17 Kasım 2026 Salı
BİRİNCİ OTURUM
Açılma Saati: 15.00
BAŞKAN: Başkan Vekili Tekin BİNGÖL
KÂTİP ÜYELER: Aliye COŞAR (Antalya), Havva Sibel Söylemez (Mersin)
----- 0 -----
BAŞKAN - Türkiye Büyük Millet Meclisinin 17'nci Birleşimini açıyorum.
Toplantı yeter sayısı vardır, görüşmelere başlıyoruz.
Gündeme geçmeden önce, 3 sayın milletvekiline gündem dışı söz vereceğim.
İlk söz talebi, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü münasebetiyle Kütahya Milletvekili Ali Fazıl Kasap'a aittir.
Buyurun Sayın Kasap. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
ALİ FAZIL KASAP (Kütahya) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Abdülhak Hamit'in bir sözü var: "Kim demiş ki çocuk küçük bir şeydir/Bir çocuk belki en büyük şeydir." Mevcut teamüllere göre 18 yaş altı herkes çocuk olarak kabul ediliyor. Tüm yetişkinler çocuklar için en iyisini yapmak zorundadırlar. Devletler çocukların hayatta kalmasını ve gelişmesini mümkün olan en iyi şekilde sağlamalıdırlar.
Şimdi, ülkemizde çocuk deyince akla sokak çocukları geliyor, çocuk gelinler geliyor, işçi çocuklar geliyor, uyuşturucu, kaçak sigara sattırılan çocuklar geliyor. Suça sürüklenen çocuklarımız var, yaşıt ve akran zorbalığına maruz kalan çocuklarımız var, sağlıklı beslenemeyen ya da hiç beslenemeyen, kötü beslenen çocuklarımız var, önlenebilir hastalıklardan ölen çocuklarımız var, açlık sınırında, açlık sınırının altında yaşayan çocuklarımız var, engelli çocuklarımız var, cinsel istismara uğrayan çocuklar var, ağır ve tehlikeli iş kollarında çalıştırılan çocuklar var. Oysa çocukların mümkün olan en iyi şekilde muamelelere maruz kalmaları gerekiyor, en iyi sağlık bakımına ulaşması gerekiyor; ülkemizde bu konuda ciddi sıkıntılar var. İçme suyuna ulaşabilmeleri gerekiyor, sağlıklı beslenmeye ve yeterli beslenmeye ulaşabilmeleri gerekiyor. Yaşamak için de temiz ve güvenli bir çevreye, ortama ihtiyaçları var.
Ya, Türkiye'de fonlara aktarılan, müteahhitlere aktarılan paraların yerine çocuklarımıza, aç gelen çocuklara, ilkokul ve lise çocuklarına bir tas çorbayı layık görmüyoruz; bir tas çorbayı, bir şişe suyu veremeyen bir sistemimiz var. Devletler engelli olan çocuklara bağımsız yaşamaları ve topluma aktif olarak katılmalarını sağlamak için önündeki tüm engelleri kaldırmaları gerekiyor. Maalesef Türkiye'de bu gerçekleşemedi tam manasıyla; yapılanlar vardır ama yetersizdir.
Eğitim ücretsiz olmalı; eğitimi, ulaşımı ve fırsat eşitliğini en üst düzeye taşımamız gerekirken homojen bir eğitimi tüm Türkiye'de sağlama yoluna gidemedik henüz ve fırsat eşitliği sağlanamıyor.
MESEM'lerde ucuz iş gücü olarak kullanılan, istismar edilen, ölüme maruz bırakılan çocuklarımız var.
Burada yapılması gereken temel şeyler şunlar: Çocuklarımızı çok ciddi fiziksel ve duygusal şiddetten korumamız gerekiyor. Adil, eşitlikçi bir toplumun temelleri çocuklara verilen değerle, önemle artmaktadır. Çocuklarımıza yaşam hakkı verilmeli, gelişim hakkı verilmeli,koruma sağlanmalı ve katılım hakkını vermemiz gerekiyor. Ücretsiz eğitim ve fırsat eşitliği sağlanması gerekiyor. Okul destek programlarında barınma, yemek, kırtasiye yardımlarının gerçekten ciddi düzeyde olması ve kapsayıcı bir eğitimin çocuklara verilmesi gerekiyor.
Sağlık hakkıyla ilgili olarak da Türkiye'nin içinde bulunduğu durumda 0-18 yaşlarındaki çocuklar -sağlıktan yararlanması için- tüm katılım paylarından muaf olmalı; gözlük, işitme cihazı, engelli araçların temininde çocuklara pozitif ayrımcılık sağlanmalı. SMA'lı çocuklar ve kas hastalığı olan çocuklar için cami önlerinde, ana işlek caddelerde devlet destekli, valilik onaylı dilencilik yaptırılmaması gerekiyor. Çocuk istismarının önüne geçilmesi gerekiyor. Ağır ve tehlikeli hiçbir iş kolunda hiçbir çocuğun çalışmaması ve bunun için gerekli yaptırımların sağlanması gerekiyor.
Değerli milletvekilleri, çocuklarımız, ağabey ve ablalarından, Türkiye Büyük Millet Meclisinden, daha ciddi yaptırımlar gerektiren kanun tekliflerinin gelmesini, çocuk istismarının önlenmesi ve bunun için gereken her şeyin yapılmasını sizlerden bekliyorlar. Onların beklentisi bilinçli bir beklenti değildir ama çok masumdurlar, çocuklar yalan söylemez.
Konuşmamı Montesquieu'nun bir sözüyle kapatmak istiyorum: "Bozulan yeni nesil değildir. Yeni nesil ancak yetişmiş insanlar çoktan bozulmuşsa mahvolur."
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Söz talebi, Adıyaman ve ilçelerinin sorunları hakkında Mersin Milletvekili Ali Bozan'a aittir.
Sayın Bozan, buyurun. (DEM PARTİ sıralarından akışlar)
ALİ BOZAN (Mersin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla sevgiyle selamlıyorum.
Adıyaman'ın sorunlarını konuşacağım ama Adıyaman'ın vekilleri yok burada. Arkadaşlar, geçen hafta dört gün boyunca Adıyaman'daydım, il il, ilçe ilçe, köy köy gezdim, Adıyaman'ın AKP vekilleri Adıyaman'da da yoktu. Hatta Adıyamanlı yurttaşların çoğu kendilerini tanımıyorlar. Diyorum: Ya, niye tanımıyorsunuz vekillerinizi? Diyorlar ki: "Seçimden seçime geldikleri için kendilerini tanımıyoruz, bilmiyoruz."
Değerli arkadaşlar, biliyorsunuz, Adıyaman 6 Şubat depreminde ağır bir mağduriyet yaşadı ve 6 Şubat depreminden sonra Adıyaman depremzede bir kent oldu. Adıyaman bu sene ek olarak tütünzede bir kent oldu. Eğer "Adıyaman'ı tek bir kelimeyle tarif edin." derseniz, Adıyaman aslında AKP'zede bir kent. Adıyaman'ın AKP'zede bir kent olduğu, zaten, Adıyaman'ın sorunları konuşulurken AKP'li Adıyaman vekillerinin şu an burada olmamasından da açık bir şekilde ortaya çıkıyor.
Değerli arkadaşlar, Adıyaman'da biz gezdik, muhtarlarımızla konuştuk. Muhtarlarımızın Ankara'dan, iktidardan tek bir talebi var; "Biz il olmak istiyoruz. Biz Ankara'nın bize il olarak bakmasını, il muamelesi yapmasını ve bir il gibi hizmet görmek istiyoruz." diyor Adıyamanlı muhtarlarımız, ben de muhtarlarımıza katılıyorum.
Değerli arkadaşlar, biliyorsunuz, geçtiğimiz yıl Plan Bütçe görüşmeleri yapılmıştı. Plan Bütçe görüşmeleri esnasında Çevre Şehircilik Bakanlığı elimde gördüğünüz bu kitapçığı herkese dağıttı. Ben de Adıyaman'a gitmeden önce bu kitapçığı inceledim. Şimdi, değerli arkadaşlar, bu kitapçığa göre, 2025 yılı Kasım ayı itibarıyla Adıyaman'ın Besni ilçesinde teslim edilmemiş konut, iş yeri ve ev yok yani 2025 Kasım ayında Adıyaman Besni ilçesinde bütün konutlar bitirilmiş, teslim edilmiş, bu kitapçığa göre öyle. Peki, gerçek öyle mi? Gerçek elbette öyle değil. Bu kitapçıkta yalanlar yazılı, bu kitapçıkta kuyruklu yalanlar yazılı; gerçek bambaşka.
Gerçeği söyleyeyim arkadaşlar: Kendim gittim, Besni ilçemizin Keysun beldesinde hâlâ konteynerde yaşayan yurttaşlar var ve orada 190 konutun inşaatı devam ediyor. Müteahhitle, yetkiliyle görüştüm, "Ne zaman bunları teslim edeceksiniz?" dedim, "Yüzde 12'sini bu yıl sonunda teslim edeceğiz, kalanları inşallah en kısa sürede teslim edeceğiz." dedi. Benim, AKP'ye, iktidara ve Adıyaman vekillerine önerim şu: Gidin Besni'nin Keysun beldesine, o konteynerlerde mağdur ettiğiniz yurttaşları bizzat dinleyin.
Arkadaşlar, Adıyaman'ın birçok yerinde deprem konutları bitmeden teslim edildiği için elektrik kurumu yurttaşlara abonelik vermiyor, vatandaş kaçak elektrik cezası ödemek zorunda kalıyor ve biz kendimiz elektrik kurumu AKEDAŞ'ı arıyoruz, diyoruz ki: Böyle bir sıkıntı var, vatandaş mağdur ediliyor. Onlar da bize aynen şunu söylüyor: "Evet, vatandaşlar mağdur ediliyor ama bizim elimizde bir şey yok. Siz, vekil olarak Mecliste gündeme getirirseniz belki Adıyaman Valiliği bu sıkıntıya, soruna bir çare bulur."
Gelelim yerinde dönüşüm meselesine. Adıyaman'ın Kâhta ilçesinde, Sincik ilçesi İnlice beldesinde ve merkez köylerde sorunlar, sıkıntılar devam ediyor. Daha önce bu Mecliste dile getirmiştim, AKP yandaşı müteahhitler Çevre, Şehircilik İl Müdürlüğüyle bir olmuş, Çevre, Şehircilik İl Müdürlüğü müteahhitlere fazla fazla hak edişler ödemiş, daha sonra müteahhitler kaçıp gitmişler ve Adıyamanlı depremzedeler bir başlarına kalmışlar. Altı ay önce ziyaret ettiğim Kâhta'nın köylerine tekrar gittim; arkadaşlar, altı ay boyunca tek bir çivi dahi çakılmamış, sadece bizim orayı ziyaret edeceğimizi duyan müteahhit biz gitmeden bir gün önce gitmiş, yeniden inşaat çalışmalarına başlamış. Peki, bu Adıyaman'da AKP'li müteahhitlerle bir olup depremzedeleri dolandıran Çevre, Şehircilik İl Müdürüne ne oldu biliyor musunuz arkadaşlar? Soruşturulması, görevden alınması gereken Çevre, Şehircilik İl Müdürünü Ankara'ya getirmişler, Çevre, Şehircilik Bakanlığında Müdür Yardımcısı yapmışlar. Adıyaman'ı batırdı, bu sefer buraya getirmişler ki memleketin hepsini batırsın. Dedik ki arkadaşlar, Adıyaman il olmak istiyor; il olabilmesi için de Çarşı Projesi 2'nci, 3'üncü ve 4'üncü etaplarının hayata geçirilmesi gerekiyor. Mahalle muhtarları ve binlerce Adıyamanlının Çarşı Projesi'yle ilgili dilekçeleri Çevre, Şehircilik İl Müdürlüğünde bekliyor. Adıyaman, Ankara tarafından seçimden seçime hatırlanmayı hak etmiyor.
Değerli arkadaşlar, şimdi size Besni ilçemizin Çakırhöyük yani Keysun Beldesi'nde ilkokul 3'üncü sınıf öğrencisi Muhammet Ali Yücel'in resmî kurumlara hitaben yazdığı bir dilekçeyi okumak istiyorum.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
ALİ BOZAN (Devamla) - Tamamlayacağım Sayın Başkan.
3'üncü sınıf öğrencisi Muhammet Ali Yücel ne diyor? Diyor ki, "Çakırhöyük İlkokulu 3'üncü sınıf: "Deprem sebebiyle konteynerde yaşadığımız için ders çalışacak alan bulmakta zorlanıyoruz ve köyümüze bir kütüphane istiyoruz." Değerli arkadaşlar, kaçınız o konteynerleri gördü, inceledi, bilmiyorum ama konteynerler şu anda 14 metrekare ile 21 metrekare büyüklüğünde. Depremin üzerinden kırk beş ay geçmiş, kırk beş ay geçmiş olmasına rağmen Adıyaman'da depremzede yurttaşlar o 14 metrekarelik, 15 metrekarelik, 20 metrekarelik konteynerlerde yaşamaya mahkûm edilmişler ve Muhammet Ali Yücel de diyor ki: "14 metrekarelik yerde ders çalışacak alan bulamıyoruz."
Umarız ve dileriz AKP, AKP iktidarı, Adıyaman milletvekilleri Muhammet Ali Yücel'in sesini duyarlar. (DEM PARTİ ve Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Üçüncü söz talebi, Adana'nın problemleri hakkında Adana Milletvekili Bilal Bilici'ye aittir.
Sayın Bilici, buyurun. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BİLAL BİLİCİ (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Bugün memleketim Adana'nın çiftçileri için buradayım, sıkıntılarından bahsedeceğim. Çukurova'nın toprağa bereketli, Adana'nın çiftçileri çalışkan; ürün var, emek var, alın teri var ama kazanç yok. Türkiye'deki narenciye ürünlerinin yüzde 41'i Adana'da üretilmekte ama bütün ürünler dallarında kaldı, dallarında bırakıldı ve çiftçinin cebinde beş para kazanç da yok, beş para harçlık da yok. Limon dalında 1 liraya dahi gitmiyor, mandalina ise 2-3 liraya alıcı dahi bulamamakta. Tabii, Rusya-Ukrayna savaşı bu işin tuzu biberi oldu çünkü Rusya-Ukrayna savaşından ötürü gemi nakliyeleri doğru düzgün yapılamadı ve ihracata mal verilemedi.
Tabii, bunların hepsi öngörüsüzlüktür, plansızlıktır, çiftçi bundan dolayı çaresizdir. Geçmişte seçilen ve deklare edilen stratejik tarım ürünlerine, buğdaya, mısıra, ayçiçeğine, soyaya, pamuğa zamanında gerekli destekler verilmedi. Çiftçi çaresiz kalınca meyve ürünlerine yöneldi, bahçe kurdu. Şimdi ise "Çok ekti." diyorsunuz; yüzde 6 eğim şartıyla, yasakçı bir zihniyetle çiftçinin önüne engel koyuyorsunuz. Tarım Bakanı değişiyor, ülkenin tarım politikaları altüst oluyor, plan yok, zikzak bolca var. Tarım politikası freni patlamış bir kamyon gibi sağdan sola savrulmakta ama arada ezilen çiftçi kardeşlerimiz oluyor.
Şimdi Ziraat Bankasına geleceğim. Ziraat Bankasında dayın, torpilin varsa ne âlâ yoksa eyvah eyvah! Çünkü Ziraat Bankasında üç yıldan beri limitler artırılmıyor, limit artırımı yok, kredi limitin olsa bile üç yıldan beri artış yok. Peki, enflasyon ne âlemde? Mazotta, gübrede, ilaçta, tohumda fiyatlar katbekat artmadı mı, bunu sormak istiyorum. Bu ülkede enflasyon realitesi var. Ziraat Bankası kredi limitleri, en azından enflasyon oranında artmalı. Ziraat Bankası olanakları ve limitleri yandaşlara değil 86 milyonun çiftçisine verilmelidir diyorum. Ziraat Bankası çiftçiye hacizle değil destekle, masraf ve komisyon oranlarıyla değil çözümle gelmelidir diyorum.
Buradan Adanalı çiftçinin feryadını bir kez daha ifade etmek istiyorum. Adanalı çiftçinin talebi net: Şu sıralar Adana'daki narenciye ürünleri için, dalında kalan ürünler için kilogram başına 5-10 TL destek verilsin. Ayrıca, ihracatta DFİF desteği, nakliye, lojistik desteği verilsin, ton başına 150-200 dolar; bir an önce, acilen verilsin ki çiftçi rahatlasın, yoksa geç kalınır.
Yine "Döviz dönüşüm desteği yüzde 3'ten yüzde 6'ya artırıldı." deniyor ama şu anda uygulamada bunu görememekteyiz. Çiftçinin bütün giderleri arttı, bütün giderler arttı ama bu giderlerin yanında bu desteklemeler hiçbir anlam ifade etmiyor. Desteklerin hepsi enflasyon oranında artırılmalıdır diyorum. Adanalı çiftçi kardeşlerimizin zaten bu sezon durumları vahim -geçen sezonlarda, geçen yıllarda da iyi değildi- borçları minimum bir iki yıl faizsiz ertelensin diyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
Şimdi gelelim bugünün konusuna: Vahim bir tablo ama bugün bir ülkede basın özgürlüğü yoksa demokrasi de yoktur. Bugün Sözcü TV'ye kayyum atamasını da kınıyorum. Geçmişte Tele1, TV24, Halk TV'ye yapılan antidemokratik uygulamaları da doğru bulmuyorum. Şu tabloya bakacak olursak bu endekslerde ülkemiz demokraside 167 ülke arasından 103'üncü sırada; basın özgürlüğünde ise 180 ülke arasından 163'üncü sırada; hukukun üstünlüğüne bakacak olursak 143 ülke arasında 117'nci sırada; yolsuzluk algısında ise 182 ülke arasından 124'üncü sırada. Bu, acı ve kara tabloyu göstermekte; bu endeksler maalesef hepimizi üzmekte. Sözcü TV'ye yapılan kayyum atamasını bir kere daha kınıyorum ve tarihe kara bir leke olarak geçecektir, onu da ifade etmek istiyorum.
Değerli milletvekilleri, şimdi ise farklı bir konuya değineceğim: Pakistan ve Türkiye, iki kardeş ülkedir. Buradan İslamabad'a, Karaçi'ye, Lahor'a, Haydarabat'a, Faysalabat'a selamlarımı gönderiyorum.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
Buyurun.
BİLAL BİLİCİ (Devamla) - "..."[1] diyorum ama kardeşlik, haksızlık karşısında sessiz kalmak olamaz çünkü önceki dönem Pakistan Başbakanlarından İmran Han'a yapılan yanlışlar ve insan hakları ihlalleri vardır. İmran Han üç yıldan beri cezaevindedir, Ağustos 2023 tarihinden itibaren; avukatını bile yedi ay sonra görebildi, ciddi sağlık problemleri var; 3 kız kardeşi hapse atıldı, kız kardeşi Alima Han hâlâ cezaevinde. Birleşmiş Milletler Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü İmran Han'ın tutukluluğunun keyfî olduğunu ve hak ihlallerinin altını çizmekte. Buradan İmran Han ve kız kardeşinin bir an önce serbest bırakılması için çağrıda bulunuyorum. Dışişleri Bakanlığına, Meclisimizin Türkiye-Pakistan Dostluk Grubuna, Dışişleri Komisyonumuza, Millî Savunma Bakanlığına ve yetkililere çağrıda bulunuyorum, "..."[2] diyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkürler.
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Mersin Erdemli Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri Genel Kurulu izlemekteler.
Kendilerine hoş geldiniz diyorum. (Alkışlar)
Sayın milletvekillerinin birer dakikalık söz taleplerini karşılayacağım.
İlk söz Sayın Keleş'e ait.
Buyurun.
EROL KELEŞ (Elâzığ) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Elâzığ'ımız 24 Ocak 2020 Elâzığ depremi, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ekonomik ve sosyal etkilerini yaşamış bir şehrimizdir. Afet sonrası toparlanmada üretimin, yatırımın ve istihdamın güçlenmesini sürecin ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz. Bu anlayışla, 6 Şubat depremlerinin ardından depremden etkilenen bölgelerimizin yeniden ayağa kaldırılması amacıyla sağlanan 6'ncı bölge teşvikleri Elâzığ'ımıza önemli katkılar sağlamıştır. Bu desteklerin başvuru süresi 31 Aralık 2026'da sona ermektedir. Şehrimizin, iş dünyasının ve yatırımcılarımızın beklentilerini biliyoruz. Milletvekili arkadaşlarımızla birlikte konuyu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımıza ilettik, gerekli görüşmeleri gerçekleştirdik ve Bakanlığımızın süreci hassasiyetle takip ettiğini ifade etmek istiyorum. İnşallah, teşviklerin devamıyla yeni yatırımların önü açılacak, üretimimiz ve istihdamımız daha güçlenecektir. Cumhurbaşkanımız...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Sayın Parlak.
VEZİR COŞKUN PARLAK (Hakkâri) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Tutuklu bulunan Hakkâri Belediyesi Eş Başkanımız Mehmet Sıddık Akış'ın on dokuz yıl altı aylık hukuksuz cezası istinaf mahkemesi tarafından onaylandı. Aynı dosyadan yargılanan Kürt siyasetçilere de onlarca yıl ceza istendi. Yürüyen sürece rağmen Kürtlere karşı kin, nefret ve düşmanlıkta ısrar edenler kimlerdir? Kayyumlarda ısrar etmek, seçilmiş belediye başkanlarına, eş başkanlarına hukuksuz cezalar yağdırmak süreci sabote etmek değildir de nedir? Artık, AKP ve MHP iktidarı süreci sabote edenlerin kimler olduğunu açıklamak zorundadır. Adalet Bakanı da bu haksız ve hukuksuz kararlarıyla Kürt halkına verilmek istenilen mesajın ne anlama geldiğini açıklamalıdır. Bu haksız ve hukuksuz uygulamalara bir an önce son verilmelidir.
BAŞKAN - Sayın Kamaç...
MEHMET KAMAÇ (Diyarbakır) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Bu sabah yine Kürt siyasetine ve siyasetçilerine yönelik operasyonlarla gözümüzü açtık. Bu sabah yapılan operasyonlarda PSK Genel Başkanı Sayın Bayram Bozyel, Genel Başkan Yardımcısı Sayın Hasan Dağtekin, Mehmet Can Azbay, Rojbin Bükün, Fuat Önen, Ali Öncü ve Ali Çeven gözaltına alındı. Toplumsal barışın sağlanmasının gerektiği böylesi bir dönemde Kürt siyasetine ve siyasetçilerine yapılan bu operasyonları kabul etmiyoruz, doğru görmüyoruz ve kınıyoruz.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Fırat...
CELAL FIRAT (İstanbul) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Türkiye, bir tarım ülkesi olmasına rağmen bütçede en az payın ayrıldığı alandır. Çiftçilerimiz üretim yapabilmek için binbir zahmete katlanıyor ama devletten yeterince destek alamıyorlar. Depremden en çok etkilenen bölgelerimizden bir tanesi olan Adıyaman'da insanlarımız ağırlıklı olarak tütünle geçimlerini sağlıyorlar. Bu yıl Adıyaman'da uzun süren yağmurlardan dolayı tütün üreticileri büyük bir zorluk yaşıyor. Yağışlardan dolayı büyük zahmetlerle arazilerden toplanan tütünler kurutulamadı ve tütünlerin büyük bir kısmı çürüdü, küflendi. Adıyaman ekonomisinde önemli bir yeri olan tütüne geleceğini bağlayan bu çiftçilerimizle ilgili Tarım Bakanlığı hiçbir yatırım yapmıyor, çalışma yürütmüyor. Devlet, Tarım Bakanlığı tütün üreticilerinin bu durumunu bir an önce tespit etmeli ve çiftçilere destekte bulunmalı.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Güzelmansur...
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Depremzede Hatay iş insanı sahipsiz, feryat ediyor, KOSGEB'e çok sitemli. KOSGEB destekleri bu esnafımız için bir can suyu olmalıydı. Peki, gerçekten kimler bu destekten yararlanabildi? Buradan Sanayi ve Teknoloji Bakanına soruyorum: Hatay'da KOSGEB deprem destek programına kaç işletme başvurdu? Kaçı destek alabildi, kaçı reddedildi? Destek alamayan kaç esnafımız vergi ve SGK borcu, ciro şartı veya hasar tespiti nedeniyle kapsam dışında bırakıldı? Buradan iktidara sesleniyorum: Depremde iş yerini kaybeden, sermayesi tükenen, borçla ayakta kalmaya çalışan Hatay esnafımızdan bir de kusursuz başvuru şartlarını bekleyemezsiniz. Hatay esnafı yeni bir borç değil, ayağa kalkabilmek için destek bekliyor.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Sayın İrmez...
MEHMET ZEKİ İRMEZ (Şırnak) - Sayın Başkan, yaşam hakkı ertelenemez, tüm hasta tutsaklara özgürlük! Türkiye'de Adalet Bakanlığı ve Adli Tıp Kurumunun öncülüğünde hasta tutsaklara ölüm dayatılıyor, özgürlükleri engelleniyor. Hapishaneler ölüm evlerine dönüştürülüyor. Hasta tutsaklar Evin Zapsu ve Nevruz Bozkurt şu an yaşam mücadelesi veriyor; aylarca hastaneye sevk edilmediler, tedavi olmalarının önüne geçildi ve şimdi de kendilerine ölüm dayatılıyor. Bu durumun tahammül edilebilir bir tarafı kalmamıştır. Hiçbir yaşam siyasi pazarlık konusu hâline getirilemez. Bir an önce, vakit kaybedilmeden başta Evin Zapsu ve Nevruz Bozkurt olmak üzere tüm hasta tutsakların özgürlüğü önündeki engeller kaldırılmalı, ilgili kurumların özgür bir biçimde evrensel tıp ve hukuk normlarına göre karar almaları sağlanmalıdır.
Teşekkürler.
BAŞKAN - Sayın Aşıla...
MEHMET AŞILA (Kocaeli) - Teşekkürler Sayın Başkanım.
Satanist, siyonist, küreselci emperyalistlerin düşman ilan ettiği karbon Allah'ın yarattığı en önemli nimetlerden biridir çünkü karbon olmasaydı dünyada hiçbir canlı olmazdı. Bir insanın yüzde 20'si karbondur. Karbon; insan demektir, hayvan demektir, bitki demektir, gıda demektir, gübre demektir yani karbon her şeydir. Karbonu düşman gibi gösterenlerin niyeti tabiatı korumak değil insanlığı ve tabiatı kontrol etmektir. Havaya karbon salmak iklimi değiştirmez, sıcaklık artışına da sebep olmaz. Bu yalanları insanların, hayvanların, ormanların sayısını azaltmak ve kontrol etmek için uydurdular. Karbon azaltmak demek, insan azaltmak demektir. Sıfır karbon sıfır insan, sıfır canlı demektir. Hayatımızı sıfırlamak isteyenlere karşı asla sessiz kalmamalıyız diyor, teşekkür ediyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Sayın Yaz...
MEHMET SAİT YAZ (Diyarbakır) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Bizler "Bizi aldatan bizden değildir." diyen bir Peygamber'in ümmeti, "Doğru tüccar kıyamet günü sıddıklarla beraberdir." ilkesine inanan bir medeniyetin evlatlarıyız. Zor zamanlarda zorda kalan kardeşinin sırtına yük bindiren, fırsatçılık yapıp malın fiyatıyla oynayan, tartıda ve ölçüde hileye kaçan kimse sadece kanun önünde değil milletin vicdanında ve adliilahide de mahkûmdur. Devletimiz denetimleriyle, kanunlarıyla haksızlığın üzerine kararlılıkla gitmektedir fakat en büyük denetçi, insanın kendi vicdanı ve Allah korkusudur. Rızkımıza haram karıştırmamak, helal kazancın bereketine sığınmak toplumsal huzurumuzun anahtarıdır. Vicdanı terazi yapalım, bereketi adaletle arayalım.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Kordu...
AYTEN KORDU (Tunceli) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Cezaevlerinde yaşanan ölümler durdurulamadı, yaşanan ölümlerin önüne geçilmesi için defalarca buradan ilgili bakanlıklara seslendik. Bakın, çok yakın zamanda Abdullah Tırpan ve Tuncer Sağlam gibi hasta tutsaklar ihmaller sonucu yaşamlarını yitirdiler. Evin Zapsu, Botan Karasu, Nevroz Bozkurt, Hatice Yıldız, Hamdullah Aydemir ve ismini burada sıralamakla bitiremeyeceğimiz birçok hasta mahpusun her geçen gün durumları giderek ağırlaşmakta. Bugün Adalet Bakanlığı önünde TUAD ve TUAYDER aileleri bir oturma eylemi başlatacaklar, ailelerimizin yanındayız. Buradan tekrar ilgili bakanlıklara sesleniyoruz: Yeni ölümler yaşanmadan bu hukuksuz ve keyfî uygulamalara son verilmesi, başta ağır hasta mahpuslar olmak üzere cezaevlerinde idare gözlem kurulları kararlarıyla tutulan tüm mahpusların tahliyesinin sağlanması için adımların atılması gerekir diye söylüyoruz efendim.
Sayın Karagöz...
