. Bu hadisede ihmali, kusuru ve suçu olanların hukukun öngördüğü şekilde cezalandırılması, işçi sağlığı ve iş güvenliği bakımından sıkı denetlenmesinin gerektiğini de ifade etmek istiyorum.
Değerli milletvekilleri, sözlerime son verirken, Aliağa'da alın teriyle Hakk'a yürüyen 18 emekçi kardeşimizin aziz hatırası önünde bir kez daha derin bir saygıyla, minnetle ve tazimle eğiliyorum. Ekmeğin helalini göklerin hilali kadar mukaddes bilen...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
TAMER OSMANAĞAOĞLU (Devamla) - ...ve bunun için akşam sabah ter döken kardeşlerimizi asla unutmayacağız. Onların emanetlerini İzmir'in kalbinde ve milletimizin bağrında yaşatacağız diyorum. Kederli ailelerine, çalışma arkadaşlarına, tüm İzmirli hemşehrilerime ve aziz Türk milletine sabrıcemil niyaz ediyorum. Rabb'im ülkemizi ve milletimizi her türlü afetten bir felaketten muhafaza buyursun. Yitirdiğimiz canlarımızın ruhları şad, mekânları cennet, makamları ali olsun diyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (MHP ve AK PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
6'ncı maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... 6'ncı madde kabul edilmiştir.
Birleşime on dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati: 19.39
ÜÇÜNCÜ OTURUM
Açılma Saati: 20.00
BAŞKAN: Başkan Vekili Yusuf BEYAZIT
KÂTİP ÜYELER: Nermin YILDIRIM KARA (Hatay), Kurtcan ÇELEBİ (Ankara)
----- 0 -----
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 16'ncı Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum.
279 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin görüşmelerine devam ediyoruz.
Komisyon yerinde.
7'nci madde üzerinde 5 tane önerge vardır, önergeleri aykırılık sırasına göre işleme alacağım.
İlk önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 7'nci maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
Değiştirilen hükümler
MADDE 7- (1) 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun;
a) 1 inci maddesinin birinci fıkrasına "görevlendirilenler," ibaresinden sonra gelmek üzere "olağanüstü dönemler ile afet, savaş ve çatışma zamanlarında Türkiye Kızılay Derneğinin faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere faaliyet bölgesinde bilfiil görev alan personeli," ibaresi eklenmiştir.
b) 2 nci maddesinin birinci fıkrasına (ı) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bent buna göre teselsül ettirilmiştir.
"i) Olağanüstü dönemler ile afet, savaş ve çatışma zamanlarında Türkiye Kızılay Derneğinin faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere faaliyet bölgesinde bilfiil görev alan personeli;"
(2) 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ve il müftüsü" ibaresi ", il müftüsü ve Türkiye Kızılay Derneği il merkez şube başkanı" şeklinde ve "ve ilçe müftüsü" ibaresi ", ilçe müftüsü ve varsa Türkiye Kızılay Derneği ilçe şube başkanı" şeklinde değiştirilmiştir.
(3) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 105 inci maddesinin birinci fıkrasına "4 üncü maddesi" ibaresinden sonra gelmek üzere ", Türk Kızılay Kanununun 4 üncü maddesinin beşinci fıkrası" ibaresi ilave edilmiştir."
Tahsin Becan | Aysu Bankoğlu | Ali Öztunç |
Yalova | Bartın | Kahramanmaraş |
Serkan Sarı | Ali Karaoba | Nermin Yıldırım Kara |
Balıkesir | Uşak | Hatay |
Hasan Öztürkmen |
|
|
Gaziantep |
|
|
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Bartın Milletvekili Sayın Aysu Bankoğlu.
Buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
AYSU BANKOĞLU (Bartın) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Değerli arkadaşlar, dün İzmir Aliağa'da bir felaket oldu, 19 hayat söndü, 1'i ağır 12 işçimiz yaralı, onlarca kişinin ocağına ateş düştü ve beş gün önce aynı iş yerinde 1 işçinin daha hayatını kaybettiğini biz bu felaketle öğrendik. Dün, HABAŞ'ın ve hastanenin önünde aileler ve emekçilerin yakınları sayenizde cehennemi yaşadı. Peki, siz yakınları hakkında bilgi almak isteyenlere ne yaptınız? Ailelerine "Adli Tıbba gidip bilgi alın." demesi kolay. Yine, hiç utanmadınız, yakınları hakkında bilgi almak isteyen ailelere şiddet uygulayıp gözaltına aldınız, avukatların telefonlarına el koymaya çalıştınız. Sonunda isyan eden bir işçi yakını kendini ateşe verdi ya; ateşe verdi kendini! Görmemiz gereken aslında sistemin çürümüşlüğü, vicdansızlığı, koltuk sevdanız. Böyle bakınca her şey aslında o kadar net ki ve Aliağa'da yaşananlar bir iş kazası değil yirmi dört yıldır binlerce kez şahit olduğumuz bir katliamdır. Ama Bakan Bey'iniz -Çalışma Bakanı- ne diyor? "Müfettişler çok ciddi sıkıntı yaşanmadığını belirledi ama bu iş kazası ciddi anlamda sıkıntıya sebep oldu." diyor. Ya, Sayın Bakan, çok özür dileriz, işçiler hayatını kaybetti, sizi sıkıntıya soktular. Bu mu sizin vicdanınız ya, bu mu sizin vicdanınız! (CHP sıralarından alkışlar)
Şimdi, bunlar ne ilk ne de son aslında. Peki, sebep ne? Kâr hırsı ve para. Tıpkı foncu dostlarınızınki gibi, yani biri bin yapmak için sınır tanımayan bir tamahkârlıkla milleti soymanın peşine düşmüş tayfanız gibi. Adalet Bakanı, 214 kişi ve kurumdan 187 milyardan fazla alacak beklendiğini söyledi. Hani "Maaşlarına ve ikramiyelerine 3 kuruş artış yapsak mı?" diye düşündüğünüz emekliler var ya, Türkiye'de yaşayan bütün emeklilere 10 bin lira ikramiye verseniz bu para yine de artıyor değerli arkadaşlar. 187 milyar lira, muazzam bir soygun! Kimler kimlerle beraber açıklanmıyor ama bir Fatma Betül ile birkaç kurum yöneticisinin tutukluluğuyla kamuoyu yatıştırılmaya çalışılıyor. Kamuoyuna hiçbir şey açıklanmıyor. Mesela, aylık geliri 500 bin lira olan ev hanımı Fatma Betül ile çocuk doktoru eşinin 163 milyon parayı nasıl biriktirip de bir köşeyi döndüğünü biz bilmiyoruz. Eşin dostun devletin en iyi mevkilerine nasıl atandıklarını, kimlerin korunduğunu, konulan tedbirlerin âdeta özür dilenerek bir saatte neden ve nasıl kaldırıldığını biz bilmiyoruz. Hiç ummadığımız o malum kişilerin kim olduğunu biz bilmiyoruz. Biz tek bir şey biliyoruz, o da soyulduk.
Bakın, rakamlar ortada. Bu fonlarda 455 bin tekil yatırımcıdan bahsediliyor yani yarım milyon vatandaşın, yarım milyona yakın insanın birikimi, geleceği, alın teri bu krizin tam ortasında. Neymiş? Adalet Bakanı söylüyor, 13-16 Eylül arasında önceden bilgi alarak fonlardan çıktığı değerlendirilen isimler mercek altındaymış. Peki, bu isimler kim? Bu isimler kim? Bu paranın arkasında kimler var? Kim kiminle iş tutmuş? Kimler önceden haberdar edilmiş? Biz isim istiyoruz, biz ilişki ağlarını istiyoruz. İsimlerin ve bu ilişki ağlarının açıklanmasını istiyoruz. BDDK Başkanını, SPK Başkanını gözaltına alıp konuyu kapatamazsınız ve konu sadece isim değil; dediğim gibi, ilişki ağları. Fatma Betül Sayan yalnız değil; biz bunu çok iyi biliyoruz. Biz kendisinin hâkimlik ifadesinde söylediği gibi, ona akıl veren siyasi büyüklerinin kimler olduğunu da öğrenmek istiyoruz. Denetim mekanizmalarının neden zamanında çalışmadığının hesabını istiyoruz. Bakın, bunlar unutulacak zannetmeyin. Kim bu vurguncular? Her şey elektronik ortamda. Zamanı gelecek, bunların hepsi ortaya çıkacak, o yüzden şimdiden bu sorumluluğu alın ve bu isimleri ve ilişki ağlarını açıklayın diyoruz.
Bu ülkenin emekçisinin alın terine, emeklisinin üç kuruş ikramiyesine, gencinin geleceğine göz diktiniz siz. Aliağa'da işçinin canını alan zihniyet ile fon piyasasında vatandaşın birikimine çöken zihniyet aynı anlayıştır. Bir tarafta fabrikada can veren işçilerden diğer tarafta birikimleri buharlaşan yüz binlerce insandan bahsediyorum. Ya, sizin gözünüz doymuyor ama bu milletin canı yanıyor sayın milletvekilleri. Ama şunu unutmayın: Bu ülke sahipsiz değildir. Bu ülkenin hesabını soracak insanları, hakkını arayan emekçileri, adalet isteyen yurttaşları var.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
AYSU BANKOĞLU (Devamla) - Biz buradayız, gerçekler -bir kez daha hatırlatıyorum- er ya da geç ortaya çıkacak ve bütün sorumlular hesap verene kadar, her kuruşun hesabı sorulana kadar bunun peşini asla bırakmayacağız. Çünkü bu ülke sarayın çiftliği değil, ülkenin kaynakları da bir avuç ayrıcalıklının değil, bu ülkenin kaynakları 86 milyonundur diyorum.
Teşekkürler. (CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan "Türkiye Kızılay Derneğinin faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere faaliyet bölgesinde bilfiil görev alan personeli" ibarelerinin "Türkiye Kızılay Derneğinin faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere faaliyet bölgesinde bilfiil görev alan personeli ve gönüllüleri ile AFAD tarafından akredite edilmiş insani yardım kuruluşlarının aynı koşullarda görev yapan personeli ve gönüllüleri" şeklinde değiştirilmesini ve ikinci fıkrasının metinden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz.
Bülent Kaya | Şerafettin Kılıç | Sema Silkin Ün |
İstanbul | Antalya | Denizli |
Mehmet Karaman | Mustafa Kaya | Necmettin Çalışkan |
Samsun | İstanbul | Hatay |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Hatay Milletvekili Sayın Necmettin Çalışkan.
Buyurun Sayın Çalışkan. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Hatay) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ne yazık ki bu önergemiz de Komisyon tarafından reddedildi içeriği bile anlaşılmadan; gayet masum, insani, vicdani bir talepte bulunmuştuk çünkü biliyoruz ki iktidar mensupları muhalefetten gelen her ne şey olursa olsun; millet yararına, ülke yararına, insanlık yararına da olsa zinhar reddedecekler. Söylediğimiz şuydu: Madde diyor ki afet ya da savaş esnasında vefat eden Kızılay personelinin ailesine ödeme yapılması, sahip çıkılması... Dedik ki: Hiç olmazsa şu özel kuruluşlarda çalışan; İHH gibi, AKUT gibi, Cansuyu gibi, İMG gibi kuruluşlarda görev alan insanlar da bundan yararlansın. Madde, ayırımcılık maddesi, sadece Kızılayın kendi personelini ilgilendiren ama kendilerinden daha fedakârca çalışan gönüllü insanları dışlayan bir madde. Ne olurdu yani buna "Peki." deseydiniz? Birazdan oylamada göreceğiz, gerçekten bu vicdani talebi de hâlen reddetmeye devam edecek misiniz?
Gönüllü insanlar bu derneklerde, vakıflarda çalışır, kendileri fedaidir ama vefat ettiğinde, ailesini düşündüğümüzde devlet şunu demeli: "Ben vatandaşlarım arasında asla ayrım yapmam, kamu çalışanı da olsa, özel çalışan da olsa; Kızılayda da çalışsa, diğer sivil toplum örgütleri çatısı altında da çalışsa depremzedeye, savaş mağduruna, afetzedeye yardımcı olan herkesi sahiplenirim." Bunu demediler ne yazık ki.
İkinci mesele; madde, vesayetçi bir madde. Bir taraftan "Kızılay özerktir, özerk kuruluştur." diyorsun, bir taraftan da hemen içerisine zehir yerleştirir gibi "İlçe kaymakamlığı bünyesinde münhasıran bir sosyal yardımlaşma derneği üyesi..." Yani deve mi, kuş mu, oranın memuru mu yoksa bağımsız, özerk bir kuruluş mu, belli değil. Bütün bunlardan vazgeçtik; bakın, AK PARTİ'nin şu Kızılay meselesine nasıl yaklaştığının en bariz göstergesi şurada oturan Sayın İçişleri Bakanı ve değerli Komisyon üyeleri. Bu yasa teklifi sadece güvenlikçi yaklaşımla oluşturulduğu için İçişleri Komisyonu bünyesinde. Hani Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı nerede, diğer bakanlıklar nerede, Sağlık Bakanlığı nerede? Az önce katılımcı listesine baktım; bir tane kurum temsilen -yani şahıslarını tenzih ederim- avukat göndermiş, bir diğer kurum uzman göndermiş; onlar da dinleyip gidecekler. Ya, bu gerçekten yardım derneği ise, yardımla ilgili bir kuruluş ise yardımın güvenlik haricindeki alanlarını da ilgilendirdiği görülmeli, ciddiye alınmalıydı Mecliste; ne yazık ki yok.
