BRNC OTURUM
Açlma Saati:15.00
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂTP ÜYELER: brahim Halil ÇELK (fianlurfa), Ifllay SAYGIN (zmir)
-----o-----
BAfiKAN-Türkiye Büyük Millet Meclisinin 24 üncü Birleflimini açyorum.
III.- Y O K L A M A
BAfiKAN- Sayn milletvekilleri, ad okunmak suretiyle yoklama yaplacaktr; sayn milletvekillerinin, salonda bulunduklarn yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.
(Yoklama yapld)
BAfiKAN- Sayn milletvekilleri, toplant yetersaymz vardr; çalflmalara bafllyoruz.
Sayn milletvekilleri, gündem dfl söz istekleri olmufltur; ancak, bugünkü programn younluu nazara alnarak gündem dfl söz verilmemifltir.
Gündemin "Sunufllar" bölümüne geçiyoruz.
BAfiKAN- Komisyondan istifa önergesi vardr; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
DYP Seçim flleri Baflkanl görevimin younluu ve 4 Aralk 1994 tarihinde yaplacak olan ara seçimler nedeniyle Ankara 4 üncü bölgede genel koordinatör olarak görev yapacamdan, Plan ve Bütçe Komisyonu toplantlarna ve çalflmalarna ifltirak edemeyip, verimli olamayacamdan dolay, istifamn kabulünü sayglarmla arz ederim.
brahim Yaflar Dedelek
Eskiflehir
BAfiKAN- Bilgilerinize sunulmufltur.
BAfiKAN- Plan ve Bütçe Komisyonunun bir tezkeresi vardr; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Komisyonumuzda açk bulunan sözcü seçimi 26.10.1994 tarihinde yaplmfl ve Komisyonumuz sözcülüüne, aflada ismi yazl sayn üye seçilmifltir.
Saygyla arz ederim.
lyas Aktafl
Samsun
Plan ve Bütçe Komisyonu Baflkan
Sözcü: Alâettin Kurt (Kocaeli) Ald oy :16
BAfiKAN- Bilgilerinize sunulmufltur.
BAfiKAN- Sayn milletvekilleri, 720 sra sayl, Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Tasars hakknda, çtüzüün 35 inci maddesi gereince verilmifl bir Baflkanlk tezkeresi vardr; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna
Baflkanlmzca Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilen Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Tasars hakknda düflüncesini belirtmek üzere, çtüzüün 35 inci maddesine göre, tasarnn kendisine havalesini kararlafltran Anayasa Komisyonunun bu konudaki raporu Plan ve Bütçe Komisyonuna intikal ettirilmifl, ancak ayn görüflte olmadklarna dair Plan ve Bütçe Komisyonu karar, söz konusu tasar hakkndaki 720 sra sayl raporlarnda belirtilmifltir.
Bir ön mesele olarak, konu hakknda, çtüzüün 64 üncü maddesine göre görüflme açlarak karara balanmak üzere, durumu, çtüzüün 35 inci maddesi gerei olarak, Yüce Heyetin bilgilerine sunarm.
Yasin Hatibolu
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Baflkan Vekili
BAfiKAN- Sayn milletvekilleri, malumunuz olduu üzere, çtüzüümüzün 35 inci maddesinin son bendinde, iki komisyon arasnda, yetki konusunda uyuflmazlk çkarsa, bu uyuflmazl Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkan Genel Kurula intikal ettirir ve Genel Kurul bu uyuflmazl halleder deniliyor. Burada müzakere etmek istediimiz konu bu.
fiimdi, bu öneri için iki lehte ve iki aleyhte söz vereceim.
Sayn Hasan Korkmazcan, önerinin lehinde konuflacaklar...
ALGAN HACALO⁄LU (stanbul)- Sayn Baflkan, ben de önerinin lehinde konuflmak istiyorum.
BAfiKAN- Peki efendim.
TURHAN TAYAN (Bursa)- Sayn Baflkan, Sayn Ekrem Ceyhun önerinin aleyhinde konuflacak.
BAfiKAN- Sayn Ekrem Ceyhun, önerinin aleyhinde konuflacaklar.
Sayn Korkmazcan, buyurun efendim.
Konuflma süreniz 10 dakikadr.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Sayn Baflkan, deerli milletvekili arkadafllarm; bildiiniz gibi, Özellefltirmeye liflkin Baz Kanunlarda Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Tasars, Plan ve Bütçe Komisyonunda karara balanmfl olarak Genel Kurulumuzun gündemine intikal etmifl bulunmaktadr.
Özellefltirmeyle ilgili yasama faaliyetlerinin tartfllmas, zannediyorum ki biirbuçuk senelik bir geçmifle sahip. Geçen yl, Hükümet tarafndan, özellefltirmeyle ilgili bir düzenleme yaplmak istendi, bu düzenleme kanun hükmünde kararname fleklinde ortaya konuldu. Bu kanun hükmünde kararname, daha sonra, Anayasa Mahkemesine yaplan baflvurular sonucunda iptal edildi. ptal gerekçelerinden biri, özellefltirme faaliyetlerinin, ancak bir yasaya dayandrlabilecei hususuydu; ama, iptal gerekçeleri bundan ibaret deildi. Bunun dflnda da, Anayasa Mahkemesi kararnda, kanun hükmünde kararnamenin Anayasaya aykr olduuna dair, birtakm kriterler bulunmaktadr. Nitekim, kanun hükmünde kararname ikinci defa yürürlüe konulduunda, o kanun hükmünde kararnamenin de iptali gibi bir sonuçla karfllafltk. Ayrca, benzer bir konuda, PTT'nin T'sinin özellefltirilmesiyle ilgili konuda, yine, Anayasa Mahkemesine yaplan baflvuru sonucunda, Anayasa Mahkemesi, iptal karar verdi. Bu konuda, daha önce verilmifl 2 iptal kararyla birlikte Anayasa Mahkemesinden çkan iptal karar says 5'tir. 5 defa Anayasa Mahkemesince iptal edilmifl bir konu ve Anayasaya aykr hükümler ihtiva ettii ileri sürülen bir konu Anayasa Komisyonunda ele alnmaz da nerede ele alnr! Meclis, Anayasa Mahkemesiyle, kendi kararlarnda, bir ihtilafa düflmüflse, o ihtilafn çözümü konusunda kendi tezini, kendisine niyabeten ihtisas komisyonu olarak görev yapan Anayasa Komisyonunun desteini almadan yürütemez. Özellefltirme konusunda -yasama faaliyetleri itibariyle, kanun hükmünde kararnameyle kanunun bir fark yok- Yasama Organ ile Anayasa Mahkemesi arasnda bir görüfl ayrl ortaya çkmfltr. Bu görüfl ayrlnn, karfllkl, bilimsel tezlerin ortaya konulabilecei zeminlerden birisi Anayasa Komisyonudur. Biz, bu ihtiyac düflünerek, Anayasa Komisyonu üyeleri olarak, özellefltirme kanun tasarsnn Anayasa Komisyonunda ele alnmasn istedik.
flin bir de öncelii var. Kanun teklifi Meclise sevk edildii zaman da Sayn Baflkanla baflvuruda bulunarak, daha sonra tasar haline gelen bu teklifin öncelikle Anayasa Komisyonuna havale edilmesi ricasnda bulunduk; baflkanlk, bu talebimizi dikkate almad. Daha sonra, Anayasa Komisyonu olarak toplanp konuyu müzakere ettiimizde, Anayasa Komisyonu, 35 inci maddeye göre, bu kanun teklifi hususunda kendisinin de görüfl belirtme ihtiyacnda olduunu ifade etti. Buna ramen, Plan ve Bütçe Komisyonunda aksine bir karar çkmfltr. fiimdi, konuyu Yüce Heyetiniz oylaryla çözecektir.
Deerli arkadafllarm, burada, Anayasa Komisyonunun tasary incelemesiyle ilgili konunun karflsna çkarlabilecek bir tek tez vardr; zaman darl... Konu, Anayasa Komisyonuna giderse, acaba gecikme olur mu düflüncesi... Bu zaman darl tezi bu kürsüden çok kullanld; kanun hükmünde kararname yetkileri alnrken de kullanld, kanun hükmünde kararnameler yaymlanrken de kullanld; ama, bunlarn, konunun çözümüne, zaman yönünden, hiçbir katk salamad bir noktadayz. Tam aksine, eer siz meseleyi hukukun gerektirdii ölçüler içerisinde çözemezseniz, kaybedeceiniz zaman belirsiz bir zamandr. ki kanun hükmünde kararname çkmfl olmasna ramen, bugüne kadar hiçbir mesafe katedilememesinin sebebi, bu hukukî konuma yeterli duyarlln gösterilmemifl olmasdr.
Biz, Anavatan Partisi olarak; özellefltirme uygulamalarnn bir an önce bafllamas konusunda her zaman uyarlarmz yaptk; geçmiflte de yaptk. O uyarlar dikkate alnmad içindir ki, uygulama bu kadar gecikmifltir. Burada, Anayasa Mahkemesine baflvurma olayn bir engelleme olarak deerlendirirseniz, o, bu meselenin tamamnda haksz bir konuma iter sizi; çünkü, özellefltirme yaplrken, hiçbir ifllemin, hiçbir eylemin, idarenin hiçbir kararnn, hukukun dflnda olmamas esastr. Satlacak olan, el deifltirecek olan ve yeni bir kadere terk edilecek olan mallarn tamam kamu maldr, bunlarn bir kurufluna dahi gölge düflmemesi esastr. Gölge düflmemesinin yolu ise, yaplacak düzenlemelerin Anayasaya uygunluunun kesin olarak kantlanabilmesidir.
fiimdi, bugünkü kanun tasars üzerinde, tasarnn benzeri olan kanun hükmünde kararnamenin iptalinden sonra, en azndan, flu sorular hâlâ açktadr: Anayasa Mahkemesi, KT'lerin, yabanc yatrmclarn eline kontrolsüz bir flekilde geçmesine imkân tanyacak hukukî düzenlemeleri Anayasaya aykr kabul ediyor. Acaba, bu kanun tasarsnda, yabanc yatrmclarla ilgili düzenlemeler, Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesiyle karfllafltrldnda sorunu çözmeye yeterli mi?
Anayasa Mahkemesi, satfl sonrasnda devredilmifl olan KT mallar, KT pazarlaryla ilgili durumun da Anayasaya uygun bir tarzda düzenlenmesi gerektiini ifade ediyor ve satfl sonrasnda, bu mallarda bir özel tekelleflme olup olmayacana dair kesin hükümlerin yasada yer almasn istiyor. Bunlar, bugünkü Anayasann koyduu hükümler çerçevesinde, Anayasa Mahkemesinin keyfî kriterleri de deildir, gerçekten hukukî kriterlerdir.
Özellefltirmeler sonucunda, KT'lerin sahip olduu baz gayrimenkullerin el deifltirmesi halinde, yabanc sermeye yönünden karfllkllk gibi bir ilkenin de göz önünde tutulmas, Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçeleri arasndadr. Bu husus da henüz açkla kavuflmamfltr.
Ayrca, Anayasa Mahkemesi, stratejik konumdaki KT'lerin özellefltirilmesine iliflkin özel düzenlemeler gerektii hukukî görüflündedir. Bu görüfllerin hiçbirisi yabana atlabilir görüfller deildir, hele bu görüfllerin hiçbirisi, Meclisin ihtisas komisyonu olan Anayasa Komisyonunun görüflleriyle takviye edilmeden çürütülebilecek görüfller deildir.
ktidar gruplar, bu konularda, Anayasa Mahkemesinin raportörlerinden fikir isteyeceklerine, onlardan yardm isteyeceklerine, gelsinler, Meclisin Anayasa Komisyonundan, Meclis adna görev yapan komisyondan fikir alsnlar. Bundan kaçnmann hiçbir geçerli gerekçesi de yoktur.
Deerli arkadafllarm, bir baflka konu da fludur: Bir özellefltirme idaresi kuruyoruz. Özellefltirme idaresi, bizim kamu yönetimimize yeni bir müessese olarak girecek. Bu müessesede birtakm kamu görevlileri çalflacak. Onlarn, özlük haklar var, çok genifl yetkileri de var. Belki, hükümet gibi, ekonominin belli bir kanadnda yetki sahibi olacaklar.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Sayn Korkmazcan, lütfen, cümlenizi balar msnz efendim.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Toparlyorum efendim.
Bu düzenleme yaplrken, Anayasa Komisyonunun görüflünün alnmas, Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Büyük Millet Meclisi olduu dönemden beri yerleflik bir teamülüdür. Devletin teflkilatnda bir deifliklik yaplyorsa, üç memur, bir flef, bir müdürden ibaret olsa dahi bir idare kuruluyorsa, Anayasa Komisyonu, o teklifi, o tasary görüflür; çünkü, Anayasa Komisyonunun asl ad, Teflkilat Esasiye (esas teflkilat) Komisyonudur.
Devletin içinde çok genifl yetkilerle görev yapacak bir teflkilat kuruyorsunuz; ama, Anayasa Komisyonunda bunun incelenmesi teamülünü hiçe sayyorsunuz. Bu da, doru bir çözüm deildir.
Deerli arkadafllarm, flunu açklkla ifade edelim: Plan ve Bütçe Komisyonundaki Anavatan Partisi üyesi arkadafllarmz, baz önergeler vermek suretiyle, bu tasarnn iyilefltirilmesine katkda bulunmufllardr. Genel Kurulda da, ayn katklar, birtakm deifliklik önergelerimizi gündeme getirmek suretiyle sürdüreceiz; ama, bütün bunlar, bizim, bugün tespit edemediimiz, yarn ortaya çkabilecek bir hukukî sorun karflsnda, Anayasa Mahkemesine gitmememiz gibi bir sonuç dourmaz; çünkü, Anayasa Mahkemesine gidip gitmeme konusu, Anamuhalefet Partisinin ve baz makamlarn, sadece hakk deil, ayn zamanda ödevidir. Eer, Anayasaya uygunluk yönünden, Anayasa Komisyonunun katklarn almadan çkaracamz kanunda, ileride Anayasaya aykrlk iddialar...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Sayn Korkmazcan, sürenizi çok afltnz, lütfen son cümlenizi söyler misiniz efendim.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Bitiriyorum Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Efendim, konuflmayla ilgili belli bir süre var, lütfen riayet edin. Bakn, sürenizi önce 2 dakika, sonra da 1 dakika daha uzattm; lütfen bitirin sözlerinizi.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Deerli arkadafllarm, kamuoyumuzun bu kadar önem verdii özellefltirme konusu, Anayasa Mahkemesinde, deiflik vesilelerle 5 defa karara konu olmufl bir süreçtir. Bu süreci, hukukî eksiklik içerisinde devam ettirmek mümkün deildir. Bunun, Anayasa Komisyonunda asgari düzeye indirilebilmesi çok zaman da almayacaktr; ancak, bunlara riayet edilmedii takdirde ortaya çkabilecek birtakm olumsuzluklarn sorumlusu, aynen, bugüne kadar, kanun hükmünde kararname çkarmakta srar ederek, Meclisin uzman komisyonlarndan deil de, Anayasa Mahkemesi raportörlerinden danflmanlk rica ederek ifl yürütenlerdir. Bunlarn, birbuçuk yllk gecikmenin sorumlusu olduu gibi, ilerideki baz gecikmelerin de tarihî sorumluluunu üstlerine almfl konuma geleceklerini belirtmek istiyorum.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Devam edin, son cümlenizi söyleyin efendim.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Bu husustaki son uyary, Doru Yol Partisi Grubu yöneticisi arkadafllarma iletiyor, Yüce Heyetinizi saygyla selamlyorum. (ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Korkmazcan.
Sayn Hacalolu, buyurun efendim.
Süreniz 10 dakikadr.
ALGAN HACALO⁄LU (stanbul)- Sayn Baflkan, deerli arkadafllarm; uzun zamandr, demokratikleflme mi, özellefltirme mi gibi, içi bofl, kof bir anlayfl, bir anlamsz karfllafltrma süreci sonucunda gündeme getirilen 720 sra sayl Özellefltirme Yasa Tasarsnn, Yüce Meclis gündeminde görüflülmeden evvel Anayasa Komisyonunda görüflülmesine iliflkin önerinin lehinde görüfllerimi belirtmek üzere söz almfl bulunuyorum; hepinizi saygyla selamlyorum.
Deerli arkadafllarm, DYP-SHP Koalisyon Hükümetlerinin, özellikle son dönemi; yani, ikinci Koalisyon Hükümeti, Anayasa karflsnda, en çok, karflt görüflle karfllaflmfl, Meclise getirdii, Meclisten kendi çounluuyla geçirdii yasalar, kanun hükmünde kararnameleri veya Meclis karar niteliindeki tercihleri, en çok, Anayasa Mahkemesinden dönmüfl bir Hükümettir.
1982 Anayasasn içimize sindirmemiz mümkün deil. 1982 Anayasasnn deifltirilmesi için son üç yldr yaplmakta olan mücadelenin nasl tkandn, nasl engellendiini hepimiz biliyoruz. O alanda mesafe alnamad. Ancak, Cumhuriyetin temeli, anayasalardr.
Anayasa Mahkemesi de, hukukun, kanunlarn, Anayasa çerçevesinde, Anayasann özüne uygun bir derinlikte, anlamda yaplmasn gözeten, onu kollayan anayasal bir kurumdur.
Benden evvel konuflan deerli ANAP sözcüsünün de belirttii gibi, özellefltirme konusunda befl kanun hükmünde kararname ve yasa, Anayasa Mahkemesinden geri döndü. Tabiatyla bu bir ayp; ama, ayp olmakla kalmyor, böylelikle, bir taraftan, baz kesimler tarafndan, Türkiye ekonomisinin kurtarlfl reçetesi olarak sunulan, cansimidi olarak sunulan özellefltirme engellenirken, uygulamaya geçirilemezken, dier taraftan, özellefltirme programna alnmfl bulunan kurumlarn, bu atalet, bu kararszlk süreci içinde daha çok batmalarna göz yumuluyor. Yani, zarar, iki boyutlu, nereden bakarsanz baknz, zarar...
Gerçekten, Plan ve Bütçe Komisyonunun bu yasa tasarsn görüfltüü toplantda, Komisyon üyesi olmamama ramen, ben de hazr bulundum ve orada, Anayasa Komisyonunun, bu konudaki kendi talebine ramen, Anayasann özüne ve ruhuna uygun olduu anlayfl içinde, tasar, Plan ve Bütçe Komisyonu üyeleri tarafndan oyçokluuyla kabul edildi, Anayasa Komisyonuna gönderilmedi. Tabiî, bu bir tercihtir, Plan ve Bütçe Komisyonunun bir hakkdr; ancak, zamandan kazanmak kaygsyla atlan bu admlarn, yarn, bu yasa, Anayasa Mahkemesinden dönerse -ki, benim kanaatim, eer tasar, Meclise sunulduu flekliyle Yüce Meclisten geçecek olursa dönecektir- o zaman bunun bedelini kim ödeyecek, merak ediyorum.
Burada, bundan evvel yasalar Anayasa Mahkemesinden 5 kere geri dönen Hükümetimizin, bu konuda getirmifl olduu bu yasa tasarsn, Yüce Meclisimizin, üç, befl, on gün kaygsna düflmeden, Anayasa Komisyonuna gönderip, oradan da gerekli görüflü alarak buraya getirmesi yönünde karar vermesinde ben flahsen büyük yarar görüyorum.
Ne enteresandr ki, Hükümetimiz, baflka konularda göstermedii aculluu, burada, bu konuda göstermektedir. Demokrasi konusunda göstermedii aculluu, bu konuda göstermektedir. (CHP sralarndan Bravo sesleri, alkfllar)
Deerli arkadafllarm, benim kanaatime göre, en az üç noktada, bu yasa tasars Anayasaya aykrdr. Bu yasa tasarsnn 2 nci maddesiyle, yeralt zenginliklerinin ve kaynaklarnn, belirli süreyle, özel kifliler tarafndan iflletilebilecei hükmü getirilmifltir. Anayasann 168 nci maddesinde Tabiî servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altndadr. Bunlarn aranmas ve iflletilmesi hakk devlete aittir denmektedir. Ancak, altn çiziyorum; Anayasamz, yine ayn maddede Hangi tabiî servet ve kaynan arama ve iflletmesinin, gerçek ve tüzelkifliler eliyle yaplmasnn belirlenmesi kaydyla, bu konu, kanunun açk iznine tabidir der. Oysa, getirilmifl olan tasarnn 2 nci maddesi, sadece ve sadece, tabiî servet ve kayna belirlemeden, hangisi olduunu tanmlamadan, bir genel anlayfl içinde, doal kaynaklarn, özel kifliler, tüzelkifliler tarafndan iflletilebilecei anlayfln getiriyor. Bu, açkça, Anayasay ihlaldir. Yok, eer, biz, istisnasz, tüm doal kaynaklarn, özel sektör tarafndan iflletilmesini öngörüyoruz diyorsanz, o zaman da bir baflka noktada Anayasay ihlal ediyorsunuz derim ben size; çünkü, o zaman da, Anayasamzn, tekelcilie karfl olma, Anayasamzn, kamu yararn gözetme ilkelerine karfl birçok alanda, birçok doal kaynaklarn konumu nedeniyle -zaman almayacam, maddelere geçince bu konuda tekrar görüflüceiz, ayrntlarna ineceim- çok açk ve net olarak, birçok maddede tekelcilie neden olacaksnz, Anayasann ilgili maddesine taklacaksnz.
kinci konu, dorudan doruya, Anayasann, tekelleflme ve kartelleflmeye karfl gösterdii duyarllkla ilgili. Anayasann 167 nci maddesi, bildiiniz gibi, Devlet, piyasalarda fiilî veya anlaflma sonucu doacak tekelleflme ve kartelleflmeyi önler diyor; bunun altn çiziyorum. Oysa, ilgili yasa tasarsnda tekelleflmenin oluflmas halinde, tekelleflmenin zararlarn gidermeye yönelik önlemler alnr diye bir hüküm yer almfltr. Bundan, zmnen, tekelleflmenin oluflumuna neden olacak, ilk aflamada, ilk admda onun önünü açacak türden alanlarda, özellefltirme giriflimleri yaplacaktr anlayfl çkar.
BAfiKAN- Sayn Hacalolu, lütfen, cümlenizi balar msnz efendim.
ALGAN HACALO⁄LU (stanbul)- Balyorum, Sayn Baflkan.
Örnein ferrokrom, örnein tinkal-kolemanit bor türevleri ve bunun benzeri birçok alanda yapacamz özellefltirmeler, braknz baflka alanlar, bir alümine, ham alüminyum alannda yapacanz özellefltirmeler, getirdiiniz kavram içerisinde, ister istemez tekelleflme yaratacaktr.
Zamanm bittii için özetle flunu belirtmek istiyorum: Anayasamz, daha evvel olduu gibi, kamu yarar konusuna son derece duyarldr ve bu yasa tasars da, açklkla belirtiyorum, mevcut haliyle, bu boyutuyla Anayasa engeline taklacaktr. Keza, Anayasamzn 166 nc maddesi "planlama" kavramn gündeme getirir ve toplam kaynaklarn dalm ve geliflmenin öncelikleriyle ilgili kararlarn, Meclis karar niteliinde olan planla uyum içerisinde olmasn öngörür. Fakat, görmekteyiz ki, bilmekteyiz ki, Altnc Befl Yllk Plann, bugün önümüzde olan yasa tasarsnn özü, ilkeleri, amacyla hiçbir iliflkisi yoktur. Bu tasarnn, öyle bir duyarll, öyle bir kaygs yoktur. Anayasa Mahkemesinin, bugüne kadar geçmifl yasa tasarlarn, bu boyutuyla incelememifl olmasna ramen, bu konuda duyarl olaca kanaatini burada belirtmek istiyorum.
Bu duygularla, deerli üyelerin, önümüzdeki yasa tasarsnn, burada görüflülmeden evvel, Meclisimizin Anayasa Komisyonunda görüflülmesi, böylelikle yanlfllklarn, aksaklklarn giderilerek, önümüze olgun bir yasa tasarsyla gelinmesi dorultusunda bu önergeye olumlu oy vermeleri dileiyle, hepinize sayglarm sunuyorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Algan Hacalolu.
Aleyhte, Sayn Ekrem Ceyhun; buyurun efendim.
Sayn Ceyhun, süreniz 10 dakikadr.
EKREM CEYHUN (Balkesir)- Sayn Baflkan, Yüce Meclisin sayn üyeleri; Yüce Meclisi saygyla selamlyorum.
Benden önce konuflan Anamuhalefet Partimizin deerli sözcüsünü ve Cumhuriyet Halk Partisinin deerli sözcüsünü büyük bir dikkatle dinledim; görüfllerine ve düflüncelerine sayg duyuyorum; ancak, Anayasa Komisyonunun bir üyesi olarak, bu görüfllere katlma imkân bulamadm Yüce Meclise arz ediyorum. Çünkü, Hükümet tarafndan hazrlanan ve Yüce Meclisimize sunulan özellefltirme kanun tasars, Yüce Meclisimizi temsil eden ve Tüzüümüz gereince de, kanun tasarlarnn hangi komisyona havale edilecei konusunda tam yetkili bulunan Sayn Baflkanmz tarafndan, dorudan doruya Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilmifltir.
Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilen bu özellefltirme kanun tasars, Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararlar göz önünde tutularak ve bu gerekçede zikredilen daha önceki kanunlarn iptaline neden olan hususlar ortadan kaldrlarak, Hükümet tarafndan hazrlanp, Yüce Meclise sevk edilen bir kanun tasarsdr.
Bu bakmdan, Plan ve Bütçe Komisyonumuz, bu tasary ele alrken, öncelikle tasarnn içeriinde, bunun Anayasaya aykr olup olmadn da tartflma lüzumunu hissetmifl ve yapt tartflmalar sonucunda, tasarnn, Anayasa Komisyonuna havalesine gerek olmadn, Anayasaya uygunluunu da karara balamfltr.
çtüzüümüzün 39 uncu maddesi "Her komisyonun, kendisine havale edilen bir kanun tasar veya teklifinin, öncelikle, Anayasaya aykr olup olmadn tetkikle yükümlü klndn" ifade eder. Binaenaleyh, bir tasarnn Anayasaya aykr olup olmad konusunda tek karar Anayasa Komisyonu vermez; bu, her komisyonun aslî görevidir. fiayet, bir komisyon, bu görevini ifa ederken tereddüte düflerse, o takdirde, Anayasa Komisyonuna baflvurabilir.
Nitekim, Adalet Komisyonu, Memur Sendikalar Yasa Tasarsn ele alrken, tasarnn Anayasaya aykr olup olmad konusunda tereddüte düfltüü için Anayasa Komisyonuna baflvurmufl ve tasarnn Anayasaya aykr olup olmad konusunda bir görüfl istemifltir. Anayasa Komisyonu da, bu görüflü kendilerine bildirmek üzeredir. fiayet, Bütçe ve Plan Komisyonumuz da, bu tasarnn, Anayasaya aykrl konusunda bir karara ulaflabilseydi, Adalet Komisyonumuzun yapt gibi, bunu, Anayasa Komisyonumuza iletip, görüflünü alabilirdi. Almadna göre, kendi yetkisi içerisinde ve çtüzüün ona tand hakk kullanarak, kanun tasarsn, dorudan Yüce Meclisimize göndermifl bulunuyor.
Yüce Meclisin sayn üyeleri, özellefltirme konusu, 21 inci yüzyl yakalamaya uraflan bütün devletlerin, üzerinde titizlikle durduu bir konudur. Anavatan Partisi siyasal iktidarlarna, özellefltirmeyi, Türk hukuk düzenine getirmifl olmalarndan dolay teflekkür ediyorum.
fiimdi, Yüce Meclisimiz, Anavatan ktidarlar döneminde bafllayan bu özellefltirme konusunu, 21 inci yüzyla giderken daha hzlandrmak ve daha verimli bir hale getirmek için, önüne gelen kanun tasarsn görüflmek üzere hazrlanmfl bulunmaktadr.
Kamu iktisadî teflebbüslerinin, Türk ekonomisine vaki hizmetlerini, hiç kimsenin inkâr etmesi mümkün deildir. Eer, Türkiye, 1929 ekonomik krizini atlatabilmifl ise, kamu iktisadî teflebbüsleri yoluyla atlatabilmifltir. Eer, Türkiye, bugün, özellefltirmeyi yapabilecek noktaya gelmifl ise, yine kamu iktisadî teflebbüsleri yoluyla gelmifltir. Bundan dolay, kamu iktisadî teflebbüslerini kurduran Büyük Atatürk'ü, bir kere daha rahmetle anyor, bu Teflekküllerde, bugüne kadar emei geçen tüm çalflanlar kutluyor, rahmeti Rahman'a kavuflanlara Tanr'dan rahmet diliyorum.
Yüce Meclisin sayn üyeleri, buraya kadar vaki izahatmdan anlafllaca üzere, flu anda, Yüce Meclisimize intikal etmifl bulunan, özellefltirme kanun tasars, içerii ve manas itibariyle, Anayasamzn ruhuna ve lafzna uygundur. Binaenaleyh, Yüce Meclisimiz bunu tartflrken, bu lafza ve ruha aykrlk gördüü takdirde, bunu her zaman için düzeltmeye yetkilidir ve bunun düzeltmek de hepimizin görevidir.
Bu düflünceler içerisinde, Yüce Meclisimize intikal eden Özellefltirme Yasa Tasarsnn, Anayasa Komisyonuna gönderilmesine karfl olduumu, Grubum adna bir kere daha ifade eder, Yüce Meclisinizi tekrar sayglarmla selamlarm. (DYP ve ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Ceyhun.
Sayn Yalova, söz mü istiyorsunuz?
YÜKSEL YALOVA (Aydn)- Söz verirseniz konuflurum Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Efendim, lehte, iki kifli (Sayn Hasan Korkmazcan'la Sayn Algan Hacalolu) konufltu; ama, aleyhte konuflacaksanz, buyurun.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Nereden biliyorsunuz Sayn Baflkan?
BAfiKAN- Efendim, bir iflaret yapyorsunuz; ama, ben bunun nasl bir iflaret olduunu bilemem ki!.. Sonra, biz, iflaretle de konuflmuyoruz, sözle konufluyoruz.
Buyurun Sayn Yalova.
YÜKSEL YALOVA (Aydn)- Sayn milletvekilleri, önce, Sayn Baflkana, bana söz vermek lütfunda bulunduu için teflekkür ediyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkannn talebi sonrasnda, Türkiye Büyük Millet Meclisi çtüzüü gereince, genel görüflme yoluyla, iki komisyon arasndaki ihtilafa çözüm bulunmas konusunda görüfl arz etmek üzere huzurlarnza gelmifl bulunuyorum.
HSAN SARAÇLAR (Samsun)- Aleyhte mi konuflacaksnz?!
BAfiKAN- Evet, aleyhte konuflacak; lehte deil.
YÜKSEL YALOVA (Devamla)- Evet, aleyhte konuflacam Sayn Baflkanm.
BAfiKAN- Yani, Anayasa Komisyonu kararnn aleyhinde konuflacaklar.
YÜKSEL YALOVA (Devamla)- Evet, tasarnn, Anayasa Komisyonuna gönderilmemesi ve Anayasa Komisyonu kararnn aleyhinde konuflacam. Bir açklama daha yapaym; bir Anayasa Komisyonu üyesi olarak, tasarnn, Anayasa Komisyonuna gelmesi gerektii hususunda en fazla konuflan bir üye sfatyla, flimdi aleyhinde konuflacam.
Sayn milletvekilleri, baknz, birinci olarak, önümüzde bir hukukî norm var, bir metin var; o da Türkiye Büyük Millet Meclisi çtüzüüdür. kincisi ise, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde oluflturulmufl komisyonlar var. Bunlardan ikisi Anayasa Komisyonu ve Plan ve Bütçe Komisyonudur. fiimdi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin bu iki komisyonunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi çtüzüü karflsndaki hukukî pozisyonu nedir, önce ona bakmamz lazm. Yani, o komisyonlarda üye olsak da, olmasak da, o komisyonlarn kararlarna uysak da, uymasak da; sonuçta, tabi olduumuz, uymakla yükümlü olduumuz Türkiye Büyük Millet Meclisi çtüzüünün amir hükümleri nedir, bu iki komisyonun hukukî pozisyonlar nedir, izninizle ilk önce ona iflaret edeceim.
Baknz, diyelim ki, birinci komisyon, Plan ve Bütçe Komisyonu olsun. Bu Komisyonun, Türkiye Büyük Millet Meclisi çtüzüü karflsndaki hukukî yükümlülüü, çtüzüün "Anayasaya Uygunluun ncelenmesi" bafllkl 39 uncu maddesinde flöyle tanmlanmfltr: "Komisyonlar, kendilerine havale edilen tasar veya tekliflerin ilk önce Anayasann metin ve ruhuna aykr olup olmadn tetkik etmekle yükümlüdürler" diyor. "Yükümlüdürler" kelimesi, bildiiniz gibi, Türkçe'de, seçimlik hak tanmayan, icbar edici bir kelime.
fiimdi, Plan ve Bütçe Komisyonu, bu yükümlülüü hangi kritere göre duyacak veya duymayacak; kendisinin önüne getirilmifl olan Özellefltirme Yasa Tasarsna iliflkin daha önce Türkiye Büyük Millet Meclisindeki prosedüre bakarak. Kabul ediniz ki, üç defa Anayasa Mahkemesinden dönmüfl bir yetki kanunu var. O zaman, Plan ve Bütçe Komisyonu, buradaki, 39 uncu maddedeki "yükümlüdürler" kelimesinin gereini -daha önce Anayasa Mahkemesinde iptal edilen yetki kanununun yasalaflma sürecini karine olarak, hem de ciddî bir karine olarak ele alp- yerine getirmek zorundayd.
Bir baflka maddemiz var; 35 inci madde, "görüfl alma, görüfl bildirme" baflln taflmakta. Bu maddenin birinci fkras, ikinci fkras konumuzla ilgilidir; ama, itiraf edelim, endirekt maddedir; daha dorudan ilgili olan fkras -yine 35 inci maddenin- üçüncü fkrasdr. Baknz, "bir komisyon, baflka bir komisyona havale edilmifl bir tasar veya teklif yahut herhangi bir mesele için düflüncesini belirtmekte yarar görürse, o tasar veya teklifin kendisine havale edilmesini isteyebilir" diyor.
Biraz önce, iki komisyon olduunu söyledim Meclis çtüzüü karflsnda. Birinin Plan ve Bütçe Komisyonu olduunu belirtmifltim. fiimdi, geliyorum ikinci komisyona; yani, Anayasa Komisyonuna.
Anayasa Komisyonu açsndan da 39 uncu madde, nasl, Plan ve Bütçe Komisyonuna, üstelik, "yükümlüdürler" diye icbar edici bir tavr koymufl ise, 35 inci maddenin, bu, ikinci ve üçüncü -bilhassa üçüncü- fkralar gereince, Anayasa Komisyonu, bir tasar veya teklifle ilgili olarak, kendisinin ihtisas sahibi olduunu, Anayasaya uygunluk denetiminin yaplmak mecburiyetinde olduunu düflündüü anda, o tasar veya teklifi istemek durumundayd.
Burada, Anayasa Komisyonuna, 35 inci maddenin üçüncü fkrasnda "isteyebilir" kelimesi kullanld için, "peki, ne hal olursa, ne olursa, bu 'isteyebilir'i, 'istemelidir' fleklinde yorumlamaldr" diye bir yorum mecburiyeti gelebilir, gelecektir. flte, o zaman da, Anayasa Komisyonu, bugüne kadar -bir istisnann dflnda- önüne getirilen her yetki kanununda olduu gibi, Anayasa Mahkemesi tarafndan iptal edilen o yetki kanunlarnda olduu gibi -hem parlamento geleneine aykrdr hem Anayasaya aykrdr hem Meclis çtüzüüne aykrdr- her seferinde bunlarn kendi önüne getirilmesini karine saymalyd ve flu "isteyebilir" kelimesini, "istemeliyim" olarak yorumlamalyd; ki, Anayasa Komisyonu böyle yapt.
Anayasa Komisyonun dier komisyonlarla birlikte sraland listedeki yerine bir baknz lütfen; birinci srada gelir. Nedir o; sadece protokoler bir yer deildir. Hangi bakanlk, teflkilat kanununda bir deifliklik yapmak isterse, Anayasa Komisyonundan geçiyor; devlet içerisinde bir birim oluflturulurken, teflkilata dair yeni oluflumlar öneriliyorsa o da Anayasa Komisyonundan geçiyor; çünkü, yeni bir birim kurmaktasnz.
Peki, o zaman, ben niye aleyhte söz aldm; Meclis çtüzüünün sadece bir usulî muamelesinden istifade ederek bir hakk -hukukçu deyimiyle söyleyeyim ve hukukçu namusuyla söyleyeyim- suiistimal etmek amacyla m aleyhte kategorisinden söz alarak konufltum; deil; onu da açkyüreklilikle ifade edeyim.
Eer, Anayasayla, çtüzükle, parlamento gelenekleriyle, daha önemlisi, bir komisyonun manevî flahsiyetiyle ilgili olarak, bu kadar "olmazsa olmaz" koflulunun savunulabilecei bir durumda, iflin içerisine flu veya bu sebeple "vakit kaybederiz, kazanrz; siyaseten böylesi dorudur, flöylesi yanlfltr" gibi siyasî bir endifleyle, siyasî bir çkar elde etme amacyla, yüzde yüz, pür hukuk alanndaki bir konuda -siyasî, hakl olabilir, haksz olabilir; bu endifle, ANAP'tan gelebilir, baflka bir gruptan gelebilir, hiç önemi yok- hukukî bir alanda, o hukuk normunun üzerinde tartflma yaplyorsa -ben, aleyhte konuflarak tutarsz deilim, üstelik, bu öneriyi Anayasa Komisyonunda savunan üyeyim dedim- flimdi, Yüksek Heyetinize, daha da aleyhte bir teklif yapacam: Geliniz, lütfen, flu Anayasa Komisyonunu kaldrnz. Ben, bir Anayasa Komisyonu üyesi olarak; ama, daha önemlisi, bir anayasa hukukçusu olarak içime sindiremediim için, flu teklifi -zor da olsa, ar da gelse- yapmak için, flu çtüzük hükmünden istifade ettim; yoksa, hakk suiistimal etmedim. Gelin, flu Anayasa Komisyonunu kaldralm; göreceksiniz, hiç deilse iktidar döneminizde -ister Anayasadan ister çtüzükten ister baflka lâzimelerden kaynaklansn- öyle vr zvr, ikide bir, Anayasa Komisyonu, babayasa komisyonu gibi komisyonlarda vakit kaybetmek durumunda kalmayacaksnz.