REŞAT KARAGÖZ (Amasya) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Yap-işlet-devret şirketlerine verilen geçiş garantileri yetmiyor olacak ki şimdi de gözlerini vatandaşın cebine dikmişler. Her gün yüz binlerce yurttaşımız bu otoyolları kullanıyor, HGS bakiyesi yetersiz kaldığında ücret tahsil edilemiyor, vatandaşa bildirim ulaşmadığında ise borcunu ancak icralık olunca öğreniyor. Amasyalı bir hemşehrimizin 1.300 liralık geçiş bedeli 4 kat ceza, avukatlık ve icra masraflarıyla tam 13 bin liraya çıkmış hem de haberi olmadan. Bu mağduriyet Türkiye'nin dört bir yanında yaşanıyor. 6001 sayılı Kanun'da değişiklik öngören teklifimizle ceza ve icra işlemlerinden önce yurttaşlarımıza usulüne uygun tebligat yapılmasını zorunlu hâle getirerek vatandaşın borcundan haberdar olmasını sağlamak istiyoruz. Teklifimizin bir an önce Meclis gündemine alınması gerekmektedir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına sesleniyorum: Vatandaşı yap-işlet-devret şirketlerine soydurmayın.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
BAŞKAN - Sayın Akgül...
İSMAİL AKGÜL (Bolu) - Sayın Başkanım, adalet hizmetleri sınıfının bir an önce ihdas edilmesini bekliyoruz. Zabıt ve icra kâtiplerimiz, mübaşirlerimiz, yazı işleri müdürlerimiz, icra müdürlerimiz, infaz koruma memurlarımız, ceza infaz kurumu kâtiplerimiz ve denetimli serbestlik personellerimiz büyük bir sorumlulukla görev yapmaktadır. Psikologlarımızdan sosyal çalışmacılarımıza, sağlık, teknik, güvenlik ve destek personelimize kadar bütün çalışanlarımızın emeği yapılacak düzenlemede gözetilmelidir. Adalet hizmetleri sınıfı oluşturulmalı, zabıt ve icra kâtiplerine uzman kâtiplik yolu açılmalı, görevde yükselme imkânları genişletilmeli ve kapsam dışında kalan personelimizin 3600 ek gösterge beklentisi karşılanmalıdır. İnfaz ve koruma memurlarımızın fazla çalışmasının ücretle karşılanmasına yönelik düzenleme yapılmalı, ağır çalışma şartları da iyileştirilmeli, mevcut yıpranma hakları genişletilmelidir.
Adalet Bakanlığımızdan çalışanlarımızın mali ve özlük haklarını güçlendirecek somut adımlar bekliyor, tüm personellerimizi...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Sayın Tahtasız...
MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Sayın Başkan, bu sabah basın ve ifade özgürlüğüne ağır bir darbe daha vuruldu. TELE1 ve Halk TV'nin ardından Sözcü TV'ye de kayyum atanmasını kınıyor, özgür basın susarsa Türkiye susar diyoruz.
Dün Sincan Kapalı Cezaevinde tutuklu bulunan yol arkadaşımız Manisa İl Başkanımız İlksen Özalper'i, Eyüpsultan Belediye Başkanımız Mithat Bülent Özmen'i ve gazeteci İsmail Arı'yı ziyaret ettik.
İktidara ve Adalet Bakanına sesleniyorum: Sincan Cezaevinde 28 kişilik koğuşlarda 60 kişi kalıyor. Kış geldi, hükümlü ve tutuklulara battaniye ve yastık dahi verilmiyor, tuvalet ve duş ihtiyacı için bir saat sıra bekliyorlar, doktor ve hemşire haftada üç gün geliyor. Cezaevinde bayılana soğan koklatıyorlar, şeker hastasına limonlu su veriyorlar. Genel cerrah ve göz muayenesi için yetmiş gün sıra beklemek zorundalar. Astım hastası iseniz sürekli ölümle burun burunasınız. Hastaların ilaca ulaşması çok zaman alıyor. Sincan Kapalı Kadın Cezaevinde bir yılda 6 kadın intihar etmiş.
Sayın Bakan, cezaevi yapmakla, suçsuz insanları tutuklamakla övünmeyin; cezaevi koşullarını düzeltin diyorum.
BAŞKAN - Sayın Türkoğlu...
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Son iki yılda tam 10 TV kanalına el koydunuz, doymamış olacaksınız ki en son Sözcü TV'ye de çökerek tam 11 kanalı derdest etmiş oldunuz. Neredeyse her ay yeni bir TV kanalına TMSF marifetiyle operasyon yapıyor ve kayyum atıyorsunuz. Anladık, fon soygunuyla iyice köşeye sıkıştınız, çözümü de yine halkın nefes alabildiği son oksijen kaynaklarından birinin daha fişini çekmekte buldunuz. Burada hedef doğrudan halkın haber alma kaynaklarına çökmedir; bütün amaç da ülkedeki örgütlü yağmanın duyulmasını engellemektir, üzerini örtmektir. Gazeteciliğin baskıyla, medyanın kayyumla, haberin sansürle kuşatıldığı bir ülkede demokrasi de olmaz. Şiddetle kınıyoruz!
BAŞKAN - Sayın Işıkver...
SEMİH IŞIKVER (Elâzığ) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.
Seçim bölgem olan Elâzığ'ın uzun zamandan beri çok önemli iki beklentisi bulunmaktadır: Bölgemizin huzuru ve güvenliğine ve hem ekonomik hem de sosyal kalkınmasına dinamik bir güç olacak olan Millî Güvenlik Üniversitesinin bir kampüsünün de Elazığ'ımızda açılması; ayrıca, ülkemizin uluslararası alandaki gurur kaynağı konumunda olan savunma sanayi şirketlerimizin ihtiyaç duyduğu millî üretimin can damarı ve şehrimiz için çok önemli bir kaynak konumunda olan madenciliği merkeze alan entegre bir tesisin kurulması şehrimizin ortak beklentisidir. Bu hususu takdirlerinize arz eder, Genel Kurulu saygılarımla selamlarım.
BAŞKAN - Sayın Koca...
PERİHAN KOCA (Mersin) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Sözcü TV operasyonu fon hırsızları listesinin kabarık olduğunun kanıtıdır. 15 Eylülden bu yana ifşa olmaya başlayan siyasi iktidar merkezli foncu suç örgütü halkın yargısından kaçmak için basına darbe yapıyor. Gerçeklerin ortaya çıkmasından bu kadar korkuluyorsa ortada gizlenmeye çalışılan çok büyük bir suç var demektir. Önce Tele1, ardından Halk TV, şimdi de Sözcü TV operasyonlarıyla neyin gizlenmeye çalışıldığını halk artık çok net görüyor. Bu ardışık darbeler hırsızın ev sahibini bastırma çabasıdır. Anlaşılan o ki ortalıkta dolaşan fon listeleri iktidar erkanında ciddi bir paniğe yol açmıştır. Gerçeklerin üzerini baskıyla, sansürle, kayyumlarla örtemeyeceksiniz. Basını susturarak gerçekleri karartamayacak, halka hesap verme sorumluluğundan kaçamayacaksınız.
BAŞKAN - Sayın Karaoba...
ALİ KARAOBA (Uşak) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Emniyet teşkilatımızın personel ihtiyacı ve polislerimizin çalışma koşullarını artık görmezden gelemezsiniz. Bir tarafta atanmayı bekleyen gençlerimiz, diğer tarafta uzun çalışma saatleri ve ağır iş yükü altında ezilen Emniyet teşkilatımız. 2027 bütçesinde Emniyet Genel Müdürlüğünün personel giderlerine 523 milyar kaynak ayırıyorsunuz. 2027 yılında kaç yeni polis alacaksınız? Fazla mesailerin karşılığını ne zaman ödeyeceksiniz? Polislerimiz ne zaman düzenli mesai saatlerine kavuşacak? Görev başındaki polislerimizin dinlenme hakkı, aile yaşamı ve psikolojik sağlığı nasıl korunacak? Uşak'ta kaç personel atanacak? Polis istihdamını artırın, çalışma koşullarını ve özlük haklarını iyileştirin, polislerimizin de insanca çalışma hakkını güvence altını alın. Emniyet teşkilatımızı güçlendirmenin yolu personelinin emeğine sahip çıkmaktan geçer.
Uşak'taki tüm polislerimize selam olsun.
BAŞKAN - Sayın Akbulut...
İZZET AKBULUT (Burdur) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; seçim bölgem Burdur beş ilin tam ortasında. Bir tarafımızda Denizli, bir tarafımızda Afyon, bir tarafımızda Isparta, bir tarafımızda Muğla, bir tarafımızda Antalya; tam ortalarındayız Burdur olarak. Şehre 3 tane giriş noktası var, 3 giriş noktasında da defalarca Ulaştırma Bakanlığına söylememize, soru önergeleri vermemize rağmen bir alt geçit yaptıramadık. Afyon'dan şehre giriş yapıyorsunuz, ne yazık ki yine bir alt geçit olmadığı için şehre gidenler ile Antalya'ya doğru devam edecekler aynı istikameti kullanıyor. Muğla Fethiye tarafından şehre giriş yapıyorsunuz, sol tarafınız Burdur Gölü, birçoğu Burdur Gölü'nü bile görmeden yoluna devam etmek zorunda kalıyor; bir alt geçit yok. Antalya'dan Burdur'a doğru geliyorsunuz, sol tarafınız Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesine giren çıkan belli değil, orada da bir alt geçit yok. Ulaştırma Bakanlığını göreve davet ediyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Sayın Meriç...
MELİH MERİÇ (Gaziantep) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.
AKP iktidarı ekonominin ve ihracatın omurgasını çökertmeye kararlı. Gazi şehrimiz Gaziantep'in öncü ve lokomotif olduğu ayakkabı sektörü can çekişiyor. Son üç buçuk yılda bu sektörde istihdam önemli ölçüde geriledi, ihracat düştü, on binlerce çalışan işsiz kaldı. İhraç ettiğimiz ayakkabı sayısı gün geçtikçe eriyor, ithalat artıyor. Ayakkabı üretimi için gerekli olan ham maddeler arka arkaya zamlanıyor, haksız rekabet ve kayıt dışı ticaret dengeleri alt üst ediyor. Vatandaşımız ayakkabı alamıyor, eski ayakkabılarını tamir ettirerek kullanıyor. Tıpkı tekstil sektöründe olduğu gibi, ayakkabı üreticimiz de Mısır'a, Fas'a kaçıyor.
Buradan iktidara sesleniyorum: Türkiye'nin marka değeri olan ayakkabı sektörünü dibe çekmeden vazgeçin. Hızlıca ve kapsamlı bir önlem paketini bir an önce hayata geçirin.
BAŞKAN - Sayın Çan...
MURAT ÇAN (Samsun) - Teşekkür ediyorum.
Seçim bölgem Samsun'un Salıpazarı ilçesine bağlı Muslubey Mahallesi'nde üç yıldır toprak kayıyor, evler yıkılıyor, yollar çöküyor. Önce 12 hane tahliye edildi, şimdi 3 haneye daha tahliye kararı verildi. İnsanlar evlerini terk ediyor, hayvanlarını satıp kiraya çıkıyor, kalacak yer bulamayan yurttaşımız mahalle kahvesinde yaşıyor.
AFAD bölgede üç sene önce inceleme yapmış, tehlikeyi tespit etmiş, üç yıldır çözüm yok. "Yapılacak TOKİ konutlarında ilk hak sahibi siz olacaksınız." denilmiş. Ortada ne TOKİ var ne de tutulan bir söz. Ziraat Odalarının sloganını hatırlayalım: "Vatan, hürriyet, ekmek." Yurttaşlarımız kendi topraklarında yaşayamıyor, üretemiyor, ekmeğini kazanamıyorsa hangi hürriyetten söz edeceğiz? Üç yıldır çöken yalnızca Salıpazarı Muslubey'in toprağı değil, yurttaşın devlete duyduğu güvendir. Verdiğiniz sözleri tutun, Muslubey halkına güvenli bir yuva, toprağında üretme, hayvanına bakma ve geçimini sağlama...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Sayın Sümer...
ORHAN SÜMER (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.
Memleketimizin asıl gerçeği fon vurgunu, emeklinin ve dar gelirlinin tükenen bütçesi, çiftçinin tarlada kalan ürünü. Bugün emeklimiz aldığı aylıkla geçinemiyor, dar gelirli vatandaşlarımız kirasını ödeyemiyor, mutfağını dolduramıyor. Vatandaş temel ihtiyaçlarını karşılamak için de borçlanıyor, borcunu kapatmak için de yeniden kredi çekiyor. İcra dosyalarının sayısı 26 milyon 692 bine, vatandaşın bankalara ve varlık yönetim şirketlerine olan toplam borcu da 7 trilyon 591 milyara ulaşmış. Bu rakamların arkasında geçinemeyen emekliler, çocuğunun ihtiyacını karşılayamayan aileler, küçük esnafımız, ürününü dalda bırakan çiftçimiz var.
Buradan açık çağrı yapıyorum iktidara: Bırakın artık foncularınızı korumayı, yap-işlet-devret modeliyle para kazandırdığınız müteahhitleri, artık feryat eden vatandaşlarımızı duyun, artık feryat eden vatandaşlarımızı duyun, artık feryat eden vatandaşlarımızı duyun. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Sayın Genç...
AŞKIN GENÇ (Kayseri) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Seçim bölgem Kayseri'nin Tomarza ilçesine bağlı Çayinli Mahallemizin Muhtarı Sayın Süleyman Avcu aradı, görüştük. Muhtarımız mahallenin çözüm bekleyen sorunlarını aktardı "Mezarlığın çevre duvarları büyük oranda yıkılmış, başvurumuzu yaptık ama sonuç alamadık." diyor. Sokakların parke taşı döşemesi hâlâ tamamlanmamış, eksik yerler oldukça fazla. Bunlar en temel belediye hizmetleri. Ayrıca hem mezarlıkta hem de caminin yanında cenazeye gelenlerin oturabileceği kamelya talepleri var. Bu talepler, vatandaşın günlük hayatını doğrudan ilgilendiren ihtiyaçlardır; bir mezarlığın duvarını güvenli hâle getirmek, sokakların parkelerini tamamlamak, cenazede vatandaşın oturacağı bir alan yapmak bu kadar zor olmasa gerek.
Yetkililere çağrıda bulunuyorum: Tomarza Çayinli'deki bu sorunları daha fazla ertelemeyin. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Sayın Kara...
NERMİN YILDIRIM KARA (Hatay) - Teşekkür ediyorum.
Konutlarda uygun malzeme kullanılmamasının, beton ve demir çalınmasının bedelini 6 Şubatta ağır biçimde ödedik. Hâlâ kimse akıllanmamış, hâlâ hatalar devam ediyor. Defne Koçören Mahallesi'nde Yetimoğlu Hazır Betonla anlaşan, elimizde irsaliyeleri ve analiz raporları olan bir vatandaşımız C30 beton kullanılması için peşinatı ödüyor ancak şüphe ediyor, karot testi yapılıyor, yirmi dokuz günlük temelden alınan örnekler C22, yetmiş bir günlük alınan numune sonuçları C26 çıkıyor. Olay savcılığa intikal etti, 680 bin lira ceza ödedi. Şimdi soruyoruz: Bu beton santrali, bu şirket Samandağ'da Emlak Konutla ihale aldı mı? Başka ilçelerde herhangi bir iş tuttu mu? Depremzedelerin canıyla kumar oynayan bu şirketin faaliyetlerini durdurun.
BAŞKAN - Sayın Hacıoğulları...
YÜCEL ARZEN HACIOĞULLARI (İstanbul) - Sayın Başkan, aziz Meclis; Türk sineması mı, Türkiye sineması mı? Haluk Bilginer'e soruyorum: Türklük utanılacak bir şey mi? Bu millet size ne istediniz de vermedi ki? Alkış, şöhret, servet; sizi sevdi, sahiplendi, başının üstünde taşıdı. Şimdi bu millete kendi adını çok mu görüyorsunuz? Türk edebiyatı var çünkü Nazım Hikmet var, Sezai Karakoç var; Kürt edebiyatı var çünkü Ahmed-i Hani var, Mehmed Uzun var; Türk müziği var çünkü Itrî var, çünkü ben varım; elbette Türk sineması var, Türkan Şoray, Kadir İnanır, Kemal Sunal, Cüneyt Arkın, Adile Naşit... Türk'ün adından rahatsız olana soruyorum: Bu milletin alkışını alıp adını reddetmek nasıl bir nankörlük? Film bitti, Türk sineması size rağmen devam ediyor.
BAŞKAN - Sayın Şevkin...
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
1995 yılında SSK kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayan bir vatandaşımız kademeli emeklilik düzenlemesine göre 5750 prim günüyle emekli olmayı beklerken 2019 yılında muhtar seçilmesiyle mağduriyet yaşıyor. Bugün 7950 prim günü bulunmasına rağmen muhtarlık nedeniyle BAĞ-KUR kapsamında sigortalı sayıldığı için emeklilik hakkını kullanamıyor, yaklaşık üç buçuk yıl daha beklemek zorunda kalıyor. Yıllarca SSK kapsamında prim ödemiş, emeklilik koşullarını yerine getirmiş bir vatandaşımızın seçilmiş bir kamu görevi üstlendiği için emekliliğinin gecikmesi açık bir adaletsizliktir. Buradan çağrımızdır: Muhtarlarımızın geçmiş SSK hizmetleri ve tabi oldukları emeklilik koşulları korunmalı, sigortalılık statüsü değişikliğinin hak kaybına yol açması önlenmelidir. Gerekirse yasal düzenleme yapılarak muhtarlarımızın emeklilikte yaşadığı bu mağduriyet giderilmelidir. Muhtarlık görevini üstlenmek, yıllarca ödenmiş primlerin ve kazanılmış emeklilik hakkının kaybına dönüşmemelidir.
BAŞKAN - Sayın Kış...
GÜLCAN KIŞ (Mersin) - Sayın Başkan, Mersin'in Taşucu Limanı'nda Et ve Süt Kurumu aracılığıyla ithal edilen besilik hayvanlar büyük bir skandalla gündemde. Malatya'dan gelen 70 besici kendilerine teslim edilmek istenen hayvanların kör, sakat, hasta ve aşırı zayıf olduğunu belirterek teslimatı reddediyor. Üreticiler hayvanların parasını peşin ödemiş, milyonlarca liralık teminat yatırmış. Bakanlığın kendi yayımladığı ithalat talimatı sağlıksız hayvanların ithalatını yasaklıyor. O hâlde, bu hayvanlar ülkeye nasıl girdi? Sağlık kontrollerini kim yaptı? Yolculukta kaç hayvan telef oldu? Ayrıca, limanda bekletilen hayvanların sağlık durumları bağımsız veteriner hekimlerce derhâl incelenmeli, tespit kamuoyuyla eksiksiz paylaşılmalıdır. Et ve Süt Kurumu derhâl açıklama yapmalı, üreticilerin mağduriyetleri giderilmelidir. İktidarın görevi besiciyi korumaktır, ithalatın faturasını üreticiye kesmek değildir.
Teşekkür ederim Sayın Başkan.
BAŞKAN - Sayın Yazgan...
AHMET BARAN YAZGAN (Edirne) - Sayın Başkanım, bu tırcıların, tır şoförlerinin, tırcılıkla geçinenlerin, bu işle başka şekilde iştigal edenlerin, tır sektöründe olanların sorunları ne olacak? Sayın Başkanım, bunların sorunları saymakla bitmiyor. "Vize problemleri" dediler, 28 Ekimde gittik, eylemlerine katıldık. Ülkeden çıkmaya çalışıyor, ülkeden çıkamıyor; ülkeye gelmeye çalışıyor, bu sefer diyor ki: "Sen 'zoll' plakalısın, sen İran'a transfer yapamazsın, sen gidip doğru düzgün ticaret yapamazsın." Bu sefer orada giremiyor, ayrı bir mağduriyet. Ya, her zaman ülkemizle övünüyoruz ama bu mu güçlü Türkiye, bu mu Hükûmetimizin tırcılarımıza reva gördüğü? Bu mu 70 bin ailenin geçimini sağlayan bu sektörün durumu? Buradan Sayın Bakanımıza ve yetkililere sesleniyorum: Duyun bu sesi.
BAŞKAN - Sayın Olan...
HÜSEYİN OLAN (Bitlis) - Teşekkürler Başkan.
Ahmet Kaya, halkın dilini, acısını, özlemini ve özgürlük arayışını şarkılarına taşıyan büyük bir sanatçıdır. Yaşamı boyunca halkların, emekçilerin, ezilenlerin, tüm ötekilerin sesi olduğu için bunun bedelini kendisine çok ağır ödettiler. Hedef gösterildi, linç edildi, ülkesini terk etmek zorunda kaldı, memleket hasretiyle Paris'te yaşamını yitirdi. Şöyle demişti Ahmet Kaya: "Her şey barış, her şey kardeşlik, her şey dostluk içindi, temel şiarımız buydu. Biz ülkeyi bölmek için değil birleştirmek için vardık, bunu anlamakta güçlük çektiler." Sevgili Ahmet Kaya'nın yıllar önce dile getirdiği ve hayalini kurduğu, uğruna ağır bedeller ödediği barışın, kardeşliğin, eşitliğin ve dostluğun ülkesini kurmanın şimdi tam zamanıdır. Ahmet Kaya'yı ve onun şahsında sürgünlerde, zindanlarda yaşamını yitiren bütün devrimcileri saygı ve özlemle anıyorum.
BAŞKAN - Sayın Öcalan...
ÖMER ÖCALAN (Şanlıurfa) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Hapishanelerde dünyanın problemi yaşanıyor, bir yandan da süreç yürütülmeye çalışılıyor. Ülkenin yüzyılı için önemli, ülkenin kardeşliği için önemli ama birileri çıkıp cezaevinde siyasi tutsaklara çıplak arama dayatırsa, hakaret ederse, işkence yaparsa bunu partimiz, halkımız kabul etmez.
Bakınız, Osmaniye 2 No.lu T Tipi Cezaevinde Emin Çetintaş hasta bir tutukludur. Hastaneye götürülüyor. Hastaneden getirilirken cezaevine girişte çıplak aramaya maruz kalıyor. Nerede bu ülkenin Adalet Bakanı? Osmaniye 2 No.lu T Tipi Cezaevi müdürünün norm dışı hareketleri vardır. Bu süreci sabote etmeye çalışan devletin içerisindeki kadrolardır. Biz devlet yetkililerine sesleniyoruz: Bu provokatif yaklaşımlardan bir an önce vazgeçilmesi lazım.
BAŞKAN - Sayın Tanal...
MAHMUT TANAL (Şanlıurfa) - Teşekkür ederim Değerli Başkanım.
AKP 2001 yılında kurulduğunda arkasında devlet yoktu, iktidar gücü yoktu, basın gücü yoktu, bugünkü sosyal medya imkânları yoktu; buna rağmen halkın desteğiyle iktidara geldi. Peki, şimdi ne yapıyorlar? T24'ü kapattılar. Tele1, Halk TV, Sözcü TV'ye operasyonlar düzenliyorsunuz. Televizyonlara kayyum atanıyor. Gazeteciler tutuklanıyor. Muhalefeti yargı yoluyla susturmaya çalışıyorsunuz. Siz muhalefetteyken demokrasi istiyordunuz, iktidara gelince neden demokrasiden korkmaya başladınız? Siz o gün halkın desteğiyle iktidara geldiniz. Bugün ise devletin bütün imkânlarına rağmen halkın desteğini kaybediyorsunuz. Biz, bugün, sizin o gün karşılaştığınızdan çok daha ağır baskılarla karşı karşıyayız ama korkmuyoruz çünkü bizim arkamızda millet var. Ne kayyumlarınız ne gözaltılarınız ne tutuklamalarınız ne baskılarınız bizi yıldıramaz, durduramaz. Siz sandıkla geldiniz, sandıkla gideceksiniz. Biz milletin iradesiyle de iktidara geleceğiz.
Teşekkür ediyorum, saygılarımı sunarım.
BAŞKAN - Sayın Kocamaz...
BURHANETTİN KOCAMAZ (Mersin) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Pasaport Kanunu'nda il ve ilçe belediye başkanlarına görevleri süresince hususi damgalı yani yeşil pasaport hakkı tanınırken belde belediye başkanları bu haktan yararlandırılmamıştır. Kaldı ki belde belediyelerinde 1'inci dereceye düşen memurlar bile yeşil pasaport alabilirken amiri durumundaki belde belediye başkanı alamıyor. Oysa belde belediye başkanlarının da günümüzde uluslararası iş birliklerini geliştirmesi, kardeş şehir ilişkileri kurması, Avrupa Birliği projelerine katılması, uluslararası fuar, toplantı ve organizasyonlarda temsil edilmesi söz konusudur. Bu çalışmaların yürütülmesi sırasında belediye başkanlarının seyahat ve vize işlemlerinde karşılaştığı güçlükler yerel yönetimlerin uluslararası ilişkilerini de olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, görevleri süresince belde belediye başkanları da hususi damgalı pasaport hakkından yararlandırılmalıdır diyor, yüce Meclisi ve halkımızı saygıyla selamlıyorum.
BAŞKAN - Sayın Suiçmez...
SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Sayın Başkan, AKP yetkilileri, Trabzon Şehir Hastanesinde işçi alımlarının İŞKUR üzerinden yapılacağını söylediler. Ancak şimdi, siyasi yakınlığı bulunan kişilerin önce mevcut hastanelerde işe alınıp ardından şehir hastanesine aktarılacağı iddia ediliyor. Mevcut personelin hizmet ihtiyacına göre nakledilmesi olağandır. Ancak yeni işe alımlarda kayırmacılık yapıp bu kişilerin nakledilmesi hiledir. Buradan soruyorum: Böyle bir hazırlık var mı? Son dönemde mevcut hastanelere kaç kişi, hangi yöntemle işe alındı? Bu kişilerden şehir hastanesine aktarılması planlanan var mıdır? Bu iddiaları açıklığa kavuşturmak yetkililerin sorumluluğudur. Verdiğiniz sözün arkasında durun. Hiç kimse işe girebilmek için siyasi referans aramak zorunda bırakılmamalıdır. İşe alım süreçlerinin yakından takipçisi olacağız.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Sayın Aslan...
GEORGE ASLAN (Mardin) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Düzce'de yaklaşık 100 işçi emeklerinin karşılığını alamıyor. Temmuz ayında Mardin, Şırnak ve Şanlıurfa'dan Düzce'nin Cumayeri ilçesine fındık toplamak için giden işçiler üç ay boyunca çalıştı ancak ücretleri ödenmedi. İşçilerin, eski muhtar olduğu belirtilen Muhammet Key'den toplamda yaklaşık 1 milyon 560 bin TL alacağı bulunuyor. Bu şahıs işçilerin alacağını zorla gasbetmektedir. İşçiler haklarını alabilmek için Kaymakamlığa ve jandarmaya başvurmuşlarsa da ancak şu ana kadar herhangi bir sonuç alamadılar. Üç ay boyunca çalışıp emeklerinin karşılığını alamayan bu insanlar şimdi seslerini duyurmak için bizlere ulaştı. İşçilerin hak ettikleri ücretler bir an önce ödenmeli, mağduriyetleri giderilmelidir.
Teşekkürler.
BAŞKAN - Sayın Bilici...
BİLAL BİLİCİ (Adana) - Sayın Başkan, teşekkürler.
Bu Adana'nın hâli ne olacak? İlk başta onu sormak istiyorum; Adana ve Adana'nın 15 ilçesi. Adana öncelik değil, gündemde bunu görüyoruz, hakkını da Adana alamıyor. Özellikle Adana'nın kuzey ilçesi Pozantı hiç değil, bunu apaçık görüyoruz çünkü doğal gaz desteği hesaplanırken Pozantı, sıcak Adana merkez ilçeleriyle aynı tutuluyor. Doğal gaz faturaları da cep yakıyor. Pozantı, Niğde sınırında, kış ağır geçiyor ve Pozantı'nın devlet destekli tarifede tüketim sınırı Adana'nın sahil ilçeleriyle aynı baremde. Vatandaşlar fatura başına minimum 1.000- 2.000 TL daha fazla fatura ödüyor. Niğde'de doğal gaz sınırı 260 metreküp ama Pozantı'nın baremi Adana merkezi gibi 129 metreküp. Pozantı için adil ve acil bir çözüm ve düzenleme yapılması için buradan çağrıda bulunuyorum.
BAŞKAN - Sayın Kılıç...
ŞERAFETTİN KILIÇ (Antalya) - Teşekkür ediyorum.
Antalya'mızın güzide yaylaları olan Korkuteli ve Elmalı Torosların eteğinde yer alıyor. Yaylalarımız meyvesiyle, kültür mantarıyla, emeğiyle ve misafirperver insanıyla bu ülkenin bereketli köşeleridir ancak bu kış ilk kez uygulanan kademeli doğal gaz tarifesiyle bu güzel ilçemiz âdeta cezalandırılıyor, limitler il ortalamasına göre belirlenmiştir. Antalya'nın kasım limiti 29 metreküp, Ankara'nın ki 161. Oysa yaylalarımız bin metre rakımda ve kışları en az İç Anadolu kadar sert geçer. Limiti aşan vatandaş ayın tüm tüketimini 17,79 yerine 26,73 liradan ödüyor yani faturası yüzde 50 artıyor. Sahilin limitiyle yaylanın kışı ısıtılamaz. Limitler ilçe, rakım ve iklim verilerine göre belirlenmeli, mağduriyet giderilmelidir.
BAŞKAN - Sayın Çalışkan...
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Hatay) - Sayın Başkan, kırk beş yıldır uygulanan engelli emekliliği sistemi 2025'te yürürlüğe giren yeni kanunla bir anda değiştirildi. Böylece, engelli vatandaşlarımız emeklilik haklarında ciddi kayıplara uğradı. Ne yazık ki kanun, mevcut çalışanları koruyacak geçiş düzenlemesi içermedi, bu da büyük mağduriyetlere yol açtı; yıllarca çalışmış, prim ödemiş, emekliliğine günler kalmış, hatta emeklilik tarihi almış vatandaşlarımız bir anda büyük hak kaybına maruz kaldılar. Engelli vatandaşlarımızın talebi, hukuki güvenliğin ve sosyal devlet ilkesinin yerine getirilmesidir. 1 Ekim 2008'den önce sigortalı olan engelli vatandaşların hakları korunmalı, emekliliği kazanmış ve emekliliğine az kalmış vatandaşlarımızın mağduriyetleri giderilmelidir. Engelli vatandaşlarımızı belirsizlikle ve hak kaybıyla mağdur etmek kabul edilemez.