Zaten AK PARTİ'nin bir başka yaklaşımı ciddiyetinden anlaşılıyor. Bu yasa teklifini, biliyorsunuz, aylardan beri görüşüyoruz. Ben de kendilerine üzüldüğümü ifade etmek isterim; bu memurları yoruyoruz gece saatlerine kadar; değerli bürokratlar on ikiye, bire kadar her gün bekliyor. Niye? "Bir boşluk olsun da Kızılayı getirelim." diye. Hani derler ya: "Bir işteki bereketiniz başlangıçta çektiğiniz besmeleyle doğru orantılıdır." Siz bu işi ciddiye almadığınız için... "Fon krizini görüşelim..." "Boşluk oldu, Kızılay gelsin; bu gitti, Dijital Kanun, o gelsin; boşluk oldu, yine Kızılay; Mekke Kanunu gelsin, her boşlukta Kızılay..." Allah'tan ki şu anda getirecek bir şey bulamadınız çünkü üyelerinizin hepsi COP31'e Antalya'ya gitti, ne için gittiği de belirsiz. Burada bir partinin kongresi dolayısıyla "Yoklama almayacağız, tamam, ne isterseniz yapın." dediğimiz için bu boşluktan dolayı Kızılay Kanunu geldi. Eğer biz değerli Grup Başkan Vekilimiz Sayın Yenişehirlioğlu'nun bu nazik tutumunu görmeseydik -bir ay sonra senesi- bu Kızılay Kanunu gene çıkmayacaktı, gene mayısa kadar devam edecekti. (AK PARTİ ve İYİ Parti sıralarından alkışlar) Bugün "Yoklama almayacağız." dediğimiz için işte, bu yasa bugün çıkıyor.
Evet, burada başka bir husus şu: Aylardır görüşüyoruz, haftalardır Kızılay Kanunu gündemde. Bahsettiğim teklifle ilgili yani "Sivil toplum örgütünde çalışan, depremzedeye, afetzedeye yardım eden her kim olursa olsun devlet güvencesine alınması gereklidir." şeklindeki teklifimizi bizden önce başkaları da yaptı ama hiçbir şekilde ciddiye alıp da ek bir teklif gelmedi. Eğer şu Komisyon ciddi olsaydı yaptığı işinde, deseydi ki: "Evet, burada bir tane haklı bir şey söylendi; evet, burada gelsin."
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın buyurun.
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - Burada diyeceklerdi ki: "Evet, haklı bir teklif geldi, bizim bunu ciddiye almamız lazım." Arada iktidar partisinin önerisini düzenlemeleri lazımdı. Yapmadılar, hâlen iş işten geçmiş değil. Ey sivil toplum örgütleri, ey dernekler! Bakın, AK PARTİ iktidarı bir yasa çıkarıyor, sadece Kızılay çalışanlarını güvence altına alıyor, onun dışındaki hepsine âdeta eğitim zayiatı gibi bir durum ortaya koyuyor. Bunu da aziz milletimizin takdirine sunuyorum.
Burada Kızılayla ilgili iktidar mensupları ağzını açtı mı konuşuyor, ne diyorlar: "Efendim, kuruluş tarihi... Kaç yüz yıl önce kuruldu. Şöyle şöyle iyi niyetlerle kuruldu." Gerçekten çok güzel bu söyledikleriniz. Biz ilkokul 2'ye giderken de Kızılayla ilgili güzel şeyleri hep dinlerdik, zarflar vesaire. O gün inan ki daha samimi ifadeleri anlatılıyordu çünkü bugünle ilgili anlatılacak başarı hikâyesi yok.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - Bugün yok ama yüz yıl önceki başarılar anlatılıyor. Bu açıdan bu teklifin, lütfen, ciddiye alınmasını Genel Kurula sunuyorum. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 7'nci maddesinin (3) numaralı fıkrasının madde metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz.
Mehmet Tahtasız | Murat Çan | Aliye Coşar |
Çorum | Samsun | Antalya |
İsmet Güneşhan | Türkan Elçi | Eylem Ertuğ Ertuğrul |
Çanakkale | İstanbul | Zonguldak |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Çanakkale Milletvekili Sayın İsmet Güneşhan.
Buyurun Sayın Güneşhan. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
İSMET GÜNEŞHAN (Çanakkale) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 7'nci maddesi üzerine verdiğimiz önerge hakkında söz almış bulunmaktayım. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
İzmir Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikasında meydana gelen patlamada hayatını kaybeden yurttaşlarımıza, emekçi kardeşlerimize Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar diliyorum. İş cinayetine kurban giden bu kardeşlerimize, bu çalışanlarımıza karşı hepimizin bir sorumluluk içerisinde olmamız gerekiyor. Sorumluların bir an önce hukuk önüne çıkarılmasını, adalet önüne çıkarılmasını istiyoruz.
Değerli milletvekilleri, "AK PARTİ'nin en önemli özelliklerinden biri nedir?" diye sorulursa akla ilk gelen seçeneklerden biri "kurumların itibarsızlaştırılması" diyebiliriz.
Hani o "eski Türkiye" dedikleri dönemi şöyle bir düşünelim.
Bir ÖSYM'miz vardı eksiğiyle hatasıyla ama sınavları şaibeyle anılmazdı; AKP'yle birlikte, örgütlü biçimde soruların çalındığı, yurttaşlarımızın gözünde değeri düşen bir ÖSYM hâline geldi.
YSK'yi düşünün; sandık güvenliği, seçim güvenliği konusunda ne hâle geldi? Bir kurum vaziyetine geldi.
TÜBİTAK da ne durumda?
Bakın yüzyılın vurgunu Türkiye Yüzyılı'nın fon skandalına; SPK ve Merkez Bankasının halkın gözünün önündeki durumuna şöyle bir bakın.
TRT, TÜİK... Daha bu liste uzar gider.
Bu ülkeye yapılmış en büyük ihanetlerden, kötülüklerden biri de kurumların itibarsızlaştırılmasıdır çünkü zihniyet aynı, zihniyet şu: "Ben yaptım oldu." "Önemli olan liyakat değil sadakat." "Tanımadığımız biri yerine yakınlarımızdan biri olsun, bizden biri olsun." "Özerkliğin gerekliliği yok, bize bağlı olsun yeter." Bu hâlde bir kurum ayakta kalabilir mi değerli arkadaşlar? Kalamaz, kalamıyor da.
Yüz elli yıldır hizmet veren Kızılay da maalesef bu durumda. Dönün, bir bakın, Kızılay nelerle anılıyor. Diğer kurumlarda olduğu gibi, Kızılayın da özerkliği aşındırıldı. Liyakat yerine yandaşlık, partizanlık ve yakınlık öne çıkarıldı. Kızılayın içi adım adım boşaltıldı. İşte, bu yasa teklifi Kızılayı ayağa kaldırmak için bir fırsat olabilirdi ama gördüğümüz kadarıyla AKP yine aynı biçimde "Ben yaptım, oldu." anlayışıyla bu teklifi karşımıza çıkardı.
Bakın, değerli arkadaşlar, bugün Kızılay halka hizmet eden tarafsız ve bağımsız bir yardım kuruluşu olmaktan çıkarılmıştır. Liyakatten uzak atamalarla, şirketleşme sevdasıyla siyasi iktidarın bir organı gibi hareket eden devasa bir holding yapısına dönüştürülmüştür. Oysa Kızılay; savaşta, afette, yangında ve depremde milletimizin sığındığı güvenli bir limandı. Bu nedenle, Kızılayı yıpratmak, doğrudan devleti yıpratmakla eşdeğerdedir. Bunun en acı sınavını da 6 Şubat 2023 depremlerinde hep beraber yaşadık; milletimiz Kızılaydan hızlı, etkili ve örgütlü bir afet müdahalesi beklerken maalesef kurum çadır satışı tartışmalarıyla anıldı, koordinasyon eksiklikleri bu güveni en ağır biçimde sarstı. Şüphesiz bu, Kızılay çalışanlarının ya da gönüllülerinin bir kusuru değildi; bu, kurumları siyasallaştıran ve içini boşaltan anlayışın, zihniyetin bir sonucuydu.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bakın, bize düşen görev Kızılayımızı gözümüz gibi korumaktır aslında. Bu nedenle, 7'nci maddedeki düzenlemeyi desteklediğimizi de belirtmek isterim. Önerilen değişiklikle, olağanüstü dönemlerde, afet, savaş ve çatışma zamanlarında Kızılayın faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere faaliyet bölgesinde bilfiil görev yapan personele nakdi tazminat ödenmesine olanak sağlanıyor -bu 7'nci madde- bunu destekliyoruz. Düşünün ki bir deprem bölgesinde, enkaz başında, savaşın ya da çatışmanın gölgesinde insani yardımı ulaştırmak için çalışan bir Kızılay personeli var; hayatını riske atıyor, ailesinden ayrı kalıyor, en zor koşullarda görev görev yapmaya çalışıyor. Bu insanların emeğini, fedakârlığının karşılığını hukuken güvence altına almak bir lütuf değil, bizim üzerimize düşen önemli bir sorumluluktur ancak buradan bir uyarıyı da yapmak zorundayım.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
İSMET GÜNEŞHAN (Devamla) - Malum, Kızılayın personel yapısı oldukça karmaşık durumda. Yani afet dönemlerinde kadrolu personelin haricinde ciddi sayıda taşeron, sözleşmeli personel görev yapıyor. Bu nakdi tazminat onları dışarıda bırakmamalı, adil biçimde ödenmelidir.
Yine, aynı maddede yapılan düzenlemeyle, il ve ilçelerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetine Kızılay şube başkanları dâhil edilmektedir. Yereldeki sosyal yardım koordinasyonunun sağlanmasında olumlu bir etki yaratabilir ancak buradaki en büyük sorunumuz yine iktidarın ta kendisidir. Buralara, liyakat temelli görevlendirmeler yapılacağından geçmişte olumsuz tecrübelere dayanarak büyük kuşkumuz var. Yani sonuçta şunu söylüyoruz: Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; iktidara Kızılayı salın diyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan teklifin 7'nci maddesine aşağıdaki fıkraların eklenmesini arz ve teklif ederiz.
"4) Yapılan düzenlemelerde Türkiye Kızılay Derneği personeline ilişkin özel statü tanımlamalarının, diğer kamu görevlileriyle eşitlik ilkesini zedelemeyecek şekilde uygulanması sağlanır.
5) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu kapsamında Kızılay şube başkanlarının yerel idari yapıya dâhil edilmesi, idarenin tarafsızlığı ve sosyal yardım mekanizmalarının siyasal/kurumsal bağımsızlığı gözetilerek yeniden düzenlenir."
Yılmaz Hun | Mahmut Dindar | Zülküf Uçar |
Iğdır | Van | Van |
|
|
|
|
|
|
Sevilay Çelenk Özen | Semra Çağlar Gökalp | Ömer Faruk Gergerlioğlu |
Diyarbakır | Bitlis | Kocaeli |
|
|
|
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Sayın Başkan, katılamıyoruz.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Van Milletvekili Sayın Mahmut Dindar.
Buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
MAHMUT DİNDAR (Van) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Kasım ayındayız, Van'da 2011 yılında 23 Ekim ve 9 Kasımda depremler yaşadık, yüzlerce canımızı yitirdik. Ardından Hatay, Maraş merkezli depremlerde on binlerce insanımızı kaybettik. Yaşamını yitirenleri rahmetle anıyorum. Ancak aradan geçen zamana rağmen hâlâ konutlarına kavuşamayan, konteyner kentlerde yaşayan evsiz ve yoksul yurttaşlarımız var. Bugün Kızılayı konuşuyoruz fakat mesele yalnızca bir kurumun kanunu değil; kamu kaynağının nasıl kullanıldığı, yurttaş hakkının nasıl korunduğu ve afet anında devletin neyi öncelediğidir. Deprem sonrasında gördük ki Kızılaya yüklenen misyon ile faaliyetleri örtüşmüyor. Dünya örnekleriyle karşılaştırıldığında kurumun tarihsel kuruluş amacından uzaklaştığı görülüyor.
Düzenlemenin 7'nci maddesi, afet ve savaş bölgelerinde görev yapan Kızılay personeline nakdî tazminat öngörürken emek adaletsizliği yaratıyor. Enkaz kaldırma, çadır kurma ve yemek dağıtma gibi en ağır, riskli işleri yapan gönüllüler, taşeron ve geçici işçiler kapsam dışında bırakılıyor, hak yalnızca kadrolu personele tanınıyor. Aynı riski sahada üstlenen, güvencesiz emekçiyi dışlayıp bürokratik kadrolara ek gelir sağlayan bu yaklaşım, eşitlik ve emek adaletiyle bağdaşmıyor.
