B‹R‹NC‹ OTURUM
Aç›lma Saati: 15.00
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂT‹P ÜYELER: ‹brahim Halil ÇEL‹K (fianl›urfa), Cengiz ÜRETMEN (Manisa)
-----0-----
BAfiKAN- Türkiye Büyük Millet Meclisinin 25 inci Birleflimini aç›yorum.
II.-YOKLAMA
BAfiKAN- Ad okunmak suretiyle yoklama yap›lacakt›r; say›n milletvekillerinin, salonda bulunduklar›n› yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.
(Kayseri Milletvekili fiaban Bayrak'a kadar yoklama yap›ld›)
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, toplant› yetersay›m›z vard›r; çal›flmalar›m›za bafll›yoruz.
Gündeme geçmeden önce, gündem d›fl› söz istekleri vard›r; onlar› yerine getirece€im.
BAfiKAN- K›rflehir Milletvekili Say›n Coflkun Gökalp, son zamanlarda özellikle ‹stanbul'da yap›lan yarg›s›z infazlarla ilgili gündem d›fl› söz istemifltir.
Buyurun Say›n Gökalp.
Konuflma süreniz 5 dakikad›r, bu süreye riayet etmenizi rica ediyorum; çünkü, bugün yo€un bir çal›flma program›m›z var.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; önce, insan›n en temel hakk› olan yaflama hakk› gibi hayatî bir konuda, yaflama hakk› ellerinden al›nm›fl insanlar›m›zla ilgili olarak, bana, burada bu konuflma f›rsat›n› verdi€i için Say›n Baflkana teflekkür ediyorum.
Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; son aylarda, ülkemizde, özellikle ‹stanbul'da ve 1993 y›l›nda da, yurdun çeflitli yörelerinde (fianl›urfa'da, Bozova'da ve Ankara'da) yarg›s›z infazlar olmufltur. Bu konuyu, burada müteaddit defalar dile getirdim. Benim burada amac›m, ne k›ymetli ‹çiflleri Bakan›m›z›n ne de emniyet güçlerimizin, polislerimizin ve jandarmalar›m›z›n flevkini k›rmakt›r. Elbette, bir anarflik olay meydana geldi€inde, kamu düzeni bozuldu€unda, baflta polis ve jandarma olmak üzere, devletin emniyet güçleri, kamu nizam›n› tesis etmek zorundad›r ve bunu yapmakla da görevlidir. Kamu nizam› bu flekilde sa€lan›r. Herkesin istedi€i de budur.
Üzülerek belirteyim ki, son günlerde, ‹stanbul'da, güvenlik güçleri, bu görevlerini yerine getirirken, kantar›n topuzunu kaç›rd›€› inanc›nday›m. Evet, son günlerde, ‹stanbul'da yap›lan bu hareketler, kantar›n topuzunu iyice kaç›rm›flt›r. ‹nsanlar›m›z›n en temel hakk› olan yaflama hakk›, ellerinden al›nm›flt›r. Yaflama hakk›, insanlar›n en temel hakk›d›r. Yarg›lanma hakk›, her insan›m›z›n en temel hakk›d›r; ama, polislerle ve di€er ilgililerle sa€lanan bir operasyonda, ilgililer keyfili€e kaçarak, kolayc›l›€a kaçarak, o insanlar›, terörist diye, bulunduklar› yerde, bulunduklar› mahalde etkisiz hale getirmek için, yarg›s›z infaz yolunu seçmifllerdir. ‹flte, benim üzerinde durmak istedi€im konu budur.
Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; bak›n›z, 28.9.1994 günü, Befliktafl Arzum Kafeteryada, Elmas Yalç›n, Fuat Erdo€an ve ‹smet Erdo€an öldürülmüfllerdir. Yine, 10.10.1994 tarihinde, ‹stanbul Gaziosmanpafla'da, Sultançiftli€inde, Y›lmaz Uytun ve Güler Ceylan isimli yurttafllar›m›z, terörist muamelesi görerek öldürülmüfllerdir.
Bu insanlar, terörist olabilir, bunlar› burada savunmuyorum, savunacak yap›da da, karekterde de de€ilim, bunu da buradan, bir kez daha belirtmek istiyorum; ama, bu insanlar›n, rahatl›kla, sa€ olarak yakalanma imkânlar› vard›. Polis, keyfili€i seçti, kantar›n topuzunu kaç›rd› ve bu insanlar› orada imha etti.
HÜSEY‹N BALYALI (Bal›kesir)- Yan›nda m›yd›n?..
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Oradan, "yan›nda m›yd›n" demek kolay.
BAfiKAN- Siz konuflman›za devam ediniz Say›n Gökalp.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Gel, burada, bunun cevab›n› ver. O insanlar›n anas› var, babas› var, kardefli var. O insanlar da...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gökalp, lütfen cümlenizi ba€lar m›s›n›z; bak›n bugün yo€un bir program›m›z var, rica ediyorum.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- ...en az›ndan senin kadar, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin insanlar›.
HÜSEY‹N BALYALI (Bal›kesir)- Biz, tabutlar› Türk Bayra€›na sar›lanlar› her gün görüyoruz; onlar›n analar› a€lam›yor mu?
BAfiKAN- Say›n Gökalp, lütfen, bu konuda tart›flmaya girmeyelim. Cümlenizi bitirin. Sürenizi uzatmayaca€›m.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Senin akl›n, mant›€›n bu insanlar›, bu olaylar› anlamaya yetmiyor.
BAfiKAN- Say›n Gökalp, lütfen, cümlenizi tamamlar m›s›n›z.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Bitiriyorum.
HÜSEY‹N BALYALI (Bal›kesir)- Senden bunu beklemezdim.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Evet, benden beklemelisin. Haks›zl›€a karfl› olan varsa, ben onun yan›nday›m. Bunu beklemek senin de hakk›n, benim de hakk›m. Burada 450 milletvekilinin de, haks›zl›€a karfl› olan›n yan›nda olmas› gerekti€ine inan›yorum; bunun için, benden bunu bekleyin.
Ben, sözümü fazla uzatmadan, yarg›s›z infaz oldu€una inand›€›m bu olayda, Say›n Bakandan, Hükümetten, Baflbakandan, Baflbakan Yard›mc›s›ndan, ‹nsan Haklar›ndan Sorumlu Devlet Bakan›ndan, Adalet Bakan›ndan, bu olaya kat›lan, yarg›s›z infazlar timinde görevli olan sorumlular hakk›nda yasal ifllemlerin bafllat›lmas›n› diliyor, Yüce Kurulu sayg›lar›mla selaml›yorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Gökalp.
Say›n Bakan, güneydo€u ile ilgili bir gündem d›fl› konuflma daha var; uygun görürseniz...
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Ayd›n)- O ayr› bir konu.
BAfiKAN- Peki, efendim. Siz nas›l uygun görürseniz.
Say›n ‹çiflleri Bakan› gündem d›fl› konuflmaya cevap verecekler.
Buyurun.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Ayd›n)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; K›rflehir Milletvekili Say›n Coflkun Gökalp'in gündem d›fl› konuflmas›na arz› cevap ediyorum.
Say›n Gökalp, ‹stanbul'da ve yurdun muhtelif yerlerinde yarg›s›z infazdan bahsettiler. Yarg›s›z infaz› düflünmek mümkün de€ildir de€erli arkadafllar. Esasen, polisimiz, jandarmam›z ve askerimiz, masum insanlar katledildi€i için, büyük bir mücadele içindedir; ‹stanbul'da olan hadiseler de ayn› flekildedir.
Geçen gün, Arzum Cafede cereyan eden olay›, bu kürsüden dile getirdim. Konu üzerinde önemle durdum, defaatle, ‹stanbul polisini ve ‹stanbul Valisini arad›m. Olay›n cereyan tarz› hakk›nda size, k›saca, tekrar bilgi arz edece€im.
Dikkat ediniz de€erli arkadafllar›m, Mersin'de de dün birtak›m hadiseler.cereyan etti. Dün, Mersin'de, polis, saatlerce bir evin etraf›nda bekledi; çünkü, onlar› sa€ olarak ele geçirmek istiyordu. Hedefimiz, sa€ olarak ele geçirmektir. Sa€ olarak ele geçirdi€imiz zaman, takip etti€imiz birtak›m faili meçhul cinayetler de ortaya ç›km›fl olmaktad›r. Dün, Mersin'de, 2 kifli -biri kad›n, biri erkek- maalesef öldürüldü. Neden; saatlerce direndiler, polis üzerine atefl açt›lar, daha sonra da, polis, mukabil atefl açt›. 1 kifli yaraland›. O yaral› kifli üzerinde hassasiyetle durduk. Yaral› kiflinin tedavisi için defaatle Valiye telefon ettim. Demek ki, biz, yaralanm›fl olsa da, onun ölmesini istemiyoruz, derhal ameliyata al›yoruz. Hatta, polis, asker ve jandarma, yaralanan teröriste, kanlar›n› vermek suretiyle yard›mda bulunmaktad›rlar. Onun için, yarg›s›z infaz› hiç düflünmek istemiyorum; ama, say›n arkadafl›m dile getirdi.
Geçen gün de dile getirilen Arzum Cafede cereyan eden hadiseyi burada aç›klamak istiyorum: 28 Eylül 1994 günü, ‹stanbul Emniyet Müdürlü€ü Terörle Mücadele fiube Müdürlü€üne ait 5426 nolu dahili telefona, kimli€i belirsiz bir kifli taraf›ndan yap›lan ihbarda, Befliktafl ‹lçesi Barbaros Bulvar› Y›ld›z Posta Caddesi No: 54' teki bir kafede, silahl› birkaç kiflinin bulundu€u belirtilmifltir. Bunun üzerine, polislerimiz oraya gitmifl -zaman›m dar oldu€u için isimlerini tekrar etmek istemiyorum, arkadafl›m ifade ettiler- 3 teröristi maalesef ölü olarak ele geçirmifllerdir.
Bana verilen müteaddit raporlarda, burada, teröristlerin atefl etti€i, polisler geldi€i zaman, kafede, sadece onlar›n kald›€› ve atefl açt›klar› belirtilmifltir. Polisler de, meflru müdafaa halinde silah kullanm›fllard›r.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Say›n Bakan, baflka yerlerde olabilir; ama, Befliktafl'taki olayda hiçbir atefl yoktu.
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyelim.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- De€erli arkadafllar›m, onun gibi daha birçok olay var; Sultanbeyli'de olan hadise ayn› flekildedir. Bak›n›z, dün Urfa Viranflehir'de bir polisimiz bu suretle flehit edilmifltir. Demek ki, güvenlik güçleri, durup dururken de€il, meflru müdafaa halinde atefl açmaktad›rlar.
Bak›n›z, geçen gün de burada ifade ettim, bu hadisenin ertesi günü, Küçüksu'da, polisler, saat 01.20'de taharri esnas›nda, 3 gençten flüphelenip, durdurmufllar ve kimlik sormak istemifllerdir. Kimliklerini kontrol ederken, polisler öldürülmüfltür. ‹flte, yarg›s›z infaz budur. Yoksa, güvenlik güçlerinin yarg›s›z infaz yapmas› düflünülemez. As›l olan, onlar›n sa€ olarak ele geçirilmesidir. Sa€ olarak ele geçirdi€imiz takdirde, faili meçhul cinayetleri de ortaya ç›karmaktay›z. Bu hususu bilhassa belirtmek istiyorum ve bu imkân› verdi€i için de, Say›n Gökalp'e teflekkürlerimi sunuyorum.
Yüce Meclisi sayg›yla selaml›yorum. (DYP ve SHP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Bakan.
BAfiKAN- Cumhuriyetin ilan›n›n 71 inci y›ldönümü nedeniyle, cumhuriyetimize yönelik sald›r›lar hakk›nda, ‹stanbul Milletvekil Say›n ‹brahim Gürsoy'un gündem d›fl› söz talebi vard›r. Gündem d›fl› ikinci konuflmay› yapmak üzere, Say›n Gürsoy'a söz veriyorum; buyurun Say›n Gürsoy.
Süreniz 5 dakikad›r.
‹BRAH‹M GÜRSOY (‹stanbul)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekili arkadafllar›m; cumhuriyetimizin kuruluflunun, di€er bir deyiflle, Türk Ulusunun aya€a kalk›fl›n›n 71 inci y›l›n› geride b›rak›yoruz.
Bu yetmifl y›l, cumhuriyeti ve demokrasiyi sindirmemiz için gerekli ortam› haz›rlayacak yerde, laik Türkiye Cumhuriyeti rejimi aleyhine, birtak›m olumsuzluklar›n alabildi€ine yafland›€› ve her geçen gün artt›€› bir dönem olmufltur.
Bu döneme iliflkin de€erlendirmelerimi sunmak üzere, gündem d›fl› söz alm›fl bulunuyorum. Bu vesileyle, Yüce Meclisi sayg›yla selaml›yorum.