BAŞKAN - Sayın Kaya...
AYKUT KAYA (Antalya) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Motokuryelerimizle alakalı bir konuya dikkat çekmek istiyorum: Motokuryelerimiz artık tükenme noktasında. Uzun saatler çalışıyorlar, kazandıkları parayla temel ihtiyaçlarını ancak karşılıyorlar. Neredeyse hepsinin BAĞ-KUR'a prim borçları birikmiş durumda. Bu nedenle sosyal güvenceleri de yok, bir kaza geçirseler âdeta Allah'a emanetler. Zaten yüksek vergi, KDV, yakıt ve bakım masrafları altında ezilirken şimdi bir de SRC belgesi isteniyor. Daha önce bir belge aldılar, ardından P1 Yıldız belgesi aldılar. Şimdi, bu SRC belgesini neden dayatıyorsunuz? SRC belgesi zorunluluğundan bir an önce vazgeçin. Motokuryelik emek yoğun bir iş. Gider olarak sadece yakıt, bakım ve yemek masrafını gösterebiliyorlar. Bu nedenle, KDV başta olmak üzere vergi yükleri en az yarı yarıya düşürülmelidir. Bir de kuryelerimizin hizmet verdiği büyük şirketler neden ellerini taşın altına koymuyorlar?
BAŞKAN - Sayın Eren...
SERHAT EREN (Diyarbakır) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Cezaevinde olanlara dair sorumluluk duymamız gerekiyor. Temmuz 2023 ile Aralık 2024 tarihleri arasında 1.026 kişi yaşamını yitirmiş. Yine, 2025 yılı içerisinde 1.001 kişi yaşamını yitirmiş. Son dokuz ayda ise en az 49 kişi yaşamını yitirdi. Her gün neredeyse 3 insan demektir. 2026 yılının ilk dört ayında 26 mahpus intihar etti yani her 5 günde 1 mahpus kendi canına kıydı. Bu rakamlar resmî rakamlar. İHD'ye göre en az 1.412 hasta mahpus bulunuyor. Bunların 335'i ağır hasta mahpus; 230'u yaşamını tek başına sürdüremiyor. On gün önce Tuncer Sağlam'ı yitirdik. Bugün Nevroz Bozkurt hastanede mahkûm koğuşunda, Evin Zapsu cezaevinde hastalıkla mücadele ediyor. Hasta mahpuslara bu zulmü artık bitirmemiz gerekiyor. Bir an evvel...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Sayın Yüksel...
ALİ YÜKSEL (Konya) - Teşekkürler Sayın Başkan.
Türkiye Şeker Fabrikaları tarafından 2026-2027 üretim yılı şeker pancarı alım fiyatının ton başına 3.720 TL olarak açıklanması, Konya ve Ilgın Şeker Fabrikalarına üretim yapan çiftçilerimizin tepkisine neden olmuştur. Konya Beyşehir, Akşehir, Seydişehir, Çumra, Cihanbeyli ve Ilgın üreticilerimiz açıklanan fiyatın artan mazot, gübre, ilaç ve nakliye maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirtmektedir. Mazot fiyatlarındaki artış nedeniyle pancarların fabrikalara taşınmasında ciddi sıkıntılar yaşanmakta, ürünler tarlada kalmaktadır. Çiftçimizin mağduriyetinin giderilmesi ve üretimin sürdürülebilmesi için pancar alım fiyatının bir an önce yeniden düzenlenmesini talep ediyor, teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Arslan...
İBRAHİM ARSLAN (Eskişehir) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yazılı soru önergeleri millet adına yürütme organını denetlemek için kullandığımız anayasal bir haktır. Anayasa ve Meclis İçtüzüğü denetim yollarını açıkça düzenlemektedir ve yazılı soru önergelerinin on beş gün içerisinde cevaplandırılması hüküm altındadır. Verdiğimiz soru önergelerinin bırakın on beş günü, aylar, hatta yılı aşkın süreler içerisinde yanıtlanmadığını görüyoruz. Bakanların cevap vermemesi yalnızca milletvekillerini muhatap almamak değil aynı zamanda Meclisin denetim yetkisini etkisizleştirmek, Anayasa'yı ve İç Tüzük'ü fiilen yok saymaktır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığını Meclisin anayasal denetim hakkına sahip çıkmaya, Anayasa ve İç Tüzük hükümlerini işletmeye davet ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Grup Başkan Vekillerinin söz taleplerini karşılayacağım.
İlk söz, YENİ YOL Partisi Grubu adına Grup Başkan Vekili ve Muğla Milletvekili Sayın Selçuk Özdağ'a aittir.
Sayın Özdağ, buyurun.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; Yeni Partinin 1'inci kurultayına "kuruluş kongresi" diyerek bir isimle başladılar. Sayın Özgür Özel "Genel Başkan" olarak seçildi, 150'ye yakın arkadaşı da partiye yönetici olarak orada seçimlere girdiler ve kazandılar. Şimdi hem kendisini, Sayın Özgür Özel'i Genel Başkan seçilmesi nedeniyle hem de Yeni Partinin kurultayında görev alan arkadaşları tebrik ediyorum. Kurultayın Yeni Parti camiasına ve Türk siyasi hayatına ve ülkemiz demokrasisine de katma değer sağlamasını temenni ediyorum.
Filistin Devleti'nin kuruluşunun 38'inci yıl dönümü. 1957 yılından itibaren büyük çileli bir hayat yaşıyorlar; binlerce insanı kaybettiler ve de aynı zamanda topraklarını kaybediyorlar Nekbe'yle beraber, büyük felaketle birlikte. Ben, 38'inci yıl dönümünü kutluyorum. Birleşmiş Milletlerde bayrağı dalgalanıyor; bir gün de topraklarının tanınacağı ve 1967 sınırlarına İsrail'in çekileceği bir iklimin yeşereceğini iman ediyorum.
Sezai Karakoç'un 5'inci vefat yıl dönümü. Büyük bir şair, büyük bir mütefekkir, büyük bir aydındı; kendisinden istifade etmeye devam ediyoruz ve kendisine rahmet diliyorum.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 43'üncü kuruluş yıl dönümüydü ve bu kırk üç yıldır devam eden bir mücadele; inşallah, bütün dünyaya tanıttığımız bir iklime kavuşmuş oluruz. Başta Necmettin Erbakan ve Bülent Ecevit olmak üzere dönemin Başbakanı ve Başbakan Yardımcısını, aynı zamanda da ilk liderlerinden olan Türk Mukavemet Teşkilatı lideri Doktor Fazıl Küçük ve ilk Cumhurbaşkanı olan Rauf Denktaş'ı da rahmetle anıyorum ve inşallah, bir gün, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de herkes tarafından tanınacaktır.
Ahıska sürgününün biliyorsunuz 82'nci yıl dönümü. Sadece Ahıska sürgünü değil, Ahıska Türkleri değil; burada bulunan Çeçenler ve Çerkezler de Sibirya'ya sürgüne gönderildiler Stalin tarafından; 2,5 milyon insan katledildi burada, çok büyük bir soykırımdı; onları rahmetle anıyorum. Tekrar yeniden Kafkasya'da neşet eden Çerkezlere, Çeçenlere ve aynı zamanda Ahıska Türklerine de orada da başarılar diliyorum. Biliyorsunuz, Malatya'da 4 askerimiz şehit oldu bir helikopter kazasında, onlara rahmet diliyorum.
Değerli milletvekilleri, önemli bir konuya daha temas etmek istiyorum. Nedir bu? Adalet ve Kalkınma Partisi. 2002 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi vesayetçi yapıları ortadan kaldırmak adına seçimlere girdi ve seçimlere girdikten sonra yüzde 34 oyla da Parlamentonun üçte 2'lik çoğunluğunu sağlayarak burada iktidar oldu. Neydi iktidar olmalarının gayesi? "Vesayetçi yapıları ortadan kaldıracağız." Kaldırdılar, doğru, vesayetçi yapıları ortadan kaldırdılar ama kendilerini vesayetçi olarak ilan ettiler. "Vesayet kötüdür ama..." öyle diyorlardı. Yok, kötü değilmiş; vesayet kurumu başkalarının elindeyse kötüymüş, kendilerinin elindeyse doğruymuş! Hani siz basın özgürlüğünü, fikir özgürlüğünü, teşebbüs özgürlüğü nü, aynı zamanda da inanç özgürlüğünü tam ve kâmil manada sağlayacaktınız. Sağladınız mı? Sağlayamadınız. O "Kör." dediğiniz, "Şaşı." dediğiniz, "Topal." dediğiniz Parlamenter sistemde göreceli de olsa, izafi de olsa büyük başarılara imza atmıştınız. Birileri bunu başarısız olarak değerlendirebilir ama ben başarı olarak değerlendiriyorum. "Bunların üstüne daha büyük bir başarı elde edeceğiz." diyerek Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçtiniz. Geçtiğiniz günden itibaren Türkiye'de iktidarda kalabilmek için her yolu deniyorsunuz; anayasasızlaştırmayı deniyorsunuz, keyfîlikleri deniyorsunuz, hukuksuzluğu deniyorsunuz, yetmiyor bunlar, aynı zamanda da yasamayı, yürütmeyi ve yargıyı yani erkler ayrılığını ortadan kaldırıp bir kuvvetler birliğine doğru gidiyorsunuz. Yürütmenin yasamanın ve yargının üzerinde vesayetçi veyahut da orada vekâlet tayin etmesini kabul etmiş durumdasınız. Şimdi ne yapıyorsunuz? 2019'da seçimleri kaybettiniz; bu belediye başkanlığı seçimleriydi, kaybettikten sonra dediniz ki: "Bunlar topal ördek olacaklar." Ya, bir Cumhurbaşkanı bir belediye başkanına bunu söyler mi? Yani bir belediye başkanına Avrupa'da bu söylenir mi? Hangi parti kazanırsa kazansın İstanbullular için hizmet ediyorsa o alkışlanır ve ona hizmet, devletin tüm imkânları hukuk çerçevesinde, adalet çerçevesinde tahsis edilir. Ardından da 2023 seçimlerini kazandınız, Cumhurbaşkanlığını tekrar aldınız, ardından da Parlamento çoğunluğunu sağladınız. Ya, her şey güzel olacak derken bir baktık ki 2024 seçimleri geldi, 2024'te de ittifak yaptınız. Bu ittifakta evdeki hesap çarşıya uymadı, Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan oldunuz, bütün belediyeleri kaybettiniz. Bütün belediyeleri kaybettikten sonra ne yaptınız bu sefer? Bu sefer, burada, muhalefet partisinin belediye başkanlarını transfer etmeye başladınız, ardından milletvekillerine transfer etmeye başladınız. Bu belediye başkanlarını transfer ederek veya bu milletvekillerini transfer ederek siz oylarınızın artacağını zannettiniz. Hiç artmıyor oylarınız. Siz hormonlu büyümeye talipsiniz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Belediye başkanları ve milletvekilleri transferlerinden sonra da yetmedi, bunları tutuklayalım dediniz. Sopayla, havuçla, dosyalarla yapamadığınızı da bu sefer yargı eliyle, sandığın yerini yargıçlara ve savcılara havale etmenin yolunu araştırdınız. Bu da yetmedi, bu sefer ne yapalım dediniz. Bu sefer bu belediyelere kayyum atayalım. Zaten daha önce DEM PARTİ'lilere atamıştınız. Geceleyin ona "terörist" dediniz, sabahleyin sizin partinize katıldıysa sütten çıkmış ak kaşık oldu, vatansever oldu, hizmet aldı, eğer katılmadıysa da kodeste yerini buldu; oraya gittiler, bütün yollar hapishaneye çıkıyordu.
Şimdi de ne yapıyorsunuz? Basını susturuyorsunuz, bir yandan rakiplerinizi tasfiye ediyorsunuz, bir diğer yandan da televizyonlara kayyum atıyorsunuz arkadaşlar. Şimdiye kadar Flash Haber, EkoTürk TV, Kanal V, T24; Can Holding soruşturması kapsamında Habertürk, Show TV, Bloomberg HT, HT Spor, ShowMax ve ShowTürk; Tele1, Gain Medya, Halk TV, Sözcü TV ve "sözcü.com.tr"yi; bunların hepsini kapattınız ve kayyum atadınız. Zannediyorsunuz ki... Siz, basını susturarak ve vatandaşların izlediği televizyonları kapatarak iktidarda kalacağız diyorsunuz. Siz iktidara gelirken bir tane gayeniz vardı "Türkiye'yi demokratikleştireceğiz, üstünlerin hukukundan hukuk devletini inşa edeceğiz." diyordunuz, şimdi bir inadınız var, iktidarda kalma inadı. Neden? Çünkü fon sizin kimyanızı bozdu, sizin fiziki yapınızı bozdu, sizi ruhsal, psikolojik bir depresyona doğru itti. Ondan önce 17-25 Aralık vardı, ondan sonra başka şeyler oldu; danışmanlar vardı, emekli eski milletvekili vardı, eşi vardı, sonra başkaları çıktı. Bunlarla ilgili bir baktık, Yunus Emre Vakfı çıktı; buralarda yolsuzluklar vardı, burada usulsüzlükler vardı, buralarda zimmetler vardı, rüşvetler vardı. Fonda ise 21 milyonun, hatta 86 milyonun parasının birilerinin cebine aktarılması vardı. Bu fonla ilgili yayın yapan veyahut da sizin iktidarınızı eleştiren herkese aynısını yapmak istiyorsunuz. Ya, şimdi şunu düşünelim bir: Bu sizi destekleyen televizyonlardaki bu sabah kuşağını tasvip ediyor musunuz? Etmiyorsunuz. Ee, o zaman biz de söyleyelim: Orayı da kapatın, niye kapatmıyorsunuz?
Bakın arkadaşlar, fikirler çarpışarak hakikat şimşeği doğar. Sizin eğer gocunacak bir şeyiniz yoksa, hukuksuzluğunuz, adaletsizliğiniz yoksa veyahut da ahlaksız bir işleminiz yoksa bakanlıklarınızda veya belediyelerinizde sizi destekleyen televizyonlarda çekinmeden herkes konuşsun istersiniz; siz çekiniyorsunuz ve korkuyorsunuz. Ardından da şunu yapıyorsunuz, muhalefete diyorsunuz ki: "Biz sizi tutuklarız." E, tutuklayın, ne olacak? Ben yedi buçuk sene hapis yattım, ne oldu? 12 Eylülde ben yargılandım, bir yıl hücrede kaldım, altmış sekiz gün betonda yattım, her türlü işkenceyi gördüm, ne oldu? Geldim burada milletvekili oldum; geldim, Muhsin Yazıcıoğlu'nun Genel Başkan Yardımcısı oldum; geldim, şimdi Grup Başkanı oldum. Aynısı olacak arkadaşlar, keser dönecek, sap dönecek, bir gün de hesap dönecek.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun devam edin.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Buradan da muhalefete sesleniyorum, muhalefete de diyorum ki: Sosyal demokratlar, milliyetçi demokratlar -genel ifadelerle sesleniyorum- muhafazakâr demokratlar; bugün bir parti Türkiye'de tek partiliğe soyunmuş, parti devletine soyunmuş; tek kişi tarafından yönetilmeyi kendileri için gaye edinmiş bir yapıyla tek başımıza mücadele etmemiz mümkün değildir. Gelin, demokratlar bir araya gelin; demokratlar parti şapkalarınızı, genel başkanlık şapkalarınızı, tabelalarınızı bir süreliğine askıya alın.
Bakın, ne oldu? Hatırlayın lütfen Sırbistan'da ne olduğunu, hatırlayın Macaristan'da ne olduğunu, hatırlayın Brezilya'da ne olduğunu ve hatırlasın herkes, özellikle iktidar hatırlasın. Amerika Birleşik Devletleri'nde, sırtınızı yasladığınız ve aynı zamanda "Dostum." dediğiniz Trump yerle yeksan edildi bakın orada demokratlar tarafından ve buna rağmen, Trump'a rağmen, Putin'e rağmen, öbür tarafta Orban'a rağmen, Netanyahu'ya rağmen Macaristan'da bir değişim oldu. Türkiye'de de bir değişim olacak. Kim olursa olsun, millet iradesini hiç kimse satın alamaz ve millet iradesinin üzerinde irade yoktur. Bunu 15 Temmuz akşamı Sayın Recep Tayyip Erdoğan da söylüyordu.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Teşekkür ederim Başkanım.
Ne diyordu? "Ben millet iradesi üzerinde irade tanımam." diyordu. Bakın, milletvekillerini transfer edebilirsiniz. Bu, bir çürümüşlüğü gösterir. Belediye başkanlarını transfer edebilirsiniz. Bu, çürümüşlüğünün nirvanasını gösterir. Ama, halkın iradesini transfer edemezsiniz. Anketlerde niye oylarınız düşüyor sizin? Ben muhalefetin bir araya gelerek, buradaki demokratların, milliyetçi demokratların, muhafazakâr demokratların ve sosyal demokratların bu gidişata bir "Dur!" demeleri gerektiğine inanıyorum. Millet hazırdır, yeter ki o hazırlığa karşı, milletin taleplerine karşı "Biz varız." diyecek bir iradeye ihtiyacımız vardır. O irade tecelli edecektir. Türkiye asla ikinci kez bir tek parti dönemini yaşamayacaktır ki o ilk tek parti döneminde dünyada hiçbir yerde demokrasi yoktu; dünyada her yerde diktatörlükler veyahut da şahlar vardı, krallar vardı, darbeler vardı. Bugün dünya demokrasiye doğru evrilirken birilerinin kalkıp da yeniden Türkiye'de 2'nci bir tek parti dönemini inşa etmesini ayıplı kabul ediyorum ve sakil kabul ediyorum.
Teşekkür ediyorum.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Son kez açıyorum, tamamlayın lütfen.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Tamamlayayım efendim.
Ve şimdi arkadaşlar, son cümle olarak da şunu söylemek isterim ve Türkiye'de bütün partiler şunu kabul etsin, özellikle Adalet ve Kalkınma Partisini destekleyenlere sesleniyorum ben buradan: Siz Adalet ve Kalkınma Partisinin oy veren seçmenleri, tasvip ediyor musunuz? Ya, sizin enflasyonunuzu aşağı çekmemiş, faizleri aşağı çekmemiş, ev alamıyorsunuz, seyahat edemiyorsunuz, sizin paralarınız mutfak giderlerini karşılamıyor, çocuğunuzu okutamıyorsunuz ve ardından da Adalet ve Kalkınma Partisi sürekli olarak muhalefetten milletvekili transfer ediyor, belediye başkanı transfer ediyor ve kendisinin hoşlanmadığı yerleri de kapatmak istiyor. Nedir o? Basını kapatmak, susturmak istiyor. Onlara karşı gerek gazetelere gerek televizyonlara gerek radyolara karşı "Susun!" diyor. "Ya beni destekleyeceksiniz yahut da susacaksınız." diyor. Susturmak için de RTÜK'ü devreye sokuyor, yargıyı devreye sokuyor, Basın İlan Kurumunu devreye sokuyor, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığını devreye sokuyor. Ama susmuyorlar; susmayacağız, susmamamız gerekiyor çünkü Türkiye çok değerli bir ülkedir. O değerli ülkenin değerli bir demokrasiyle, değerli bir hukuk devletiyle yönetilmesi gerekmektedir.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım, saygılar sunuyorum.
BAŞKAN - İYİ Parti Grubu adına Grup Başkan Vekili Antalya Milletvekili Sayın Uğur Poyraz.
Buyurun Sayın Poyraz.
UĞUR POYRAZ (Antalya) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Bugün sabah saat dört itibarıyla öncelikle Sözcü TV yayın organının yöneticilerine, devamında da Sözcü TV'ye yapılan şafak operasyonuyla güne uyandık. Ben sabah saat dört itibarıyla ayaktaydım çünkü 27'nci Dönem Milletvekilimiz Sayın Zeki Hakan Sıdalı'nın eşi Funda Sıdalı Sözcü gazetesinde yönetici ve şu an gözaltında, gözaltına alındığı saat dört. Türk Ceza Kanunu'na göre ve Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'na göre sabah saat 4'te böyle bir gözaltı işlemi yapılamaz. Suçüstü hâli yok ortada, gecikmesinde sakınca bulunan bir hâl yok. Sözcü TV ne zaman RTÜK'ten lisans aldı ve yayın hayatına başladı? 2013-2014. 2014'ten bugüne kadar kaç yıl geçti? On iki yıl, on iki yıldır yayın hayatında Sözcü TV. On iki yıldır yayın hayatında olan Sözcü TV'nin en kritik eşiklerden biri olan 15 Temmuzdan sonra bile yayın hayatı karartılmadı. Peki, 15 Temmuzdan sonra işe alınacak adamın bile istihbarat kaydına, osuna busuna bakılırken 15 Temmuzdan sonra yayın hayatına devam eden Sözcü TV'ye ilişkin bu kadar zaman bekleyip de bugün Sözcü TV'ye kayyum atama zihniyeti neyin ürünüdür? Bu neyin ürünü? Çok basit bir soru soruyorum. Bizi dinleyen vatandaşlarımıza soruyorum, ben Adalet ve Kalkınma Partisi sıralarına artık soru sormayı bıraktım çünkü Adalet ve Kalkınma Partisinin artık bizlerin suallerine, vatandaşın dertlerine karşı bir duyarlılığı kalmamış, o yüzden Adalet ve Kalkınma Partisi, iktidar kanadı veya külliyenin yetkililerine hiçbir zaman seslenmeme kararı almış durumdayım. Ben buradan vatandaşa sesleneceğim, büyük Türk milletine sesleneceğim, büyük Türk milletinin ferasetine, sabrına ve duyarlılığına sesleneceğim çünkü bu sürecin ancak ve ancak büyük Türk milletiyle beraber üstesinden geleceğiz, hep beraber üstesinden geleceğiz. Zaman zaman sosyal medya ve diğer alanlarda şunu yapın, bunu yapın... Bunları hep beraber yapacağız, bu milletin her ferdiyle yapacağız; Kürt'üyle, Türk'üyle, Alevi'siyle Sünni'siyle, sağcısıyla, solcusuyla yani bu cumhuriyetin yurttaşlarıyla beraber yapacağız. Böylesine keyfî bir hukuk düzeninin, böylesine keyfî bir devlet yönetmenin altında ezilen her bir yurttaşla yapacağız. Biz bunu hak etmiyoruz. Bu İstiklal Harbi'ni veren millet bunu hak etmiyor; bu cumhuriyeti ilan etmiş, Birinci Mecliste bu koltuklarda oturmuş milletvekillerinin aziz ruhları bugün, 2026 yılında, 21'inci yüzyıl Türkiyesindeki milletvekillerinin bu şekilde çığlık atmasını hak etmiyor. Öyle bir noktaya geldik ki böyle bir keyfiyet var mı ya? Bugün hem YENİ YOL Grubu'nda hem Adalet ve Kalkınma Partisinde birçok milletvekili hatırlıyor ki kapatma davalarının muhatabı olduklarında o kapatma davalarını açanların, 28 Şubat sürecini yönetenlerin hiçbiri, ama hiçbiri bugün Adalet ve Kalkınma Partisinin yargı anlayışının gerisine düşmemiştir. Hepsi aynı çizgide, aynı yasak zihniyetinde hareket etmiştir. Bir televizyona kayyum atamak nedir ya? Bugün AK PARTİ Grup Başkanı, efendime söyleyeyim, AK PARTİ'nin sözcüsü, bütün yetkilileri çıkıp çıkıp ne diyor? "Efendim, lekelenmeme hakkı, masumiyet karinesi, bla bla bla bla..." Bir de güzel laflar bulmuşlar: "Lekelenmeme hakkı." Kardeşim, lekenin kendisi sizsiniz, üzerinizde bir lekelenme yok. Siz, cumhuriyetin üzerindeki lekesiniz, ifade özgürlüğünün üzerindeki lekesiniz, bu ülkenin huzuru ve refahı üzerindeki lekesiniz; lekelenmeme hakkı memleketin hakkı. Vatandaşın haber alma hürriyeti umurlarında değil, gazetecinin haber verme hürriyeti umurlarında değil, belediye başkanlarını gizli tanık ifadeleriyle tutuklarken umurlarında değil ama tutturmuşlar bir türkü: "Lekelenmeme hakkı." Şimdi gelelim lekelenmeme hakkına. O zaman bu memleketin, bu milletin, dolandırılmama hakkı var, bu milletin dolandırılmama hakkı var, alın terine sahip çıkılması hakkı var, namusuna, şerefine bu devletin ihtimam göstermesi hakkı var. Vatandaş devletten korkuyor ya. Vatandaş devletten korkar mı? Soruyorum ya, vatandaş devletten korkar mı ya? Biz devlete güveniriz, devlete inanırız, devlete sığınırız. Adliyeye gidiyoruz, hepimiz altımıza edeceğiz ya korkudan, ne milletvekilinin itibarı kaldı... Geçenlerde, isim de vereyim, biraz önce arkada da konuştum...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
UĞUR POYRAZ (Antalya) - Evet, Mustafa Sarıgül. Mustafa Sarıgül'le ilgili ne dünya görüşüm birliktedir ne dünyaya bakış açım ne de çizgim. Mustafa Sarıgül öyle ya da böyle bu Parlamentoda milletvekili. Mustafa Sarıgül ve ailesiyle ilgili bir soruşturma var, herkes topu birbirine atsın, benim için problem değil, ben bu Parlamentonun itibarıyla uğraşıyorum, Adalet ve Kalkınma Partisinin milletvekillerinin de itibarıyla uğraşıyorum. Bu Parlamentoda bu rozeti taşıyan, cumhuriyeti ilan etmiş mebuslarla aynı rozeti taşıyan her bir milletvekilinin itibarıyla uğraşıyorum. Bir hafta önce bir tane ifade çıktı, adamın teki, koruması, o-bu, doğru söylüyor-yalan söylüyor, benim hiç umurumda değil, 1-1,5 sayfa cinsel içerikli ifadeler, ifade vermiş 1-1,5 sayfa, cinsel içerikli. Şimdi diyecekler "Sana mı kaldı savunmak?" Ben Parlamentonun itibarını savunuyorum, Sarıgül'ü, mor gülü değil. Bir savcı düşünün, bir ifade verilebilmesi için, böyle sapkın ifade verilebilmesi için bu ifadenin başında bir soru olması lazım. Cumhuriyet savcısı diye oturtturduğunuz adam nasıl oluyor da bir şahsa kara parayla ilgili değil, bir milletvekilinin cinsel hayatıyla ilgili soru soruyor ya? Cumhuriyet savcısı bu ya, cumhuriyet savcısı bu... Hangi soruya bu cevaplar verildi hiç kimse düşünüyor mu ya? Bu milletvekilleri, bu parlamentodaki tüm milletvekilleri için söylüyorum, hepinizle ilgili, adamın teki çıkıp bir ifade verdiğinde rezil oldunuz ya, sokağa çıkamayacaksınız. Hiçbirimizin itibarı kalmadı ya milletvekili olarak, vatandaş olarak zaten itibarımız yok bu iktidarın gözünde. Dokunulmazlık verdiler, milletvekilliği, oturuyoruz, konuşalım diye, herkesin dizi titriyor, ne olacağı belli değil. Sana dokunmasalar yedi ceddine dokunuyorlar. Yahu, suç varsa dokunun kardeşim, ne yapıyorsanız yapın ama ahlaklı yapın bu işi, ahlaklı yapın. Parlamentoda milletvekili rozetini taşıyan bir adamla ilgili, soruşturmayla alakası olmayan... Ama doğru ama yanlış beni ilgilendirmiyor. Ya, sen nasıl bir savcısın da bu soruyu soruyorsunuz? Hangi soruya o iğrenç cevapları aldın sen? Cevapların doğruluğuyla ilgilenmiyorum, soruşturma taciz soruşturması mı ki o cevapları yayınlıyorsunuz sayfa sayfa? Kara para değil mi? At izi it izine karışmış, sapla saman birbirine karışmış, ondan sonra gel burada yasama yap. Neyi yasayacağım ben burada, neyi yasayacağım ya? Soruyorum ya: Vallahi, elinizi vicdanınıza koyun, söyleyin., neyi yasayacağız?
Alın, işte, Turan Taşkın Özer, geçen hafta adalet bütçesinde dokunulmazlığı olmasa tutuklanırdı. Milletvekiline söyleniyor. Yanlış mı hatırlıyorum ben?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Eviniz aranmıştı ve tutuklanmıştınız.
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
UĞUR POYRAZ (Antalya) - Şimdi, Sayın Başkanım, değerli büyük Türk milleti; burada siyasi polemik yapmak adına da konuşmuyorum, kalbimden geçeni konuşuyorum. Ne ölümle metin var, sabah dörtten beri ayaktayım. Bu ülkede her bir yurttaş SAT komandosu gibi yetişiyor. Bizi dünyanın herhangi bir yerine koyun, eğer Türkiye'de hayatta kalıp yaşayabiliyorsak dünyanın her tarafında yaşarız, her tarafında yaşarız, Nikaragua'dan tut, Tibet'e kadar her tarafta yaşarız çünkü bu ülkede yaşayıp hayatta kalma kabiliyetlerimiz gelişti ama bizim aldığımız nefes kadar onur ve şerefimiz var. Suç ve cezanın şahsiliği ilkesi var. Sözcü TV'nin sahibine ilişkin soruşturma odur budur, bu adam FETÖ'dür, değildir, benim babamın oğlu değil, tanımam, etmem; adamla ilgili işlem yapacaksanız yapın. Siz Sözcü TV'ye niye kayyum atıyorsunuz? Çok affedersiniz ya, burası Türkiye Cumhuriyeti devleti ya, babanızın çiftliği mi hemşehrim? Böyle bir keyfiyet olur mu? "Gel gözaltı, gel tutukladım, hop tutukladım, hop kayyum atadım."