Değerli milletvekilleri, Kızılay halkın bağışlarıyla yandaş istihdam eden bir kurum değildir. Kızılayda istihdam edilenlerin iktidar partisinin ilçe örgütlerinden devşirildiği eleştirileri vardır. Yöneticilerin ve ailelerinin lüks yaşamı ile çoklu huzur hakkı ödemeleri de kurumun itibarını zedelemiştir. Halkın, felaket günleri için sadaka ve nafaka niyetiyle verdiği yardımları böyle harcamak haramdır. Kızılay holdingleşmek yerine halkın güvenini yeniden kazanmalı, ticarethane anlayışına son verilmeli, harcamaları kamuoyu denetimine açılmalıdır. Üstelik kişisel verileri koruyacak mekanizmalar da açık değildir. Dayanışmadan ticaret ve rant çıkaran, güveni daha da aşındıran bu anlayış kabul edilemez.
Değerli halkımız, bu ülkenin hâlâ depremlere hazır olmadığını biliyoruz. Bunu her defasında acı biçimde görüyoruz. Evleri yıkılan insanlara Kızılay ne ölçüde ulaşabildi? İnsanlarımız enkaz altında can verirken, milyonlarca yurttaş sokakta çadır beklerken Kızılayın çadırları ücretsiz dağıtılmak yerine ticari sözleşmeyle satıldı bu ülkede. Çadırları satan, kamu varlıklarını düşük bedellerle şirketlerine devreden ve daha fazla ihale muafiyeti isteyen bir anlayışa Meclis eliyle yeni ayrımcılık tanınmamalıdır. Kızılayın sattığı çadırları alanların başka bir vurgun dosyası kapsamında tutuklanmış olması da tablonun vahametini artırmaktadır. Bu güvensizlik, toplumun yardımlaşma ve dayanışma duygusunu hatta birbirine yardım etme iradesini zedelemektedir. Denetim yoksa güven, güven yoksa dayanışma kalmaz; felaket anında yurttaş biçare bırakılır. Bu, sıradan bir yönetim hatası değil yardım kuruluşunun hangi zihniyetle yönetildiğinin göstergesidir. İçişleri Bakanlığı denetçilerinin tespitlerine göre, Kızılaya ait çok sayıda taşınmaz piyasa değerlerinin çok altında bedellerle kurumun şirketlerine devredilmiştir. Halkın bağışlarıyla oluşan değerler şirketlere aktarılırken yardım paraları da denetimsiz harcanmaktadır.
Teklif, Kızılayın ticari şirketlerini Kamu İhale Kanunu'ndan muaf tutuyor. Bu, rekabetin ve şeffaflığın azalması, kamu kaynaklarının şirketlere aktarılmasının kolaylaşması demektir, daha da vahimi, devletin sosyal yardım sistemlerindeki milyonlarca yurttaşın hassas verilerinin Kızılaya aktarılmasının önü açılıyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın, lütfen.
MAHMUT DİNDAR (Devamla) - Gelir, aile yapısı ve sosyal yardım bilgileri gibi hassas verilerin kimlerce hangi amaçla kullanılacağı veya dağıtılacağı belli değildir. Bunları koruyacak yeterli ve etkili mekanizma da henüz açıklanmamıştır.
Saygıdeğer milletvekilleri, Kızılayı güçlendirmek, afetlerde dayanışmayı büyütmek istiyorsak ihtiyaç duyduğu şey ayrıcalık değildir; şeffaflık, denetim, liyakat ve demokratik katılımdır. Sendikalar, partiler ve dernekler rakip değil dayanışmanın paydaşları ve yardımcılarıdır. Deprem sonrasında yardım toplanan yerlere kayyum atanır, halkın ve kurumların emeğiyle hazırlanan yardım kamyonlarına el konulursa dayanışma elbette gelişmez. Mevcut zihniyet terk edilmeli, Kızılay yönetim kurullarında sivil toplumun katılımı ve denetimi artırılmalıdır diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 7'nci maddesinin (2)'nci fıkrasında yer alan "değiştirilmiştir" ibaresinin "yeniden düzenlenmiştir" ibaresiyle değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
Burhanettin Kocamaz | Hasan Toktaş | Hüsmen Kırkpınar |
Mersin | Bursa | İzmir |
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu | Şenol Sunat | Rıdvan Uz |
İstanbul | Manisa | Çanakkale |
|
|
|
Turhan Çömez | Yüksel Selçuk Türkoğlu | |
Balıkesir | Bursa | |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkanım.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk Türkoğlu.
Buyurun Sayın Türkoğlu. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; Kızılay bir zamanlar bu milletin kara gün dostuydu. Güvenilirdi, saygı duyulurdu, el üstünde tutulurdu. Hepiniz biliyorsunuz, ne yazık ki yakın geçmişte bu tarihî kurumun şeffaflık, hesap verebilirlik, tarafsızlık ilkelerinden uzaklaştırılmasına yol açılabilecek olumsuzlukları yaşadık.
Görüşmekte olduğumuz kanun teklifinin 7'nci maddesi iki önemli düzenleme getiriyor: Birincisi, afet, savaş, çatışma ve olağanüstü dönemlerde sahada fiilen görev yapan Kızılay personeline nakdî tazminat imkânı sağlanıyor. Elbette canını tehlikeye atarak insanlara yardım eden çalışanların emeği korunmalıdır ancak kimlerin hangi ölçütlerle, hangi usulle bu haktan yararlanacağı açıkça belirtilmelidir. Hakkaniyetin temeli belirsizlik değil, eşitlik ve şeffaflıktır. İkinci düzenleme ise Kızılay il ve ilçe şube başkanlarının sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının mütevelli heyetlerine alınmasını öngörüyor. İşte burada itirazımız var. Sosyal yardımlar siyasi ve kurumsal nüfuz alanlarının genişletileceği bir mekanizmaya dönüşmemelidir. İhtiyaç sahibinin hakkı kim olduğuna, hangi çevreyle ilişkili olduğuna bakılmaksızın teslim edilmelidir. Bu nedenle görev, yetki, çıkar çatışması ve denetim kurulları burada açıkça düzenlenmelidir. Bizim ölçümüz belli: Kızılay güçlensin ama denetimden muaf olmasın, kamu desteği alsın ama kamuya hesap da versin, sosyal yardım dağıtsın ama vatandaşın mahremiyetini tehlikeye atmasın. Kızılay milletin ortak vicdanıdır, bu vicdanı korumanın yolu ayrıcalıkları artırmak değil şeffaflığı, tarafsızlığı ve hesap verilebilirliği güvence altına almaktır. Bu gerekçelerle 7'nci maddeye ve teklifin denetim güvenceleri bakımından eksik kalan yönlerine itiraz ediyoruz.
Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; efendim, bugün İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun bir toplantısı vardı, orada yaşanan bir insan hakları ihlalini Genel Kurulla paylaşmak istiyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunda insan hakları gibi siyasetüstü olması gereken bir alanda dahi siyasi ayrımcılığa imza atılmıştır tabii ki AKP ve MHP Grubunun katkılarıyla. Mecliste grubu bulunan siyasi partilerden İYİ Parti ve YENİ YOL Grubuna ait komisyonların oluşturulması sürecinde bilinçli biçimde İYİ Parti ve YENİ YOL'a milletvekili verilmemiştir. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun altında 5 tane alt komisyon var, bu 5 komisyonun üyeleri belirlendi bugün, malum yeni oluşan gruplarla ilgili. Bir de baktık İYİ Parti Grubu yok, YENİ YOL Grubu yok.
Selçuk Bey, YENİ YOL Grubu da yok.
Bunun üzerine neden olduğunu sordum Sayın Derya Yanık'a. "Ya, biz 10 kişi belirledik, 10 kişi olunca da sayılar böyle hesaplandı, size yok." falan. Dedim: 13 kişi belirleyelim, Mecliste grubu olan bir siyasi partinin, Meclisteki bir Komisyonun alt komisyonunda bir kişi bile olmamasını nasıl içinize sindiriyorsunuz, elinize ne geçecek?
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Demokrasi anlayışları, insan hakları anlayışları.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Devamla) - Yani ben böyle bir insan hakları anlayışı görmedim, itiraz ettim. Ya, 13 yapın bunu, zaten çoğunluk sizde, sürekli sizde kalıyor alt komisyonlarda. Efendim, işte, İslamofobiyada ve Irkçılıkta yok, Ayrımcılıkta yok, Çocuk Haklarında yok, Göç Komisyonunda yok, Cezaevleri İnceleme Komisyonunda yok. Kim yok? İYİ PARTİ Grubu yok, bir de YENİ YOL Grubu yok. Ne yapacaksınız orada?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Devamla) - Yani bizden birer üye olsaydı ve onlar da bu manada görevlerini yapsaydı ne eksik kalacaktı? Bu insan hakları ihlalini sizlere şikâyet ediyorum, Sayın Derya Yanık'ın tavrını da sizlere şikâyet ediyorum. Siz, her ne kadar bu alt komisyonlara bizleri almamış olsanız da bir milletvekili olarak oraları takip edeceğim. Bu yaptığınız insan hakları ihlallerini her yerde anlatmaya da devam edeceğim. Çok umudum yok ama belki utanan çıkar diyor, heyeti saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
7'nci maddeyi oylamadan önce, Komisyonun bir redaksiyon talebi vardır.
Buyurun.
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Sayın Başkan, malumunuz, Genel Kurulda 3 Kasım 2026 tarihinde 12'nci Birleşimde kabul edilen önergeyle teklifimizin 4'üncü maddesinin (1)'inci fıkrasından sonra gelmek üzere yeni bir fıkra eklenmiş ve diğer fıkraların buna göre teselsül ettirilmesi kabul edilmiştir. Bu nedenle, teklifin 7'nci maddesinin (3)'üncü fıkrasında yer alan "beşinci fıkrası" ibaresinin "altıncı fıkrası" olarak değiştirilmesi yönündeki redaksiyon talebimizi takdirlerinize arz ederiz.
BAŞKAN - 7'nci maddeyi Komisyonun redaksiyon talebi doğrultusunda oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.
8'inci madde üzerinde 5 önerge vardır, önergeleri aykırılık sırasına göre işleme alacağım.
İlk önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 8'inci maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
"MADDE 8-(1) Bu kanun Resmi Gazetede yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer."
Bülent Kaya | Sema Silkin Ün | Mustafa Kaya |
İstanbul | Denizli | İstanbul |
Mehmet Karaman | Şerafettin Kılıç |
|
Samsun | Antalya |
|
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkanım.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen İstanbul Milletvekili Sayın Mustafa Kaya. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
MUSTAFA KAYA (İstanbul) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; 8'inci madde üzerine grubumuz adına söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle sizleri saygıyla selamlıyorum.
Bir soruyla konuşmama başlamak istiyorum: Kurumları güçlü olan devletler mi daha güçlüdür yoksa insanları bireysel olarak güçlü olanlar mı daha güçlüdür veya soruyu şöyle devam ettireyim, son yıllarda itibar kaybına uğramayan bir tane kurumumuz kaldı mı Silahlı Kuvvetler hariç? Buna Kızılay dâhil. Şimdi, niye bu devleti devlet yapan kurumlar "devlet aklı" diye tarif edilen hafızayı taşıyıcı olan kurumlar neden böyle itibar kaybına uğruyor?
Kızılaya "Kanununu Meclis yapıyor, Meclis seni denetlesin." diyoruz, "Olmaz." diyor. Kızılaya "Senin denetimini Sayıştay yapsın bari." diyoruz, "Olmaz." diyor. Şimdi, kurumları bu kadar zafiyete uğrayan bir devletin kendisini geleceğe taşıması ne kadar mümkün, kendi geleneklerinden kopan kurumların ayakta kalması ne kadar mümkün?
Değerli arkadaşlar, en sonda, hepiniz takip ediyorsunuz: BDDK, SPK... Şu sokakta, Çankaya'da, Kızılay'da 100 kişiye mikrofon uzatın; "BDDK" dedikten, "SPK" dedikten sonra kuracakları cümleleri lütfen not edin. Bu kurumlara da güven kalmadığını, bakanlıklara güven kalmadığını, bakanlıkların artık sıradan bir sekretaryaya dönüştüğünü, bugün bakanlıkların artık dünün müsteşarlarından bile zayıf olduğunu, inisiyatif alanlarının kalmadığını, devletin bütün kurumlarının, bütün aklının tek kişiye teksif edildiğini -bunu Sayın Cumhurbaşkanının şahsında da söylemiyorum- görüyoruz. Böyle bir sistemle, böyle bir modelle bizim kendimizi geleceğe taşıma imkânımız var mı arkadaşlar?