Ülkemiz, son k›rk y›ld›r sa€ iktidarlar taraf›ndan yönetilmektedir.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- fiimdi?..
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Bu k›rk y›l, halk›m›z›n, nurlu ufuklar vaat edilerek kand›r›ld›€›; bilinçsiz ve programs›z borçlan›larak, yurdun, hergün a€›rlaflan bir borç yükünün alt›nda kald›€›; devlet kademelerinin, militanca bir tav›rla doldurulup, devletin iflleyemez hale getirildi€i; ulusun egemenlik haklar›n›n, tam ba€›ms›zl›k ülküsünün, ekonomik, siyasî ve kültürel aç›dan iflbirli€inden öte bir flekilde çi€nendi€i bir süreç olmufltur.
Yurdumuzu, Meclisteki ço€unlu€una dayanarak pervas›zca yönetenler, ulusun ve cumhuriyetin dayand›€› tüm temelleri çat›rdatm›fllard›r.
Hesaps›z borçlanma nedeniyle devletin s›rt›nda kamburlar oluflmufl; bunun sonucu olarak, siyasî egemenli€imiz dahi, birkaç kuvvetli devletin boyunduru€una girmifltir.
Sonuçta, bu yar› ba€›ml›l›k haliyle, yabanc› askerler, s›n›rlar›m›z içinde konuflland›r›lm›fl, üstün yetkilerle donat›lmaya dek var›lm›flt›r.
Yüce Atam›z " Ne kadar zengin ve müreffeh olursa olsun, istiklalden mahrum bir millet, uygarl›k ve insanl›k karfl›s›nda uflak olmaktan daha yüksek bir muameleye lay›k olamaz" demifltir.
Silahl› Kuvvetlerimizin yetki s›n›rlar› içinde böyle bir gücün varl›€›, ba€›ms›zl›k prensiplerimize ayk›r›d›r. Oysa, ulusal ç›karlar, 1950'den bu yana ayaklar alt›na al›nm›fl " siz isterseniz hilafeti getirirsiniz " diyen bir anlay›fl, her y›l, onlarca imam-hatip okulunu, Kur'an kursunu açm›fl; cumhuriyet ve laik rejim düflman› nesiller yetifltirilmifl; dinimiz ve kutsal ibadetlerimiz, içindeki din adam› maskeli baz› flarlatanlar taraf›ndan örgüt evi gibi kullan›ld›€› bir döneme imza atm›fllard›r.
AHMET REMZ‹ HAT‹P ( Konya )- Senin gibi flarlatanlar !
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyin arkadafllar.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Demokratik bir anlay›fl› halka dayatm›fllar, antilaik her hareketi desteklemifllerdir. Devamla, 12 Eylül uzant›s› ANAP ‹ktidarlar›, ayn› politikay› izlemifllerdir. On y›l boyunca, ülkemizde, irtica, tam anlam›yla siyasî bir ak›m haline getirilmifltir.
Türk Ulusu, bu dönemde, laik Türkiye Cumhuriyetinin Meclis Baflkanlar›n›n, Meclis çat›s› alt›nda verdikleri iftar ve sahur yemeklerine; laik Türkiye'nin Cumhurbaflkan› taraf›ndan Çankaya'da düzenlenen, ilahiler okutulan, toplu namazlar k›l›nan gecelere tan›k olmufltur.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Rahats›z m› etti sizi?
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Asla, beni, namaz asla rahats›z etmez...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Daha ne?!.
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyelim efendim.
‹BRAH‹M GÜRSOY ( Devamla)- Laik Türkiye Cumhuriyetinin Cumhurbaflkan›, tarafs›z bir yerde ilahi okutturamaz; bunu kabul et...
Türk vatan›n›n bölünmezli€i, sistemli bir flekilde, tart›fl›l›r hale getirilmifl, vatandafllar aras›na Kürt-Türk diye ay›r›m sokulmufltur.
Atatürk'ün ilke ve devrimleri çi€nenmifl, " ‹kinci cumhuriyet", "yeni Osmanl›c›l›k", "federasyon" ve "baflkanl›k sistemi" gibi kavramlarla, halk›n kafas›nda kavram kargaflas› yarat›lmaya ve gündem tayin edilmeye
B‹R‹NC‹ OTURUM
Aç›lma Saati: 15.00
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂT‹P ÜYELER: ‹brahim Halil ÇEL‹K (fianl›urfa), Cengiz ÜRETMEN (Manisa)
-----0-----
BAfiKAN- Türkiye Büyük Millet Meclisinin 25 inci Birleflimini aç›yorum.
II.-YOKLAMA
BAfiKAN- Ad okunmak suretiyle yoklama yap›lacakt›r; say›n milletvekillerinin, salonda bulunduklar›n› yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.
(Kayseri Milletvekili fiaban Bayrak'a kadar yoklama yap›ld›)
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, toplant› yetersay›m›z vard›r; çal›flmalar›m›za bafll›yoruz.
Gündeme geçmeden önce, gündem d›fl› söz istekleri vard›r; onlar› yerine getirece€im.
BAfiKAN- K›rflehir Milletvekili Say›n Coflkun Gökalp, son zamanlarda özellikle ‹stanbul'da yap›lan yarg›s›z infazlarla ilgili gündem d›fl› söz istemifltir.
Buyurun Say›n Gökalp.
Konuflma süreniz 5 dakikad›r, bu süreye riayet etmenizi rica ediyorum; çünkü, bugün yo€un bir çal›flma program›m›z var.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; önce, insan›n en temel hakk› olan yaflama hakk› gibi hayatî bir konuda, yaflama hakk› ellerinden al›nm›fl insanlar›m›zla ilgili olarak, bana, burada bu konuflma f›rsat›n› verdi€i için Say›n Baflkana teflekkür ediyorum.
Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; son aylarda, ülkemizde, özellikle ‹stanbul'da ve 1993 y›l›nda da, yurdun çeflitli yörelerinde (fianl›urfa'da, Bozova'da ve Ankara'da) yarg›s›z infazlar olmufltur. Bu konuyu, burada müteaddit defalar dile getirdim. Benim burada amac›m, ne k›ymetli ‹çiflleri Bakan›m›z›n ne de emniyet güçlerimizin, polislerimizin ve jandarmalar›m›z›n flevkini k›rmakt›r. Elbette, bir anarflik olay meydana geldi€inde, kamu düzeni bozuldu€unda, baflta polis ve jandarma olmak üzere, devletin emniyet güçleri, kamu nizam›n› tesis etmek zorundad›r ve bunu yapmakla da görevlidir. Kamu nizam› bu flekilde sa€lan›r. Herkesin istedi€i de budur.
Üzülerek belirteyim ki, son günlerde, ‹stanbul'da, güvenlik güçleri, bu görevlerini yerine getirirken, kantar›n topuzunu kaç›rd›€› inanc›nday›m. Evet, son günlerde, ‹stanbul'da yap›lan bu hareketler, kantar›n topuzunu iyice kaç›rm›flt›r. ‹nsanlar›m›z›n en temel hakk› olan yaflama hakk›, ellerinden al›nm›flt›r. Yaflama hakk›, insanlar›n en temel hakk›d›r. Yarg›lanma hakk›, her insan›m›z›n en temel hakk›d›r; ama, polislerle ve di€er ilgililerle sa€lanan bir operasyonda, ilgililer keyfili€e kaçarak, kolayc›l›€a kaçarak, o insanlar›, terörist diye, bulunduklar› yerde, bulunduklar› mahalde etkisiz hale getirmek için, yarg›s›z infaz yolunu seçmifllerdir. ‹flte, benim üzerinde durmak istedi€im konu budur.
Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; bak›n›z, 28.9.1994 günü, Befliktafl Arzum Kafeteryada, Elmas Yalç›n, Fuat Erdo€an ve ‹smet Erdo€an öldürülmüfllerdir. Yine, 10.10.1994 tarihinde, ‹stanbul Gaziosmanpafla'da, Sultançiftli€inde, Y›lmaz Uytun ve Güler Ceylan isimli yurttafllar›m›z, terörist muamelesi görerek öldürülmüfllerdir.
Bu insanlar, terörist olabilir, bunlar› burada savunmuyorum, savunacak yap›da da, karekterde de de€ilim, bunu da buradan, bir kez daha belirtmek istiyorum; ama, bu insanlar›n, rahatl›kla, sa€ olarak yakalanma imkânlar› vard›. Polis, keyfili€i seçti, kantar›n topuzunu kaç›rd› ve bu insanlar› orada imha etti.
HÜSEY‹N BALYALI (Bal›kesir)- Yan›nda m›yd›n?..
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Oradan, "yan›nda m›yd›n" demek kolay.
BAfiKAN- Siz konuflman›za devam ediniz Say›n Gökalp.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Gel, burada, bunun cevab›n› ver. O insanlar›n anas› var, babas› var, kardefli var. O insanlar da...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gökalp, lütfen cümlenizi ba€lar m›s›n›z; bak›n bugün yo€un bir program›m›z var, rica ediyorum.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- ...en az›ndan senin kadar, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin insanlar›.
HÜSEY‹N BALYALI (Bal›kesir)- Biz, tabutlar› Türk Bayra€›na sar›lanlar› her gün görüyoruz; onlar›n analar› a€lam›yor mu?
BAfiKAN- Say›n Gökalp, lütfen, bu konuda tart›flmaya girmeyelim. Cümlenizi bitirin. Sürenizi uzatmayaca€›m.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Senin akl›n, mant›€›n bu insanlar›, bu olaylar› anlamaya yetmiyor.
BAfiKAN- Say›n Gökalp, lütfen, cümlenizi tamamlar m›s›n›z.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Bitiriyorum.
HÜSEY‹N BALYALI (Bal›kesir)- Senden bunu beklemezdim.
COfiKUN GÖKALP (Devamla)- Evet, benden beklemelisin. Haks›zl›€a karfl› olan varsa, ben onun yan›nday›m. Bunu beklemek senin de hakk›n, benim de hakk›m. Burada 450 milletvekilinin de, haks›zl›€a karfl› olan›n yan›nda olmas› gerekti€ine inan›yorum; bunun için, benden bunu bekleyin.
Ben, sözümü fazla uzatmadan, yarg›s›z infaz oldu€una inand›€›m bu olayda, Say›n Bakandan, Hükümetten, Baflbakandan, Baflbakan Yard›mc›s›ndan, ‹nsan Haklar›ndan Sorumlu Devlet Bakan›ndan, Adalet Bakan›ndan, bu olaya kat›lan, yarg›s›z infazlar timinde görevli olan sorumlular hakk›nda yasal ifllemlerin bafllat›lmas›n› diliyor, Yüce Kurulu sayg›lar›mla selaml›yorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Gökalp.
Say›n Bakan, güneydo€u ile ilgili bir gündem d›fl› konuflma daha var; uygun görürseniz...
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Ayd›n)- O ayr› bir konu.
BAfiKAN- Peki, efendim. Siz nas›l uygun görürseniz.
Say›n ‹çiflleri Bakan› gündem d›fl› konuflmaya cevap verecekler.
Buyurun.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Ayd›n)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; K›rflehir Milletvekili Say›n Coflkun Gökalp'in gündem d›fl› konuflmas›na arz› cevap ediyorum.
Say›n Gökalp, ‹stanbul'da ve yurdun muhtelif yerlerinde yarg›s›z infazdan bahsettiler. Yarg›s›z infaz› düflünmek mümkün de€ildir de€erli arkadafllar. Esasen, polisimiz, jandarmam›z ve askerimiz, masum insanlar katledildi€i için, büyük bir mücadele içindedir; ‹stanbul'da olan hadiseler de ayn› flekildedir.
Geçen gün, Arzum Cafede cereyan eden olay›, bu kürsüden dile getirdim. Konu üzerinde önemle durdum, defaatle, ‹stanbul polisini ve ‹stanbul Valisini arad›m. Olay›n cereyan tarz› hakk›nda size, k›saca, tekrar bilgi arz edece€im.
Dikkat ediniz de€erli arkadafllar›m, Mersin'de de dün birtak›m hadiseler.cereyan etti. Dün, Mersin'de, polis, saatlerce bir evin etraf›nda bekledi; çünkü, onlar› sa€ olarak ele geçirmek istiyordu. Hedefimiz, sa€ olarak ele geçirmektir. Sa€ olarak ele geçirdi€imiz zaman, takip etti€imiz birtak›m faili meçhul cinayetler de ortaya ç›km›fl olmaktad›r. Dün, Mersin'de, 2 kifli -biri kad›n, biri erkek- maalesef öldürüldü. Neden; saatlerce direndiler, polis üzerine atefl açt›lar, daha sonra da, polis, mukabil atefl açt›. 1 kifli yaraland›. O yaral› kifli üzerinde hassasiyetle durduk. Yaral› kiflinin tedavisi için defaatle Valiye telefon ettim. Demek ki, biz, yaralanm›fl olsa da, onun ölmesini istemiyoruz, derhal ameliyata al›yoruz. Hatta, polis, asker ve jandarma, yaralanan teröriste, kanlar›n› vermek suretiyle yard›mda bulunmaktad›rlar. Onun için, yarg›s›z infaz› hiç düflünmek istemiyorum; ama, say›n arkadafl›m dile getirdi.