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun.
UĞUR POYRAZ (Antalya) - Bitiriyorum Başkanım.
Biz de burada milletvekili olarak oturacağız. "Sözcü TV'nin önüne gidip gösteri yapalım." Tamam, hep beraber birleşelim, miting yapalım. Tamam, sonuç? Sonuç ya, biri bana sonucu söylesin. Akşam eve geldiğinde yine korkan bir Türk milleti olduğu sürece benim milletvekilliğimin de bir anlamı yok, buradaki hiç kimsenin milletvekilliğinin de bir anlamı yok. Bizim de kimse kafamızı öne eğmemize vesile olamaz. Hele o bakanlık koltuğunda oturanlar, hele bu ülkeyi yönetenler bizim onur, şeref ve haysiyetimizi ve büyük Türk milletine olan sorumluluklarımızı gasbedemezler, bize kayyum atayamazlar, yasama organının iradesine kayyum atayamazlar.
Teşekkür ediyorum. (İYİ Parti, Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkürler.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına İzmir Milletvekili Grup Başkan Vekili Sayın Sevda Erdan Kılıç.
Buyurun.
SEVDA ERDAN KILIÇ (İzmir) - Teşekkür ediyorum Başkanım.
Ben de tam Meclisin itibarından, bu konuyla başlayayım o zaman. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bugün Can Atalay hakkında yine bir karar açıkladı. Mahkeme, Can Atalay'ın serbest bırakılmasına ve milletvekilliği görevini yapmasının sağlanmasına hükmetti. Cezaevinde tutulmasının, kendisini susturma ve çoğulculuğu bastırma amacı taşıdığını da özellikle yazmış ve oy birliğiyle bu kararı vermiş. Şimdi, daha önce Anayasa Mahkemesi de karar vermişti ve uygulanmamıştı, şimdi AİHM de ihlal kararı verdi. Can Atalay'ın hakkına kavuşması için daha kaç karar gerekiyor, daha hangi organların karar vermesi gerekiyor? Anayasa’nın 90'ıncı maddesi açık, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 46'ncı maddesi uyarınca Türkiye kesinleşen AİHM kararlarını uygulamakla yükümlü. Hiçbir makam bu yükümlülüğü keyfine göre yok sayamaz. Buradan ben Meclis Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş'a tekrar sesleniyorum, yıllardır sesleniyoruz, bütün gruplar seslendi: Bu kararı artık okuyun. Gereğini yapmak üzere artık sorumluluk almak zorunda bu Meclis, Meclis Başkanı da Meclis Başkan Vekilleri de bu sorumluğu almak zorunda Başkanım. Can Atalay'ın Türkiye Büyük Millet Meclisi kütüğüne kaydının bir an önce yapılması, tahliye edilmesi ve yemin ederek görevine başlamasının önünde artık hiçbir engel yok. Tek engel Meclis şu anda, düşünün yani Mecliste göreve başlamasının tek engeli şu anda Meclis. O yüzden, hem Meclis Başkanına hem Meclis Başkan Vekillerine bir kez daha seslenmek istiyorum: Hatay halkının iradesini daha fazla bekletmeyin.
Evet, arkadaşlarımız da söyledi, ya, bu ülkede bir sabah normal uyanamayacağız herhâlde. Her sabah hepimizin artık kaygı durumu ekstra hâle geldi, ne yapacağımızı şaşırdık, her sabah kötü bir haberle uyanıyoruz. İşte, daha önceki kanalları da burada konuşmuştuk, bu sabah da uyandık, Sözcü TV; yine sabaha karşı polis baskını, yine kayyum. Şimdi, Türkiye'de artık insanlar uyandığında hangi kanal kapanmış, hangi belediyeye operasyon yapılmış, kime operasyon yapılmış onu öğrenmek için uyanıyor; açar açmaz gözlerini telefonuna bakıyor. Yani memleketin geldiği duruma bakın ya, gerçekten içler acısı. Kanalların patronları hakkında soruşturmalar yürütebilirsiniz, hukuk önünde herkes hesap versin fakat sadece patronun yüzünden o kanalı kapatmak, o kanalı izleyen milyonların hakkına müdahale etmenin gerekçesi bunlar olamaz, patron olamaz. Ya, siz kanalı kapattığınızda sadece patronuna bir ceza vermiş olmuyorsunuz ki; gazeteciye ceza veriyorsunuz, halka ceza veriyorsunuz, Türkiye'nin demokrasisine veriyorsunuz en büyük cezayı. Hüküm verilmeden bir yayın kuruluşunun iradesinin teslim alınması peşin bir cezalandırma yöntemine dönüşmüş. O yüzden, gazeteciye, basına, demokrasiye, ekranın karşısındaki vatandaşa kadar uzanıyor yazdığınız bir yazı, verdiğiniz bir karar. Yoksulluğu haber yapanı gözaltına alınca yoksulluk bitmiyor bu ülkede; fon vurgununu haber yapana kayyum atayınca bu vurgun da ortadan kalkmış olmuyor; yayın yasağı getirince katledilen emekçiler geri gelmiyor, hâlâ gözü yaşlı aileleri evde yastalar. Yani sevenlerinin yüreğindeki acıyı dindirmiyorsunuz bu kanallara kayyum atandığında. Bu baskının siyasi anlamı çok açık, hesap vermekten kaçan iktidar hesap sorulabilecek bütün alanları daraltıyor. Her yeni müdahaleyle diğer gazetecilere de bir mesaj veriyorlar "Sıranın sana gelmesini istemiyorsan, aman ona göre haber yap bak, ona göre konuş." diye, böyle de aba altından sopa gösteriliyor aslında bütün basına.
Şimdi, bugün ben AK PARTİ sıralarına da seslenmek istiyorum: Bunlara tepki vermek için daha ne bekliyorsunuz? Bir medya organını savunmanız için illa sizi övmesi mi gerekiyor? Bu son dönemde kapanan kanalların birçoğu, son iki yıldır ben de dâhil birçok arkadaşımızı listeler içinde linç ettirdi. Ya bizim hakkımızda yapma. Normal yaptığımız, burada çalıştığımız, milletvekilleriyle çalıştığımız programlarımızı, yaptığımız haberleri, konuşmaları vermedi; iki yıl boyunca bizi listeledi, listeledi, linç ettirdi. Bir sürü haksızlığı biz de yaşadık ama bugün burada ben, benim hakkımda hangi haberi yaparsa yapsın, hangi kanal olursa olsun bu kayyum atamasına karşı dururum çünkü onların özgürlüğü benim özgürlüğüm, benim çocuğumun özgürlüğü, bu halkın, bu vatandaşın, o kanalları izleyen milyonların özgürlüğü. O yüzden bunun partisi yok, bunun kanalı yok. Basın özgürlüğünü Türkiye Büyük Millet Meclisindeki bütün partiler savunmak zorunda ve buna hep beraber bir karşı duruş göstermek zorundayız ve biz bunun, bu sözün duyulması için de Cumhuriyet Halk Partisi olarak sonuna kadar mücadele edeceğiz, sesimizi de susturmayacağız bu konuda.
Bir diğer konu... Tabii, ülkede dert çok, hangisini konuşsak ben de bilemiyorum, bütün Grup Başkan Vekilleri de o durumda. Dün Sağlık Bakanlığı bütçesi görüşüldü Başkanım. Yani gördük ki "Cebinizden beş kuruş çıkmayacak." denmişti şehir hastanelerinde, fatura yine milletin sırtında büyümüş, büyümeye de devam ediyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SEVDA ERDAN KILIÇ (İzmir) - 2026 yılının ilk on ayında yalnızca 18 şehir hastanesi için 129 milyar 400 milyon lira ödenmiş, sadece ekim ayında 21 milyar 300 milyon lira; 2027 için ayrılan para ise 160 milyar lirayı aşıyor. Hani halkın cebinden beş kuruş çıkmayacaktı? Ya, milletin cebine bağladığınız bu hortumun vanası nerede, gerçekten merak ediyoruz biz de. Yani hasta randevu bekliyor, sağlık çalışanı atama bekliyor, hekim şiddete uğramadan çalışabileceği bir ortam bekliyor, sağlık sistemi kurtarılmayı bekliyor, bizse ne konuşuyoruz? Şirketlerin gelecek yıl alacakları milyarları şimdiden konuşmaya başlamışız bile yani gerçekten çok yazık.
Şimdi, Sayın Bakan yukarıda dedi ki: "Diyetisyenlerin, fizyoterapistlerin, psikologların taleplerini biliyoruz." Bunların görev yaptığı sağlıklı hayat merkezlerine başvurular ilk on ayda yüzde 28 artmış. Peki, bu ihtiyacı karşılayacak atamalar nerede? Ya, ülkede bir obezite sorunu var ve obeziteye bağlı hastalıklar artıyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SEVDA ERDAN KILIÇ (İzmir) - "Sağlıklı beslenin." diyorsunuz ama beslenme desteğine ulaşabileceği yeterli sayıda diyetisyen yok hastanelerde. Nüfus yaşlanıyor, insanların yürümek için, hareket etmek için fizik tedaviye ihtiyaçları var, fizyoterapistler atanmıyor. Yoksulluk, borç, gelecek kaygısı, bu ülkede yaşananlar milletin ruh sağlığını tüketmiş, psikolojik desteğe ihtiyaç var; psikologlar atanmıyor, atama bekliyor. Hasta ile sağlık çalışanını buluşturamayan bir sağlık yönetimi neyi yönetir? İhtiyaç ortada, yetişmiş insan gücü de var. Yüz binlerce sağlık mezunu atama bekliyor, hatta Bakan da kendi ağzıyla, bu talebin arttığını söylüyor. Öyleyse kadroları niye açmıyorsunuz? Şirketlerle yaptığınız sözleşmelerin otuz yıl sonrası hesaplanıyor ama sağlık çalışanlarının bir yıl sonra atanıp atanmayacağına dair hiçbir açıklama yok.
Şimdi, Sayın Başkanım, bugün de Plan ve Bütçe Komisyonunda İçişleri Bakanlığı bütçesi görüşülüyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SEVDA ERDAN KILIÇ (İzmir) - Toparlıyorum Başkanım.
Memleketin hangi kapısını çalsanız bir dert var. İşçi geçinemiyor, emekli ayakta kalmaya çalışıyor, genç önünü göremiyor. Tabii polislerin de çok sorunu var. Yani, bakın, emekli polisler dâhil -ya ben bu rakamları söylerken içim acıyor- geçen yıl 93 emniyet mensubu intihar etmiş, bu yıl sayı şimdiden 81'e ulaşmış. Yani, bunlar sayı değil, bunlar can, bunlar polis memurları. Lafa gelince hepimiz diyoruz ki: "Milletin canı sana emanet." Milletin canı polise emanet de polisin canı kime emanet? Kime emanet? Buraya emanet, hakkını savunacaksak biz savunacağız, gereğini de Bakanlık yapacak. Yani arkadaşlarımız yukarıda Bakana muhakkak bunları hatırlatacaktır Başkanım ama üniforma giyince insanların derdi bitmiyor. Maç oluyor "Hadi göreve." miting oluyor "Hadi göreve." konser oluyor "Hadi göreve." Ya o üniformanın içinde yorulan, geçim sıkıntısı çeken, ailesine zaman ayırmak isteyen insanlar var.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın, buyurun.
SEVDA ERDAN KILIÇ (İzmir) - Hemen, son sözüm Başkanım.
Bunları görmezden gelemiyoruz, polisin canı da devlete emanet, Türkiye Büyük Millet Meclisine emanet diyorum.
Hepinizi saygıyla selamlıyorum.(CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Grup Başkan Vekili Nevşehir Milletvekili Sayın Filiz Kılıç, buyurun.
FİLİZ KILIÇ (Nevşehir) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Değerli milletvekilleri, ekranları başında bizleri takip eden yüce Türk milleti; evet, cennet vatan diyoruz. Aslında bu iki kelime ülkemizin sahip olduğu zenginliği anlatmak için belki de en güzel ifade. Sabah Akdeniz'in kıyısında güne başlayıp öğleden sonra Efes'in tarihî sokaklarında dolaşabilir, ertesi gün Nevşehir'de gökyüzüne yükselen balonları seyredebilirsiniz. Bir başka gün Şanlıurfa'da insanlık tarihinin binlerce yıl öncesine uzanan izleriyle karşılaşırsınız. Böylesine farklı güzellikleri aynı coğrafyada bir arada bulmak kolay değil.
Bu güzelliğin yansıması olarak dünyanın dört bir yanından milyonlarca insanın ülkemizi ziyaret etmesi elbette sevindirici. 2025 yılında ülkemizden çıkış yapan ziyaretçi sayısının 63,9 milyona, turizm gelirinin ise 65,2 milyar dolara ulaşması bunun göstergelerinden biridir fakat burada üzerinde durmamız gereken önemli bir husus var: Bu büyüme vatandaşımızın hayatına ne kadar yansıyor?
Turizm dediğimizde yalnızca büyük otelleri, tatil köylerini veya turist sayısını konuşmakla yetinemeyiz; bir sahil kasabasındaki küçük esnafı, otelde çalışan gencimizi, kendi yaptığı ürünleri pazarda satan kadını, turist taşıyan şoförümüzü de mutlaka ve mutlaka konuşmalıyız.
Turizmden elde edilen kazanç yalnızca belli işletmelerin değil o bölgelerin insanının da kazancı olmalıdır. Bir şehir turist ağırlıyorsa oradaki esnaf da kazanmalı, üretici de emeğinin karşılığını almalı, gençlerimiz de iş imkânı bulmalıdır. Turizm politikalarımızı değerlendirirken bu ölçüleri gözden kaçırmamalıyız.
Değerli milletvekilleri, turizmden söz ederken sahillerimizi de ayrı bir başlık olarak ele almak gerekiyor. Denizlerimiz, kıyılarımız ve doğal güzelliklerimiz bu ülkenin ortak zenginliği, bunları korumak kadar vatandaşlarımızın bu alanlardan rahatça yararlanabilmesini sağlamak da bir başka önem arz ediyor. Halk plajları bu bakımdan kıymetli bir hizmet, vatandaşımızın ailesiyle birlikte denize girebileceği, temizliğinden ve güvenliğinden emin olabileceği alanların artırılmasını da kıymetli buluyoruz. Burada mesele turizmi vatandaşlarımızın hayatını kolaylaştıran bir hizmet alanı olarak da geliştirmektir. Doğal güzelliklerimizi koruyarak herkesin yararlanabileceği bir anlayışı hâkim kılmak mecburiyetindeyiz.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; peribacaları, vadileri, yer altı şehirleri, kaya kiliseleri ve binlerce yıllık yerleşim yerleriyle başlı başına bir tarih ve kültür merkezi Nevşehir. Kapadokya'nın kıymeti yalnızca doğal güzelliklerinden kaynaklanmıyor, bu coğrafyada insanın doğayla iç içe nasıl bir yaşam kurduğunu, zor şartlarda nasıl medeniyetler oluşturduğunu da görüyoruz. Bugün dünyanın farklı ülkelerinden insanlar Kapadokya'ya gelmek, görmek için Nevşehir'e geliyor ancak Kapadokya'ya gelen ziyaretçilerin yalnızca birkaç fotoğraf çekip bölgeden ayrılmasını da istemiyoruz. Burada daha uzun süre kalmalarını, yöremizin mutfağını tanımalarını, el sanatlarımızı görmelerini, yerel işletmelerimizden daha çok alışveriş yapmalarını istiyoruz.
Öte yandan, ülkemizin turizm zenginliği yalnızca deniz turizmiyle, sahilleriyle sınırlı düşünülmemeli. Mardin'in taş evleri ve dar sokakları, Diyarbakır'ın surları, Şanlıurfa'nın Göbeklitepe'si, Adıyaman'ın Nemrut Dağı, Van'ın Gölü, Kars'ın Ani Harabeleri; bunların her biri dünya çapında tanıtılmayı hak eden büyük değerlerimiz. Peki, neden bu şehirlerimizde turizm daha fazla gelişmesin? Neden Mardin'deki bir genç kendi şehrinde turizm sektöründe çalışamasın? Neden Diyarbakır'ın esnafı daha fazla ziyaretçiye hizmet etmesin? Neden Van'da yeni turizm yatırımları yapılmasın? Bu soruların cevabını ararken terörsüz Türkiye sürecini doğru değerlendirmemiz gerekmekte. Terörün sona ermesi ülkemizin güvenliği kadar ekonomik ve sosyal geleceği bakımından da büyük önem arz etmekte çünkü bir bölgede huzur ve güven hâkim olduğunda, insanlar oraya daha rahat seyahat eder, iş insanları yatırım yapmaya daha istekli olur, yeni işletmeler açılır ve istihdam imkânları daha da genişler.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun lütfen.
FİLİZ KILIÇ (Nevşehir) - Yıllarca terörün olumsuz etkilerini yaşayan şehirlerimiz artık kendi güzellikleriyle, üretimiyle ve ekonomik imkânlarıyla anılmaya başlıyor. Mardin'in tarihini görmek için dünyanın farklı ülkelerinden insanlar gelsin, Diyarbakır'ın kültürünü tanısın, Şanlıurfa'nın mutfağını keşfetsin, Hakkâri'nin dağlarında kış sporlarını yapsın, Van'ın doğal güzelliklerini ziyaret etsin. Huzur ortamını kalıcı kılarken ulaşım yatırımlarına, turizm tesislerine, tanıtım çalışmalarına ve yerel işletmelere de gereken desteği vermeliyiz. Terörsüz Türkiye hedefinin ekonomik ve toplumsal kazanımları bu alanlarda atılacak somut adımlarla daha güçlü hissedilecektir. Elimizde çok büyük zenginlikler var, bu zenginliği korumak, geliştirmek ve gelecek nesillere aktarmak zorundayız. Nevşehir'den Mardin'e, Van'dan Antalya'ya, Kars'tan Muğla'ya kadar her şehrimizin kendine özgü bir hikâyesi var; bu hikâyelerin tamamı Türkiye'nin ortak hikâyesidir. Mesele yalnızca daha fazla turist ağırlamak değil mesele sahip olduğumuz güzelliklerin değerini bilmek, bu değerleri korumak ve milletimizin refahına katkı sağlayacak şekilde değerlendirmektir.
Önce ülkem ve milletim anlayışıyla, doğusuyla batısıyla, kuzeyiyle güneyiyle bütün şehirlerimizin geliştiği, gençlerimizin geleceğe umutla baktığı, vatandaşlarımızın ülkesinin imkânlarından hakkıyla yararlandığı güçlü bir Türkiye için çalışmaya devam edeceğiz diyor, Genel Kurulu saygılarımla selamlıyorum.
BAŞKAN - Teşekkürler.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Grup Başkan Vekili ve Muş Milletvekili Sayın Sezai Temelli.
Sayın Temeli, buyurun lütfen.
SEZAİ TEMELLİ (Muş) - Teşekkür ederim.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; burada sıklıkla cezaevindeki sorunları dile getiriyoruz ve diyoruz ki: "Cezaevindeki bu haksız muamelelere, bu işkenceye artık bir son verin." Ama çok daha vahim bir durum var; geçmiş haftalarda ısrarla altını çizdik, dedik ki: "Cezaevinde hasta mahpuslar var ve bu hasta mahpusların sağlığa erişim hakkı iradi bir şekilde engelleniyor." Bakın, geçen hafta Tuncer Sağlam cezaevinde hayatını yitirdi. Biz artık yeter diyoruz, cezaevlerinden cenaze çıksın istemiyoruz. Devlete emanet edilmiş mahpus canların bu şekilde cinayete maruz kalmasını, katledilmesini kabul etmiyoruz. Evet, bunlar bir cinayettir.
Bakın, cezaevindeki hasta mahpuslar, 350'den fazla hasta mahpus çok ağır hastalık koşulları altında ve sağlığa erişim hakkı peşinde. Birçoğu kanser, evet, yanlış duymadınız, kanser. Bakın, burada fotoğrafları var arkadaşlarımızın, Evin Zapsu'nun ve diğer arkadaşım Nevroz Bozkurt'un fotoğraflarını görüyorsunuz. Tedavi olmak için bekliyorlar. Evin Zapsu'ya teşhis konuldu, aylar geçti, o aylar boyunca tedaviye ulaşılamadığı için kanser yayıldı. Bakın, bunlar çok acı şeyler. Bunun gibi onlarca vaka var. Nevroz Bozkurt hastaneye gidiyor tedavi olmak için, lösemi teşhisi var, orada sedyede bekletiliyor, oraya kendine "doktor" diyen birisi geliyor, diyor ki: "Cezaevi koşullarında kalabilir." Bir lösemi vakasına bunu söyleyebilecek kadar şuurunu yitirmiş doktor etiketli bir cani yani ölüme göndermek istiyor. Durum bu kadar vahim, cezaevlerindeki durum bu kadar vahim. Bu hukuk tanımazlığın arkasındaki zihniyeti biz çok iyi biliyoruz. Bu zihniyetten kurtulmak gerekiyor. Bakın, bir süreçten bahsediyoruz, neredeyse iki yıla varacak. Bu iki yıl boyunca atılması gereken adımlar zamanında atılmış olsaydı belki bu insanlar yaşıyor olacaktı. Neden atmıyorsunuz? Neden hâlâ un sermek için ip arıyorsunuz? Hani "Bu insanların yaşamı, hayatı bize emanet." diyorsunuz ya, böyle mi sahip çıkacaksınız? Hani diyorsunuz ya "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın." Siz insanı öldürüyorsunuz çünkü devleti çürüttünüz. Devletin bu anlamda insan haklarıyla barışık bir tarafı kalmadı. Mesele budur. Bu meseleyi çözmek gerekiyor. Biz artık cezaevlerinde kimsenin ölmesini istemiyoruz. Devlet, cezaevindeki yurttaşların sağlık hakkını muhakkak sağlamak zorundadır. Bu konuda asla taviz verilemez.
Buradan Adalet Bakanına bir kez daha sesleniyoruz. Defalarca seslendik, nedense Adalet Bakanı bu konuları duymak istemiyor; tabii, vakti yok(!) Ama esas ilgilenmesi gereken, birinci önceliği kesinlikle cezaevleri olmalıdır ve hem siyasi mahpuslar için hem adli mahpuslar için bir an önce bu konuda sağlığa erişim hakkının gerekleri yerine getirilmelidir.
Bakın, bu ülke bir cinayetler ülkesi oldu. Cezaevinde yaşamını yitirenler... Bu, o kadar sıklıkla karşımıza çıkmaya başladı ki artık cezaevleri âdeta bir cinayet adresi. Ama sadece cezaevleri mi? Bakın, Türkiye'de her gün ortalama 6 işçi katlediliyor. Evet, işçi cinayetleri var bu ülkede. İşte HABAŞ ortada. Her gün ortalama 6 işçinin katledilmesi ne demek? Çünkü iş sağlığı ve iş güvenliği konusunda atılması gereken adımlar atılmıyor. Neden atılmıyor? Sermayenin bu konuda tepkisi var. Sermayenin kârlılığı öncelikli olduğu sürece tabii ki biz her gün ortalama 6 işçinin cenazesini kaldırmaya devam ederiz. Zaman zaman büyük cinayetler işlendiğinde HABAŞ'taki gibi, evet, bir an için herkesin tepkisi ortaya çıkıyor ama sonra, her gün katledilen işçiler unutuluyor, gidiyor.
Bu ülkede kadın cinayetleri var. Her gün ortalama 2 kadın katlediliyor. Çoğunluğu kendi evinde, kocası ya da akrabaları tarafından işlenen cinayetler bunlar. İşte cinayetler ülkesi; cezaevinde cinayet, işyerinde cinayet, evde cinayet ve bu cinayetleri engelleyecek hiçbir şey yapılmıyor. Tam tersine, İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılıyor, sendikal haklar engelleniyor, İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası'nın gerekleri yapılmıyor ya da yapılması gereken yasalar sağlanmıyor ama en vahimi, cezaevleri. Cezaevlerinde bu konuda hiçbir adım atılmıyor. Dolayısıyla, bu cinayetler ülkesinde adalete ihtiyacımız var, cinayetlerin sonlanmasına ihtiyacımız var.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SEZAİ TEMELLİ (Muş) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu cinayetler siyasi cinayetlerdir. Bu siyasi cinayetlerin sorumluluğu da iktidardadır, bu cinayetleri engellemekle sorumludur; bunun gereğini yapmadıkları sürece bunun hesabını vermekle sorumludurlar.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sadece insan bedenine yönelik cinayetler işlenmiyor, siyaset de katlediliyor. Siyaseti katletmenin en önemli araçlarından biri kayyum uygulamaları. Bu kayyum uygulamaları hâlâ bu ülkede devam ediyor, bugün birçok belediyeye kayyum atanmış. Sadece belediyeye mi? Her yere kayyum atanıyor, artık bir siyaset modası hâline geldi; kayyum modası var.
Biliyorsunuz, Hakkâri Belediye Eş Başkanımız Mehmet Sıddık Akış Belediye Başkanı seçildikten kısa bir süre sonra tutuklandı ve cezaevine konuldu, on dokuz yıl altı ay ceza verildi; istinaf mahkemesine gitti, Van Bölge Mahkemesi cezayı onayladı. Biz burada bu konuyu dile getirdik, dedik ki: Kayyum atadınız, kılıf uyduruyorsunuz. Tam on altı yıl önce açılmış bir soruşturma; on iki yıl önce başlamış ama raflara kalkmış, aslı astarı olmayan, gizli tanık ifadeleriyle oluşturulmuş ve soruşturma-kovuşturma açılmasına gerek olmadığı için dönemin savcısı meseleyi ciddiye de almamış ama ne zaman ki Mehmet Sıddık Akış arkadaşımız Belediye Eş Başkanı oluyor, dosya acilen raflardan iniyor, kayyum atamasına bahane gösteriliyor ve Van Bölge İdare Mahkemesi de dosyada titiz bir inceleme yapmaksızın cezayı onaylıyor. Ya, bu kayyum zihniyeti ve yargı marifetiyle sürdürülen... Bunu kabul etmemiz mümkün değil.
Halkın iradesinin bu şekilde gasbedilmesine artık son verilmeli. Siyaseti katletmeye son verin, bu kayyum uygulamalarını bir an önce sonlandırın.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; siyaseti katletmekten bahsetmişken tabii, bir de bugün Şerafettin Can Atalay'la ilgili karar önümüze geldi, bir yöntemi de hukuk tanımazlık eliyle, yasa tanımazlık eliyle siyasetin katledilmesi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, Osman Kavala'da olduğu gibi, birçok siyasi tutsakta olduğu gibi Şerafettin Can Atalay'la da ilgili aynı kararı vermiş durumdadır. Demiştir ki: "Hukukun üstünlüğü ortada yok, hukuka uygun bir uygulama yok dolayısıyla bu kabul edilemez." Ama daha kritik bir şey söylemiştir, demiştir ki: "Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 18'inci maddesini ihlal ediyorsunuz. Bunu Selahattin Demirtaş'la ilgili verdiği 3 kararda da söylemişti, Figen Yüksekdağ'la ilgili kararlarında da söyledi, hep buna dikkat çekiyor, bunun altını çiziyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SEZAİ TEMELLİ (Muş) - Nedir bu 18'inci madde? 18'inci madde diyor ki: "Devlet, insan haklarını sınırlamak için kendisine tanınan yetkileri başka gizli ve siyasi amaçlarla kullanamaz." "Demek ki siz, size tanınan yetkileri siyasi amaçla kullanıyorsunuz." diyor. Evet, kullanıyorsunuz. Anayasa 90'ı tanımıyorsunuz, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını tanımıyorsunuz, 18'inci maddeye göre hareket ettiğiniz için tanımıyorsunuz. Siz çünkü bir yargı sürecinden değil yargı marifetiyle bir siyasi pozisyondan bahsediyorsunuz. Dolayısıyla, siyasilere karşı aslında bir operasyon yürütüyorsunuz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi defalarca bunu teşhir etti ama siz defalarca bu teşhire rağmen bu kararda ısrar ediyorsunuz. Yani hâlâ Selahattin Demirtaş cezaevinde, hâlâ Figen Yüksekdağ cezaevinde ve tabii, Can Atalay cezaevinde.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SEZAİ TEMELLİ (Muş) - Bu arkadaşlarımızın bir an önce cezaevinden çıkması gerekiyor. Çünkü bu arkadaşlarımız şu anda tutsaktır, esirdir, siyasi bir karar nedeniyle oradadırlar. Bu hukuk tanımazlığa, bu Anayasa tanımazlığa, bu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının tanınmazlığına artık bir son vermelisiniz.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu kadar hukuksuzluk var, bu kadar cinayet var. E, bunları nasıl saklayacağız? Bunları nasıl saklayacağız: Tele1'i kapatarak, Halk TV'yi kapatarak, işte bugün Sözcü'yü kapatarak. Bunları nasıl saklayacağız? Mezopotamya Ajansını engelleyerek, JIN TV'yi kapatarak, evet, T24'e yasak getirerek, hem dijital medya ortamını hem basın yayın kuruluşlarını...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayalım lütfen.
SEZAİ TEMELLİ (Muş) - ...bu türden bir sansürcü anlayışla yasaklayarak, kayyum atayarak gerçekleri saklamaya çalışıyorsunuz. Bu, kabul edilemez. Basının üzerindeki, medyanın üzerindeki, televizyonların üzerindeki, sosyal medya alanındaki tüm bu sansürlere, baskıya, yasaklamalara karşı bir son verilmesi çağrısını buradan bir kez daha yineliyoruz. Asla bu sansürcü anlayışı kabul etmiyoruz.