Şu anda fon yolsuzluğuyla ilgili birkaç cümle söyleyeyim. Bugün 2 tane önemli görüşme yaptım. Son iki ayda ekonomideki küçülme bankacılık verilerine göre yüzde 14 ila 20 arasında olmuş ve 15 ile 27 yaş arasındaki gençlerin -çoğunluğu diyeyim- önemli bir kısmı "Aidiyet hislerim bu süreçle beraber zayıfladı." açıklamasını yapmış. Arkadaşlar, uçurumun kenarına geldiğimizi görmenizi istirham ediyorum. Artık öyle bir noktaya geldi ki siz bütün bunların susarak, bütün bunların geride bırakılarak, bütün bunların unutturularak geride kalacağını düşünüyorsunuz; yanlış yapıyorsunuz. Burada muhalefet partilerinin ortaya koyduğu bir gayret var. Bu gayret suçu, suçluyu ayırma gayretidir. Niye? Parlamentonun üzerinde, özellikle iktidar kanadının üzerinde kara bir leke var. Bu lekeyi taşımak size zül gelmiyor mu arkadaşlar? O yüzden diyoruz ki: Listeyi açıklayın. Listeyi açıklayın ki kimdir bu yüzsüzler, kimdir bu tüyü bitmemiş yetimin hakkına girenler, kimdir bu paradan para kazanmak için gayret edenler; bütün bunları kamuoyu bilsin, biz de katkı verelim, bu süreci ortaya çıkaralım. Ama siz maalesef bunda hiçbir şekilde bir adım atmıyorsunuz. Gençlerde bu fon yolsuzluğuyla ilgili, değerli arkadaşlar, oluşan en önemli olumsuzluk ne biliyor musunuz? "Artık çalışarak hayatımı idame ettirme şansım yok." demeye başladılar. Çalışmanın, alın terinin, bereketin, ahlakın hiçbir şekilde para etmediğini düşünmeye başladılar. Arkadaşlar, bu bir felaket. Bakın, felaket tellallığı adına söylemiyorum. Sizler de sokağa çıkıyorsunuz... Aslında yaptığınız toplantılarda kendi teşkilatlarınızdan gelen tepkilerin bu olduğunu biliyorum ama bu sürecin sürdürülemez olduğunu, bu fon yolsuzluğuyla beraber gelinen noktanın artık milletteki yarılmayı, zihinsel dönüşümü neye çevireceğini kestiremediğimiz bir noktaya gittiğini görmeniz gerektiğini söylüyorum. Köşe yazılarına da konu oldu, sizler de biliyorsunuz, o köşe yazılarından birinde diyordu ki: "AK PARTİ'ye doğru bir cisim yaklaşıyor." Ama ne yapıyorsunuz biliyor musunuz?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun.
MUSTAFA KAYA (Devamla) - Yani hassas olanları tenzih ederek söylüyorum ama özellikle kendilerini korumak adına, devleti kalkan yapanlara buradan sesleniyorum: Devleti, yaptığınız hatalara kalkan yapmayın. İnsanların aidiyet testini sorgulatacak yanlışların içine girmeyin. Bu devlet sizden önce vardı, sizden sonra da var olmaya devam edecek. Belki bugün iktidardan gideceksiniz, yarın yine gelebilirsiniz. Geldiğinizde nasıl bulmak istiyorsanız öyle bırakın aksi takdirde, bu sürecin kaybedeni önce, başta siyaset kurumu olacak, siyaset kurumu kaybettiğinde -a partisi, b partisi değil- insanların siyasetten umudu kesildiğinde kime gidip başvuracaklar, kimle istişare edecekler, kimden talep edecekler, bunun ortaya çıkması lazım.
O yüzden, bütün bunları bir kere daha düşünmenizi sizlerden rica ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan 279 sıra sayılı Türk Kızılay Kanunu Teklifi'nin 8'inci maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
"MADDE 8- (1) Bu Kanun yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer."
Ali Öztunç | Tahsin Becan | Serkan Sarı |
Kahramanmaraş | Yalova | Balıkesir |
|
|
|
İlhami Özcan Aygun | Mustafa Adıgüzel | Hasan Öztürkmen |
Tekirdağ | Ordu | Gaziantep |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Ordu Milletvekili Sayın Mustafa Adıgüzel.
Buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
MUSTAFA ADIGÜZEL (Ordu) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Kızılay, adını bizzat Kızılay olarak Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün verdiği, onlarca savaş görmüş köklü ve millî bir yardım kurumudur. Kızılay bir çocuğun harçlığından, bir emeklinin kıt kanaat maaşından, bir işçinin alın terinden artırarak yürüyen, devam eden bir dayanışma kurumudur. Elbette Kızılayın fedakâr çalışanlarını tenzih ediyoruz ancak gelinen noktada idari ve mali tartışmaların yanında siyasetin en uzağında olması gereken kurum siyasi tartışmaların odağına getirilmiştir. Kurum 2019 yılında âdeta bir afete uğramış, yüz elli yıllık yapı çökmüştür. Ne olmuştur 2019 yılında? Holdingleşerek dernek özelliğini yitirmiş, 11 iştirak şirketi kurulmuştur. 11 şirket yönetimi de huzur hakkı alırken 2022 yılında üç yıllık huzur hakkı olarak ödenen para 33 milyon liraya ulaşmıştır. Nasıl oldu da bir hayır kurumu kazanç kapısı hâline geldi, Kızılay kamusal değil bir finansal kurum olarak görüldü? Bunları incelemezsek Kızılayın geleceği için endişelenmeliyiz. Yapılan yardımlar ve bağışlar denetlenemiyor, diğer vakıf ve derneklerde de böyle. İşte, depremde bağış toplanıyor 115 milyar, 15 Temmuzdan sonra 310 milyon, Beşiktaş saldırısı sonrası 52 milyon; denetleyebiliyor musunuz? Hayır. Soruyorsunuz, cevap verilmiyor. Kamu bankaları para yardımı yapıyor, hazine kamu bankalarına, onlar da Kızılay ve AFAD'a kaynak aktarmış oluyor, 86 milyar TL denetimli alandan denetimsiz alana geçmiş oluyor. Kızılay ve AFAD'ın hesap vermez bir harcama sistemi var, bu parayı takip etmek, bu çürümüş sistemde neredeyse imkânsız. Devlete vergi ödemek yerine bir kuruluşa bağış yaparak hazine yani bir paralel hazine, paralel kasa kurulmuş oluyor. Yardım denetiminde başka sıkıntılar da var. Sayıştay detaylı denetim yapamıyor, paranın nerelere harcandığını tespit edemiyor. Bu kamusal değil de finansal yönetim anlayışı nedeniyle 4 hastane, 2 tıp merkezi de sağlık hizmeti üretmek yerine kira geliri elde etmeye kalktı. Kamuoyundaki büyük tepkiler üzerine vazgeçildi. Çadır satılık, hastane kiralık, Kızılay komalık olmaktan son anda kurtuldu ama bu bakış açısı değişmeden Kızılay kan kaybetmeye devam edecektir. Kızılayın bağışları, iştirakleri, kaynakları, tüm faaliyetleri etkin, bağımsız ve şeffaf bir şekilde denetlenmelidir çünkü kamu yararı iddiası denetimsizliğin gerekçesi olamaz. Kızılayın gerçek gücü şirketlerinin büyüklüğünde, ihale ayrıcalıklarında değil; afet günü ulaştırdığı çadırda, ihtiyaç sahibine ulaştırdığı elde, milletin duyduğu güvendedir. Kızılaya güveni kanunla emredemezsiniz ancak şeffaflıkla yeniden kazanabilirsiniz. Şimdi Kızılaya yeni yetkiler, ihale istisnaları ve ayrıcalıklar getirilmek isteniyor. Biz ise ısrarla şeffaflık, hesap verebilirlik diyoruz. Kızılayın ihtiyacı denetim muafiyeti değil, şaibeden arınmaktır.
Değerli arkadaşlarım, işte, böyle, birileri yardım kurumlarını bile kazanç kapısı hâline getirmişken, birçok sektörde de birçok insanımız emeğinin hakkını alamıyor. Bir örnek, Ordu ilimizin Gölköy ilçesinde 2.500 insanımız yüksek gerilim enerji nakil hatlarında çalışıyor. Onlarca metre yüksekte elektrik direklerinin tepesinde bir anlık hata, bir akım, bir kopan halat; çoğu zaman ölüm, kimi zaman sakat kalmak... Onlarca Gölköylü hemşehrimizi bu şekilde kaybettik, en son yine Gölköylü Yaşar Dinç'i kaybettik; Allah rahmet eylesin.
İşte, bu emekçilerden, Almanya'da çalışan, Kayseri merkezli EAG şirketleri aracılığıyla götürülen yaklaşık 400 işçiye 3 bin avro yerine 1.500 ile 1.800 avro verildiği, Türkiye ile Almanya arasındaki anlaşmaya aykırı olarak eksik ödeme yapıldığı ortaya çıktı. 103 işçi hakkını hukuki yollarla aramaya başladı, Kayseri İŞKUR İl Müdürlüğü de eksik ödemeyi resmen tespit etti; şirketi uyardı, ödeme yapması için süre verdi, ödeme yapmayınca da şirketin Almanya'ya yeni işçi göndermesini durdurdu ama sadece sekiz gün sonra İŞKUR Genel Müdürlüğü bu yaptırımı kaldırdı.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
MUSTAFA ADIGÜZEL (Devamla) - Ne değişti bu sekiz günde? Ödeme mi yapıldı? Hayır.
Şimdi, İŞKUR Genel Müdürüne soruyorum: Sizi kim aradı da yaptırımı kaldırdınız? Anayasa 49 işçilerin haklarını koruyor, siz kimin haklarını koruyorsunuz? Bu insanlar direklerin tepesinde hayatlarını kaybediyorlar, bir de devletin kapısında haklarını kaybetmesinler.
Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
Şimdi okutacağım 3 önerge aynı mahiyette olduğundan bu önergeleri birlikte işleme alacağım.
Önergeleri okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan teklifin 8'inci maddesinde geçen "yayımı tarihinde" ifadesinin "yayımlandığı tarihte" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
Yılmaz Hun | Zülküf Uçar | Sevilay Çelenk |
Iğdır | Van | Diyarbakır |
Ömer Faruk Gergerlioğlu | Semra Çağlar Gökalp |
|
Kocaeli | Bitlis |
|
Aynı mahiyetteki diğer önergenin imza sahipleri:
Burhanettin Kocamaz | Hüsmen Kırkpınar | Turan Yaldır |
Mersin | İzmir | Aksaray |
Şenol Sunat | Turhan Çömez | Hasan Toktaş |
Manisa | Balıkesir | Bursa |
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu | Yüksel Arslan |
|
İstanbul | Ankara |
|
Aynı mahiyetteki diğer önergenin imza sahipleri:
Mehmet Tahtasız | Türkan Elçi | Murat Çan |
Çorum | İstanbul | Samsun |
Aliye Çoşar | Eylem Ertuğ Ertuğrul |
|
Antalya | Zonguldak |
|
BAŞKAN - Komisyon aynı mahiyetteki önergelere katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİYSONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Katılamıyoruz Sayın Başkan.
BAŞKAN - Aynı mahiyetteki önergeler üzerinde ilk konuşmacı Diyarbakır Milletvekili Sayın Sevilay Çelenk.
Buyurun Sayın Çelenk. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
SEVİLAY ÇELENK (Diyarbakır) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Değerli milletvekilleri, sevgili yurttaşlar; ben de sözlerime başlarken Aliağa'da yaşamını kaybeden emekçilere Allah'tan rahmet diliyorum, acılı ailelerine sonsuz sabır ve başsağlığı diliyorum.
Şu anda buraya geçince görüyor insan, karşıda hayatını kaybeden emekçilerin fotoğrafları var, 19 ölü yurttaş, onların bazılarının fotoğrafları var ve biz iki gündür bu konuda söz alıp duruyoruz. Gündemimize aynı anda üç konuya geliyor, Kızılay Kanunu, normalde tasarlanmış gündem bu. Öte yandan, bir fon krizi var, asla yüzleşilmeye niyet edilmeyen bir fon krizi ve gündemden çıkmaması gereken bir kriz ve bunun üzerine böyle bir iş cinayeti yaşanıyor, iş cinayetlerinden biri daha yaşanıyor. Onun için Aliağa'daki iş kazası ya da iş cinayeti değil. Yine Aliağa, yine HABAŞ, yine iş cinayeti ve yine unutulmaya mahkûm bir süreç diye konuşmaya başlamamız gerekiyor. Hatta burada bu genç yaşta hayattan koparılmış yurttaşlara bakarken belki de aslında iyi, etkili bir konuşma yapmaktan bile hicap duymak gerekiyor, gerçekten öyle. Bizler şöyle bir siyasetten geliyoruz: Bizim burada hangi siyasetçimiz kürsüde söz alsa gerçek bir konuşma yapmaya çalışır, gerçek, etkili bir söz söylemeye çalışır ama ben burada bu yurttaşların, artık aramızda olmayan bu yurttaşların fotoğraflarına bakarken etki yaratmak üzere konuşmanın kendisinden bile utanç duyuyorum. Burada başımı eğmek, altı dakika susmak istiyorum ve belki de en anlamlı şey bu olurdu çünkü etkili bir söz niye söylenir? Etkili bir söz etkili bir dinlemeye karşı söylenir. Bizi dinleyen kimse yok. Artık bizim bunu kabul etmemiz gerekiyor. Burada bunu anlayacak bir vicdan yok, bir idrak yok. Kurumların itibarından söz ediyoruz. Kızılay çok önemli bir kurum, elbette ki buraya çıktığımda ben Kızılay konuşmak isterdim. Kendi itibarını düşünmeyen bir siyasete kurumun hangi itibarını anlatacaksın? Konuşsanız tek tek, ben bunları söylerken de gerçekten insanım, mahcubiyet duyuyorum, bazılarınızla ortak komisyonlarda çalışıyoruz, görüyorum, Cumhurbaşkanı için ölüp ölüp dirilenleriniz var, canının ötesinde ona önem atfedeneniz var. Aslında bunun arkasında bile zerreyimiskal gerçek bir şey yok. Kendi başkanının itibarına bu kadar önem gösterenler bir yol bulur, gider anlatır, bir mazlumun sesini oraya ulaştırır, hiçbir ses oraya ulaşmıyor. HABAŞ'ta bu kaçıncı iş cinayeti, bu kaçıncı! Üretim bile durmuyor. Neden söz ediyoruz? Biz onlarda ha bire dönüp bir vicdan arıyoruz. Orada öyle bir şey yok, harç bitmiş, yapı paydos, canımızdan yiyorlar artık. Bunu kabul edelim ve bu böyle gitmeyecek. Bunu kendimize hatırlatalım.