Hepinize sayglar sunuyorum. (ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Yalova. Bu, çok karflk bir aleyhte konuflma oldu; ama, neyse... Takdiri yine size brakyorum.
Sayn milletvekilleri, konu üzerindeki görüflmeler tamamlanmfltr.
Biliyorsunuz, Plan ve Bütçe Komisyonu, Özellefltirme Yasa Tasarsnn Anayasa Komisyonuna havale edilmemesine karar vermifltir; Anayasa Komisyonu ise, bu tasarnn kendisinde görüflülmesine karar vermifltir. Anayasa komisyonunun bu istemi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkannn bir yazsyla sunufllara gelmifltir ve bu konunun halli, çtüzüümüzün 35 inci maddesinin son bendine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.
fiimdi, Özellefltirme Yasa Tasarsnn Anayasa Komisyonunda görüflülüp görüflülmemesi hususunu oylarnza sunacam: Tasarnn Anayasa Komisyonunda görüflülmesini kabul edenler... Kabul etmeyenler... Tasarnn Anayasa Komisyonuna havalesi yerinde görülmemifl ve reddedilmifltir. (ANAP, RP ve CHP sralarndan gürültüler)
ADNAN KESKN (Denizli)- Oylar kaça kaç Sayn Baflkan?
BAfiKAN- Efendim, ne yapacaksnz kaça kaç olduunu?!
ADNAN KESKN (Denizli)- Rakam verin efendim; Genel Kurulun hakk bu...
BAfiKAN- Bu, iflaretle oylamadr arkadafllar. Böyle bir usulümüz yok. 130'a 155... (ANAP, RP ve CHP sralarndan gürültüler)
ADNAN KESKN (Denizli)- Sizin dediiniz gibi bir usul de yok.
BAfiKAN- Sayn Adnan Keskin, lütfen... çtüzüü örenin de, ondan sonra gelin burada konuflun.
ADNAN KESKN (Denizli)- Siz, çtüzüü çok iyi bildiinizden(!) böyle tatbik ediyorsunuz.
BAfiKAN- Tasarnn Anayasa Komisyonuna havalesi yolunda Anayasa Komisyonunca alnan karar, Genel Kurulca yerinde görülmemifltir; böylece, Plan ve Bütçe Komisyonunun bu konuda verdii karar kesinleflmifltir; bu kararn gereini yerine getireceiz.
BAfiKAN- çtüzüün 19 uncu maddesine göre verilmifl grup önerileri vardr; okutup, oylarnza sunacam:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Danflma Kurulunun, 26 Ekim 1994 Çarflamba günü (bugün) yaplan toplantsnda, siyasî parti gruplar arasnda oybirlii salanamadndan, Grubumuzun afladaki önerilerinin, çtüzüün 19 uncu madesi gereince Genel Kurulun onayna sunulmasn arz ederim.
Sayglarmla.
Turhan Tayan
Doru Yol Partisi
Grup Baflkanvekili
Öneriler:
1.- Gündemin "Kanun Tasar ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Dier fller" ksmnn 209 uncu srasnda yer alan 720 sra sayl "Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Tasarsnn" bu ksmn 32 nci srasna alnmas; Genel Kurulun 26 Ekim 1994 Çarflamba, 27 Ekim 1994 Perflembe, 2 Kasm 1994 Çarflamba ve 3 Kasm 1994 Perflembe günleri 20.00-24.00 saatleri arasnda da çalflmalarna devam olunmas; 26 Ekim 1994 Çarflamba ve 2 Kasm 1994 Çarflamba günlerinde sözlü sorularn görüflülmemesi önerilmifltir.
2.- 26 Ekim 1994 tarihli gelen kâtlarda yaymlanan ve bastrlp datlan 705 sra sayl "Tüketicinin Korunmas" konusundaki Meclis Arafltrmas Komisyonu raporunun, gündemin "Özel Gündemde Yer Alacak fller" ksmnda yer almas ve görüflmelerinin, Genel Kurulun 1 Kasm 1994 Sal günkü birlefliminde yaplmas önerilmifltir.
BAfiKAN- fiimdi, önerileri ayr ayr tekrar okutup, oylarnza sunacam.
Birinci öneriyi okutuyorum:
1.- Gündemin "Kanun Tasar ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Dier fller" ksmnn 209 uncu srasnda yer alan 720 sra sayl "Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Tasarsnn" bu ksmn 32 nci srasna alnmas; Genel Kurulun 26 Ekim 1994 Çarflamba, 27 Ekim 1994 Perflembe, 2 Kasm...
BAfiKAN- Bir dakika...
Sayn Aflk, söz mü istiyorsunuz?
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Evet Sayn Baflkan, iflaret etmifltim...
BAfiKAN- Efendim, istemediniz; istemeyince de biz...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Hayr; öyle fley olur mu?!.. stedim; yarm saattir el kaldryorum.
BAfiKAN- Efendim, bakn, burada, dünkü milletvekili de deiliz. Ben, öneriyi okuttuktan sonra söz istemeniz gerekirdi. O zaman istemediniz... (ANAP sralarndan gürültüler)
Brakn efendim, flurada...
KÂTP ÜYE BRAHM HALL ÇELK (fianlurfa)- Birinci öneriyi okuyorum Sayn Baflkan, daha bitmedi.
BAfiKAN- Efendim, birinci öneriyi okuttum, bitirdim. (ANAP sralarndan gürültüler)
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Efendim, daha okunuyor; bitmedi.
BAfiKAN- Beyler, lütfen...
KÂTP ÜYE BRAHM HALL ÇELK (fianlurfa)- Bitmedi daha...
BAfiKAN- Hayr efendim, söz istenecekse, ilk okunufltan sonra istenir.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Efendim, ben o zaman söz istedim.
BAfiKAN- Buyurun o zaman.
Yalnz, rica ediyoruz, bundan sonra, zamannda söz isteyin efendim; yani, ifli keyfîlie döküyorsunuz...
Süreniz 10 dakika Sayn Aflk.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan, sayn milletvekilleri; Doru Yol Partisi Grubunca verilen ve Danflma Kurulunda anlaflma salanamad için Genel Kurulun onayna sunulan öneri üzerinde Anavatan Partisi Grubu adna söz almfl bulunuyorum. Hepinizi saygyla selamlyorum.
Sayn Baflkan, bugün saat 11.00'de toplanan Danflma Kurulunda, bugünkü görüflmelere iliflkin iki husus tartflld. Bir tanesi, Refah Partisi Grubunca önerilen, özellefltirmeyle ilgili tasarnn görüflmelerinin televizyondan naklen verilmesi ve görüflmelerde gruplar adna konuflacaklara verilecek söz hakknn uzun tutulmas; mesela 1 saat gibi uzun tutulmas...
Evvela, Danflma Kurulundaki görüflmelerin sonucunda kimin, hangi partinin, ne flekilde tavr ald, tabiî, burada okunan önergede belli deil. Evvela, o husustaki görüflümü açklamak istiyorum.
BAfiKAN- Sayn Aflk, o ayr bir öneri; onu ayrca oya sunacaz.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Ayr m?
BAfiKAN- Evet, ayr...
EYÜP AfiIK (Devamla)- O hususta eer öneri gelirse, ayrca, görüflümü belirtmek istiyorum.
kinci öneri de Doru Yol Partisi Grubundan geldi. O da, özellefltirmeyle ilgili kanun tasarsnn, 32 nci sraya alnp, 31 inci sradaki, görüflmeleri yarm kalan güvenlik soruflturmasyla ilgili kanun tasarsndan sonra görüflülmesi yönündeydi.
Anavatan Partisi olarak, özellefltirmeyle ilgili kanun tasarsnn 32 nci sraya alnmasna evet dedik; süre uzatmna evet dedik; yani, 24.00'e kadar çalfllmasna -bugün de, yarn da 24.00'e kadar çalfllmasna- evet dedik; ancak, Anavatan Partisi olarak buradan deklare ettiimiz ve basn toplantsyla da Sayn Genel Baflkan Yardmcmzn açklad bir husus var. Esasen bu, sadece Anavatan Partisinin deil, Hükümetin taahhüdüdür. Bütün sayn bakanlarmz -baflta Sayn Baflbakan olmak üzere- açlflna gittikleri bütün üniversitelerde, üniversite hocalarna söz vermifllerdir. Muhalefet olarak, bize gelen öretim görevlisi gruplarna biz de söz verdik, "Türkiye Büyük Millet Meclisinde, bugünden itibaren, sizinle ilgili kanun görüflülmeden, baflka hiçbir kanun görüflülmeyecek" dedik. Sayn Gürkan, söz vermedik mi?
AYDIN GÜVEN GÜRKAN (çel)- Verdik efendim.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Sayn bakanlar, söz vermediniz mi? Sayn Baflbakan söz vermedi mi?
BAfiKAN- Sayn Aflk, o ayr bir konu.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Türkiye Büyük Millet Meclisine gelen öretim görevlileri heyetine, Sayn Baflbakan, "önümüzdeki hafta bu kanunu çkaracaz" diye söz vermedi mi?
Nihayet, onbefl gün evvel, Danflma Kurulunda, 29 uncu srada bulunan ve Doru Yol Partisi milletvekillerince verilmifl olan kanun teklifi ile 30 uncu sradaki, Ankara Milletvekili Baki Tu ve 38 arkadaflnn verdii -bizim deil, Doru Yol Partisi milletvekillerince verilen- üniversite hocalarnn, öretim görevlilerinin durumlaryla ilgili....
BAfiKAN- Sayn Aflk aslnda bu tasar, üniversite öretim üyelerinin maafllaryla ilgili o teklifin önüne geçmiyor; yani, bence, fuzulî zaman kaybediyoruz. Bakn, hem çktnz, "öneriyi destekliyorum" diyorsunuz hem de bu tasar, üniversite öretim üyelerinin maafllaryla ilgili o teklifin önüne geçmiyor. Buna ramen niye aleyhinde konufluyorsunuz, anlayamadm; yani, Baflkan olarak ikaz ediyorum sizi.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Sayn Baflkan, izin verirseniz, niyetimi kendim söyleyeyim; yani, siz, benim niyetimi açklamayn.
fiimdi, bütün üniversitelerin açlfllarnda, biz muhalefet olarak söz verdik, siz iktidar olarak söz verdiniz, Hükümet söz verdi.
Bugün bizim önerimiz, 30 uncu sradan bafllamakt. Çalflma süresinin geceye kadar uzatlmasna tamam, gelecek hafta uzatlmasna tamam, bu tasarnn öncelikle görüflülmesine tamam... Yalnz, 31 inci sradaki kanun tasarsndan deil, 30 uncu sradaki kanun teklifinden; yani, 1402'liklerin affyla ilgili kanun tasarsndan deil, üniversite öretim görevlilerinin maafllaryla ilgili kanun teklifinden bafllamak üzere görüflülmesini flart kofltuk. Doru Yol Partisi buna raz olmad için, biz de bu öneriye katlmyoruz.
Saygyla arz ederim. (ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Aflk.
Birinci öneriyi tekrar okutup, oylayacam efendim:
1.- Gündemin "Kanun Tasar ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Dier fller" ksmnn 209 uncu srasnda yer alan 720 sayl "Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Tasarsnn" bu ksmn 32 nci srasna alnmas; Genel Kurulun 26 Ekim 1994 Çarflamba, 27 Ekim 1994 Perflembe,2 Kasm 1994 Çarflamba ve 3 Kasm 1994 Perflembe günleri 20.00-24.00 saatleri arasnda da çalflmalarna devam olunmas, 26 Ekim 1994 Çarflamba ve 2 Kasm 1994 Çarflamba günlerinde sözlü sorularn görüflülmemesi önerilmifltir.
BAfiKAN- Öneriyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri kabul edilmifltir.
kinci öneriyi tekrar okutup, oylayacam efendim:
2.- 26 Ekim 1994 tarihli gelen kâtlarda yaymlanan ve bastrlp datlan 705 sra sayl "Tüketicinin Korunmas" konusundaki Meclis Arafltrmas Komisyonu raporunun, gündemin "Özel Gündemde Yer Alacak fller" ksmnda yer almas ve görüflmelerinin, Genel Kurulun 1 Kasm 1994 Sal günkü birlefliminde yaplmas önerilmifltir.
BAfiKAN- Öneriyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
BAfiKAN- kinci bir grup önerisi var; onu okutacam:
Sayn milletvekilleri, Refah Partisi Grubunca verilen bu önerinin birinci ksmnda, Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündeminde bulunan 720 sra sayl Özellefltirme Kanun Tasarsnn tümü üzerindeki konuflma sürelerinin gruplar adna birer saat olarak kabulü; ikinci ksmnda ise, ayn kanun tasarsnn tümü üzerindeki konuflmalarn TRT ve özel televizyonlardan naklen yaynlanmasna müsaade edilmesi istenmekte ve öneri iki konuyu ihtiva etmektedir. Ancak, önerinin ikinci ksmndaki hususun burada oylanmas mümkün deildir; bu bir temennidir.
Önerinin birinci ksmn okutup, oylarnza sunacam:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
26.10.1994 günü yaplan Danflma Kurulunda anlaflma salanamadndan, afladaki önerilerimizin, ayr ayr, çtüzüün 19 uncu maddesi gereince Genel Kurulun onayna sunulmasn arz ederim.
Abdüllatif fiener
Refah Partisi Grubu Baflkanvekili
Öneriler:
1.- Türkiye Büyük Millet Meclisi gündeminde bulunan 720 sra sayl Özellefltirme Kanunu Teklifinin tümü üzerinde konuflma sürelerinin gruplar adna birer saat olarak kabulü.
BAfiKAN- Tamam, o kadar...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan...
BAfiKAN- Sayn Aflk, söz mü istiyorsunuz?
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Evet efendim.
BAfiKAN- Refah Partisi Grubu önerisi üzerinde Sayn Aflk söz istiyor.
ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Ben de söz istiyorum.
BAfiKAN- Sayn fiener de söz istiyor.
Her ikisi de lehte.
Buyurun Sayn Aflk.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- ki önerileri var, ikisini de birden...
BAfiKAN- Hayr, birincisi; ötekini oylatmyorum efendim.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Sayn Baflkan, sayn milletvekilleri; Refah Partisi Grubunca bugün Danflma Kuruluna getirilen öneri üzerinde -orada anlaflma salanmad için burada tartfllmasn istedikleri öneri üzerinde- söz almfl bulunuyorum.
Refah Partisi Grubu, Meclis Baflkanlna baflvurarak, özellefltirmeyle ilgili tasarnn, Genel Kurulda daha uzun bir süreyle tartfllmasn; gruplar adna konuflmalarn, 20 dakika deil, 1 saat süreyle yaplmasn ve ayrca, bu konuflmalarn, Meclis Baflkanlnca, televizyonlardan naklen yaynnn salanmasn istemifltir.
Tabiî, Meclis Baflkanlnca televizyonlardan naklen yaynn salanmas istei, bir temennidir; ama, Anavatan Partisi Grubu olarak, hem o temenniye hem de bu tasarnn daha uzun bir süreyle tartfllmas hususuna katldmz arz etmek istiyorum.
Danflma Kurulunda da ifade ettiimiz gibi, biz de, Türkiye'nin, bugün, özellefltirmeden daha önemli bir konusu olmad düflüncesiyle ve özellefltirmenin, "cumhuriyet tarihinin, Parlamento çalflmalarnn en kritik 72 saati" diye, kamuoyunda merakla beklendii, heyecanla izlendii ve Hükümetçe de, Sayn Baflbakanca da defalarca anlatld flekilde, Türkiye'nin en önemli konusu olmas sebebiyle; hangi partinin görüflü nedir, hangi parti lehindedir, hangi parti ne istiyor; buradan, bunlar anlatrken, yüce milletimizin de, ilgi duyduu takdirde, o anlatlanlar dinlemesinin fevkalade yerinde olaca kanaatindeyiz. Ayrca, bize göre, normal kanunlardaki gibi 20 dakikalk bir görüflme süresinin bu tasar için -özellikle tümü üzerinde- yeterli olmad; hatta, bütçe görüflmelerinden daha önemli olduu; dolaysyla, bu görüflmelerin -1 saat olmayabilir, yarm saat, 45 dakika olur- daha uzun süreli bir zaman tannarak yaplmas ve televizyonlarla da halka duyurulmasnn faydal olaca kanaatiyle, oyumuzun, öneri lehinde olacan Yüce Heyete arz ederim.
Sayglar sunarm.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Aflk.
Sayn Abdüllatif fiener, buyurun efendim.
Önerinin lehinde söz almfltnz.
Süreniz 10 dakika.
ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Sayn Baflkan, sayn milletvekilleri; Refah Partisi Grubu olarak vermifl olduumuz öneri üzerinde Danflma Kurulunda anlaflma salanamamfltr. Yapmfl olduumuz baflvuruda, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündeminde bulunan Özellefltirme Kanun Tasarsnn tümü üzerindeki görüflmelerin 20 dakikayla snrlandrlmasn yeterli bulmadmz ifade ettik; çünkü bu, önemli bir konuydu. Bu sebepten dolay, tümü üzerinde gruplar adna yaplacak görüflmelerin 1 saat olarak belirlenmesi talebinde bulunduk.
Ayn flekilde, tümü üzerindeki konuflmalarn TRT ve özel televizyonlardan naklinin salanmasn da talep etmifltik; ancak, Sayn Baflkan, bu ikinci talebimizi oylamaya sunamayacan ifade etti.
Bu talebimiz, Danflma Kurulunda anlaflma salanamad için Genel Kurula intikal etmifltir ve Genel Kurulda, bu konu üzerindeki müzakereleri müteakip, oylanacaktr.
Muhterem arkadafllar, bildiiniz gibi, KT'lerin özellefltirilmesi konusu, gerçekten fevkalade önemli olarak görülen, nitelendirilen bir konudur. Özellefltirme, sadece bir iktidar meselesi deildir. ktidarlar, konuyu, zaman zaman, kendi politikalar açsndan deerlendirmeye çalflabilirler; ancak, özellefltirme meselesinin, hiçbir zaman bir iktidar meselesi olmad, hem Türkiye'de hem de dünyann her tarafnda kabul edilen bir gerçektir. Özellefltirme, hem iktidarn hem siyasî partilerin hem KT'lerde çalflan iflçilerin ve hem de milletin, halkn meselesidir; topyekûn milleti ilgilendiren bir konudur, hatta, sadece yaflayan nesillerin deil, geçmifl ve gelecek nesillerin ve kuflaklarn da önemli bir meselesidir. Bu boyutlar itibariyle özellefltirmeyi, yüz yllk ter ve geleceimizin teminatyla ilgili, iktisadî kurulufllarn, yeniden yaplanmas meselesi olarak görmekteyiz. Böylesine önemli bir konunun ve meselenin elbette ki, Genel Kurulda bütün boyutlaryla ele alnmas, tartfllmas, üzerinde lehte veya aleyhte her sözün söylenmesi gerekmektedir.
KT'lerin önemi bugün dahi kabul edilen bir gerçektir. KT'lerin kurulmaya baflland 1930'lu yllar incelendii takdirde, cumhuriyet tarihinin en yüksek büyüme oranlarnn bu yllarda yaflandn da, tespit etmifl olmaktayz.
Bunun ötesinde, dünyada, KT'lerin özellefltirilmesiyle ilgili uygulamalar dikkatle incelediimizde, gördüümüz bir gerçek var; o da fludur ki, dünyann hiçbir ülkesinde kamuoyu oluflmadan, bir konsensüs salanmadan, iktidaryla, muhalefetiyle, iflçisiyle, iflvereniyle ve tüm halkyla, bir mutabakat salanmadan özellefltirmeye gidilememifltir ve gidilmemifltir. Ancak, Türkiye'de yllardr bu önemi kabul edilen özellefltirme meselesi üzerinde söz edilmekte ve maalesef, hiçbir olumlu mesafe de alnamamaktadr. Bu, özellefltirme uygulamalaryla ilgili, yaplfl biçimiyle ilgili birtakm sorunlarn bulunmasndan kaynaklanmaktadr. Aslna bakarsanz, özellefltirme konusunda, iktidar dahi bir kararszlk içerisindedir, istikrarl bir çizgiye sahip deildir. DYP-SHP Koalisyonunun ilk kurulduu günlerden bugüne kadar ulaflan geliflmeleri dikkatli bir flekilde incelediimizde, iktidar meydana getiren gruplar arasnda da, bir kararszlk, politikalarnda bir belirsizlik olduu açkça görülüyor.
49 uncu Hükümetin Programnda, özellefltirmeden söz ediliyordu, TÖYÖK'ten bahsediliyordu; ama, bugün, farkl bir çizgiye gelinmifltir.
Bunun dflnda, elimizde bulunan Genel Kurul gündemini incelediimiz takdirde, özellefltirmeyle ilgili iki ayr teklif ya da tasarnn, Meclis gündemine iktidar tarafndan getirildiini; ancak, bu tasarlarn bir türlü ele alnp da görüflülmediini görüyor ve tespit ediyoruz. Demek ki, iktidar partileri, bu konuda zaman zaman kanun teklifleri, kanun tasarlar hazrlyor, bunlar komisyonlardan geçiyor, Genel Kurula intikal ediyor ve bir süre sonra, iktidar görüfl deifltirdii için; ilk getirmifl olduu tasarya sahip çkmyor ve Meclis gündeminde bekletiyor. Bu, dier boyutu itibariyle de DYP-SHP arasnda bu konuyla ilgili ihtilaflarn bir türlü çözülemediini göstermektedir. Her ne kadar DYP ile Anavatan Partisi arasnda bu konuda, bir mutabakat salanmfl gibi bir hava oluflmufl ise de, zaman zaman geliflmelerin ortaya çkard sonuç, bu konuda DYP-ANAP arasnda da birtakm sorunlarn devam ettiini göstermektedir.
Dier taraftan, özellefltirme, günümüz Türkiyesinde çok boyutlu bir sorunu da beraberinde getiriyor. Biraz önce, bu tasarnn Anayasa Komisyonunda görüflülmesi gerektii veya gerekmediiyle ilgili tartflmalar yapld; hep birlikte izledik. Bu konuda, deiflik kanun tasarlarnn, Anayasa Mahkemesince iptal edildiini de, geçmiflte hep birlikte gördük. Demek ki, sorun, bir taraftan yasama organn dier taraftan yargy ilgilendiriyor. Açkças; iktidarn, özellefltirmeyle ilgili getirmifl olduu tasarlarda, defalarca Anayasa Mahkemesi tarafndan iptal edilmifl olmas sebebiyle bir sabkas vardr, diyebiliriz.
Burada, anlatmaya çalfltm nokta flu: Özellefltirme konusu gerçekten fevkalade önemli bir konudur. Yalnzca iktidar partisini ilgilendiren bir konu deildir, yalnzca muhalefet partilerini ilgilendiren bir konu deildir; iflçisiyle, iflvereniyle bütün milleti, halk ilgilendiren bir konudur.
Böylesine önemli bir konunun geneli üzerindeki 20 dakikalk görüflmelerle Meclisten geçirilmesi eksik kalacaktr; bir eksiklik ifadesi olacaktr. Bunun önemini, hepinizin bildii gibi, Baflbakan da ifade etmifllerdi. "Özellefltirme, cumhuriyet tarihinin en önemli ekonomik karardr" ifadesi kendilerine aittir. Cumhuriyet tarihinin en önemli ekonomik karar olarak nitelendirilen bir özellefltirme konusunun, burada, 20 dakika olarak görüflülmesini iktidarn zorlamas ve kendi içerisinde bir çeliflkiyi ifade eder.
Her yl, burada, bütçe kanunlar görüflülür. Bütçenin tümü üzerinde, ilk ve son görüflmeler dahi, ya 1 veya 1,5 saat gibi, uzun bir süre olarak belirlenir ve görüflmeler, burada, o flekilde yaplrken; iktidar, özellefltirme konusunu, cumhuriyet tarihinin en önemli ekonomik karar olarak nitelendirdikten sonra, yllk bütçeler üzerindeki görüflme süresini bile, bu konuya ayrmamay uygun gördüüne göre, kendi içerisinde büyük bir çeliflkidedir diye düflünüyoruz.
Dier taraftan, bu konunun elbette televizyonlarda yaynlanmas da yerinde olacaktr; çünkü, medya özellikle yerli ve yabanc büyük sermayenin taleplerine uygun olarak, KT'leri, toplumun üzerinde bir kambur gibi takdim etmekte, bilinçli olarak tek yanl bir kamuoyu oluflturulmaktadr. Böylesine tek yanl oluflturulan bir kamuoyu, salkl bir deerlendirmeyi ortaya çkaramaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisinde konu görüflülürken, farkl düflüncelere sahip siyasî partiler ve milletvekilleri kendi görüfllerini, düflüncelerini burada farkl boyutlaryla ifade edecekler ve bu farkl boyutlaryla ifade edilen görüfller, düflünceler kamuoyuna televizyonlar araclyla intikal ettirildii takdirde, medyann bu tek yanl ve tek yönlü kamuoyunu yönlendirme çabalar da ortadan kaldrlmfl olacaktr.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Sayn fiener, lütfen, son cümlenizi söyleyin.
ABDÜLLATF fiENER (Devamla)- Bu bakmdan biz, bu konunun 20 dakikayla snrl tutulmasn uygun bulmuyoruz. Sayn Baflbakann ifadelerine de uygun olarak, önerimize ktidar kanadnn da destek vereceini zannediyorum.
Görüflme sürelerinin daha uzun tutulmasnda, cumhuriyet tarihinin en önemli kararlarn hazrlayacak bu tasarnn, 1 saat gibi bir süreyle, bütün boyutlaryla tartfllmasnn salanmasn diliyor ve bekliyor, hepinize sayglar sunuyorum. (RP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn fiener.
Sayn milletvekilleri, malumunuz olduu üzere, çtüzüün 82 nci maddesinin üçüncü fkrasna göre, Danflma Kurulunun teklifi ve Genel Kurulun onayyla aksi kararlafltrlmadkça, kanun tasar ve tekliflerinin tümü üzerindeki grup adna konuflmalar 20'fler dakikadr.
Refah Partisi Grubunun getirdii öneriyle grup adna konuflma süresinin 1 saate çkarlmas istenmektedir.
Öneri üzerindeki müzakereler sona ermifltir.
Öneriyi oylarnza...
SALH KAPUSUZ (Kayseri)- Sayn Baflkan, karar yetersaysnn aranmasn istiyorum.
AHMET REMZ HATP (Konya)- Karar yetersaysnn aranmasn istiyoruz.
BAfiKAN- Efendim, bir dakika...
Hepiniz bir taraftan barmayn; arayacaz...
AHMET REMZ HATP (Konya)- Efendim, önceden söylemek gerekiyor, yoksa siz sonradan "Karar yetersaysn istemediniz" diyorsunuz.
BAfiKAN- Zamannda söyleyin ben nazara alrm, merak etmeyin; o kadar heyecanlanmanza da gerek yok.
Öneriyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Öneri reddedilmifltir efendim.
Sayn milletvekilleri, gündemin "Seçim" ksmna geçiyoruz.
BAfiKAN- Baz komisyonlarda açk bulunan ve Anavatan Partisi ve Sosyaldemokrat Halkç Parti Gruplarna düflen üyelikler için gösterilen adaylarn isimlerini okuyup, oylarnza sunacam:
Millî Savunma Komisyonu:
ANAP:
Ülkü Güney (Bayburt)
SHP:
Mehmet Adnan Ekmen (Batman)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
çiflleri Komisyonu:
ANAP:
Ersin Taranolu (Sakarya)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Bayndrlk, mar,Ulafltrma ve Turizm Komisyonu:
ANAP:
Cengiz Altnkaya (Aydn)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Hesaplarn nceleme Komisyonu:
ANAP:
Refik Arslan (Kastamonu)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Kamu ktisadî Teflebbüsleri Komisyonu:
ANAP:
Yüksel Yalova (Aydn)
SHP:
Erman fiahin (Mula)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Çevre Komisyonu:
ANAP:
Emin Kul (stanbul)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Dilekçe Komisyonu:
ANAP:
fiadan Tuzcu (stanbul)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Adalet Komisyonu:
SHP:
Sabri Yavuz (Krflehir)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Tarm, Orman ve Köyiflleri Komisyonu:
SHP:
Mehmet Tahir Köse (Amasya)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Salk ve Sosyal fller Komisyonu:
SHP:
Ali brahim Tutu (Erzincan)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
BAfiKAN- (10/21-47) esas numaral Meclis Arafltrmas Komisyonunda bofl bulunan ve Anavatan Partisi Grubuna düflen bir üyelik için, fianlurfa Milletvekili Eyyüp Cenap Gülpnar aday gösterilmifltir.
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
BAfiKAN- (10/169) esas numaral Meclis Arafltrmas Komisyonunda bofl bulunan ve Anavatan Partisi, Sosyaldemokrat Halkç Parti ve Refah Partisi gruplarna düflen üyelikler için gösterilen adaylar okuyup oylarnza sunacam:
ANAP:
Hüsamettin Örüç (Bursa)
Faruk Saydam (Manisa)
Timur Demir (zmir)
SHP:
Mehmet Tahir Köse (Amasya)
RP:
fiaban Bayrak (Kayseri)
Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Sayn milletvekilleri, (10/169) esas numaral esnaf ve sanatkârlarn sorunlaryla ilgili Meclis Arafltrmas Komisyonuna seçilmifl bulunan sayn üyelerin, 27 Ekim 1994 Perflembe günü saat 14.00'te Halkla liflkiler Binas B Blok Alt Zemin 4 üncü Banko Meclis Arafltrmas Komisyonu salonunda toplanarak baflkan, baflkanvekili, sözcü ve kâtip seçimini yapmalarn rica ediyorum.
Toplantnn yeri, günü ve saati ayrca ilan tahtasna aslacaktr.
BAfiKAN- (10/212) esas numaral Meclis Arafltrmas Komisyonunun aday listesi bastrlarak sayn üyelere datlmfltr; listeyi okutup oylarnza sunacam:
Bayndrlk ve skân Bakanlnca, 1983 yl kasm ayndan bu yana gerçeklefltirilen ihalelerle ilgili olarak ileri sürülen iddialar arafltrmak amacyla kurulan Meclis Arafltrmas Komisyonunun aday listesi:
DYP: (5)
Bilâl Güngör (Ankara)
Nazmi Çilolu (Bolu)
Ahmet Sayn (Burdur)
Mehmet Gözlükaya (Denizli)
Ali Uzun (Zonguldak)
ANAP: (3)
Bülent Akarcal (stanbul)
Bedrettin Doancan Akyürek (stanbul)
Fahrettin Kurt (Trabzon)
SHP: (2)
Mustafa Kul (Erzincan)
brahim Gürsoy (stanbul)
RP: (1)
Zeki Ergezen (Bitlis)
BAfiKAN- Oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
(10/212) esas numaral Bayndrlk ve skân Bakanlnca, 1993 yl kasm ayndan bu yana gerçeklefltirilen ihalelerle ilglili olarak ileri sürülen iddialar arafltrmak amacyla kurulan Meclis Arafltrmas Komisyonuna seçilmifl bulunan sayn üyelerin 27 Ekim 1994 Perflembe günü Saat 14.30' da Halkla liflkiler Binas (B) Blok Alt zemin 4 üncü Banko Meclis Arafltrmas Komisyonu salonunda toplanarak, baflkan, baflkanvekili, sözcü ve kâtip seçimini yapmalarn rica ediyorum.
Toplantnn yeri, günü ve saati ayrca ilan tahtasna aslacaktr.
Sayn milletvekilleri, alnan karar gereince, bugün, sözlü sorular görüflmeyeceiz.
fiimdi, gündemin "Kanun Tasar ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Dier fller" ksmna geçiyoruz.
Önce, srasyla, yarm kalan ifllerden bafllyoruz.
BAfiKAN- Hazine ve Dfl Ticaret Müsteflarl Teflkilat ve Görevleri Hakknda Kanunda Deifliklik Yaplmasna liflkin 436 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn görüflmelerine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Bütçe Kanununda Yer Alan Baz Hükümlerin lgili Kanunlarnda Düzenlenmesi Hakknda Kanun Tasarsn görüflmeye bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Devlet Planlama Teflkilat Kurulufl ve Görevleri Hakknda 437 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn görüflmelerine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- nsan Haklar Bakanlnn, Teflkilat ve Görevleri Hakknda Kanun Tasarsnn görüflmelerine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Çorum Milletvekili Cemal fiahin'in, Türk Kanunu Medenisinin Baz Maddelerinin Deifltirimesine Dair Kanun Teklifinin müzakerelerine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Dou Anadolu Projesi Bölge Kalknma dare Teflkilatnn Kurulufl ve Görevleri Hakknda Kanun Tasarsnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- l daresi Kanununun Baz Maddelerinin Deifltirilmesi ve Bu Kanuna Baz Maddeler Eklenmesi Hakknda Kanun Tasarsnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Hâkim ve Savc Adaylar Eitim Merkezi Kurulufl ve Görevleri Hakknda Kanunun ki Maddesinin Yeniden Düzenlenmesine Dair Kanun Tasarsnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Esnaf ve Sanatkârlar ve Dier Bamsz Çalflanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasasnda Deifliklik Yaplmas Hakknda Kanun Tasarsnn müzakerelerine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- nsan Haklar Teflkilatnn Kurulufl, Görev ve Yetkilerinin Belirlenmesine Dair Yetki Kanunu Tasarsnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Doru Yol Partisi Grup Baflkanvekili Bursa Milletvekili Turhan Tayan le Sosyaldemokrat Halkç Parti Grup Baflkanvekili, Hatay Milletvekili Nihat Matkap'n Özellefltirme Kanunu Teklifinin müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
-----(X)
BAfiKAN- Güvenlik Soruflturmas, Baz Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli le Kamu Görevine Alnmayanlarn Haklarnn Geri Verilmesine liflkin Kanun Tasarsnn müzakerelerine bafllyoruz.
Komisyon ve Hükümet yerlerini aldlar.
Sayn milletvekilleri, geçen birleflimde tasarnn geçici 3 üncü maddesine kadar görüflülmüfltü. Geçiçi 3 üncü maddeyi okutmadan önce, yeni bir geçici madde eklenmesine dair bir önerge vardr; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan Kanun Tasarsnn, geçici 2 nci maddesinden sonra gelmek üzere, afladaki geçici maddelerin eklenmesini arz ve teklif ederiz.
Mehmet Kerimolu Mehmet Adnan Ekmen Mustafa Ylmaz
Ankara Batman Malatya
H. Uluç Gürkan Güler leri M. Seyfi Oktay
Ankara Amasya Ankara
Ural Köklü Ercan Karakafl
Uflak stanbul
Geçici Madde.- 12.9.1980 tarihi ile, ülke genelinde, skyönetim uygulamasnn kalkt tarih arasnda geçen sürede dorudan idarenin tasarrufu ile veya 1402 Sayl Skyönetim Kanunu ile ek ve deiflikliklerine göre, skyönetim komutanlarnn istemleri üzerine, talepleri dflnda kurumlar ve snflar deifltirenlerden (yüz kzartc suçlarla ilgili sicil durum hariç) bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içerisinde müracaatlar halinde, eski görevlerine veya ayn yerdeki efldeer görevlere, baflvurma tarihinden bafllayarak en geç 60 gün içinde döndürülürler.
Bunlardan, meslekleri dflnda baflka görevlere atananlarn, bu görevlerde geçirdikleri süreler mesleklerinden geçmifl saylr.
Yukardaki süreler içinde, atandklar yeni kurumlardan istifa veya emeklilik nedeniyle ayrlmfl olanlar da, bu Kanunun yürürlük tarihinden 6 ay içinde, kurumlarna müracaatlar halinde, emeklilik yafl haddini aflmamak kofluluyla, yukardaki esaslara göre, eski görevlerine veya ayn yerdeki efldeer görevlerine döndürülürler.
Bu madde hükümlerine göre, eski görevlerine veya efldeer görevlerine iade edilenlerin aylk ve yan ödemeleriyle, dier özlük haklar bakmndan uradklar kayplar, geçici 2 nci madde hükümleri gereince ödenir.
Bunlardan, resen ve istemleri üzerine emekli edilip de eski görevlerine veya baflka bir göreve dönenler, emeklilikte geçen süre için, keseneklerin kendilerince, karfllklarn da kurumlarnca ödenmesi kofluluyla, yeniden TC Emekli Sand ile iliflkililendirilirler. Bunlarn emekli aylklaryla, görevde olsalard alacaklar aylklar ve yanödemelerin toplam arasndaki fark, kurumlarnca ödenir.
Gerekçe:
Herhangi bir yarg kararna dayanmakszn ve ilgilinin istei olmakszn kurumlar ve snflar deifltirilen, görevlerine ve ifllerine son verilenlerde olduu gibi, eski görevlerine ve ifllerine dönebilmek hakk tannmamas ve bu dönemdeki aylk ve dier özlük haklarnn ödenmemesi, kanunla güdülen amaca ters düfltüü gibi, tasarnn geçici 2 nci maddesinde yararlananlar ile bu maddede durumlar düzelenler arasnda eflitsizlik yaratlmfl olacaktr.
Önerge, tasaryla amaçlanann elde edilmesi ve eflitsizliin giderilmesi için verilmifltir.
BAfiKAN- Komisyon önergeye katlyor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANI LYAS AKTAfi (Samsun)- Hayr Sayn Baflkan, katlmyoruz.
HALL ORHAN ERGÜDER (stanbul)- mzalar okunmad.
BAfiKAN- mzalar baflta okundu efendim.
HALL ORHAN ERGÜDER (stanbul)- mzalar efendim...
BAfiKAN- Efendim, okundu; siz dinlemediniz mi?
Komisyon katlyor mu?
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan, önerge deil ki...
BAfiKAN- Geçici madde ilavesi tabiî.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Geçici madde ilavesi...
BAfiKAN- Efendim, geçici madde olduu için evvela Komisyona soruyoruz "katlyor musun, katlmyor musun" diyoruz.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan, okunan önerge bir madde ilavesidir efendim. Komisyon katlmyor, o zaman söz alsn...
BAfiKAN- Evet, öyle, önerge sahibi söz alacak tabiî...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Yeni madde ilavesi ise evvela Komisyonun toplanp, görüflmesi lazm...
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Artvin)- Yeni madde ilavesi...
BAfiKAN- Efendim, yeni bir kanunda deifliklik yaplmyor. Bu, mevcut bir kanuna bir geçici ...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Bu, yeni bir madde ilavesidir ve burada olmayan bir maddedir. Bundan evvelki usul böyle deildir Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Efendim, bundan önceki usul böyleydi.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Bundan önce usul böyle deildi.
BAfiKAN- Efendim, bakn, çtüzüün 88 inci maddesini açp, okursanz...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Siz okuyun!