Ve yasakların devam ettiği bir ülke, sadece Sözcü'ye kayyum atanmıyor, diğer taraftan gözaltı operasyonları da devam ediyor. Bakın, PSK Genel Başkanı Bayram Bozyel'in de aralarında bulunduğu birçok Kürt siyasetçi gözaltına alınıyor. Neden? Tam da demokratik bir iklimden bahsediyorsunuz, Kürt meselesinin demokratik çözümünden bahsediyorsunuz; Kürt siyasetçileri hedefe koyuyorsunuz. Yine, İzmir'de Çağdaş Hukukçular Derneği üyesi avukatlar gözaltına alınıyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Artık tamamlayalım mı?
Peki, buyurun.
SEZAİ TEMELLİ (Muş) - Avukatları bile gözaltına alabilecek kadar artık bir baskıyı, otorite rejimini bu topluma, bu halka dayatmaya devam ediyorsunuz; bunların hiçbirini kabul etmiyoruz.
Bu haksız, hukuksuz gözaltılara son verilmeli, bir an önce serbest bırakılmalarını buradan bir kez daha dile getiriyoruz.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Teşekkürler.
Yeni Parti Grubu adına Mersin Milletvekili, Grup Başkan Vekili Sayın Ali Mahir Başarır.
Sayın Başarır, buyurun.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün sabah saat 04.20 sıralarında Sözcü TV'ye kayyum atandı. Utanç verici bir durum, gerçekten bir rezaletle karşı karşıyayız. Sabah dörtte kayyum heyeti geliyor, bir talimat veriyor, diyor ki: "Eğer tartışma programlarına son verirseniz, eğer konuk almazsanız saat başı tespit ettiğimiz haberleri sunabilirsiniz." Bakın, kayyum atanıyor; kayyum, yayın akışını belirliyor. Niye tartışma programlarından çekiniyorsunuz? Hani burada bir suç vardı, bir ceza vardı? Bakın, bugün Yeni Partinin, ana muhalefet partisinin Grup Başkan vekili olarak basın toplantısı yapıyorum, canlı verebilecek bir tek kanal kalmamış bu ülkede! Demokrasi... Bu seçim hazırlığı mı? Bu, felaketi, iktidarın felaketi, iktidarın sonu bu! Böyle mi seçim kazanacaksın? Seçim kazanacaksan emekliye, işçiye, açlık sınırının altında kalan milyonlara yardım et ya; bunu haber yapan televizyonlara kayyum atama, kayyum atama! (Yeni Parti sıralarından alkışlar) Bir parça edep! Tele1, Flash TV, Halk TV, Sözcü TV, T24, hepsi mi suçlu bunların? Hepsinin tek suçu var, gerçekleri konuşmak, 86 milyonun sorunlarını konuşmak. Bakın, Sözcü TV sürekli olarak son günlerde fon meselesini konuşuyordu, en yakıcı sorundur arkadaşlar. Bakın, dolaylı, direkt, ekonomiye fon meselesinin, borsanın zararı 200 milyar dolar. İflaslar başlamış, konkordato ilan ediliyor ama bu işin içinde olan siyasileri, bu işin içinde olan isimleri açıklamıyorsunuz; bunu soran, irdeleyen televizyon kanalına kayyum atıyorsunuz! Ne istiyorsunuz ya, herkes sussun mu, herkes giyotine kafasını koysun mu? İstediğiniz her şeyi yapabileceğinizi mi sanıyorsunuz? Bakın, Brezilya'da 12 milyon insan WhatsApp grubu kurdu. Türk milleti asla ve asla bunu kabul etmez, dönem dönem zincir vurulmaya, baskı altına alınmaya birileri teşebbüs etmiştir ama Türk milleti, bu halk bu zincirleri kırmıştır; yine, kıracak, yine kıracak! Ülkenin geldiği hâle bakalım.
Dün bir tebligat geldi, "Hayırdır!" dedim. Vahit Kiler AK PARTİ eski Milletvekili, hakkımda 5 milyonluk tazminat davası açmış, 5 milyon!
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Paraya ihtiyacı vardır. Vahit'in paraya ihtiyacı vardır.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Peki, suçum neymiş? Dilekçesinde de itiraf etmiş arkadaşlar, bak, yüzsüzlüğün, utanmazlığın bu kadarını görmedim. 15 Ocak 2020'de 583 milyon kredi çekmiş Halk Bankasından, esnafın bankasından. Sonra, bir baktık, hesapladık 99 milyon 107 bin dolar yapıyor. Ödememiş, ödememiş, bakın, yüzsüzlüğe bakın, "Ben size alışveriş merkezimi vereyim." demiş, vermiş, Halk Bankası almış. Sonra Halk Bankası "Bana verdi ama ben bunu satamıyorum." demiş. "O zaman bana 905 milyon liraya geri ver." demiş. Peki, 2023 16 Ocakta 905 milyon lira kaç dolar yapıyor? 48 milyon dolar yapıyor. Döviz bazında zararımız nedir? 52 milyon dolar. Benim suçum günahım bunu irdelemek, bunu sormak. Diyor ki: "Ben dolarla çekmedim ki." Vahit Bey, kamu bankalarının yurt içi ve yurt dışı toplam döviz borcu 210 milyar dolar. Bu ülkenin kamu bankaları dövizle borçlanacak, dövizle faiz ödeyecek, beyefendi Türk lirasıyla çekip ondan sonra, üç yıl sonra "Aldım." diyecek. Ya, bu nasıl bir utanmazlık! Sonra bana da 5 milyonluk dava açacak. Vallahi benim param yok, bulursan alırsın, bulursan alırsın.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Şimdi, çok basit, döviz değil diyelim, bir hesap yaptık, enflasyon oranında artsaydı 1 milyar 494 milyon ödemesi gerekiyordu; 905 milyon. Peki, ticari faiz olsaydı 961 milyon. En acısı, bu taşınmazın Ticari Gayrimenkul Fiyat Endeksi'ne göre artışı 2 milyar 652 milyon. Halkın bankası her şekilde zararda. Davayı açarken de çok ilginç bir şey yazmış "Müvekkilimin gayesi zenginleşmek değildir." demiş. Adam 5 milyonla zenginleşmiyor ama vallahi ben fakirleşiyorum, onu söyleyeyim. Bir şey daha aklıma geliyor: Cumhurbaşkanı insaflı, haksızlık yapmışlar, yine 1 milyonluk dava açıyor bize; bu adam 5 milyonluk açıyor. Nasıl bir şahsiyeti var bunun 5 milyonluk zarara uğramış?
Arkadaşlar, bakın, Halk Bankasının görevi, yegâne görevi, bu ülkede esnafı, memuru, insanları korumak. Vahit Kiler neden alır ya 100 milyon dolar? Sayın Bakanım, Cumhurbaşkanı Yardımcılığı yaptınız ya, aldığını itiraf etmiş; etik mi sizce Vahit Kiler'in 100 milyon dolar krediyi alıp 52 milyon lira karşılığında taşınmaz verip alavere dalavere yapması? Hadi bunu yaptın; ben konuştum, benim yaptığım konuşma sosyal medyada milyonlarca kez izlenmiş, iki yıl sonra bana dava açıyor. Oğlum, kapat bari konuyu yani gündeme sen getiriyorsun ve itiraf ediyorsun bu dilekçeyle. Aynı davayı Gökhan Günaydın'a da açmış, 5 milyon lira. Daha ne kadar açtı bilmiyorum. Halk Bankasından zenginleştiği yetmedi, bir de Yeni Parti Grubundan zenginleşecek. Gerçekten yazık, bakın, fon durumu kadar, fon rezaleti kadar kötü bir olaydır. Ben de "Binde 1 de olsa Vahit Kiler'le ilgili bu Halk Bankası meselesinde yanılıyor muyum?" dedim, dava dilekçisinde kabul etmiş, kabul etmiş dava dilekçesinde ve utanmadan, sıkılmadan dava açmış, olacak şey değil! Dava da 5 milyon lira; pardon, 6 milyon lira, 1 milyon da holding için açmış; 6 milyon da Gökhan Günaydın'a açmış. Ne diyeyim, üzüntü verici.
Şimdi, yine bir rezalet, bakın, otoyol ve köprülerde HGS... Bu arada, icradan gideyim, HGS'yi ödemediğim için bugün bana da icra gelmiş.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Hanım aradı, dedi ki: "İcra kâğıdı geldi eve." Hayırdır dedim. Dedi ki: "Köprüden geçmişsin, ödememişsin." E-devlette falan... Benim haberim yok yani benim HGS'm var. "Yok." dedi. Ne kadar? 700 lira, icra takibiyle birlikte 14 bin lira ödedim. Hadi ben ödüyorum; e, binlerce yurttaşımız... Yazık değil mi! E-devlette gözükmüyor bakın.
SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Yeni bir soygun bu da.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - İlk hafta 1.000 liralık HGS borcu için ne ödüyorlar biliyor musunuz? Avukatlık ücreti, maktu, sabit 6.500 lira. Bir haftadan sonra 9 bin lira, icra harcı, tahsil harcı, ilam harcı falan filan 900 lira, 1.000 lira için 14 bin lira ödüyorlar. Ya, bu millete yazık değil mi! Yok zaten, yok, vallahi billahi yok insanlarda para!
Peki daha acısını söyleyeyim: Şahap Kavcıoğlu...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Ben buradan soruyorum Merkez Bankasını yöneten bu arkadaşa, soruyorum çünkü bana icra kâğıdında oğlunun adını yolladılar; oğlu bu işleri almış, bu avukatlık işlerini. Ben Sayın Bakana, eski Bakan Hayati Yazıcı'ya soruyorum, var mı böyle bir şey; ben eski İçişleri Bakanına da soruyorum var mı böyle bir şey? Şimdi, milleti bu şekilde icraya vereceksin, onu da AK PARTİ'li siyasetçilerin çocuklarından avukat olanlara vereceksin. Vallahi, durum bir felaket; vallahi, durum bir rezalet! Ve Sözcü TV'ye kayyum atayacaksın, beni sorgulayacaksın, beni yargılayacaksın, belediye başkanlarını yargılayacaksın.
Arkadaşlar, bakın, tel tel dökülüyor. Buna sizin "Dur!" demeniz lazım, sizin konuşmanız lazım. Yani niye Merkez Bankası Başkanı, eski milletvekilinin oğlu avukatlık yapar?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Soruyorum, çıksın açıklasın ama böyle bir şey varsa bu büyük bir rezalettir, bunun altında kalır iktidar.
Yine, geçen hafta HABAŞ faciasında 19 işçimiz öldü ya! Ya, benim içim yanıyor; 40 bin lira, 50 bin lira maaşla çalışan, hayatını tehlikeye atan işçiler, 19 kişi, 19 emekçi mezarda, patron yalıda; 19 insan ölmüş yahu! Onun yalıda bir anlamda adli kontrolde kalmasından utanç duyuyorum. Neden bu ülkede bu kadar işçi ölüyor? Ha, siyaset kurumunu yargılamaktan, kanallara kayyum atamaktan, muhalefeti takip etmekten iş yerlerini denetlemiyorsunuz. 19 can gidiyor, beyefendi yalıda ve bu milletin yüzüne bakabiliyorlar.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Bitiriyorum Başkanım.
BAŞKAN - Lütfen.
Buyurun.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Olmaz arkadaşlar, olmaz, o insanların çocuklarına, ailesine karşı sorumluluğumuz var. Bu kadar işçinin öldüğü, bu kadar iş kazasının olduğu bir ülkede o Bakan koltukta oturamaz ya ve bunları konuştuğumuz zaman da bizi burada gördüğü zaman yolunu değiştiriyor. Onun değiştireceği tek yol var: Bakanlığın yolu; istifa etmeli, bir an önce istifa etmeli, bir an önce istifa etmeli! (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülke gerçekten bir felakete gidiyor. 86 milyonda sabah 06.00 sendromu başladı, sabah herkes, AK PARTİ'lisi de CHP'lisi de Yeni Partilisi de DEM'lisi de "Neyle uyanacağımızdan endişe ediyoruz." diyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Son cümlelerim Başkanım.
BAŞKAN - Lütfen tamamlayın.
13'üncü dakika bitti.
Lütfen.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Bitiyor, bitiyor Sayın Başkanım.
O yüzden, bu ülkede yapılabilecek tek şey var: Doğru, yanlış, bu millet karar verecek, seçim bu ülke için bir zorunluluktur artık. Her yönüyle iflas etmiş bir iktidar vardır; hukukta, adalette, ekonomide. İnsanlar, artık, maalesef ki endişeyle uyuyup endişeyle uyanmaktadır. Buna hep beraber son vermeliyiz ve bir kez daha -Sayın Başkanıma, Uğur Poyraz'a katılıyorum- sizin de Numan Kurtulmuş'un da birinci derece görevi bu Meclisin itibarını korumaktır; ayaklar altında, milletvekilleri takip ediliyor, ailesi takip ediliyor, çok ciddi sıkıntılar vardır, hukuksuzluklar vardır. Bir gün bunun altında siyaset kurumu olarak hep beraber kalırız.
Teşekkür ediyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar )
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Grup Başkan Vekili Sayın Özlem Zengin.
Sayın Zengin, buyurun.
ÖZLEM ZENGİN (İstanbul) - Sayın Başkanım, çok değerli milletvekilleri, ben de Genel Kurulu saygıyla dinliyorum, bütün arkadaşlarımı çok dikkatle dinledim. Tabii ki söylenenlere çokça itirazım var fakat itirazdan ziyade birleşeceğimiz noktaların altını çizmek istiyorum. Genel Kuruldaki kavgalı ortamın hepimizi çok yorduğunu düşünüyorum; ben de Uğur Bey'e katılıyorum, Türkiye Büyük Millet Meclisinin saygınlığı hepimizin görevi. Konuşulanlara baktığım zaman, daha evvel kürsülerde yaptığımız konuşmalarda milletvekillerinin potansiyel suçlu, potansiyel hırsız, potansiyel en kötüye meyyal insanlar olarak gösterilmelerine hiçbir şekilde tahammül edemiyorum. Ben burada, bütün arkadaşlarımızın ne kadar büyük özveriyle, gayretle kendi fikirlerini anlatmaya ve ülkesi için, milleti için çalışmaya gayret ettiğini görüyorum, şahitlik ediyorum; o yüzden, burada yaptığımız eleştirilerin de bir dozunun olması gerektiğini düşünüyorum, yani "cumhuriyetin üzerindeki lekesiniz." ifadesi beni fevkalade rahatsız ediyor. Biz, hepimiz, burada bulunan insanlar cumhuriyet için uğraşan insanlarız; hataların varlığının oluyor olması bu iradenin, bu niyetin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. O sebeple, burada birbirimizi hırpalayarak, törpüleyerek yaptığımız her işin demokrasiye ve en önemlisi de siyasete zarar verdiğine inanıyorum.
Siyaset bir çözüm aracı; biz burada problem çözüyoruz, memlekete dair problemler çözüyoruz ya da tanımlıyoruz. Muhalefetin bence en önemli görevlerinden bir tanesi problemi tanımlamak ve onlara çözümler üretmek. Biz de bize verilen yetkiyle, imkânla ve milletin verdiği yetkiyle bu problemlere çözümler üretmeye çalışıyoruz ve bunu bütün bir samimiyetle yapmaya gayret ediyoruz. O sebeple, ben Türkiye'deki genel atmosferde aslında en az kabahatli olan biz milletvekillerine bu ithamın bir yerde durması gerektiğini düşünüyorum.
Ben de sizler gibi öğreniyorum; bugün Sözcü TV'ye yapılan operasyonu siz nasıl öğrendiyseniz ben de öyle öğreniyorum. Burada elimizde olmayan bir bilgiyle sizlere bir şey söyleme imkânına sahip değilim, ancak genele dair bir şey söyleyebilir. Genele dair söyleyeceğim şey; ben yıllarca bir basın mensubu olarak çalıştım, bir avukatım ama yıllarca da yayıncılık yaptım, yayıncılığın da ne anlama geldiğini gayet iyi biliyorum. İnsanların fikirlerini özgürce söyleyeceği mecraların varlığı çok önemli. Şu anda Türkiye Büyük Millet Meclisinde işte, hepimiz yapıyoruz, bu mecralar kaybolmuyor yani insanlar her şart altında ve her yerde fikirlerini söylemeye devam ediyor. O yüzden, biz genel ilkeler üzerinde durmalıyız ve bir taraftan da daha tam olarak ne olduğunu bilmediğimiz bir konu üzerine böyle büyük laflar söylemeyi de tercih etmiyorum ama basın özgürlüğünün demokrasinin en önemli ayaklarından bir tanesi olduğunun altını çizmek istiyorum ve şu var; eğer bir şey sokakta konuşuluyorsa, insanlar zihninden geçiriyor ise bazı şeyleri bunları engelleyecek hiçbir gücün de olmadığını düşünüyorum. Her daim özgürlükten yanayız, öyle olması lazım ama bunu yaparken de birbirimize hakaret etmeden, olmayanı itham ederek, yanlışlarla tevil ederek farklı farklı fotoğrafları, kelimeleri birbiriyle karıştırarak ki bir "itibar suikastı" denilen bir kavram var, aslında tercih etmiyorum kullanmayı ama bunları da yapmadan yapmamız lazım. Yani Genel Kurulda yapacağımız işlerde ben her şeye rağmen birlik ve beraberlik içerisinde olumluyu büyüterek, yücelterek bir iş yapmanın daha doğru olduğuna inanıyorum.
Şimdi, tabii, pek çok şey yapıyoruz; yani işte, kanun teklifleri üzerine konuşmamız lazım ki Türkiye'de önemli, güzel işler oluyor. Bunlara maalesef sıra gelmiyor; mesela, ben bugün görüşeceğimiz bu yabancı dijital konaklama platformlarıyla ilgili yapacağımız 11 maddelik düzenlemeyi önemsiyorum; güzel bir şey. İnsanların keyifle, huzurla çocuklarıyla -ki şu anda da çocuklarımız tatilde, biliyorum pek çok vekilimizin de aklı evlerinde, çocuklarında- onlarla birlikte olabilecekleri, onlara daha rahat, daha uygun şartlarda tatil, dolaşma imkânı verebilecek bir kanun teklifiyle alakalı tek kelime edemeden güne başlıyoruz. Farkında mısınız, yani hiç olumlu bir şey söyleme hakkını kendimizde görmüyoruz, o yüzden ben şunu anlıyorum; yani var olandan tabii ki ben de aynen Ali Mahir Bey gibi rahatsızım. Niçin bir patron yalısında ev hapsinde olsun? Ben de rahatsızım AK PARTİ milletvekili olarak, benim arkadaşlarım da rahatsız. 19 insan hayatını kaybetmiş, daha evvel de olan bir sürü iş kazası var. E, o zaman toplum vicdanını rahatlatacak, hak edecek bir ceza verilsin ya, bir şey yapılsın, uygulama yapılsın; ev hapsi nedir yani bu insanlar için? Tabii ki biz de bundan rahatsızız. Yani biz sizlerden farklı değiliz; Türkiye'nin genel tablosu ne ise bütün partilere de aynı şey yansıyor, sirayet ediyor. O yüzden, değerli arkadaşlarım, yani vicdan hepimizin ortak noktasıdır ve Türkiye halkının da ben vicdanına itimat ediyorum.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun lütfen, buyurun.
ÖZLEM ZENGİN (İstanbul) - Tamamlayacağım Başkanım.
O vicdanın önünden geçemeyen, o vicdandan onay alamayan hiç kimse bu ülkeyi yönetemez. O vicdanın önünden geçebildiğimiz müddetçe siyaseten var olmaya devam edeceğiz ve eğer biz birbirimizi törpülemeye devam edersek yanlış metotlarla... Ben de başka şeyler, baktığım zaman siyaseti bu kadar kötüleyen insanların kafalarından ne geçiyor, ne kurguluyorlar diye merak ediyorum; belki bunları daha sonra açık konuşma imkânımız olur.
Türkiye'nin geleceğini siyasette ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde, burada görmeye devam etmemiz gerekiyor. O yüzden, tartışmalarımızın da hacminin, boyutunun bu düzlem üzerinde devam etmesini elzem görüyorum.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Teşekkürler.
Sayın Poyraz, buyurun.
UĞUR POYRAZ (Antalya) - Sayın Zengin'e, bu yapıcı konuşması için teşekkür ediyorum. Zaten yapmış olduğumuz konuşmada ve yapmış olduğumuz benzetmelerde de aslında buradaki tüm parlamenterlere, tüm milletvekillerine ilişkin bu yaklaşımı söyledim.
Uzun zamandır, yaklaşık on aydır Grup Başkan Vekiliyim, on aydır da interaktif bir şekilde bu süreçleri yönetiyorum; gördüğüm şey şu: Maalesef, Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekilleri atanmış bakanların eylem ve faaliyetlerini burada izah etmek durumunda kalıyorlar; bu bir temel problem. Birkaç defa Sayın Özlem Zengin'le de bu sürecin tartışmasında olduğum zaman kendisi de arayıp bakanlardan malumat almak zorunda kaldı. İşte, bahsettiğim Parlamentonun ikinci plana itilmesi bu sistemin doğal sonucu. O yüzden, bir parlamenterin, bir mebusun, bir milletvekilinin itibarını hep beraber ayağa kaldırmamız gerekiyor. Bugün bakanların eylem ve faaliyetlerini, sebebi olmadığınız ya da katılmadığınız bir hususla ilgili müdafaa etmek zorunda kalıyorsunuz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
UĞUR POYRAZ (Antalya) - Bunu görüyoruz, bunu biliyoruz. Zaman zaman mahkeme kararlarını ya da hukuka aykırı olduğunu düşündüğümüz mahkeme kararlarını burada değerli hatipleriniz çıkıp müdafaa etmeye çalışıyor. Bir mahkeme kararını bir milletvekilinin izah etmesine ne gerek var Sayın Zengin? Mahkemeler kararlarıyla konuşur ama bir yıla yakındır, ben buraya geldiğimden beri özellikle bu belediye başkanlarına ilişkin hemen hemen birçok hatibiniz çıkıp bu konuyu izah etmek zorunda kalıyor; mahkeme kararını ya da uygulamasını burada milletvekili savunmak zorunda kalıyor. Benim bahsettiğim ikircikli tutum bu; milletvekili adına değil, size reva görülen adına.Dolayısıyla, ben burada "Cumhuriyetin üzerindeki lekesiniz." derken milletvekilleri üzerinden söylemedim; bu yürütmedeki atanmışların uygulama, zihniyet, yöntem ve üslubuna ilişkin söyledim.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Başarır, buyurun, sisteme girmişsiniz.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Sataşmadan dolayı değil; ben bir teşekkür edeceğim Sayın Başkana, Sayın Özlem Zengin'e.
Eğer insani konularda ortaklaşabiliyorsak, ortak fikir beyan edebiliyorsak bu çok önemli. 19 işçi için düşüncesi, Meclisin geneline katılması kıymetli; umarım bunu hep beraber tüm konularda yapabiliriz kavga etmeden.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın Zengin, buyurun.
ÖZLEM ZENGİN (İstanbul) - Sayın Başkanım, Sayın Başarır'ı dinlerken zihnime geldi, kendilerine de hayırlı olsun diyorum.
Bir kongre yaptınız.
ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) - Sağ olun.
ÖZLEM ZENGİN (İstanbul) - Sayın Özgür Özel'e de sizlere de parti grubunuza da kongreniz hayırlı olsun diyorum.
Şunu ifade edeceğim Uğur Bey'e: Şimdi, arada çok ince bir fark, ince bir çizgi var. Bizim bakanlardan bilgi almamız tabiidir zaman zaman çünkü onlar uygulayıcı. Yani örneğin, burada daha evvel yaşadık, işte, Mersin'de bir hadise olmuş; bununla ilgili olarak, çok tabiidir Adalet Bakanlığından, İçişleri Bakanlığından bilgi alıp paylaşırız veya böyle başka bir olay olmuş, bir orman yangını olmuş; tabii ki bakanımızı ararız. Biz bundan niçin rahatsızlık duyalım; bu, çok tabii bir şeydir. Burada anlatmaya çalıştığım şey, bu çok normal bir şey. Sonuç olarak, elbette, tabii ki biz var olanları izah için burada değiliz. Ben siyaseti bir tekrar edici olarak görmüyorum; bütün milletvekili arkadaşlarımı bir fikrin tekrar edicisi değil, bir fikrin inşa edicisi olarak görüyorum, kendimi de bunun içine koyarak söylüyorum.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ÖZLEM ZENGİN (İstanbul) - Bir cümle...
BAŞKAN - Buyurun.
ÖZLEM ZENGİN (İstanbul) - Bugüne kadar yaptığımız siyasetin içerisinde de hep kendi fikirlerimizi söyleyerek; sadece Mecliste değil, bulunduğumuz bütün kurumsal yapılarda kendi fikirlerimizi ifade ederek bir fikrin inşasına, bir politikanın inşasına katkı vererek bugüne gelmeyi tercih ettik, tekrar ifade etmek istedim.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN - Teşekkürler.
Sayın Kutevi...
Buyurun.
ZEYNEP ODUNCU KUTEVİ (Batman) - Teşekkür ederim Başkan.
Türkiye'de hapishaneler ne yazık ki en ağır hak ihlallerinin, tedavisizliğin ve ölümlerin mekânı olmaya devam ediyor. Şu an Etlik Şehir Hastanesinde yaşam mücadelesi veren Nevroz Bozkurt, Kayseri'de dördüncü evre kanserle boğuşan Evin Zapsu, Evin Karasu ve durumu günden güne ağırlaşan yüzlerce hasta tutsak var. Hasta tutsakların özgürlüğü için bugün Adalet Bakanlığı önünde başlatılan süresiz oturma eylemini buradan selamlıyorum.
Tutsaklar ölüm döşeğindeyken tahliyeler için bir çerçeve yasayı beklemeye vaktimiz yok. Çerçeve yasayı beklemek bu insanları göz göre göre ölüme terk etmek demektir. Hasta tutsaklara yönelik hukuka aykırı bu uygulamalara derhâl son verilmeli, tahliyelerin önündeki yasal ve idari engeller derhâl kaldırılmalıdır.
BAŞKAN - Sayın Demir...
ŞAHZADE DEMİR (Gaziantep) - Bismillahirrahmanirrahim.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; HGS'de görünmeyen ve kimseye bildirilmeyen borçlar vatandaşın karşısına icra takibi olarak çıkıyor. 300 liralık bir geçiş ücreti faiz ve masraflarla 13 bin liraya kadar ulaşıyor; bakiyesi olan, hatta otomatik ödeme talimatı veren sürücüler bile bu mağduriyeti yaşıyor. Bu, vatandaşın değil sistemin hatasıdır. Üstelik kırk beş gün içerisinde ödenmeyen geçiş ücreti için ücretin 4 katı ceza ekleniyor ve ardından icra süreci başlatılıyor.
Haberi bile olunmayan bir borç için bu kadar ağır bir yaptırım adil değildir. Borçlar ödeme süresi içinde vatandaşa SMS ya da e-postayla bildirilmeli, HGS ekranında ve e-devlette anında görülmelidir. Sistemden kaynaklanan cezalar ve icra masrafları da iade edilmelidir.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Meclis locasında 2025-2026 Türkiye Badminton Süper Ligi'nde Türkiye Şampiyonu olan Erzincan İl Özel İdaresi Spor Kulübü ve Türkiye 2'ncisi Erzincan Türk Telekom Spor Kulübü sporcuları Meclisimizi ziyaret ediyorlar, kendilerine hoş geldiniz diyoruz. (Alkışlar)
Gündeme geçiyoruz.
Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır.
Danışma Kurulunun bir önerisi vardır, okutup oylarınıza sunacağım.
17/11/2026
Danışma Kurulu Önerisi
Danışma Kurulunun 17/11/2026 Salı günü (bugün) yaptığı toplantıda aşağıdaki önerilerin Genel Kurulun onayına sunulması uygun görülmüştür.
|
| Numan Kurtulmuş |
|
| Türkiye Büyük Millet Meclisi |
|
| Başkanı |
Abdulhamit Gül | Ali Mahir Başarır | Sezai Temelli |
AK PARTİ Grubu | Yeni Parti Grubu | DEM PARTİ Grubu |
Başkan Vekili | Başkan Vekili | Başkan Vekili |
Filiz Kılıç | Sevda Erdan Kılıç | Uğur Poyraz |
MHP Grubu | CHP Grubu | İYİ Parti Grubu |
Başkan Vekili | Başkan Vekili | Başkan Vekili |
| Bülent Kaya |
|
| YENİ YOL Grubu |
|
| Başkan Vekili |
|
Öneriler:
1) 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'nin Türkiye Büyük Millet Meclisinin 7 Aralık 2026 Pazartesi günkü gündeminin "Özel Gündemde Yer Alacak İşler" kısmının 1'inci ve 2'nci sıralarında yer alması, bütçe görüşmelerine 7 Aralık 2026 Pazartesi günü saat 11.00'de başlanması, Bütçe Kanunu Teklifi ve Kesin Hesap Kanunu Teklifi'nin görüşmelerinin bitimine kadar resmî tatil günleri dâhil her gün saat 11.00'den günlük programın tamamlanmasına kadar çalışmalara devam olunması,
2) Görüşmelerin on dört günde tamamlanması, bütçe görüşmelerinin son günü olan 20 Aralık 2026 Pazar günü görüşmelere saat 11.00'de başlanması ve bu birleşimde Bütçe Kanunu Teklifi ve Kesin Hesap Kanunu Teklifi'nin görüşmelerinin bitimine kadar çalışmalara devam olunması,
3) Başlangıçta bütçenin tümü üzerindeki görüşmelerde yürütme adına yapılacak sunuş konuşmasının süreye tabi tutulmaksızın yapılması, siyasi parti gurupları ve İç Tüzük'ün 62'nci maddesi gereğince istemi hâlinde görüşlerini bildirmek üzere yürütmeye de yetmişer dakika söz verilmesi (bu süre birden fazla konuşmacı tarafından kullanılabilir) kişisel konuşmaların ise onar dakikayla sınırlandırılması,
4) Kamu idarelerinin bütçe ve kesin hesapları üzerindeki görüşmelerin 9 turda tamamlanması, kamu idarelerinin bütçe ve kesin hesaplarının görüşülme günlerini belirten programın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca bastırılarak duyurulması, turların bitiminden sonra Bütçe Kanunu Teklifi ve Kesin Hesap Kanunu Teklifi'nin maddelerinin oylanması,
5) Birinci turda, istemi hâlinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı adına yapılacak konuşma ile turlarda siyasi parti grupları ve İç Tüzük'ün 62'nci maddesi gereğince, istemi hâlinde, görüşlerini bildirmek üzere yürütme adına yapılacak konuşmaların elli beşer dakika (bu süre birden fazla konuşmacı tarafından kullanılabilir) kişisel konuşmaların beşer dakika olması, kişisel konuşmalarda her turda İç Tüzük'ün 61'inci maddesine göre biri lehte, biri aleyhte olmak üzere iki üyeye söz verilmesi ve bir üyenin sadece bütçenin tümü üzerinde veya sonundaki görüşmelerde ya da bir turda söz kaydı yaptırması.