Geçen gün de dile getirilen Arzum Cafede cereyan eden hadiseyi burada aç›klamak istiyorum: 28 Eylül 1994 günü, ‹stanbul Emniyet Müdürlü€ü Terörle Mücadele fiube Müdürlü€üne ait 5426 nolu dahili telefona, kimli€i belirsiz bir kifli taraf›ndan yap›lan ihbarda, Befliktafl ‹lçesi Barbaros Bulvar› Y›ld›z Posta Caddesi No: 54' teki bir kafede, silahl› birkaç kiflinin bulundu€u belirtilmifltir. Bunun üzerine, polislerimiz oraya gitmifl -zaman›m dar oldu€u için isimlerini tekrar etmek istemiyorum, arkadafl›m ifade ettiler- 3 teröristi maalesef ölü olarak ele geçirmifllerdir.
Bana verilen müteaddit raporlarda, burada, teröristlerin atefl etti€i, polisler geldi€i zaman, kafede, sadece onlar›n kald›€› ve atefl açt›klar› belirtilmifltir. Polisler de, meflru müdafaa halinde silah kullanm›fllard›r.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Say›n Bakan, baflka yerlerde olabilir; ama, Befliktafl'taki olayda hiçbir atefl yoktu.
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyelim.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- De€erli arkadafllar›m, onun gibi daha birçok olay var; Sultanbeyli'de olan hadise ayn› flekildedir. Bak›n›z, dün Urfa Viranflehir'de bir polisimiz bu suretle flehit edilmifltir. Demek ki, güvenlik güçleri, durup dururken de€il, meflru müdafaa halinde atefl açmaktad›rlar.
Bak›n›z, geçen gün de burada ifade ettim, bu hadisenin ertesi günü, Küçüksu'da, polisler, saat 01.20'de taharri esnas›nda, 3 gençten flüphelenip, durdurmufllar ve kimlik sormak istemifllerdir. Kimliklerini kontrol ederken, polisler öldürülmüfltür. ‹flte, yarg›s›z infaz budur. Yoksa, güvenlik güçlerinin yarg›s›z infaz yapmas› düflünülemez. As›l olan, onlar›n sa€ olarak ele geçirilmesidir. Sa€ olarak ele geçirdi€imiz takdirde, faili meçhul cinayetleri de ortaya ç›karmaktay›z. Bu hususu bilhassa belirtmek istiyorum ve bu imkân› verdi€i için de, Say›n Gökalp'e teflekkürlerimi sunuyorum.
Yüce Meclisi sayg›yla selaml›yorum. (DYP ve SHP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Bakan.
BAfiKAN- Cumhuriyetin ilan›n›n 71 inci y›ldönümü nedeniyle, cumhuriyetimize yönelik sald›r›lar hakk›nda, ‹stanbul Milletvekil Say›n ‹brahim Gürsoy'un gündem d›fl› söz talebi vard›r. Gündem d›fl› ikinci konuflmay› yapmak üzere, Say›n Gürsoy'a söz veriyorum; buyurun Say›n Gürsoy.
Süreniz 5 dakikad›r.
‹BRAH‹M GÜRSOY (‹stanbul)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekili arkadafllar›m; cumhuriyetimizin kuruluflunun, di€er bir deyiflle, Türk Ulusunun aya€a kalk›fl›n›n 71 inci y›l›n› geride b›rak›yoruz.
Bu yetmifl y›l, cumhuriyeti ve demokrasiyi sindirmemiz için gerekli ortam› haz›rlayacak yerde, laik Türkiye Cumhuriyeti rejimi aleyhine, birtak›m olumsuzluklar›n alabildi€ine yafland›€› ve her geçen gün artt›€› bir dönem olmufltur.
Bu döneme iliflkin de€erlendirmelerimi sunmak üzere, gündem d›fl› söz alm›fl bulunuyorum. Bu vesileyle, Yüce Meclisi sayg›yla selaml›yorum.
Ülkemiz, son k›rk y›ld›r sa€ iktidarlar taraf›ndan yönetilmektedir.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- fiimdi?..
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Bu k›rk y›l, halk›m›z›n, nurlu ufuklar vaat edilerek kand›r›ld›€›; bilinçsiz ve programs›z borçlan›larak, yurdun, hergün a€›rlaflan bir borç yükünün alt›nda kald›€›; devlet kademelerinin, militanca bir tav›rla doldurulup, devletin iflleyemez hale getirildi€i; ulusun egemenlik haklar›n›n, tam ba€›ms›zl›k ülküsünün, ekonomik, siyasî ve kültürel aç›dan iflbirli€inden öte bir flekilde çi€nendi€i bir süreç olmufltur.
Yurdumuzu, Meclisteki ço€unlu€una dayanarak pervas›zca yönetenler, ulusun ve cumhuriyetin dayand›€› tüm temelleri çat›rdatm›fllard›r.
Hesaps›z borçlanma nedeniyle devletin s›rt›nda kamburlar oluflmufl; bunun sonucu olarak, siyasî egemenli€imiz dahi, birkaç kuvvetli devletin boyunduru€una girmifltir.
Sonuçta, bu yar› ba€›ml›l›k haliyle, yabanc› askerler, s›n›rlar›m›z içinde konuflland›r›lm›fl, üstün yetkilerle donat›lmaya dek var›lm›flt›r.
Yüce Atam›z " Ne kadar zengin ve müreffeh olursa olsun, istiklalden mahrum bir millet, uygarl›k ve insanl›k karfl›s›nda uflak olmaktan daha yüksek bir muameleye lay›k olamaz" demifltir.
Silahl› Kuvvetlerimizin yetki s›n›rlar› içinde böyle bir gücün varl›€›, ba€›ms›zl›k prensiplerimize ayk›r›d›r. Oysa, ulusal ç›karlar, 1950'den bu yana ayaklar alt›na al›nm›fl " siz isterseniz hilafeti getirirsiniz " diyen bir anlay›fl, her y›l, onlarca imam-hatip okulunu, Kur'an kursunu açm›fl; cumhuriyet ve laik rejim düflman› nesiller yetifltirilmifl; dinimiz ve kutsal ibadetlerimiz, içindeki din adam› maskeli baz› flarlatanlar taraf›ndan örgüt evi gibi kullan›ld›€› bir döneme imza atm›fllard›r.
AHMET REMZ‹ HAT‹P ( Konya )- Senin gibi flarlatanlar !
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyin arkadafllar.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Demokratik bir anlay›fl› halka dayatm›fllar, antilaik her hareketi desteklemifllerdir. Devamla, 12 Eylül uzant›s› ANAP ‹ktidarlar›, ayn› politikay› izlemifllerdir. On y›l boyunca, ülkemizde, irtica, tam anlam›yla siyasî bir ak›m haline getirilmifltir.
Türk Ulusu, bu dönemde, laik Türkiye Cumhuriyetinin Meclis Baflkanlar›n›n, Meclis çat›s› alt›nda verdikleri iftar ve sahur yemeklerine; laik Türkiye'nin Cumhurbaflkan› taraf›ndan Çankaya'da düzenlenen, ilahiler okutulan, toplu namazlar k›l›nan gecelere tan›k olmufltur.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Rahats›z m› etti sizi?
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Asla, beni, namaz asla rahats›z etmez...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Daha ne?!.
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyelim efendim.
‹BRAH‹M GÜRSOY ( Devamla)- Laik Türkiye Cumhuriyetinin Cumhurbaflkan›, tarafs›z bir yerde ilahi okutturamaz; bunu kabul et...
Türk vatan›n›n bölünmezli€i, sistemli bir flekilde, tart›fl›l›r hale getirilmifl, vatandafllar aras›na Kürt-Türk diye ay›r›m sokulmufltur.
Atatürk'ün ilke ve devrimleri çi€nenmifl, " ‹kinci cumhuriyet", "yeni Osmanl›c›l›k", "federasyon" ve "baflkanl›k sistemi" gibi kavramlarla, halk›n kafas›nda kavram kargaflas› yarat›lmaya ve gündem tayin edilmeye çal›fl›lm›flt›r.
Demokratikleflmeden e€itime, enflasyondan teröre, K‹T'lerden özel TV ve radyo kanallar›na kadar ...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gürsoy, lütfen, cümlenizi ba€lar m›s›n›z...
Buyurun efendim.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- ...her alanda baflars›zl›k bata€›na saplananlar, bu kafalar›yla, ileri sürdükleri düflüncelerle ülkeyi düzlü€e ç›karamazlar.
ANAP ‹ktidarlar› döneminde Ayd›nlar Oca€›na devlet imkânlar› sa€lanm›fl, Ayd›nlar Oca€›, ülkemizde, laikli€e ve Atakürkçülü€e karfl› ifllevler yüklenmifl ve Türkiye'de, âdeta, ‹spanya faflist rejimi için ideoloji üretme ifllevi gören Opus Dei'nin rolünü üslenmifltir. Üniversiteler, TRT, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu gibi, toplumun kültürel geliflimini belirleyen bu önemli kurumlar, birbiri ard›na, bu derne€in denetimi alt›na verilmifltir. Bu uygulama, ülkenin ve halk›n nereye götürülmek istendi€inin aç›k göstergesidir.
"Türk-‹slam Sentezi" ad› alt›nda, kafatasç›l›€a ve ümmet anlay›fl›na dayal› bir zihniyetle, Atatürk ulusçulu€u yok edilmeye çal›fl›lm›flt›r.
Sonuç olarak, ortadad›r ki, ANAP ‹ktidar›, ülkenin bütünlü€ü, Atakürkçülük, laiklik ve cumhuriyet aleyhtar› hareketin bafl sorumlular›ndand›r.
Bu Koalisyon ‹ktidarlar› döneminde de, gericili€e verilen primlerde hiçbir azalma olmam›flt›r; cumhurbaflkanlar›ndan baflbakana, bakanlara kadar, devletin en yetkili a€›zlar›, meydanlarda, halk›m›z›n dinî duygular›n› siyasete alet etmekten çekinmemifllerdir. Bu dönemde, Din fiûras› yap›lm›fl; Cumhurbaflkan›, Baflbakan bu toplant›lar›n konu€u olmufltur ve Cumhurbaflkan›, bu toplant›da, devletin dinin emrinde oldu€unu söyleyerek, cumhuriyetimize kastetmek isteyenleri, irtica› cesaretlendirmifllerdir.
BAHADD‹N ELÇ‹ (Bayburt)- Bölücülük yap›yorsun, böldürtmeyece€iz...
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; yine hepinizin bildi€i gibi, Parlamentoda, genel ideolojik çerçevesi fleriat üzerine yap›lanm›fl bir parti bulunmaktad›r. Görünen odur ki, amaçlar›, dinî duygular› ve kutsal olan de€erleri kullanarak siyasî iktidara ulaflmakt›r. Bu parti yetkilileri, bir taraftan "demokraside yasak yoktur" diyerek, çokseslilik ve konuflma özgürlü€ü bahaneleriyle, her f›rsatta, Türkiye Cumhuriyetinin temel ilklerine pervas›zca sald›rmakta, hatta Mustafa Kemal Atatürk'e dil uzatabilmektedirler.
CENG‹Z BULUT (‹zmir)- Vard›r.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Demokrasiden ve özgürlüklerden bu kadar iyi yararlananlara sormak istiyorum...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gürsoy, lütfen cümlenizi tamamlar m›s›n›z efendim. Bak›n, size ek süre verdim... Rica ediyorum...
ÖMER EK‹NC‹ (Ankara)- Halk sizi paspas etti, paspas.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Demokrasiden ve özgürlüklerden bu kadar iyi yararlananlara sormak istiyorum: Sizin kurmak istedi€iniz rejimde demokrasi ve özgürlüklerin yeri var m›d›r? ‹rtica› her hareketiyle sürükleyip halk› k›flk›rtanlar, her vesileyle, ülkenin birli€inden, ulusun bütünlü€ünden bahsederek, gerçek amaçlar›n› gizlemektedirler. Oysa, her yeni icraatlar›, gerçek yüzlerini ve gerçek gayelerini ortaya koymaktad›r.
Partinin yöneticilerinden biri, bu yüce çat› alt›nda, Türkiye Cumhuriyetine karfl› ‹ran'›, hatta cumhuriyet ve laiklik aleyhtar› katil ve terörist bir örgütü, bu kürsüden müdafaa edebilmektedir; bu çat› alt›nda, iktidarlar›n›n kanl› m›, kans›z m› olaca€› tart›flmas›n› yapmakta, "kap›lar› çalarak de€il, k›rarak girece€iz" tehditlerini de savurmaktad›r.