BAfiKAN- Ben niye okuyaym... Siz okuyun; ihtiyac olan sizsiniz, ben deilim ki!
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Onbir senedir bu Parlamentodaym; madde ilavesi önergeyle olmaz.
BAfiKAN- Efendim, geçici madde ilavesi oluyor.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Efendim, hiç fark etmez, görüflülen önerge, geçici madde ilavesiyle ilgilidir...
BAfiKAN- fiimdi Kanunlar Müdürlüünden getirtirim; bu konuda 20 tane örnek...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Ben, onbir senedir buradaym, flimdiye kadar önergeyle madde ilave edildiini görmedim.
BAfiKAN- çtüzüün 88 inci maddesinde, "metne madde ilavesi" deniyor. 88 inci maddeyi açn, okuyun
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Siz, okuyun efendim.
SALH KAPUSUZ (Kayseri)- Geçici bir madde Sayn Baflkan...
BAfiKAN- Efendim, lütfen... Brakn flimdi...
Komisyon katlyor mu?..
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANI LYAS AKTAfi (Samsun)- Sayn Baflkan, müsaade ederseniz, çok ksa bir maruzatm var.
BAfiKAN- Buyurun efendim.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Efendim, uygulamay söyleyin. Öyle fley olur mu?..
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANI LYAS AKTAfi (Samsun)- Tamam, bir fley demedik. zin verin açklayaym.
Efendim, bu kanun tasars üzerinde çok çalfllmfltr. Buna mümasil hükümler vard, bunlar hep tashih edildi. Binaenaleyh, bu önergeye katlmamz mümkün deildir.
Eyüp Beyin itirazna gelince; eer kabul etseydik, ekseriyetimiz aranabilirdi; ama, Komisyon olarak biz, bu önergeyi kabul etmiyoruz ve katlmyoruz.
Arz ederim.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Önerge ifllem göremez.
BAfiKAN- Bakn Sayn Aflk, zaten, Komisyonun önergeye katlmas söz konusu deil. Çünkü, Komisyonun önergeye katlabilmesi için, Komisyon Sözcüsünün burada Komisyon raporunun aleyhine olabilecek bir beyanatta bulunabilmesi için, çounluunun olmas lazm. Bunu bilmeniz gerekir.
Biz, usul gerei..
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan, öyle deil...
BAfiKAN- Efendim, bunu tartflmyoruz; lütfen yerinize oturur musunuz...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Önerge muamelesi yapamazsnz, madde ilavesi farkldr.
BAfiKAN- Ne demek?.. Önerge deil midir?
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Madde ilavesidir.
BAfiKAN- Lütfen yerinize oturur musunuz; söz vermedim.
Hükümet katlyor mu efendim?
ADALET BAKANI MEHMET MO⁄ULTAY (stanbul)- Takdire brakyoruz Sayn Baflkanm.
BAfiKAN- Komisyon katlmyor, Hükümet takdire brakyor.
AHMET REMZ HATP (Konya)- Sayn Baflkan, karar yetersaysnn aranmasn istiyoruz.
BAfiKAN- Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge reddedilmifltir.
AHMET REMZ HATP (Konya)- Efendim, karar yetersays istedik.
BAfiKAN- Oylamaya geçtikten sonra söylediniz. (RP sralarndan gürültüler)
AHMET REMZ HATP (Konya)- Hayr efendim, geçmeden söyledik.
BAfiKAN- Arkadafllar, burada milletvekillii ciddiyeti içinde çalflalm. Buras neresi? Konu bitiyor, itiraz ediyorsunuz...
Dier önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan kanun tasarsna, geçici 2 nci maddesinden sonra gelmek üzere, afladaki geçici maddenin eklenmesini ve madde numaralarnn buna göre teselsül ettirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mehmet Kerimolu Mehmet Adnan Ekmen Mustafa Ylmaz
Ankara Batman Malatya
Ercan Karakafl Güler leri Seyfi Oktay
stanbul Tokat Ankara
Ural Köklü
Uflak
Geçici madde: 1402 Sayl Skyönetim Kanunu ile ek ve deiflikliklerine göre skyönetim komutanlarnn istemleri üzerine veya 13.11.1981 tarihli ve 2559 Sayl Kanunun ek geçici 2 nci maddesine göre resen emekli edilen memurlar, dier kamu görevlileri ve kamu hizmetlerinde görevli iflçiler, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde müracaat etmeleri halinde, kamu hizmetlerine girmek için mevzuatta öngörülen nitelikleri taflmak ve emeklilik yafl haddini aflmamak kofluluyla, baflvurma tarihinden itibaren en geç 60 gün içinde eski görevlerine veya efldeer bir göreve iade edilirler.
Birinci fkraya göre, eski görevlerine veya efldeer bir göreve iade edilenlerle, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde göreve dönmek istemeyenlerin resen emekliye ayrldklar tarih ile bu Kanunun yürürlük tarihi arasnda geçen süreleri, keseneklerinin kendilerince, karfllklarnn da kurumlarnca ödenmesi kofluluyla, emeklilik yönünden örenim durumuna göre mevzuatn öngördüü dereceyi aflmamak kaydyla eski derecelerinde deerlendirilir; ancak, bunlara deerlendirenlerin sürelere iliflkin aylk ve ikramiye fark ödenmez.
Gerekçe:
Bu maddede, skyönetim komutanlarnn istemleri üzerine veya 13.11.1981 tarihli ve 2559 sayl Kanunun ek geçici 2 nci maddesine göre resen emekli edilenlerin eski görevlerine ve efldeer bir göreve iadeleri söz konusudur.
Yukardaki maddelere göre, 1402 Sayl Yasaya göre, görevlerine son verilenlerle, snflar ve kurumlar deifltirilenlere, eski görevlerine ve ifllerine geri dönme imkân tannmfltr.
Skyönetim komutanlarnn istemleri üzerine, emekli edilenlere de, bu hakkn tannmas yasayla güdülen amaca uygun düflmektedir.
Dier taraftan, 13.11.1981 tarih ve 2559 Sayl Yasa da, olaanüstü dönemde yürürlüe konulmufltur ve bu Yasaya dayanlarak da, memurlar ve dier kamu görevlileri, istekleri dflndaki belli koflullarla, eski görevlerine veya efldeer bir göreve dönebilme imkânnn tannmas, hem eflitlik ilkesinin gerei hem de hakkaniyete uygundur. Kald ki, Ortak Hükümet Protokolü ile Hükümet Programnn, 12 Eylül hukuku kalntlarnn ortadan kaldrlmas gerektii taahhüdüne de uygundur.
Önerge bu amaçla verilmifltir.
BAfiKAN- Komisyon önergeye...
HALL ORHAN ERGÜDER (stanbul)- Sayn Baflkan, isimler okunsun efendim.
BAfiKAN- Orhan Bey, herhalde siz, Genel Kurul salonunda deilsiniz. Baflta isimler okundu Beyefendi. Kulaklarnz duyuyor herhalde.
HALL ORHAN ERGÜDER (stanbul)- Herhalde duyuyor efendim. fiu isimleri okuyalm.
BAfiKAN- simler okundu Beyefendi. Lütfen, burada uyuduunuz zaman, baflkas da uyuyor zannetmeyin.
Komisyon katlyor mu efendim?..
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANI LYAS AKTAfi (Samsun)- Katlmyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet katlyor mu?..
ADALET BAKANI MEHMET MO⁄ULTAY (stanbul)- Takdire brakyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Komisyon katlmyor, Hükümet takdire brakyor.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge reddedilmifltir efendim.
Geçici 3 üncü maddeyi okutuyorum :
BAfiKAN- Madde üzerinde, Anavatan Partisi Grubu adna, Sayn Süleyman Hatinolu; buyurun.
Sayn Hatinolu, süreniz 10 dakikadr.
ANAP GRUBU ADINA SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Artvin)- Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; flu anda, çok üzülerek, bir kanun tasars üzerinde Grubum adna görüfllerimi dile getirmek üzere söz almfl bulunuyorum. Bu nedenle, Yüce Meclisi saygyla selamlyorum.
"Egemenlik, kaytsz flartsz milletindir" diyoruz; milletten bu yetkiyi alarak buraya geldik, milleti temsilen buradayz. Ben, milletin refahna, huzur ve güvenine uygun olmayan böyle bir yasa tasarsna, devletim ve milletim adna engel olmann aslî görevim olduu inancn taflmaktaym. (ANAP sralarndan alkfllar)
Geçen hafta, burada, ayn tasary görüflürken baz komediler oynand; önergeler veriliyor, Hükümeti temsil eden bakan önergeye katlyor; ama, Hükümetin dier üyeleri önergeye ret oyu veriyor. Bu nasl hükümet olmak, bunu da anlamak mümkün deildir. Acaba neyin pazarln yapyoruz, bunu da anlayamyoruz.
Baknz, 49 uncu Hükümet olunduu zaman ilk önce dou ve güneydouda terörün kalkt ortaya atld ve Hükümet ortaklaryla beraber sayn liderler, davul zurnayla güneydouyu ziyaret ettiler. Arkasndan, terör bitti anlayflyla askerlii ksalttk; ama, flimdi, askerlie tekrar ilave getirdik. "Terörü hallettik" diyenler, eer inanyorlarsa, lütfen o bölgelere gitsinler; ama, güvenlik güçleriyle beraber deil, bir vatandafl olarak gitsinler. Bu kürsüden söz veriyorum, gitmek isteyen biri varsa, her türlü masrafn ben karfllayacam; ama, benim dediim noktalara, vatandafl gibi gidecek. Terör bittiyse köyleri kim yakyor?!. Köyleri teröristler yakyorsa, o zaman terör bitmemifl; niye millete doruyu söylemiyoruz? Terör devam ediyor.
fiimdi, öncelikle SHP'lilere sormak istiyorum, bu kanunun çkmasn devaml arzulayan ortaa sormak istiyorum: Sizin demokratikleflme anlayflnz bu mudur? Bu yasalarla m, bu gibi bir tasaryla m demokratikleflmeyi gerçeklefltirmek istiyorsunuz; bu mudur sizin demokratikleflme anlayflnz, bu yasa mdr?!.
MEHMET KAHRAMAN (Diyarbakr)- Ne alakas var?
MEHMET ADNAN EKMEN (Batman)- Bu, antidemokratik bir yasa m?
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Devamla)- Sizin insan haklar anlayflnz, hiç günahsz yere eziyet gören ve hatta öldürülen insanlarn suçlular ortada dururken, faili meçhul cinayetlerin suçlular ortada dururken, dolayl da olsa bu suçlara uzaktan katks olan 1402'likleri, 141, 142, 143'lükleri burada affetmek midir? Bu, sizin için demokratikleflme midir?
GÜLER LER (Tokat)- Evet.
BAfiKAN- Müdahale etmeyelim arkadafllar.
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Devamla)- Yalnz, size flunu söyleyeyim: Hükümetin istikbali ve bekas için, devletin kurum ve kurallarn hiçe sayarak böyle yanlfl bir yasay çkarmak da -üzülerek söylüyorum- sizin gibi bir Hükümete nasip oluyor.
MEHMET ADNAN EKMEN (Batman)- Sizin mantnz terörü azdrmak; ben de üzülerek söylüyorum...
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Devamla)- Her gün öretmenlerimizin flehit edildii bir ortamda, her gün 15-20 askerimizin flehit edildii bir ortamda ve yine her gün 15-20 vatandaflmzn flehit edildii bir ortamda, siz, geriye dönüp, 1402 kapsamnda olan kiflilere, üstü kapal, uydurma yasalarla af getirmek istiyorsunuz ve bu kiflileri, yine, bu flekilde, basit yasalarla devletin baflna bela ediyorsunuz. Yüce Türk Milleti bu hakk bu Meclise vermemifltir ve vermeyecektir; bu kanunun çkarlmamas gerekir.
Bunlarn bir ksm, zaten, daha önce, idare mahkemelerinin kararlaryla geriye döndüler; ancak, çok ar suçlu olanlar, dosyalarnda belgeleri olanlar idare mahkemelerinden geri dönemedikleri için, flimdi, böyle üstü kapal bir yasayla tekrar göreve getirilmek istenmektedir. Biz, bu kapsam içinde olan kiflileri 12 Eylül öncesinden çok iyi tanyoruz; onlar gördük. O zamanlar bunlarn koruyuculuunu yapan siyasiler, flimdi onlar affettirip tekrar bu devletin baflna bela edeceklerdir.
Sayn milletvekilleri, biz eskileri tekrar yaflamak ve görmek istemiyoruz, o zihniyetler dönemine, tekrar, asla dönmek istemiyoruz. Bugün, tekrar ayn senaryolar oynanmakta ve devleti içeriden çökertmek için, yine 12 Eylül öncesi baz yanlfl zihniyetlere zemin hazrlanmaktadr. SHP'ye çok görmüyorum; çünkü, onlar bindiler bir alâmete, gidiyorlar kyamete; ama, Sayn DYP'lilere ne oluyor!.. Srf Hükümette kalabilmek için, bu yasa tasarsna nasl evet diyorsunuz?!. Sizi de anlamak mümkün deildir.
MEHMET ADNAN EKMEN (Batman)- Bundan istifade edecekler millet deil mi?!.
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Devamla)- Memleketin âli menfaatlar dururken, bu kadar kiflisel, bireysel, adi menfaatlarla uraflmann ve bunda direnmenin amacn anlamak da mümkün deildir.
Sayn milletvekilleri, geliniz, dou ve güneydouyu rahatlatacak yasalar çkaralm, bugün yetersiz hale gelen Olaanüstü Hal Yasasn deifltirelim. 1991'de, seçimlerden önce millete söz verdiniz, her ikiniz de "olaanüstü hali kaldracaz" dediniz; aradan üç yl geçti, olaanüstü halle ilgili hiçbir fley yapamadnz gibi, güneydouya giderken, Olaanüstü Hal Kanununa sarlarak, onun flemsiyesinde, onun gölgesinde gidiyorsunuz.
COfiKUN GÖKALP (Krflehir)- Sayn Hatinolu, ANAP olaanüstü halin kalkmas için, sözünde duruyor mu?
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Devamla)- Terörü askere havale etmekle, bu ifli halledemezsiniz. Baknz, 1402'liklere tandnz bu haklarla, yani bu çkarmak istediiniz yasayla terörü de teröristi de takviye ediyorsunuz; bunun farknda bile deilsiniz. Baknz, geçici 3 üncü madde ne diyor: "...bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren alt ay içinde müracaatlar halinde, görevlerine son verildikleri tarihte almakta olduklar aylk derecesine eflit derecenin ayn kademesinden bafllatlmak üzere, ayrldklar tarihteki eski görevlerine veya efldeer bir göreve baflvurma tarihinden itibaren, en geç 60 gün içinde iade edilirler. Mahkûm olsun veya olmasn, bu fiilleri nedeniyle verilmifl olan disiplin cezalar bütün sonuçlaryla birlikte kaldrlr." Dosyalarndan kaldrlyor ve yok ediliyor...
Deerli arkadafllar, biz bu tipleri, bu 1402 mensuplarn çok iyi tanyoruz, ne kadar zararl olduklarn biliyoruz. fle alacaksanz, prl prl gençler var, onlar aln; bu tipler devlete zararl ve ykc olur. Herkes cezasn çeksin, gelin bundan vazgeçin, terörü önleyici tedbirler getirin, o yasalar getirin, gelin onlar görüflelim. Öretim görevlileri, Türkiye'yi eitecek, bilgilendirecek olan üniversite mensuplar sokakta, onlarn maafllarn düzeltin. Onlar dururken, böyle, geçmiflten puan almak için, suçlularn flemsiyesi altna girip de, böyle bir yasayla bu Meclisi iflgal etmeyin.
Sonuç olarak, size flunu diyorum: Ulusal varlmzdan ve bütünlüümüzden, devletin birliinden ve dirliinden, bölünmez bütünlüünden, yarn tüm yönetimlerden ve idarelerden sorumlu olacak bu kiflileri, böyle basit yöntemlerle tekrar devlet hizmetine almanz bizim vicdanlarmza göre mümkün deildir.
Bu kanun tasarsna evet diyen milletvekillerini, ben, bu Meclis kürsüsünden, Yüce Türk Milletine havale ediyorum. Böyle bir yasay çkarmaya, bu tasarya evet demeye bu Meclisin hakk yoktur diyorum, hepinize sayglar sunuyorum. (ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ediyorum Sayn Hatinolu.
Siz konuyu yanlfl anlamflsnz; 141, 142 ve 163'ü kaldrmakla siz övünüyorsunuz; yalnz, o kaldrlan Ceza Kanunu maddelerine göre...
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Artvin)-Suçlular deil...
BAfiKAN- Efendim, bir dakika.
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Artvin)- Biz suçlular çkarmadk, suçlular duruyor orada.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan, gelip buradan söyleyin, oradan yorum yapamazsnz.
BAfiKAN- Hatip yanlfl bir fley söylüyor efendim.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan, söyledikleriniz doru bile olsa, buradan söyleyin.
BAfiKAN- Lütfen oturur musunuz... Söz verdim mi size...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Buradan söyleyin, buradan...
BAfiKAN- Lütfen oturur musun yerine...
Kaldrdnz Ceza Kanunu maddelerine göre mahkûm edilmifl insanlarn cezalar da kalkar.
Sayn Bahaddin Elçi, buyurun
ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Divan eksik, Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Sayn fiener, arkadaflnza söyleyin de gitmesin o zaman. Baflkanlk Divannda herkesin bir görevi var; orada oturan, üyenizdir; söyleyin kendisine...
O⁄UZHAN ASLTÜRK (Malatya)- O bizim yönetimimizde deil, Baflkanln yönetiminde.
BAfiKAN- Arkadafllar, ben de, Baflkanlk Divanndaki üyeler yerlerinde otursunlar istiyorum...
Buyurun Sayn Elçi.
Konuflma süreniz 10 dakikadr.
BAHADDN ELÇ (Bayburt)- Sayn Baflkan, sayn milletvekilleri; görüflülmekte olan kanun tasarsnn geçici 3 üncü maddesi üzerinde, Refah Partisi Grubumuzun görüfllerini sunmak üzere huzurlarnzdaym; bu vesileyle hepinize sayglar sunuyorum.
Bilindii gibi, 12.4.1991 tarihinde kabul edilen 3713 sayl Terörle Mücadele Yasasnn 23 üncü maddesiyle, Türk Ceza Yasasnn 140, 141, 142 ve 163 üncü maddeleri yürürlükten kaldrlmflt.
Bu maddeyle, 140, 141, 142 ve 163 üncü maddeler kapsamna giren fillerden dolay yarglanarak mahkûm olmalar nedeniyle görevlerine son verilen memurlar, dier kamu görevlileri ve toplusözleflme hükümlerine göre sözleflmeleri feshedilen iflçilerin, bu kanunun yürürlüe girmesinden itibaren alt ay içinde müracaat etmeleri halinde, baflvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde görevlerine ve ifllerine iade edilmelerine imkân tannmak istenmektedir.
Biz, esasen, 12 Eylül kalntlarnn temizlenmesi yönündeki bütün çabalar destekleme amacna yönelik bir politika izlemekteyiz. Bu tasarya bu amaçla olumlu bakmaktayz.
Yalnz, burada, bize göre, bir husus gözden kaçmfltr. Bu da, bilindii gibi, 3713 sayl Kanunun 23 üncü maddesinde, 140, 141, 142 ve 163 üncü maddelerin yürürlükten kaldrlmasna ilaveten, 6187 sayl Vicdan ve Toplanma Hürriyetinin Korunmas Hakknda Kanun da, bunun gibi, anlan yasayla yürürlükten kaldrlmflt. Gönül arzu ederdi ki, bu geçici 3 üncü maddeye 6187 sayl Yasa kapsamna girenler de dahil edilsin. Bu eksikliin giderilmesi amacyla, 6187 sayl Yasa kapsamna giren mahkûmlarn da bu geçici 3 üncü madde kapsamna alnmasna iliflkin, arkadafllarmz tarafndan hazrlanmfl olan teklifin kabul göreceini ümit ediyorum.
Tabiî, burada, bir çeliflkiye de iflaret etmeden geçemeyeceim. Bilindii gibi, bu maddeyle, Türk Ceza Yasasnn 140, 141, 142 ve 163 üncü maddelerinden mahkûm olanlarn görevlerine iadelerine imkân tannmak istenmektedir. Anlan yasay çkaran bir yönetimin, bugün düfltüü çeliflkiye de iflaret etmeden geçemeyeceim.
Grubumuz olarak maddeye olumlu yaklaflyor, bu vesileyle hepinize sayglar sunuyorum. (RP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Elçi.
Maddeyle ilgili verilmifl önergeler vardr; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 693 sra sayl kanun tasarsnn geçici 3 üncü maddesinin ilk cümlesine, "Türk Ceza Kanununun l40, 141, 142 ve 163 üncü maddeleri" ibaresinden sonra, "6187 sayl Vicdan ve Toplama Hürriyetinin Korunmas Hakknda Kanun" cümlesinin eklenmesini ve maddenin bu flekilde deifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Lütfü Esengün brahim Halil Çelik Abdüllatif fiener
Erzurum fianlurfa Svas
Fethullar Erbafl Ali Ouz
Van stanbul
Yüksek Baflkanla
3 üncü geçici maddenin ikinci cümlesinin çkarlmasn arz ve teklif ederiz.
Coflkun Krca Ökkefl fiendiller Vehbi Dinçerler
stanbul Kahramanmarafl Ankara
Etem Kelekçi rfan Köksalan Ersin Faralyal
Afyon Ankara zmir
BAfiKAN- fiimdi, önergeleri aykrlk derecesine göre tekrar okutup, iflleme koyacam:
Yüksek Baflkanla
3 üncü geçici maddenin ikinci cümlesinin çkarlmasn arz ve teklif ederiz.
Coflkun Krca (stanbul) ve arkadafllar
BAfiKAN- Sayn Komisyon, önergeye katlyor musunuz?
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANI LYAS AKTAfi (Samsun)- Katlmyoruz efendim.
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Karar yetersaysnn aranmasn istiyoruz.
BAfiKAN- Bir dakika efendim, ifllemi bir bitirelim.
ABT KIVRAK (Konya)- Bir dakika geçince de uygulamyorsunuz...
BAfiKAN- Hükümet önergeye katlyor mu?
ADALET BAKANI MEHMET MO⁄ULTAY (stanbul)- Katlmyoruz efendim.
BAfiKAN- Hükümet ve Komisyon önergeye katlmyor.
COfiKUN KIRCA (stanbul)- Söz istiyorum Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Buyurun Sayn Krca.
Konuflma süreniz 5 dakikadr.
COfiKUN KIRCA (stanbul)- Arkadafllar, hukukun genel prensiplerinden birisi de fludur: Ceza hukukunda, suç saylan fiillerin saylmamas takdirinde disiplin suçlar cezaî hükümlerini takip etmeyebilir. Ceza suçlaryla disiplin suçlar arasnda paralellik olmas deil, olmamas esastr.
fiimdi, devletin temel ilkelerine karfl gelenlere, devlet, bir atfet yapmfl olmak isteyebilir; fakat, kamu hizmeti görülürken ayn fiiller, eer, idare tarafndan disiplin suçu telakki edilmifl ve bu sebepten dolay ilgili memura veya kamu görevlisine disiplin cezalar verilmiflse, bu, cezaî hükümlerle ilgisi olan bir husus deildir. Açkça flu hususu ortaya koyalm: Mesela, Dfliflleri Bakanlnda yahut çiflleri Bakanlnda, Marksist, Leninist düflüncelere temayül ettii bilinen bir kifli belki de baflka baz memleketlerde olduu gibi cezalandrlmayabilir; ama, yine dier demokratik memleketlerde -altn çiziyorum, demokratik memleketlerde- olduu gibi, bu gibileri memuriyette muhafaza etmemek devletin hakkdr.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Bakanlklarda?..
COfiKUN KIRCA (Devamla)- Bakanlklar da... Bakanl kastediyoruz tabiatyla.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Bakan olarak zarar etmez ama, deil mi?
COfiKUN KIRCA (Devamla)- Bakan olarak zarar edip etmeyeceini düflünmek, hep biz milletvekillerine ait bir ödevdir Sayn Eyüp Aflk. Ben flahsen, o ödevi yerine getirenlerdenim.
Böyle olunca, tehlikeli bir çr açmaktayz. Bu tasar, vaktiyle skyönetim komutanlklar tarafndan haklarnda belirli suçlamalarn yapld kiflileri kapsyor. Disiplin suçlarndan dolay bu kiflilere verilen cezalar, skyönetim komutanlklarnn istekleri üzerine verilmemifltir; her bakanln kendi disiplin mekanizmas içinde, teftifl kurullarnn ve disiplin kurullarnn yaptklar inceleme ve arafltrmalar sonucunda verilmifltir.
fiimdi, biz burada niçin varz; diyelim ki, bu gibi suçlar ceza konusu yapmayacaz, yahut, haklarnda belirli muameleler yaplmfl olanlardan, ceza imifl gibi görülen bu muamelelerin sonuçlarn kaldracaz; ama, bir bakanln dorudan doruya kendisinin ve kendi alfllmfl, kanunî ve geleneksel mekanizmalar içinde, devletin temel ilkelerine aykr temayülleri olduu için, yine kanuna uygun olarak, disiplin cezalar yoluyla tasfiye ettii kiflileri de geri alacaz!.. Biz buraya devleti batrmaya m geldik! Bu kanuna bu hükmün sokulmufl olmasnn hiçbir ilgisini görmüyorum. Efendim, idam cezasna çarptrmaktan vazgeçiyoruz, ama devlette muhafaza m edeceiz?!. Almanyada da bu gibilere idam cezas verilmiyor; ama, en afla bizim kadar demokratik bir ülke olduundan zerre kadar flüphe edilmeyecek olan Federal Almanya hukukunda, memurlar, devlete ve devletin ilkelerine sadakatle görevli ve ödevlidirler; aksi halde cezalandrlmazlar; ama, memuriyetten kovulurlar.
Yüce Meclisin atfetinin, bu hususlara kadar uzanmasn tasvip edenlerden deilim. Bu itibarla, bu takririmizin kabul edilmesini Yüce Meclisten niyaz ediyorum.
Teflekkür ederim. (DYP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Krca.
Sayn milletvekilleri, önergeye Komisyon ve Hükümet katlmamfltr.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler...
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Karar yetarsays istemifltik; araynz efendim.
BAfiKAN- Bakn, flimdi oylamaya geçtim...
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Artvin)- Daha evvel karar yetersays istendi.
BAfiKAN- Efendim, flimdi istenecek...
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Aramaya mecbursunuz...
BAfiKAN- Beyler, birleflimin baflnda karar yetersays isterseniz olur mu?!. O zaman daha sözcü konuflmamflt... (RP sralarndan daha önce istedik sesleri )
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Siz burada bizi dikkate almyorsunuz; bizi dikkate almaya mecbursunuz...
BAfiKAN- Oturur musunuz yerinize... Size konuflma hakk vermedim... Lütfen oturur musunuz yerinize...
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Yoksa, sizi rezil ederiz... Sahtekârlk yapyorsunuz...
BAfiKAN- Önergeyi kabul edenler...
O laf... Neyse, bakn tutanaa geçti...
COfiKUN KIRCA (stanbul)- Hangi önerge efendim?
BAfiKAN- Efendim, bir tane önerge var. Siz neyin üzerinde konufltunuz?
COfiKUN KIRCA (stanbul)- Bir önerge daha var.
BAfiKAN- Hayr, Hangisini demeye hakknz var m; siz konufltunuz...
COfiKUN KIRCA (stanbul)- Baflkan olarak barmaya hakknz yoktur.
BAfiKAN- Siz yerinizden hangi önergeyi oyluyorsunuz diye baryorsunuz!.. Sizin üzerinde konufltuunuz önergeyi oyluyorum.
fiAD PEHLVAN (Ordu)- Barmaya hakknz yok; niye baryorsunuz?..
BAfiKAN- Efendim, niye barmayaym ki; yani, kendisi kürsüde konuflmufl, önergesinin lehinde konuflmufl, o önergeyi oya sunuyorum.
Sayn milletvekilleri, önergede...
fiAD PEHLVANO⁄LU (Ordu)- Doru dürüst baflkanlk yapn.
BAfiKAN- Siz baflkanlk yaparsanz, gelir oturursunuz burada...
fiimdi, geçici maddenin 2 nci cümlesinin metinden çkarlmasn teklif ediyorlar.
COfiKUN KIRCA (stanbul)- Teflekkür ederim...
BAfiKAN- Sayn Coflkun Krca ve arkadafllarnn önergesi.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler...
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Karar yetersays istemifltik Sayn Baflkan.
KÂTP ÜYE BRAHM HALL ÇELK (fianlurfa)- Karar yetersays istenmiflti.
BAfiKAN- Bir sayn evvela... Kabul edenleri bir sayn...
ADALET BAKANI MEHMET MO⁄ULTAY (stanbul)- Sayn Baflkan, ben, Bakan olarak toplanty terk ediyorum; katlmyorum buna, burada oturmuyorum. (CHP ve ANAP sralarndan Bravo sesleri, alkfllar)
BAfiKAN- Efendim, bir dakika... (ANAP sralarndan ara ver Sayn Baflkan sesleri)
fiimdi, önergeyi bir...
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Hükümet önergeye katlyor mu katlmyor mu anlaflsn; bir, ara verin.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Karar yetersays yok zaten; ara verin.
BAfiKAN- Sayacaz daha, biz de sayacaz.
Efendim Hükümet geliyor mu yerine?..
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Baflka bir Sayn Bakan gelsin.
BAfiKAN- Brakn efendim, Hükümet burada;, bir bakan terk eder baflka bir Bakanlar Kurulu üyesi de gelmezse o zaman tamam... Geliyor mu Hükümet?.. (ANAP sralarndan ara verin sesleri)
Birleflime 10 dakika ara veriyorum efendim.
Kapanma Saati: 17.27
KNC OTURUM
Açlma Saati: 17.52
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂTP ÜYELER: brahim Halil ÇELK (fianlurfa), Cengiz ÜRETMEN (Manisa)
-----0-----
BAfiKAN- Türkiye Büyük Millet Meclisinin 24 üncü Birlefliminin 2 nci Oturumunu açyorum.
---------(Devam)
BAfiKAN-Görüflmelere kaldmz yerden devam ediyoruz.
Komisyon ve Hükümet hazr.
Görüflmekte olduumuz yasa tasarsyla ilgili geçici 3 üncü madde hakknda verilen bir önerge vard.
M. SEYF OKTAY (Ankara)- Önergeyle ilgili söz alabilir miyim?
BAfiKAN- Hayr efendim. Önerge sahibi de konufltu, önerge üzerindeki konuflmalar bitti.
HALL BRAHM ÖZSOY (Afyon)- Önerge oyland.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Oylama bitti mi Sayn Baflkan?
BAfiKAN- Efendim, nerede bitti; hayr, bitmedi. Siz buradaydnz Sayn Aflk. Hep benden niye soruyorsunuz, baz fleyleri biraz da kendiniz takip edin.
Efendim, flöyle olmufltu: Önergenin oylamas srasnda Hükümet çekildi. Tabiî, Hükümet temsil edilmeyince, iflleme devam etmek mümkün deil. Zat âliniz de biliyorsunuz bunu.
Genel Kurulun da bilgisi olsun, önergede istenen flu: "Mahkûm olsun veya olmasn, bu fiilleri nedeniyle verilmifl olan disiplin cezalar, bütün sonuçlaryla birlikte kaldrlr." Önerge sahibinin istei bu. fiimdi, bu fiiler nedir? 140, 141, 142 ve 163 üncü maddelere göre mahkûmiyet hükümleri kaldrlan kamu çalflanlarna, bu 140, 141, 142 ve 163 üncü maddeler uyarnca, bu cezalara bal olarak, idareler tarafndan verilen disiplin cezalarnn da tasar metninden kaldrlmasn istiyor.
COfiKUN KIRCA (stanbul)- Hayr efendim, hayr... Siz, benim önergemi bana atfen izah edemezsiniz, öyle bir yetkiniz yok. (Gürültüler)
BAfiKAN- Bir dakika efendim... Bir dakika....
Sayn Coflkun Krca, ben size söz vermedim, lütfen, rica ediyorum, oturun. (Gürültüler)
Önergeyi oylayacam efendim.
Önergeden bu cümlenin çkmasn istiyor...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Önerge müzakere ediliyor Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Sayn Aflk, size söz vermedim.
Önergeyi oylayacam.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan, yanlfl yapyorsunuz. Önerge verildi; önerge, önerge sahibi tarafndan izah edildi. Sizin bunu yorumlama hakknz var m?
BAfiKAN- Efendim, yorumlamaya hakkm var; çünkü, birleflime ara verdik.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Önerge sahibi "öyle deil" diyor.
BAfiKAN- Lütfen oturur musunuz yerinize Sayn Aflk.
Önergeye Hükümet ve Komisyon katlmad.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler...
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Sayn Baflkan, önergeyle ilgili beyanlarnz bir karflklk meydana getiriyor.
BAfiKAN- Hayr, hayr, bir karflklk meydana getirilmemifltir. Cümle ortada efendim.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Yorumunuza önerge sahibi katlmyor.
BAfiKAN- ...Önergeyi kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir. (ANAP sralarndan, sra kapaklarna vurmalar, gürültüler)
Arkadafllar, Divandaki arkadafllar görüyorlar... (ANAP sralarndan gürültüler)
COfiKUN KIRCA (stanbul)- Oylamay tekrarlayn lütfen.
BAfiKAN- Efendim, yeniden oylayaym o zaman.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Önerge hakknda beyanda bulundunuz; ama önerge sahibi aksini söylüyor.
BAfiKAN- Sayn Korkmazcan, lütfen... Grubunuza... (ANAP sralarndan gürültüler)
Ben, "Önergeyi kabul edenler" diyorum.
Kabul edenler...
Kaldrn ellerinizi.
ABDULKADR ATEfi (Gaziantep)- Bir daha oylayamazsnz; bitmifltir oylama.
BAfiKAN- Efendim, itiraz var; tekrar oyluyorum.
...Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Sayn Baflkan, kaça kaç reddedildi? Oylamanzda flüphe var.
BAfiKAN- kinci önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 693 sra sayl kanun tasarsnn Geçici 3 üncü maddesinin ilk cümlesine "Türk Ceza Kanunun 140, 141,142 ve 163 üncü maddeleri" ibaresinden sonra "6187 sayl Vicdan ve Toplanma Hürriyetinin Korunmas Hakkndaki Kanun" cümlesinin eklenmesini ve maddenin bu flekilde deifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Lütfü Esengün (Erzurum) ve arkadafllar
BAfiKAN- Komisyon, önergeye katlyor mu?
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANI LYAS AKTAfi (Samsun)- Katlamyoruz.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI NECMETTN CEVHER (fianlurfa)- Katlmyoruz.
BAfiKAN- Komisyon ve Hükümet katlmyor.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Maddeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Madde kabul edilmifltir.
Geçici 4 üncü madde okutulmadan önce, bir geçici madde ilavesi istemi vardr; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan tasarya, daha evvel Bakanlar Kurulunca benimsenen, Adalet ve çiflleri Komisyonlarnca da kabul edilen ek geçici 4 üncü madde olarak tekrar afladaki maddenin eklenmesini arz ve teklif ederiz.
Atilla Mutman Bahattin Yücel Ender Karagül
zmir stanbul Uflak
Uluç Gürkan Algan Hacalolu Veli Aksoy
Ankara stanbul zmir
Mustafa Ylmaz
Gaziantep
"Geçici Madde 4: 12.9.1980 tarihi ile ülke genelinde skyönetim uygulamasnn kalkt tarih arasnda geçen sürede, dorudan idarenin tasarrufu ile veya 1402 sayl Skyönetim Kanunu ile ek ve deiflikliklerine göre skyönetim komutanlarnn istemleri üzerine, talepleri dflnda kurumlar veya snflar deifltirilenler (yüz kzartc suçlarla ilgili sicil durumu hariç) bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren alt 6 ay içinde baflvurmalar halinde, eski görevlerine veya ayn yerdeki efldeer görevlere, baflvurma tarihinden bafllayarak en geç 60 gün içinde döndürülürler.
Bunlardan, meslekleri dflnda baflka görevlere atananlarn bu görevlerde geçirdikleri süreler mesleklerinde geçmifl saylr.
Yukardaki süreler içinde atandklar yeni kurumlardan istifa veya emeklilik nedeniyle ayrlmfl olanlar da, emeklilik yafl haddini aflmamak kaydyla, yukardaki esaslara göre eski görevlerine veya ayn yerdeki efldeer görevlere döndürülürler.
Bu madde hükümlerine göre, eski görevlerine veya efldeer göreve iade edilenlerin, aylk ve yanödemeleri ile dier özlük haklar bakmndan uradklar kayplar, geçici 2 nci madde hükümleri gereince giderilir.
Bunlardan resen ve istemleri üzerine emekli edilip de eski görevlerine veya baflka bir göreve dönenler, emeklilikte geçen süre için, keseneklerinin kendilerince, karfllklarnn da kurumlarnca ödenmesi kofluluyla yeniden T.C. Emekli Sand ile iliflkilendirilirler. Bunlarn emeklilik aylklaryla, görevde olsalard alacaklar aylklar ve yanödemelerin toplam arasndaki fark kurumlarnca ödenir."
Gerekçe: 12.9.1980 tarihinden, ülke genelinde skyönetim uygulamasnn kalkt tarih arasnda, dorudan idarenin tasarrufu veya skyönetim komutanlarnn istemleri üzerine, birçok kamu görevlisinin, talepleri dflnda, kurumlar ve buna bal olarak snflar deifltirilmifltir.
Bu flekilde, kurumlar ve snflar deifltirilen kamu görevlileri, yeni kurumlarnda maddî ve manevî kayba urayarak çalflmak zorunda braklmfllar ve bunlardan bazlar istifa ederek veya emekli olmak suretiyle kamu görevinden ayrlmfllardr.
Bu türde hakszla urayan kamu görevlilerinin tekrar kamu görevine iade haklar Plan ve Bütçe Komisyonunda kaldrlarak kamu hizmetinden mahrum braklmfllardr.
BAfiKAN- Önergeye Komisyon katlyor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANI LYAS AKTAfi (Samsun)- Katlmyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?
ADALET BAKANI MEHMET MO⁄ULTAY (stanbul)- Katlmyoruz efendim.
BAfiKAN- Önergeye Komisyon ve Hükümet katlmyor.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Geçici madde eklenmesine dair önerge reddedilmifltir.
Geçici madde 4'ü okutuyorum:
BAfiKAN- Madde üzerinde söz isteyen?..
ABDULLATF fiENER (Svas)- Refah Partisi Grubu adna Cevat Ayhan konuflacak efendim.