6) Bütçe görüşmelerinde soruların gerekçesiz olarak yerinden sorulması ve her tur için soru-cevap işleminin on beş dakika soru, on beş dakika cevap şeklinde yapılması,
7) Bütçe görüşmelerinin sonunda siyasi parti gruplarına ve İç Tüzük'ün 62'nci maddesi gereğince istemi hâlinde görüşlerini bildirmek üzere yürütmeye yetmişer dakika süreyle söz verilmesi -bu süre birden fazla konuşmacı tarafından kullanılabilir- İç Tüzük'ün 86'ncı maddesine göre yapılacak kişisel konuşmaların ise onar dakika olması,
8) Bütçenin ilk ve son günü yapılan konuşmalar haricinde milletvekilleri tarafından yapılacak konuşmalarda ilave süre verilmemesi ve tur görüşmelerinin yapıldığı birleşimlerde Grup Başkan Vekillerine yalnızca tur görüşmelerinin sonunda İç Tüzük'ün 60'ıncı maddesine göre altışar dakika süre verilmesi önerilmiştir.
BAŞKAN - Oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.
YENİ YOL Partisi Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır; okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.
17/11/2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Danışma Kurulu 17/11/2026 Salı günü (bugün) toplanamadığından Grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.
|
| Selçuk Özdağ |
|
| Muğla |
|
| Grup Başkan Vekili |
Öneri:
Muğla Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Selçuk Özdağ tarafından, zeytin ve zeytinyağı üretiminde yaşanan sorunların, artan üretim maliyetlerinin, üretici ve tüketici fiyatları arasındaki dengesizliğin, ihracat pazarındaki kayıpların sebeplerinin araştırılarak ülkemizin uluslararası rekabet gücünün artırılması ve zeytin sektörüne yönelik kalıcı politikaların belirlenmesi amacıyla 17/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Başkanlığına verilmiş olan genel görüşme önergemizin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerin 17/11/2026 Salı günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.
BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Muğla Milletvekili Sayın Selçuk Özdağ.
Buyurun.
YENİ YOL GRUBU ADINA SELÇUK ÖZDAĞ (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; grup önerimiz üzerine söz almış bulunuyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Anadolu'nun kadim mirası, stratejik ürünümüz -ismi kutsal kitaplarda dahi geçen, Allah'ın zeytine, incire, Tur-i Sina Dağı'na ve kutsal beldeye yemin ettiği- zeytin ve zeytinyağı sektörünün içine sürüklendiği krizi tüm çıplaklığıyla ortaya koymak için söz almış bulunuyorum. Şunun altını çizerek ifade etmek isterim ki millî güvenlik sadece silahla, topla, tüfekle olmaz; tarım ve gıda güvence altına alınmadan hiçbir ülkenin tam bağımsızlığından ve güvenliğinden asla söz edilemez.
Her şey daha işin başında, rekolte tespitinde başlıyor arkadaşlar. Türkiye'de zeytin ve zeytinyağı rekoltesi Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi koordinasyonunda Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğiyle tespit ediliyor ancak rekoltenin açıklanmasında tam bir keyfiyet hâkim. Bakanlık bazen kendisi açıklıyor, bazen Konseye açıklattırıyor, bazen de hiç açıklamıyorlar. Bir başka husus ise şudur; yanlış ticaret politikalarının faturasını bugün tüm sektör ağır bir biçimde ödüyor.
Gelin, resmî rakamların ne söylediğine birlikte bakalım. Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2023-2025 döneminde zeytinyağı ihracatımız 733 milyon dolardan 219 milyon dolara düşmüş. Güncel veriler yani 2025-2026 sezonu hesaba katıldığında durumun daha da vahim olduğu görülüyor. İhracat gelirimiz 105 milyon dolara kadar gerilemiş durumda. Peki, ihracatımız neden bu kadar sert düştü? Bunun iki temel nedeni var arkadaşlar; birincisi, plansızca uygulanan ihracat yasakları, ikincisi ise üreticiyi ayakta tutan desteklerin kaldırılması ya da azaltılmasıdır.
Değerli milletvekilleri, Türkiye'de tarım desteği maalesef bir üretim politikasının aracı olarak değil, yalnızca bütçeye konulan paranın dağıtılması olarak görülüyor. 2006 yılında bizzat Adalet ve Kalkınma Partisinin bu Meclise getirip çıkardığı Tarım Kanunu'nun 21'inci maddesi çok açık: "Tarımsal destekler gayrisafi millî hasılanın en az yüzde 1'i olacak." diyor. Eğer kendi çıkardığınız bu yasayı uygulasaydınız 2027 yılı bütçesinden tarıma 235 milyar lira yerine tam 1 trilyon 112 milyar lira ödeme yapılması gerekirdi. Ne yapalım, çıkarılan kanunun uygulanması için bir kanun teklifi mi verelim sizlere? Bırakın yasayı uygulamayı, üreticinin elindeki en kritik güvence olan fark ödemesini bile yok ettiniz. Maliyetler katlanarak artarken fiyatların düşmesine rağmen zeytin ve zeytinyağında fark ödemesi yapılmadı. 2024 ürünü için 2025 bütçesinden 41 milyar 301 milyon lira fark ödemesi yapılmışken 2026 yılı bütçesinde fark ödemesi için tek kuruş ödenek ayrılmadı. Ne yazık ki 2027 bütçesinde de bu ödenek sıfır olarak görülüyor.
Bugün sahada tam bir tıkanma yaşanıyor. Gübre, mazot, ilaçlama, budama, işçilik, sulama, hasat, enerji, ambalaj, lojistik ve finansman giderlerindeki durdurulamaz yükseliş üreticimizi, sanayicimizi ve ihracatçımızı ezmektedir. Bu maliyet artışları döviz kuru gelişmeleriyle de dengelenemediği için ihracatçımızın dünya pazarlarında rekabetçi fiyat sunması imkânsız hâle gelmiştir. Sonuçta, bugün herkes mağdur, herkes şikâyetçi. Üretici, artan maliyetler karşısında alım fiyatlarının düşüklüğünden tepkili çünkü zeytin para etmiyor, şu an dalında kalmış vaziyette. Tüketici, raf fiyatlarının yüksekliği nedeniyle zeytinyağı alamamaktan şikâyetçi. Ya, zeytin 10 lira ama bir geliyorsunuz bu taraflara 1.000 lira, 1.500 lira, 2.000 liraya zeytinyağı satılıyor. Nasıl alacak? Orası "Ucuz." diyor, elinde kalıyor, tüketici ise çok pahalı alıyor. Sanayici, artan enerji ve finansman maliyetlerinden şikâyetçi; ihracatçı, yasaklar yüzünden kaybettiği pazarlarda rekabet edememekten şikâyetçi.
Bakınız, iç tüketime baktığımızda, İspanya'da kişi başına zeytinyağı tüketimi yılda 12 kilogram, zeytinin ana vatanı Türkiye'de sadece 2 kilogram. Üstüne üstlük Tarım ve Orman Bakanlığının teşhir ettiği taklit ve tağşiş listelerinde en çok yer alan ürünlerin başında da yine zeytinyağı geliyor. Hem halk sağlığı tehdit ediliyor hem de dürüst üreticimiz haksız rekabete kurban ediliyor. Oysa bu sektör doğru yönetildiğinde muazzam bir katma değer kapısıdır. Geçmişte sadece bir atık olarak görülen pirina posası bile bugün gelişmiş tesislerde işlenerek yağ üretiminden sabun imalatına, yakıttan enerji santrallerine kadar pek çok alanda ülke ekonomisine kazandırılıyor ve üreticimize yeni gelir kapıları açıyor.
Zeytin üreticimizi, bu stratejik sektörü ayağa kaldırmak için vakit kaybetmeden şu somut adımlar acilen atılmalıdır: Bir, adil fiyat politikası. Artan maliyetler karşısında üreticiye zarar ettirmeyecek, alın terinin karşılığını alabilecek bir fiyat ve alım politikası uygulanmalıdır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun lütfen.
SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla) - İki, fark ödemesi ve kanuni destek. Kaldırılan fark ödemesi ve prim sistemi yeniden ve etkin biçimde devreye alınmalı, Tarım Kanunu'nun 21'inci maddesi eksiksiz uygulanmalı, zeytine kilogramda 20 lira, zeytinyağına ise litre başına en aşağı 50 lira civarında bir destek sağlanmalıdır. Üç, girdi desteği ve vergi indirimi. Zeytin üreticisine özel olarak mazot, gübre ve sulama elektriğinde KDV ve ÖTV indirimi ya da doğrudan girdi desteği sağlanmalıdır. Dört, taban fiyat ve kooperatiflere finansman. Alım yapan kooperatif birliklerinin finansman imkânları uygun şartlarda artırılarak üreticiyi koruyacak taban fiyatlar zamanında açıklanmalıdır. Yasaksız dış ticaret ihracattaki kaybı telafi edecek, Türkiye'nin rekabet gücünü artıracak. Yasaklara başvurmayan ve ihracatı desteklerle teşvik eden istikrarlı bir dış ticaret politikası uygulanmalıdır. Tağşişe sıfır tolerans tanınmalı, Zeytin Kanunu'na tam uyum sağlanmalı, TARSİM ve iklim koruması mutlaka yerine getirilmelidir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
SELÇUK ÖZDAĞ (Devamla) - Zeytin ağacı barışın ve bereketin, bu topraklara tutunmanın simgesidir. Üreticimizi sahipsiz, sofralarımızı zeytinyağsız, ihracatçımızı da pazarsız bırakmayalım diyorum.
İnşallah grup önerimize Adalet ve Kalkınma Partisi destek verir ve böylece bir genel görüşme talebimiz yerine getirilmiş olur.
Teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum. (YENİ YOL, Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkürler.
İYİ Parti Grubu adına Manisa Milletvekili Şenol Sunat.
Sayın Sunat, buyurun. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
İYİ PARTİ GRUBU ADINA ŞENOL SUNAT (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; YENİ YOL grup önerisi üzerine İYİ Parti adına söz almış bulunuyorum. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Evet, bugün Sözcü TV'ye sabahın köründe operasyon yapıldı ve kayyum atandı. Bu durum, fon vurgunu konuşulmasın, fon soyguncuları konuşulmasın, emekli konuşulmasın, zeytinci konuşulmasın, öğrenci konuşulmasın, milletin feryadı duyulmasın diye medyanın boğazına basma girişimidir. Hakikatin üzerini kayyumlarla örtemezsiniz. Ne yaparsanız yapın Türk milletini susturamayacaksınız.
Değerli milletvekilleri, iktidarın uyguladığı plansız tarım politikaları, akıl dışı ihracat yasakları, çiftçi düşmanı ithalat politikaları yüzünden bugün zeytin üreticisi perişandır, sanayicisi perişandır, ihracatçısı perişandır. Bu iktidar zeytinyağı 7,5 euro iken iç piyasada fiyat artıyor diye ihracata yasak koymadı mı? Tunus ve Suriye gibi ülkelerden zeytinyağı ithal etmedi mi? Dış pazarlarımızı kendi eliyle rakip ülkelere teslim etmedi mi? Dün kapımızda sıra bekleyen ülkelere bugün mal satamıyoruz; eserinizle övünün!
Değerli milletvekilleri, hayvan yemi kilosunun 21 lira olduğu bir ülkede zeytinin kilosu 10 liraya kadar düşer mi? Çiftçi zeytini satamadığından hayvanlarına yem diye döküyor. Ey iktidar, bundan da mı utanmıyorsunuz?
Bakın, Bursalı bir çiftçimiz isyan ediyor "Benim malım satılmayınca devlet bana sadaka vermesin, ben medine dilencisi değilim." diyor. Fon vurgunuyla milyonları götüren foncular, duydunuz mu bu sözleri? Çiftçiyi çaresiz bırakmaya hakkınız var mı? Türk çiftçisinin hakkını korumak iktidarın görevidir; görevinizi yapın.
Sayın milletvekilleri, bakın, İspanya Tarım Bakanlığı, üreticisini korumak ve fiyat düşüşünü engellemek için üretimin yüzde 12'sini piyasadan çekti yani stok yaptı. Biz ne yaptık? Tonlarca zeytin var; ne bir stok sistemi var ne bir müdahale alımı var ne ihracata destek var.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
ŞENOL SUNAT (Devamla) - Ancak kafasını kuma gömen, makamında saklanan, beceriksiz bir Tarım Bakanımız var. Tarla ile market arasındaki uçurumu denetleyin, üretici kooperatiflerinin finansman sorununu çözün, çiftçiyi destekleyin, ihracata acilen destek paketi açıklayın.
Manisalı çiftçimize, Egeli ve Akdenizli üreticimize destek olmak için bu önergeye destek verin sayın milletvekilleri. Çok umurunuzda gözükmüyor ama...
Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Manisa Milletvekili Sayın Selma Aliye Kavaf.
Buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA SELMA ALİYE KAVAF (Manisa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Akhisar Ticaret Borsasının 16 Kasım tarihli bülteninde 1 kilo yağlık zeytinin fiyatı 16 lira, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi tespitine göre 1 kilo zeytinin maliyeti 50 ila 70 lira; aradaki farkı çiftçi cebinden ödüyor. Bu yıl dallar zeytinden eğiliyor, konseyin tahmini 4 milyon 30 bin ton; tutarsa tüm zamanların rekoru. Bereket var ama bereketin hayrı üreticiye yansımıyor. Zeytinyağında tablo farklı değil. Konseyin hesabıyla zeytinyağının kilosu en az 240 liraya mal oluyor. Akhisar Borsasının aynı bülteninde üreticinin sattığı natürel zeytinyağının gördüğü en yüksek fiyat 230 lira. Akhisar'da en iyi fiyat bile en düşük maliyetin altında. Marmarabirlik'in 16 Kasım listesinde sofralık zeytinin en irisi için yazan rakam geçen yılın aynısı, 160 lira. Yağlık zeytine geçen yıl 53 lira veren birlik, bu yıl 40 lira veriyor. Bu gidişin ilk işareti ekimde Akhisar'dan geldi; bir hafta süren hasat boykotu. Konsey başkanının uyarısı da açık; "Bu fiyatlar sürerse beklenen ürünün yüzde 30'una hatta 50'sine el değmeyebilir, emek dalda kalır." Zeytin dedenin dikip torunun yediği ağaçtır. Biz bugün sahip çıkmazsak torunlara ağaç değil hatırası kalır. Bereket dalda kalıyorsa kusur ne ağaçta ne de üreticidedir; kusur, ağacı da çiftçiyi de yalnız bırakandadır.
Peki, bu tabloda iktidarın payı ne? Planlı üretim desteğinin listesine zeytini almadınız. Zeytinciye dekar başına 367 lira temel destek ayırdınız, onu da gelecek yılın bütçesine bıraktınız. 1998'de bir kilo zeytinyağı üreticiye 40 sent prim kazandırıyordu, 2024'te eline geçen 3 sent bile değildi. Bugün tek kuruş prim alamıyor. Yetmedi, 7554 sayılı Kanun'la zeytinlikleri maden alanına açtınız. Bu yüzden 260 milletvekili Anayasa Mahkemesinin kapısını çaldı. Ne yapılacağını üretici size yazıyor. Ağustosta TARİŞ ve Ege ziraat odaları Hazine ve Maliye Bakanlığına dilekçe verdi, "Zeytinyağına kiloda 50 lira prim..." Konseyin listesi de önünüzde, zeytinyağına kiloda yaklaşık 1 euro, sofralık zeytine 20 sent fark ödemesi, kooperatifler eliyle stoklama, ihracat iadesi.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
SELMA ALİYE KAVAF (Devamla) - Değerli milletvekilleri, Tunus zeytinyağının yılda 56.700 ton kadarı Avrupa'ya gümrük ödemeden giriyor. Bizim kotamız neden hâlâ 100 ton? Değerli milletvekilleri, ben 30 milyonu aşkın zeytin ağacıyla da sofralık zeytin üretimiyle de Türkiye'nin birincisi olan Manisa Milletvekiliyim. Akhisar'da, Saruhanlı'da, Gölmarmara'da, Kırkağaç'ta, Soma'da üreticinin aklındaki soru aynı, daldaki zeytinin akıbeti ne olacak? Aydın'da, İzmir'de, Muğla'da, Balıkesir'de, Bursa'da, Hatay'da da aynı soru soruluyor. Zeytine ölmez ağaç derler, ağaç ölmez, doğru ama zeytinci ölümsüz değil. Ağaç bin yıl bekler, çiftçi bir hasat daha bekleyemez. Çağrımız açık, primi geri getirin, kooperatifi güçlendirin, zeytinliği madene kurban etmeyin.
Zeytin dalda üretici darda kalmasın diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Van Milletvekili Sayın Sinan Çiftyürek, buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
DEM PARTİ GRUBU ADINA SİNAN ÇİFTYÜREK (Van) - Sayın Başkan, sayın vekiller; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
YENİ YOL Grubunun önerisinin lehinde konuşacağım. Önce bir, kısaca bir şeye değinmek istiyorum. Son on beş, yirmi gündür gerek iktidar gerek devlet kanadından gelen açıklamalar, özellikle çözüm sürecine ilişkin bu tek ayaklı yürümez yani silahsızlanma meseleyi çözmez, mutlaka demokratikleşme ve reform alanında da adımların atılması gerektiği yönündeki açıklamalar gerek bizde gerek kamuoyunda beklenti yaratmıştır demokratikleşmeye dönük kimi adımlarının atılacağına dair fakat o da ne? Biz demokratikleşmeyi beklerken tam tersine, son günlerde peş peşe antidemokratik uygulamalar yağmur gibi geliyor. Bunların başında, e, hani "Düz ovada siyaset yapın." diyordunuz, tamamıyla sivil demokratik kadrolar bir oluşum oluşturdular, Kürdistan Ulusal İttifakı adıyla, HEVBENDİ diye söz kurdular, bu sabah başlandı bir operasyon, bu devam ediyor, bu uygulamayı kınıyorum. Bu söz konusu sivil siyaset kadrosunun serbest bırakılması gerektiğini düşünüyoruz ve çağrıda bulunuyoruz.
İkincisi, ya, bu cezaevindeki idare ve gözlem kurulları hakikaten tuz kokmaya başladı, Hükûmetin bunun üzerine düşünmesi lazım. Özellikle Sincan Cezaevindeki kadın tutsaklara dönük uygulamalar, politikalar kabul edilemez. Yani şunu bir düşünün: On yıl yatan, yirmi yıl yatan, otuz yıl yatan bir tutukludan tam da bırakılması gündemdeyken nedamet beklemek saçmadır yani. Yanlış olmak bir yana ayrıca saçmadır. Ben yirmi yıl yatmışım, tam da çıkaracağım zaman siz benden nedamet beklersiniz, bu olur mu? Bu insan onuruna yakışır mı? Hükûmetin bu uygulama üzerine düşünmesi lazım.
Son olarak, kayyumların hani tam da bitmesi lazımdı bu çözüm sürecinde. E, yine kayyumla yüzleşildi. Bu kez yine basının bir kanadı olarak Sözcü TV kapatıldı. Biz bu uygulamayı doğru bulmuyoruz. Partinin adında "adalet" kelimesi var: Adalet ve Kalkınma Partisi ama uygular despotizmi hatırlatıyor bize. Hükûmetin, AK PARTİ'nin bunun üzerine düşünmesini istiyorum.
Bu önergenin kendisine gelince, zeytin üreticileri ve zeytinyağı üreticilerinin yüzleştiği sorunlar tarım alanındaki sorunların bütününden ayrı değildir, onların yüzleştiği sorunların bir parçasıdır. Bunların başında tarım hakkettiği desteği bütçeden alamıyor, genel olarak Tarım Bakanlığı bunun parçası olarak zeytin üreticileri ve zeytinyağı üreticilerinin ise özellikle desteklenme programlarının son derece düşük olmasından şikâyetçiler.
İkincisi, zaman zaman dile getirdik biz bunu, nedir bu? Ülke baştan başa tamamıyla bu maden şirketlerinin uygulama sahasına, rant sahasına dönüştürüldü.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SİNAN ÇİFTYÜREK (Devamla) - Bu konu tarım üreticilerini de ciddi olarak etkiliyor, bunun üzerine düşünülmesi lazım.
Üçüncüsü, dile getirildi. Üretici bütün girdiler yüzde 60-70 pahalı olmasına rağmen üretiyor fakat pazarlamaya gelince ya düşük fiyatla satmak zorunda kalıyor ya da satamıyor, bekliyor. Dolayısıyla, üretici mağdur durumda, zarar ediyor. Ürün bol yine üretici ya satamıyor ya da düşük fiyatla sattığı için kim kazanıyor? Arada aracı, tefeci kazanıyor; üretici yine buradan hem kendisi yararlanamıyor hem de tüketici bundan yararlanamıyor. Dolayısıyla, hani marketlerde 50 olan tarlada 5; 5 liraya alıyor tüccar tefeci markete gelince 50 liraya yansıyan bu farkın kapatılması lazım. Bu bakımdan bir yasa Meclise gelecekti, dileriz bir an evvel bu yasa Meclise gelir, bu 5 liraya al, 50 liraya sat gibi aradaki muazzam farkın kapatılması için Hükûmet bir adım atsın dileğimizi dile getiriyorum.
Sağ olun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına Aydın Milletvekili Sayın Evrim Karakoz.
Buyurun. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
YENİ PARTİ GRUBU ADINA EVRİM KARAKOZ (Aydın) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; zeytin sezonundayız. Bu sene zeytinyağı ve zeytin üretiminde rekor yılı beklentisi vardı ancak AKP'nin beceriksiz ve başarısız tarım politikaları yüzünden rekor yılı zarar yılına, kriz yılına dönmüş durumda.
Türkiye'miz zeytin ve zeytinyağında bereketli bir ülke. Türkiye'mizin dört yanında Hatay'dan Balıkesir'e, Balıkesir'den Manisa'ya, Manisa'dan Aydın'a kadar tüm zeytin ve zeytinyağı üreticilerimiz şu anda maliyetlerden dolayı, özellikle işçilik maliyetlerinden dolayı bahçelerine girip zeytinlerini toplayamıyorlar çünkü zeytinlerini toplasalar maliyetler yüzünden zarar ediyorlar, batıyorlar, iflas etme noktasına geliyorlar. Diğer taraftan, çiftçilerimizden zeytini 15-20 liraya alınırken, çiftçilerimiz zarar ederken,marketlerde zeytin bu alım fiyatının en az 10 katına satılıyor. Vatandaşımız da ucuz bir şekilde zeytin ve zeytinyağı satın alamıyor.
Dünyanın en kaliteli zeytin ve zeytinyağına sahibiz ama bunu ihraç edemiyoruz çünkü diğer piyasalarla yarışamıyoruz. Daha önce de bu kürsülerden söyledik. Avrupa'da, rakibimiz olan Avrupa'da zeytinyağının litresinde 50 lira destek verilirken maalesef ülkemizde zeytine ve zeytinyağına destek verilmiyor. Diğer taraftan, AKP'nin başarısız politikalarıyla aniden zeytinyağına ihracat yasakları geliyor. Vatandaşımızın depolarında zeytin ve zeytinyağı varken serbest bir şekilde zeytin ve zeytinyağı ithalatına izin veriliyor. Kaçak zeytin ve zeytinyağı da başka bir problem.
Şimdi, zeytinlik, zeytin ve zeytinyağcılıkla uğraşıyorsunuz diyelim; bunun budama maliyeti var, bunun sürme maliyeti var, bunun ilaç maliyeti var, bunun gübre maliyeti var, bunun özellikle işçilik maliyeti var, zeytinyağı üretiyorsanız da bunun bir zeytinyağı sıkım maliyeti var.
Bakın, 2025 yılından bir örnek verelim: Mazot 50-60 lirayken 2026 Kasım ayında 95-100 lira. 2024 yılında kalitesi en düşük zeytin 60 liraya satın alınırken bugün kalitesi en düşük zeytin 15-20 liraya düşmüş durumda. Gelin, siz bu işin içinden çıkın. Örneğin Aydın'da bir dostum var, çiftçilikle uğraşıyor, gece gündüz çalışıyor, modern tarım teknikleri uyguluyor. Bu sene, bu arkadaşımız, silajlık mısır ekti, zarar etti; inciri vardı, incirden zarar etti; narenciyesi vardı, narenciyeden zarar etti...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
EVRİM KARAKOZ (Devamla) - ...zeytini vardı, zeytini tarlada kaldı; kısacası, üretmeye çalıştı, çalışmaya çalıştı, direnmeye çalıştı ancak AKP iktidarı yüzünden bunu başaramadı.
Biz Yeni Parti grubu olarak YENİ YOL Partisinin vermiş olduğu grup önergesini destekliyoruz ve söz veriyoruz: Yeni Parti iktidarında çiftçimizin yüzünü güldüreceğiz; dane zeytinde 20 lira, zeytinyağında da litrede 50 lira destek vereceğiz.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Kilis Milletvekili Sayın Ahmet Salih Dal.
Buyurun. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AK PARTİ GRUBU ADINA AHMET SALİH DAL (Kilis) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; YENİ YOL Grubu tarafından zeytin ve zeytinyağı sektörüne ilişkin verilen önerge üzerine söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Öncelikle şunu ifade etmek isterim ki Akdeniz kökenli olan zeytin insanlara Allah'ın bir armağanı olarak kabul edilmiş ve tarihte kralların asası, din adamlarının kutsal yağı, barışın ve onurun simgesi olmuştur. Tarihî gelişimi içinde birçok efsaneye kaynak olan zeytin, beyaz bir güvercinin Nuh'un Gemisi'ne tufan sonrası canlılık belirtisi olarak ağzında zeytin dalıyla dönmesi nedeniyle yüzyıllardır barışın simgesi olarak kabul edilmektedir. Zeytin bu toprakların bereketidir, kültürümüzün bir parçasıdır, üreticimizin alın teridir. Biz de Sayın Cumhurbaşkanımızın önderliğinde zeytin ve zeytinyağıyla ilgili tüm konulara bu minvalde bakıyoruz.
Ülkemizin tarımsal üretim kapasitesinin korunması, temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin sağlanması, üreticimizin desteklenmesi ve vatandaşlarımızın yeterli, sağlıklı ve güvenilir gıdaya ulaşabilmelerinin teminat altına alınması bizim için vazgeçilmez bir hedeftir. Bu bakımdan, tarım ve gıda güvenliğini ekonomik bir faaliyet alanı olmanın ötesinde stratejik bir devlet politikası olarak ele alıyoruz. Ülkemizin tarımsal üretiminde, kırsal kalkınmasında, dış ticaretinde ve beslenme kültüründe önemli bir yere sahip olan zeytin ve zeytinyağı sektörünü desteklemeye devam edeceğiz. Kabaca bahsetmek gerekirse her yıl dekar başı maddi destek verilmesi, organik tarım desteği, iyi tarım uygulamaları desteği, gübre desteği, biyoteknik mücadele desteği, sertifikalı fidan kullanımı ve lisanslı depolarda depolama desteği, ekipman desteği, mazot ve gübre destekleri, kırsal kalkınma yatırımları destekleri ve IPARD destekleri kapsamında üreticilerimiz desteklenmektedir. Ülkemizde zeytin ve zeytinyağı rekoltesi, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi koordinasyonunda Tarım ve Orman Bakanlığıyla iş birliği içerisinde hesaplanmaktadır. Hazırlanan rapor, hasat dönemi öncesinde düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılarak hem üreticinin hem de tüketicinin gerekli planlamayı yapmasını sağlamaktadır. Halkımızın sağlığı ve üreticimizin desteklenmesi en öncelikli konumuz olup zeytinyağı tüketimini artıracak önlemlerin alınması, taklit ve tağşiş faaliyetlerine karşı denetimlerin güçlendirilmesi, zeytinlik alanların korunması, tarımsal sigorta kapsamının genişletilmesi ve üretim yan ürünlerinin ekonomiye kazandırılması adına çalışmalarımız aralıksız devam etmektedir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın lütfen.
AHMET SALİH DAL (Devamla) - Unutmayalım ki zeytin ağacını korumak yalnızca bir ağacı değil, emeği, üretimi, kültürü ve geleceğimizi korumaktır. Bu vesileyle, alın teriyle toprağımızı bereketlendiren bütün zeytin üreticilerimize teşekkür ediyor, hasat sezonunun ülkemiz ve memleketim Kilis için bereketli ve hayırlı kazançlar temenni ediyorum.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri kabul edilmemiştir.