BAHADD‹N ELÇ‹ (Bayburt)- Kap› aç›k, aç›k.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Kap› aç›kt›r; isteyen ‹ran'a gider, ‹steyen Suudi Arabistan'a.
AHMET DER‹N (Kütahya)- Siz de Rusya'ya gidin.
ÖMER EK‹NC‹ (Ankara)-Ermenistan da var, Ermenistan da...
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- E€er burada kalmak niyetindeyseniz, flerefle, Atatürk ilkeleri do€rultusunda Türk Ulusu için çal›flacaks›n›z.
Parti baflkan›n›n bizzat kendisi, "radikalleri dizginlemekte zorlan›yorum" fleklinde tabirler kullanarak, halka gözda€› vermekte ve Anayasadan laiklik ilkesini ç›karma talebini tehditle ortaya koymaktad›r.
BAHADD‹N ELÇ‹ (Bayburt)- Ne demokrat olabiliyorsunuz, ne laik...
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Bütün bu davran›fllar›n üzerine, parti baflkan›n›n kar›s› ve k›z›, bir panelde, "‹slam cumhuriyeti kurulana dek cihat farzd›r" ifadesini kullanmaktan çekinmemifltir.
ÖMER EK‹NC‹ (Ankara)- Say›n Baflkan, 15 dakika oldu; niçin, elinizle "ne yapay›m" fleklinde iflaret ediyorsunuz?
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Bir noktay› aç›kl›€a kavufltural›m: ‹slam, kimsenin tekelinde de€ildir.
BAHADD‹N ELÇ‹ (Bayburt)- Kurban ol ‹slama.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Ne H›ristiyanl›ktaki gibi bir ruhbanl›k s›n›f› vard›r ne de buna benzer bir kurum. Birtak›m kiflilerin ruhban rolüne soyunup, itibar ve destek elde etme çabas› mazeret olamaz...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gürsoy, lütfen... Size 3 dakika ek süre verdim. Lütfen, sizden rica ediyorum...
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Bitiriyorum efendim.
BAfiKAN- Efendim, son cümlenizi söyler misiniz... ‹tiraz ediyorlar. Sizden rica ediyorum... Siz, ‹dare Amirisiniz efendim.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Tamam efendim.
BAfiKAN- Lütfen, son cümlenizi söyleyiniz.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Din, kul ile Allah aras›ndad›r. Kimin daha iyi Müslüman oldu€una da, kimin cennete gidece€ine de, birtak›m kifliler karar veremez. ‹yi Müslümanlar› kendileri belirleyip, di€er kesimleri fler cephesi gösterenler, sanmas›nlar ki, kullar› kand›rd›klar› gibi Allah› da kand›rabileceklerdir.
Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; bu u€rafl içerisinde olanlar bilmelidir ki, Türkiye Cumhuriyeti, bir Atatürk gerçe€i üzerinde kurulmufltur. Atatürk’ü sevin sevmeyin; kabul etmek zorundas›n›z ki, Atatürk, flu an sahip oldu€unuz tüm özgürlükleri -buna, inanç ve ibadet özgürlü€ü de dahil- borçlu oldu€unuz kiflidir.(Alk›fllar)
Herkesin Amerikan ve ‹ngiliz mandas›...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gürsoy, size süre vermiyorum; lütfen, son cümlenizi söyleyiniz...
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Tamam efendim.
BAfiKAN- Hay›r; olmaz efendim; son cümlenizi söyleyin ve inin. Sizden rica ediyorum...
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Tamam, ba€l›yorum.
BAfiKAN- Bak›n, son cümlenizi söyleyiniz; baflka cümleye müsaade etmiyorum. Lütfen, rica ediyorum... Say›n Gürsoy, siz bir ‹dare Amirisiniz, bu Meclise düzeni siz getireceksiniz.
‹BRAH‹M GÜRSOY (Devamla)- Tamam Say›n Baflkan, ba€l›yorum.
Say›n Baflkan, de€erli üyeler; Türkiye Büyük Millet Meclisinden, baz› iç ve d›fl karanl›k gruplara göz k›rpanlar, sanmas›nlar ki, bu millet uyumaktad›r. Din tacirli€i yaparak ülkeyi parçalamak isteyenlere, Türkiye Cumhuriyeti rejimini de€ifltirme ütopyas› güdenlere, Mustafa Kemal Atatürk’ün kurdu€u Mecliste yer yoktur.
Türk Ulusu, insanlar›n kafas›na ümmet anlay›fl›n› sokup cihat ad› alt›nda kendi kardefllerinin kan›n› dökmek isteyenlere karfl›, gerekirse bir Kurtulufl Savafl› daha verecektir.
Atatürk’ün de€erlerini savunma mücadelesi vermeye çal›flan bir milletvekili olarak, Büyük Atatürk’ün kurdu€u demokratik ve laik cumhuriyetimizin Misak›millî ruhuyla korunmas›nda, tüm Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerini göreve ve sorumluluklar›n› yüklenerek özverili ve dikkatli olmaya davet ediyorum.
Bu duygularla hepinize sayg›lar›m› sunuyorum. (SHP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Gürsoy.
Say›n milletvekilleri, bu kürsüye ç›kan arkadafl›m›z›n, kendi vicdanî sorumlulu€u içerisinde, bu kürsüyü kullanmas› laz›m. (RP s›ralar›ndan alk›fllar [!] )
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, üçüncü gündem d›fl› söz istemi Say›n Yücel Seçkiner’e aittir ve Say›n Seçkiner, Güneydo€u Anadolu Bölgesinin sorunlar›yla ilgili olarak söz istemifltir; kendisine söz veriyorum.
Buyurun Say›n Seçkiner.
ÖMER EK‹NC‹ (Ankara)- Say›n Baflkan, sizi adil olmaya davet ediyorum ve Meclisin huzurunda k›n›yorum; 15 dakikay› aflt›...
BAfiKAN- Efendim, arkadafl›m›z süresini aflt›; her defas›nda da sözünü kestim, sözünü tamamlamas› için ek süre de veriyorum; fakat ne yapal›m... (RP s›ralar›ndan gürültüler)
Lütfen oturur musunuz... Herkes, burada bir iki dakika fazla konufluyor.
Buyurun efendim; süreniz 5 dakika. Rica ediyorum, süreye riayet edin. Siz Baflkanl›k Divan› üyelerisiniz; siz böyle yaparsan›z, bu Mecliste hiç kimse ‹çtüzü€e uymaz. Rica ediyorum...
Sizin sürenizi yeniden bafllat›yorum efendim.
Buyurun Say›n Seçkiner.
YÜCEL SEÇK‹NER (Ankara)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; fi›rnak olaylar›yla ilgili söz alm›fl bulunuyorum; hepinizi sayg›yla selamlar›m.
De€erli arkadafllar›m, ara seçim tarihi tespit edildikten sonra, fi›rnak Valisi hakk›nda, fi›rnak’taki il ve ilçe yönetimlerinden baz› flikâyetler gelmeye bafllam›flt›.
Bu s›rada, fi›rnak’› ziyaret eden Genel Baflkan Yard›mc›m›z Say›n Cem Kozlu, Valiyi de ziyaret ediyorlar. Say›n Valiyle konuflurken, Vali aynen flu cümleyi söylüyor: “Say›n Kozlu, fi›rnak’ta iki parti var; bir tanesi, terör partisi PKK, di€eri de devlet partisi.” Cem Kozlu, birdenbire “do€ru mu söylüyorsunuz Say›n valim” diyor; “evet, do€ru söylüyorum” diyor.
Aradan iki üç gün geçiyor; fi›rnak’tan baz› arkadafllar, bize “efendim, belediye baflkanlar› üzerinde büyük bask› var; belediye baflkanlar› Do€ru Yol Partisine geçecekler” diye, flikâyete geliyorlar. Bunlar ANAP’l› m› diyoruz, “yok efendim, bütün belediyelerde bask›lar var” diyorlar.
Üç gün sonra bak›yoruz; ANAP’l› fi›rnak Belediye Baflkan› Do€ru Yol'a, Cizre Belediye Baflkan› Milliyetçi Hareket Partisinden Do€ru Yol’a, Uludere Belediye Baflkan› Sosyaldemokrat Halkç› Partiden Do€ru Yol'a, Güçlükonak Belediye Baflkan› Anavatan Partisinden Do€ru Yol'a, ‹dil Belediye Baflkan› Anavatan Partisinden Do€ru Yol'a, Kumçat› Belediye Baflkan› Anavatan Partisinden Do€ru Yol'a, Uzungeçit Belediye Baflkan› Sosyaldemokrat Halkç› Partiden Do€ru Yol Partisine geçiyor. Bu, 7 belediye baflkan› birden, toptan Do€ru Yol Partisine geçiyor.
Yine arkas›ndan, bizim ‹l Baflkan›m›z geliyor “efendim, bunlar geçtiler; ama, pazarl›kla geçtiler, para gönderilecek” diyor. Bir bak›yoruz, ‹çiflleri Bakanl›€›ndan 20 milyar lira, bu belediyelere gidiyor. Durup dururken bu para neden gitti?!
LÜTFÜ ESENGÜN (Erzurum)- Seçim var.
YÜCEL SEÇK‹NER (Devamla)- Bundan sonra, biz, 35 milletvekili arkadafl›m›zla beraber, Say›n Mehmet Keçeciler’in baflkanl›€›nda, ‹çiflleri Bakan›m›z› ziyaret ettik ve Vali hakk›nda böyle fleyler duyuyoruz, partizanca hareket ediyor, lütfen, bu olaya el koyun dedik. Say›n ‹çiflleri Bakan›m›z, "ben hemen müfettifl gönderece€im, tahkikat yapt›raca€›m" dedi.
O s›rada, Say›n Genel Baflkan›m›z bizi görevlendirdi ve Köyiflleri eski Bakan›m›z ‹lker Tuncay ve Antalya Milletvekilimiz Hasan Çak›r'la beraber, fi›rnak'a, Say›n Valiyi ziyarete gittik.
Gitmeden iki gün evvel, Say›n Valiye telefon ettim ve Say›n Valim, orada huzur sa€land›, bu huzuru bozmayal›m; biz geliyoruz, adaylar›m›z› da getiriyoruz; flu cümleniz için "yanl›fl anlafl›ld›" veya "söylemedim" diye bir fley söyleyin, biz de kamuoyuna bunu aç›klayal›m dedim. Vali "peki" dedi.
Biz, buradan fi›rnak'a gittik. fi›rnak'ta Valili€e girerken, 100 metre kala arkadafllar›ma dedim ki, inflallah bu ifli tatl›ya ba€lar›z. Hakikaten iftihar ettim; Cizre'de otelde kald›m, gece 11.00'de de Cizre sokaklar›nda kendi bafl›ma gezebildim. fiu sakinli€i sa€lar›z, Say›n Valim de bize bunu sa€lar inflallah diye, girdik, oturduk. Say›n Valim, defterini açt›, bize, Hükümet Program›n› okumaya bafllad›; bir ara, "sizin zaman›n›zda e€itim düzgün olsayd›, PKK bu memlekette olmazd›" dedi. Sen burada devleti mi temsil ediyorsun, Hükümetin propagandas›n› m› yap›yorsun Say›n Valim der demez, "bana hakaret ediyorsunuz" dedi.
DEVLET BAKANI NECMETT‹N CEVHER‹ (fianl›urfa)- Devleti temsil ediyor.
YÜCEL SEÇK‹NER (Devamla)- Biz Anavatan Partisi olarak, devletin terörle mücadelesini, vazgeçilmez, devredilmez bir hak olarak gördü€ümüzü, bunun, devletin bir sorumlulu€u ve vatandafla karfl› bir görevi oldu€unu her vesileyle ifade ettik; baflta güvenlik görevlilerimiz olmak üzere, bölgede görev yapan bütün devlet memurlar›m›za, bugüne kadar, her türlü deste€i verdik ve vermeye de devam edece€iz.
Bu temel görüflümüzün ve anlay›fl›m›z›n gere€i olarak, zaten büyük zorluklar içerisinde çal›flan memurlar›m›z›n partizanca bask›larla rahats›z edilmemesi ve ço€ulcu demokrasinin gere€inin eksiksiz yerine getirilmesinin, bu ilimizde daha da büyük önem tafl›d›€›n›n idraki içerisindeyiz; fakat, Say›n Valimiz -ben bilseydim, yakas›na Do€ru Yol Partisi rozetini takar gelirdim- o vaziyette, partizanca hareket ediyor.
fiimdi, Say›n ‹çiflleri Bakan›m›zdan flu sorular› sormak istiyorum:
1- Say›n fi›rnak Valisi "burada iki parti var; biri terör partisi PKK, ikincisi devletin partisi" demifl midir? Bize bunun cevab›n› vermediler.