BAfiKAN- Refah Partisi Grubu adna, Cevat Ayhan; buyurun efendim.
Sayn Ayhan, süreniz 10 dakikadr.
RP GRUBU ADINA CEVAT AYHAN (Sakarya)- Muhterem Baflkan, muhterem üyeler; görüflülmekte olan 693 sra sayl Güvenlik Soruflturmas Hakkndaki Kanun Tasarsnn geçici 4 üncü maddesi üzerinde söz almfl bulunmaktaym.
Muhterem arkadafllar, kanun tasarsnn bu maddesinde, geçmifle ait sicil kaytlarnn, adlî sicil kaytlar dflndaki kayt ve fifllerin dosyadan çkarlmas düzenlenmektedir. Kanun, bu maddesiyle, 12 Eylül döneminde birtakm tasarruflar neticesinde madur olmufl kimselerin sicillerinden, birtakm bilgilerin çkarlmasn düzenlemektedir.
Deerli arkadafllar, aslnda, kanunun bütünü, güvenlik soruflturmasyla ilgili getirmifl olduu, devamllk arz eden hükümlerin -ki, bunlar 1 inci ve 2 nci maddelerdir- dflndaki hükümler, hep, 12 Eylül dönemindeki tasarruflardan madur olduu ifade edilen birtakm kimselerin göreve iadesi, dosyalarndaki birtakm kaytlarn, notlarn silinmesiyle ilgilidir.
fiöyle hatrlarsak;12 Eylül yönetimi, geldii zaman ne yapt; o dönemin flartlar içinde, 1402 sayl Skyönetim Kanununu deifltirerek, memurlardan, dier kamu personelinden ve iflçilerden bazlarnn, mahkeme karar olmadan, ifllerine son verdi, bazlarnn da yerlerini deifltirdi; ayn zamanda, Emekli Sand Kanununda deifliklik yaparak, memurlar resen emekliye sevk etti. Yine, bunlarn birksm, bilahara, 12 Eylül yönetiminden sonra, çeflitli idarî yarg kararlaryla tekrar görevlerine geldiler; ama, hâlâ bundan faydalanamayan, bu hukukî prosedürü tamamlayamayan, bu uzun, yorucu ve meflakkatli yolu tamamlayamayan kimseler var ki, bu kanun tasars, bunlarla ilgili bir af getirmekte ve atfette bulunmaktadr.
Deerli arkadafllar, bu kanun tasarsyla, esasnda, afladaki hususlar getirilmektedir. Nedir bunlar; güvenlik soruflturulmasna kanunî mesnet hazrlanmakta; yani, bundan sonraki dönemde, kimler, hangi makamlar, hangi kurumlarn hangi makamlar, güvenlik soruflturmasna konu olacak, bunlar tarif edilmekte; güvenlik soruflturmas sebebiyle ifle alnamayan veya alnp da iflten çkarlanlara tekrar imtihan hakk verilmekte; 1402 sayl Skyönetim Kanununa göre 12 Eylül 1980'den sonra bir daha kamu hizmetinde çalfltrlmamak üzere ifline son verilenlerin ifllerine dönüflü salanmakta; Türk Ceza Kanunun 3713 sayl Terörle Mücadele Kanunuyla iptal edilen 140, 141, 142 ve 163 üncü maddelerine göre mahkûm olduundan ifline son verilenlerin ifllerine dönüflü salanmakta ve daha önce güvenlik soruflturmas sebebiyle kiflilerin dosyalarna konulan -biraz evvel arz ettiim gibi- kayt ve fifllerin, dosyalarndan çkarlmas hükmü getirilmektedir.
Bu kanun tasarsnda -gerçi, bu maddeyle ilgili deil; ama, bir eksiklik var, onu burada zikretmek isterim; Komisyon, gerekirse tavzihte bulunur- mahallî idarelerde çalflanlardan ifline son verilmifl olanlarla ilgili, "bunlar dier kurulufllarda ifl bulurlarsa çalflabilirler" fleklinde bir hüküm getirilmifl; yani, onlara bir kap açlmfl. Ancak, bir de üniversitelerde çalflanlar var ve biliyorsunuz, üniversiteler, kendi içlerinde muhtardrlar; bir üniversiteden bir baflka üniversiteye memur nakli olmamaktadr. Kanun tasarsnn daimîlik arz eden maddeleri arasna bunun da konulmas gerekirdi; bunu bir eksiklik olarak görüyorum. lgili Sayn Bakan ve Komisyon ne der, bilmiyorum. nflallah, Türkiye bu flartlara, 12 Eylül flartlarna tekrar gelmez; ama, geldii zaman da, bu kanun tasarsnda, ileride uygulanmas srasnda, bu meseleleri tarif eden hükümlerin olmas gerekir.
Deerli arkadafllar, bu kanun tasarsnn müzakeresi vesilesiyle flöyle bir geçmifle baktmz zaman, bugün tenkit ettiimiz 12 Eylül dönemindeki birtakm flartlarn 12 Mart döneminde de olduunu, hatta 27 Mays 1960'ta da uygulandn görüyoruz, gayet net hatrlyoruz. Ben, 1960'ta talebeydim ve benim üniversitem olan stanbul Teknik Üniversitesinden de, fevkalade güzide, uluslararas flöhrete, ilmî seviyeye sahip birçok öretim üyesi -ki, hatrlarsanz, o zaman "147'ler" ad altnda- Millî Birlik Komitesi tarafndan resen emekliye sevk edilmifl ve efkârumumiye, yllarca bu meseleyle çalkalanmflt. 27 Mays döneminde de, "Eminsu'lar" dediimiz, takriben 6-7 bin mertebesinde, her kademedeki subay, yine resen emekliye sevk edilmifl ve bunlar da, Eminsu'lar (Emekli nklap Subaylar) Derneini kurarak, hatta birtakm nahofl olaylarn geliflmesine de taban oluflturarak, memleket efkârumumiyesini uzun yllar meflgul etmifl, memlekette uzun süre birtakm huzursuzluklara sebep olmufltu.
Bu kararlar neden alnyor: O vahim flartlarda, o dönem yöneticileri, acil, fevrî, hukuksuz olarak, fevkalade flartlarn tahrikiyle, fevkalade flartlarn neticesiyle bu tip kararlar alyor, muhakemesiz olarak, hâkim karar olmakszn bu tip tasarruflarda bulunuyor; bundan, birçok aile madur oluyor; madur olan insanlar iflsiz kalyor, emeklilik haklarn kaybediyor ve baz mesleklerde de baflka bir iflle telafisi mümkün olmad için -mesela, subaylk gibi mesleklerde; bu 6-7 bin subay- birçok insann o tasarrufla mesleklerine son verilmifl oluyor; ki, bunlarn görevlerine iadesi de mümkün deildir.
Deerli arkadafllar, söylemek istediim husus fludur: Zaman zaman Türkiye -inflallah bir daha gelmez- ara rejimlere girmekte ve ara rejimler de, hukuk dfl tasarruflarda bulunmaktadr. Tabiî, burada, flimdi biz, bugünden baktmz zaman, ondört sene önceki bir dönemi, otuzdört sene önceki bir dönemi bugünkü ölçülerde deerlendirdiimiz zaman, belki baz noktalarda eksik deerlendirmemiz olabilir. O devri yaflayan, o devrin flartlar içinde memlekette düzeni, huzuru salamak isteyen insanlarn birçounun, iyi niyetle, memleket sevgisiyle yapt tasarruflarn, bilahara, kanun dfl, hukuk dfl olduunu görerek, biz de üzülmekteyiz, onlar da üzülmekteler.
Aslnda, temenni edilecek husus, memleketin bu flartlara gelmemesidir; bunun da çaresi, sivil yönetimlerin baflarl olmas ve hiçbir zaman, memleketi ara rejime götürecek olan flartlarn tahaddüsüne meydan vermemesi, bunu önlemesi ve bu tip hevesleri de caydrmasdr. Maalesef üç tane müdahale geçiren Türkiye, önümüzdeki dönemde de bu tip olaylarn tekerrür etmeyeceine dair ciddî bir tavr almfl bulunmamaktadr.
Bugün dahi, olaylar kontrol dflna çkt zaman, memleketin bu noktalara gitmesini önleyecek, kararl ve bu noktaya götürenlere hesap soracak bir sivil yönetim ve irade, maalesef, toplumumuzda, memleketimizde teflekkül etmifl bulunmamaktadr. Toplum, anarfliye, kargaflaya maruz kald zaman, birtakm ara çözümler, zorunlu çözüm olarak gelmekte, dayatlmakta ve bütün toplum da bunun skntsn çekmektedir. Tabiî, gelen ara rejimler de, kendi flartlarna göre, rejimi, devlet düzenini tekrar onarma yoluna girmekte, bir süre sonra da sivil yönetimler, bu onarmdaki hatalar düzeltmek için bafllbaflna birtakm skntlarn içine girmektedir; ki, bugün burada müzakere ettiimiz kanun tasarsnn mahiyeti budur; yani, bizim aradmz, toplum düzenini, hukuk içinde, adalet içinde muhafaza edecek baflarl sivil yönetimlerin daima iktidarda olmasdr; (A) partisi, (B) partisi mühim deil...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
CEVAT AYHAN (Devamla)- Müsaade ederseniz bitireyim efendim...
BAfiKAN- Bitirin efendim; her çktnzda muhakkak fazla konufluyorsunuz; lütfen bitirin.
CEVAT AYHAN (Devamla)- Sizin söylemenizin manas yok. Siz burada... (RP sralarndan gürültüler)
BAfiKAN- Sayn milletvekilleri, bakn... Rica ediyorum arkadafllar... Bitirsin sözünü... (RP sralarndan sra kapaklarna vurmalar, gürültüler)
SALH KAPUSUZ (Kayseri)- Kavga m istiyorsun Sayn Baflkan! Kimi azarlyorsun sen orada! Lütfen, konuflmasn bil!
BAfiKAN- kaz etmek benim görevim.
ÖMER EKNC (Ankara)- Cann yumruk istiyor senin.
CEVAT AYHAN (Devamla)- Sayn Baflkan, ben zamana riayet ederim, sizi üzmem, söz veriyorum; cümlemi tamamlyorum.
BAfiKAN- Peki; buyurun, bitirin efendim.
CEVAT AYHAN (Devamla)- Teflekkür ederim.
Muhterem arkadafllar, ben hukuku ve zaman tecavüz etmem, herkesin hukukuna riayet ederim; sözümü tamamlyorum.
Aradmz, sivil yönetim, siyasî, iktisadî ve içtimaî istikrar salasn, adaletle yönetim yapsn, dürüst yönetim yapsn ve verimli ve israfsz, hilesiz hudasz yönetim olsun; dileyelim, Türkiye tekrar ara rejim flartlarna düflmesin.
Hepinizi hürmetle selamlarm. (RP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Ayhan.
SHP Grubu adna, Sayn Seyfi Oktay; buyurun.
SHP GRUBU ADINA M. SEYF OKTAY (Ankara)- Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; bu, güvenlik soruflturmas ve 1402 sayl Yasann uygulamalaryla ilgili olarak hazrlamfl olduumuz ve huzurunuzda görüflülmekte olan tasar, son derece youn elefltirilere, youn karfl çkmalara muhatap oldu; hazrlanp geldikten sonra, maalesef, Plan ve Bütçe Komisyonunda büyük deiflikliklere urad ve flimdi de yine elefltirilere muhatap ve son kalntlar da, belli önergelerle, asl amac gerçeklefltirmeyi engelleyecek biçimde yok edilmek isteniyor.
Deerli milletvekilleri, aranzda, olaanüstü dönem yanls olan var m; yoktur; sanmyorum. Aranzda, askerî darbelere taraf olan kimse var m; sanmyorum... (RP sralarndan gürültüler)
MUSTAFA BAfi (stanbul)- Orada; Baflkan var, Baflkan!
M. SEYF OKTAY (Devamla)- Müsaade buyurun...
BAfiKAN- Tutanaktakileri ikaz ediyorum; fluradan atlan sözleri yazn; deminden beri bana hakaret ediyorlar; tutanaktakiler lütfen onlar yazsn. Stenograflar ikaz ediyorum. (RP sralarndan gürültüler)
ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Duymadnz yazmayn!..
M. SEYF OKTAY (Devamla)- Ülkemiz, olaanüstü bir dönemden ve olaanüstü bir yönetim döneminden geçti. Siz inanmyor musunuz; bu dönem içerisinde birçok hakszla uranld; çünkü, bu dönemin karakteri, yaps itibariyle, olaanüstü olmas itibariyle, hukukun ana ilkeleri ve temel ilkeleri göz ard edilmek suretiyle bir yönetim dönemi geçti... (RP sralarndan gürültüler)
ZEK ERGEZEN (Bitlis)- Sayn Baflkan, bir fley söyleyeceim...
BAfiKAN- Lütfen oturur musunuz...
ZEK ERGEZEN (Bitlis)- Sayn Baflkan, ne yazdrdnz tutanaklara?
BAfiKAN- Kim?.. Ne yazdrdm?..
Bir dakika, Sayn Oktay...
Ne diyorsunuz Sayn Ergezen?
ZEK ERGEZEN (Bitlis)- Sayn Baflkan, çok özür diliyorum; sinirlenmeye gerek yok. Siz, beyefendinin kulana fsldayarak aflada bir fleyler yazdrdnz; ben de seyrettim.
BAfiKAN- Oradaki stenograf arkadafllar yeminli.
Sayn Ergezen, lütfen oturur musunuz yerinize...
ZEK ERGEZEN (Bitlis)- Sinirlenmeye gerek yok, kzmaya gerek yok, barmaya da gerek yok. Bu, ne Meclis Baflkanlna yakflr ne de o beyefendinin memuriyetine yakflr.
BAfiKAN- Siz oturur musunuz yerinize... Ben size söz hakk vermedim. Bakn, kürsüde hatip var.
ZEK ERGEZEN (Bitlis)- Ben, memurun bu ifle alet olmasn, burada knyorum.
BAfiKAN- Sayn Ergezen, lütfen oturur musunuz yerinize... Kürsüde hatip var.
ZEK ERGEZEN (Bitlis)- Bu ne demek yani?!. Burada baz cümleleri yazdrmak, yanlfltr, usule aykrdr, hofl deildir.
BAfiKAN- Sayn Ergezen, oturur musunuz yerinize... (RP sralarndan gürültüler)
HASAN DKC (Kahramanmarafl)- Ne söylediyseniz açklayn lütfen; usulen, burada, her fleyin açk olmas lazm.
BAfiKAN- Bir dakikanz rica edeyim Sayn Oktay...
Refah Partili sayn milletvekilleri, bakn, bu Mecliste terör estirmeye çalflyorsunuz... (RP sralarndan "Hayr, hayr" sesleri, sra kapaklarna vurmalar)
ÖMER EKNC (Ankara)- Terör estiren sizsiniz.
BAfiKAN- Rica ediyorum... Susun ki sayn hatip konuflsun. Ne demek istiyorsunuz?..
Sayn grup baflkanvekili, lütfen, hatibe müsaade edin, konuflsun...
HASAN DKC (Kahramanmarafl)- Memura ne söylediniz, onu açklayn; burada hiçbir fley gizli kalmaz... Söyleyemiyorsunuz, bakn!..
M. SEYF OKTAY (Devamla)- Sayn Baflkan, bu Yüce Mecliste, askerî darbelerden yana olan bir tek kifli yoktur, kesinlikle buna inanyorum ve olaanüstü dönemlere, hukuk dfl yönetim dönemlerine raz olabilecek, rza gösterebilecek, onlara onay verebilecek bir kimsenin de olmadn sanyorum.
fiimdi, baknz, bu geçmifl dönemde, yani 12 Eylül dönemi içerisinde, siz inanmyor musunuz; birçok insan hakszla urad; birçok insan, hukuk dfl, hukukun temel ilkelerine ters düflen uygulamalarla madur edildi.; buna da inanmyor musunuz; sanyorum buna da hepiniz inanyorsunuz deerli arkadafllarm.
fiimdi, baknz...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Bakan, flimdi hakszla uranyor.
M.SEYF OKTAY (Devamla)- Müsaade buyurun Sayn Aflk...fiimdi...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Seçilmifl belediye baflkanlarn soruyoruz Sayn Baflkan!
M.SEYF OKTAY (Devamla)- fiimdi, bir Koalisyon Protokolü var..
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Artvin)- Pazarlkla devlet idaresi olur mu? (SHP sralarndan gürültüler)
M.SEYF OKTAY (Devamla)- Müsaade buyurun, konuflalm. Lütfen... Rica ediyorum yani... Sayn Baflkan, lütfen...
BAfiKAN- Lütfen... Müdahale etmeyelim arkadafllar, hatibe müdahale etmeyelim.
M.SEYF OKTAY (Devamla)- fiimdi, bir Koalisyon Protokolü var; ne diyor orada: "12 Eylül döneminde çeflitli maduriyetlere uramfl kifli, kurulufl ve örgütlerin maduriyetleri hzla giderilecektir."
Deerli arkadafllarm, bu maduriyetlerin hzla giderilmesine karfl msnz?.. Karfl msnz deerli arkadafllarm?..
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Artvin)- Sizin zihniyetinize karflyz.
M.SEYF OKTAY (Devamla)- fiimdi, baknz, flunu ifade edeyim... (ANAP sralarndan gürültüler) Müsaade buyurun efendim...
fiimdi, teröre bulaflmfl, ülke ve ulus bütünlüüne ihanet etmifl insanlar, ihanetlerinin hesabn yargda vermektedirler. Hiç kimse, bu hesab vermenin dflnda tutulamaz; hiç kimse, bu hesab vermekten kurtulamaz ve suçlular, bir bir yarg önüne getirilmekte ve bütün güvenlik güçleri ve yarg teflkilat, suç iflleyenlerin peflinde, bunlarn takipçisi.
fiimdi, olay böyleyken, huzurunuza gelen tasar, hakszla uramfl, maduriyete uramfl insanlarn maduriyetlerini gidermektedir.
SEYT EYYÜPO⁄LU (fianlurfa)- Günah iflleyenle beraber...
M.SEYF OKTAY (Devamla)- fiimdi, hakszl...(SHP sralarndan "böyle müzakere olmaz ki" sesi)
BAfiKAN- Efendim, bu, biraz da, milletvekillerinin vicdanlarn gerektiren bir konu. Herkes konuflursa, ben ne edeyim burada?!
M.SEYF OKTAY (Devamla)- Bir fley sormak istiyorum deerli milletvekilleri, bir fley sormak istiyorum: Hakszl, bir yöntem olarak uygulayan bir toplumda, barfl, kardefllii, dayanflmay, ülke ve ulus bütünlüünü salamak olas mdr; hakszl, bir yöntem olarak uygulayan bir toplumda, ülke bütünlüünü muhafaza etmek, gerçeklefltirmek mümkün müdür; deildir deerli arkadafllarm. Ülke bütünlüünü, bu tarzla, bu yolla, bu anlayflla koruyamazsnz. Hakszl giderirsiniz, barfl, kardefllii, dayanflmay salarsnz, ülke ve ulus bütünlüünü öylece salarsnz. Biz, iflte böylesine bilinçle, ülke ve ulus bütünlüünü savunan insanlarz. (SHP sralarndan alkfllar)
Hamasî sözler söyleyerek, milliyetçilik sözleri söyleyerek ve gerçekten toplumda barfl, dayanflmay, kardefllii torpilleyecek olan hakszla evet demek suretiyle ülke ve ulus bütünlüünü nasl salayacaksnz?
Maalesef üzüntüyle ifade ediyorum; ortamzn giriflimiyle, ülke ve ulus bütünlüünü salama yönündeki bu giriflimimiz genifl çapta engellenmifltir ANAP'la iflbirlii yaplmak suretiyle.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Ne oluyor?! ANAP, görevini yapyor. Siz kiminle konufluyorsunuz?!
SELÇUK MARUFLU (stanbul)- Devleti tahrip ediyorsunuz.
M.SEYF OKTAY (Devamla)- Üzüntü verici bir olaydr bu. (ANAP sralarndan gürültüler)
BAfiKAN-Efendim, lütfen...
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Sayn Baflkan, seyrediyorsunuz!
M.SEYF OKTAY (Devamla)- Bir taraftan 141, 142 ve 163 üncü maddelerin kapsamna giren fiilleri suç olmaktan çkaryorsunuz. (ANAP sralarndan gürültüler)
EYÜP AfiIK (Trabzon)- ANAP' karfltrmasn...
BAfiKAN- Bir dakika, Sayn Aflk... Hatip konuflmasn bitirsin.
M.SEYF OKTAY (Devamla)- Artk suç deildir bu fiiller diyorsunuz; ama, bu fiillere göre ben sana gerçekten disiplin cezas veririm diyorsunuz. Bu nasl ifltir, bu nasl düzenlemedir, bu nasl anlayfltr?! Ülke ve ulus bütünlüüne hizmet etmek, aklla olur, barflla olur, sosyal adaletle olur, demokrasiyle olur, insanlar sevmekle olur. flte biz bu yoldayz.
Teflekkür ediyor, sayglar sunuyorum. (SHP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Oktay.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Baflkan...
BAfiKAN- Bir dakika efendim...
HSAN SARAÇLAR (Samsun)- Sayn Baflkan...
BAfiKAN- Buyurun.
HSAN SARAÇLAR (Samsun)- Sayn hatibin konuflmalarn reddediyoruz ve cevap da vermiyoruz.
fiADAN TUZCU (stanbul)- Teessüf etti size!..
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Ben söz istemiyorum, sadece... (ANAP sralarndan gürültüler)
BAfiKAN- fiimdi, Sayn Aflk, Grubunuza hâkim olun, bir kifli konuflsun; buras Türkiye Büyük Millet Meclisi; burada bir düzen salayalm.
Buyurun.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Oktay, orta ile bizim iflbirlii yaparak, atacaklar ileri adm engellediimizi ifade etti. Tutanaa geçmesi bakmndan; bunu reddediyoruz; ne iflbirlii yapmflz, ne de onlarn herhangi bir ileri admn engellemifliz; ortana küsmüfl olabilir; ama, lütfen bizi karfltrmasn.
BAfiKAN- Peki.
Buyurun Sayn Korkmazcan.
Bir dakikanz rica edeyim...
fiimdi, biraz önce, Refah Partili arkadafllar, memuru oraya gönderdiimden falan bahsettiler. Ben, arkadaflma, bir lafn tutanaa geçip geçmediini sormasn istedim. Bu benim hakkm m? (RP sralarndan gürültüler)
HASAN DKC (Kahramanmarafl)- O nedir? Onu söyleyin lütfen, onu izah edin.
BAfiKAN- Yani, rica edeyim... Baflka bir fley sormadm. (RP sralarndan gürültüler)
ZEK ERGEZEN (Bitlis)- Yani, hakknz var m Sayn Baflkan?
ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Tutanaa müdahale edemezsiniz oradan.
BAfiKAN- Efendim, bir dakika... Arkadafllar, tamam; uzatmayalm... Bakn, bunu sormaya hakkm var. Sizin de sormaya hakknz var. (RP sralarndan gürültüler)
ZEK ERGEZEN (Bitlis)- Yani, hakknz var m?
ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Tutanaa müdahale edemezsin.
BAfiKAN- Tamam; hakkm yoksa, hata ettim. Tamam... Sayn fiener, tamam; hata ettim. Tamam...
Buyurun Sayn Korkmazcan.
ANAP GRUBU ADINA HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Sayn Baflkan, deerli milletvekili arkadafllarm; sözlerime, Sayn Oturum Baflkannn son beyann deerlendirerek bafllamak istiyorum.
Sayn Baflkan diyor ki, "Meclis Genel Kurulunda bir çalflma düzeni oluflturalm; burada bir düzensizlik var." Gerçekten, bugün öleden sonra yaptmz oturumda, alfllmamfl birtakm düzensizlikleri yafladk. Buras, Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Anayasa ve çtüzükte belirlenen usullere göre çalflan Genel Kurulu olmaktan çkt, Hükümetin, Komisyonun ve Baflkanln katklaryla, her türlü usulsüzlüün, bir arada, âdeta laboratuvarda deneme yaplyor gibi, sergilendii bir alana dönüfltü. (ANAP sralarndan alkfllar)
Evvela, kanun tasarsyla ilgili bir önerge geldi; nedir o önerge?..
BAfiKAN- Lütfen, maddeyle ilgili konuflur musunuz Sayn Korkmazcan... (ANAP sralarndan "maddeyle ilgili" sesleri)
RÜfiTÜ KÂZIM YÜCELEN (çel)- Maddeyle ilgili konufluyor.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Maddeyle ilgili konufluyorum.
BAfiKAN- Hayr; maddeyle ilgili konuflun.
RÜfiTÜ KÂZIM YÜCELEN (çel)- Ne demek, maddeyle ilgili konufl?!
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Maddeyle ilgili konufluyorum.
BAfiKAN- Konuflturmam sizi yoksa. Bakn, kürsüden indireceim; Grup sözcüsüsünüz...
RÜfiTÜ KÂZIM YÜCELEN (çel)- Nasl konuflturmazsn?! Sen kim oluyorsun?!
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Sayn Baflkan, senin ona gücün yetmez.
BAfiKAN- Hayr, maddeyle ilgili konuflacaksnz.
RÜfiTÜ KÂZIM YÜCELEN (çel)- Baflkanln yap sen!
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Sayn Baflkan, senin ona gücün yetmez; beni buradan indirmeye senin gücün yetmez. Kim oluyorsun sen?!
BAfiKAN- Ben Baflkanm. (ANAP ve RP sralarndan sra kapaklarna vurmalar)
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Baflkansn. Ben, Tüzük içerisinde konufluyorum.
BAfiKAN- Ben Baflkanm. Bak, sözünü keseceim!
REFK ARSLAN (Kastamonu)- Sen kim oluyorsun?!
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Ne demek yani?! Allah Allah!
BAfiKAN- Lütfen, maddeyle ilgili konuflur musunuz... (ANAP sralarndan gürültüler) Arkadafllar, lütfen... Lütfen arkadafllar...
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Baflkansan, oturumu idare edersin.
BAfiKAN- Ben Baflkanm.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Benden önce konuflan Grup Sözcüsü, Hükümet ortaklar arasndaki kavgay burada konuflurken, hangi madde üzerinde konufluyordu?!
BAfiKAN- Maddeyle ilgisi vard onun.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Ona müdahale etmeyeceksiniz, gelip, benim, sizin çalflma düzeninize katk salama hususundaki giriflimime engel koymaya kalkflacaksnz.
BAfiKAN- fiimdi, Sayn Korkmazcan, hata, emsal olmaz.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Ben, Tüzüün içinde kaldm müddetçe... Orada, siz, lâyüsel hareket eden bir kimse deilsiniz.
BAfiKAN- Deilim.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Tüzük içerisinde çalflacaksnz.
BAfiKAN- Siz mi lâyüsel hareket edeceksiniz?!
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Beni tehdit etmeye de hakknz yok; milletvekilini azarlamaya hiç hakknz yok! Saygl olun! (ANAP sralarndan "Bravo" sesleri, alkfllar)
BAfiKAN- Evvela, siz, Divana saygl olun. Sayn Korkmazcan, çtüzüün 69 uncu maddesini okuyun.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Bir Meclis Baflkan...
BAfiKAN- Konuya bal olarak konuflmazsanz, sözünüzü keserim.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Deerli arkadafllarm, bir Meclis Baflkan, öncelikle, milletvekillerinin güvenine sahip olduu oranda, orada güçlüdür, orada otorite kurar, orada düzeni salar. Zat âliniz, bugünkü oturumda, milletvekillerinin güvenini kaybettiniz. (ANAP ve RP sralarndan alkfllar)
REFK ARSLAN (Kastamonu)- Doru.
BAfiKAN- Genel Kurul, bana o güveni verdi.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Bir önergeyi oylarken, oylamann sonucu sizin siyasî kanaatinize uygun olmuyor diye, oylamay geçersiz klmak için, saym bile doru düzgün yaptrmadnz; kabul edenleri saydrmadnz, "kabul etmeyenler" demeden ara verip, hükümet pazarlna âdeta katk saladnz. Meclis Baflkannn görevi, hükümet pazarlna katk salamak deildir. Bu Mecliste Meclis Baflkanlarna tevdi edilen görev, kanun yaplmas ve bu yaplan kanunlarn usule uygun olmasdr.
BAfiKAN- Sayn Korkmazcan, benim tutumum hakknda söz aln, konuflun. fiimdi lütfen maddeyle ilgili konuflun; bakn, ikinci defa ihtar ettim; üçüncü defada sözünüzü keseceim.
RÜfiTÜ KÂZIM YÜCELEN (çel)- Maddeyle ilgili konufluyor; kesemezsin! Neyi kesiyorsun?!
REFK ARSLAN (Kastamonu)- Sen kim oluyorsun?!
RÜfiTÜ KÂZIM YÜCELEN (çel)- Kes de göreyim!
BAfiKAN- Lütfen... Rica ediyorum...
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Deerli Baflkan, deerli arkadafllarm; bu kanun tasarsnda 12 Eylül döneminin hakszlklarn tamir etmek amac güdülüyor. Kanunun tümü üzerinde de görüfllerimizi ifade ettik. Meclisteki gruplardan hiçbirinin, bir hakszln tamir edilmesi konusunda itiraz yok. Bir hakszlk tamir edilirken, bundan zarar görmüfl olan insanlarn uradklar zarar, toplum, tazmin etme kararna varabilir. Bu kararllkla da, tazmin etmenin, yasalara uygun, devlet yönetimine uygun usulleri bulunur. Bu tasarda, bu usuller bulunamamfltr. Sizin getirdiiniz tazmin yolu, 14 yl aradan sonra, devletten taviz vererek, devletin çalflma prensiplerini yok ederek, devleti adeta sabote ederek, birtakm kiflilere selam vermekten ibarettir. 14 yl önce devletin herhangi bir kademesinde bulunmufl kifliler, aradan bu kadar yl geçtikten sonra, baflvuruda bulunduklar takdirde, sanki, o 14 yl baflarl bir flekilde görevde geçirmifller gibi, yeniden devlet kademelerine getirilecekler; hatta, skyönetimin iflleyifliyle ilgili olarak deil, tamamen idarenin kendi iç hukuk normlarna göre meydana gelmifl birtakm düzenlemeler ve uygulamalar varsa, bunlar da ortadan kaldracaksnz ve en önemlisi, devletin hafzasn kaldracaksnz, arflivlerini yok edeceksiniz. Dünyann hangi toplumunda, kendi arflivlerini böylesine yok ederek, kendisini tahribe yönelik eylemlerle ilgili tedbirlerini bir kenara brakarak, geçmifli, birtakm kiflilerin urad hakszlklar tazmin ediyoruz diye devleti tahrip etme yoluna gidilir.
ZYA HALS (Svas)- 12 Eylül döneminin arflivleri...
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Evvela, buraya gelip de, 12 Eylül yönetimine karfl msnz deil misiniz, hakszlk yöntemini benimsiyor musunuz gibi yersiz sorular sormaya sizin hakknz yok. Birksm insanlarn hakk olabilir; ama, bu iktidarn hakk yok. Bugün, siz, Sayn SHP Grup Baflkan; acaba, yaptnz Hükümet uygulamalarnn, hakszl yöntem haline getirmediini iddia edebilecek durumda msnz? Çkn onu söyleyin. Eer bir hakszlk var idiyse, hükümet programnzda, bu hakszlklarn acilen giderilmesi konusunda, topluma taahhütte bulunduysanz, üç yldan beri neredeydiniz?
BAHATTN ALAGÖZ (Gaziantep)- Engelliyorsunuz iflte...
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyiniz Sayn Alagöz.
HASAN KORKMAZCAN (Devamla)- Üç yldan beri neredeydiniz? Bugün gelmiflsiniz, sizin tasarnz hukuka uygun hale getirmek için elefltiri yapanlar, âdeta darbe taraftar olmakla, 12 Eylül taraftar olmakla, ve 12 Eylülün hakszlk yöntemlerine çanak tutmakla itham ediyorsunuz; yani, kendi suçunuzu, suçluluunuzu örtbas etmek için muhalefetin ve iktidar gruplarnn arasndan çkmfl baz arkadafllarmzn düzeltme önergelerini nasl bir suç belgesi gibi teflhir etmeye çalflyorsunuz?
Ortada, bir milletvekili tarafndan verilmifl bir önerge var. Bu önerge, Meclis çounluu tarafndan kabul edildi. Bu önergeye Hükümet önce, katlmadn beyan etti; ama, ayn Hükümetin birksm üyeleri, önergeye kabul oyu verdiler, arkasndan, Meclis tarihinde nadiren rastladmz komedilerden birini yafladk: Ayn önergeyi on dakika önce kabul eden Bakanlar Kurulu üyeleri, befl dakika sonra önergenin aleyhinde oy kullandlar.
Bir hükümet düflününüz, bir tasar getiriyor Meclisin huzuruna, bu tasaryla birtakm hakszlklar tedavi edeceini söylüyor; ama, muhalefetin ve iktidar gruplar içinden çkmfl düzeltme önergelerinin önünde tahammülü yok. Bir önerge pazarlyla hükümet kuruluyor, hükümet yeni bafltan tanzim ediliyor, hükümet programlar Meclisin verdii on dakikalk aralarda yeniden yazlyor.
Düflününüz, bir Meclis Baflkannn yapt uygulamann meydana getirdii flüpheyi, güvensizlii... Öbür taraftan, Hükümeti, Hükümet sralarnda temsil eden bakann terk edip gittii ve tasarsna sahip çkmad bir ortamda bu tasary müzakere ediyoruz. Ondan sonra da hakllk yöntemlerinden bahsediyorsunuz. Böylesine hakszlklarn bir araya girdii ve Meclis Baflkanna, stenograflara söyledii sözde acaba ne gibi uygunsuzluk, ne gibi usulsüzlük, ne gibi kanunsuzluk vardr diye flüpheyle bakld bir oturum yaflyoruz.
Bu oturumda Anamuhalefet Partisinin katkda bulunmas yanlfl olur. Biz, bu oturumu terk ediyoruz, tasarnn sorumluluunu sizlere brakyoruz. (ANAP sralarndan alkfllar)
(ANAP milletvekilleri Genel Kurul salonunu terk ettiler)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Korkmazcan.
Benim keyfî hareket ettiim yolundaki sözlerinize, Meclisin çalflmasn aksatmamak için cevap vermiyorum.
fiahs adna, Sayn Esat Bütün; buyurun.
Süreniz 5 dakika efendim.
ESAT BÜTÜN (Kahramanmarafl)- Sayn Baflkan, deerli milletvekleri; bu tasar ve bu madde ile birtakm maduriyetleri gidermek isterken, biraz önce, burada, gerçekten çok enteresan maduriyetler yafladk.
Birincisi; zaten, bu tasarnn, bir maduriyet gidermeden öte, bir pazarlkla gelmifl olmas gerçekten düflündürücüdür; bir pazarlkla veya bir baflka kanun tasarsnn önünden geçirilecek flekilde getirilmifl olmas, gerçekten üzücüdür. Bu Mecliste hiç kimse olaanüstü durumlar savunamaz, olaanüstü durumlar yaflayan bizler, elbette savunamayz; önergeyi veren arkadafllarmz da savunamaz; ama, burada olaanüstü bir durum yaflanmfltr, Meclisin iradesine ipotek konmufltur, Meclisin iradesi engellenmifltir ve kötü bir yol açlmfltr.
Eer, burada Sayn Bakan, beenmedii bir tasar geldii zaman, ben buray terk ediyorum...
BAfiKAN- Sayn Bütün, rica ediyorum, madde ile ilgili konuflun.
ESAT BÜTÜN (Devamla)- Madde ile ilgili...
BAfiKAN- Efendim, madde nedir; madde, sicil affyla ilgili deil mi? Okuyun 4 üncü maddeyi...
ESAT BÜTÜN (Devamla)- Bu da...
BAfiKAN- Efendim, onunla ilgisi yok; rica ediyorum...
ESAT BÜTÜN (Devamla)- O zaman, hep, madde madde deyip gideyim; baflka bir fley diyemem ki...
BAfiKAN- Efendim, konuya bal konuflmak zorundasnz.
ESAT BÜTÜN (Devamla)- Konuya bal konufluyorum iflte.
fiimdi, burada ben, bu bir haktr, hak olarak verilmelidir; pazarlk konusu yaplmamaldr diyorum.
kinci bir mesele; kesinlikle, Meclisin iradesine gölge düflürülmemesi gerekir; gölge düflmüfltür. Sayn Bakan Genel Kurulu terk etmekle, Meclis iradesi deiflmifltir. Bu olay hepimizin gözü önünde olmufltur. Sayn Bakan, Meclisin iradesine uymak zorundadr. Meclisin üstünde hiçbir karar merciinin olmamas lazm -siz de dahil- hiç kimsenin olmamas lazm; ama, maalesef... Burada, Bakann istemedii madde olduu zaman "terk ediyorum" diye, Meclisin kararna gölge düflürmeye hakk var mdr? Bir hakszl giderirken, bir baflka hakszlk yapmaya hakkmz var mdr? Bunu söylemeye çalflyorum.
Eyüp AfiIK (Trabzon)- Bravo!
ESAT BÜTÜN (Devamla)- Önemli dier bir husus -üzülerek belirtiyorum- son dönemlerde bir olay yaflyoruz. Eer, Türkiye için bu kanun, gerekliyse; destekleyeceiz, destekliyoruz ve hiçbir zaman bu kanun tasarsna, burada engelleme çkmad. Engelleme, koalisyon arasnda oluyor; özellefltirme engellemesi koalisyon arasnda oluyor, demokratikleflmeyle ilgili engelleme, yine koalisyon arasnda oluyor. Bu da Meclisin kararna gölge düflürüyor. Bunu belirtmeye çalflyorum.
Deerli milletvekilleri, biraz önceki olay, hep beraber yafladk. Bana göre, bu kanun tasarsyla ilgili olarak burada yaplan oylamalar, 19 uncu Dönem için bir lekedir, bir gölgedir. Bunu anlatmaya çalflyorum. Bu kanun tasarlar, Hükümet tarafndan hazrlanyor, komisyonlarda görüflülüyor; dolaysyla orada anlafllarak Meclise getirilmesi ve burada da Hükümetin bütünlük sergilemesi lazm.
Bu flekildeki olaylarla hiçbir yere varamayz, Türkiye varamaz... fiimdi, Türkiye içinde, adeta çok baflllklar yaflanyor. Onu söylemeye çalflyorum. Bu Meclisi hep beraber korumak zorundayz.
Hükümetten, güneydou olaylaryla ilgili iki deiflik açklama yaplyor. Bu, olmaz. Art, hesap sormas gereken...
ZYA HALS (Svas)- Ne ilgisi var.