Dünyanın birçok yerinde artık bu paydos zili çaldı, Sırbistan'da çaldı, Macaristan'da daha önce çalmıştı, Brezilya'ya bakıyorsunuz, orada algoritmaları altüst ederek bu zili çaldırdılar, Amerika Birleşik Devletleri'ne bakıyorsunuz, artık hadsiz, sınırsız liderlere "Dur!" demeye karar vermişler, bunu görüyorsunuz. O kararsızlar ordusu, evinden çıkıp oy kullanmaya gitmeyen Amerika Birleşik Devletleri yurttaşları haftalarca önceden oylarını gönderdiler, görülmemiş bir ilgi gösterdiler, siyasete yeniden ilgi gösteriyorlar. Sırbistan'da öğrenci muhalefeti ya! Evet, nasıl devam edeceklerini bilmiyoruz, onlar da bilmiyorlar. Öğrenci muhalefeti bir umut dalgası yaratıyor. Dolayısıyla ben artık buraya konuşmayı reddediyorum. Onlar gidecekler, bu iktidar bitecek. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar) Ama bizim artık birbirimize de şunu söylememiz gerekiyor: Biz bu siyaseti değiştirmek zorundayız, bu siyaset değişmek zorunda, biz buradaki tiyatronun parçası olmaktan vazgeçmek zorundayız.
Tiyatro dediğimizde anmadan geçemeyeceğim, kıymetli Sırrı Süreyya Önder canımız. Bir kere daha rahmetle anmak isterim, nur içinde yatsın, onun şuradaki varlığı bile siyasette bir başkalıktı. Derdi ki: "'Tiyatro' demeyin, tiyatroculara ayıp oluyor." Çok doğru söylerdi ama ben ona o noktada katılmazdım.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
SEVİLAY ÇELENK ÖZEN (Devamla) - Tiyatro, tiyatro olarak yapıldığı yerde etkilidir; tiyatro, tiyatro olarak, oyunculuk olarak sinemada, tiyatro sahnesinde, televizyonda, dizilerde icra edildiğinde bir değeri vardır; tiyatroyu getirip burada milletin Meclisine koyup herkesi de onun bir parçası yaptığınızda, burada artık biz bunu tiyatro olarak kullandığımızda o dilin esnekliği içinde başka bir şey söylemek istiyoruz ve bu da doğrudur. Kanun getiriyorlar, bomboş sıraları; bu boş sıralarda Başkan başını kaldırıp bakmaya zahmet etmiyor ve bunun üzerinde bir saat konuşmaya zorlanıyoruz; başını kaldırmadan "Kabul edilmemiştir." diyor, buna bile itiraz edemiyorsunuz. Tüzük getiriyorlar, yasalara müthiş bir saygıları var ya tüzüklerle konuşuyorlar bizi! (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar) Anayasa'yı çiğniyorlar, uluslararası hukuku çiğniyorlar ve bizi tüzükle konuşuyorlar. Bunu artık kabul etmiyoruz, bu siyaseti değiştireceğiz ve bunu siz göreceksiniz. Gerçekten de utanç duymanız gerekir!
Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Aynı mahiyetteki önergeler üzerinde ikinci konuşmacı Aksaray Milletvekili Sayın Turan Yaldır.
Buyurun. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
TURAN YALDIR (Aksaray) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İYİ Parti Grubum adına söz almış bulunuyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Türk milletinin tek Ulu Önderi, İstiklal Savaşı'mızın Başkomutanı, cumhuriyetimizin kurucusu, Türk'ün Ata'sı, Cenab-ı Allah'ın Türk milletine en karanlık günlerde nasip ettiği bir lütfu, bir kurtarıcıyı, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebediyete intikalinin 88'inci yılında saygı, rahmet ve minnetle anıyorum.
Elli yedi yıllık ömrünü milletine adamış, imkânsızlıkların içerisinden bağımsız bir devlet çıkarmış büyük bir askerî ve siyasi dehaydı Atatürk. Cumhuriyete giden yolda Türk milletini Anadolu'da işgalcilere karşı bir ordu hâline getirdi, Kocatepe ve İzmir'de düşman ordularını bozguna uğratıp denize döktü. Kazanılan bu büyük zaferin ardından İngiliz, Fransız ve İtalyan işgal kuvvetleri de İstanbul'u terk etmek zorunda kaldı. Türk milleti Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde vatan topraklarındaki yabancı işgaline son verdi. Aziz milletimizi kendi vatanında esir, kendi toprağında yabancı olmaktan kurtardı ve öyle bir vatan bıraktı ki bugün kendisine minnet duyanlara da hatırasına dil uzatanlara da üzerinde özgürce yaşayabilecekleri, bağımsız bir vatan bıraktı; İngiliz'i, Fransız'ı, Yunan'ı yurttan atarak işgalcilerin Türklere ata ve ecdat olabileceği bir esaretten kurtardı biz Türkleri. İşgalcilerle iş birliği ve casusluk yapan sözde dindarların, masonların ve misyonerlerin kirli oyunlarını bozan; Türk milletinin bağımsızlığını, iradesini ve egemenliğini her şeyin üzerinde tutan; bu toprakları Türk'e yeniden bağımsız bir vatan yapan adamdır Atatürk. Cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte yabancı devletlerin ayrıcalıklarına son veren; tütün, telefon, demir yolu, kömür ve liman işletmelerini millîleştiren; onca yoksulluğa rağmen kısa sürede Sümerbank, İş Bankası ve Etibankı kuran, şeker, dokuma, cam, çelik, kâğıt ve uçak fabrikaları gibi 46 büyük millî sanayi yatırımının önünü açan adamdır Atatürk.
Casusluk yapan yabancı okulları kapatan, milletine okuma yazma öğreten, Diyanet İşleri Başkanlığını kurduran, kutsal kitabımız Kur'an-ı Kerim'in Türkçe tefsirini yaptıran, dini cehaletten, imanı istismardan ayıran, imamın minberde, öğretmenin okulda, çiftçinin tarlada, askerin kışlada görevini yapmasını esas alan adamdır Atatürk.
Kız çocuklarına eğitimin kapısını açan, kadına seçme ve seçilme hakkını veren, harf devrimiyle Türk alfabesini kabul ettiren, kılık kıyafette çağdaşlaşmanın önünü açan, hukuk devrimleriyle kanun önünde herkesin eşitliğini esas alan, Soyadı Kanunu'yla ünvan ve lakap ayrıcalıklarına son veren adamdır Atatürk.
Eğitimden hukuka, ekonomiden toplumsal yaşama kadar cumhuriyetin kurumlarını yeniden şekillendiren adamdır Atatürk. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
Her ne kadar dün denize döktüklerinin kalıntıları bugün hâlâ bu topraklarda ona düşmanlık ediyor olsa da bize başkalarının egemenliğinde yaşayacağımız bir ülke değil, kendi şanlı Türk tarihimizle gurur duyacağımız özgür ve bağımsız bir cumhuriyet bıraktı. O yalnızca düşmanı vatan topraklarından çıkarmadı, Türk milletinin aklına vurulan zincirleri de kırdı. Biat eden değil sorgulayan, itaatle değil akıl ve bilimle yükselen nesiller yetiştirdi Atatürk.
Ey Türk gençliği! Bakmayın siz bazı kendini bilmezlerin Gazi Paşa'ya "din düşmanı" "Ermeni" "Yunan" "İngiliz" dediğine. Gazi Paşa, Hak Teala'nın yardımıyla Türk milletine bağımsız bir vatan kazandırmış, Müslüman, Türk oğlu Türk bir vatan evladıdır. Aksini söyleyenler ya tarihi yanlış kaynaklardan okuyor ve dinliyor ya da kendi meşreplerinin gereğini yapıyor. Biz Türkler ondan razıyız, Allah da ondan razı olsun. Ruhu şad, mekânı cennet olsun.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Amin!
TURAN YALDIR (Devamla) - Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti, Yeni Parti, YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Aynı mahiyetteki önergeler üzerinde son konuşmacı Çorum Milletvekili Sayın Mehmet Tahtasız.
Buyurun Sayın Tahtasız. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İzmir Aliağa'daki iş cinayetinde hayatını kaybeden emekçi kardeşlerimize Allah'tan rahmet, ailesi ve sevenlerine sabır, yaralanan kardeşlerimize de acil şifalar diliyorum.
Kızılay Kanunu Teklifi'nin 4'üncü maddesinde kamu kurumları afet ve acil durumlarda, afete hazırlıkta ve olağanüstü dönemlerde Kızılayın ve çoğunluk hissesine sahip olduğu şirketlerin bizzat ürettiği ilk yardım, afet lojistiği ve geçici barınma ürün ve hizmetlerini ihalesiz satın alabilecek. Kamu kuruluşları taşıtlar dışındaki bazı taşınırları Kızılaya bedelsiz devredebilecek, sosyal yardımlara ilişkin kişisel veriler de Kızılayla paylaşılabilecek. Bütün bunları sakıncalı görüyoruz. Kara gün dostu Kızılay 6 Şubat depreminde ihtiyaç sahiplerine çadır vermesi gerekirken maalesef vatandaşına çadır satmıştır. Kamuya ihalesiz kapısını açıyorsunuz şu anda. Eski Kızılay Genel Başkanı döneminde kamuoyuna yansıyan 8 milyon dolarlık olay; bir şirketin vergi muafiyetinden yararlanmak amacıyla Kızılay üzerinden Ensar Vakfına, oradan da ABD'deki TURKEN Vakfına para aktarması, Kızılayı paravan kullanması iddiası; bu utançlar hâlâ zihinlerdeyken hangi güvenceyle bu yetkileri veriyorsunuz?
Bakın, değerli arkadaşlar, buradaki eleştirimiz Kızılayın kurumsal kimliğine değil. Kızılayın kurumsal kimliğine zarar veren, bu köklü kurumu kendi menfaati için güvenilmeyen kurum hâline getiren liyakatsiz yöneticilerdir.
Bugün Kızılayda en ciddi sorunlardan biri güven kaybıdır. Ben otuz altı yıldır, hayat kurtarmak amacıyla, her yıl en az 2 defa kan bağışlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Kızılaya yaptığım kan bağışlarından sonra sosyal medyada yaptığım bir paylaşımdan sonra, bakın arkadaşlar, altına birçok yazı yazılıyor: "Sayın Vekilim, siz çadırları dahi vatandaşına parayla satan Kızılaya kanınızı nasıl bağışlarsınız; yarın kanınızı da satar." diye eleştiride bulunuyorlar. Siz, işte, Kızılayın itibarını ayaklar altına aldınız.
Biz istiyoruz ki Kızılay yeniden güvenilir bir kurum hâline gelsin, insanlara yeniden şefkat elini uzatsın, insanlara yeniden can olsun.
Değerli arkadaşlar, yoksulluğun olduğu ülkede Kızılaya ve yardım kuruluşlarına ihtiyaç vardır. Yoksulluğun hüküm sürdüğü bir ülkede, depremde bile çadır satan bir Kızılay varsa, Kızılayın başına liyakatsiz yöneticiler atandıysa, en çok güvenilen Kızılaya kimsenin güveni kalmadıysa orada bir kokuşmuşluk vardır.