2- Anavatan Partili, 4, Sosyaldemokrat Halkç› Partili 2, Milliyetçi Hareket Partili 1 belediye baflkan›, ne flartlarla Do€ru Yol Partisine girmifltir?
3- Do€ru Yol Partisine geçen bu 7 belediye baflkan›na, geçifllerinden üç gün sonra 20 milyar lira gönderilmifl midir?
4.- Kömür ocaklar›nda çal›flacak 1 700 iflçi, hangi flartlarla bu ifle al›nacakt›r?
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Seçkiner, ek süre veriyorum; lütfen, cümlenizi ba€lar m›s›n›z efendim.
YÜCEL SEÇK‹NER (Devamla)- Peki.
5.- fi›rnakta görevli 7 200 korucuya, el alt›ndan, halka bask› yapt›r›l›p yapt›r›lmad›€›?
6.- Say›n fi›rnak Valisi, son konuflmas›nda, bize, "siz e€itimde baflar›l› olsayd›n›z, PKK bu memlekete gelmezdi" demekle, sanki Do€ru Yol Partisinin bir temsilcisi gibi konuflmufltur; bu flekilde konuflmas› do€ru mudur?
Biz ayr›ld›ktan sonra, Hürriyet Gazetesinde, "fi›rnak Valisi, vekilleri azarlad›" diye bir yaz› ç›kt›. ‹çiflleri Bakan› olarak, Say›n Vekilimiz olarak... Milletvekilini azarlamad›, azarlayamaz da...
BAfiKAN- Genel Kurula hitap eder misiniz Say›n Seçkiner. Bakana bakmay›n, Genel Kurula bak›n.(ANAP s›ralar›ndan gürültüler)
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Ne biçim adams›n!
CENG‹Z BULUT (‹zmir)- Oraya bakar, buraya bakar; sana ne?!
BAfiKAN- Olur mu can›m!.. Genel Kurula hitap edilir.
Lütfen Genel Kurula hitap eder misiniz.
YÜCEL SEÇK‹NER (Devamla)- Say›n Vali, bizi azarlamad›; biz ç›kt›ktan sonra bunu propaganda vesilesi yapacak... (ANAP s›ralar›ndan gürültüler)
BAfiKAN- Genel Kurula hitap edilir diyorum.
H. FECR‹ ALPASLAN (A€r›)- Kuklas›n sen... Ay›p, ay›p!..
BAfiKAN- Sen ne ba€›r›yorsun, ne ba€›r›yorsun!.. Oturur musun yerine.
H. FECR‹ ALPASLAN (A€r›)- Konuflma be!..
BAfiKAN- Say›n Seçkiner, lütfen Genel Kurula hitap eder misiniz.
H. FECR‹ ALPASLAN (A€r›)- Ay›p!.. Yeter!.. Sen, yüzkaras›s›n, yüzkaras›!.. Ay›p, ay›p!..
BAfiKAN- O söyledi€in sözlerin mahkemede hesab›n› soraca€›m. Sen dur flimdi, hiç merak etme, soraca€›m mahkemede.
YÜCEL SEÇK‹NER (Devamla)- Say›n Vali, bizi azarlamad›; ama, bunu propaganda vesilesi yapacak. Yücel Seçkiner'i azarlayacak insan, daha anas›ndan do€mam›flt›r.
Ben, buradan Yüksek Seçim Kuruluna ihbar ediyorum: Bu Valiyle seçim yap›lmaz; yap›ld›€› takdirde, fi›rnak, ‹dil, Cizre çok büyük hadiselere gebedir. Do€acak hadiselerden, baflta Hükümet, ‹çiflleri Bakan› ve Valinin sorumlu tutulmas›n› arz edece€im.
Sayg›lar›mla. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Seçkiner.
Say›n Bakan, cevap verecek misiniz efendim?
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Ayd›n)- Evet.
BAfiKAN- Gündem d›fl› konuflmaya ‹çiflleri Bakan› cevap verecektir.
Buyurun.
YAfiAR ERYILMAZ (A€r›)- Yapaca€›z edece€iz demeyin, lütfen, somut bir fleyler söyleyin.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Ayd›n)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; Ankara Milletvekili Say›n Yücel Seçkiner arkadafl›m, burada -günlerden beri konu yap›lmak istenen- fi›rnak Valisi konusunu tekrar gündeme getirdiler.
Ben daha önce de söyledim. fi›rnak Valisi hakk›nda, Anavatan Partili 31 arkadafl›m bana flikâyette bulundular; ben de kendilerine, hiçbir valinin, hiçbir yöneticinin partizanl›k yapamayaca€›n› beyan ettim.
SELÇUK MARUFLU (‹stanbul)- Yaparsa?!
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Bu karar›mda da yine devam ediyorum.
Tabiat›yla, ortaya bir iddia at›lm›flt›r. Daha evvel arkadafllar›m fi›rnak Valisine gitmifller ve fi›rnak Valisi kendilerine, "bir tarafta PKK var, bir tarafta devletin partisi var" demifl; iddia bu. Ben de kendisiyle görüfltüm ve kast›n neydi; bir baflka parti miydi, benim Partim miydi, ‹ktidar Partisi miydi diye sordum. Kendileri de, "efendim, ben o kadar çocuk muyum; otuzalt› senelik memurum; Anavatan Partisi dönemlerinde de, Tunceli, Samsun, Kahramanmarafl ve Ordu Emniyet Müdürlü€ü görevlerini yapt›m; merkezde de görevler ald›m" dedi...
YÜCEL SEÇK‹NER (Ankara)- Do€ru Yol Partisinden de aday oldu.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Evet; Do€ru Yol Partisinden aday olanlar›n da, bugün sizin partinizden aday olanlar›n da -kaymakam veyahut idareci- görevlerini, bizzat imzalayarak iade ettim ve halen bunlar görevleri bafl›ndad›r. (DYP s›ralar›ndan alk›fllar) Yani, kanun neyi emrediyorsa, onu yap›yorum; yani, kifli, adayl›€›n› koydu€u ve kaybetti€i takdirde, kanun gere€ince, onu görevine iade edeceksiniz; çünkü, kanun bunu emrediyor.
Bugün görevlerinin bafl›nda olan ve daha evvel adayl›k müracaat›nda bulunup da aday olmufl birçok vali vard›r. Bunlar, sizin döneminizde aday olmufl ve halen görevlerinin bafl›ndad›rlar. Demek ki, kiflinin aday olmas›, onun memuriyet yapmas›na mani de€il; bilakis, kanun, onu eski görevine iade edilmesini emretmektedir.
fiimdi, bak›n›z, Vali, oraya gitmifl -hep helikopterle dolafl›l›yor orada- "ben, PKK ile mücadelemde karayolunu tercih edece€im" diyor. Gece-gündüz karayolunu takip etmek suretiyle gezen bir valimiz...
H. FECR‹ ALPASLAN (A€r›)- Mustafa Malay, yaya gidiyordu, karayoluyla de€il, helikopterle de€il Say›n Bakan, halk içinde geziyordu; onun zaman›nda fi›rnakta güvenlik teessüs etmiflti...
BAfiKAN- Say›n Alpaslan, lütfen müdahale etmeyin. Say›n Alpaslan, lütfen susar m›s›n›z... Lütfen susar m›s›n›z...
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Say›n arkadafl›m, Mustafa Malay'› niye ortaya koyuyorsunuz? Görev ifa eden bütün devlet memurlar›na ben minnettar›m.
H. FECR‹ ALPASLAN (A€r›)- Evet; yani, güvenli€i, helikopterden yere o indirmedi.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Arkadafl›m, Mustafa Malay'a karfl› ne zaman benim a€z›mdan ters bir ses iflittiniz ki, bu flekilde, burada, yerinizden sesleniyorsunuz?! Elbette ben, konu, fi›rnak Valisi Kâmil Acun oldu€u için, Kâmil Acundan bahsediyorum.
H. FECR‹ ALPASLAN (A€r›)- Say›n Bakan, Kâmil Acun zaman›nda düzelmedi ifller, Mustafa Malay zaman›nda düzeldi.
BAfiKAN- Lütfen, yerinizden müdahale etmeyin...
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Geliniz, lütfen siz konuflunuz; ben ineyim...
HAL‹L ‹BRAH‹M ÖZSOY (Afyon)- ‹yi olur.
H. FECR‹ ALPASLAN (A€r›)- Zaten hep sizi dinliyoruz.
BAfiKAN- Efendim, müdahale etmeyin lütfen; rica ediyorum...
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Sevgili arkadafl›m, beni her gün dinleyeceksiniz; neden: Terör sebebiyle geliyorsunuz, konufluyorsunuz; ‹çiflleri Bakan›-Vali meselesiyle geliyorsunuz, konufluyorsunuz; cevap vermeyeyim mi? Cevap vermemek, acaba iyi bir fley olur mu; itibar etmezlik olmaz m›? Onun için, her meselede geliyorum, görüyorsunuz; ne zaman gündem d›fl› bir konuflma var, koflup geliyorum, ne zaman sözlü sorular var, beni burada görüyorsunuz... Sizin de€erli arkadafllar›n›z bana kaç defa söyledi, "size minnettar›z, geliyorsunuz, de€er veriyorsunuz" diye. Elbette, ben, bu Meclisin içinden ç›kan bakan›n›z olarak, gelece€im, cevap verece€im. Dile getirmezseniz, cevap vermem; dile getirdiniz, cevap veriyorum.
fiimdi, Kâmil Acun diyor ki, "bir tarafta PKK, bir tarafta devlet; ben, devletin partisiyim; yani, ben, parti marti dinlemem, benim hedefim PKK bir tarafta, bir tarafta devlet." Demiyor, hükümetin partisi veyahut flu bu...
BAHADD‹N ELÇ‹ (Bayburt)- Devletin partisi SHP!..
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- ...kas›t bu; ama, sizin içinizde bir ac› var, baz› belediye reisleriniz Do€ru Yol Partisine geçmifl. Öyle kolaysa valinin iflaretiyle partiden partiye insan geçirmek, o zaman, siz, flimdi muhalefet s›ralar›nda olmazd›n›z. Bunu yapm›fls›n›zd›r zaman›nda; ama, partizanl›k... (ANAP s›ralar›ndan gürültüler)
H. FECR‹ ALPASLAN (A€r›)- Ay›p, ay›p!..
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Bak›n›z, size söyleyeyim: Partizanl›k, hiçbir iktidara yaramam›flt›r.
FEYZ‹ ‹fiBAfiARAN (‹stanbul)- ‹spat et!.. ispat et!..
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Ben, Ayd›n'da, 1987 ve 1991 seçimlerine kat›ld›m; oradan size birtak›m örnekler verebilirim; ama, de€erli arkadafllar›m, hiçbir surette, gelip de istismar etmek istemedim; nihayet, millet bunlara dersini verir dedim; millet dersini verdi; hadise bu. (DYP s›ralar›ndan "Bravo" sesleri, alk›fllar)
fiimdi, bak›n›z, meseleyi kayd›rmayal›m. Diyorsunuz ki burada, "birtak›m yard›mlar gitti."
AL‹ KEMAL BAfiARAN (Trabzon)- Say›n Bakan, bir belediye baflkan› olsa, do€ru; bütün belediye baflkanlar› gidiyor.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Bak›n›z, ortada seçimler yokken, ben, bakan arkadafllar›mla birlikte, devletin müsteflarlar›yla, genel müdürleriyle, 4 Mart 1994 tarihinde Batman'a gittim. Batman'da, seçimlerin teminat›, seçimlerin muntazam bir flekilde cereyan etmesi ve di€er yandan, ekonomik yat›r›mlar›n orada ele al›nmas› için müzakereler yapt›k. Ondan sonra, bu toplant›y›, 10 A€ustos 1994 tarihinde tekrarlad›k, 4 Temmuz 1994 tarihinde de yine Batman'da tekrarlad›k.
Burada terör yavafl yavafl çekiliyor, alanlar tutuluyor, bu alanlara ekonomik ve sosyal kalk›nmay› götürmektir hedefimiz. Onun için, bak›n›z, tasarruf maksad›yla, yat›r›mlar yurt sath›nda durdurulmufl; ama, biz, burada yat›r›mlar›n aç›lmas› gerekti€ini gördük ve ifade ettik. Ondan sonra, Say›n Baflbakan›n ve Devlet Bakan› Say›n Necmettin Cevheri'nin baflkanl›€›nda toplant›lar yapt›k. Acil Destek Fonunu uygulamaya koyduk ve bölgede, 2 trilyon 500 milyar 162 milyon liral›k yat›r›mlar› açt›k. Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›€›, Sa€l›k Bakanl›€›, Millî E€itim Bakanl›€›, gençlik ve spordan sorumlu Devlet Bakanl›€› ve Devlet Su ‹flleri gibi kamuya ve ayr›ca özel sektöre ait düflük kapasiteli ve at›l tesislerin ekonomiye kazand›r›lmas› amac›yla, 1994 y›l› için 1,5 trilyon lira tefrik ettik. Seçim yok, seçim karar› yok o zaman. Ayr›ca, Acil Destek Fonundan paralar tefrik ettik.