ESAT BÜTÜN (Devamla)- Arkadafllar, flu ilgisi var: Bütün bu olaanüstülüklerden dolay daha olaanüstü bir duruma gidiyoruz. Yani, ondan dolay olmuyor mu? Geçmifl dönemde, 12 Eylül öncesinde, yine siyasî partilerimiz arasnda böyle birtakm olaylar yafland. Ondan dolay, olaanüstü duruma gidiyoruz ve ondan sonra, insanlarmz madur oluyor ve bu maduriyetleri biz, 14 yl sonra gideriyoruz, gidermeye çalflyoruz, daha giderdiklerimiz de yok. Çünkü, Anayasann geçici 15 inci maddesi huzurda duruyor, hiç kimse hakkn soramyor. Bunlar söylemeye çalflyorum.
lgisi var, ilgisi yok dediimiz zaman burada, sadece birtakm pansuman tedbirleri alrz. Kald ki, bu kanun tasarsnda da birçok eksiklikler var. Deniyor ki, memur olma yeterliliini kaybetmemifl olmak lazm. Hepsi kaybetti, birçoklar kaybetti. Neden; çünkü, bu tasarlar belirli pazarlklarla aceleye getiriliyor, kufla çevriliyor. Meclis bunlarn doru olduuna inanmyor. Meclisin, bunlarn doru olduuna inanarak karar vermesi lazm.
Biraz önce yaflanan olay -ben inanyorum ki- bu Mecliste hiç kimse tasvip etmez. Hiç kimse, Meclisin iradesine ipotek koymamaldr. Hiçbir bakan, -biraz önce olduu gibi- hükümetin dier üyelerinden deiflik flekilde oy kullanmamal...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Süreniz bitti efendim; lütfen, cümlenizi tamamlar msnz.
ESAT BÜTÜN (Devamla)- Bu Meclis, olaanüstü dönemleri engelleyen bir Meclistir. Hiç kimsenin -milletvekillerinin ve hükümet üyelerinin- Meclis kararlarna gölge düflürmeye hakk yoktur. Hiç kimsenin, bu Meclisin saygnlna gölge düflürmeye hakk yoktur. Bunu belirtmeye çalflyorum.
Sayglar sunuyorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Bütün.
Sayn milletvekilleri, ben oylama yaptm srada oylama sonucunu almadan, komisyon sralarnda hükümet temsilcisi olmad için ara vermek zorunda kaldm. Bir usulsüzlük yoktur.
Madde üzerinde konuflmalar bitmifltir.
Önerge vardr; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 693 sra sayl Kanun Tasarsnn geçici 4'üncü maddesinin 2'inci fkrasndaki "ve mahkemelerce verilen cezalara iliflkin adlî sicil kaytlar dflndaki" cümlesinin metinden çkarlmasn arz ve teklif ederiz.
Lütfü Esengün brahim Halil Çelik Ali Ouz
Erzurum fianlurfa stanbul
smail Coflar Hüseyin Erdal
Çankr Yozgat
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Karar yetersaysnn aranmasn istiyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Komisyon katlyor mu efendim?..
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU ADINA MELH PABUÇÇUO⁄LU (Balkesir)- Katlmyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
ADALET BAKANI MEHMET MO⁄ULTAY (stanbul)- Katlmyoruz efendim.
BAfiKAN- Hükümet ve Komisyon önergeye katlmyorlar.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge reddedilmifltir. (RP sralarndn gürültüler)
ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Sayn Baflkan, lütfen...
BAfiKAN- Efendim, bakn karar yetersaysn oylamaya geçtikten sonra istediniz. Bakn, arkadaflnz burada...
SALH KAPUSUZ (Kayseri)- Oylamaya geçmeden evvel Cevat Ayhan arkadaflmz istedi...
BAfiKAN- Geçici madde 4'ü oylarken karar yetersays...
HASAN DKC (Kahramanmarafl)- Kendiniz küçülüyorsunuz...
BAfiKAN- Sayn arkadafllar, bakn, flurada arkadaflnz var.Ben, maddeyi kabul edenler dedikten sonra, karar yetersays istediniz. (RP sralarndan gürültüler)
Maddeyi oylarnza sunuyorum...
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Sayn Baflkan, karar yetersays aranmasn istiyoruz.
BAfiKAN- Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmifltir.
ESAT BÜTÜN (Kahramanmarafl)- Sayn Baflkan, Meclisin kararna gölge düflürüyorsunuz.
BAfiKAN- Efendim, burada bir geçici madde ilavesi istenmektedir. Bu, daha önce geçici 2 nci madde olarak teklif edilmifl, Genel Kurulca reddedilmiflti. Bu itibarla bu önergeyi iflleme koymuyorum.
Geçici 5 inci maddeyi okutuyorum
BAfiKAN- Madde üzerinde Refah Partisi Grubu adna, Sayn Mustafa Bafl; buyurun.
Sayn Bafl, süreniz 10 dakikadr.
RP GRUBU ADINA MUSTAFA BAfi (stanbul)- Sayn Baflkan, sayn milletvekilleri; görüflülmekte olan tasarnn geçici 5 inci maddesi üzerinde Refah Partimizin görüfllerini arz etmek üzere huzurlarnzdaym. Hepinizi saygyla selamlyorum.
Baz kiflilerin maduriyetinin giderilmesi, baz kiflilerin de haklarnn iade edilmesi düflünülerek, tasar Parlamentoya getirilmifl ve Parlamentodan geçirilmek üzere görüflülmektedir; fakat, ayn gerekçelerle haklar elinden alnmfl ve madur edilmifl -yine kamu kesiminde çalflan- baz gruplar, geçici 5 inci maddeyle istisna tutulmufltur. Bunlar, asker ve sivil personel ile emniyet hizmetlerinde çalflmfl bulunan personeldir.
Birtakm maduriyetler giderilirken, birtakm gasp edilmifl haklarn iadesi düflünülürken, yine memur statüsünde olan baz kesimlerin istisna tutulmas, eflitlik ilkesine aykrdr ve kanunun, çifte standartla çkabilecei noktasnda bizde endifleler ve kuflkular dourmaktadr. Eer, maduriyetler gideriliyorsa ve haklar veriliyorsa, kanunun genel olarak çkmas ve hiç kimsenin, istisna ile madur edilmemesi gerekmektedir.
Bunun için, maddenin devamnda, madur olanlarn, görev ve ifl talep etmeleri halinde, dier kamu kurumlarnda "Devlet Personel Baflkanlnca deerlendirilir" gibi mulak bir ifade vardr. "Devlet Personel Baflkanlnca deerlendirilir" ibaresinin "istihdam edilir" fleklinde düzeltilmesi gerekmektedir. Bu düzeltmeyi, eflitlii salayacak bir düzeltme olarak görüyorum.
Bu duygularla hepinize sayglar sunuyorum. (RP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Bafl.
Maddeyle ilgili iki önerge var; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 693 sra sayl kanun tasarsnn geçici 5 inci maddesinin tasar metninden çkarlmasn arz ve teklif ederiz.
brahim Halil Çelik Lütfü Esengün Abdüllatif fiener
fianlurfa Erzurum Svas
Ali Ouz smail Coflar
stanbul Çankr
Gerekçe: Hukuk devletinde, yasalarn, tüm kamu personeline eflit flekilde uygulanmas gerekmektedir. Türk Silahl Kuvvetleri ve emniyet hizmeti snfnn yasa kapsam dflnda tutulmas, Anayasann eflitlik ilkesine aykr olduu gibi, bu kurumlardaki personelin maduriyetini devam ettirecek niteliktedir. Dolaysyla, bu kurumlarla ilgili personeli yasa kapsam dflna çkaran geçici 5 inci maddenin tasar metninden çkarlmas gerekmektedir.
BAfiKAN- Dier önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 693 sra sayl Kanunun geçici 5 inci maddesinin son kelimesi "deerlendirilir" yerine "istihdam edilir" ifadesinin getirilmesini arz ederiz.
Abdüllatif fiener Zeki Ergezen Ömer Faruk Ekinci
Svas Bitlis Ankara
fiinasi Yavuz Bahaddin Elçi Ahmet Derin
Erzurum Bayburt Kütahya
Hasan Dikici
Kahramanmarafl
Gerekçe:
Tasardaki "deerlendirilir" kelimesi anlam bakmndan belirsiz olduundan deifltirilmesi gerekir.
BAfiKAN- Aykrlk derecesine göre iflleme koyacam efendim.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 693 sra sayl kanun tasarsnn geçici 5 inci maddesinin tasar metninden çkarlmasn arz ve teklif ederiz.
brahim Halil Çelik (fianlurfa) ve arkadafllar
BAfiKAN- Komisyon katlyor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU ADINA MELH PABUÇÇUO⁄LU (Balkesir)- Katlmyoruz efendim.
BAfiKAN- Hükümet katlyor mu efendim?
ADALET BAKANI MEHMET MO⁄ULTAY (stanbul)- Katlmyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Buyurun Sayn fiener.
ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Sayn Baflkan, karar yetersays aranmasn istiyoruz.
BAfiKAN- Tamam efendim, arayacam.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler...Kabul etmeyenler...
Sayn milletvekilleri, karar yetersays bulunamamfltr.
Ara verme zamanmz yaklaflmfltr; alnan karar gereince, saat 20.00' de toplanmak üzere, birleflime ara veriyorum.
Kapanma Saati:18.48
ÜÇÜNCÜ OTURUM
Açlma Saati: 20.00
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂTP ÜYELER: brahim Halil ÇELK (fianlurfa)
-----0-----
BAfiKAN- Türkiye Büyük Millet Meclisinin 24 üncü Birlefliminin Üçüncü Oturumunu açyorum.
Sayn milletvekilleri, Divan üyelerinden birisi olmad için, birleflime 5 dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati: 20.03
DÖRDÜNCÜ OTURUM
Açlma Saati : 20.08
BAfiKAN : Baflkanvekili Kamer GENÇ
KATP ÜYELER : brahim Halil ÇELK (fianlurfa), Cengiz ÜRETMEN (Manisa)
-----0-----
BAfiKAN- Türkiye Büyük Millet Meclisinin 24 üncü Birlefliminin Dördüncü Oturumunu açyorum.
BAfiKAN - Sayn milletvekilleri, çalflmalarmza kaldmz yerden devam ediyoruz.
Komisyon ve Hükümet yerlerini aldlar.
Güvenlik Soruflturmas, Baz Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile lgili Yasa Tasarsnn 5 inci maddesi üzerindeki önergelerin müzakeresinde kalmfltk.
Önergeye, Komisyon ve Hükümet katlmamflt. Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler...
fiABAN BAYRAK (Kayseri)- Sayn Baflkan, karar yetersaysnn aranmasn istiyoruz.
BAfiKAN - Efendim anladm.
Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Dier önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 693 sra sayl kanunun geçici 5 inci maddesinin son kelimesi "deerlendirilir" yerine, "istihdam edilir" ifadesinin getirilmesini arz ederiz.
Abdüllatif fiener (Svas) ve arkadafllar
BAfiKAN- Önergeye Komisyon katlyor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANVEKL YILMAZ OVALI (Bursa)- Katlmyoruz efendim.
BAfiKAN- Hükümet?..
ADALET BAKANI MEHMET MO⁄ULTAY (stanbul)- Katlmyoruz efendim.
BAfiKAN- Önerge üzerinde, buyurun Sayn fiener.
Sayn fiener, süreniz 5 dakikadr efendim.
ABDÜLLATF fiENER(Svas)- Sayn Baflkan, sayn milletvekilleri; 693 sra sayl, güvenlik soruflturmas konusundaki kanun tasarsnn geçici 5 inci maddesi üzerinde vermifl olduumuz önergeyle ilgili olarak söz almfl bulunuyorum; Heyetinizi saygyla selamlyorum.
Bu geçici 5 inci madde dikkatlice okunduunda hemen fark edildii gibi, bu kanunun geçici madde hükümleri, Türk Silahl Kuvvetlerinde görevli asker ve sivil personel ile emniyet hizmetleri snfnda bulunan personel hakknda uygulanmyor. Ancak, Türk Silahl Kuvvetlerinin sivil ve asker personeli ile emniyet hizmetleri snfnda bulunan personelin, bu kanunun yaym tarihinden itibaren alt ay içerisinde ifl talep etmeleri halinde, bunlarn Devlet Personel Dairesi Baflkanlnca deerlendirilecei ifade edilmektedir. "Deerlendirilir" sözcüüyle neyin kastedildii, bir belirsizlii ifade etmektedir. Önergeyi verifl sebebimiz budur. Deerlendirilir demekle, bunlarn istihdam edilecei anlam tartflmaya açktr. Dolaysyla, buradaki Deerlendirilir ifadesi yerine istihdam edilir fleklinde net bir ifadeyle, farkl yorumlar ortadan kaldrmak gerektii kanaatindeyiz.
Önergemiz bu nedenle verilmifltir ve aslnda maddede kastedilen mana da bu olduuna göre, önergenin kabul edileceini umuyoruz.
Sayglar sunuyorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn fiener.
Önergeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Geçici madde 5'i oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Geçici 5 inci madde kabul edilmifltir.
Geçici madde 6'y okutuyorum:
BAfiKAN- Madde üzerinde söz isteyen?.. Refah Partisi Grubu adna, Sayn Hüseyin Erdal; buyurun efendim.
Sayn Erdal, süreniz 10 dakikadr.
RP GRUBU ADINA HÜSEYN ERDAL (Yozgat)- Sayn Baflkan, sayn milletvekilleri; güvenlik soruflturmas, baz nedenlerle görevlerine son verilen kamu personeli ile kamu görevine alnmayanlarn haklarnn geri verilmesine ve baz kanunlarda deifliklik yaplmasna iliflkin kanun tasarsnn geçici 6 nc maddesi üzerinde, Refah Partisi Grubu adna söz almfl bulunuyorum. Bu vesileyle, Yüce Meclisi saygyla selamlyorum.
Deerli arkadafllar, bu maddede de, göreve bafllamas gereken kimselerin, Devlet Personel Baflkanlna müracaatndan itibaren, 45 gün içinde göreve bafllamas mecbur klnmaktadr; ancak, bunlarn pozisyonuna uygun görev olmazsa, Bakanlar Kurulu kararyla yeni kadro ihdas etmek suretiyle, madur olmufl kimselerin göreve bafllamas öngörülmektedir; ancak, bu maddeye göre, Bakanlar Kurulu, kadro ihdas ve deifliklii yapacak
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANVEKL YILMAZ OVALI (Bursa)- Kadro deifliklii de yok ihdas da yok.
HÜSEYN ERDAL (Devamla)- Kadro deiflikliinin, 190 sayl Genel Kadro ve Usulü Hakknda Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre, ylda bir kere yaplmas öngörülmüfltür; ancak, bu maddeyle, istedii kadar kadro deifliklii yapma yetkisi veriliyor; yani, 12 Eylülden sonra 1402 sayl Kanunla madur duruma getirilen, devlette görev yapan veya göreve alnmayan kimselerin maduriyetini gidermek için senede bir kere olan kadro deifliklii yetkisi yerine,ihtiyaca göre daha fazla deifltirme imkân veriliyor.
Deerli arkadafllar, tabiî, hiçbir devlet görevlisinin madur olmasn istemeyiz. Ancak, daha önceki maddelerde de gördük; imtihan kazanmfl, fakat güvenlik soruflturmas nedeniyle ifle bafllatlmamfl kimselere yeni bir hak verilmesi pek de uygun deil.
Deerli arkadafllar,daha önceki konuflmamda da ayn fleyi söylemifltim; flu andaki mevcut Hükümetin icraatn görüyoruz; imtihan kazanmfl yüzlerce insan göreve bafllatlmyor ve hiçbir zaman da bunlarn maduriyeti göz önüne alnmyor; ancak, Sayn Hükümetin, bilhassa Sosyaldemokrat Halkç Partinin istei üzerine, her nedense, 12 Eylül döneminden beri madur olan, imtihana girmemifl insanlara bu hak veriliyor. Bu, bence, bir ayrcalk oluyor. Eer, bu Hükümet flu anki tatbikatnda imtihan kazananlara hakkn verseydi, burada "gayet normal" derdik; ancak, öbür tarafta hak isteyip de burada hakk vermemesi pek hofl deil. Bu bakmdan, Hükümeti burada uyaryorum; gelin, siz, flu anda, skyönetim dönemindeki icraata benzer icraat yapmayn da o zamanki skyönetimle serbest hükümet arasndaki fark görelim. Maalesef, sizin idarenizde bu olmuyor. Sizin idarenizde, her nedense, birçok memur madur ediliyor, görev yerleri deifltiriliyor, hatta zulüm olsun diye, gidilmeyecek bölgelere gönderiliyor ve birçoklar da görevden istifa ediyor. O bakmdan, siz, hak ve adaletten bahsederken hak ve adaleti kendiniz çiniyorsunuz. Zaten, bu hakszlklar yanlfl tatbikattan geliyor. Hep diyoruz ki, maalesef, devletle vatandafl, halk veya hükümetin, devletin yönettii insanlar arasnda bir anlaflma söz konusu olmuyor, her nedense halkla devlet kaynaflamyor. Devlet-millet kaynaflmas dediimiz birlii, beraberlii salayamadk. Bugün, flu Hükümetin ve devletin emrinde çalflan görevli memurundan iflçisine kadar herkes, Hükümetin icraatndan, tatbikatndan flikâyetçidir. Memurlar yürüyor, üniversite öretim üyeleri, maalesef, eitimi tatil ediyor, iflçiler yürüyor, köylü periflan... Bu kadar hakszlk yaplrken, ondört onbefl sene önce veya son zamana kadar baz insanlar zarar görmüfl diye buraya böyle bir kanunu getirmek ne derece doru, akl ermiyor. Biz, bu hareketi samimî olarak görmüyoruz.
Zaten, Hükümet, ortaklar, kendi arasnda da geçinemiyor. Bugünkü görüflmelerde gördük; ortaklardan biri tarafndan bu kanun tasarsnn aleyhine önerge veriliyor; Hükümeti temsil eden Sayn Bakan kzyor, temsil ettii makam brakyor, gidiyor. Kendi aranzda birlii salayamyorsunuzki devletin madur ettii insanlar arasnda adaleti salayacaksnz.
Tabiî, ben, buraya çkp konuflan baz arkadafllarn baz hareketlerini fazla görüyorum; yani, burada ideoloji konuflmaya gerek yok; hak, hukuk, doruluk neyse onu konuflalm. Bu ihtilal döneminde, skyönetim döneminde solcusuyla, sacsyla, inananyla, inanmayanyla birçok insan madur olmufltur. Onun için, çkp da, burada "yalnz solcular madur oldu, bunlar da vatanperver" diye konuflmann âlemi yok.
FAHR GÜNDÜZ (Uflak)- Öyle bir fley söyleyen yok.
HÜSEYN ERDAL (Devamla)- Bu ihtilaldir; bu dönemde herkes madur olur, herkes zarar görür. Burada, hiç kimsenin, bu zarar kendi grubuna, kendi fikriyatna ait kabul edip de kahramanlk yapmasna gerek yok. htilallerde herkes, maalesef, madur olur, zarar görür. Tabiî, bunun zararn elbirliiyle gidereceiz. Ancak, ben, yine, burada arz etmek istiyorum: Sonradan ifle alma yerine, yalnz görevden alnan memurlara bir tazminat verilseydi daha iyi olurdu kanaatindeyim.
Yine de bu kanun tasarsn hayrl olmasn temenni eder, Yüce Meclise sayglar sunarm.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Erdal.
Sayn milletvekilleri, geçici 6'nc madde üzerindeki müzakereler sona ermifltir.
III.- Y O K L A M A
BAfiKAN- Maddeyi oylamadan önce bir yoklama istei vardr; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Toplant yetersaysnn olmad kanaatindeyiz. Yoklama yaplmasn arz ederiz.
BAfiKAN- fiimdi, yoklama isteminde bulunan sayn üyelerin burada olup olmadklarn arayacam.
Zeki Ünal?..Burada.
Süleyman Hatinolu?.. Burada.
fiaban Bayrak?.. Burada.
Mustafa Ünald?.. Burada.
Cevat Ayhan?.. Burada.
Hüseyin Erdal?.. Burada.
Ahmet Derin?.. Burada.
fiinasi Yavuz?.. Burada.
Abdüllatif fiener?.. Burada.
Zeki Ergezen?.. Burada.
10 imza tamam; yoklamaya bafllayacaz; yalnz, yoklama isteyen arkadafllar kendi ilinin srasnda da yerinde bulunacaklardr; benim uygulamam böyledir.
LÜTFÜ ESENGÜN (Erzurum)- Senin uygulamanla olmaz, çtüzük ne diyorsa öyle yapmalsn.
BAfiKAN- Buyurun, bafllayn efendim.
(Yoklama yapld)
BAfiKAN- Sayn milletvekilleri, toplant yetersaymz vardr.
-----(Devam)
BAfiKAN- Çalflmalarmza kaldmz yerden devam ediyoruz.
Komisyon ve Hükümet yerlerini aldlar.
Geçici 6 nc maddeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Geçici 6 nc madde kabul edilmifltir.
Geçici 7 nci maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN- Madde üzerinde konuflmak üzere, Refah Partisi Grubu adna, Sayn Abdüllatif fiener; buyurun.
Süreniz 10 dakika Sayn fiener.
RP GRUBU ADINA ABDÜLLATF fiENER (Svas)- Sayn Baflkan, sayn milletvekilleri; 693 sra sayl Güvenlik Soruflturmas Hakkndaki Kanun Tasarsnn geçici 7 nci maddesine gelmifl bulunmaktayz.
Maddelerin görüflülmesi srasnda da anlafllmfltr; tasar, temel itibariyle iki konuyu düzenlemektedir. Bunlardan birincisi; 12 Eylül yönetimi tarafndan, Skyönetim Kanunu gereince görevine son verilenlerin, görevlerine iadesidir. kincisi ise; güvenlik soruflturmasnn yeniden düzenlenmesi ve belli esaslara balanarak snrlandrlmasdr.
Bildiiniz gibi, flu anda, Türkiye'de, bir güvenlik soruflturmas müessesesi vardr ve bu güvenlik soruflturmas müessesesiyle ilgili uygulama, yürürlükte bulunan bir yönetmelik çerçevesinde yerine getirilmektedir; ancak, bu yönetmelik, henüz, herhangi bir kanuna dayanmamaktadr, tamamyla keyfîdir ve gizlilik dereceli yerlerde çalflanlar yannda, göreve yeni atanan tüm kamu personeli hakknda uygulanmaktadr. Yer deifltirecek kamu personeli hakknda da, bu yönetmelik hükümleri çerçevesinde, güvenlik soruflturmas yaplmaktadr.
Burada, tabiî, ortaya baz sorular atlabilir. Halihazr çalflmakta olduu iflinde hiçbir güvenlik soruflturmas sorunu olmayan kifliler için, baflka bir göreve atanacaklar srada, hemen, tekrar, güvenlik soruflturmas devreye girmektedir.
Aslnda, kendi meslek hayatmzda da bunun deiflik örneklerine rastladk. Bir kifli, arafltrma görevlisi olarak göreve devam ederken, hakknda tekrar herhangi bir güvenlik soruflturmas yaplmad halde, bu kiflinin bir unvan deiflikliinde veya bir üniversiteden baflka bir üniversiteye geçmesi söz konusu olduunda, hakknda güvenlik soruflturmas yapldna flahit olduk.
Mevcut iflte çalflrken herhangi bir sorun teflkil etmeyen bir durumun, görev deiflikliinde hemen söz konusu olmasnn hukukla badaflr bir taraf olmad da bilinen bir gerçektir. Ancak, bugün, kamu kurulufllarnda zaman zaman meydana gelen baz hadiseler de üzüntü vericidir. Yasal olarak herhangi bir güvenlik souflturmas yaplmasa dahi, mevcut ktidarn, siyasî mülahazalarla, baz kiflilere, baz kamu görevlerini kapatmaya çalflmas da, bir yönetmelie dayansn veya dayanmasn, bir güvenlik soruflturmas niteliindedir. Bu konuda, Sayn eski Adalet Bakannn, özellikle imam-hatiplilere yönelik olarak, mollalarn hâkim olamayacayla ilgili ifadelerinin de, yasal bir dayana olmayan, kendince bir güvenlik soruflturmas olduunu belirtmem lazm. Halbuki, Kabinede baflka imam-hatipliler de vard, Kabine arkadafllar bakan olabiliyordu; ama, hâkim olamyorlard.
Bu tasarda, yine ayn flekilde, 1980 sonras, snav kazanp da ifle alnmayanlar veya ifle alnp, görevine son verilenlerin de görevlerine iadeleriyle ilgili düzenlemeler mevcuttur. Tabiî, bunlarn hepsi, belli bir kanuna dayanmad halde, çkarlmfl bulunan yönetmelik hükümleri çerçevesince yerine getirilmektedir.
Bu uygulamalar, yllar boyu büyük maduriyetlere sebep olmufltur. Sorunun çözülebilmesi için çeflitli davalar açlmfltr. Skyönetimin ortadan kalkmfl olmas, bu maduriyetleri kaldrmamfltr. Hatta, Danfltayn tevhidi içtihat karar bile sorunu tamam anlamyla çözmemifltir ve flahsî kanaatime göre, bu kanunun çkmasyla da bu sorun çözülecek ve herhangi bir maduriyet ortadan kalkacak deildir. Çünkü, aradan 14 yl geçmifl ve 14 yl önce kaybedilen haklar iade etmeye çalfllmaktadr ki, bunun, aslnda, somut hiçbir anlam yoktur.
Bugüne kadar, bu konuda, çeflitli tasarlar da hazrlanmfltr; ama, hiçbiri yasalaflmamfltr. Bu tasar, somut olarak bir anlam ifade edebilme gücünü kaybetmifl olmakla birlikte, nihayet, yasalaflma noktasna gelmifltir.
Geçici 7 nci maddede, bu yasaya dayanarak, daha önceki yönetmeliin yerine, yeni bir yönetmelik çkarlmas esas getirilmekte ve bu yönetmeliin de alt ay içerisinde çkarlaca ifade edilmektedir. Bu alt aylk bekleme süresinin, aslnda uzun bir süre olduu kanaatindeyim. Zaten, idarenin, yönetmelik çkarmak için, alt ay gibi uzun bir süre beklemesine de ihtiyaç yoktur; daha önce çkarmas mümkündür. Dolaysyla, burada, böylesine uzun bir bekleme dönemi yerine, mümkün olan en ksa sürede çkarlmasnn faydal olaca kanaatimi ifade etmek istiyorum.
Ayrca, eski yönetmelik hükümlerinin de, yeni yönetmeliin yürürlüe girecei tarihe kadar uygulanaca belirtilmektedir ki, eski yönetmelikteki sakncalar dikkate alnacak olursa, yeni yönetmeliin bir an önce çkarlmasnn gerei de anlafllmfl olur.
Bu dilekler içerisinde, Yüce Meclise sayglar sunuyorum ve teflekkür ediyorum. (RP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn fiener.
Sayn milletvekilleri, geçici 7 nci madde üzerindeki müzakereler bitmifltir.
Geçici 7 nci maddeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Geçici 7 nci madde kabul edilmifltir.
Madde 3'ü okutuyorum:
BAfiKAN- Madde üzerinde söz isteyen?.. Yok.
Maddeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmifltir.
Madde 4'ü okutuyorum:
BAfiKAN- Madde üzerinde söz isteyen?.. Yok.
Maddeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmifltir.
Sayn milletvekilleri, tümünü oylamadan önce bir fleyi hatrlatmak istiyorum: Bu tasarnn bafllndaki ifade "...Baz Kanunlarda Deifliklik Yaplmas..." fleklindedir; ancak, burada, bir kanunda deifliklik yapldndan, bunun da, "...1402 Numaral Skyönetim Kanununda..." fleklinde düzeltilmesi gerekir.
Ayrca, baz madde metinlerinde "sayl" ifadesi geçiyor; tasarnn genelinde "numaral" ifadesi geçtii için, bunun da...
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANVEKL YILMAZ OVALI (Bursa)- Olur mu?!.
BAfiKAN- Efendim... Buyurun.
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANVEKL YILMAZ OVALI (Bursa)- Güvenlik soruflturmasyla ilgili, 1 inci ve 2 nci madde var.
BAfiKAN- O duruyor; bafllndaki "...Baz Kanunlarda Deifliklik Yaplmas..."
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANVEKL YILMAZ OVALI (Bursa)- Ama, bunu 1402'ye hasrederseniz olmaz.
BAfiKAN- Baknz, "Güvenlik Soruflturmas, Baz Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeliyle, Kamu Görevlerine Alnmayanlarn Haklarnn Geri Verilmesine ve Baz Kanunlarda Deifliklik Yaplmasna..." fleklinde ifade edilmifltir; ama, baz kanunlarda deil, bir tek 1402 sayl Kanunda deifliklik yaplyor.
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANVEKL YILMAZ OVALI (Bursa)- Tabiî, o kalabilir.
BAfiKAN- Evet, bafll o flekilde deifltiriyoruz.
Bir de, baz madde metinlerinde "sayl" ifadesi geçiyor, bazlarnda da "numaral" ifadesi geçiyor; "sayl" fleklindeki ifadeleri de "numaral" olarak deifltiriyoruz.
Tasary bu haliyle düzelttikten sonra, tasarnn tümünü oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kanun tasarsnn tümü kabul edilerek yasalaflmfltr; hayrl ve uurlu olmasn diliyorum. (SHP sralarndan alkfllar)
Demokratikleflme konusunda Meclisimizin daha da ileri admlar atmasn temenni ediyorum.
Gündeme devam ediyoruz.
BAfiKAN- Türkiye Radyo Televizyon Gelirleri Kanununun Bir Maddesinde Deifliklik Yaplmasna Dair 394 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu Kurulmasna liflkin 77 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Turizm Bakanlnn Teflkilat ve Görevleri Hakknda 355 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Ödünç Para Verme flleri Hakknda 90 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn görüflmeleri, tasar daha önce komisyonca geri alnd için ertelenmifltir.
BAfiKAN- Tarm ve Köyiflleri Bakanlnn Kurulufl ve Görevleri Hakknda Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Arsa Ofisi Kanununun Baz Maddeleri ile 190 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- 9/11 esas numaral Meclis Soruflturmas Komisyonu raporunun müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Millî Eitim Bakanlnn Teflkilat ve Görevleri Hakknda Kanunun Bir Maddesinde Deifliklik Yaplmasna liflkin 492 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Emniyet Teflkilat Kanununun Bir Maddesinde Deifliklik Yaplmasna Dair 490 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Yedi lde Büyükflehir Belediyesi Kurulmas Hakknda 504 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Jandarma Teflkilat, Görev ve Yetkileri Kanununda Deifliklik Yaplmas Hakknda 507 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- 9/16 esas numaral Meclis Soruflturmas Komisyonu raporunun müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- 926 Sayl Türk Silahl Kuvvetleri Personel Kanununa Bir Geçici Madde Eklenmesine liflkin 488 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon?Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Ceza nfaz Kurumlar ile Tutukevlerinin Kurulufl ve daresine Dair 524 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- 2992 Sayl Adalet Bakanlnn Teflkilat ve Görevleri Hakknda Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Denizcilik Müsteflarlnn Kurulufl ve Görevleri Hakknda 491 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Ekonomik, Kültürel, Eitim ve Teknik flbirlii Baflkanl Kurulmas, 206 Sayl Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasarnn müzakerelerine bafllayacaz.
Komisyon? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Ankara Milletvekili A. Baki Tu ve 38 Arkadaflnn; Yüksek Öretim Personel, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sand ve Devlet Memurlar Kanunlarnda Deifliklik Yaplmas Hakknda Kanun Teklifinin müzakeresine bafllayacaz.
Komisyon? Yok.
Ertelenmifltir.
-----(X)
BAfiKAN- Alnan karar gereince, Doru Yol Partisi Grup Baflkanvekilleri Bursa Milletvekili Turhan Tayan, Samsun Milletvekili hsan Saraçlar ve Sakarya Milletvekili Nevzat Ercan'n; Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Teklifi ile Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Tasars ve Plan ve Bütçe Komisyonu raporunun müzakeresine bafllyoruz.
Komisyon?.. Burada.
Hükümet?.. Burada.
Raporun okunup okunmamas hususunu oylarnza sunacam: Raporun okunmasn kabul edenler... Kabul etmeyenler... Raporun okunmas kabul edilmemifltir.
Tümü üzerinde flu ana kadar bize intikal eden söz istemleri flöyledir: ANAP Grubu adna Sayn Ifln Çelebi, SHP Grubu adna Sayn Mustafa Kul; flahslar adna, Sayn brahim Kumafl, Sayn Algan Hacalolu, Sayn Uluç Gürkan, Sayn Muharrem fiemsek, Sayn Cevat Ayhan, Sayn Ziya Halis, Sayn Engin Güner, Sayn Ökkefl fiendiller, Sayn Gürol Soylu.
fiimdi, ilk söz, ANAP Grubu adna, Sayn Ifln Çelebi'nin.
Buyurun Sayn Çelebi. (ANAP sralarndan alkfllar)
Süreniz 20 dakikadr efendim.
ANAP GRUBU ADINA IfiIN ÇELEB (zmir)- Sayn Baflkan, deerli arkadafllarm; Özellefltirme Yasa Tasarsn görüflürken, flu anda, özellikle, tespit ettiim birkaç önemli noktay belirtmek istiyorum.
fiu anda, gördüüm kadaryla, toplum, kavga istemiyor; toplum, sorunlarn çözümünü istiyor ve bu çözümlerin uygulanmasn istiyor. Bu nedenle, gördüüm kadaryla, Türkiye'de ilk kez, bir ekonomik konuda, deiflik kesimler, bir anlamda, uzlaflyorlar. Bu, bence, Parlamento tarihi ve Türkiye'nin gelecei için çok önemli bir bafllangçtr.
Yaplan anketlerde, toplumun yüzde 6'snn devletçi tavrn sürdürdüünü, geri kalan bölümünün özellefltirme mantna "evet" dediini görüyoruz; fakat, flu anda, toplumda, çok önemli bir tepki var. O tepki, siyasetçiye olan güvenin sarsld bir dönemi yafladmz iflaret ediyor; bunu da belirtmek isterim. Toplumda, siyasetçilerin çkar iliflkileriyle yasalar eip büktüü kanaati var ve insanlar, bugün siyasetçilere ve siyasî partilere, ne yazk ki, güvenmiyorlar. Türkiye'nin gelecei açsndan, özellikle topluma, Türkiye'ye ve insanlara güven verebilmek için, bence, flu anda yaptmz özellefltirme tartflmalar büyük önem taflyor.
Özellefltirmenin uygulanmasnda, özellikle, çalflanlarn haklarn gözetmek gerekiyor. Özellefltirmeyi sert, kat bir tutumla, çalflanlara ramen, sosyal haklara ramen yapmann ciddî problemler yaratacan, dünyadaki uygulamalarndan da biliyoruz. Bu nedenle, siyasîlerin, hem toplumda yeniden bir güven tazeleyebilmeleri hem de bu tasary kavgasz çkarabilmeleri ve toplumun çeflitli kesimlerinde salanacak uzlaflmayla çözüm getirebilmeleri büyük önem taflyor.
Türkiye'de, bugün, herkes, siyasetin, içine girdii bugünkü ortamdan endiflelenmekte hakldr. Türkiye'de, bugün üzerinde uzlafllan tek konu olan özellefltirme konusunda, Parlamentonun üzerine tarihî bir görev düfltüü kanaatindeyim. Toplum, bugün, istikrar ve güven aryor. Bu nedenle, benim görebildiim kadaryla, bu Özellefltirme Yasa Tasarsnn rasyonel bir biçimde çkmas ve özellefltirmeyle, KT'lerin siyasîlerin arpal olduu tezinin çürütülmesi gerekiyor.
Burada, beenirsiniz veya beenmezsiniz, kabul edersiniz veya kabul etmezsiniz; ama, özellefltirmeden sonra siyasetin daha iyi bir esasa, temiz bir zemine oturacana inancm yüksek. Özellikle, siyasîlerin, artk KT'lere adam yerlefltirmekten ve kamu bankalarndan kredi alnabilmesi için araclk yapmaktan kurtulacaklar, bunun sonucunda da siyaset ve çkar iliflkisinin krlaca bir dönemin bafllayaca inancn taflyorum. Özellikle, bu kararlardan sonra, siyaset yapan eski kuflaklarn yerine yeni kuflaklarn geleceine, siyasette yeni ve ahlakî deerlerin çok önem taflyacana inanyorum.
Bu anlamda, bu yasa tasars büyük önem taflmaktadr. Bu yasa tasarsnn Meclisten doru flekliyle geçmesi, toplumun benimsedii, destekledii bir yasa haline gelmesi ve genifl bir uzlaflmayla çkmas, toplumun gelecei açsndan da büyük önem taflmaktadr.
Deerli arkadafllarm, genel yarglarm ve görüfllerimi aktardktan sonra flunu arz etmek istiyorum: Bugün, özellefltirmenin, ekonomik anlamda, iki temel nedeni vardr ve bugün dünyada 50'yi aflkn ülke özellefltirme yapmaktadr. Özellikle, bu ülkelerin arasnda, bir zamanlarn Mao'sunun Çin'ini, Fas', geçmiflin Sovyetler Birliinin dalmasyla ortaya çkan ülkeleri, Macaristan' ve Latin Amerika ülkelerini sayarsam, bu -Çin baflta olmak üzere- herhalde hepimizi flaflrtacaktr.
Bugün, Türkiye'de, ekonomik verimlilii ve etkinlii artrmak, devletin rasyonel ve etkin çalflmasn temin etmek, artk kaçnlmaz hale gelmifltir.
1995 yl bütçesine baktnzda, 200 trilyonun ötesinde bir açk görüyorsunuz; kamu kesiminin finansman açysa, 600 trilyon lira civarnda. Türkiye, bu problemini çözemezse, bu toplum, enflasyonda yüzde 100'lere varan rakamlara istemeyerek katlanacak ve bir noktada da "dur" diyecektir.