Adalet ve Kalkınma Partisi -2002 yılından itibaren- geldiğinde yaklaşık 1 milyon olan sosyal yardım alan vatandaşımızın sayısı bugün eğer 4 milyona ulaşmış durumdaysa yirmi dört yıllık iktidarınızda sosyal yardım alan hane sayısı yaklaşık 4 katına çıkmıştır. Siz, yoksulluğu bitirmek için değil, yoksulluğu yönetmek için iktidarsınız. Başında olduğu bakanlığa kendi şirketinden mal satan bakan varsa, eski bir bakanınız bu milleti dolandırıp, kanını emenlerle hareket edip asrın fon yolsuzluğuna ortak olduysa bu organize suç örgütünün başı kim, yöneticileri kim, siyasi ayağı kim? Eğer ucu size dokunmuyorsa bildiğiniz listeyi açıklayın, o onursuzları, o soysuzları bu millet tanısın. Hükûmet yetkililerine güvenerek parasını yatıran vatandaşlarımızın zararları bir an önce karşılanmalıdır. Artık tuz koktu.
Sayın milletvekilleri, insanlar çöpten ekmek topluyorsa, pazardan çürük sebze topluyorsa, emekliler geçinemedikleri için, sabahın ayazında ucuz ekmek ve et kuyruğunda zaman geçiriyorsa bu sizin eserinizdir. Eğer bir anne çocuğunu ısıtabilmek için saç kurutma makinesini açıp intihar ediyorsa, bir baba çocuğuna pantolon alamadığı için canına kıyıyorsa, Gaziantep'te bir esnafımız artık üzerini çıkartıp "Soydunuz bu milleti!" diye vergi dairesinde bağırıyorsa bu sese kulak verin. Vatandaşlar geçim sıkıntısından peş peşe yaşamına son veriyor. Bir anne çocuğuna iş bulabilmesi için maalesef kendi eliyle yetiştirme yurduna bırakabiliyorsa işte o ülkede yoksulluk vardır. Yoksulluğun sebebi de yolsuzluktur, yolsuzluğa göz yumanlar da bu iktidarın ta kendisidir. Cezaevindeki insanların sayısı 59 binden 438 bine çıktıysa ve cezaevi açmaktan kıvanç duyan bir iktidar varsa, uyuşturucu kullanma yaşı 12'ye kadar düştüyse, yasa dışı kumar ve suç örgütü...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
MEHMET TAHTASIZ (Devamla) - Yasa dışı kumar hemen hemen her eve girdiyse, icra dairelerinde yıl boyunca işlem gören dosya sayısı 10 milyondan 35 milyona çıktıysa her gün 355 Esnaf kepenk kapatıyorsa, daha iki gün önce Aliağa'da olduğu gibi iş kazalarında, maden kazalarında insanlar canını kaybediyorsa, kadın cinayetleri 4,5 kat arttıysa, boşanma sayısı yüzde 103 arttıysa, Türkiye 26 milyon dönüm tarım arazisini kaybettiyse, çiftçinin ekiminden para kazanamıyorsa ülkeyi yönetmeyi beceremeyen, yoksulluğu derinleştiren, yolsuzluğu özendiren bir iktidar vardır. Halkımızla birlikte, Kızılayı dahi itibarsızlaştıran bu kara düzene son vereceğiz.
Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti, DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Aynı mahiyetteki önergeleri oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler.... Kabul edilmemiştir.
8'inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... 8'inci madde kabul edilmiştir.
9'uncu madde üzerinde 5 önerge vardır, önergeleri aykırılık sırasına göre işleme alacağım. Okutacağım ilk 4 önerge aynı mahiyette olduğundan bu önergeleri birlikte işleme alacağım.
Önergeleri okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan Türk Kızılay Kanun Teklifi'nin 9'uncu maddesinde yer alan "hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür" ibaresinin "hükümleri Cumhurbaşkanı tarafından yürütülür" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
Burhanettin Kocamaz | Hasan Toktaş | Hüsmen Kırkpınar |
Mersin | Bursa | İzmir |
Yüksel Arslan | Yüksel Selçuk Türkoğlu | Şenol Sunat |
Ankara | Bursa | Manisa |
Turhan Çömez |
| Hakan Şeref Olgun |
Balıkesir |
| Afyonkarahisar |
Aynı mahiyetteki diğer önergenin imza sahipleri:
Mehmet Tahtasız | Murat Çan | Aliye Coşar |
Çorum | Samsun | Antalya |
Türkan Elçi | Eylem Ertuğ Ertuğrul | Ayça Taşkent |
İstanbul | Zonguldak | Sakarya |
Aynı mahiyetteki diğer önergenin imza sahipleri:
Şerafettin Kılıç | Sema Silkin Ün | Mesut Doğan |
Antalya | Denizli | Ankara |
Necmettin Çalışkan | Bülent Kaya | Mustafa Kaya |
Hatay | İstanbul | İstanbul |
| Mehmet Karaman |
|
| Samsun |
|
Aynı mahiyetteki diğer önergenin imza sahipleri:
Tahsin Becan | Ali Öztunç | Serkan Sarı |
Yalova | Kahramanmaraş | Balıkesir |
İlhami Özcan Aygun | Kadim Durmaz | Hasan Öztürkmen |
Tekirdağ | Tokat | Gaziantep |
BAŞKAN - Komisyon aynı mahiyetteki önergelere katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ AHMET ERBAŞ (Kütahya) - Katılamıyoruz Başkanım.
BAŞKAN - Aynı mahiyetteki önergeler üzerinde ilk konuşmacı Afyonkarahisar Milletvekili Sayın Hakan Şeref Olgun.
Buyurun Sayın Olgun. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
HAKAN ŞEREF OLGUN (Afyonkarahisar) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 1868'de Hilali Ahmer adıyla kurulan, adını Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün verdiği Kızılay, Balkan Harbi'nde, Çanakkale'de, Kurtuluş Savaşı'nda bu milletin yarısını saran bir şefkat kurumuydu; bugün ise sizin elinizde şirketleri, iştirakleri, yandaş şube başkanlarıyla bir holdinge dönüşmüş durumda. 6 Şubatta 11 ilimiz yerle bir olurken, insanlar dondurucu soğukta çadır beklerken Kızılayın iştiraki depremin üçüncü günü 2.050 çadırı 46 milyon liraya sattı, konserve sattı, deprem bölgesine ilaç götürmek isteyen eczacılara çadır sattı. Dönemin Kızılay Başkanı bunun ahlaki, akılcı ve yasal olduğunu söyledi, sonra da istifa etti ama tek bir hesap verilmedi, kimse yargı önüne çıkmadı. Bağışlanan kanın hastanelere bedelle satılması, kurban bağışlarının akıbeti yıllardır cevapsız.
Değerli milletvekilleri, devletin kurumuna güvenemeyen vatandaş bağışını başka kapılara taşıdı. Bugün, nitelikli dolandırıcılık soruşturmasıyla, kayyumla anılan Ahbap gibi yapılara milyonlarca vatandaşımız sizin yüzünüzden yöneldi. Kızılayı çürüttünüz, boşluğu fırsatçılar doldurdu. Bir enerji şirketinin vergisini kaçırmak için Kızılayı paravan yapıp bağışı yandaş vakıflara aktardınız. Bağışın adı Kızılay, adresi yandaş vakıf oldu.
Mesele yalnızca Kızılay değil, 25 yılda liyakati, denetimi, hesap verebilirliği yok ettiniz. İşte son örneği fon skandalı. Yaklaşık 800 milyar liralık bir vurgunda 455 binden fazla vatandaşımızın birikimi buharlaştı, 131 fon çöktü. Değeri beş yılda 500 kattan fazla şişirilen fonlar SPK'nin gözü önünde, TEFAS'ın vitrininde emeklinin, memurun, esnafın önüne konuldu. Hazine ve Maliye Bakanı manipülasyonu Kasım 2025'te kabul etti ama müdahale için Ağustos 2026'yı beklediniz. O dokuz ayda kimler parasını çekti, kimler yurt dışına taşıdı? Açıkça söylüyorum, bu birkaç fon yöneticisinin işi değildir, borsanın, SPK'nin, ekonomi yönetiminin ve siyasilerin dâhil olduğu organize bir soygun işidir. Adalet Bakanınız da üst düzey finans bürokrasisine uzanan kapsamlı bir suç yapılanmasını itiraf ediyor. Adalet Bakanının beyanına göre 464 şüpheli, 120 tutuklu ve 40 firari var. Şimdi, Sayın Cumhurbaşkanı "Hiç ummadığımız insanlar var." diyor. O liste derhâl açıklanmalıdır. Kim hangi fondan, ne zaman, ne kadar aldı, ne kadar kazandı? Bir eski bakanı tutuklatıp sorumluluğu birkaç isme yıkmak bu dosyayı kapatamaz, aynı fiili işleyen diğerleri neden açıklanmıyor, neden yargı önüne çıkarılmıyor? Anayasa’nın 10'uncu maddesi açıktır; kanun önünde herkes eşittir, kişiye göre suç olmaz. Bu yangına devletin kasası da atıldı. Başkanlığını bizzat Cumhurbaşkanının yaptığı Türkiye Varlık Fonunun iştiraki Türkiye Sigortanın eski yöneticileri şirket parasının Tera fonlarına yatırılması karşılığında usulsüz menfaat iddiasıyla tutuklandı. Milletin parası fonlara kazandırmak için borsada kullanıldı ve zarar edildi. Bu kararın fon başkanının haberi olmadan alınması mümkün değildir; haberi varsa sorumludur, haberi yoksa bu daha büyük bir sorumsuzluktur. İşçinin alın teri olan İşsizlik Fonu'nun 2,3 milyar lirası Teranın da borçlandığı piyasada değerlendirildi. Diyanet Vakfına Gazze için, zekât için verilen bağışların fonlara yatırıldığı belgeleriyle ortada; ardından genel müdür ve 2 yardımcısı görevden alındı. Bağışın adı hayır, adresi fon. Bu kurumların yöneticileri yukarıdan siyasi talimat almadan milletin parasıyla borsaya giremez.
Soruyorum: Kamunun parası kimin talimatıyla batacağı belli olan fonlara ve hisselere yatırıldı? Kamu kurumlarının bu fonlarda ne kadar parası vardı, ne kadarı batmıştır?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
HAKAN ŞEREF OLGUN (Devamla) - Buradan cumhuriyet savcılarını göreve davet ediyorum. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 160'ıncı maddesi gereğince suç şüphesini öğrenen savcı derhâl harekete geçmekle yükümlüdür. Görevi kötüye kullanma da kamu zararı da ortadadır. İpin ucu nereye çıkıyorsa oraya kadar gidilmelidir. Gözaltılarla, erişim engelleriyle, gazetecileri tutuklayarak bunun üstünü örtemezsiniz. Vatandaş bugün Kızılaya kan bağışlarken bile tereddüt ediyor. Sizin sayenizde hiçbir kuruma güven kalmadı. Kızılaya kapalı kapılar değil şeffaflık; imtiyaz değil Sayıştay denetimi; yandaş kadro değil liyakat lazım. Fedakâr çalışanlarına ve gönüllülerine sözümüz yok. Sözümüz o onuru yirmi beş yıldır harcayan yönetim anlayışınadır. Önce bağımsız denetim, önce açık bir hesap dökümü. Önce çadır satışının, bağış transferlerinin ve batık fona aktarılan kamu kaynaklarının hesabını verin diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Aynı mahiyetteki önergeler üzerinde ikinci konuşmacı Sakarya Milletvekili Sayın Ayça Taşkent.
Buyurun Sayın Taşkent. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
AYÇA TAŞKENT (Sakarya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün yalnızca Kızılayın hukuki statüsünü değil ülkemizin afet yönetimini, kamu kaynaklarının nasıl kullanılacağını ve yurttaşlarımızın insani yardım kurumlarına duyduğu güveni ilgilendiren önemli bir düzenlemeyi görüşüyoruz. Ki, yurttaşların yardım kuruluşlarına duyduğu güven çok önemli çünkü son yıllarda birçok şey gibi bunun da çöküşüne tanıklık ettik. On binlerce insanımızı kaybettiğimiz, milyonlarca yurttaşımızın evsiz kaldığı, insanların dondurucu soğukta bir çadır bulabilmek için çaresizce beklediği günlerde Kızılayın çadır sattığını öğrenmiştik. İnsanlar sokakta soğuktan titrerken bir yardım kuruluşu, hele de böylesine köklü bir kuruluş nasıl çadır satabilir! Kızılayın varlık nedeni tam da böyle zamanlarda insanların yardımına koşmak değil midir? İktidarınız süresince birçok kurum türlü çöküşler yaşadı, Kızılayda yaşananlar bu çöküşün en sembolik örneklerinden biri. Bütün bunlardan sonra ne yapılması gerekirdi? Kızılayın yönetimini daha şeffaf hâle getirmek, bağışların nereye harcandığını kamuoyuna açıklamak, şirketlerin faaliyetlerini denetlemek ve bu kuruma duyulan güveni yeniden tesis etmek gerekirdi ama siz ne yapıyorsunuz? Kızılayın şirketlerine kamu kurumlarına ihalesiz mal ve hizmeti satma imkânı tanımak istiyorsunuz. Depremde çadır satan bir kurumun şirketlerine şimdi kamuya ihalesiz çadır ve barınma hizmeti satabilme ayrıcalığı veriyorsunuz. Bir tarafta yurttaşın bağışlarıyla büyüyen bir yardım kuruluşu, diğer tarafta kamu kaynaklarıyla ticari faaliyetlerini genişletebilecek şirketler. Siz bu düzenlemeyle hangi sorunu çözüyorsunuz; depremzedelerin barınma sorununu mu, Kızılayın şirketlerine yeni bir pazar yaratma sorununu mu?