Bak›n›z, "fi›rnak'a 20 milyar" diyorsunuz; fi›rnak'a 20 milyar, birinci partide gitti; ama, Hakkâri'de seçim yok, Hakkâri'ye de gitti. Evet; bunlar›, sizlere teker teker s›ralay›p, listelerini tevdi edebilirim elinize. Yani, bunlar, seçim maksad›yla de€il, o yörenin kalk›nmas› için yap›lm›flt›r.
Vali ne yapm›fl orada, bak›n›z: Vali, hal› tezgâhlar›n› harekete geçirmifl.
CENG‹Z ALTINKAYA (Ayd›n)- Kilim, kilim...
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Kilim tesislerini harekete geçirmifl; yine, di€er dokuma tesislerini harekete geçirmifl; at›l vaziyette olan, gerek kamunun elinde gerekse özel sektörün elinde bulunan kömür sahalar›n› iflletmeye açm›fl.
fiimdi, böyle faaliyette bulunan bir vali, nas›l, tarafs›zl›€›n› ihlal ediyor diye görevden al›nacakt›r? Bak›n›z, tarafs›zl›€›n› ihlal etmifl mi, etmemifl mi: Diyorsunuz ki, "iflte, Cumhuriyet Baflsavc›s›n›n sözleri; iflte, Yüksek Seçim Kurulu Baflkan›n›n sözleri..." E€er seçime halel getirecek bir harekette bulunulursa, elbette bunlar harekete geçecektir.
Esasen, seçimler valilerin yönetiminde yap›lm›yor; o hadise, 1950 öncesinde kald›.
YAfiAR ERYILMAZ (A€r›)- Ayn› fleyi hortlat›yorsunuz Say›n Bakan.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Hâkimlerin teminat› alt›nda seçimler yap›lmaktad›r.
Söylemek istemiyorum, burada polemik yapmak istemiyorum; ama, acaba, Anavatan Partisi, flimdiden, kayb›n›n k›l›f›n› m› haz›rlamaktad›r diyorum. (ANAP s›ralar›ndan gürültüler)
BAfiKAN- Arkadafllar, lütfen müdahale etmeyelim, rica ediyorum...
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Demin de söyledim, tekrar söylüyorum: fi›rnak Valisi, "ben, otuzalt› senelik memurum; benim, partizanl›k yapmam mümkün de€ildir" diyor.
Beflir Tatar da diyor ki: "Vallahi de billahi de, bana kimse bask› yapmad›. Ne valiye ne paflaya ne de teröriste boyun e€erim. Üstelik, ANAP'tan istifa etmifl de de€ilim." Böyle söylüyor Beflir Tatar.
De€erli arkadafllar›m, geçen gün televizyon ekranlar›ndan, istifa eden belediye reisleri teker teker konufltu; ne diyorlar: "sureti katiyyede (hiçbir surette) bize kimse tesir icra etmedi." (ANAP s›ralar›ndan gürültüler)
AL‹ KEMAL BAfiARAN (Trabzon)- Say›n Bakan›m, istifa eden tek bir belediye baflkan› olsa, hakl›s›n›z; bütün belediye baflkanlar› Do€ru Yol Partisine geçti.
YAfiAR ERYILMAZ (A€r›)- Do€ru Yol Partisini sevmifller!..
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Bak›n›z, yine bu sabah güneydo€uya gönderdi€imiz paradan bahsedeyim. Acaba, orada seçim vard›r diye para göndermeyelim mi? Sosyal ve ekonomik kalk›nmas›na devam etmesin mi bu yörelerimiz?
YAfiAR ERYILMAZ (A€r›)- K›l›f› haz›rl›yorsunuz Say›n Bakan.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Bak›n›z, daha bu sabah 90 milyar lira gönderdik. Tunceli'de seçim yok; ama, bu paran›n 12 milyar› Tunceli'ye gitmifltir.
YAfiAR ERYILMAZ (A€r›)- Tunceli yan›yor!..
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Yine Hakkâri'de seçim yok; 11,5 milyar lira Hakkâri'ye gitmifltir... (ANAP s›ralar›ndan gürültüler)
MAHMUT ORHON (Yozgat) - Yozgat'a ne kadar gitmifltir, onu söyle.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- A€r›'da seçim yok, 7 milyar lira gitmifltir; Erzurum'a da 9 milyar lira gitmifltir.
H.FECR‹ ALPASLAN (A€r›) - Say›n Bakan, A€r›'da hangi belediyeye yard›m gitmifltir?
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Bir tane ANAP'l› belediyeye gitmifl midir?
BAfiKAN - Say›n Bakan, lütfen siz gündem d›fl› konuflmaya cevap verin.
Arkadafllar, rica ediyorum... Say›n Bakan gündem d›fl› konuflmaya cevap veriyor efendim.
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla) - De€erli arkadafllar›m, ben gayet objektif konufluyorum. Size, isteyen arkadafllar›ma, nereye, ne kadar para gitti€ini, istedi€iniz zaman, teker teker tarihleriyle birlikte bildiririm.
Maksad›m›z, orada seçim yat›r›m› yapmak falan de€il; maksad›m›z, o yörenin terörizmden kurtar›lmas› ve arkas›ndan, terörizm sebebiyle senelerin ihmaline u€ram›fl bu yörelerin ekonomik ve sosyal kalk›nmas›n› sa€lamakt›r. Orada, dünya kadar çocu€umuz iflsizdir. ‹stihdam yaratmakt›r amac›m›z. ‹flsiz olan kimse, terörizme daha çok temayül etmektedir.
Ben, her zaman sizlerden destek gördüm. Tekrar söylüyorum: Benim yönetimimde, sureti katiyyede partizanl›k yap›lmaz, yap›lamaz. Ben, her zaman, valilere, kaymakamlara hep ifade etmiflimdir...
H.FECR‹ ALPASLAN (A€r›) - En iyisi yap›l›yor!..
‹Ç‹fiLER‹ BAKANI NAH‹T MENTEfiE (Devamla)- Sevgili kardeflim, beni tan›m›yorsunuz. Ben, 1980 öncesi de -‹flte, burada arkadafllar›m- hem Partimin Genel Sekreteriydim hem de Bakand›m; ama, Bakanl›k görevine bafllad›€›m andan itibaren, yani Bakanl›€a girdi€im andan itibaren, parti rozetimi hep arkaya koyar›m, gönlümü ve kafam› devlete adar›m. O bak›mdan, o devirlerde dahi, çift görev yapt›€›m o dönemlerde dahi, Partimin Genel Sekreteri olarak beyanda bulunurum, Partimi korurum, Partimin propagandas›n› yapar›m; ama, hiç kimse, hiçbir arkadafl›m, devlet görevi deruhte etti€im zaman, "Nahit Mentefle, particilik yapm›flt›r"diye bir iddiada bulunamaz. Hatta,
1977 y›l›nda Ulaflt›rma Bakanl›€›ndan kanun gere€ince, Anayasa gere€ince ayr›ld›€›m zaman, çok yaz›lar yaz›lm›flt›r; o tarihteki Hürriyet Gazetesinin baflmakalesini görünüz "Anayasaya bu hüküm konmazd›, e€er Nahit Mentefle gibi bakanlar›n, buray› iflgal etti€i görülmüfl olsayd›, düflünülmüfl olsayd› lüzum görülmezdi bu maddeye; tarafs›zdan daha teminatt›r" demifltir.
De€erli arkadafllar›m, hepiniz buradas›n›z, elinizi vicdan›n›za koyunuz. Tarafs›zl›€›m›z› nas›l ihlal etmedi€imizi, sizlere karfl› nas›l tarafs›z davrand›€›m›z› hep biliyorsunuz. O bak›mdan, hiçbir valinin, hiçbir yöneticinin taraftar olmas› mümkün de€ildir. Onun için, belediye reislerinin partiye girmesini sureti katiyyede bir valiye ba€lamay›n›z; vicdans›zl›k olacakt›r.
Yüce Meclise ve Say›n Baflkanl›€a tekrar sayg›lar›m› sunuyorum.(DYP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN - Çok teflekkür ederim Say›n Bakan.
Say›n milletvekilleri, gündem d›fl› konuflmalar tamamlanm›flt›r.
CENG‹Z ALTINKAYA (Ayd›n)- Say›n Baflkan, bir yanl›fl anlamaya meydan vermemek için, bir cümleyle düzeltme yapmak istiyorum. Ayd›n ‹linde 1987 ve 1991 y›llar›nda seçim kampanyas›nda çal›flt›klar›n› Say›n Bakan arz ettiler. Ayd›n ‹linde 1990 - 1991 y›l›nda partilere mensup hiçbir belediye baflkan›, ANAP ‹ktidar›n›n bask›s›yla, Anavatan Partisinin telkiniyle Anavatap Partisine girmemifltir, parti de€ifltirmemifltir; bir tek örne€i yoktur.
Arz ederim.
BAfiKAN- Efendim, zaten Say›n Bakan öyle bir fley demedi; e€er valilerin bask›s›yla... (ANAP s›ralar›ndan gürültüler) Rica ediyorum... Efendim, siz yanl›fl anlad›n›z.
Say›n milletvekilleri, Dilekçe Komisyonuna seçilmifl bulunan say›n üyelerin, 1 Kas›m 1994 Sal› günü saat 14.00'te Tören Salonu üzerindeki Dilekçe Komisyonu salonunda toplanarak, baflkan, baflkanvekili, sözcü ve kâtip seçimini yapmalar›n› rica ediyorum.
Duyuru, ayr›ca ilan tahtalar›na as›lacakt›r.
Say›n milletvekilleri, Plan ve Bütçe, Kamu ‹ktisadî Teflebbüsleri, Dilekçe ve ‹nsan Haklar›n› ‹nceleme Komisyonlar›nda ba€›ms›z milletvekillerine birer üye düflmektedir. Bu üyelikler için aday olmak isteyen ba€›ms›z say›n milletvekillerinin yaz›l› olarak Baflkanl›€a müracaatlar› rica olunur.
BAfiKAN- Komisyondan istifa önergesi vard›r; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Esnaf ve sanatkârlar›n sorunlar›yla ilgili araflt›rma komisyonu üyeli€inden istifa ediyorum.
Sayg›lar›mla.
Mehmet Tahir Köse
Amasya
BAfiKAN- Bilgilerinize sunulmufltur.
BAfiKAN- 10/169 esas numalaral› esnaf ve sanatkârlar›n sorunlar›yla ilgili Meclis Araflt›rmas› Komisyonunun; baflkan, baflkanvekili, sözcü ve kâtip seçimine dair bir tezkeresi vard›r; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Komisyonumuz baflkan, baflkanvekili, sözcü ve kâtip seçimi için 27.10.1994 Perflembe günü saat 14.00'te toplanm›fl ve kullan›lan 7 adet oy pusulas›n›n tasnifi sonucu afla€›da ad ve soyad› belirtilen üyeler, karfl›lar›nda gösterilen oylar› alarak baflkan, baflkanvekili, sözcü ve kâtip seçilmifllerdir.
Bilgilerinize sunulur.
Sayg›lar›mla.
Hüsamettin Örüç
Bursa
(10/169) Esas Numaral›
Meclis Araflt›rma Komisyon Geçici Baflkan›
Baflkan : Cemal Tercan (‹zmir) 7 Oy
Baflkanvekili : Hüsamettin Örüç (Bursa) 7 Oy
Sözcü : fiaban Bayrak (Kayseri) 4 Oy
Katip : Adnan Türko€lu (Çorum) 6 Oy
BAfiKAN- Bilgilerinize sunulmufltur.
BAfiKAN- Komisyondan istifa önergesi vard›r; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Üyesi bulundu€um Bay›nd›rl›k, ‹mar, Ulaflt›rma ve Turizm Komisyonu ile ‹çiflleri Komisyonu üyeli€inden istifa ediyorum.
Gere€ini arz ederim.
Sayg›lar›mla.
M. Fevzi Yalç›n
Eskiflehir
BAfiKAN- Bilgilerinize sunulmufltur.
Say›n milletvekilleri, gündemin "Kanun Tasar› ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Di€er ‹fller" bölümüne geçiyoruz.
Önce, s›ras›yla, yar›m kalan ifllerden bafll›yoruz.