Deerli arkadafllarm, bu anlamda, özellefltirme, gelecee dönük, hem ekonomik hayata hem sosyal ve siyasal hayata yeni birtakm deerler, unsurlar getirecektir. Bu nedenle, gelecee dönük olarak flöyle bir baktmz zaman, dünyada 2000 ylna kadar, 800 milyar dolarlk bir özellefltirme olaca tahmin edilmektedir. Özellefltirme programnn, ngiltere'den Fransaya, spanya'ya, Yunanistan'a, talya'ya ve Latin Amerika ülkelerine, Çin'e, Fas'a kadar uzandna dikkatinizi çekerim. Özellikle, özellefltirme programlarnn arlkla yer almas gereken sektörler olarak da, bugün Türkiye'de hâlâ tartfltmz telekomünikasyonda, hizmetlerde, bankaclk sektöründe ve sigortaclkta çok hzla yürüdüünü de altn çizerek belirtmek isterim.
ngiltere'de bugün, 1980'den bu yana, 60 milyar dolarlk özellefltirme yaplmfltr ve bugün, 1990 itibariyle dünyadaki özellefltirmenin yüzde 12'si ngiltere'de yaplmfltr. Özellefltirme, bugün, 50'den fazla ülkede yaplmaktadr. Rekabetçi bir ortam salamak, verimlilii salamak açsndan çok önem taflyan bu uygulama, bütün önümüzdeki dönemin, 2000 ylna giderken, en önemli politikalarndan, uygulamalarndan biri olarak, dünyann da Türkiye'nin de gündeminde olacaktr.
Fransa'da flu anda en büyük özellefltirme program yürütülmektedir ve 65 milyar dolarlk bir özellefltirme geliri beklenmektedir. Özellikle, dünyadaki bu geliflme, Türkiye'de, toplumdaki kavgann yerine uzlaflma ve çözüm önerileri getirilmesini ve bu anlamda, siyasetin, kirlilikten, temiz deerlere, yeni deerlere, yeni kuflaklara geçmesini salayacaktr. Bu uygulamann, Türkiye'nin önünde önemli geliflmelere yol açacana inanyorum; ama, özellefltirme, tüm sorunlar çözmeyecektir. Özellefltirme, sorunlarn çözümünde, araçlardan bir tanesidir; ama, önemli araçlardan bir tanesidir.
Deerli arkadafllarm, bugün, Türkiye'de büyüme hznn eksi 5'ler gibi bir noktaya gelmesi, enflasyonun yüzde 130'lara gelmesi, gelir dalmnn hzla bozuluyor olmas, çalflanlarn bu gelir dalmndan doan skntlar, iflsizliin artmas, yatrmlarn durmas bir raslant deildir. Bu ekonomik darboaz ve bu ekonomideki problemleri aflabilmemiz için, özellefltirmeyi, uzlaflmayla, toplumun desteini alarak uygulamak, çok önemli bir bafllangc teflkil edecektir; çünkü, Türkiye'nin istikrara ve güvene ihtiyac vardr.
Deerli arkadafllarm, biz, geçmiflte, 1984 ylnda özellefltirmeye baflladmzda, çok ciddî zorluklarla karfllafltk; topluma, özellefltirme fikrini anlatabilmek ve uygulamalarnn baflarsn salayabilmek için çok ciddî engellerle karfllafltk. Yaptmz özellefltirme çalflmalar mahkemelere gitti. Bakn, mahkemeye giden ve sonra 1992 ylnda bu Koalisyonun o mahkeme kararn temyiz ettirdii 5 çimento fabrikasnn özellefltirilmesiyle baflladmz özellefltirme çalflmalarna devam edebilseydik ve DYP-SHP Koalisyonu, 1992 ylndan itibaren, bizim kaldmz noktadan götürebilseydi iflleri, Türkiye bugün çok mesafe almfl olurdu.
Ne yazk ki, 1991 ylnn ekim aynda, ANAP olarak, Türkiye'ye istikrar, özellefltirme ve sknt vaat ederken, DYP ve SHP, gökteki yldzlar, iki anahtar ve yeflil kart vaat etti ve Türk Halk, iki anahtar ve yeflil kart seçti; sknt vaat eden, özellefltirme vaat eden, istikrar vaat eden ANAP'n Programn seçmedi. Bugün, 1994 ylnn ekim aynda, görüyoruz ki, Hükümet, ANAP'n, 1991 ylnn ekim aynda söyledii noktaya gelmifltir ve bugün o hedefleri uygulama noktasndadr.
Özellefltirdiimiz ve bu yüzden DYP'nin bizi mahkeme kaplarna götürdüü 5 çimento fabrikasnda, 1989 ylnda 13 milyon dolar kâr vard; özellefltirmeden sonra bu kâr oran, 30 milyon dolara çkt. 1986-1989 yllar arasnda, dört ylda, bu 5 çimento fabrikasnda, 22 milyon dolarlk yatrm yaplmflken; özellefltirme sonras, 1990 ylndan 1994 yl baflna kadar, 270 milyon dolar yatrm yapld; üretim maliyetlerinde yüzde 25 düflüfl saland ve bunun için bizi mahkemeye götürdüler; ama, bugünkü olgular, bugünkü rakamlar, ne kadar doru yaptmz, Türkiye'nin ne kadar menfaatna yaptmz çok açkça ortaya koymaktadr. Biz, o çimento tesislerini, ne ona buna peflkefl çektik ne de vatana ihanet ederek sattk. Hepsi, vatanmzn içinde, ülkemize katkda bulunan kârl tesisler haline geldi. (ANAP sralarndan alkfllar)
Bugün, bu fikrin sahipliini yapan insanlar olarak, bu fikrin fidann yetifltirip aaç haline getiren insanlar olarak, bu fikrin bugün olgunlaflan meyvelerini toplumun zenginlii olarak kabul etmemiz ve her sofrada o meyvelerin yer almasn salamamz gerekiyor. Bu meyvelerin, sadece, üç befl adamn sofrasnda olaca bir düzenin de, artk yürümemesi gerektiini görüyoruz. Gelir dalm, Türkiye'de ciddî olarak bozulmaktadr.
Deerli arkadafllarm, bu tasar, Plan ve Bütçe Komisyonuna geldiinde 57 maddeden olufluyordu. Anavatan Partisi olarak, 43 esas, 14 geçici maddeden oluflan bu tasar üzerinde 47 önerge verdik. Bu önergelerin 35'i kabul edildi ve 35'i kabul edilen bu 47 önergeyi, dünyadaki uygulamalardan edindiimiz tecrübeleri kendi tecrübelerimizle hamur ederek, yourarak getirdik.
Amacmz, toplumun desteini almakt; amacmz, toplumda uzlaflmay salamakt; amacmz, özellefltirmenin önünü açmakt ve bugün, dünya pratiinden örendiimiz ve kendi tecrübelerimizden çkardmz kadaryla, toplumun desteini alabilmek için temel üç befl nokta vardr. Eer, açklk ve fleffaflk, özellefltirme uygulamalarnda salanyorsa, toplum destek oluyor.
Nitekim, arkadafllarmzla birlikte verdiimiz önergelerle, hem deerlendirme yöntemlerinin hem de ihale öncesi ve ihale sonras esaslarn ve sonuçlarn kamuoyuna duyurulmas hususlarnn tasarda yer almasn temin ettik. Bu konuda bize yardmc olan DYP'li arkadafllarmza da teflekkür ediyorum.
Ayrca, denetim hakknda da, Özellefltirme daresi Baflkanlnn sadece bütçesinin denetimi Sayfltaya braklmflt; ama, Özellefltirme daresi Baflkanlnn ifllemleri ve uygulamalar denetim kapsamnda gözükmüyordu; bunu da denetim kapsamna aldk, bu konuda da görüfl birliine vardk. Yani, bu tasary, yasalafltnda, uygulanabilir, toplumun desteini alabilir hale getirmeye gayret ettik.
Ayrca, özellefltirme kararlarnda hzl, dinamik ve sonuç alabilen bir özellefltirme prosesi salamak gerekiyordu. Bunun için de, özellefltirme kuruluflunu ve kadrolarn yeniden gözden geçirdik. Bu önergelerimizle, özellefltirmeye hazrlk çalflmalarna öncelik verdik; özellefltirilecek kurulufllarda, süre ve yöntemler konusunda, geçici bir kurumun neler yapabileceini belirledik.
Dier önemli bir nokta, özellefltirme gelirlerinin, bütçe açklarn finanse etmekte kullanlmas, toplumun tepkisini çekiyordu; toplumun desteini alabilmek için, hem Özellefltirme Fonunun hem bütçe açklarnn özellefltirme gelirleriyle karfllanmamas konusunda karar aldk ve bu da tasarya girdi.
Dier çok önemli olan nokta, çalflanlar açsndan sosyal haklarn verilmesiydi. Plan ve Bütçe Komisyonuna gelen tasarya göre, ifl kayb tazminat sadece yüzde 15 ilâ 30 arasnda deiflen bir oranda ödenecekti. Buradaki yüzde 15 ve 30 limitini kaldrdk; arkadafllarmzla bu hususta da görüfl birliine vardk.
Ayrca, meslek edindirme eitiminin, Özellefltirme Fonundan finanse edilmesini temin ettik.
Öte yandan, iflten ayrlanlarn SSK primlerinin -yeni ifl bulana kadar- ödenmesini arkadafllarmzla birlikte temin ettik.
Emekli Sandna tabi insanlarn emekli olmalar halinde, primlerinin yüzde 20'den yüzde 30'a çkarlmasn saladk.
Bugün sorun olan kamu bankalarnn özellefltirilmesine öncelik tannmas ve iki yl içinde özellefltirilmesi kararn aldk.
En önemlisi, yine arkadafllarmzla, Plan ve Bütçe Komisyonunda, el birliiyle, tasarda, konulan ilkelerin "göz önünde bulundurulur" gibi bir ifadeyle yer almas yerine, "esas alnr" ibaresini getirerek, bu ciddî ilkelerin uygulanmasn temin etmeye çalfltk.
Deerli arkadafllarm, bugün geldiimiz noktada, özellefltirmeyi gerçeklefltirmek, istikrar salamak ve toplumun güvenini kazanmak için, iki anahtar, yeflil kart gibi, uygulanmayan vaatler yerine, daha gerçekçi ve yaplabilecek önerilerin topluma sunulmasnn önemi, bir kez daha ortaya çkmfltr. Nitekim, bugün, 5 Nisan kararlarn alan Hükümet, -5 Nisan kararlarn, sonuçlar itibariyle, bütçe tartflmalarnda ele alacaz- toplumu, flu anda, efleini kaybedip, semersiz halde bulduu zaman sevinen bir noktaya getirmifltir. flte, efleimizi kaybettik; ama, semersiz halde bulduumuz zaman sevinir hale geldik. Oysa, toplum, güven istemektedir, istikrar istemektedir, uzlaflma ve çözüm istemektedir.
Bugünkü Hükümetin birbirine güvenmeyen iki ortann, meseleleri çözümsüz bir flekilde ortada brakma yönündeki tavrlarnn Türkiye'ye getirdii zararlar ve ortam, hep birlikte yaflyoruz.
Bu anlamda, iki anahtara, yeflil karta göre oluflmufl ve gökteki yldzlar vaat eden kadrolarla özellefltirme yapmann da mümkün olmayacana inanyorum; ama, buna ramen, Türkiye'nin menfaatlar için, özellefltirme tasarsnn ifller hale getirilmesinin ve Türkiye'nin yararna ifllemesinin çok önemli olduuna inanyoruz.
Deiflmesi gereken maddelerle ilgili olarak, özellikle belirtmem gereken üç temel nokta var; bizim, Anavatan Partisi olarak, maddeler üzerinde getireceimiz deifliklik önergelerinde, desteklenmesini rica ettiimiz üç temel nokta var.
Bu özellefltirme tasarsnn uygulanabilmesi için "oybirlii" flartnn kaldrlmas gerekir. Eer, bu tasarda "oybirlii" flart muhafaza edilirse, bu tasar ifllemez, bu tasar yürütülemez, bu tasar uygulanamaz. Eer Türkiye'yi düflünüyorsanz -biraz önce, parti menfaatlarn bir kenara brakmamz gerektiini açklkla anlattm- parti menfaatlarn bir kenara brakp, koalisyon içi hesaplaflmalar, pazarlklar bir kenara brakp, bu "oybirlii" flartn kaldrmak lazm. Eer "oybirlii" flartn kaldrmazsanz, hiçbir karar, Özellefltirme Yüksek Kurulundan geçiremezsiniz. (ANAP sralarndan "Bravo" sesleri, alkfllar) Bu Özellefltirme Yüksek Kurulunda, her fley bir pazarlk konusu haline gelir. flte, bugün burada yafladmz olay, bunun tipik bir örneidir.
Deerli arkadafllarm, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri olarak, lütfen, Türkiye için karar aln; koalisyon içi pazarlklar, tartflmalar önemsemeyin; Türkiye için düflünün. Bakn, biz, Anavatan Partisi olarak, Türkiye için, bu özellefltirme tasarsnn desteklenmesinin -arkadafllarmzn bazlar kabul etmese bile- doru olduuna karar verdik. Muhalefet olarak -arkadafllarmzla beraber- flu anda görevimiz, ktidardan gelen önerilere bu anlamda destek vermek deil; ama, Türkiye için ve toplumun güvenini kaybetmifl siyasetçinin, Parlamentonun, bu toplumda güvenini yeniden tesis edebilmek ve siyasete yeni deerler, yeni kuflaklar kazandrabilmek için, bu "oybirlii" flartnn mutlaka gözden geçirilmesi gerektiine inanyoruz.
Ayrca, yeni KT'lerin ve BT'lerin kurulmamas gerekiyor. Bununla ilgili olarak getireceimiz deifliklik önergelerinin kabul edilmesini rica ediyorum. Çünkü, bir yandan özellefltirme yaparken, öbür yandan KT'leri ve belediyeye bal idareleri yeniden kurarsanz, o zaman, özellefltirmenin ekonomik anlamda hiçbir yarar kalmayacaktr.
Ayrca, Özellefltirme Yüksek Kurulunda ve Özellefltirme daresinde görev alanlarn, özellefltirmeyle ilgili kurulufllarda çalflmamas konusunda da bir düflüncemizin bulunduunu belirtmek istiyorum.
Deerli arkadafllarm, bugün, dünyann geliflimi çerçevesinde -çok açkça gözüken- dou bloku ülkeleri baflta olmak üzere, hepsi, duvarlarn ykmfllardr, kapal toplum ve kapal ekonomi anlayflndan vazgeçmifllerdir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Sayn Çelebi, konuflmanz balar msnz efendim.
IfiIN ÇELEB (Devamla)- Bitiriyorum efendim.
Eski teknolojilerin yerine, yeni teknolojiler, yeni rekabet unsurlar ve yeni anlayfllar yer almfltr. Verimlilik ve etkinlik, piyasa ekonomisi ve rekabet flartlarnn gelifltirilmesi, hukuka uygunluk ve çalflanlarn haklarn zamannda ve yeterince alabilmeleri önem kazanmfltr.
Bugün, Türkiye'de, bu toplum, kavga istememektedir; bu toplumun, artk, ancak yüzde 6's devletçi bir görüflü savunmaktadr. Bugün, toplumda yeniden güveni salayabilmek, yeniden siyaseti herkesin sayg duyduu bir unsur ve deer haline getirebilmek ve siyaset-çkar iliflkisini krabilmek için, bu Özellifltirme Kanun Tasarsnn -söylediimiz deiflikliklerle birlikte- Meclisten geçmesini diler; hepinizi sayg ve sevgiyle selamlarm. (ANAP sralarndan "Bravo" sesleri, alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Çelebi.
SHP Grubu adna, Sayn Mustafa Kul; buyurun efendim.
Süreniz 20 dakikadr.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Sayn Kul grup adna m?!
MUSTAFA KUL (Erzincan)- Grup adna...
SÜLEYMAN HATNO⁄LU (Artvin)- Hayr; grup yok da, o bakmdan!..
MUSTAFA KUL (Erzincan)- Var... Arkada...
BRAHM TEZ (Ankara)- Ben tek baflma yeterim.
BAfiKAN- Sayn ANAP'llar, nerede oturuyorsunuz?! Buras Meclis, buras sohbet yeri deil; çkn, dflarda sohbet edin efendim.
fiADAN TUZCU (stanbul)- Sayn Baflkan, sen nerede oturuyorsan, biz de orada oturuyoruz!..
BAfiKAN- Rica ediyorum, flu Meclisin adabn bozmayn.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- brahim Beyin adna m, grup adna m diye sorduk yani!..
BAfiKAN- Buyurun efendim.
SHP GRUBU ADINA MUSTAFA KUL (Erzincan)- Sayn Baflkanm, benim zamanm iflliyor, biliyorsunuz; bu konuflmalar, zamanmdan düflersiniz umarm.
Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesi ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna liflkin Yasa Tasars hakknda, Sosyaldemokrat Halkç Parti Grubu adna görüfl bildirmek üzere huzurlarnzdaym. Bu vesiyle, hepinizi saygyla selamlyorum.
Sayn milletvekilleri, tasary deerlendirmeye geçmeden önce, bir tespit yapmak istiyorum. Baz kesimler tarafndan, uzun süreden beri Türkiye'de tartflmaya açlan özellefltirme konusunda, kamuoyu yanlfl bir flekilde koflullandrlmfl; Türkiye'de yaflanan her sorunun tek çözüm yolunun özellefltirme olduu konusu, zihinlere yerlefltirilmeye çalfllmfltr. Halbuki, Türkiye'nin ve Türkiye insannn en acil sorunu, özellefltirme konusu deildir; tam tersine, gerek koalisyon protokolünde ve gerekse hükümet programlarnda yer alan demokratikleflme konusu, bu özellefltirme konusundan daha öncelikli idi.
Bunun en açk ifadesi, Koalisyon Hükümetinin ilk kuruluflunda, Koalisyonu oluflturan iki parti -Doru Yol Partisi yüzde 27, SHP yüzde 21 olmak üzere- toplam yüzde 48'lik bir oy potansiyeline sahip olmalarna karfln, koalisyon protokolünde ve hükümet programnda demokratikleflme konularyla ilgili iddialarn yer almas sonucu, kamuoyundan çok büyük bir destek almfl ve ilk yaplan tespitlerde, o günkü koflullarda baflka partilere oy vermifl seçmenlerin bile desteini alarak, kamuoyundaki desteini yüzde 76'lara kadar çkarmflt. Tabiî, bunun en önemli sebebi, demokratikleflme konusunda yer alan iddialard; ama, ne yazk ki, Hükümetimiz, bu gerçei görmezlikten gelerek ve özellefltirme konusunda estirilen havaya kendisini kaptrarak, özellefltirme konusunu, gündemin ilk srasna almfl ve bu konu, tüm kamuoyuna da mal olmufltur.
Sayn milletvekilleri, bu propaganda bombardman öylesine etkili oldu ki, toplumumuzun hemen hemen tüm kesimleri, "özellefltirme olmadan, toplumsal geliflme salanamaz" görüflünü, tartflmasz olarak kabul etme noktasna geldi. Tabiî, burada medyann tutumunu ve katksn da unutmamak gerekir. Sakn yanlfl anlafllmasn, burada sadece basnmz suçlamak istemiyorum. Basn, var olan havay yanstyor; ama, basnn deerli temsilcileri bizleri bafllasnlar, bu konuda yazp çizenler, kantarn topuzunu biraz fazla kaçrdlar gibi geliyor; çünkü, kamuoyumuz öylesine koflullandrld ve basn ve medya tarafndan öyle flartlandrld ki, özellefltirmeye karfl çkmak, neredeyse vatana ihanet anlamna geldi.
Sayn milletvekilleri, toplum olarak ilginç bir özelliimiz var: Bir fleyleri zaman oluyor, göe çkaryoruz; zaman oluyor, göe çkardklarmz, yerin dibine batryoruz; rezil olma ile vezir olma snr, kaygan zeminde bir gidiyor, bir geliyor.
Hatrlamaya çalflnz, aradan çok zaman geçmedi; KT'ler, 1980'li yllara dein, kalknmann simgesi olarak gösteriliyordu, gösteriflli törenlerle temeller atlyordu ve yeni bir KT devreye girdiinde, toplum olarak, âdeta bayram yapyorduk; bugün ise, bunlar, kambur ilan ederek ve tüm kötülüklerin anas olarak göstererek elden çkarmaya çalflyoruz. Acaba, çok mu duygusal bir toplumuz? Çadafl toplumlarn vazgeçilmez unsuru olan toplum akl veya dier bir adyla, kamu saduyusu kavramyla toplumumuz ne zaman tanflacaktr? flte, SHP Grubu olarak, demokratikleflmede srarl tutumumuz, bir ölçüde, bu toplumsal akl oluflturmak ve onu gelifltirecek zemini hazrlamak içindir.
Akl yürütme, düflünce üretimiyle olur. Düflünceyi yasaklarsanz, akl yürütme nasl olacaktr? Düflünmeden akl yürütürüz derseniz, karnnzdan konuflmufl olursunuz. Salkl toplumlar, karndan konuflmann olmad toplumlardr. Geliniz, Yüce Meclisimiz bu olaya el koysun ve demokratikleflmeyi gündemimizin birinci srasna alalm.
Siz, olumlu fleyler üretirseniz, olumlu fleyler yaparsanz, medya buna nasl kaytsz kalabilir?! flte, o zaman, göreceksiniz ki, medya da bunu kamuoyuna yanstacaktr. Hem demokratikleflme adna bir fley üretmeyeceiz hem de her gün medyadan flikâyetçi olacaz; bunu anlamak mümkün deil!
Sayn milletvekilleri, kamuoyunda "demokratikleflme paketi" olarak bilinen ve gerçek anlamdaki demokratik anlayfllarmzn ve çözümlerimizin sadece küçük bir parças olan, 18 Mays tarihli demokratikleflme paketiyle ilgili olarak, geliniz, hep beraber somut admlar atalm ve cumhuriyetin en büyük reform paketi olarak bu yasalar çkaralm ve bu onuru, bugünkü milletvekilleri olarak -hangi partiden olursanz olun- hep birlikte paylaflalm.
Deerli milletvekilleri, demokrasi, maddî bir birimle ölçülemeyecek kadar yüce ve kutsal kavramdr. Dünyann hiçbir ülkesinde de demokrasi, maddî birimle ölçülemez.
Baknz, birileri çkp, her gün, özellefltirmenin geç yaplmasnn maliyetlerini anlatyor ve kamuoyuna "özellefltirme hemen flimdi olmaldr" mesajn veriyor.
Deerli milletvekilleri, flimdi soruyorum bu birilerine: Neden, bize, demokratikleflmenin geç kalmasnn hesabn vermiyorsunuz, hesabn yapmyorsunuz?
Baknz, birilerine, sca scana bugün deerli bir arkadaflmz, bir milletvekilimiz tarafndan yaplmfl ve kamuoyuna, basna, basn toplantsyla açklanmfl hesabn sonuçlarn veriyorum. Umuyorum ki, bu birileri, bu rakamlar örendii zaman, belki, gönül rahatlyla demokratikleflmeyi hemen flimdi yapalm diyebilecekler. Yaplan bu hesaba göre, demokratikleflmemizin maliyeti, ylda 445 trilyon Türk Liras, ayda 37 trilyon, haftada 8 trilyon, günde 1 trilyon 24 milyar, saatte 51 milyar liradr. Peki, birilerinin hesabna göre de özellefltirmenin maliyeti ne kadar; ylda 70 trilyon, ayda 5 trilyon 834 milyar, haftada 1 trilyon 374 milyar, günde 192 milyar, saatte 8 milyar lira. Fazla yorum gerektirmiyor; takdirlerinize sunuyorum.
Üstelik, özellefltirme hesabnda, biraz da fliflirmeler söz konusudur. Özellefltirme maliyeti olarak gösterilen personel harcamalarnn bir ksm devlete vergi olarak dönmektedir. Nedense, bu nokta, bilinçli bir flekilde gözard edilmekte ve devletin bir eliyle verip dier eliyle aldklar hesaba katlmamaktadr.
Ayrca, karfltrlan bir dier nokta, özellefltirmenin maliyetini oluflturan faiz ödemelerinin, transfer ödemeleri olduu unutularak, toplumsal bir maliyet olarak sunulmasdr. Halbuki, faiz ödemeleri, toplumun bir cebinden çkmakta dier cebine girmektedir. Demokratikleflmenin maliyetinde böyle bir fley mümkün mü; hayr, kaybeden, herkes olmakta ve harcanan paralar, uçup gitmektedir. Halbuki, faiz ödemelerinde sadece gelir dalm bozulmakta, toplumsal bir kayp söz konusu olmamaktadr.
Sayn milletvekilleri, tasarya geçmeden önce bir noktaya daha dikkatlerinizi çekmek istiyorum. Tasarnn Plan ve Bütçe Komisyonunda görüflülmesi srasnda ortamzn, muhalefetle bir olup, deifliklik önergeleri getirmesi ve bunlarn kabul edilmesi, demokrasimiz açsndan flk bir tavr olmamfltr. Bu deifliklikler, zaten Genel Kurulda tekrar görüflülecektir. Ortamz, iyi niyetle ve ülkenin hayrn düflünerek, böyle bir giriflimde bulunmufl olabilir. Niyet ne olursa olsun, gerekçesi ne olursa olsun, ortaya çkan tabloyu savunmak mümkün deildir. Bunlar söylemek durumundayz. Bunlar görmezlikten gelmemiz mümkün deildir. Bunu, kendi tabanmza anlatmay braknz, kamuoyuna anlatabilmemiz bile son derece güçtür.
Deerli arkadafllarm, flimdi, tasarnn deerlendirmesine geçebiliriz. Bu tasar, eski haliyle içsel tutarll, bütünlüü olan ve Koalisyon Protokolüne uygun bir tasar idi. "Tasar idi" diyoruz; çünkü, bu bütünlük ve tutarllk büyük ölçüde zedelenmifl ve bu arada Hükümet Protokolü de ksmen delinmifltir. Önergelerle "yeniden yaplandrma" sadece kelime olarak deil, içerik olarak da tasardan çkarlmfltr.
Yeni tasardaki "özellefltirmeye hazrlk" kavram, ayn içerikte bir kavram deildir. Yeniden yaplandrlan ve verimli hale getirilen KT'lerin, yeni statülerinin ne olacan Özellefltirme Yüksek Kurulunun takdirine brakmak daha uygun bir düzenleme idi.
CENGZ BULUT (zmir)- Yannda msnz, karflsnda msnz?..
MUSTAFA KUL (Devamla)- "Özellefltirmeye hazrlk" kavram ile bu seçenek tamamen devre dflna çkarlarak, hükümet protokolünde "KT reformu program, yaygn ve hzl özellefltirme programyla birlikte yürürlüe konulacaktr" denilmektedir.
2 inci Protokolün 11 inci sayfasnda yer alan "yeniden yaplandrma" tasardan çkarldna göre, Yüce Meclisin huzurunda Hükümetimize soruyorum: KT reformu nasl yaplacaktr, kim tarafndan yaplacaktr? KT reformu program olmakszn, özellefltirme programnn yürürlüe konulmas, açkça, protokolün delinmesi anlamna gelir mi, gelmez mi? Bu konuya Hükümet adna cevap verecek olan Sayn Bakanmzn net bir cevap vermesini bekliyorum.
Bir dier önergeyle "Eximbank hariç, tüm kamu bankalarnn, iki yl içerisinde özellefltirme ifllemlerinin tamamlanaca" ifade edilmektedir. Niçin Eximbank dflarda tutuluyor; çünkü, bu banka, bir ihtisas bankasdr. Ancak, Ziraat Bankas ve Halk Bankas da birer ihtisas bankas olmasna karfln, bu bankalar kapsam dflnda tutulmamfltr. Bu, önergenin tafld mantkla çeliflmektedir. Ayrca, bankalarn süratle özellefltirilmesinin salanmas, tasarnn 2 nci maddesinin (d) fkras ile çeliflmektedir.
Bilimsel çalflmalar, bankaclk sektöründe oligopolcü bir yapnn mevcut olduunu göstermektedir ve devletin bu piyasada önemli bir pay bulunmaktadr. Bankaclk piyasas çok saydaki banka tarafndan paylafllmaktadr. Devletin antitekel yasas çkarlmadan ve bunun uygulama sonuçlar görülmeden, bu sektörden süratle çkarlmas, özel tekellerin daha da güçlenmesini birlikte getirecektir.
Tasarnn 2 nci maddesinin (f) fkras, bu tehlike hissedildii için palyatif bir çözüm olarak düzenlenmifltir ve (f) fkrasna "olabilecek tekelci bir yapnn olumsuz etkilerinin önlenecei..." fleklinde bir ifade konulmufltur.
Bankalar süratle özellefltirerek tekelci yapnn olumsuz etkilerini -üstelik çkmfl bir antitekel yasas yokken- bertaraf etmek mümkün deildir. Ola ki, böyle bir yasa çkmfl olsa bile, bu yasann üstünlük kazanmas çok uzun bir zaman alacaktr. Dünya örnekleri, yasaya ramen tekelleflmenin kolayca önlenemediini göstermektedir. Bunu, deneme-yanlma gibi bir yöntemle yeniden yaflamann bir anlam yoktur.
Durum bu iken, aceleci tutuma niye ihtiyaç duyulmaktadr? Yasa tasars, özellefltirmenin altyapsyla ilgili yapsal düzenlemelerin zaman alaca gerekçesiyle, süre tahdidi getirmezken, geçici maddeyle buna neden tevessül edilmektedir; bunu anlamak da mümkün deildir.
Sayn milletvekilleri, yararl görmediimiz deifliklik önergelerini deerlendirmeye devam ediyorum: Tasarnn, 6 nc maddesinin üçüncü fkrasndaki deifliklii de olumlu bulmuyoruz. Bu düzenleme, çalflanlar arasnda ayrcalk yaratmaktadr. Eski tasardan "Kamu ktisadî Teflebbüsleri ve bal ortaklklarnda" kelimeleri çkarlarak, buralarda çalflanlarn, idarede sözleflmeli personel olarak çalfltrlma olanaklar kaldrlyor. Ayrca, esas yardmc olabilecek elemanlar, bu kurum ve kurulufllarda çalflanlardr. Bu kiflilerin kamu iflletmecilii konusunda uzmanlklar bulunmaktadr ki, ancak, bu önergeyle önemli bir befleri sermaye unsuru, böylece devre dfl braklmfltr.
Sayn milletvekilleri, eski tasarnn 15 inci maddesinin birinci fkrasnda yaplan "kamu hizmeti" tanm yeni tasarda yer almamaktadr. Böylece, konu, mulak hale getirilerek yoruma açk braklmaktadr. Bunu da doru bulmuyoruz. Eski tasarda, deer tespiti komisyonu, karar verme yetkisi olan tek organ iken, yeni düzenlemeyle, özel bamsz ihtisas kurulufllar, bu komisyona alternatif organ haline getirilmektedir. Halbuki, bu kurulufllar, istiflari organ niteliindedirler. Bunlarn uzmanlklarndan yararlanlmak isteniliyorsa, zaten eski düzenleme bu olana getiriyordu. Dolaysyla, istiflarî bir organn karar organ haline getirilip seçenek olarak sunulmasn doru bulmuyoruz.
Sayn milletvekilleri, bir dier düzenleme, Özellefltirme Fonu denetimini Meclise vermektedir. Eski tasarda, bu denetim Sayfltay tarafndan yaplmaktayd. Bu denetimin, Meclis denetimiyle ikame edilmesi, 832 sayl Kanuna aykr bir durumdur. Fonlarn Sayfltay denetimi dflnda tutulmas uygulamasna geçmiflte, gerek SHP olarak biz gerekse ortamz DYP büyük tepkiler göstermiflti; ANAP, yllardr bunun için elefltirilmiflti. Maalesef, bu düzenlemeyle, geçmifl mücadelemiz her iki parti tarafndan da inkâr edilmektedir.
Bir dier düzenleme, Kamu Ortakl tarafndan yüklenilmifl bulunan borçlarn, ödeme tarihlerinde Kamu Ortakl Fonunca ödenmesini öngörmektedir. Eski tasarda, konuya iliflkin olarak görevlendirilen fon kuruluflu Özellefltirme Fonu idi. Niçin bu fon düflünülmüfltü; çünkü, altyap yatrmlarnn finansman, özellefltirmeden salanacak gelirler öngörülerek planlanmflt. Eski tasarda, bu yatrmlarn aksamamas için Özellefltirme Fonu devreye sokulmaktayd; yeni tasarda ise Özellefltirme Fonu, Kamu Ortakl Fonuyla ikame edilmektedir. Bu, son derece sakncal bir durumdur. Kamu Ortakl Fonunun dier faaliyetlerine ayrlacak finansman olanaklar, bu düzenleme nedeniyle azalacaktr.
Yüce Meclisimizin deerli üyeleri, özellefltirmenin, ülkemize hayrl olabilmesi için, bu sakncal düzeltmelere gerekli müdahaleleri yaparak doruyu bulacanza inanyorum. Bu vesileyle, bu yasann, ülkemize ve ülkemiz insanlarna hayrl ve uurlu olmasn diliyorum.
Grubum ve flahsm adna hepinize sayglarm sunuyorum. (SHP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Kul.
Refah Partisi Grubu adna, Ahmet Derin; buyurun. (RP sralarndan alkfllar.)
Sayn Derin süreniz 20 dakikadr.
RP GRUBU ADINA AHMET DERN (Kütahya)- Sayn Baflkan, saygdeer milletvekilleri; Refah Partisi Grubu adna, 720 sra sayl, Özellefltirme Yasa Tasars hakkndaki görüfllerimizi ifade etmek için huzurlarnzdaym. Bu vesileyle hepinizi saygyla selamlyorum.
Öncelikle, Grubumuz adna flunu vurgulamak istiyorum: Refah Partisi, özel sektörün yannda, devletçi bir politika gütmeyen; ancak, devletin de sosyal devlet olma ilkesini zedelemeyecek hizmetleri de yerine getiren bir özellefltirmeden yana olduunu ifade etmek istiyorum.
COfiKUN GÖKALP (Krflehir)- Sosyal devlet?!.
AHMET DERN (Devamla)- Sosyal devlet... (CHP sralarndan alkfllar)
COfiKUN GÖKALP (Krflehir)- Bravo!
AHMET DERN (Devamla)- Öncelikle, kamu iktisadî teflekkülleri bu hale nasl getirilmifltir; hakikaten bu KT'ler bir günah keçisi midir; bütçeye bir kambur mudur; bunlarn izahn yapmak gerektiine inanyorum.
1984'lerde bafllayan özellefltirme kavram, 1986 ylnda yasalaflmasna ramen, aradan 10 yl geçtii halde, büyük bir mesafe katedilememesinin sebeplerini de burada ifade etmek yerinde olur kanaatindeyim.
1970'li yllarda bafllayan, ekonomik krize bal olarak giderek güçlenen, yeni libarel anlayfltan kaynaklanan özellefltirme düflüncesi ve politikalarnn yaygnlk kazanmas, KT'lerin, bilinçli olarak krizden sorumlu tutulmasna yol açmfltr. Özellefltirme Yasasnn çkarld 1986 ylnda bile kamu iktisadî teflekkülleri, bütçenin srtna yük yüklemiyor, zarar etmiyor, kâr ediyorlard; devlet bütçesine katklar mevcuttu. Bugün için dahi, bilançolarnda zarar görülmesine ramen, gayri safî millî hâslaya katks incelendiinde görülecektir ki, kamu iktisadî teflekkülleri bir kambur, bir günah keçisi deildir. Evet, zarar eder haldedirler; ama, bunun sebebi, KT olufllarndan deildir, mülkiyetlerinin devlette oluflundan deildir. (CHP sralarndan alkfllar)
Bu özellefltirme modasna ifltirak eden Anavatan döneminde bafllayan ve 1989 ylndan itibaren de, kamuoyunu oluflturmak için, adeta sahipsiz braklarak -Tansu Çiller'in ifadesiyle- teknolojilerini yenilemeyerek, yatrm yapmayarak, Hazineden destei keserek, yüzde 256'lara varan faiz oranlarnda -Tansu Çiller'in ifadesi bu- özel bankalarn kucana atlmak suretiyle, kamu iktisadî teflekkülleri zarar eder hale kasten getirilmifl ve kamuoyu bu noktada yanltlmfltr. Bugün için de yanltlmaktadr. (RP sralarndan alkfllar)
Özellefltirmeyi kabul etmek, yeniden yaplanmada özellefltirmeyi bir araç olarak kabul etmek ayr fleydir, özellefltirmeyi bir amaç kabul ederek, ideolojik bir boyut kabul ederek, adeta, bir devlet ve kamu düflmanl yaparak, siyasî iktidarlarn baflarszlklarnn faturasn, sadece, bu kamu iktisadî teflekküllerine yüklemek hatadr.
1986 ylnda çkarlan yasa, gerekçe olarak; sermayenin tabana yaylmas, serbest piyasa ekonomisine geçilmesi, rekabetin yaygnlafltrlmas ve verimliliin artrlmas esas alnarak, parlamentodan geçirilmifltir; ancak, benden önce konuflan Ifln Çelebi'nin çimento fabrikalar konusundaki tespitlerine katlmyorum, bu da bir aldatmacadr.
Bizzat Kamu Ortakl daresi uzmanlar tarafndan hazrlanmfl 5 çimento fabrikasna ait rapor da elimizde mevcuttur. Verimlilik hiçbir zaman artmamfltr. 1989 ylna kadar -onalt yl- gayri safî millî hâslaya katkda bulunduu gibi, istihdam fazlall olmasna ramen, bilançolarnda kâr gösteren çimento fabrikas, Set Çimentoya satldktan sonra, 1989 ve 1993 yllarnda verilen -hem de hiçbir yenileme yatrm yapmad tespitli olmasna ramen- bilançolarnda zarar göstermifl, devlete bir kurufl vergi de ödememifltir.
Bu 5 çimento fabrikasndan, 1 000 iflçi çkarlmfl olmasna ramen, yine de verimlilik artmamfl, hesab yapldnda -devlet elinde iken bu 5 çimento fabrikas, 1 000 adet fazla iflçi olmasna ramen- ayn tonajda imalatn yapld, hiçbir yükseliflin, hiçbir verimliliin olmad tespit edilmifltir.
Bakn, o gün için, bu özellefltirmenin gerekçelerinde, kamu borçlanmasna getirdii yük ve yapt zararlar gündeme getirilmiyordu; çünkü, 1989 ylna kadar bu kamu iktisadî teflekkülleri kâr etmekteydi. 1989 ylnda 1,1 trilyon lira kâr eden bu kurulufllar, 1990 ylnda 920 milyar lira zarar etmifllerdir. Kabul edilebilir bu zarar; yüzde 100 enflasyon, yüzde 100 iflçi ücretlerindeki artfl nedeniyle, 1 trilyona yakn yapmfl olduu bu zarar normal karfllamak mümkündür; ancak, 1991 ylna gelindiinde, zararn 18 kat artarak, 17 trilyon 625 milyara çkmasnn sebebi, ne istihdam fazlaldr ne enflasyondur ne de buna bir gerekçe bulunabilir.
flte, senelerden beri aldklar borçlar, 1989 ylnda ödeyemez hale gelen siyasî iktidarlar; üretimi artramaynca, aldklar kredileri, turizm teflvikleriyle ihracatçlara kaydrp, turizm bir türlü patlamaynca, ihracatlarn yüzde 60' hayalî çknca, kredi taksitlerini bile ödeyemez duruma geldiinde, IMF ve Dünya Bankasnn sunmufl olduu reçeteler -aynen Güney Amerika ülkelerinde olduu gibi- Anatavatan ktidarna da sunulmufl. Ancak, sermayeyi tabana yaymak, serbest rekabeti yaygnlafltrmak gerekçesiyle 1989 ylnda özellefltirilmifl olan 5 çimento fabrikasnn bir tekel oluflturmasyla, verimlilii artrmamasyla ve Anayasa Mahkemesine baflvurulmasyla kamuoyunun oluflmadnn farkna varan Anavatan ktidar, kamuoyu oluflturmak için, kasten bu KT'leri zarar eder hale getirmifltir.