Bize afet dönemlerinde hızlı hareket etmek gerektiğini söylüyorsunuz. Elbette hızlı hareket etmek gerekir ancak hızlı hareket etmenin yolu kamu denetimini ortadan kaldırmak değildir. Üstelik ihale istisnası yalnızca afet anlarıyla sınırlı değil, afetlere hazırlık dönemlerini de kapsıyor. Peki, bu alımların bedelini kim belirleyecek? Fiyatların piyasa koşullarına uygunluğunu kim denetleyecek? Kamu kaynaklarının hangi şirketlere hangi koşullarda aktarıldığını yurttaşlar nasıl öğrenecek? Yalnızca kanun metnine yazmakla şeffaflık sağlanmaz. Şeffaflık yönetenlerin hesap vermek zorunda olduğu bir sistem kurmakla sağlanır. Biz bu nedenle Kızılayın kamu kaynaklarıyla ilişkili faaliyetlerinin Sayıştay denetimine açık biçimde bağlanmasını istedik çünkü kamu kaynağının kullanıldığı yerde denetim bir lütuf değil, zorunluluktur.
Bu teklifin bir başka ciddi sorunu da sosyal yardım alan yurttaşlarımızın kişisel verilerinin Kızılayla paylaşılmasıdır. Yardım alan yurttaşlarımızın bilgileri hangi amaçla kullanılacak, kimlerin erişimine açılacak; bunların açıkça ortaya konulması gerekir.
Kızılay herhangi bir siyasi iktidarın uzantısı değil, bağımsız ve tarafsız bir insani yardım kuruluşudur. Kızılayın adını, tarihini korumak istiyorsanız önce o adı ticari hesapların gölgesinden çıkarmalısınız. Kızılayı güçlendirmek istiyorsanız şirketlerini denetlenebilir bir hâle getirmelisiniz ve Kızılaya duyulan güveni yeniden tesis etmek istiyorsanız önce toplumun yaşadığı hayal kırıklığıyla yüzleşmelisiniz çünkü depremde çadır bulamayan insanların hafızasını bir kanun maddesiyle silemezsiniz. Bu ülkenin insanları Kızılaya bağış yaparken bir şirketin bilançosuna katkıda bulunduğunu düşünemez, o bağışın bir gün ihtiyacı olan bir insanın hayatını kurtaracağına inanır, işte sizin korumak zorunda olduğunuz şey bu inançtır. Bir yardım kuruluşunun başarısı ne kadar satış yaptığıyla, kaç şirket kurduğuyla, ne kadar ticari ayrıcalık elde ettiğiyle ölçülemez, başarısı felaket anında kaç insanın hayatına dokunduğuyla ölçülür.
Tüm bu nedenlerle teklifin denetimsizliği ve ayrıcalıklarını büyüten anlayışa karşı çıkıyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Şimdi 60'a göre 2 sayın milletvekiline söz vereceğim.
Buyurun Çan.
MURAT ÇAN (Samsun) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
İktidar yıllardır sağlıkta çağ atladığını, altyapı sorunlarını çözdüğünü anlatıyor ancak yurttaşlarımız hâlâ en temel hizmetlere ulaşamıyor. Seçim bölgem Samsun'un Yakakent ilçesine bağlı Kuzuören, Gökyar, Sarıgöl, Büyükkırık, Çamalan ve Merkez Karaaba mahallerimizde yaşayan yurttaşlarımız sağlık hizmetine erişemiyor. Merkez Karaaba'da aile sağlığı merkezi binası var ama hizmet yok. Vatandaşımız sağlık hizmeti için 33 kilometre yol katediyor. Yurttaşlarımız sizden ayrıcalık değil, en temel haklarını istiyor. Hatta Yakakent Dernekler Federasyonu aile sağlığı merkezinin hizmete açılması için masraflarını da üstlenmeye hazır olduklarını, devletimizden yalnızca kadro tahsis edilmesini istiyor. Yakakent'in sesini duyun ve mevcut aile sağlığı merkezini derhâl hizmete açın.
BAŞKAN - Sayın Dilan Kunt Ayan...
DİLAN KUNT AYAN (Şanlıurfa) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Daha birkaç gün önce hasta tutsak Tuncer Sağlam hastalığına teşhis konulamaması ve yeteri tedaviye erişememesi nedeniyle hayatını kaybetti. Bugün, bir başka hasta tutsak Evin Zapsu'nun hayatı risk altında. Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevinde tutulan Evin Zapsu on yıldır tutsak. Kötü huylu tümör ve yayılım riskine rağmen hâlen tanı alamadan yeniden cezaevine gönderiliyor. Hasta tutsakların yaşam hakkı devletin sorumluluğundadır. Evin Zapsu derhâl tahliye edilmeli ve tam teşekküllü bir hastanede tedavi edilmelidir. Hasta tutsakların yeri hapishaneler değil, hastanelerdir.
1.- Sivas Milletvekili Hakan Aksu ve Gümüşhane Milletvekili Celalettin Köse ile 83 Milletvekilinin Türk Kızılay Kanunu Teklifi (2/3690) ile İçişleri Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 279) (Devam)
BAŞKAN - Aynı mahiyetteki önergeler üzerinde 3'üncü konuşmacı Hatay Milletvekili Sayın Necmettin Çalışkan. (YENİ YOL, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
Buyurun Sayın Çalışkan.
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Hatay) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ne yazık ki Kızılayla ilgili hiçbir teklifimiz kabul edilmiyor. Öyleyse ben başka bir soruna girmek istiyorum: Hatay. Ne yazık ki Hatay depremin üzerinden dört yıl geçmiş olmasına rağmen az sayıda insanların konuta yerleşmesinin dışında hiçbir değişiklik yaşamadı. Yarın bir gün "Bizim Hatay'da bu sorunlar olduğundan hiç haberimiz yoktu." demesin kimse, Hatay tarihin en feci dönemlerinden birini yaşıyor.
Trafik, akşam saatleri İstanbul Boğazı trafiği neyse Hatay şehir içi trafiği öyle. Trafik, yollar o kadar bozuk ki her bir araba ayda birkaç defa tamire gitmek, amortisörlerini patlatmak zorunda. Hatay'ın tamamına yakını komşusu Suriye gibi büyük elektrik kesintilerine maruz kalıyor ve hepsinden önemlisi şu: Şehirde eskiden olumsuz bir yapılaşmayla, belediye yönetimiyle planlama doğru yapılmamıştı. Deprem sonrası şehir yeniden yapılaşıyor, buna rağmen çok ciddi bir plansız yapılaşmayla karşı karşıyayız. TOKİ'nin görevi, bina dik, ne olursa olsun, gettolaştırmak, banliyö hâline getirmekten öte bir durum yok. Ne yazık ki TOKİ eliyle yapılan binalarda, rezerv alanlarında, yeniden kentleşme olan yerlerde de çok ciddi yol sorunu var. Yol hiçbir şekilde planlanmamış çünkü yönetimin tek bir hedefi var "Biz şu kadar adet konut teslim ettik" diyebilmek. Onu söyleyebilmek için -deyim yerindeyse- bir köyü yıkıyorlar, hiç umurlarında değil. Çok ciddi yol sorunuyla karşı karşıyayız.
Değerli milletvekilleri, şu net bilinmelidir ki şehirleşme sadece konut yapmaktan ibaret değildir. Evet, Hatay'ın en önemli sorunlarının başında konut geliyor ama Hatay'ın tek sorunu konut sorunu değil. Öyle yol sorunlarıyla karşı karşıyayız ki Antakya-Topboğazı arası o 30 kilometrelik çift yönlü yolu geçmek bazen saatlerce zaman alıyor neredeyse. Acilen genişletilmesi gerekir. Belen'deki sorunu zaten bütün dünya biliyor.
Değerli milletvekilleri, başka bir problem; otoban atıl vaziyette. Başka illerde şehir bağlantıları verildiği hâlde, hâlen Dörtyol'un Kuzuculu Mahallesi'ne o kadar sayıda TOKİ konutu yapılmasına rağmen bir bağlantı yolu yapılamadı. Erzin'den Belen'e kadarki otobanı hiç kimse kullanamıyor; âdeta tünel gibi. Oysa Erzin-Dörtyol-Payas-İskenderun hattında çok sayıda yerleşim yerinin tamamına verilecek bağlantı yollarıyla şehir trafiği bu bölgenin tamamında rahatlatılabilir ama sürekli, müteaddit taleplerimize rağmen hiçbir şekilde bu talep yerine getirilmiyor çünkü Meclisten kopuk bir yönetim var, kulaklarını Meclise kapatmış bir yönetimle karşı karşıyayız.
Benzer bir durum TOKİ konutlarında da var, rezerv alanlarında da var. Yapılan inşaatların büyük çoğunluğu işçilik kalitesiyle sorunlu; duvarlar dökülüyor, lavabolar akıyor, kapılar tutmuyor. Çok ciddi sorunlar var. Ne yazık ki bu konutları teslim alan vatandaşımızın konuta ödediğinin yarısı kadar daha para ödeyip âdeta yeniden evi imar etmesi bekleniyor. Hâlbuki kamu kaynaklarıyla yapılan bu işlerde yönetim biraz ciddi olsa, şu müteahhitlere "Bunu yaptın, karşılığında şu kadar para alıyorsun, hiç olmazsa işini düzgün yap." dese bu sorunlar yaşanmayacak. Ne yazık ki depremzede sahipsiz.
Değerli milletvekilleri, başka bir sorunumuz üniversitenin geliştirme ödeneğiyle ilgili. Türkiye'nin pek çok gelişmiş üniversitesinin aldığı geliştirme ödeneği Hatay'da Mustafa Kemal Üniversitesine, İskenderun Teknik Üniversitesine ödenmiyor; komşularımız alıyor, Hatay almıyor. Hatay'a gelen memur ilk fırsatta tayin alıp tekrar ayrılıp gitme talebinde, düşüncesinde. Eğer siz Hatay'da görev yapmayı kamu personeli açısından cazip hâle getirmezseniz bir tane personel kalmaz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın.
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - Ve bugün Hatay'a gelen bütün bürokratlar kısa süre içerisinde "Nasıl burayı terk edip gideriz?" bunun hesabını yapıyor çünkü onları oraya bağlayacak bir durum yok. Ve hepsinden daha ötesi; iş yerleri olmadığı için, sosyal donatı alanları olmadığı için, hayat normalleşmediği için âdeta hani çölün ortasında baraj inşaatı yapan şirketin konteynerlerde barınan işçilerinin durumu neyse Hatay'da TOKİ konutlarında yaşayan insanların durumu da bundan çok farklı değil. Bina yapmışsın ama hiçbir kıpırdama imkânı yok. Onun için, Hatay'ın çığlığını bu Meclis vasıtasıyla bütün ülkemize duyuruyorum. İktidara sesleniyorum: Hatay'a sahip çıkın, Hatay'a sahip çıkın. Hataylı depremzede felaketlerle boğuşmaya devam ediyor. (YENİ YOL, Yeni Parti, CHP, DEM PARTİ ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Aynı mahiyetteki önergeler üzerinde son konuşmacı Tokat Milletvekili Sayın Kadim Durmaz.
Buyurun Sayın Durmaz. (CHP sıralarından alkışlar)
KADİM DURMAZ (Tokat) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; sözlerime başlarken, İzmir'deki faciada yaşamını yitiren yurttaşlarımıza Cenabıhak'tan rahmet diliyor, kederli ailelerinin acısını paylaşıyorum. Bu tür kazaların tekrarının olmaması noktasında Gazi Meclisi tarihî göreve davet ediyorum.
6 Şubat depremlerinde yaşadığımız acıları unutmadık ancak o büyük felaketin ortasında Kızılayın depremzedeler için kullanılacak çadırlarda "ahbap"lara ücret karşılığında sattığının ortaya çıkması, vatandaşın en çaresiz olduğu anda Kızılayın yardım ve koordinasyon konusunda tartışmaların odağına girmesi milletimizin vicdanında derin bir yara açtı. Bir tarafta, soğukta enkaz altında çadır bekleyen yurttaşlarımız, diğer tarafta Kızılayın Ahbaba olan sevdası bu milleti üzmüştür. Bu görüntü Kızılayın tarihine ve insanlık misyonuna yakışmadı. Bu olay bize çok acı bir gerçeği hatırlattı: Güven bir günde kazanılmıyor ama bir günde ağır yara alabiliyor.