İYİ Parti Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım.
Okutuyorum:
17/11/2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Danışma Kurulu 17/11/2026 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.
|
| Uğur Poyraz |
|
| Antalya |
|
| Grup Başkan Vekili |
Öneri:
Grup Başkan Vekili ve Antalya Milletvekili Uğur Poyraz tarafından Türkiye'de basın kuruluşlarına yönelik kayyım uygulamalarının basın ve ifade özgürlüğü üzerindeki etkilerinin araştırılması, medya kuruluşlarının editöryal bağımsızlığına yönelik müdahalelerin tespit edilmesi, halkın haber alma hakkının korunması ve basın özgürlüğünün güvence altına alınması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla 17/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak, görüşmelerinin 17/11/2026 Salı günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.
BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere İYİ Parti Grubu adına Tekirdağ Milletvekili Sayın Selcan Taşcı. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
İYİ PARTİ GRUBU ADINA SELCAN TAŞCI (Tekirdağ) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; naif bir anıma denk geldi herhâlde, bir ara ciddi ciddi Sözcü TV'ye yapılan operasyonun hukuka ne kadar aykırı olduğunu anlatmayı planladım. Kayyıma gerekçe gösterilen suçlardan yapılan yargılama hükmünün Yargıtayca bozulduğunu falan anlatacaktım burada, Anayasa madde 28'i, Anayasa madde 30'u hatırlatacaktım, sonra bir beyanat gördüm, ortağınız demiş ki kayyım atamasıyla ilgili "Sebep ve sonuçlarını orada her akşam konuşmalarına dikkat etmeden her şeyi konuşan insanlara sormak lazım." Neymiş demek ki meselenin terörün finansmanıyla, hesapla kitapla ilgisi yokmuş, ortağınızı itiraf etti. Neymiş mesele? Mesele Sözcü TV'nin yayınlarıymış, yayınların içeriğiymiş. Bu itiraf üzerine İçişleri Bakanı da, Adalet Bakanı da yemeden içmeden kendisine teşekkür ziyaretine gittiğine göre de neymiş, bu iktidarın hoşuna gitmeyecek şekilde konuşanı, parmak kaldırmadan, iktidardan izin almadan konuşanı susturmak operasyonuymuş aslında.
Bu arada, gördünüz değil mi kime bastırdıklarını Sözcü TV'yi? TEM Şubeye bastırdılar. Ben Sözcü TV ekranında hiç bugüne kadar terörist konuşturduklarını görmedim ama TRT'de gördüm. TRT'de kırmızı bültenle aranan PKK'lı teröriste mikrofon uzatıldığını gördüm. TRT'de bebek katilinin mesajlarının övüldüğünü, mektuplarının okunduğunu gördüm. TRT'de 50 binden fazla insanı katleden aşağılık katilin "sayın" diye anıldığını gördüm. TRT'de FETÖ'nün çift kimlikli maşası haham imama naklen kumpas tezgâhlattıklarını gördüm. TRT'de 15 Temmuzdan sonra üstelik de FETÖ'başına şiir yazan, PKK'başına övgü düzen, devleti seri katillikle itham eden bir şuur yoksununun yönetici yapıldığını gördüm ama bu sabaha karşı Sözcü TV'nin etrafını kuşatmış hâlde gördüğüm terörle mücadele ekiplerini bir gün bile TRT'nin etrafında görmedim.
Değerli milletvekilleri, ortalama demokrasilerde gazetecilik nasıl bir gündemin konusu diye baktım da yapay zekâ, teknolojik dönüşüm üzerinden tartışıyor dünya bu mesleği son dönemde; "podcast"leri, veri gazeteciliğini, yeni gelir modellerini, bu dönüşümün esas alındığı kanuni düzenlemeleri. Hükûmetlerinin algoritma emperyalizmi karşısındaki pozisyonu gibi bir dertleri var mesela uzak diyarlardaki gazetecilerin, Türk gazetecilerinse -on beş yıllık bir flashback yapalım- vergi cezaları, ilan ambargoları, TMSF el koymaları, tutuklamalar, yargısız infazlar, kafa göz kırmalar, hatta öldürmeler, gün ortasında karanlık suikastlar.
Çok kısa süre önce kendi çalıştığı Halk TV'de benzer bir hukuksuzluğa muhatap olan gazeteci Ece Üner bu zifiri karanlık günün ilk saatlerinde durumu en yalın hâliyle özetledi: "Gazeteciler sadece işlerini değil mesleklerini kaybetti." Olan tam da bu. Sabah-ATV Grubunun Çalık'a satışı, oradan Kalyona devri, Star ve Çukurova Grubunun satışı, Doğan Medyanın Demirörene devri. Böyle böyle gazeteciliğin yerine yağcılık ikame edildi, borazancılık ikame edildi; FETÖ kumpaslarında beşinci kol elemanlığı, casusluk ikame edildi; PKK açılımlarında ulaklık ikame edildi. Hasan Tahsinlerin, Uğur Mumcuların, Abdi İpekçilerin, Bekir Coşkunların, Deniz Somların, Bilaların, Kışlalıların, Necdet Sevinçlerin mirası suç hâline getirildi. Ben çok endişe duyuyorum, gazetecilik acaba nasıl öğretiliyor en az basın kadar hürriyetini kaybeden akademide? Çünkü gazetecilik yağdanlık olmak demek değildir, propagandistlik değildir, sürahinin etrafındaki bardaklar gibi bir kişinin iki dudağının önüne nizami dizilerek yapılmaz gazetecilik. İtinayla ters "L" pozisyonu alıp da eğilerek yapılmaz, bükülerek yapılmaz gücün karşısında. Gazetecilik tasmayla yapılmaz. Bir ülke, basının cenaze namazını kaldırmakta bu denli ısrarcıysa eğer, gazetecilerin işsizliği olmaz bunun tek sonucu, gazetecilerin tutsaklığı olmaz. Bunun sonucu, basın hürriyeti doğru risk analizi için veri güvenliğinin de hukuk güvenliğinin de teminatı sayıldığından yatırımcının kaçması olur bu ülkeden. Basın hürriyeti, yolsuzlukla mücadeleyi güçlendiren, erken uyarı sistemi vazifesi görerek büyük krizleri önleyen, bilgi ekonomisini geliştiren bir etkiye de tekabül ettiğinden gasbı, kalkınmayı sakatlar.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
SELCAN TAŞCI (Devamla) - Bitiriyorum.
Basın hürriyeti, kamu denetimine, çok sesliliğe delil olduğundan kaybı, meşruiyet sorunu doğurur yok edildikleri yönetimlerde. Dolayısıyla size sürekli ne kadar gerilediğimizi bildirdiğimiz endekslerdeki yerle zorumuz bu bizim, bu önergeyi kabul etmenizi beklerken zorumuz bu. Yoksa 163'üncü sıranın manzarasını beğenmiyor da şikâyet ediyor değiliz. Gazetecilere hürriyetin bedeli diye ödetmeye çalıştığınızın misliyle fazlasını 86 milyon ödeyecek, siz dâhil. Biz ülkeyi kıyısına getirdiğiniz uçurumun ucunda bir el freni arıyoruz eğer onu da kırıp dökmediyseniz. Dolayısıyla o el frenini bulabilmek ve de çekebilmek için her birinizden bu önergeye destek bekliyoruz.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Yeni Yol Partisi Grubu adına Hatay Milletvekili Sayın Necmettin Çalışkan.
Buyurun. (YENİ YOL sıralarından alkışlar)
YENİ YOL GRUBU ADINA NECMETTİN ÇALIŞKAN (Hatay) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; felaket günler yaşıyoruz. Bilelim ki televizyonları kapatmak, gazetecileri tutuklamak ancak acizliktir, korkunun egemenliğidir. Ülkemizde her yeni kayyım atandığında, her yeni baskın yapıldığında bilelim ki ülkenin itibarı sıfırlanıyor. Değişik bir rejime doğru gidişin ayak seslerini AK PARTİ iktidarının yaptığı bu icraatlarla anlıyoruz.
Değerli milletvekilleri, şu çok iyi bilinmeli ki sokakları susturarak, siyasetçiye baskı yaparak, ekranları karartarak yapılan iş, muhalefetin sesini kısmak iktidarın kendi ayağına kurşun sıkmasıdır, kendi eliyle kendi ipini çekmesidir. Artık, şu yapılan icraatlarla iktidar, kendi meşruiyetini de sorgulatır hâle gelmiştir. Anayasa basının hür olması gerektiğine hükmettiği hâlde, bugün sansür kurumsallaşmış bir hâle gelmiştir. Öyle görünüyor ki ülkede muhalif tek bir yayın organı bırakılmayıncaya kadar hepsine tek tek el konulacak. Belli ki fon soygunu AK PARTİ'nin kimyasını bozdu, gündem değiştirme çabasıyla her geçen gün yeni yeni tuşlara basıyor.
Değerli milletvekilleri, bugün, ülkemizde yerelden ulusala bütün medyanın sansür ağıyla karartıldığı etki ajanlığı, dezenformasyon benzeri hususları görüyoruz. Ne yazık ki artık mahkemeler yetmiyor, BTK'siyle, Siber Güvenlik Başkanlığıyla, Basın İlan Kurumuyla bürokratik oligarşinin en derin hâkimiyetinin olduğu günleri yaşıyoruz ve bu tutuklamalar da ciddiyetten uzak. Bir futbolcu transfer olacakmış, dolar 10 lira olacakmış, bakan değişecekmiş; bu haberi veren gazeteciler susturuluyor, hapse atılıyor. Evet, sadece bunlar da değil, sosyal medyada bir taraftan erişim engeli, yayın durdurma, içerik kaldırma gibi pek çok hususu görüyoruz. AK PARTİ iktidarının kelime dağarcığı "el koy", "yasakla", "engelle", "kapat", "hapse at" ne yazık ki bunların dışında bir kelime bilmiyoruz. Buradan iktidara şu soruyu sormak isterim çok merak ettiğim için: Gerçekten, şu basına yapılan operasyonların talimatını siz mi veriyorsunuz, yoksa size rağmen mi bu operasyonlar yapılıyor?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - Sorunun cevabı gerçekten çok önemli. Bu talimatları siz veriyorsanız çok kötü ama eğer size rağmen yapılıyorsa bilesiniz ki artık siz yoksunuz. Bugün AK PARTİ iktidar değil, iktidarı gizli eller yönetiyor; bunu da bu arkadaşlara bu vesileyle tekrar hatırlatmak isterim.
Şunu net söylemeli ki artık ülkemiz, bugüne kadar eleştirdiğimiz ne kadar çok tek parti, istibdat dönemleri varsa hepsini fazlasıyla arıyor ve bunlar eğer sizin talimatınızla oluyorsa bir kez daha kötü. Evet, siz kendi elinizle kendi kuyunuzu kazıyorsunuz, bu yaptıklarınızın hepsi bumerang gibi bir gün gelip dönecek.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Devamla) - Basına karışmayın, ülkedeki özgürlüğe, muhalefete karışmayın; ülkemiz özgürlüğe layık.
Bu vesileyle bu araştırmayı destekliyoruz. (YENİ YOL, İYİ Parti ve CHP sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın Deniz Demir.
Buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA DENİZ DEMİR (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce Meclisimizi ve tüm vatandaşlarımızı saygıyla selamlıyorum.
Bugün burada demokrasimizin, cumhuriyetimizin ve millî iradenin en temel dayanaklarından biri olan basın özgürlüğünün her geçen gün daha fazla sınırlandırılmasını konuşmak için huzurunuzdayım.
Öncelikle, altını kalın harflerle çizmek isterim ki basın özgürlüğü, yalnızca gazetecilerin mesleki haklarını koruyan sıradan bir imtiyaz değildir. Basın özgürlüğü, halkın gerçekleri öğrenme, sorgulama, iktidarı denetleme ve doğru bilgiye ulaşma hakkının anayasal güvencesidir. Çünkü özgür basın demokrasimizin vazgeçilmez unsurlarından biridir. Basının susturulduğu, gazetecilerin baskı altına alındığı bir ülkede halkın haber alma hakkından, şeffaflıktan ve demokratik denetimden söz edilemez. Şöyle soralım: Özgür basın yoksa kamuoyu denetimi olur mu? Olamaz. Kamuoyu denetiminin olmadığı yerde demokrasiden, şeffaflıktan ve hukukun üstünlüğünden söz edilebilir mi? Elbette edilemez.
Değerli milletvekilleri, üzülerek, büyük bir kaygıyla ifade ediyorum ki Türkiye basının özgürce görev yapabildiği, fikirlerin korkusuzca tartışıldığı bir ülke olmaktan uzaklaşmış, gazetecilik mesleği neredeyse yapılamaz duruma getirilmiştir. Muhalif sesleri kısmak, eleştirel gazeteciliği susturmak ve bu büyük milleti tek sesli bir enformasyon yapısına mahkûm etmek son derece yanlıştır. Bunun en son örneklerinden birini bugün Sözcü TV ve internet sitesine kayyum atanması sürecinde açıkça yaşamaktayız. Medya organlarına kayyum eliyle el konulması bağımsız yargı ilkelerine, mülkiyet hakkına ve evrensel basın özgürlüğü standartlarına vurulmuş bir darbedir. Demokrasimizin güvencesi olan Anayasa'mızın hükümleri çok açıktır. Temel hak ve hürriyetleri devletin keyfî müdahalelerine karşı korumak için konulan bu net kurallara rağmen bugün ortaya çıkan bu tablo ülkemize, Meclisimize ve köklü geleneklerimize uymamaktadır.
Değerli milletvekilleri, bir ülkenin uluslararası itibarı ekonomisinin büyüklüğüyle olduğu kadar basının ne kadar özgür olduğuyla ölçülür. Böyle bir iklimde ne derinleşen ekonomik krizler çözülebilir ne yolsuzluklar engellenebilir ne de bu ülkede adaletin tesisi sağlanabilir. Basının sustuğu yerde çürümüşlük başlar. Bizler hakikatin yıkılmaz savunucusu olan ve her koşulda gerçeğin peşinden koşan onurlu gazetecilerin sonuna kadar yanındayız. Bu gerekçelerle grubumuzun bu konudaki duruşunu tekrarlıyor, İYİ Partinin grup önerisini desteklediğimizi ifade ediyorum.
Kimseden korkmayan, kalemini kiraya vermeyen, hakikati haykırmaktan bir an olsun vazgeçmeyen tüm basın emekçileri ve meslek örgütlerini en içten duygularımla selamlıyor, yüce Meclisimizi saygıyla selamlıyorum. (CHP, İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Celal Fırat.
Sayın Fırat, buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
DEM PARTİ GRUBU ADINA CELAL FIRAT (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün Sözcü TV ve sozcu.com.tr'ye yönelik kayyum kararını konuşuyoruz. Öncelikle bütün basın emekçilerine geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz.
Sözcü TV'nin yayın çizgisi ile bizim siyasi düşüncelerimizin pek çok noktada ayrıştığı biliniyor. Ancak biz bugün bir yayın kuruluşunun siyasi çizgisini değil, basın özgürlüğünü ve halkın haber alma hakkını savunmak zorundayız.
Değerli milletvekilleri, bu ülkede kayyum uygulamalarının uzun bir geçmişi var. Biz bu uygulamaları yıllardır eleştirirken herkes aynı kaygıyı taşımıyordu, hatta kimi zaman demokratik iradeye yönelik müdahalelerin ne kadar gerekli olduğunu anlatmak için uzun uzun yayınlar yapılıyordu. Demek ki bazı meseleleri anlamak için yalnızca başkasının başına gelmesini beklememek gerekiyor. Oysa hukukun şöyle bir özelliği var: Bugün bir başkasına uygulanmasını makul gördüğünüz yöntem yarın sizin kapınızı çaldığı zaman söylediklerinizin değeri kalmıyor. Biz o kapı çalındığında sevinmiyoruz, sevinmeyiz de çünkü bizim itirazımız kapının kime ait olduğuna değil, o kapıyı çalan anlayışadır. Ama burada hepimizin yapması gereken bir muhasebe var: Bir belediyenin seçilmiş yönetimine müdahale edildiğinde demokrasinin zarar görmediğini düşünenler, bugün bir yayın kuruluşunun yönetimine müdahale edildiğinde basın özgürlüğünün neden zarar gördüğünü daha iyi anlayabiliyorlar. Bu iki uygulama da hukuken aynı olmayabilir fakat özgürlükleri yalnızca kendimiz için savunmanın nasıl bir çıkmaza yol açtığını göstermeleri bakımından birlikte düşünmenin yollarını hepimiz bulmalıyız. Biz bugün kimsenin yaşadığı hukuksuzluktan kendimize haklılık payı çıkarmıyoruz. Yalnızca şunu hatırlatıyoruz: Bir başkasının hakkı ihlal edilirken sessiz kalmak kendi hakkımızın güvencesini zayıflatır, zayıflatıyor. Ve umuyoruz ki bugün yaşananlar yalnızca bir mağduriyet tartışması değil geçmişte başkalarının yaşadıklarını da yeniden düşünmeye vesile olur.
Değerli milletvekilleri, Anayasa’nın 28'inci maddesi basının özgür olduğunu ve sansür edilemeyeceğini, 13'üncü maddesi ise temel haklara getirilen sınırlamaların demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkelerine aykırı olmayacağını söyler. Elbette ki hiçbir kurum hukuki denetimin dışında değildir ancak bir soruşturmanın varlığı bir yayın kuruluşunun yönetimine müdahalenin kendiliğinden gerekli ve ölçülü olduğunu göstermez. Bir televizyon kanalının yönetimine müdahale edildiğinde gazetelerin meslek bağımsızlığı nasıl korunacaktır? Halkın farklı haber kaynaklarına ulaşma hakkı nasıl güvence altına alınacaktır? Çünkü basın özgürlüğü yalnızca gazetecilerin mesleki hakkı değildir, toplumun kendi geleceği hakkında bilgi sahibi olabilmesinin, siyasal tercihlerini özgürce oluşturabilmesinin güvencesidir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
CELAL FIRAT (Devamla) - Peki, çözüm nedir? Çözüm, her bir müdahaleden sonra yeniden özgürlük talep etmek değildir, bu müdahaleleri keyfî biçimde mümkün kılan koşulları ortadan kaldırmaktır, yargı bağımsızlığını güçlendirmektir. Basının bağımsızlığını güvence altına almak ve temel haklara yönelik müdahaleleri etkili yargısal denetime tabi tutmak zorundayız. Çünkü demokrasi yalnızca bizim gibi düşünenlerin özgür olduğu bir düzen değildir, birbirine itiraz eden insanların da eşit haklarla yaşayabilmesinin güvencesidir. Biz herkesin aynı düşündüğü bir memleket, bir ülke istemiyoruz. Birbirine itiraz eden insanların da korkmadan yaşayabileceği, fikirlere tahammül edebileceği demokratik bir ülke istiyoruz. Bunu memlekete getirene kadar mücadele edeceğiz diyoruz.
Genel kurulu saygıyla selamlıyorum.
Aşk ile... (DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına Eskişehir Milletvekili Sayın Utku Çakırözer.
Buyurun. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
YENİ PARTİ GRUBU ADINA UTKU ÇAKIRÖZER (Eskişehir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu sabah halkın haber alma hakkına darbe yapıldı, basın özgürlüğüne darbe yapıldı. Türkiye'nin her evde açık kanalı Sözcü TV'ye ve günde 3 milyon kişinin haber için başvurduğu "sozcu.com.tr"ye kayyum atandı. Gerekçe belli: Sözcü fon kurbanıdır. Bakmayın siz, FETÖ'ymüş, şuymuş buymuş. Evet, 2017'de Sözcü Gazetesi'ne, yazarları Emin Çölaşan, Necati Doğru, Metin Yılmaz hakkında FETÖ davası açılmış, mahkûmiyet kararları verilmiş ama bu karara imza atanlar rezil olmuştu, Yargıtay oy birliğiyle bozmuş ve hepsi beraat etmişti.
Peki, bu kayyum nereden çıktı? Davanın açıldığı tarihte Sözcü TV kurulmamış bile. Madem patronu silahlı terör örgütü yöneticisiydi, o zaman 2023'te televizyon lisansını nasıl verdiniz bu kişiye? Bu karşımızda olan hukuksuzluğun dik âlâsıdır. Ben size gerçeği söyleyeyim: Bir ay önce Halk TV'yi neden kararttıysanız Sözcü TV'ye debu sabah kayyumu o yüzden gönderdiniz. Sayın Bahçeli de zaten "Her akşam konuştuklarınıza dikkat edin." diyerek operasyonun gerekçesini açıkça ortaya koydu. Mesele fon vurgunudur, Sözcü fon kurbanıdır. Yaptığınız soygun, yaptığınız vurgun bilinmesin, konuşulmasın paniğindesiniz. Mesele, milyonların Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nu hukuksuzca zindanda tutma ve İstanbul Büyükşehir Belediyemize çökme planlarınızdır. Mesele, gümbür gümbür gelen Yeni Partimizin, Özgür Özel liderliğinde kurulacak Türkiye ittifakının iktidar yürüyüşüdür. Çok açık, çok net.
Bakın, bugün Mecliste bir fon vurgununuzu daha ifşa ettik. İçişleri Bakanlığı bütçesi var, belediyelere operasyonlar, uyuşturucu, mafyayla mücadele konuşuluyor ama kayyum atanan Sözcü TV'de bunlardan tek kelime yok. Ya ne var? Ağrı'nın manzaraları, Grammy adayları, İstanbul'un sarnıçları, Yavuz Bingöl'ün sağlığı, boğazına döner kaçan vatandaşın durumu var. Türkiye'nin gündemi bu mudur arkadaşlar? Kayyum varsa evet, budur. Ama bunun adı habercilik değildir, gazetecilik değildir. Bunun adı sansürdür, karartmadır; kayyum düzeninin gerçek yüzü de budur.
Ne fonmuş arkadaşlar bu, milyarlarca liralık suçunuz, günahınız konuşulmasın, bilinmesin diye Türkiye'de kapatmadık kanal bırakmadınız, susturmadık gazeteci bırakmadınız. Bakın, bir ayda 2 kanala kayyum atanırken Türkiye'nin en çok okunan, dünyada referans gösterilen haber sitesi, T24 sitesi elli gündür erişme engelli; Kısa Dalga, SolHaber, Evrensel yasaklı. Aralarında çok sayıda gazetecinin bulunduğu 2.100 X hesabı erişime yasak, onlarca gazeteci tutsak.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
UTKU ÇAKIRÖZER (Devamla) - Değerli arkadaşlarım, son iki yılda Türkiye'de 11 kanala kayyum atandı. TMSF Türkiye'nin en büyük medya patronu. Sadece basın özgürlüğünü, halkın haber alma hakkını yok etmiyorsunuz, her bir kayyumla Türkiye'de hukuk güvencesini yok ediyorsunuz ve aslında Türk ekonomisine en büyük darbeyi kayyum düzeni indiriyor. 1.431 şirkette kayyum var bugün. Bir yandan Türkiye'ye yatırım gelsin diye el açıyorsunuz Londra'da Dubai'de, öte yandan televizyonlara, belediyelere, tavukçulara, şirketlere operasyonlar, kayyumlar... Bırakın yabancıyı, kendi insanımız yatırım yapmaktan kaçıyor, korkuyor çünkü hukuk güvencesi olmayan bir ülkeye kim, niye yatırım yapsın? Yani değerli arkadaşlar, bu kayyum düzeniyle hukuk gelmez, demokrasi gelmez, ekonomi hiç düzelmez ama kimse merak etmesin, umutsuzluğa kapılmasın, biz Türkiye'yi bu karanlığa teslim etmeyeceğiz. Yeni Parti iktidarımızda basın özgürlüğünü de eksiksiz demokrasiyi de bu ülkeye getireceğiz. (Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Bursa Milletvekili Sayın Ahmet Kılıç.
Buyurun. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AK PARTİ GRUBU ADINA AHMET KILIÇ (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İYİ Parti Grubunun verdiği önerge üzerine AK PARTİ Grubumuz adına söz almış bulunmaktayım. Gazi Meclisimizi ve ekranları başında bizleri izleyen değerli vatandaşlarımızı saygıyla selamlıyorum.
Değerli milletvekilleri, basın özgürlüğü, demokratik hukuk devletimizin vazgeçilmez unsurlarından biridir. Vatandaşlarımızın doğru ve farklı kaynaklardan haber alabilmesi, gazetecilerin mesleklerini hukuka uygun biçimde yerine getirebilmesi ve düşüncelerin özgürce ifade edilebilmesi hepimizin ortak bakış açısıdır. Anayasa'mızın güvence altına aldığı hak ve özgürlüklerin korunması konusunda herhangi bir tereddüdümüz yoktur ancak bu temel ilkeyi kabul etmek araştırma önergesinde ileri sürülen her iddiayı peşinen doğru kabul etmek veya devam eden adli süreçleri siyasi değerlendirmelerle sonuçlandırmak anlamına gelmez. Hukuk devletinde soruşturmalar kişilerin ya da kurumların siyasi kimliğine, yayın çizgisine veya görüşlerine göre değil somut delillere, kanuna ve yargı denetimine göre yürütülür. Hiç kimse hakkında peşin hüküm kurulamayacağı gibi yargı mercilerinin görev alanına giren konuların da siyasi tartışmalarla hükme bağlanması doğru değildir.
Önergenin gerekçesinde, özellikle Sözcü TV ve haber sitesi hakkında 17 Kasım 2026 tarihinde alınan kararlar üzerinden değerlendirmeler yapılmaktadır fakat bir soruşturmanın varlığı tek başına basın özgürlüğünün ortadan kaldırıldığı sonucunu doğurmaz. Adli süreçlerin hukuki niteliği, alınan tedbirlerin dayanağı ve kapsamı ancak dosyanın bütünü ve yetkili yargı mercilerinin değerlendirmeleri çerçevesinde ortaya konulabilir. Gerekçede yer verilen iddiaları, kesinleşmiş bulgular, olgular gibi kabul ederek Meclis araştırması yürütmek henüz sonuçlanmamış bir sürece ilişkin peşin kanaat oluşturma riskini taşımaktadır.
Kayyum tedbirini de her olayda aynı gerekçeyle ve aynı kapsamda uygulanan, kendiliğinden basın özgürlüğünü ortadan kaldıran bir işlem olarak değerlendirmek yanlış olur; bu tedbirin hukuki dayanağı, amacı, sınırları ve uygulanma biçimi somut olay özelinde incelenmelidir. Elbette hiçbir idari veya adli tedbir gazetecilerin hukuka uygun mesleki faaliyetlerini keyfî biçimde engellemenin aracı hâline getirilemez ancak bu hassasiyet yargısal süreçlerin yerine geçecek siyasi bir inceleme yapılmasını da haklı kılmaz. Basın özgürlüğü, yalnızca medya kuruluşlarının mülkiyet ve yönetim yapısıyla ilgili bir başlık değildir.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Akşam Sözcü'de fon konuşulacak mı Sayın Vekilim?
AHMET KILIÇ (Devamla) - Gazetecilerin haber kaynaklarına erişimi, mesleklerini güvenli biçimde yapabilmesi, farklı görüşlerin kamuoyuna ulaşabilmesi ve vatandaşın haber alma hakkıyla birlikte ele alınmalıdır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın lütfen.
AHMET KILIÇ (Devamla) - Bu alanlarda ortaya çıkabilecek her somut hukuka aykırılık kendi hukuki yolları içerisinde incelenebilir fakat tekil bir soruşturma üzerinden genel ve peşin hükümler kurmak hem hukuki değerlendirmeyi hem de Meclisin araştırma işlevini sağlıklı zeminden uzaklaştırmaktadır.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - 11 televizyon olmuş, 11.
AHMET KILIÇ (Devamla) - Bu duygu ve düşüncelerle Genel Kurulu saygıyla, sevgiyle selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul Etmeyenler... Öneri kabul edilmemiştir.
Sayın Bozan...
ALİ BOZAN (Mersin) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Değerli arkadaşlar, herkese bir soru sormak isterim: Ekmesi, biçmesi, tüketmesi serbest olan ama satması yasak olan ürün nedir ve bu ürün hangi ilimizde yetişir? Cevap Adıyaman, cevap tütün.
Değerli arkadaşlar, Adıyaman'da on binlerce ailenin tek geçim kaynağı olan tütünlere "yasak" diye el konuluyor ve üzerine para cezaları kesiliyor, üretici perişan hâlde. Bu da yetmiyor, ürettiği tütünü şirketlere satmak isteyen çiftçiler 6 şirketin insafına terk edilmiş. Birbiriyle rekabet etmesi gereken 6 şirket Adıyamanlı çiftçilere karşı bir olmuş, üreticinin ürününü yok pahasına elinden alıyor. Peki, devlet nerede? Devlet yok. Adıyamanlı tütün üreticilerinin sorunlarına bir an önce çözüm bulun çünkü Adıyamanlı tütün üreticileri çözüm bekliyor.
BAŞKAN - Sayın Kaya...
MUSTAFA KAYA (İstanbul) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.
Geçen sene Gebze'de hepimizi derinden üzen bir acı yaşadık. Çöken binada Bilir ailesinden 4 vatandaşımızı kaybettik. Kendilerine bir kez daha Allah'tan rahmet diliyorum. Bu acı olayın ardından benzer acıların tekrar yaşanmaması adına Çevre Bakanlığına 20 Kasım 2025 günü yani bir yıl önce bir soru önergesi verdik ancak hâlâ bir yanıt alamadık. "Metro çalışmalarının zemine etkisi neydi? Bina çökmeden bir gün önce ihbarda bulunuldu mu? Bulunulduysa neden gereği yapılmadı? Bölgede mühürlenen 25 bina için nasıl bir yol haritası öngörülüyor?" diye sormuştuk. Süreçle alakalı şu anda 3 farklı bilirkişi raporu var. Savcılık henüz bir iddianame düzenlemediği için hukuki süreç de başlayamadı. Son olarak savcılığın bir ay ek süre istediği söyleniyor. İlk bir ay içinde çıkan enkazı yerinde inceleyen rapor ile ikinci ve üçüncü rapor verileri arasında da uyumsuzluklar var. Bina tapu kayıtlarında 5 veya 7 katlı olmasına rağmen...