Yüksek Denetleme Kurulununun 1991 raporlarnda zarar gerekçesinin sebepleri, KT'lerin stoklar incelendiinde anlafllacaktr. KT'lerin stoklar, enflasyonu da karfllayacak flekilde1989 ylna kadar devam ederken, 1989 ylndan sonra -dikkatinizi çekiyorum- 7-8 trilyon mal stokuyla hayatiyetlerini devam ettirebilecek olan KT'ler, öyle bir noktaya getirilmifltir ki, 1991 ylnda 37 trilyonluk stoa ulafltrlmfltr. Hiç ithalata gerek kalmad halde, sadece Toprak Mahsulleri Ofisinde 3.5 milyon ton ithalat yaplmfltr. Genel müdür, bu yetkiye sahip deildir. Siyasî iktidar, sadece mazeret ileri sürerek, "genel müdürün kararyla bu noktaya gelinmifltir" diyemez, böyle bir fleyi gerekçe gösteremez; çünkü, ithalata müsaade edecek olan bakanlktr, Hazinedir, Devlet Planlamadr.
Hiç ihtiyaç olmad halde, dflardan deiflken döviz kurlu ithalat yaplmasyla -hem de ticarî mal almak kayt ve flartyla- kamu iktisadî teflekkülleri bir finansman darboazna sokulmufl ve âdeta kasten özel bankalarn kucana atlmfltr. 7-8 trilyon stokla hayatiyetlerini devam ettirebilecek olan bu KTler, 37 trilyonluk stok oluflturmakla, 30 trilyon özel bankalardan kredi kullanmak mecburiyetinde braklmfltr. 1991 ylnda -bilançolar inceleyelim, Yüksek Denetlemenin bilanço tutarlarna bakalm- bu kurulufllar 9,1 trilyonluk iflletmecilik kâr yapmasna ramen, 27 trilyon faiz ödediinden dolay, 17 trilyon zarar eder hale getirilmifltir. Bunlar bu hale getirenler, kendi iktidarlarndaki ekonomik krizlerden ve çkmazlardan kurtulabilmek için, bunlar âdeta günah keçisi ilan etmifllerdir. Bu kamu iktisadî teflekkülleri, bugünkü 1993 rakamlaryla bile, gayri safî millî hâslaya, zararnn 3 misli katkda bulunmaktadr. 1992 rakamlar incelendiinde -çünkü kesin olarak ancak 1992 rakamlar elimizde- Yüksek Denetlemenin raporlar incelendiinde görülecektir ki; 1992 ylnda KTlerin zararlar toplam 26 trilyon, ödedii faiz -yatrmlar için kulland kredilerin faizi hariç, sadece ticaretini, hayatiyetini devam ettirmek için aldklar kredilere ödedikleri faizler- tam 34 trilyon. Yüksek Denetlemenin "KTlere Ait Toplu Bilgiler" kitabnn 36nc sayfas incelendiinde görülecektir ki, bu iflletmeler 1992 ylnda bile 15 trilyon 788 milyar iflletmecilik kâr yapmfltr. Ayrca, üretici fiyatlaryla 85 trilyon 881 milyar, alc fiyatlaryla ise 105 trilyon 689 milyar lira gayri safî millî hâslaya müspet katklar vardr.
Kamu iktisadî teflekküllerinin zararlar incelendiinde de, çok enteresan oranlar görülecektir. Özellefltirmeye en çok taraftar olan TÜSAD raporuna göre, bugün 40 tane ana kurulufl (KT) 300'e yakn da bal ifltirak ve müessese var. KT'lerin zararlarnn yüzde 79'u sadece 5 kurulufla ait. Zararn yüzde 32'si TEK'e, yüzde 14'ü Demir-Çelik'e, yüzde 13'ü Sümerbank'a, yüzde 10'u Türkiye Devlet Demiryollarna, yüzde 10'u ise TTK'ya aittir. Bunlar incelediimizde görülecektir ki, Sümerbank, KT zararlarnn yüzde 13' ünü kapsyor. Zarar sebepleri incelendiinde görülecektir ki, yine -hyanet diyemiyorum- siyasî iktidarlarn büyük bir gafleti vardr.
1987 ylnda Anavatan zamannda, Bakanlar Kurulunun çkard bir kanun hükmünde kararnameyle "Sümerbank devlet ihalelerine ifltirak edemez" yasa getirilmifl, 1987 ylna kadar kâr eden Sümerbank, 1987 ylndan sonra askeriyeye postal, battaniye bile satamamfl, kamu iktisadî teflekküllerinin ihalelerine ve devlet ihalelerine ifltirak edememifl ve 1992 ylnda 6,5 trilyon, 1993 ylnda 12 trilyon, 1994 ylnda da, yaklaflk, 18 trilyon faiz öder hale getirilmifltir. Bu kadar büyük faiz ödeyen ve zarar eden Sümerbank, 1993 ylnda bile iflletmecilik kârnda.
Onun dflnda, hem Anavatan zamannda hem de flu andaki iktidar, medyann ve belli ifladamlarnn desteinde, milleti yanlfl yöne kanalize ettii için, bir gerçei daha burada ifade etmek istiyorum: KT'lerin kamu sektörü borçlanma gerei oranlar, gayri safî millî hâslann yaklaflk yüzde 2,5'idir. Yüzde 11-12 olan gayri safî millî hâsla kamu borçlanma gereininin sadece yüzde 2,5'ini, yani, 1/4'ünü oluflturan bu KT'ler, bir günah keçisi deildir.
Evet, zarar etmektedir; neden dolay?.. Sistem, tam elli yldr flu memlekette uygulanan aflr faizci, enflasyonist, az geliflmifl ülkelerde tatbik edilen sömürge tipi kalknma modellerinin tatbik edilmesinden dolaydr, kötü yönetimlerden, kötü istihdamdan dolaydr ve genel ahlakî çöküflten dolaydr. Özel bankalarda da hrszlk, yolsuzluk yaplyor, özel kurulufllarda da yolsuzluklar var. Kamu iktisadi tefleküllerinde var da, özelde yok mu? Bu, komple, senelerden beri ülkede uygulanan bir kültür emperyalizminin sonucunda oluflan genel ahlakî çöküflten kaynaklanmaktadr. (RP sralarndan alkfllar)
flte, KT'lerin kamu sektörü borçlanma gerei içerisinde yüzde 87'si yine 6-7 tane kurulufl; yüzde 16's Tekel, yüzde 10'u Toprak Mahsulleri Ofisi, yüzde 11'i fieker... Dikkatinizi çekiyorum; devletin elinde bugün kalmak mecburiyetinde olan, braklan flu kurulufllarn oran, borçlanma gereinin yüzde 43'ünü meydana getiriyor. Yüzde 87'si 7 tane kurulufl; Etibank, Devlet Demiryollar, TEK, Demir-Çelik, fieker, Toprak Mahsulleri Ofisi, Tekel'dir.
fiimdi, gelelim flu anda önümüzdeki yasa tasarsna. Bakn, bu yasa tasars, Özellefltirme Yüksek Kuruluna ve Kamu Ortakl Özellefltirme daresi Baflkanlna ne yetkiler veriyor; kamunun bütün iflletmeleri, ifltirakleri, taflnmazlarn özellefltirmek. fiöyle, rakamsal olarak aldmzda, hesap makinelerinin haneleri bile kafî gelmez. Neler giriyor bunlarn içine; KT'lerin müesseseleri, iflletmeleri, ifltirakleri, tüm varlklar, KT dflnda olup sermayasenin tamam devlete ait olan kurulufllar, kamu ifltirak ve kamu paylar, sosyal tesisler, kamplar, belediyenin katld kurulufllar, özel teflebbüse devri mümkün olmayan kurulufllarn, malik olmann bütün yetkilerini de kapsayan çplak mülkiyet haricindeki tüm haklar... Böyle bir özellefltirme yasasna, özellefltirme yasas denmez! (RP sralarndan alkfllar)
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Konuflmanz bitirmeniz için size ek süre veriyorum; buyurun efendim.
AHMET DERN (Devamla)- Tasarnn anaamac, tek tek özellefltirmek deildir, rejimi tamamen deifltirmektir. Çünkü, devletin tüm tesisleri toptan gidiyor.
Bu tasar baflka bir fleydir; lehinde ve aleyhinde konuflulamaz!.. Özellefltirmeyi, özellefltirmek için isteyenlerce, devleti küçültmek adna, 24 dairelik özellefltirme idaresi kuruluyor, 430'a yakn kadro... Devlet, aslnda büyütülüyor.
Bu siyasî iktidar, aynen Anavatan Partisi gibi, senelerce, tek baflna iktidarda olduu halde, bu Parlamentoda 150 milletvekiliyle toplanp, 114 kifliyle çkarabilecekleri bir kanunu...
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Sayn Derin, bak, flimdi ayp ettin.
AHMET DERN (Devamla)- ...bugüne kadar çkarmadlarsa, bu özellefltirmenin ülke menfaatna olduuna hem Anavatan Partisi hem de Doru Yol Partisi kendi milletvekilleri bile inanmyor demektir. (RP sralarndan "Bravo" sesleri, alkfllar) nanmfl olsalar, Doru Yol Partisinin 170 küsur milletvekili var, 150 milletvekiliyle bu Meclise gelir, 114 milletvekiliyle kararn verir, özellefltirme yasasn, ortana hiç sormadan bile çkarabilir. Bakn, Ifln Çelebi kürsüde nasl bir ifade kulland: "Baz arkadafllarmzn istememesine ramen..." Basn organlar "istemeyenler, bu özellefltirmeye evet diyemeyecek olanlar Meclise girmeyiversin" diyor. O zaman, bu Parlamentoda konsensüs salanmamfl. Özellefltirme yasasn çkaran, bu Parlamentodaki milletvekilleri deil; bazlar tarafndan dikte ettiriliyor; IMF'nin reçeteleri ve sistem arayfl!.. Özellefltirme, yeniden yaplanmada bir araçtr, bir süreçtir; ancak, örnek gösterilen ülkelere bakn: ngiltere... ngiltere, özellefltirmeyi gerçeklefltirmifl; ama, bundan önce altyaps için iki sene çalflmfl.
Serbest piyasa ekonomisi kendiliinden oluflmaz ki; serbest piyasa ekonomisi antikartel yasasyla, tüketiciyi koruma yasalaryla, genel iflsizlik sigortasyla, memurlara sosyal haklarn emeklilik annda da aynen vermekle oluflturulur. Tavuk kümesi bile alamayacak miktarda olan emeklilik tazminatn, yüzde 20 deil de yüzde 30 artrp da, 657'ye tabi çalflanlara sanki rüflvet verir gibi 60 milyon lira fazla vererek onlar emeklilie zorlayamazsnz. (RP sralarndan alkfllar) Emekli, ald maaflla geçinemedii için, bugün, kimse emekli olmuyor. Yllarn doldurduu halde, resen emekli yapsanz bile, gidiyor, mahkeme kaplarnda, borç para bularak, tekrar görevine iadesi için elinden gelen her türlü gayreti gösteriyor; sadece yüzde 30 artrmakla sosyal güvence tesis edilemez.
Sürem dolmak üzere, inflallah her maddede sizlerin karflsna çkacam.
Bakn, bir gerçek daha var: Tüm KT'lerde yaklaflk 700 bin istihdam var; 265 bin adedi 657'ye tabi veya sözleflmeli. Bunlar ne olacak; yüzde 30 tazminat farkn almazsa dier kurulufllara datlacak. 265 bin memura ödenen bir senelik ücreti toplaynz; bugün KT'lerin yapt zararn iki misli olduunu göreceksiniz. fiimdi ne yaplmaktadr; bazsnda, KT'lerin üzerindeki yükü tekrar devlette brakarak hem sistem deifliklii yaplmakta hem bu kamu iktisadî teflekkülerinin stratejik olanlar, yabanc sermayeye, borca mahsuben, peflkefl çekilmekte hem de 1970'lerden beri öcü diye takdim edilen sendika ve devlet mefhumlar yklmaktadr. 657'ye tabi 265 bin memuru götüreceksiniz, dier kurulufllara, mesela belediyelere yerlefltireceksiniz, yer bulamadnz, merkez valilii gibi, bir görev daha ihdas edeceksiniz... Bugün zaten kamunun üzerindeki yük korkunç boyutlara ulaflmflken, siz KT'lerin üzerindeki yükleri devlete yükleyeceksiniz, ondan sonra da, holdinglere, bu kurulufllar kâr eder flekliyle peflkefl çekeceksiniz.
fiABAN BAYRAK (Kayseri)- Yapamayacaklar...
AHMET DERN (Devamla)- Özellefltirmeye bunun için karflyz; yoksa, müdahalenin olduu yerde ekonomi ifllemez.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld.)
BAfiKAN- Sayn Derin, lütfen, son cümlenizi söyler misiniz; size fazlasyla süre verdim efendim.
AHMET DERN (Devamla)- Balyorum Sayn Baflkanm.
En tehlikelisi de, ngiltere, her KT için sermaye birikimini oluflturmufl olmasna ramen, yüzelli yl önce sanayi inklabn gerçeklefltirmifl olmasna ramen, genel iflsizlik sigortas olmasna ramen, Özellefltirme Yasasnn altyaps için iki sene hazrlk yapmfl, özellefltirecei her kurulufl için ayr ayr ilkeler tespit etmifl, kanun çkarmfl ve hepsini Parlamentosundan geçirmifltir.
Jeopolitik durumu olmad halde, ngiltere bile yabanc sermayeye belli tahditler getirerek, "yüzde 30'dan daha fazla pay alamaz" demifl. Bu yasa tasarsyla, 18.1.1954 tarihinde çkarlan, Yabanc Sermayeyi Teflvik Kanununun 1 inci maddesinin (c) bendini, yani, "inhisar ve hususi bir imtiyaz ifade edebilen sahalara giremez" ibaresini yürürlükten kaldrarak, stratejik tesislere yabanc sermayeyi tamamen sokma çalflmalar vardr ki, bu çok tehlikelidir. Tarih önünde, bir gün bunun hesabn bu Parlamentodan soranlar olacaktr.
Petrol Yasasnn eski 6 nc maddesindeki hükme göre,imtiyaz hakk olan petrol aramalarnda 25 bin hektardan daha fazlas için arama ruhsat verilmezken, yaplan bir deifliklikle bu kaldrlmfltr. Bugün, bir madenci, bir yabanc sermaye, bu iflle ifltigal eden bir firma gelse "ben, Türkiye'nin yüzde 100 ü için arama ruhsat istiyorum" dese ve ilgili bakana da bunu kabul ettirse, Türkiye'nin tüm maden rezervleri, petrol rezervleri bitmifl olacaktr, o kuruluflun, o yabanc sermayenin, o çokuluslu sermayenin eline geçmifl olacaktr ki, 1974 ylndaki Kbrs Harekâtnda, Mobil'in bu konuda oynad oyunu unutmamamz lazmdr.
Özellefltirme yasasna, özellefltirmeye karfl deiliz; ama, bu özellefltirme yasasnda...
(Mikrofon otomatik chaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Lütfen konuflmanz balar msnz efendim.
AHMET DERN (Devamla)- ...hem anayasal açdan hem de ülkenin güvenlii açsndan sakncalar olduundan; stratejik tesisler -bu, mefhum, her flahsa ve her partiye göre deifltiinden dolay- bizzat bu kanun metninde dercedilmediinden, tespit edilmediinden dolay karfl olduumuzu ifade ediyor, hepinizi hürmetlerimle selamlyorum. (RP sralarndan "Bravo" sesleri, alkfllar)
BAfiKAN- Gruplar adna baflka söz isteyen sayn üye?.. Yok.
fiahs adna, Sayn brahim Kumafl; buyurun efendim.
Sayn Kumafl, süreniz 10 dakikadr.
BRAHM KUMAfi (Tokat)- Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; hepinizi saygyla selamlarm.
Bursa Milletvekili Turhan Tayan, Samsun Milletvekili hsan Saraçlar ve Sakarya Milletvekili Nevzat Ercan tarafndan verilmifl bulunan, Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Teklifi ile Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine ve Baz Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Tasarsnn tümü üzerinde görüfllerimi ifade edeceim.
Sayn milletvekilleri, özellefltirme tartflmalarnn onuncu ylndayz; 1984 ylndan bugüne kadar, yani on yldr özellefltirme tartflmalar devam ediyor ve bu tartflmalar bir neticeye de ulaflmfl deil. Hani, hep "devlet ciddiyeti" diye bahsedilir; bir kurumu özellefltireceksiniz; ama, bunu on yl tartflyorsunuz... Bu kurumun zarar etmemesi mümkün müdür deerli arkadafllar. Yani, "bir yeri satacam" diyorsunuz, "elden çkaracam" diyorsunuz; bu durumda, ne orada çalflan personelin ne de yöneticinin, ona doru dürüst sahip çkmas mümkündür; özel bir dükkân dahi satacanz söylerseniz, müflterileriniz azalr.
fiimdi, ben, kanun tasarsnn gerekçelerini üç madde halinde ifade ediyorum: Devletin iktisadî faaliyetlerinin en aza indirilmesi veya ortadan kaldrlmas, KT'lerin devlet bütçesi üzerindeki finansman yükünün hafifletilmesi, devletin ekonomiden çekilerek aslî görevini yeterli ölçüde yerine getirebilmesi.
Peki, saymfl olduum bu üç gerekçe aça kavuflmufl mudur; devlet, hangi mal ve hizmetleri üretecektir? Sayn milletvekilleri, dikkatinizi çekiyorum; acaba, bu konuda, Mecliste, partiler arasnda, milletvekilleri arasnda bir mutabakat var mdr; devlet hangi hizmeti ve mal üretecektir belli deildir ve bu konuda bir mutabakat yoktur.
Gene, devletin aslî görevinin neler olduu belli deildir, bu konuda da bir belirginlik yoktur. "Bu özellefltirme yasasyla, devlet, aslî görevine dönecektir " deniliyor; ama, devletin aslî görevinin neler olduu belli deildir. Bunu, ktidar mensuplar, özellefltirme yasasn getirenler lütfen saysnlar.
Bugün, maalesef, bütün umutlar özellefltirmeye balanmfltr. Özellefltirme olmazsa ekonominin çökmesi mukadder olarak görülmektedir, enflasyonu düflürme umutlar buna balanmfltr; hrszlk ve suiistimalleri önlemenin çaresi olarak da özellefltirme görülmektedir. Anamuhalefet Partisi sözcüsü bir deerli sayn üyeye göre de, özellefltirme olduktan sonra siyaset temizlenecekmifl.
Deiflik partilere mensup temsilci arkadafllar, burada, KT'lerin neden zarar ettiklerini ifade ettiler. fiimdi "devlet mal satlamaz" diyemeyiz, bunun mantkl bir gerekçesi yok, böyle bir gerekçe ortaya koyamayz. Özellefltirmenin altyaps hazrlanmadan, konu enine boyuna tartfllmadan...
TURHAN TAYAN (Bursa)- Tartflld, tartflld...
BRAHM KUMAfi (Devamla)- Ama, bu Mecliste doru dürüst tartflmadk.
Mesela, kanun tasars, 18.10.1994 tarihinde Meclise intikal ediyor, 21.10.1994 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonunda görüflülüyor. Kanun tasars, bir roman gibi; ayn 21'inde Plan ve Bütçe Komisyonundan çkyor, bu tasarnn ne zaman gelecei de belli deil, milletkellerinin hiç birisi bir hazrlk yapmadan, konu üzerinde çalflmadan -bugün ayn 26's- 6 gün içerisinde Meclise geliyor.
HSAN SARAÇLAR (Samsun)- Konufluldu...
BRAHM KUMAfi (Devamla)- Konuflmak deil ki, ben kanunu göreceim.
TURHAN TAYAN (Bursa)- Gazeteler yazd.
BRAHM KUMAfi (Devamla)- Bizi gazeteler yönetmiyor.
Batl kurulufllarn, birtakm bankerlerin, bankalarn istekleriyle devlet mal satlamaz. Bütün umutlar özellefltirmeye balamak yanlfltr. Mesela, bu özellefltirmeden 60 trilyon lira gelecei umut ediliyor.
Sayn milletvekilleri, repodan 300 trilyon para kazanlyor; devlet bundan vergi almyor; devlet, yüzde 25 vergi almfl olsa 75 trilyon eder. 300 trilyonun vergisi alnmyor; vergisiz kazanç elde ediyorlar.
fiimdi, özellefltirmeden bahsediyoruz; hani adil vergi yasas?!. Adil bir vergi yasas çkarmadmz ve KT'leri de satp yediimiz takdirde, satacak baflka bir fley bulamayz. Kamu harcamalarndan ve altyap yatrm ihalelerinden rüflvet urunu kesip atmayan, dürüst yönetimi hayata geçirmeyen bir devletin özellefltirmeyle katedebilecei mesafe çok ksa olacaktr.
Özellefltirme de her derde deva deildir, çare deildir. Çare nedir; çare, cra Organn ar basks altnda bunalmfl Meclis gibi, önce, adliyenin gerçekten bamsz klnmasna, devletin tüm harcamalarnn hukukun denetimine alnmasna; devletin ilim, hikmet, fazilet, hukuk ve hak ölçülerine göre yönetilmesi için mutlaka anayasa deiflikliine ihtiyaç vardr. Maalesef, üzülerek ifade ediyorum, bu Hükümetin bir Devlet eski Bakan burada gündem dfl bir konuflma yaparak gerçekleri ifade etti, ben de onun konuflmalarna ifltirak ettim. Biz bunu yllardr savunuyoruz. Anayasaya ekonomik dayanaklar koymalyz. Devlet eski Bakanmz, Merkez Bankas Kanununa göre para basma yetkisinin Meclise ait olduunu; ama ne kadar para basacaz diye Meclise hiç teklif gelmediini ifade etti. Ne kadar para baslacana Meclis karar vermelidir, dflardan ne kadar borç alnacana Meclis karar vermelidir. Bugün, Meclis, maalesef, ekonomik...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Efendim, size ek süre verdim; lütfen konuflmanz tamamlaynz.
BRAHM KUMAfi (Devamla)- Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; Türkiye, özellefltirmede öyle bir yere getirildi ki, satlsn da kime satlrsa satlsn kanaati hâsl oldu. fiimdi, PTTnin T'sinin Ermeni orijinli bir Amerikan flirketi tarafndan satn alndn düflünün; bir an düflünün, acaba o zaman haliniz ne olacaktr?!.
Deerli milletvekilleri, devletin ve milletin varl ebedîdir, hükümetler geçicidir, gidicidir; ama, bugün ülkeler arasnda mücadeleler asla durmamfltr, barfl ve sulh devaml deildir. flte dört bir tarafmz atefl çemberiyle çevrilidir; bir tarafta büyük Ermenistan hayali, bir tarafta douyu parçalamak için olanca gücüyle Batllarn Sevri yeniden hortlatma hülyalar, iflte Egede meydana gelen kriz... O bakmdan, Türkiye ve Türkiye Devleti güçlü olmak mecburiyetindedir; Türkiye'yi güçlü klmak mecburiyetindeyiz. Evet, devletin satlmas gerekli olan birtakm tesislerini satalm; ama, krk defa ölç, bir defa biç denilmifltir; son piflmanlk fayda vermez.
Deerli milletvekillerine sayglarm sunar, teflekkür ederim.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Kumafl.
Sayn Algan Hacalolu, buyurun efendim.
Konuflma süreniz 10 dakikadr Sayn Hacalolu.
ALGAN HACALO⁄LU (stanbul)- Sayn Baflkan, deerli arkadafllarm; özellefltirme yasa tasars üzerinde flahsm adna söz almfl bulunuyorum; hepinizi saygyla selamlyorum.
Deerli arkadafllarm, son yllarda, son günlerde, önü tkanan, Türkiyenin önünü tkayan Hükümet, kof, içi bofl bir tartflmayle son kozunu oynamakta, tükenen iktidarna, son bir umutla, bu tasaryla soluk aramakta, bir süredir -biraz evvel de konufltuk- hem özellefltirme hem demokratikleflme söylemleriyle önüne yeni bir ufuk açma arayflnda; ama -bir saat evvel gördük- bir sürgün yasasyla, hak aramann önüne engel çeken yasayla ilgili tasar, burada, Koalisyon Hükümeti tarafndan, bir reform tasarsymfl gibi önümüze getirildi ve demokratikleflme paketinin öncü bir tasars olarak topluma sunuldu.
çi böylesine bofl bir demokratikleflme paketiyle, sol, sosyal demokrat, demokratik sol vicdan, ne yazk ki, sa partilerin, önyargl, ideolojik içerikli özellefltirme saldrs karflsnda yumuflatlmaya çalfllyor, "sosyal demokratiklefltirilmifl özellefltirme" gibi incilerle, sosyal demokratlarn direnci krlmaya çalfllyor; ama, toplum bunlar yutmuyor; çünkü, toplum, bu Koalisyon Hükümetine artk inanmyor.
Deerli arkadafllarm, Türkiye, son ondört yldr, dfl dünyaya uyum salama çalflmalar sürecinde, tekelci sermayeye ve rantiye kesimine tutsak, üretimden, sanayileflmeden, yatrmdan, sabit sermaye birikimlerinden kopuk, ulusal birikim ve teknolojik atlm bilincinden yoksun politikalar izlemifltir. Bu dönemin sa liderlerinin öncülüünde, sa partilerin güdümünde, sistematik bir flekilde, kamu ekonomik giriflimlerine yaplan saldrlar ve izlenen politikalarla, halen, bütün sorunlarna ramen, sanayide üretimin yüzde 30'unu salayan bu sistem çökertilmek isteniyor ve flimdi, bu tasaryla, bu kurumlarn tümüyle teslim alnmas hedefleniyor.
Deerli arkadafllarm, KT'ler, yllardr politik paylaflm arac oldu, siyasetçilerin arpal haline getirildi; tekelci sermayeye peflkefl çekildi, teknolojik yenilenme ve rehabilitasyon ihtiyaçlar gözard edildi, iç ve dfl pazarlarda rekabet güçleri krld; buna ramen, ben de flaflyorum, hâlâ, nasl, sanayi üretiminin yüzde 30'unu salayabiliyorlar. fiimdi de arkanza tekelci sermayeyi, IMF'yi almfl, karflmza bir kahraman edasyla çkyorsunuz ve bu tasfiye tasarsn, bir reform tasars diye sunmaktasnz. Bunu, kimse yutmuyor.
Deerli arkadafllarm, gerçekten, ANAP ile Doru Yolun bu anlayflta birleflmesini yadrgamyorum; ama, sosyal demokrat bir programa sahip SHP'nin, ekonomik bamszla duyarl, yüksek ücret düzeyinde, ileri teknoloji düzeyinde, sanayileflmifl, dfla açk bir Türkiye'yi savunmas gereken bir SHP'nin san s politikalarnn pefline taklmfl olmasn içime sindiremiyorum, Cumhuriyet Halk Partisi olarak içimize sindiremiyoruz. (CHP sralarndan alkfllar)
Biz CHP olarak, 24 Ocak ve 12 Eylülle bafllayan, Özal'la devam eden, Demirel'den güç alan ve Çiller'le isteri boyutlarna taflnan bu oyunu bozacaz; bunda kararlyz.
Deerli arkadafllarm, özellefltirme, teknolojide yenileflme, sanayide yeniden yaplanma amacyla yaplrsa bir anlam taflr; ama, son öndört yldr üretimin, sanayileflmenin, teknolojik yaplanmann dflland bir Türkiye'de, siz, kalkp "stratejik mal ve kamusal yarar amaçl hizmet üreten tesisleri özellefltireceiz" derseniz, "siz kime hizmet ediyorsunuz" diye sorarlar adama.
Eer, ülkede eflitsizlik rekor düzeylere ulaflmfl, trmanmfl ise; douda, güneydouda; Kastamonu'da, Artvin'de, Kelkit Vadisinde bacalar tütmez hale gelmiflse ve siz kalkp buralardaki kamu fabrikalarn da satacaz diyorsanz, buralardaki fabrikalar kapatacaz diyorsanz, buralarda kamu fabrikas bir daha açmayacaz diyorsanz, "Ay'da m yaflyorsunuz, yoksa Amerika'nn New Jersey'inde, New Hampshire'nda m yaflyorsunuz" diye sorarlar size. (CHP sralarndan alkfllar)
Deerli arkadafllarm, evet, özellefltirme yaplabilir; ama, özellefltirme, kalknmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki tesisleri kapsamak anlayflyla yaplmamaldr. Evet, özellefltirme yaplabilir; ama, özellefltirme, stratejik mal ve kamusal yarar amaçl hizmet üreten tesislerin yüzde 40'ndan fazlasn özellefltirme ve bu tesislerin yüzde 30'undan fazlasn yabanclara satma anlayflyla yaplamaz, yaplmamaldr. talya'nn, spanya'nn bu alanda gösterdii özeni, özveriyi, dikkati ne diye biz de -hele sosyal demokrat olma iddiasndaki bir partinin koalisyon hükümetini paylaflt bir ortamda- gösteremiyoruz, anlamakta gerçekten zorluk çekiyorum.
Deerli arkadafllarm, bu, flaflkn bir yasa tasars. Bu tasarda, yabanclara satflta snr yok; ama, üreticilere, kooperatiflere, sendikalara satflta hiçbir öncelik de yok. Bu tasarda, holdinglere öncelikte bir duyarszlk yok; ama, çay, pancar, süt, kereste üreticisine ve hayvan yetifltiricisine öncelik göstermekte hiçbir duyarllk yok. Bu tasar, iflte, böylesine bir flaflkn tasar... Sonra, siz, Anadolu'ya gidip, köylüye, "ben, sizin ananzm; ben, sizin bacnzm" deyip oy isteyeceksiniz; bu halka yutturamazsnz. (CHP sralarndan "Bravo" sesleri, alkfllar)
Deerli arkadafllarm, "bankalarn özellefltirilmesine öncelik vereceiz" diyeceksiniz; ama, son on yln banka vurgunlarnn hesabn veremeyeceksiniz; bunu, kimse yutmaz. Önce, o hesab verin, sonra bankalar özellefltirin. Evet, biz, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bankalarn özellefltirilmesine varz.
COfiKUN GÖKALP (Krflehir)- Önce Demireller hesap versin.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Kapatalm bu vurgun kaplarn; ama, eer, Ziraat Bankasna dokunursanz, milyonlarca köylüyü, tabiat koflullarna ve tefeciye tutsak klarsnz; Halk Bankasna dokunursanz, milyonlarca esnaf, zanaatkâr, tekelci sermayeye mahkûm klarsnz ve demokrasiyi kökünden sarsarsnz. Eer, bankalar özellefltirecekseniz, saduyuyu kullannz. Bu iki bankay, bu katmanlara yönelik ihtisas bankalarna dönüfltürünüz ve gerisini açk, fleffaf yöntemlerle özellefltiriniz...
TURHAN TAYAN (Bursa)- Öyle yapacaz.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Ama, bu, açklkla, bu yasa tasarsna yansmfl deil.
Esasnda, bu yasa tasars, bugüne kadar hazrlananlarn en iyisi; ama, size güven duymuyoruz; siz, bu yasa tasarsyla, bütün KTleri, kendi önceliklerinize göre kufla çevirirsiniz...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN- Sayn Hacalolu, size ek süre veriyorum; lütfen, konuflmanz balayn.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Teflekkür ederim efendim.
...tasfiye edersiniz, bunu biliyoruz. O nedenle, bu yasa tasarsnn, sizin istediiniz gibi deil, olmas gerektii gibi çkmas için gerekli tüm çabay ortaya koyacaz. Bu yasa tasarsyla, sadece ekonomik tesisler deil, limanlar, yatakl tedavi kurumlar, barajlar, benzeri kamusal yarar amaçl hizmet birimleri de tasfiye edilmek, satlmak isteniyor; sermayeye peflkefl çekilmek isteniliyor. Bu yasa tasarsyla, sadece ekonominin belkemii olan KT'ler deil, sosyal devlet anlayfl da çökertilmek isteniliyor ve adnda "sosyal" kelimesi bulunan bir parti de bu anlayfla koltuk çkyor! flte, biz bunu anlayamyoruz.
Deerli arkadafllarm, bu aymazla, seçmenlerin -sol seçmenin- 4 Aralkta gerekli cevab vereceine inanyorum.
Son olarak flunu söylemek istiyorum: Bugünkü görüflmelerin bafllangcnda da belirttiim gibi, bu tasar, birçok yönleriyle Anayasaya aykrdr. Lütfen, yaptmz önerileri dikkate alnz. Lütfen, bu tasary, Anayasaya aykr yönlerinden arndrnz. Burada belirtiyorum, aksi halde, Anayasa Mahkemesine gitmek, sadece Sayn Hocamz Mümtaz Soysal'n tekelinde deildir. Cumhuriyet Halk Partisi olarak biz, bu yasa tasarsnn bu halde çkmas durumunda, bunu Anayasa Mahkemesine götürmek için gerekli tüm giriflimleri deneyeceiz.
Bu duygularla, hepinize sayglarm sunuyorum. (CHP ve ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Hacalolu.
fiNAS ALTINER (Zonguldak)- Yasa tasars iyi de, bize güvenmiyor. Yoksa, yasa tasarsna bir itiraz yok...
BAfiKAN- Hükümet adna, Devlet Bakan Sayn Doan; buyurun efendim.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Sayn Baflkan, deerli arkadafllarm; gecenin bu saatinde çok uzun konuflacak deilim.
Burada, gruplar adna konuflan üç arkadaflmz ile flahslar adna konuflan iki arkadaflmz dinledik. Kendilerine teflekkür ediyorum.
Sözlerimin baflnda belirtmek istediim husus fludur: Özellefltirme, bu arkadafllarmz tarafndan, Yüce Meclisin, huzurunda layk veçhile ortaya konmamfltr ve layk veçhile de tenkit edilmemifltir.
Gönül isterdi ki, muhalefete ve Koalisyona mensup arkadafllarmz, Mecliste grubu olsun olmasn bütün partiler, daha önce taslaklar gönderilen bu tasar üzerinde çok doyurucu tenkitler yapsnlar ve biz de bundan yararlanalm.
Deerli arkadafllarm, acaba, dünya, niçin özellefltirme noktasna gelmifltir, bu özellefltirme olay nereden çkmfltr? Parlamenter olarak hepimiz, önce, dünyadaki deifliklikleri ve geliflmeleri izlemek ve bilmek durumundayz. Bugün, 180 devlet içinde, özellefltirmeden bahsetmeyen, özellefltirmeyi hükümet gündemine almayan bizden baflka devlet yoktur ve bütün bu devletler, tüm ekonomik arenalarda, özellefltirme konusunda çkardklar kanunlarla, yaptklar uygulamalarla ve baflarlarla övünmektedirler.
fiimdi bizim önümüze konan soru fludur: "Siz 1986'da buna bafllamflsnz; flimdi neredesiniz?" Önce etrafmza bakalm, dünyadaki globalleflmelere bakalm ve dünyadaki sosyalist ekonomilerin nereden nereye geldiine bakalm.
Özellefltirme olay, 1980'li yllarda sosyalist ekonomilerin çöküflü ile bafllar...
AHMET DERN (Kütahya)- Ne alakas var...
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Alakas var; çünkü, sosyalist ekonomiler, devlet kurulufllarnn, artk, toplumun ihtiyaçlarn taflyamadn açkça ifade etmifllerdir. Bakn, bugün, kuzeyinizdeki bir ülkede yaflayanlar, topran nasl özellefltirilecei, sanayi kurulufllarnn nasl özellefltirilecei konusunda büyük çabalar ve büyük güçlükler içindedirler.
Özellefltirme meselesini, sadece, devlet kurulufllarndan kurtarma fleklinde bu Meclisin huzuruna getirmek de yanlfltr. Eer bu böyle olsayd, müesseselerin verimli bir flekilde iflletildiini gördüümüz Fransa'da, özellefltirmeye niçin gerek duyulmufltu?
Dou ve Bat Almanya'nn birleflmesiyle, Dou Almanya'daki 6 bin tane iflletmenin özellefltirilmesi, neden bugünkü Kohl Hükümetinin gündemine üç yl önce girmiflti? Yani, Almanya niçin bunu uygun görmüfltü? Geçen hafta yaptmz ziyarette de gördük; devlet kurulufllarnn, bugünkü teknolojik aflamada kendilerini yenilemeleri, teknolojiye ayak uydurmalar, rejim itibariyle mümkün olmuyor. Dou Almanya'daki fabrikalara bakn; 1945'lerin teknolojisiyle üretime devam ediyor. Dou Almanya ile Bat Almanya birleflirken, Dou Almanya teknolojisi ile Bat Almanya'daki teknolojiyi mukayese eden hükümet, ilk ifl olarak, Dou Almanya'daki bütün kurulufllarn özellefltirilmesini gündemine alyor ve bunda da baflarl oluyor.
fiimdi, bu gerçek ortadayken, liberal ekonomi uygulayan baflarl bir ülkede, bir özellefltirme, gündemin birinci maddesi haline gelmiflken, özellefltirmeyi, bu Meclisin huzurunda, böyle, KT'lerden kurtulma, toplumda açklk meselelerine gitme fleklinde alglamak yanlfltr.
Özellefltirme, bugün, küremizde yaflayan 5 milyardan fazla insann, dünyadaki refah artrma konusunda sarld bir yöntemdir ve 60 milyonla refah arayan Türkiye de, bu yöntemi baflaryla kullanmak mecburiyetindedir. Hükümet, bu mecburiyeti hissetmifl ve bu tasary, 60 milyon insanmzn refah ve Türkiye'nin büyüme hususundaki gayretlerinin bir gerei olarak huzurlarnza getirmifltir.
BRAHM ÖZDfi (Adana)- Kim karfl çkyor Sayn Bakanm; ne alakas var!..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Ben, meseleyi bu flekilde ortaya koyuyorum.