Bir başka önemli mesele de Kızılayın taşınmazları, gayrimenkulleri, şirketleri iştirakleri. Bu milletin bağışlarıyla oluşmuş bir mal varlığı söz konusu. Hangi taşınmazın ne kadara satıldığı, hangi mülkün kim tarafından ve hangi bedelle kiralandığı, elde edilen gelirin nerede kullanıldığı kamuoyuna şeffaf, açık bir şekilde ilan edilmelidir. Her satış bağımsız değerlendirme raporuna, her kiralama şeffaf ihaleye, her harcama da denetlenebilir kayda dayanmalıdır. Yıllık bağımsız denetim raporları da milletin bilgisine sunulmalı, Kamu İhale Kurumuna da tabi olmalıdır. Kızılayın malı sahipsiz değildir, sahibi aziz millettir. Bağışçının emaneti hiçbir yöneticinin de şahsi tasarrufu olamaz. Bizim istediğimiz Kızılayı zayıflatmak değil yeniden milletin güvenini kazanacak, güçlü, şeffaf ve hesap verebilir bir kurum hâline getirmektir. Cumhuriyet Halk Partisi olarak bir hukuki önerimiz de var, kanuna şu ilkeyi açıkça koymak gerekiyor: Yeni kanunun yalnızca yönetime yetki vermesi değil bağımsız denetim, kamuoyuna açık raporlama ve hesap verme yükümlülüğünü de getirmelidir. Satış ve kiralamalar, bağımsız değerlendirme ve rekabetçi ihale esasına bağlanmalıdır. Kızılayın gayrimenkulleri, iştirakleri, kiraları, satışları ve bağış gelirlerinin şeffaf bir şekilde yönetilip ilan edilmesi olmazsa olmazımızdır. Bağışların hangi amaçla toplandığı, nerede kullanıldığı günümüz teknolojisinde izlenilebilir hâle getirilmelidir. Bağımsız denetim sonuçları her yıl kamuoyuna duyurulmalıdır. Bunlar özellikle önemli çünkü Mecliste görüşülen düzenleme Kızılayın iştirakleri üzerinde bazı stratejik alımlara Kamu İhale Kanunu'nun dışına imkân tanıyor. Teklifte şeffaflık ve kamuoyu denetim ilkeleri yer alıyor, bunların uygulamada bir güvenceye bağlanması olmazsa olmazımızdır.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak, Kızılayın kapısına gelen depremzede çadırın fiyatını değil şefkatin sıcaklığını görmelidir. Kanını veren vatandaş da malını bağışlayan hayırsever de bilmelidir ki emaneti emin ellerdedir. Kızılayın yeniden güven kazanması gereken en büyük konu halkın yüreğindeki o büyük servete talip olup milletin güvenini kazanmasıdır.
Genel Kurul gerçekten birçok yasada ara sıra da olsa ortak bir tavır koydu ama Kızılay gibi ülkemizin gurur kaynağı bu kuruma itibar kazanma noktasında bazı önerilerimiz dikkate alınmadı. Diliyorum, zaman geçmiş değil, ortak bir anlayışla ülkemizin millî gururuna hak ettiği, liyakatli, gönüllerdeki kurduğu tahtı yeniden kazanabiliriz diyorum, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ederim.
Aynı mahiyetteki önergeleri oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmemiştir.
Diğer önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Görüşülmekte olan teklifin 9'uncu maddesinde geçen "hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür" ifadesinin "hükümleri Cumhurbaşkanınca yürütülür" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.
Yılmaz Hun | Zülküf Uçar | Sevilay Çelenk |
Iğdır | Van | Diyarbakır |
|
|
|
Semra Çağlar Gökalp | Ömer Faruk Gergerlioğlu | Beritan Güneş Altın |
Bitlis | Kocaeli | Mardin |
BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?
İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI SÜLEYMAN SOYLU (İstanbul) - Sayın Başkan, katılamıyoruz.
BAŞKAN - Önerge üzerinde söz isteyen Mardin Milletvekili Sayın Beritan Güneş Altın.
Buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Hepimizi derinden sarsan İzmir Aliağa'da demir çelik fabrikasında meydana gelen katliamda hayatını kaybeden emekçilerin ailelerinin acısını da öfkesini de paylaşıyoruz. Bir iş yerinde eğer defalarca aynı sebepten ihmaller yaşanıyorsa, hayatlar son buluyorsa, oraya bir "iş kazası" dememiz mümkün değil, bu apaçık bir katliamdır ve bu katliamın hesabı sorulmalı. İşçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirleri kimin şirketi, kimin dükkânı olduğuna bakılmaksızın alınmalı; işçi ölümleri üzerine kurulu emek rejimi artık değişmelidir.
Evet, bugün gündemimiz Kızılay Kanunu, yine ve yeniden. Geçtiğimiz haftalarda da Kızılay Kanunu'nun geneli üzerinde konuştuğumda Kızılayın ne yazık ki bir yardım kuruluşu kimliğinden çıkarılıp holdingleştiğine, partizan kadroların yerleştirildiğine, kamu kaynaklarının denetimsizce harcandığına, mobbing davalarına, yardım ekonomisi üzerinden bir bağlılık ve bağımlılık ilişkisi oluşturulduğuna detaylıca değinmiştim. Ancak bugün Kızılay Kanunu'yla ilgili çok önemli, bize göre hayati derecede önemli bir maddeden bahsetmek, konuşmamı onun üzerinden kurmak isterim.
Bu teklifle birlikte Kızılaya yurt içinde ve yurt dışında biçilen bir misyon var ve bu misyon için diyor ki: Hiçbir ayırım gözetmeksizin yurt içinde ve yurt dışında kayıpları araştırma misyonu veriliyor Kızılaya. Önemli bir misyon; dünyanın farklı yerlerinde benzer mahiyetteki kurumlara benzer misyonlar verilmiş. Bu kurumlar Afrika'da, Sudan'da, dünyanın çeşitli yerlerinde savaş ve çatışma süreçleri ardından esir kamplarına gitmişler, insani yardım ulaştırmışlar, kayıpları aramışlar, kayıp mezarlara bakmışlar, kimsesizler mezarlığındaki kemikleri ailelerine ulaştırmışlar ve burada, Türkiye'de bu görev de Kızılaya verilmiş.
Şimdi, sormak isteriz Kızılaya: Yurt içinde ve yurt dışında kayıp arama misyonuna Afrika dâhil, peki Türkiye hariç mi? Eğer kastedilen, buradaki kayıplardan başlanıp dünyanın dört bir yanında işlenen suçların, kayıpların akıbetini aramaksa başımız gözümüz üstüne ama tarih bilgimiz bunun maalesef böyle olmama riski taşıdığını söylüyor. İki yüz yıllık kökleri, elli yıllık tarihi olan Türkiye'deki çatışmalı süreçte yitirilenlerin akıbetini de düşünecek, araştıracak bir gerçeklik var mıdır Kızılaydan? Günün gereği faili meçhulleri, kayıpları, kayıp mezarları, ölülere yapılan saygısızlıkları sadece bizim gündemimizden çıkarıp devletin ve toplumun tamamının gündemi hâline getirmek değil midir? Yas tutma ve defin hakkını kriminalize etmeye karşı Antigone'dan MEBYA-DER'e uzanan, Plaza de Mayo Annelerinden Barış Annelerine, Cumartesi Annelerine değin süren haklı mücadele bu topraklarda artık görülecek midir? Kimileri çıkıp egemenlerin unutturma pratiklerini meşrulaştırmak için "Burası bir Amnezi ülkesidir." diyorlar fakat tam tersi Türkiye bir Amnezi ülkesi değil, bir Afazi ülkesidir, bir travma ülkesidir. Tarihî ve hakikati gösteren kavramlardan yoksun bırakılanların ülkesidir. Ölüler ve yaslar arasında bile hiyerarşi koyanların tarihinin yazıldığı bir ülkedir. 2017'de etik ve hukuk tanımaz bir Valilik kararıyla Garzan mezarlığındaki yüzlerce cenaze mezarlarından çıkarıldı. Gerekçe İstanbul ATK'de kimlik tespiti yapılmasıydı. Oysa, bu ölüye yapılmış en büyük saygısızlık olarak tarihe geçen bir maskeydi. Peki, gerçekte olan neydi? Binlerce kilometre ötesindeki Kilyos Mezarlığının yanındaki yola ve kaldırıma defnedilen yüzlerce cenaze gerçeğiydi. İnsan olmanın ve insan kalmanın mütemmim cüzi nedir? Ölüye saygı ve cenazeye hürmettir. Dört mesnevi dinin övdüğü, etik tartışmaların uğradığı Antigone'dan beri düşünün, mitolojinin ve felsefenin konusu ölüye saygı değil midir? Kimsenin Nevala Kasaba'nın üzerine hâlen beton dökülmesine, Gabar Mezarlığına saldırılar düzenlenmesine karşı açıklanabilecek bir cümlesi var mıdır? Yıllardır ölü bedenler kriminalize, haklar dehumanize ediliyor. İnsandışılaştırmanın en acımasız aracı da işte saydığımız ölüye saygısızlık pratikleridir. Gün kimsenin acısının karşısında sessiz kalacağı kurumsal ve sembolik şiddeti alkışlayacağı bir gün değildir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
YUSUF BEYAZIT (Tokat) - Tamamlayın lütfen.
BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Devamla) - Bu zulmü taşıyacak ağaç da dal da taş da toprak da kalmamıştır. Kayıplar ülkesi yapılmış bu ülke artık ölümle, acıyla değil, eşitlik, özgürlük ve değerlere saygıyla anılmalıdır. Barışın kuvveden fiile ulaşması için elli yıllık çatışmaların, on binlerce ölümün ardından artık halklar, topluluklar, kişiler birbirine samimi bir başsağlığı dilemelidir. En mühimi ise "ama"sız ve "fakat"sız, tüm değerlere saygının gereği mezarlık tahribatları, hafıza kırma pratikleri son bulmalı, ölülerin layıkıyla defnedilmesi sağlanmalı, Barış Anneleri ve Cumartesi Annelerinin sevdiklerinin kemiklerini arama mücadelesi görülmeli ve bu kavuşma yaşanmalıdır.
Hepinizi saygıyla, sevgiyle, hürmetle selamlıyorum. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.
9'uncu maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... 9'uncu madde kabul edilmiştir.
İkinci bölümde yer alan maddelerin oylamaları tamamlanmıştır.
İki dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati:21.45
DÖRDÜNCÜ OTURUM
Açılma Saati: 21.45
BAŞKAN: Başkan Vekili Yusuf BEYAZIT
KÂTİP ÜYELER: Nermin YILDIRIM KARA (Hatay), Kurtcan ÇELEBİ (Ankara)
----- 0 -----
BAŞKAN - Türkiye Büyük Millet Meclisinin 16'ncı Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum.
Danışma Kurulunun bir önerisi vardır, okutup oylarınıza sunacağım.
Öneriyi okutuyorum:
11/11/2026
Danışma Kurulu Önerisi
Danışma Kurulunun 11/11/2026 Çarşamba günü (bugün) yaptığı toplantıda Genel Kurulun 12/11/2026 Perşembe günü toplanmaması önerisinin Genel Kurulun onayına sunulması uygun görülmüştür.
|
| Numan Kurtulmuş |
|
| Türkiye Büyük Millet Meclisi |
|
| Başkanı |
Bahadır Nahit Yenişehirlioğlu | Gökhan Günaydın | Gülüstan Kılıç Koçyiğit |
Adalet ve Kalkınma Partisi | Yeni Parti | Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi |
Grubu Başkan Vekili | Grubu Başkan Vekili | Grubu Başkan Vekili |
Erkan Akçay | Rahmi Aşkın Türeli | Turhan Çömez |
Milliyetçi Hareket Partisi | Cumhuriyet Halk Partisi | İYİ Parti |
Grubu Başkan Vekili | Grubu Başkan Vekili | Grubu Başkan Vekili |
Bülent Kaya |
|
|
YENİ YOL |
|
|
Grubu Başkan Vekili |
|
|
BAŞKAN - Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.
279 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin görüşmelerine devam ediyoruz.
Komisyon yok.
Ertelenmiştir.
2'nci sırada yer alan 293 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlayacağız.
2.- Rize Milletvekili Harun Mertoğlu ve Giresun Milletvekili Nazım Elmas ile 120 Milletvekilinin Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi (2/3803) ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 293)
BAŞKAN - Komisyon? Yok.
Ertelenmiştir.
3'üncü sırada yer alan, 267 sıra sayılı Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlayacağız.
3.- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş’un Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-HABITAT) Tarafından Temsil Edilen Birleşmiş Milletler Arasında Doğu Avrupa ve Orta Asya Ülkeleri İçin Türkiye Cumhuriyeti’nde BM-Habitat Bölge Ofisi Kurulmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/3487) ve Dışişleri Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 267)
BAŞKAN - Komisyon? Yok.
Ertelenmiştir.
Gündemimizde başka bir iş bulunmadığından, alınan karar gereğince kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işleri sırasıyla görüşmek için 17 Kasım 2026 Salı günü saat 15.00'te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum.
Kapanma Saati: 21.47
[1]. Bu bölümde hatip tarafından Türkçe olmayan bir kelime ifade edildi
[2]. 279 S. Sayılı Basmayazı 14/10/2026 tarihli 6'ncı Birleşim Tutanağı’na eklidir.