BAfiKAN - Hazine ve D›fl Ticaret Müsteflarl›€› Teflkilat ve Görevleri Hakk›nda Kanunda de€ifliklik yap›lmas›na iliflkin 436 say›l› Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasar›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Bütçe Kanununda Yer Alan Baz› Hükümlerin ‹lgili Kanunlar›nda Düzenlenmesi Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Belediye Kanununa Bir Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasar›s›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- ‹nsan Haklar› Bakanl›€›n›n Teflkilat ve Görevleri Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Çorum Milletvekili Cemal fiahin'in, Türk Kanunun Medenisinin Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesine Dair Kanun Teklifinin görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Do€u Anadolu Projesi Bölge Kalk›nma ‹dare Teflkilat›n›n Kurulufl ve Görevleri Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- ‹l ‹daresi Kanununun Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesi ve Bu Kanuna Baz› Maddeler Eklenmesi Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Hâkim ve Savc› Adaylar› E€itim Merkezi Kurulufl ve Görevleri Hakk›nda Kanunun ‹ki Maddesinin Yeniden Düzenlenmesine Dair Kanun Tasar›s›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Esnaf ve Sanatkârlar ve Di€er Ba€›ms›z Çal›flanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasas›nda De€ifliklik Yap›lmas› Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- ‹nsan Haklar› Teflkilat›n›n Kurulufl, Görevleri ve Yetkilerinin Belirlenmesine Dair Yetki Kanunu Tasar›s›n›n görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN- Do€ru Yol Partisi Grup Baflkanvekili Bursa Milletvekili Turhan Tayan ile Sosyaldemokrat Halkç› Parti Grup Baflkanvekili Hatay Milletvekili Nihat Matkap'›n; Özellefltirme Kanunu Teklifinin görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
(*)
BAfiKAN- Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n görüflülmesine kald›€›m›z yerden devam edece€iz.
Komisyon?.. Burada.
Hükümet?.. Burada.
Komisyon ve Hükümet yerlerini alm›fllard›r.
Geçen birleflimde tasar›n›n 1 inci maddesi üzerinde gruplar ad›na konuflmalarda kalm›flt›k.
fiimdi, ANAP Grubu ad›na Say›n Selçuk Maruflu'ya söz veriyorum
Buyurun efendim.
Süreniz 10 dakika.
ANAP GRUBU ADINA SELÇUK MARUFLU (‹stanbul)- Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar; Plan ve Bütçe Komisyonunda görüflülmesi esnas›nda da ifade etti€imiz gibi, bu yasa tasar›s›n›n, ülkemizin ve çal›flanlar›n menfaatlar› aç›s›ndan, birçok yönden eksikliklerinin oldu€unu müflahede ettik. Anavatan Partisi olarak, bu konudaki uzman arkadafllarla Genel Baflkan›m›z›n baflkanl›€›nda yap›lan yo€un çal›flmalardan sonra, flu elimde bulunan 47 tane önerge ortaya ç›km›flt›r.
Bu tasar›yla ilgili yapt›€›m›z çal›flmalarda bafll›ca flu hususlar üzerinde önemle durmay› uygun gördük:
Tasar›da "yenilen yap›lanma" gibi iflleri sürüncemede b›rakacak, zaman kaybedici ve TÖYÖK'ü hat›rlatan baz› yaklafl›mlar bulunmaktayd›. Böyle bir fikir ve yaklafl›m, tasar›y› Anavatan Partisinin felsefesinden uzaklaflt›r›yordu. Bu nedenle, "yeniden yap›lanma" fleklindeki bütün ifadeler tasar›dan ç›kar›lm›flt›r.
Özellefltirmenin h›zl›, etkin ve zaman belirtilerek yap›lmas›, iflleri kolaylaflt›racakt›. Bir örnek vermek gerekirse, her ne kadar bankalar›n özellefltirilmesi konusu tasar›ya konulduysa da, bunun iki y›l içinde yap›lmas› öngörülmüfltür.
Büyük bir teflkilat kurulmas› öngörülüyordu. Bu teflkilat›n, bu flekilde büyük kurulmas›nda fayda yoktu. Bunu daha küçük ve geçici olmak kofluluyla tasar›ya koyduk.
Devlet tekeli yerine özel sektör tekeli kurulmamas› için gerekli tedbirlerin al›nmas› gerekiyordu ve bu husus da tasar›da öngörülmektedir.
En önemli husus, özellefltirilecek kurulufllarda çal›flanlar›n ve ailelerinin ma€dur ve zarardide olmamalar›na iliflkin, öngörülen baz› hükümler vard›. ‹fl kayb› tazminat›, sosyal yard›m zamm›, emekli olan iflçilere, yüzde 20 oran›nda ödenecek olan ödene€in yüzde 30'a ç›kar›lmas›, yeni bir ifl bulabilmek için, Özellefltirme Fonundan istifade ederek yeni bir beceri ve e€itim imkân›n›n sa€lanmas› ve bunlar›n tekrar ifle yerlefltirilmesi gibi hususlar da, tasar›da yer almaktad›r.
De€erli milletvekilleri, üzerinde önemle durdu€umuz iki konu, Say›n Hükümetin, zaman zaman ifade etti€i gibi "özellefltirme gelirlerinin kati surette bütçe aç›klar›n› kapatmak için kullan›lmamas› ve Kamu Ortakl›€› Fonu d›fl›nda, baflka fonlara aktarma yap›lmamas›" hususu vard›; bu da, bu tasar›ya, üzerinde uzlaflmaya var›lan önergelerle girmifltir.
Nihayet, fleffafl›k, aç›kl›k, ihalede ve de€erlendirmede aç›kl›k, sermaye piyasas› yolu ile sahiplik ve mülkiyet hakk›n›n yayg›nlaflt›r›lmas›, yeni K‹T'lerin, B‹T'lerin ve yerel yönetim teflebbüslerinin kurulmamas›, özellefltirme esnas›nda d›flar›ya bilgi s›zd›rmayla ilgili olarak, d›flar›ya bilgi verilmemesi ve kritik olan, özellefltirilecek kurulufllar›n ayr›larak, bunlarda alt›n hisselerin oluflturulmas› gibi hususlar yer almaktad›r.
De€erli milletvekilleri, bu flekilde özellefltirme tasar›s›, bir ölçüde ülkemizin menfaatlar›na uygun hale getirilmifltir. Dün burada, özellefltirme tasar›s›n›n tümü üzerinde yap›lan görüflmelerden, dikkatinize sunmak istedi€im iki husus vard›r: Bunlardan bir tanesi, Anavatan Partisi Grubu ad›na konuflan arkadafl›m›z, bu tasar›n›n, Türkiye için gerekli oldu€unu, bu tasar›ya deste€in asl›nda, Türkiye için verilmekte oldu€unu ifade etmifltir etmifllerdir ve nihayet dün akflam, kanun tasar›s›n›n tümü oylan›rken de€erli Say›n Genel Baflkan›m›z bizzat burada bulunarak, kanun tasar›s›n›n geçmesi ve kabulü yönünde oy kullanm›flt›r.
‹HSAN SARAÇLAR (Samsun)- Hep beraber kulland›n›z, tebrik ederiz.
SELÇUK MARUFLU (Devamla)- Genel Baflkan›m›z Mesut Y›lmaz, bu yasa tasar›s›n›n lehinde oy kullanm›flt›r. Nihayet burada, Anavatan katk›s› -dikkatinizi çekmek isterim- aç›kça görülmüfltür -bu, benim flahsî notumdur- Anavatan Partili arkadafllar›m›z sayesinde, istenilen karar yetersay›s›, -bulunarak, çal›flmalara devam edilmifltir.
fiimdi, bu yasa tasar›s› mükemmel midir? Bu tasar›y› katk›lar›m›zla...
AD‹L AYDIN (Antalya)- ‹nanm›yorsan kabul etme, inanm›yorsan vazgeç.
SELÇUK MARUFLU (Devamla)- ‹sterseniz öyle olsun. Onu da konuflal›m.
fiimdi, ç›kacak yasan›n, ülkemize, faydal› birtak›m katk›lar›, olacakt›r; ama, bu katk›lar›n olabilmesi için bir flart vard›r. Bunu ifade etmek istiyorum. Ne kadar güzel yasa yaparsan›z yap›n, yasalar›n uygulanmas›, hükümetlerin iflidir. E€er, bir hükümet güvenilirli€ini, inand›r›c›l›€›n›, halktan ald›€› dayana€› kaybetmiflse, ne yasa yaparsan›z yap›n, o yasan›n uygulanmas› mümkün olmayacakt›r. Bu nedenle, yasa tasar›s› konusunda, esasen ç›kacak yasan›n uygulanmas› konusunda, flahsen benim ve grubumuzdaki arkadafllar›m›z›n endifleleri vard›r; çünkü, bu Hükümetin, bize göre, halk nezdinde dayan›rl›€› ve güvenirli€i kalmam›flt›r.
1 inci madde üzerindeki görüfllerimizi, bu flekilde ifade etmifl oluyorum. Di€er maddeler üzerindeki görüfllerimizi, Anavatan Partisine mensup arkadafllar›m›z, burada, de€erlendirecek ve ifade edeceklerdir.
Bu düflüncelerle de€erli Yüce Kurula sayg›lar›m› sunuyorum. (ANAP ve DYP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim, Say›n Maruflu.
fiahs› ad›na...
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Say›n Baflkan, grup ad›na söz istemimiz var.
BAfiKAN- Arkadafllar, rica ediyorum; grup ad›na konuflmalar›, önceden bildirirseniz, memnun olurum. Önceden söz kaydettirmek laz›m. Rica ediyorum... Bunda bir anormallik yok; önceden kaydettirin.
Rica ediyorum, bunda bir anormallik yok ; önceden isminizi kaydettirin efendim.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Her maddede konuflma yapaca€›z.
BAfiKAN- Efendim, o zaman, grup olarak söz isteyin.
Arkadafl›m›z›n yetki belgesi var m›?
ABDÜLLAT‹F fiENER (S›vas)- Yetki belgesini gönderdik Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Buyurun efendim
Süreniz 10 dakikad›r.
RP GRUBU ADINA SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar; Refah Partisi Grubu ad›na, 720 s›ra say›l› kanun tasar›s› hakk›ndaki görüfllerimizi takdim etmek üzere söz alm›fl bulunuyorum. Hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
Say›n Baflbakan›n da ifade ettikleri gibi, cumhuriyet tarihinin çok önemli bir kanun tasar›s› üzerinde gruplar›m›z›n, siyasî partilerimizin görüflleri takdim ediliyor. Elbette bu kürsü milletin kürsüsüdür ve herkes de kanaat ve düflüncelerini ifade edecektir; buna sayg› gösteririz. Ancak, bu kadar önemli bir konuda, özellikle Say›n Baflbakan›m›z›n da Genel Kurulda bulunmas›ndan yararlanarak, bir hususa dikkat çekmek istiyorum. fiayet, bu kadar önemli oldu€u kabul edilen bu kanun tasar›s›yla ilgili, kamuoyunun deste€i al›nmak isteniyorsa, Refah Partisi Grubu ad›na bir teklif takdim etmek istiyorum.
Zaman zaman, s›k›nt›l› günlerin yafland›€› dönemlerde, Say›n Baflbakan›m›za ait "Bu konuda fazla üzerimize gelmeyin, gerekirse bu konuyu millete götürürüm"fleklinde aç›k beyanlar olmufltur. Milletin kendi mal›n›, ülke için çok önemli oldu€u kabul edilen ; birilerine göre ya€ma, birilerine göre peflkefl çekme, birilerine göre de kurtulufl reçetesi olarak takdim edilen özellefltirme konusunu acaba referanduma götürmeyi düflünebilirler mi? Bu cesaret kendilerinde var m› ? (DYP s›ralar›ndan "var" sesleri)
Bunu yapmayaca€›n›z› biliyoruz ama, bu kürsüden bunun zab›tlara geçmesini istiyoruz. Niçin; çünkü, milletten destek alarak bu ifli yapacak
olursan›z, gücünüz ve imkân›n›z biraz daha artar. Ama, buna cesaret edemezsiniz; çünkü sizin, bunu de€il millete götürmeye, buradan millete dinletmeye bile tahammülünüz yok. (RP s›ralar›ndan alk›fllar) Bu konuda flayet birazc›k cesaretiniz olabilseydi, Türkiye'yi özellefltirme konusunda ilgilendirmek ve bilgilendirmek hususunda, bütün siyasî parti gruplar›n›n görüfllerini vatandafllar›m›za ulaflt›rma, milletimize takdim etme noktas›nda bir özveride bulunur, saatlerce yay›n yapan devletin televizyon kurumundan olsun bunun naklen yay›n›n› temin edebilirdiniz; ama, bunu yapamazs›n›z...
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- ‹srail'den naklen yay›n yap›yorlar, ‹srail'den...
SAL‹H KAPUSUZ (Devamla)- Bunu yapamazs›n›z; çünkü, bak›yorsunuz, çok ciddî olmayan basit bir mesele için naklen yay›n yapma konusunda çok fedakârl›k yapan bu kuruma, özellefltirmeyle ilgili milletin mallar› konusunda naklen yay›n için gerekli cesareti gösteremeyen siyasî iktidar›n, bu iflin alt›ndan kalkamayaca€›na inan›yorum. Belki zorla flerle bu tasar›y› burada kanunlaflt›rabilirsiniz; fakat, bunu millete mal ettiremezsiniz. Bunu yapamazs›n›z, yapamayaca€›n›z› da yak›n gelecekte beraberce görece€iz.