Bakn, bütün dünya, bu kalknma stratejisini benimsemifltir. Bu stratejiyi, bütün ülkeler, dünün sosyalist ülkeleri dahi benimsemifltir. Bunlar müsaadenizle ksaca özetlemek istiyorum:
Refahn artrlmas için, devletin ekonomideki pay küçültülmelidir; birinci stratejik madde bu.
kinci husus; kalknma, istikrar içinde olmaldr.
Üçüncü husus; ekonomik korumaclk, çkmaz bir sokaktr. Ekonomide, büyük iflletmeler yannda, orta ve küçük iflletmelere de önem vererek, ülkeler arasndaki ekonomik iliflkilerde özel sektöre önem vererek, dünyada, bütün ülkeler kalknma aramaktadrlar.
ki gün önce, 44 slam ülkesinin katld slam Ülkeleri Konferans, ülkemizde cereyan etti. Bütün slam ülkelerinde, özellefltirme, ittifak halinde kabul edilmifl hükümetleri tarafndan. Özellefltirme konusunda, bugün, "bu kanun eksikti, fluydu, buydu"dan ziyade, muhalefetten beklerdik ki, "özellefltirmede Türkiye geri kalmfl" desin. (ANAP sralarndan gürültüler)
YÜKSEL YALOVA (Aydn)- Nankörlük etmeyin.
BAfiKAN- Deerli arkadafllar, müdahale etmeyelim lütfen.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Evet, bu densin...
Benim bu sözümü, muhalefetten bu sözü söyleyenler üzerine alacaktr; siz niye alnyorsunuz?
Deerli arkadafllarm, özellefltirme bugün, Türkiye'nin gündeminde, gerçekten çok iyi bir noktadadr. Hükümetiyle, Anamuhalefet Partisiyle, dier muhalefet partileriyle belli müfltereklerde uzlafllabilen bir noktadadr. Bu bakmdan, bu tasarnn, bu noktaya gelmesinde katklar olan herkese teflekkür etmek, Hükümet olarak bizim borcumuzdur; bunu da açkça söylüyorum.
CENGZ BULUT (zmir)- Karfl çkan Hükümet ortanz Sayn Bakan.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Burada, tasardaki özellefltirme ilkelerinden ksaca bahsedeceim ve sözcülerin gündeme getirdikleri baz elefltirileri, sizlere ksaca cevaplamaya çalflacam.
Önce, özellefltirmeyi, toplumun dflnda bir olay olarak görmemek lazmdr. Özellefltirme, öncelikle sosyal, daha sonra ekonomik bir olaydr. Özellefltirme, devletin, bugün, ifllettii kurumlarn flu veya bu flekilde onlardan kurtulma amacyla, baflka flahslara devredilme olay deildir. Özellefltirme, devletin ifllettii kurumlarda çalflanlarn haklarna halel gelmeden, onlarn huzurlarn bozmadan, onlarn geçimlerini skntya sokmadan, onlar kucaklayarak, bu müesseselerde verimlilik arayfldr; iflletme baznda verimlilik arayfldr, ülke ekonomisi bakmndan verimlilik arayfldr. Tasarnn hedefi budur. [ANAP sralarndan alkfllar(!)]
Özellefltirme, A'dan Z'ye kadar fleffaflk içinde yaplacaktr. Arkadafllarmz tasary okuduklar zaman göreceklerdir; özellefltirmeye bafllyorsunuz, özellefltirmeyi tamamlyorsunuz... Özellefltirme, aradaki bütün ifllemler dahil, toplumun huzurunda, açklk ve fleffaflk ilkesi içinde cereyan edecektir.
kinci bir husus olarak, özellefltirmede, tekelci bir yasann oluflmamasna da dikkat edilmektedir.
fiimdi, burada denilmifltir ki, "efendim, bu tasarda tekelleflmeyi önleyici neler getirdiniz?" Deerli arkadafllarm, hiçbir ülkenin, uzun boylu, teferruatl özellefltirme yasalar yoktur. Tekelleflme olay, özelleflme hadisesinin daha ötesinde düzenlenecek sosyal bir olaydr. Bugün, tekelleflmeyi önleme konusunda, Yüce Parlamentonun komisyonlarnda tasarlar hazrdr, Yüce Parlamentoya tevdi edilmifltir; buyurun, Genel Kurul olarak, hep birlikte, onlar da çkaralm. Telif haklarnn korunmas konusundaki yasa tasars komisyonlarmzdadr; buyurun, beraber çkaralm.
Özellefltirme konusunda, arkadafllarmz, flunu söylediler: "Efendim, stratejik konularda ,Özellefltirme Yasa Tasarsnda herhangi bir hüküm yoktur." Bu iddia edildi. Özellefltirme Yasa Tasarsnda, tek tek saylan stratejik kurulufllar vardr.
SALH KAPUSUZ (Kayseri)- Açk bir hüküm var m Sayn Bakan?
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Bakn, ben size okuyaym: "Türk Hava Yollar, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankas, Türkiye Halk Bankas, Toprak Mahsulleri Ofisi, Alkaloit Müessesesi, Türkiye Petrolleri Anonim Ortakl..."
SALH KAPUSUZ (Kayseri)- Bitti mi?!.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Ayrca, tasar, bunlar stratejik müessese sayd gibi, Özellefltirme Yüksek Kuruluna, memleketin ekonomik durumu, memleketin güvenlii ve tekelleflmenin önlenmesi bakmndan, stratejik kurulufllar belirleme yetkisini de vermifltir. Bu, Özellefltirme Yüksek Kurulu da, nihayet, sizin içinizden çkmfl ve milletin seçtii, millete karfl sorumlu olan insanlardan müteflekkildir. Özellefltirme Yüksek Kurulu, memleketin güvenlii ve ekonominin gerei olarak, stratejik kurumlar konusunda sizden yetki istemektedir; yani, bu konudaki hassasiyetini, Meclisin huzuruna getirmifltir.
AHMET REMZ HATP (Konya)- Meclisi by-pass ediyorsunuz.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Aslnda böyle bir iddia, Hükümet gereini ortadan kaldrr; yani, siz, Parlamento olarak, kendinizi, önce Hükümet yerine koymak istiyorsunuz. Ayn iddiay, Hükümet için niçin söylemiyorsunuz?
AHMET REMZ HATP (Konya)- Siz yürütmeyle meflgul olun.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Yanlfltr... Buraya getirdiiniz iddialarnz gösteriyor ki, bu kanun tasarsn tetkik etmek lüzumunu ve zahmetini dahi göstermemiflsiniz.
Burada, özellefltirilecek kurulufllarla ilgili olarak, tabiî kaynaklarn sadece iflletme hakknn özellefltirilmesi söz konusudur; yani, bunlarn devredilmesi söz konusu deildir.
Ayrca, kanun tasarsnda, kamu hizmeti gören iktisadî kamu kurulufllarnn, bu özellefltirme kapsam dflnda olduu da, kamu iktisadî kurulufllar tek tek saylarak belirtilmifltir. Yani, bu tasar, özellefltirmede, Türk toplumunun beklentileri, fleffaflk ilkeleri, tekelleflmeyi önleme ve memleketin stratejik ihtiyaçlarna uygun olma konularnda azamî hassasiyetin gösterilmifl olduu, uzun bir çalflmann ürünüdür. Bunu, özellikle huzurlarnzda belirtmek istiyorum.
Özellefltirme Yasa Tasarsnda, hepinizin bildii gibi, bir yüksek kurul vardr. Burada, flöyle söylenmektedir: "Efendim, bu yüksek kurul, kararlarn nasl alsn?" Özellefltirme Yüksek Kurulu, aslnda, bugün Türkiye'de uygulanan sözlü bir hukukun, burada yazl hale getirilmesidir.
Pek çok arkadaflm hükümette bulunmufllardr ve bilirler. Para-Kredi Kurulu olarak, Yüksek Planlama Kurulu olarak, bu kurullarda, bütün kararlar ittifakla alnmfltr, çünkü, bu kurullarn baflkanlar, baflbakanlardr. Baflbakanlarn baflkanlk ettii kurullarda, Türkiye'deki sözlü hukuk, ittifak gerektiriyor. Hükümet kararlarnda, ekseriyet söz konusu mudur; deildir.
HALL ORHAN ERGÜDER (stanbul)- Oybirlii hangisinde var?
ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Yani, Türkiye'de sözlü hukuk...
YÜKSEL YALOVA (Aydn)- Türkiye'de yazl hukuk var Sayn Bakan; sözlü hukuk yok.
ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Efendim, teamül bunu gerektirir. Bu teamülün, buraya yazl olarak yanstlmasdr. Burada, aksi dahi alnsa, -onu da huzurlarnzda arz edeceim- gene de bu kararlar, teamüller gerei, bu flekilde çkacaktr. Bundan önce de, Özellefltirme Yüksek Kurulu, Kamu Ortakl Yüksek Kurulu olarak vardr. Kamu Ortakl Yüksek Kurulu 1986 ylnda kurulmufltur ve bu kurul, bugüne kadar, bütün ANAP hükümetleri döneminde de, bizim dönemimizde de ittifakla karar alarak bugüne kadar gelmifltir.
ENGN GÜNER (stanbul)- Bugün flartlar baflka, biraz önce de örnei görüldü.
ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Devamla)- Deerli arkadafllarm, bunun, bugün gündeme getirilmesini de sizin takdirlerinize sunuyorum. Özellefltirme Yüksek Kurulu, hükümete niyabeten ve Türkiye'nin sözlü hukuk teamülleri gerei, bugüne kadar, Kamu Ortakl Yüksek Kurulu olarak ittifakla karar ald için, tasarda da, bu konuda ittifak halinde karar alnmas, devam eden bir gelenein sürdürülmesi için gerekli görülmüfltür.
Burada, Özellefltirme Fonunun kullanm konusunda da, muhalefetle ktidar arasnda uzun görüflmeler olmufltur. Bu konudaki hassasiyeti, aslnda, Özellefltirme Yasa Tasarsnda biz getirdik; ama, bu konuda da yeni ilaveler olmamfltr demiyoruz. Bu konudaki yardmlara ve ittifaklara da huzurlarnzda teflekkür etmek istiyorum.
Özellefltirme konusunda, özellefltirme yöntemlerinin neler olduu açkça belirtilmifltir ve tasarda vardr. Daha önceki özellefltirmenin yürütüldüü mevzuatta bunlar yoktur; bunlar, yeni yöntemlerdir. Özellefltirme yöntemleri, ihale usulleri, deerlendirme usulleri nasldr, bunlar yazlmfltr.
Burada, özellefltirme yöntemleri, hepinizin bildii gibi ve geçmifl yllarda da uyguland gibi; satfl, toptan satfl, ksmen satfl, hisse satfl, kiralama, iflletme haklarnn devri, mülkiyetin, gayriaynî haklarn tesisi vesair olaylardr.
Deer tespitleri konusunda da, "efendim, özel ihtisas müesseselerine niçin gidiyoruz" diye burada elefltiri getirildi. Bir hassasiyetin ifadesidir bu. Memleketin, uzun yllar büyük fedakârlklarla ortaya getirdii bu tesisler, layk fiyatla üçüncü flahslara intikal etsin, bu tesislerin deerleri doru tespit edilsin diye, özellefltirmeyle ilgili bu yasa tasarsnda gerekli önlemler alnmfltr.
Sözlerimin baflnda ifade ettiim gibi, tasarnn en önemli yönü fleffaflktr ve aleniliktir. Aleniyet yönünden bu tasarnn neresi eksiktir? Eer eksiklik varsa, bu konuda, eksik olan hususlar tasarya eklemeye hazrz.
Tasarnn komisyondaki görüflülme flekline de ksaca deinmek istiyorum. Aslnda, tasaryla ilgili çalflmalarn bafllangç noktasndan bugüne kadar, Hükümetimiz, Parlamentoda grubu olan partilerle devaml görüflme arayfl içinde olmufltur. Bu konuda, tasarnn hazrlanmas srasnda, Anamuhalefet Partisiyle önemli çalflmalar yaplmfltr; Refah Partisi Grubu da bu çalflmalara katlmfltr. Ayrca, Parlamentoda Grubu olmayan partilere de, bu tasarnn taslaklar gönderilmifltir. Afla yukar, bunlar, geriye doru, üç aylk bir çalflma dönemine tekabül etmektedir. Demek oluyor ki, Hükümet, özellefltirmeyle ilgili tasarnn hazrlanmasnda, ta baflndan beri, toplumun beklentilerine uygun olarak, bir konsensüs (uzlafl) aramfltr. Bugün, tasar, gerçekten, böyle bir uzlaflnn ürünü olarak huzurlarnza gelmifltir.
Burada konuflan arkadafllarmz, tasarda, Plan ve Bütçe komisyonunda yaplan deiflikliklerin flk olmad, bütünlüü zedeledii iddiasnda bulunmufllardr. Ben, o toplantlara, Koalisyon Hükümetinin bir Bakan olarak katldm ve Plan ve Bütçe Komisyonunda yaplan deiflikliklerin, Koalisyon Protokolüne ve Koalisyonu teflkil eden partilerin Koalisyon Protokolünde özellefltirmeye iliflkin olarak ortaya koyduklar ilkelere uygun deifliklikler olmas konusunda, üzerime düflen görevi yaptm ifade etmek istiyorum. O nedenle, bu konudaki iddialara, tasarnn bütünlüünün zedelendii iddialarna katlmak mümkün deildir.
Yeniden yaplandrma konusunda bir hususu dile getirmek istiyorum: Yeniden yaplandrmada, komisyonda yaplan deifliklik, Koalisyon Protokolüne de uygundur. Nasl; yeniden yaplandrma ifllemi, Özellefltirme Yüksek Kuruluna görev olarak verilmiflti. Yaplan deifliklikle "yeniden yaplandrlacak -yani, özellefltirilmesine gerek görülmeyen- kurulufllar, ana müesseselerine, esas bakanlklarna iade edilsin. O bakanlk, bunu KT olarak devam ettirecekse, yeniden yaplandrarak, gerekli teknolojiyi koyarak, sermayesini de artrarak gerekli düzenlemeleri yapsn" denmifltir. Yani, bu konuda, tasarnn ilkelerine ve koalisyon protokolündeki ilkelerimize aykr bir husus görmediimi belirtmek istiyorum.
Deerli arkadafllarm, özellefltirme, sosyal yan olan ekonomik bir olgudur. Özellefltirme olayn, memleketin menfaatna, ekonomide bir demokratikleflme olay olarak deerlendiriyoruz. Hükümet olarak, huzurlarnza, uzun çalflmalar sonunda, memleketin menfaatlarn, stratejik ihtiyaçlarn göz önüne alan ve 60 milyonun, istikrar içinde kalknma amaçlarna hizmet edecek bir yasa tasars getirdiimiz inancndaym.
Bu tasarnn, bu noktaya gelmesinde emei geçen herkese, teflekkür ederek sözlerimi tamamlyor, sayglar sunuyorum. (DYP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Bakan.
Sayn Uluç Gürkan, buyurun efendim.
Süreniz 10 dakika.
H.ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; Sayn Devlet Bakan Aykon Doan, "keflke, muhalefet iyi hazrlansayd da biz de yararlansaydk" dedi. fiöyle, tarafsz olmaya gayret ediyorum; Sayn Ahmet Derin ile Sayn Algan Hacalolu'nun konuflmalarn dinleyip de "yararlanacak hiçbir fley bulamadm" deniliyorsa, tasar, buradan, gerçekten, yararlanma niyeti olmakszn, gümrükten mal kaçrma misali geçirilmek isteniyor demektir; yani, bu konuda, biraz ciddî olmak lazmdr. (CHP ve RP sralarndan alkfllar)
Deerli milletvekilleri, burada uzun boylu tartfltmz, gecenin bu saatlerine kadar daha önce tartfltmz, Anayasa Mahkemesinden dönen yetki yasalaryla kyaslandnda, halen görüflmekte olduumuz yasa tasars, biraz daha iyi, biraz daha, özellefltirmenin -son aylarn moda deyimiyle- evrensel ilkelerine uygun bir tasar. Bunda da, itiraf etmeliyim ki, Anamuhalefet Partisi ANAP'n katks bir hayli fazla.
fiimdi, sayn hocam, SHP'nin sevgili Genel Baflkan Murat Karayalçn "bizim katkmz, bizim katkmz" dedi. Hatta bu tasary -her ne demekse- "sosyalize ettik" dedi; ama, ben, flöyle, tasarnn eski haline bir bakyorum; eer, sosyalize etmekten kast, meselenin sosyal boyutu idiyse, çalflanlarn haklar, devletin yetmifl seksen yllk mal, mülkü idiyse, tasar, Plan ve Bütçe Komisyonunda, ANAP'n müdahalesinden önce tam bir vahflet manzarasyd. ANAP'n müdahalesiyle vahflet önlendi. fiu anki durum bir facia; vahflet deil; ama, facia. Biraz daha düzelmifl vaziyet.
Bu tasar, iki nedenle, çok vahim ve burada, ben, kendi payma 50-60 kere bu kürsüye çkmak zorunda kalacam. Lütfen, yararlanmaya gayret etsinler. Engelleme amacyla çkmayacam. Gerçekten, kritik noktalarda anlaml düzeltmeler yapma gayreti içinde, arkadafllarmzla birlikte çkacaz bu kürsüye. Faciay da belki biraz daha düzeltebiliriz. Bunun için, yararlanmaya niyet edilsin, önemli olan niyet.
Neden yararlanma ihtiyac var. ki nedenle dedim. Bir, bu tasar, dünya deneyimine, dünyadaki özellefltirme deneyimine; yani özellefltirmenin, oluflmuflsa, evrensel ilkelerine uymuyor. Neden uymuyor; mülkiyeti tabana yaymak diye bir kaygs yok. Var m; yok. Ee, çalflanlara öncelik diye bir kaygs, bir niyeti var m; yok; ama, bunlar, evrensel ilkesi özellefltirmenin. Avrupa Adalet Divannn kararlarna geçmifl evrensellik. Böyle bir niyet bu tasarda yok.
Kamu mallarnn deerine satfl -hele hele, flu arsalar filan var ya- diye bir kayg yok. Örnein, el deifltirmeyi, özellefltirmeden sonra önlemek. Bu, çok önemli. Devrin Baflbakan, bakanlar, anamuhalefet partisi de hatrlayacaklar, galiba Trabzon'da bir çimento fabrikas vard, teklifler komikti. Bu tür tekliflerle muhatap olmamak için, bu tasarda bir fleyler, birtakm deifliklikler yapmak lazm. Adam diyordu ki, "fabrikay, bana, çalflr halde, üzerinde tesisi bulunur halde verirseniz, ödeyeceim para 50 milyar. Ykarsan, arsa diye verirsen, 100 milyar". Bu tasar, kamu mallarn, devletin yetmifl seksen yllk birikimini, iflte böylesine bir yamaya kap aralyor. Bunu önlemek gerekir.
KT'leri, müzayede salonunda, açk artrma demiyorum, açk eksiltmeyle satma anlamnda bir tasar. Oysa, iyilefltirme diye bir kavramn olmas lazm. Hafifçe bir vard o kavram. SHP'li arkadafllarm belki sadece orada savunabilirler. Malî, hukukî dukumunu iyilefltirmek gibi bir kavram, her fley özellefltirilecekmifl gibi, bir özellefltirmeye hazrlk noktasna çevrildi. KT'lerin iyilefltirilmesi diye, bir kavram gerekir. Biz, bu yasay çkarr çkarmaz, öyle Sayn Yaramanc'nn, Wall Street Journal'a verdii demeçteki gibi, 1,5 milyar dolar bize sayacak alclar beklemiyor; yok öyle bir fley. Bu KT'ler çürümeye terk edilmemeli, iyilefltirilmeli. 1986 ylndan bu yana, özellefltirme kapsamna aldmz Kit'leri zarar ettiriyoruz; ettirmemeliyiz. Bunun için, bu tasarda bir fleyler lazm.
Anayasa Mahkemesinin kararlarna -ikinci boyut- uymuyor, eksik. Anayasa Mahkemesi, kararlarnda, tekelcilie karfl bir içtihat oluflturdu. Ne var tekelcilie karfl, önleyecei hangi hüküm var? Oluflabilmesine -oluflmasna deil, oluflabilmesine- engel olmaya çalflmak gibi... Yani, tasarda flöyle bir hareket var, baflka bir fley yok.
Bu tasaryla, yabanclaflmaya, hatta, tekelleflmede, brakn devlet tekellerinin yerine özel tekellerin oluflmasna, yabanc tekellerin, hatta, yabanc devlet tekellerinin gelmesine kap açlyor.
Ayrca, bu tasarnn -itiraf edelim deerli arkadafllarm- ad, bir yetki yasas deil; ama, tasar, özünde, bu yasama organnn yetkilerini, yine bir kurula, o kurul marifetiyle de, Baflbakana bal tek kiflilik bir Özellefltirme daresi Baflkanlna devrediyor; yani, bu tasarya verilen her oy "Baflbakann atayaca Özellefltirme daresi Baflkan lehine, ben, yasama yetkimden vazgeçiyorum" demektir. Eer, milletvekili olarak, içinize bunu sindiriyorsanz, oylarnz hayrl olsun derim!
Denetimi: Sfr... Sayfltay çkaryor, Türkiye Büyük Millet Meclisini atyor.
Deerli arkadafllarm, son olarak da bir noktann üstünde durmak istiyorum: Bu tasaryla ilgili ktidar sözcüleri, sk sk "özellefltirme yasa tasarsn çkarrsak, yolsuzluklar önleyeceiz, temiz toplum idealine, hedefine ulaflma yolunda önemli bir adm atacaz" diyorlar. Üzülerek dinledim ki, Sayn Anamuhalefet Partisi de, ayn anlayfla gelmifl. Burada, Anamuhalefet Partisi Sözcüsü, yolsuzluklarn önlenmesi konusunda, özellefltirmenin, büyük bir silah olduundan söz etti.
Deerli arkadafllarm, sizi bilmem; ama, ben kendi payma, bunu, brakn söylemeyi, dinlerken dahi bir politikac olarak utanyorum, dinlerken dahi utanyorum. Biz politikacyz, kleptoman deiliz. Ne demek?! O KT'ler orada durursa, bir fleyi mi itiraf ediyoruz; kusura bakmayn, elimizi çekemeyiz, çalarz m demek istiyoruz?! Ayptr bu; böylesine bir hakszlk etmeyelim; ayptr! Baflka gerekçeyle savunun özellefltirmeyi. "Biz kleptomanz..." Topluma öyle bir mesaj vermeyin. "Biz kleptomanz; aln bunlar elimizden; yoksa, çalarz çrparz" diye bir gerekçeyi, ne kendime ne de bu Yüce Meclis çats altndaki herhangi bir arkadaflma reva bir muamele olarak görmüyorum.
Hepinizi saygyla selamlyorum, sa olun. (CHP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Sayn Gürkan.
Sayn milletvekilleri, teklifin tümü üzerindeki müzakereler sona ermifltir.
Teklifin maddelerine geçilmesini, oylarnza sunuyorum...
AHMET DERN (Kütahya)- Karar yetersaysnn aranmasn istiyoruz.
BAfiKAN- Karar yetersaysn arayacaz.
Teklifin maddelerine geçilmesini kabul edenler... Kabul etmeyenler... Teklifin maddelerine geçilmesi kabul edilmifltir.
1 inci maddeyi...
ALGAN HACALO⁄LU (stanbul)- Kabul etmeyenleri sordunuz mu?
BAfiKAN- Herhalde kulanz biraz az duyuyor!.. Ben söyledim; mikrofon, demek ki size iletmedi!..
1 inci maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN- Komisyondan bir fley örenmek istiyorum: Sayn Komisyon, Doru Yol Partisi Grup Baflkanvekili Bursa Milletvekili Turan Tayan ile Sosyaldemokrat Halkç Parti Grup Baflkanvekili Hatay Milletvekili Nihat Matkap'n, Özellefltirme Kanunu Teklifi ve Plan ve Bütçe Komisyonu raporu, daha önce Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna gelmiflti ve bunun 1 inci maddesini kabul etmifltik. fiimdi, burada kabul ettiimiz o 1 inci madde ile sizin buraya getirdiiniz madde metni arasnda hiçbir benzerlik yok. Siz, Komisyon olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kabul ettii bir kanun metnini, yeni bir metinle düzenleyip getirirken, bu eski metni neden nazara almadnz?
MEHMET CAVT KAVAK (stanbul)- Sana ne yahu!.. Sizi hiç ilgilendirmez! Olur mu öyle fley?!
BAfiKAN- Sana ne olur mu?! Ne demek sana ne?! Efendim, Türkiye Büyük Millet Meclisi, ayn konudaki kanun teklifinin bir maddesini kabul etmifl. Yani, biz, burada, bildiimiz fleyleri inkâr m edelim?
IfiIN ÇELEB (zmir)- Öyle bir kanun kabul edilmedi ki.
CENGZ ALTINKAYA (Aydn)- Kadük olmufl o.
SELÇUK MARUFLU (stanbul)- Buraya gelmedi; ilk defa geldi...
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Geri çekildi...
BAfiKAN- Efendim, o kanun da ayn; Özellefltirme Kanunu Teklifinin 1 inci maddesini Türkiye Büyük Millet Meclisi kabul etti, gündemde duruyor. (ANAP sralarndan gürültüler)
Efendim, bir dakika... Konuflalm da flimdi... Bir usul meselesi. Bunlar tutanaklara geçsin de...
O teklifin 2 nci maddesi üzerindeki müzakereler tamamland...
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU SÖZCÜSÜ ALÂETTN KURT (Kocaeli)- Sayn Baflkan, Genel Kurula m soruyorsunuz, Komisyona m?
BAfiKAN- Efendim, size soruyorum tabiî. Arkadafllar her fleye itiraz etmeye alflmfllar da.
Ayn mahiyetteki kanun teklifinin 2 nci maddesinin de müzakereleri tamamland, oylama yaplmad. fiimdi, Plan ve Bütçe Komisyonu olarak eskiden kabul ettiiniz Özellefltirme Kanunu Teklifiyle ilgili o raporunuzun 1 inci maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edildi.
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Hangi kanunu kabul ettik Sayn Baflkan?
NECM HOfiVER (Bolu)- Onlar ayr kanunlar.
BAfiKAN- Efendim, ayr kanun deil, ayn kanun.
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU SÖZCÜSÜ ALÂETTN KURT (Kocaeli)- Sayn Baflkan...
BAfiKAN- Bir dakika... Mikrofonu açaym.
Buyurun.
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU SÖZCÜSÜ ALÂETTN KURT (Kocaeli)- Sayn Baflkan, bahsettiiniz, kanun teklifi idi ve o, geri çekilmifltir.
BAfiKAN- Hayr, çekilmedi...
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU SÖZCÜSÜ ALÂETTN KURT (Kocaeli)- Bu, apayr bir kanun tasarsdr; bahsettiiniz yasa teklifiyle bir ilgisi yoktur Sayn Baflkan.
BAfiKAN- Sayn Sözcü, bakn, özellefltirmeyle ilgili, o da kanun teklifi, bu da kanun teklifi.
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU SÖZCÜSÜ ALÂETTN KURT (Kocaeli)- Kanun tasars bu efendim.
BAfiKAN- Hayr, nasl "tasar" efendim?! Üstünde ne yazyor? Burada "tasar" m yazyor arkadafllar? ("Burada tasar yazyor" sesleri)
Arkadafllar, bakn, ciddî bir mesele var burada. Türkiye Büyük Meclisinde bir konudaki kanun teklifinin 1 inci ve 2 nci maddeleri kabul ediliyor; ondan sonra bu konu Plan ve Bütçe Komisyonuna tekrar gidiyor ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin iradesi bir tarafa braklyor, ayn konuda yeni bir kanun metni geliyor. fiimdi, ilk kabul ettiimiz bu kanun metni ne olacak?
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU SÖZCÜSÜ ALÂETTN KURT (Kocaeli)- Sayn Baflkan, bu, daha baflka maddelerden oluflan bir kanun tasars; dieriyle, bir maddesinde çakflmalar olabilir; ama, o bahsettiiniz, geri çekilmifltir; bu kanun tasarsyla bir ilgisi, bir alakas kalmamfltr.
BAfiKAN- Hayr; bakn, ikisinde de son ksm "Kanun Teklifi ile Özellefltirme Uygulamalarnn Düzenlenmesine" fleklinde. Ayn fley; yani, Plan ve Bütçe Komisyonunca, Meclisin bu konudaki iradesi nazara alnmadan bunun düzenlendiini tutanaklara geçirmek ve ileride ilgililerin bu konudaki bir fiilî durumu fark etmelerini salamak için söylüyorum.
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU SÖZCÜSÜ ALÂETTN KURT (Kocaeli)- Teflekkür ederiz Sayn Baflkan.
HSAN SARAÇLAR (Samsun)- Komisyon geri çeksin.
BAfiKAN- Efendim, o kanun teklifi de 29 uncu srada. Ayn konuda, ayn komisyonun verdii bir rapor vard ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1 inci maddesini kabul ettii o kanun teklifinin 2 nci maddesinin oylanmas srasnda karar yetersays bulunamamflt. Meclis tatile girmeden önceki durum buydu. fiimdi ise, ortada, ne çtüzüe ne Anayasaya uyan ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin daha önce verdii iradeyi yok eden bir durum var.
NECM HOfiVER (Bolu)- Sayn Baflkan, geneli üzerinde niye görüflme açtnz? O, tamamen ayr bir teklif, imzalar da ayr...
BAfiKAN- Efendim, 1 inci maddede var, genelinde yok.
Efendim, ben Komisyona sordum; ama, Komisyon...
PLAN VE BÜTÇE KOMSYONU BAfiKANVEKL YILMAZ OVALI (Bursa)- Sayn Baflkanm, ayn teklifi görüflmüyoruz. Komisyonumuza, Baflkanlkça havale edilen yeni bir kanun tasars ve kanun teklifini birlefltirerek, apayr bir flekilde görüfltük ve gündeme girdi. O, gündemde srasn bekleyecektir; elbette, usul budur, gündemde srasn bekleyecektir.
BAfiKAN- Efendim, usul deil de, yani bir daha emsal teflkil etmesin ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin iradesi bofla gitmesin diye ben burada bunu söylüyorum. Baknz, kabul edilen maddede "Amaç, kapsam ve ilkeler..."
HSAN SARAÇLAR (Samsun)- Sayn Baflkan, müsaade eder misiniz...
Türkiye Büyük Millet Meclisi, önünüzde bulunan tasar ve teklif üzerinde konuflmalar yaptna ve maddelerine geçilmesine karar verdiine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin takdirine aykr bir durum yoktur. Siz takdim ettiniz, bitti...
BAfiKAN- Sayn Saraçlar, ben takdim ettim; bir fley demiyorum.
Baknz, o teklifin yalnz 1 inci maddesi kabul edilmifl. O bakmdan, ben, bu durumu Genel Kurulun bilgisine arz ediyorum; yani, ben, durumu Genel Kurulun bilgisine sunaym da; yarn öbür gün, bu konu atlatld denilmesin.
Sayn Korkmazcan, buyurun efendim.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Sayn Baflkan, Yüce Meclise Grup Baflkanvekili arkadafllar tarafndan bir kanun teklifi sunulmufltu. O kanun teklifinin 1 inci maddesi kabul edildikten sonra, araya bir de kanun tasars girdi. O kanun tasars da Plan ve Bütçe Komisyonuna gidince; Plan ve Bütçe Komisyonu, kanun teklifini geri ald, ikisini birlefltirerek müzakere etti ve bu ikisini birlefltirerek yapt müzakerede, Genel Kurulda kabul edilmifl olsa dahi, kanun çkmamfl olduu için, madde üzerinde tasarrufta bulunabilir, deiflik bir metni yazabilir; teklif üzerinde yaplan müzakerelerde Genel Kurulun kabul ettii metni de alabilir, tasardakini de esas alabilir veya ikisini birlefltirerek yeni bir rapor halinde de getirebilir. Netice olarak...
BAfiKAN- Sayn Korkmazcan, siz o kadar yanlfl fleyler söylüyorsunuz ki; ben, Genel Kurulun bilgisine; yani, Genel Kurulda... (ANAP sralarndan gürültüler)
MUSTAFA BALCILAR (Eskiflehir)- Bugüne kadar akln neredeydi?!
BAfiKAN- Bir dakika arkadafllar... Rica ediyorum...
Genel Kurulda kabul edilmifl bir maddeyi Komisyon nasl deifltirebilir?! Mümkün deil.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Geri aldktan sonra deifltirir.
BAfiKAN- Geri aldktan sonra deifltiremez, oray da geriye alamaz efendim.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Birlefltiremez de, o zaman.
BAfiKAN- Deifltiremez.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- O zaman, raporun müzakeresine bafllamamanz gerekirdi.
HSAN SARAÇLAR (Samsun)- Sayn Baflkan, zat âliniz diyorsunuz ki, "bu durumu Yüce Meclisin bilgisine sunuyorum." fiimdi Yüce Meclis bilgidar olmufltur; devam edin.
BAfiKAN- Tamam efendim, devam edeceiz; arkadaflmz itiraz etti; ama, yanlfl flöyler söylüyor.
Efendim, bu konudaki tartflmay kesiyorum.
1 inci madde üzerinde söz isteyen var m?
SELÇUK MARUFLU (stanbul)- Sayn Baflkan, söz istiyorum.
BAfiKAN- Madde üzerinde, gruplar adna, Anavatan Partisi Grubu adna Sayn Selçuk Maruflu; flahslar adna, Algan Hacalolu, Uluç Gürkan, Ziya Halis, Engin Güner, Emin Kul, Ökkefl fiendiller, Cevat Ayhan söz istemifllerdir.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Sayn Baflkan, söz istiyorum.
BAfiKAN- Size de söz vereceim efendim; ancak, grup adna Sayn Maruflu'ya söz veriyoruz; zaten gruplarn öncelii var.
Anavatan Partisi Grubu adna, Sayn Maruflu; buyurun efendim.
ANAP GRUBU ADINA SELÇUK MARUFLU (stanbul)- Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; sözlerimin baflnda, hepinize sayglar sunuyorum.
Sayn Baflkann biraz evvel ifade ettii hususla ilgili olarak, ben, yaflanan bir olay anlatacam. Gerçekten, geçen hafta sal günü saat 11.00'de bizim elimize geçen metin ve yine, geçen hafta cuma günü, Turhan Tayan, hsan Saraçlar ve Nevzat Ercan tarafndan imzalanan bir kanun teklifi olarak geçen metin, tam, Plan ve Bütçe Komisyonunda çalflmalara bafllarken, bilindii gibi, malum zatn imzalamas sonucunda bir hükümet tasars haline dönüflmüfltür. Sayn Dfliflleri Bakan lütfetmifller, o deerli imzalarn eksik etmemifller(!) ve yasa teklifi de, Plan ve Bütçe Komisyonunda, bir kanun tasars halinde ele alnmfltr.
Biz, Anavatan Partisi olarak, bu yasa teklifi -daha sonra, tasars- elimize geçtii zaman, çok dikkatli bir tetkik yaptk. Çünkü, özellefltirme konusu, Anavatan Partisinin, 1984 ylndan beri, iktidarda olduu sürede, sürekli üzerinde durduu ve ekonominin geliflmesine en önemli katklar yapabilecek olan bir enstrümand. Yani, özellefltirme fikrinin asl sahibi, Anavatan Partisidir.
AL ESER (Samsun)- Hayrl olsun!.. Hayrl olsun!..
SELÇUK MARUFLU (Devamla)- Bunu teslim etmekte yarar vardr; ancak, ben, burada, bizden evvel konuflan gerek Hükümet üyesi arkadafllarmzn gerekse dier milletvekili arkadafllarmzn ve grup sözcülerinin, biraz uzun sürmüfl olsa da, Anavatan Partisinin 1984 ylnda ortaya att fikre gelmifl olmalarndan dolay büyük bir memnuniyet duyuyorum. Hani, tabiri caizse, "jeton düfltü" derler ya; jeton on sene sonra düfltü; ama, yine de düfltü; onun için memnuniyet duyuyorum. Bugün bu Mecliste, Hükümet gruplar, özellefltirmeyi müdafaa eder, hatta sahip çkar duruma geldiler; bu, güzel bir aflama; yavafl da olsa, güzel bir aflama. Yavafl da olsa diyorum; çünkü, deerli milletvekilleri, gerçekten baz arkadafllarmzn ifade ettikleri gibi -baz arkadafllarmzn da karfl çktklar gibi deil- özellefltirme, bugün dünyada, hakikaten, özellikle geliflme yolundaki ülkelerde, hatta geliflmifl ülkelerde, üzerinde önemle durulan bir enstrüman.
Yine, bir arkadaflmzn da ifade ettii gibi, bugün Dou Almanya-Bat Almanya birleflmesinden sonra, Almanya'da, "Truant" denilen özellefltirme idaresinin, bir anda, 33 bin flirketi özellefltirdiini görüyoruz ve Alman Hükümeti, bundan fevkalade memnun.
Deerli arkadafllar, baknz, "Helmut Kohl, son seçimlerde bu özellefltirmeden dolay puan kaybedecek" denildi; tam tersine, puan kaybetmedi. Özelllefltirme, Almanya'da bugün, toplumun her kesimi tarafndan kabul edilmifltir.
AHMET SAYIN (Burdur)- Sayn Baflkan, Divan eksik, Divan üyesi arkadafllarmz neredeler?
BAfiKAN- Bir dakikanz rica ediyorum...
Arkadafllar, Divan Kâtiplerinin olmamas, benim günahm deil ki. Arkadafllar benden izin almadan çkp gidiyorlar. sterseniz birleflimi kapataym...
AHMET SAYIN (Burdur)- Siz tamamlayacaksnz Sayn Baflkan.
BÜLENT ATASAYAN (Kocaeli)- Sayn Baflkan, o zaman, sen kendini saydrmyorsun demektir.
BAfiKAN- "Saydrmyorsunuz" ne demek efendim?!
BÜLENT ATASAYAN (Kocaeli)- stifa edin... Kâtibi yerinde tutamayan Divan Baflkan olur mu?!
BAfiKAN- Efendim, kimseyi burada zorla oturtacak deilim, deil mi? Gruplar olarak sizin de sorumluluunuzda.
BÜLENT ATASAYAN (Kocaeli)- Bu, sana saygdan mütevellit oluyor!..
CENGZ BULUT (zmir)- Siz otururken nasl yerinden ayrlr efendim?!
BAfiKAN- Ne demek efendim?! Divan Üyesinin yerini terk etmesinin, bana saygszlkla ne ilgisi var?!
Peki efendim; bu durumda, birleflimi kapatmamz gerekiyor.
Kanun tasars ve teklifleriyle komisyonlardan gelen dier iflleri görüflmek için, 27.10.1994 günü saat 15.00'te toplanmak üzere, birleflimi kapatyorum.
Kapanma Saati: 23.25