BAŞKAN - Sayın Dindar...
MAHMUT DİNDAR (Van) - Teşekkürler Başkan.
Abit Yurtseven, Mehmet Ey, Şemsettin Gezici, Fevzi Ertürk, İsmail Toka, Zehra Şapkacı, Mehmet Aksarı, Abdulaziz Zeytin, Hafiz Maskan, Adnan Işık, Selahattin Sümer, Mehmet İldal, Ferhat Yılbır, İbrahim Yılbır, Hani Bay, Halil Çelik, Seyvan Anog, Orhan Karaağar, Muhyettin Aktaş, Servet Turgut; saydığımız bu isimler Van'da çeşitli tarihlerde faili meçhul şekilde katledilen insanlara aittir. Barış sürecinde bu geçmişle yüzleşmek zorundayız. 1996'da Başkale'de Jandarma Komutanlığına çağrılan Hacı Mete Karakol Komutanı Aydın Bacık'ın denetiminde katledildi. On beş yıl boyunca hiçbir delil toplanmadı, kimse yargılanmadı, dosya diğerleri gibi zaman aşımına uğradı. Hacı Mete'nin ailesi bugün hâlâ resmî bir özür ve hakikatin açığa çıkarılmasını talep ediyor.
BAŞKAN - Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun İç Tüzük'ün 19'uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım:
17/11/2026
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Danışma Kurulu 17/11/2026 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim.
|
| Sevda Erdan Kılıç |
|
| İzmir |
|
| Grup Başkan Vekili |
Öneri:
İzmir Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Sevda Erdan Kılıç tarafından bağlantılı dosyalarda art arda tutuklama uygulamasının tutukluluğun toplam süresi, tedbirin ölçülülüğü ve adli kontrol güvenceleri yönünden araştırılması ve gerekli yasal tedbirlerin belirlenmesi amacıyla 17/11/2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan (2048) sıra no.lu Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 17/11/2026 Salı günkü birleşimde yapılması önerilmiştir.
BAŞKAN - Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Kars Milletvekili İnan Akgün Alp.
Sayın Alp, buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA İNAN AKGÜN ALP (Kars) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Tunç Soyer önceki İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı, yarın İzmir'de yargılaması var, ağır ceza mahkemesinde tutuklu olarak yargılanıyor. Beş yüz beş gündür Tunç Soyer tutuklu. Üç ayrı dosyadan hakkında dava var, birinden tahliye oldu, ikisinden tutuklu yargılanması devam ediyor. Zimmet suçuna yardım ve evrakta sahtekârlıkla suçlanıyor. Aynı partideyiz ama ben hayatım boyunca Tunç Soyer'i hiç görmedim arkadaşlar. Hiçbir arkadaşlığım da olmadı, cezaevinde bile ziyaret etmişliğim yok; hakkını helal etsin. Bu yaptığım konuşma bir arkadaşlık hukukuna değil bir vicdan hukukuna dayanıyor. Dosyasında yaptığım incelemeye, orada elde ettiğim bilgilere göre sizi de aydınlatmaya çalışacağım.
Beş yüz beş gün tutuklu kalan bir büyükşehir belediye başkanı zannedersiniz ki çok büyük suçlamalarla itham ediliyor, değil mi? Sayın milletvekilleri, iddianamelerden biri 1.008 sayfa, 1.008, diğeri de 512 sayfa, Tunç Soyer hakkında iddianamedeki anlatım şu kadar, bundan ibaret. Ve çok kısa olduğu için dikkatinize sunuyorum. "Tunç Soyer'in dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu -doğru- aynı zamanda İZBETON AŞ'nin Yönetim Kurulu Başkanı olarak bulunduğu -doğru- Belediye Başkanlığı döneminde kamuoyunda yer alan açıklamalarında kooperatif aracılığıyla yapılan inşaat işlerinin İzmir Büyükşehir Belediyesi garantisi altında olduğu, vatandaşların güvenle bu kooperatiflere üye olabilecekleri tarzında açıklamalar yaptığı, vatandaşlarda güven uyandırarak kooperatife üye olmalarını sağladığı, İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı olarak da hukuka aykırı işlemlerden ve kooperatifin oluşan zararından zimmet suçuna yardım sıfatıyla sorumlu tutulduğu..." Sayın milletvekilleri, böyle bir şey olabilir mi? Hanginizin vicdanı kabul ediyor? Bak, burada bir sürü hukukçu var. Diğer iddianamedeki aynı, kesyapıştır yapmışlar, aynı suçlamayla suçlamışlar. Belediye Başkanı olarak "Belediyemize güvenin, kooperatife üye olabilirsiniz, bu proje Belediyenin garantisi altındadır." demiş kamuoyuna. Yargılama yapıldı, avukatlar soruyorlar savcılıktan "Ya, şu hangi kamuoyu açıklaması, o açıklamayı da dosyaya ibraz eder misiniz?" diye, dosyada öyle bir açıklama da yok. Peki, dosyada ne var? MASAK raporu var, buradadır. MASAK raporunda ne var, biliyor musunuz? Tunç Soyer'in kredi borcu var. Evet, Belediye Başkanlığı döneminde adam sadece borçlanmış kredi alarak; hiçbir sanıkla bir para ilişkisi yok ve inceleme konusu hiçbir eylemde aklama suçunun faili olarak Tunç Soyer gösterilmemiş yani Türkçesi, boğazından beş kuruş haram lokma geçmemiş; raporla sabit, beş yüz beş gündür yatıyor.
Yatmadan önce, bu dosyadan tutuklanmadan önce yargılanmışlar aslında; İZBETON yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunmuş, aynı cumhuriyet başsavcılığı takipsizlik kararı vermiş, gerekçesini okuyorum: "Bütün kararların Meclis tarafından oy birliğiyle alındığı, Sayıştay denetçileri tarafından yapılan denetim sonucunda bu konuda herhangi bir hükme yer verilmediği, iddia konuları hakkında mevzuata aykırı bir durum tespit edilemediğinden, usulüne uygun protokol yapılan İZBETON yetkililerinin suç teşkil eden herhangi bir eylemi tespit edilemediğinden haklarında kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına..." Adamlar 2022'de aynı suçlamadan takipsizlik kararı almışlar, aradan iki sene geçmiş, aynı suçlamadan 3 dava açmışlar haklarında. Tunç Soyer itiraz etmiş "Ya, ben buna itiraz ediyorum." demiş Danıştay 1. Dairesine. Bakın, Danıştay Tunç Soyer hakkında ne karar vermiş: "Belediye şirketi olan İZBETON'un protokol kapsamında üstlendiği yapım işini kooperatif statüsünde olup inşaat ve taahhüt yeterliliği bulunmayan yöneticilere devrine ilişkin işlemlerde dahli, talimatı, yönlendirmesi bulunduğuna dair bir tespit olmadığından hakkında soruşturma izni verilmesine dair kararı Danıştay kaldırmış. "Adamın dâhli yok." diyor, "Fiili yok." diyor, "Bu suçu teşkil edecek hareketi yok." diyor; buna rağmen, Danıştay bozmasına rağmen hakkında ceza davası açılıyor.
Bu ceza davası açılırken bugün sizin Belediye Başkanınız olan İzmir Belediye Başkanı ne yapıyor biliyor musunuz?
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
İNAN AKGÜN ALP (Devamla) - Sayın Başkan, toparlamama izin verin.
BAŞKAN - Buyurun tabii.
İNAN AKGÜN ALP (Devamla) - Dosyaya bir yazı gönderiyor, bu dosyaya bir yazı gönderiyor, okuyorum size: "Zararınız var mı?" diye soruyorlar, "Müşteki misiniz?" diye soruyorlar İzmir Büyükşehir Belediyesine, bakın ne diyor? "Konuya ilişkin herhangi bir kamu zararı kaydına rastlanmamıştır."
Sayın milletvekilleri, yani ne demek biliyor musunuz? Soruyorlar, Danıştaya soruyorlar, Danıştay cevap veriyor, "Adamın hukuki sorumluluğu yok." diyor, savcılığa soruyorlar, savcılık diyor ki: "Burada suç tespit edemedik, takipsizlik kararı veriyoruz." diyor. MASAK'a soruyorlar, "Para var mı?" diye, "Para yok, bu adam bir para yememiş." "Zimmet var mı?" Zimmet suçuna yardımla suçlanıyor ya, zimmetin asıl failleri bu dosyada tutuksuz, arkadaşlar, yardım sıfatıyla yargılanan Tunç Soyer'i beş yüz beş gün tutuklamışlar, 3 ayrı dosyadan, 3'ünde de anlatım aynıdır.
Bu, büyük bir zulümdür. Bu kadar yapılan yargılamalarda kürsüye çıkmadım ama Tunç Soyer için çıkıyorum. Her şey delilli, ispatlıdır, Tunç Soyer masumdur.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
İNAN AKGÜN ALP (Devamla) - Beraatinin gerçekleşeceğini umut ediyorum.
Saygılar sunuyorum. (CHP ve DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Sayın Hatibin dile getirdiği Tunç Soyer'le ilgili düşünceleri... Yakinen tanıdığım Tunç Soyer'le ilgili, ben de vicdanen onun masumiyetine yürekten inanıyorum. Umut ediyorum ki bu davada aklanacak ve beraat edecektir. (CHP ve YENİ PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - YENİ YOL Partisi Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın İdris Şahin, buyurun. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
YENİ YOL GRUBU ADINA İDRİS ŞAHİN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Öncelikle, Cumhuriyet Halk Partisinin vermiş olduğu araştırma önergesine destek olacağımızı ifade ederek sözlerime başlamak istiyorum ve burada değerli hatibin özellikle Tunç Soyer üzerinden yapmış olduğu değerlendirmeleri genele şamil olarak uygulamanın ve geneli konuşmanın çok daha anlamlı olacağını düşünüyorum. Elbette ki Tunç Soyer burada bir sembol; bir haksızlığa, hukuksuzluğa uğramışsa ve tutuklama bir tedbir olmaktan çıkmış, onu da cezalandırma amacına dönüşmüşse bizim bunları kabul etmemiz mümkün değil değerli milletvekilleri. O yüzden, buradan bir kez daha şunu ifade etmek isterim ki hukuk devletinde bir mahkemenin verdiği tahliye kararının bir anlamı, bir ağırlığı ve hukuki sonucu olmak zorundadır. Bugün ise tahliye kararlarının peş peşe gelen tutuklama kararlarıyla etkisiz bırakıldığı uygulamaları tartışıyoruz. Bir mahkeme tahliye kararı veriyor, ardından başka bir dosyadan yeni bir tutuklama kararı çıkarılıyor; daha ilk kararın mürekkebi kurumadan ikincisi devreye giriyor. Soruyorum size buradan değerli milletvekilleri: Mahkemelerin verdiği tahliye kararları uygulanmak için mi, yeni tutuklama kararıyla etkisiz bırakılmak için mi var? Ceza muhakemesinde tutuklama istisnadır değerli milletvekilleri; her tutuklama kararı somut delile, kuvvetli suç şüphesine ve hukuki gerekçeye dayanmak zorundadır, devamında kaçma şüphesi de aranır. Oysa bu ülkenin tanınmış siyasilerinin hiçbirinin kaçma ihtimali olmamasına rağmen, kuvvetli suç şüphesinin varlığı ortada yokken sadece bir zanla gece yarısı operasyonlarıyla tutuklanıyor. O yüzden dosya numarasını değiştirerek delil üretemezsiniz. Bir mahkemenin tahliye kararını başka bir dosyanın kapağıyla örtemezsiniz değerli milletvekilleri. Bunu artık yaygın bir uygulama hâline getirdiniz. Bir dosyadan tahliye olan bir vatandaş için, sonrasında başka bir dosyada herhangi bir delil ve ispat ortada yokken siz tutuklama tedbirine tekrar başvuruyorsunuz. Bu yol son derece hatalı bir yol. Yargıda her seferinde bu kürsüden söylüyoruz; kantarı bozarsanız günü gelip o kantarda kendinizin tartılacağını asla unutmayın. Yargının görevi tutukluluğun devamını sağlayacak gerekçeleri aramak değildir, özgürlüğü sınırlayan her kararın hukuka uygunluğunu denetlemektir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
İDRİS ŞAHİN (Devamla) - Adalet, bir dosyada verilen özgürlüğün başka bir dosyada geri alınması için kapı kapı dolaştırılmaz. Bu uygulamaların bütün yönleriyle araştırılması gerekliliğine inanıyor, bu yüzden grup önerisine destek vereceğimizi ifade ediyorum.
Ancak bugün bu kürsüden bir kez de Sözcü TV'ye kayyum atanmasına ilişkin bir cümle kurmak istiyorum. Değerli milletvekilleri, iktidar mensuplarına özellikle söylüyorum, yargıya araçsallaştırmak suretiyle siyaset kurumunun dizayn etmenin hiçbir faydasını göremeyeceksiniz. Muhalefeti sindirmek, basını susturmakla girdiğiniz yol yol değil çünkü millet iradesinden söz edip milletin haber alma hakkını elinden almaya kalkışmak demokrasiye ihanettir. O yüzden, gelin, bu ihanetten vazgeçin ve özgür basın dilediği gibi hareket etsin, sizler de milletten arzu ettiğiniz desteği halka yapmış olduğunuz hizmetlerin karşılığı olarak isteyin diyorum.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL, CHP ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - İyi Parti Grubu adına Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk Türkoğlu.
Buyurun. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
İYİ PARTİ GRUBU ADINA YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Bursa) - Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; efendim, esasen bu ülkede tutuklamalar -bağlantılı veya bağlantısız, hiç fark etmiyor- tam anlamıyla ve külliyen bir cezalandırmaya dönüşmüştür. "Kişi özgürlükleri" deseniz zaten yaratılan korku ikliminde yerinde yeller esmektedir. Kişilerden vazgeçtik, bütün bir halkın özgürlüğüne göz dikilmiş bir memlekette yaşıyoruz. Örnek mi? İşte, en son Sözcü TV'yle birlikte, son iki ayda 11 televizyona yapılan operasyonlar ve kayyum atamaları. Dolayısıyla, bu memlekette özgürlükler tek bir şahsın üzerinden değil, topyekûn bir demokrasi sorunu olarak görülüp öyle de ele alınmalıdır. Bakın, halkın özgürlüğünü tamamen ortadan kaldırmak isteyenler yalnızca Tunç Soyer'le ilgili değil, esasen, topyekûn bu belediyeye operasyonlarında yaygın bir cezalandırma metodu olmuştur. O nedenle, grup önerisini İYİ Parti olarak desteklediğimizi sözlerimin başında ifade etmek isterim.
Evet, halkın özgürlüğünü ortadan kaldırmaya çalışanlar diğer taraftan İmralı'daki caniye nasıl da özgürlük alanı açıyorlar onu bugün İmralı'nın ulaklarından öğrendik. Neymiş? Villaya geçmesi yetmedi, bir de sekretarya atamasından bahsediliyor. Hatırlatalım efendim: Bölücübaşı, bebek katili Abdullah Öcalan PKK'yı sevk ve idare ederek devletin hakimiyeti altındaki topraklardan bir kısmını ayırmaya matuf eylemleri gerçekleştirdiği sabit görülerek 765 sayılı TCK'nin 125'inci maddesine göre ölüm cezasıyla cezalandırılmıştır ve masum insanların öldürülmüş olması, eylemlerin yoğunluğu, sürekliliği, binlerce insanın öldürülmesiyle sonuçlanması dolayısıyla da 765 sayılı TCK'nin 59'uncu maddesinin uygulanmasından da yararlandırılmamıştır. Diğer taraftan, infaz kanunlarımız bellidir ve 5275 sayılı İnfaz Kanunu'nun 47, 25, 2 ve 138'inci maddelerinde idam mahkûmunun, ağırlaştırılmış müebbet mahkûmunun hangi şartlarda kalacağı bellidir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Devamla) - Tamamlıyorum.
BAŞKAN - Buyurun.
YÜKSEL SELÇUK TÜRKOĞLU (Devamla) - Adalet Bakanlığının bütçesinde Adalet Bakanına defaatle sorduk, ayrıca soru önergesi de verdik, nerede olduğunu sorduk ama ne Adalet Bakanı ne bir kamu görevlisi nerede olduğunu söyleyemedi. Şimdi ben buradan bir kez daha soruyorum: Memlekette Anayasa yürürlükten kalktı mı, kanunlarımız yürürlükten kalktı mı, Türk Ceza Kanunu artık işlevsiz mi, infaz kanunları geçersiz mi? Bugün buradan ve bir kez daha eğer bu İmralı ulaklarının söylediği doğru ise bu işin altında imzası olan herkesin er geç Türk hukukuna, adalete ve Türk milletine hesap vereceğini ifade ediyor, heyeti saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti, CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu adına Van Milletvekili Sayın Zülküf Uçar.
Buyurun. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
DEM PARTİ GRUBU ADINA ZÜLKÜF UÇAR (Van) - Sayın Başkan, teşekkür ederim.
Ben konuşmaya başlamadan önce, geçtiğimiz hafta kaybettiğimiz, daha doğrusu, hapishanede katledilen Tuncer Sağlam'ı saygıyla anıyorum.
Neredeyse her hafta cezaevlerinden bir tutsak arkadaşımızın cenazesi çıkıyor, buna bir an önce son verilmelidir. Ağır hasta, tutsak Nevroz Bozkurt, Evin Zapsu ve tüm tutsak arkadaşlarımız derhâl tahliye edilmelidir.
Değerli milletvekilleri, ceza hukukunun genel bir kaidesini hatırlatarak konuşmaya başlayacağım, o da tutuklama bir ceza değil, istisnai bir tedbirdir. Ama iktidar bu ceza hukuku ilkesine öyle bir güncellemeyi getirdi ki tutuklamayı artık bir yaptırım aracı olarak kullanıyor, Tunç Soyer dosyası da bunlardan biridir. Aynı olaydan farklı dosyalar çıkarmak, birinde tahliye kararı verirken diğer bir dosyada tutukluluğun devamına karar vermek ve tahliye kararını işlevsiz hâle getirmek; işte, iktidarın yapmış olduğu tam da budur ve bu mekanizma baştan sona siyasi bir entrikadır ve bu entrika aklı son yıllarda tüm hukuku baştan sona teslim almış hâldedir. Tunç Soyer dosyası dâhil tüm muhalefet bu entrika aklıyla esir alınmıştır.
Bu ülkede tutuklama tedbiri iktidar için en kullanışlı aparat hâlindedir. Sadece cezalandırmak için değil, halkın iradesini gasbetmek için de aynı araca başvuruyorlar. Bakın, bir örnek vereyim: Hakkâri Belediyesi Eş Başkanımız Mehmet Sıddık Akış Belediye Eş Başkanı seçildikten hemen sonra ısmarlama bir ceza kararıyla tutuklandı ve cezaevine konuldu. Hemen arkasından Hakkâri Belediyesine kayyım atanarak halkın iradesi gasbedildi. İktidar da dâhil herkes farkında; bu karar, Hakkâri Belediyesine kayyımla çökmek için talimatla alınmış bir karardır. Şimdi ise haksız ve hukuksuz bir şekilde verilen bu karar istinaf mahkemesince hukuka uygun bulundu. Soruyoruz: Hangi hukuktan söz ediyorsunuz? Bu hukuk nasıl bir hukuktur ki bir gasp ve talan mekanizmasını uygun buluyor? İktidar hesaplarına göre şekillenen, insan hakları ve temel normları tanımayan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını, Anayasa Mahkemesi kararlarını hiçleştiren.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.
ZÜLKÜF UÇAR (Devamla) - Özetle, özgürlüğü tutsak almaya ayarlı bir hukuk sisteminden söz ediyoruz. Öyle bir hukuk sistemi ki binlerce insan sadece siyasi tercihlerinden dolayı tutsak oluyor.
Diğer bir örnekten bahsedeyim. Van Belediyesi Eş Başkanımız Sevgili Bekir Kaya tam on yıldır tutsak. Aslında, onun tutsaklığına sebep olan duruşudur, Kürt olmasıdır ve halkçı belediyeci çizgisindeki ısrarıdır. Bakın, Van halkı bu süreçte devlete güvenmediğini ifade ediyor çünkü devlet bu güveni tesis etmek için en ufak bir adım atmış değil. Nasıl güvensin? Devlet Vanlıların belediye eş başkanını yıllarca zindanlarda esir tutmuşken, belediyelerine kayyumla çökmüşken Van halkı nasıl güvensin? Açıkça söylüyoruz, Bekir Kaya'yı özgür bırakın, Mehmet Sıddık Akış Eş Başkanımızı özgür bırakın, hukuku özgür bırakın.
Teşekkür ederim. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Yeni Parti Grubu adına Muğla Milletvekili Sayın Cumhur Uzun, buyurun. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)
YENİ PARTİ GRUBU ADINA CUMHUR UZUN (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Türkiye'de AKP yargı kolları eliyle yeni bir cezalandırma yöntemi uyguluyor, adı da dosyadan dosyaya art arda tutuklama, tutuklamada yedekleme. Görülmekte olan adli görünümlü siyasi birçok davada tutuklular hakkında bir dosyada tahliye kararı veriliyor, başka bir dosyadan tutuklama kararı çıkarılıyor. O da yetmiyor, bir yenisi daha devreye sokuluyor. Sorarım size: Bunun hukukla, adaletle, kişi özgürlüğüyle, ölçülülükle ne alakası var ve nasıl açıklanabilir? Anayasa’nın 19'uncu maddesi açık, tutuklama istisnai bir tedbirdir; ceza değil, cezalandırma yöntemi hiç değil. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 10'uncu maddesinde de açıkça tutuklama için somut gerekçelere, somut delillere ihtiyaç olduğu yazılı ve düzenli. Oysa, uygulamada daha önce savunma tarafından isnatları destekleyen somut delillerin bulunmadığı ortaya konulmasına ve bu nedenle kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verilmesine rağmen, insanlar özgürlüklerinden alıkonulmaya devam ediliyor. Böylesi bir uygulamayla tutukluluğu yeni dosyalarla sürdürmek hangi hukuk anlayışına, hangi vicdana, hangi mertliğe sığar diye sormak istiyorum.
Değerli milletvekilleri, bir hukukçu olarak açıkça söylüyorum: Yargı kararlarının amacı kişiyi özgürlüğünden yoksun bırakmanın yolu ve yöntemini aramak olamaz. Yargının kararı maddi gerçeği ortaya çıkarmak ve adaleti sağlamak için olmalıdır. Kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olmadan insanları aylarca ve hatta yıllarca cezaevinde tutup ardından da bu yapılan uygulamaya hukuk diyemezsiniz. İktidarın hoşuna gitmeyen herkesi tutuklama tehdidiyle karşı karşıya bırakan bu anlayışla hukuk devletinin temellerini ne yazık ki yıktınız ve sadece rakiplerinizi değil, yıktığınız bu düzenle 86 milyonu da enkaz altında bıraktınız.
Değerli arkadaşlar, kanunlar ortada, Anayasa ortada. Eksik olan hukuk değil; eksik olan, hukuku uygulama iradenizdir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun tamamlayın.
CUMHUR UZUN (Devamla) - Hiç kimse yargı yetkisini siyasi tasfiye aracı olarak kullanamaz, kullanmamalıdır. Unutmayın, adalet bir gün herkese lazım olacak. Bugün başkalarının özgürlüğünü hiçe sayanlar, böyle devam ederse yarın kendi haklarını savunacak bağımsız bir yargı bulamayacaklar.
Bu hukuksuzlukların araştırılması için verilen önergeyi destekliyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Kastamonu Milletvekili Sayın Halil Uluay, buyurun. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AK PARTİ GRUBU ADINA HALİL ULUAY (Kastamonu) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Genel Kurulu ve ekranları başında bizleri takip eden aziz milletimizi saygıyla selamlıyorum.
Cumhuriyet Halk Partisinin, özet olarak, bağlantılı dosyalarda art arda tutuklamaların kişi hürriyetine etkisi ve yapılacak yasal düzenlemelerle ilgili Meclis araştırma komisyonu kurulması talebini içeren önerge üzerine söz almış bulunuyorum. Özellikle konuşmamın başında vurgulamak isterim ki konu Anayasa'mızın 138'inci maddesidir. "Mahkemelerin bağımsızlığı" başlıklı madde metni "Hâkimler, görevlerinde bağımsızdır. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz. Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz." şeklindedir.
Yapılması gereken yasal düzenleme içeriğini konuşurken mahkemenin kararının tartışılmaması asıldır. Tutuklama nedenleri kanunda sayılma yoluyla belirtilmiştir. Yine tutuklulukta geçecek süre de değişik şartlara göre kanunlarda sayma yoluyla belirlenmiştir. Önergenin içeriğinde bağlantılı davalar hakkında tutuklamaktan bahsedilmiş, gerekçesinde somut dosya belirtilmiştir. Yukarıda da arz ettiğim üzere somut bir dava Türkiye Büyük Millet Meclisinde tartışılamaz, mahkemeyi etkileyici sözler kullanılamaz.
5271 sayılı Kanun'un 8'inci maddesi ve devamında bağlantılı dava tanımlanmış, yapılacak işlemler hüküm altına alınmıştır. Başta Anayasa'mız olmak üzere ceza ve usul kanunları doğrultusunda mahkemeler, önlerine gelen dosyalarla ilgili bağlantıyı da tutuklamayı da delillerin takdirini de en son kararında özgürce vermelidir. Kanunların yetersizliği gerekçesiyle hâkimlerin kararına dair imalarda bulunmak Anayasa'ya aykırı olacaktır. Bu şekilde bir uygulama Anayasa’nın dolaylı yönden delinmesi anlamına gelmektedir.
Anayasa, kanunların nasıl ihdas edileceğini de hükme bağlamıştır. Yasalarda değişiklik ya da yasa ihdası talep etme milletvekillerinin yetkisi ve hakkıdır. Kanun teklif etme ve görülmesi Anayasa ve Anayasa’nın yollamasıyla Meclis İçtüzüğü'nde düzenlenmiştir. Tutuklamaya, tutuklamanın...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN - Buyurun, devam edin.
HALİL ULUAY (Devamla) - ...tutuklamanın devamına ya da tutuklulukta geçecek sürelere dair kanun teklifiniz olduğu takdirde Anayasa’nın belirlediği yolu takip ederek Meclisin gündemine getirebilirsiniz. Somut dava içeriklerinin tartışılacağı bir araştırma komisyonu kurmak, kanun ihdas yöntemi değildir. Kaldı ki Anayasa'ya açıkça aykırıdır. Arz ettiğim nedenlerle Cumhuriyet Halk Partisinin önerisine "ret" oyu vereceğimizi belirtiyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sırlarından alkışlar)
NECMETTİN ÇALIŞKAN (Hatay) - Sayın Başkanım, yoklama talebimiz var.
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, önergenin oylamasından önce bir yoklama talebi vardır, isimleri tespit ettikten sonra oylamaya başvuracağım.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Divan Başkanlığına
Grup önergesinin oylaması öncesi toplantı yeter sayısı aranması talebimizi arz ederiz.
|
| Selçuk Özdağ |
|
| Muğla |
|
| Grup Başkan Vekili |
BAŞKAN - Selçuk Türkoğlu? Burada.
Burhanettin Kocamaz? Burada.
Yüksel Arslan? Burada.
Hüsmen Kırkpınar? Burada.
Uğur Poyraz? Burada.
Hasan Toktaş? Burada.
Burak Dalgın? Burada.
Gökhan Zeybek? Burada.
Fethi Açıkel? Burada.
Ali Mahir Başarır? Burada.
Sema Silkin Ün? Burada.
Hasan Karal? Burada.
İdris Şahin? Burada.
Mesut Doğan? Burada.
Mustafa Kaya? Burada.
Necmettin Çalışkan? Burada.
Mehmet Emin Ekmen? Burada.
Şerafettin Kılıç? Burada.
Elif Esen? Burada.
Bülent Kaya? Burada.
Ali Fazıl Kasap? Burada.
BAŞKAN - Yoklama için üç dakika süre veriyorum ve başlatıyorum.
(Elektronik cihazla yoklama yapıldı)
BAŞKAN - Toplantı yeter sayısı yoktur.
Birleşime on dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati:18.49
İKİNCİ OTURUM
Açılma Saati: 19.00
BAŞKAN: Başkan Vekili Tekin BİNGÖL
KÂTİP ÜYELER: Aliye COŞAR (Antalya), Havva Sibel SÖYLEMEZ (Mersin)
----- 0 -----
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 17'nci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.
Cumhuriyet Halk Partisi grup önerisinin oylamasından önce istem üzerine yapılan yoklamada toplantı yeter sayısı bulunamamıştı. Şimdi yoklama işlemini tekrarlayacağım.
Yoklama için üç dakika süre veriyorum ve yoklama işlemini başlatıyorum.
(Elektronik cihazla yoklama yapıldı)
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, toplantı yeter sayısı yoktur.
Yapılan ikinci oylamada da toplantı yeter sayısı bulunamadığından, alınan karar gereğince kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işleri sırasıyla görüşmek için 18 Kasım 2010 Çarşamba günü saat 14.00'te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum.
Kapanma Saati: 19.03
[1]. Bu bölümde hatip tarafından Türkçe olmayan kelimeler
ifade edildi.
[2]. Bu bölümde hatip tarafından Türkçe olmayan kelimeler ifade edildi.