AD‹L AYDIN (Antalya)- Sen devam et, bak oradan kameralar çekim yap›yor.
AHMET fiEREF ERDEM (Burdur)- Millet sizi de dinliyor.
BAfiKAN- Arkadafllar, lütfen müdahale etmeyelim, lütfen...
SAL‹H KAPUSUZ (Devamla)- Evet, millet bizi de dinliyor... Dinleyecek inflallah. Milletin kimi dinledi€ini sand›klarda da görece€iz.
De€erli kardefllerim, bak›n›z, elimde bir Resmî Gazete var. Anayasa Mahkemesinin iptal kararlar›n› ve gerekçelerini mufassal bir flekilde takdim ediyor; elimizde bir de yasa tasar›s› var. Burada tenkit edilen bütün konular -üzülerek söyleyelim ki- ciddî bir de€ifliklik yap›lmamak kay›t ve flart›yla, endifleler ifade edilmifl olmas›na ra€men, hiç göz önünde bulundurulmayan bir mant›kla aynen getirilmifltir. Bunlardan bir iki tanesini okumak istiyorum:
Bir tanesi flöyledir: Bu yasa tasar›s›, Anayasaya ayk›r›d›r. Her ne kadar Anayasa Mahkemesine, önceki yasan›n iptali için Grup olarak öncülük yapm›fl, müracaat etmifl olan Anavatan Partisinin, bu tutumunun hangi gerekçelerle, niçin de€iflti€ini anlamak ise, hakikaten çok zor.
Bak›n›z, burada "Kamu iktisadî teflebbüsleri yasayla kuruldu€u için, kapat›lmalar› da ancak yasayla olur, bu yetki Türkiye Büyük Millet Meclisinindir" deniliyor. ‹ptal gerekçelerinde Anayasa noktai nazar›ndan, Anayasa Mahkemesinin düflüncesi ve bak›fl aç›s› budur.
Her K‹T'in kendisine ait bir kurulufl yasas› var. Siz, bir yetki al›yorsunuz; bir kurul için yetki al›yorsunuz; fakat, yasa içerisinde, bak›yorsunuz, bu kurulun alm›fl oldu€u yetkiyi, bürokratlara kadar, hatta, bakanl›k seviyesine kadar devretti€ini görüyorsunuz. Bu bir tezatt›r; flayet, bu iflte gerçekten samimiyseniz, bu memleketin bu varl›klar›n›n heba olmas›n› istemiyorsan›z, lütfen, lütfen bu konuya birazc›k duyarl› olun.
K‹T Komisyonu üyesi olmam münasebetiyle, K‹T Komisyonu çal›flmalar›ndan az önce geldim. fiu anda, K‹T Komisyonunda bir münakafla var. Nedir o?.. Et ve Bal›k Kurumunun hesaplar› inceleniyor. Lütfen arkadafllar, istirham ediyorum, bu memleketin, bu kadar problemlerin içerisinde bulundu€u bir dönemde, Say›n Baflbakan›m›za huzurlar›n›zda bir sual sormak istiyorum: Et ve Bal›k Kurumunun ilgili kurulufllar›n›n sat›fl› konusunda, 18 Ocak 1994 tarihinde, Kamu Ortakl›€› ‹daresi, çal›flmalar›n› tamamlam›fl ve kurula sevk etmifl. Yap›lm›fl olan ihaleler sonucu, bu kurum ve kurulufllar sat›lm›fl. Kaça sat›lm›fl?.. Tamam›n› söylüyorum; birkaç tanesi -ki, 4 tane büyük olan› ay›rmak kayd›yla- 637 milyar lira; art›, 180 milyar da k›dem tazminat› olmak kayd›yla, o günkü kur bedeli üzerinden -yetkililerin ifadesine göre- 43 milyon dolara devredilmifl. Kurum olarak görev yerine getirilmifl; vatandafllar da, devlete güvenmifl. Ne yapm›fllar bu ihalede; teklif vermifller ve mal›n al›nmas› konusunda beyanlar›n›, ilgili birimlere, masraf yaparak, 1 Haziran 1994 tarihinde takdim etmifller, kurul da bunu onaylam›fl. Aradan 5,5 ay zaman geçiyor, bir de deprem oluyor; birilerine göre, güya, kurtuluflun öncülü€ünü bafllatt›klar› 5 Nisan kararlar› devreye giriyor ve 14 bin lira olan dolar 38 bin liraya ç›k›yor; fiyatlar ayn›. ‹flin garibi, onay ifllemi 5,5 ay sonra, 1 Haziran 1994 tarihinde tamamlan›yor; 22 Haziranda, haydi bakal›m paralar›n›z› ödeyin diye tebligat ç›kar›l›yor. Vatandafl bak›yor "5 Nisan paketlerine ra€men, devlet, bizim teklifimizi kabul etti, biz de bu paralar› ödeyelim" diyor. Tabiî, bu arada f›rsat› ganimet bilen bu al›c›lar, neyi var neyi yok hemen hepsini sat›yor, kat›yor, ilgili sözleflmeleri imzalay›p paralar›n› yat›r›yorlar.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Onu iptal ettik.
SAL‹H KAPUSUZ (Devamla)- Müsaade edin efendim. Ben buradan bir yere gelmek istiyorum. Say›n Bakan›m, siz "iptal" deseniz de gelmek istedi€im nokta önemli.
Dolay›s›yla, vatandafl götürdü ve yat›rd›. Say›n Bakan›m›n da ifade etti€ine göre, bugün bunu iptal ettiniz. Peki, vatandafl›n suçu ne? Bu müteflebbisin suçu ne? E€er, peflkefl çekme ifllemi yap›ld›ysa, ona nas›l göz yumars›n›z? E€er peflkefl çekmediyseniz; vatandafl, devlet olarak size güvenip de paras›n› götürüp ilgili bankalara yat›rm›flsa, bu vatandafl›n suçu ne?
Efendim, dikkat buyurun, iflte, sizin bugüne kadar yapt›€›n›z gibi, bundan sonra da yapaca€›n›z hiçbir iflleme bizim güvenimiz yok; yoksa, biz, özellefltirmeye karfl› de€iliz. Geçmiflte, Anavatan Partisi döneminde de ayn› kötü uygulamalar oldu. Bunu ben söylemiyorum; iflte, Kamu Ortakl›€› ‹daresi Baflkanl›€›n›n yay›mlam›fl oldu€u belgedeki ifadeyi aynen okuyorum size. Ne diyor biliyor musunuz: "Bugüne kadar, on y›lda, gerçek anlamda bir K‹T özellefltirmesi söz konusu olmam›flt›r. Bütün ifllemler tesadüfi devam etmifltir."
Kim söylüyor bunu; Kamu Ortakl›€› ‹daresi yetkilileri söylüyor. Geçmiflteki uygulama bu. üç y›ldan beri bu iflin bafl›nda bulunan, her gün bu meseleyi kurtulufl reçetesi olarak takdim etmeye çal›flan, bu Koalisyon Hükümeti, Say›n Baflbakan›m›z ve ilgili ...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Kapusuz, lütfen son cümlenizi söyler misiniz efendim. Rica ediyorum. Di€er maddeler üzerinde yine konuflacaks›n›z.
SAL‹H KAPUSUZ (Devamla)- Say›n Baflkan›m...
HACI F‹L‹Z (K›r›kkale)- Kaday›f›n alt› k›zard›.
SAL‹H KAPUSUZ (Devamla)- Evet, kaday›f›n alt› k›zaracak... ‹nflallah, 4 Aral›kta bunu beraber görece€iz; ama, biliyor musunuz, biz, ciddî bir meseleyi konufluyoruz. O ciddî meselede, bugün 11 milyona yaklaflm›fl olan fakir fukaran›n her gün sizin ve bizim kap›m›z› dövmeyen iflsiz evlatlar›n› düflünmek mecburiyetindesiniz.
Bu meseleler, o kadar basit meseleler de€il; e€er, siz bu meseleleri, ciddiyetinin d›fl›nda mütalaa ederek, nas›l olsa bu ifli biz yapaca€›z, istedi€imiz gibi hareket edece€iz diyorsan›z; bu ifl, sadece burada k‛t üzerinde birtak›m ifllemlerin yap›lmas›yla ve buradaki konuflmalarla, bu dört duvar›n aras›nda kalmayacakt›r. Hepimiz için, bu milletin huzuruna gidip beraber olaca€›m›z o günlerde, meseleleri aktar›p, yapt›€›m›z çal›flmalar› bu millete takdim edece€iz. ‹nflallah, bizden sonra da, bu zab›tlar› okuyanlar, kar›flt›ranlar bunu daha iyi görecektir.
Maddelerle ilgili konuflmalar›m›z devam edecektir.
Teflekkür ederim. (RP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ediyorum Say›n Kapusuz.
fiah›slar› ad›na söz alan arkadafllar› okuyorum: Say›n Algan Hacalo€lu, Say›n Uluç Gürkan, Say›n Ziya Halis, Say›n Engin Güner, Say›n Emil Kul, Say›n Ökkefl fiendiller ve Say›n Cevat Ayhan.
Buyurun Say›n Hacalo€lu.
Süreniz 5 dakikad›r efendim.
ALGAN HACALO⁄LU (‹stanbul)- Say›n Baflkan, Yüce Meclisin de€erli üyeleri; Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 1 inci maddesi üzerinde flahs›m ad›na söz alm›fl bulunuyorum. Hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
De€erli arkadafllar›m, bu madde, bu yasa tasar›s›n›, Yüce Meclise sunmufl bulunan Koalisyon Hükümetinin, kamu giriflimcili€ine bak›fl mant›€›n› içeren ve özellefltirmenin çerçevesini oturtan temel madde. Burada, kamunun eli de€mifl, devletin eli de€mifl, eme€i geçmifl, pay› olan her fleyin özellefltirilmesine olanak tan›yan, tüm alan› özellefltirmeye açan bir anlay›fl hâkim. Sanki, Türkiye, bugüne kadar sosyalizmle yönetiliyordu ve birdenbire rejim y›k›ld› da, devlet yeniden kurulmak isteniliyor. Sanki, Türkiye, bugüne kadar geldi€i noktadan, devletin, birdenbire, tüm mal ve hizmet üretim alanlar›ndan çekilmesiyle yeni bir ç›k›fla, yeni bir kurtulufla, yeni bir refaha tafl›nacak. Türkiye, y›llard›r sosyalizmle idare edilmifl olan bir Do€u Avrupa ülkesi de€ildir. Türkiye, kendi geliflme dinamiklerini, birikimlerini, yöntemlerini; kendi öz kaynaklar›yla, kendi insan›yla, y›llar›n deneyimiyle kurmufl ve belirli kurumlar› bu on y›llar›n katk›s›yla, tüm insanlar›n katk›s›yla gelifltirmifl bir ülkedir. Her fleyi sil bafltan y›karak, bu ülkeyi düzlü€e ç›kartamazs›n›z. Olaylara, ak›l, mant›k yoluyla ve Türkiye'nin co€rafyas›n›, kurumlar›n› tan›yarak yaklaflman›z laz›m.
Bu yasa tasar›s›yla, bütün ormanlar›n özellefltirilmesine kap› aç›yorsunuz; fark›nda m›s›n›z? Bu yasa tasar›s›yla, bütün hastanelerin özellefltirilmesine kap› aç›yorsunuz; fark›nda m›s›n›z?
AD‹L AYDIN (Antalya)- Burada herkes özel hastaneye gidiyor; kimse devlet hastanesine gitmiyor.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Bu yasa tasar›s›yla, Türkiye'deki bütün stratejik madenlerin, her türlü do€al kaynaklar›n özellefltirilmesine ve bunlar›n aranmas›n›n özellefltirilmesine kap› açt›€›n›z› biliyor musunuz?
De€erli arkadafllar›m, e€er bunlar› biliyorsan›z, bilerek buna evet dediyseniz; size, gerçekten, Türkiye'yi tan›m›yorsunuz derim. Hele, sosyal demokrat arkadafllar›m, siz, bilerek bunun alt›na imza att›ysan›z, sosyaldemokratl›ktan çok fley kaybetmiflsiniz derim. (CHP ve DSP s›ralar›ndan alk›fllar)
De€erli arkadafllar›m, Türkiye'nin iki temel sorunu var: Bunlardan biri, sermaye birikimi da€›l›m›ndaki dengesizlik, di€eri de sermaye birikimindeki yetersizliktir. Bu nedenle, özellefltirmenin çerçevesini çakan bu maddeye, bölgeleraras› eflitsizli€i gözard› etmeyen bir anlay›fl›n konulmas› laz›m. O da nedir; -dün, tasar›n›n tümü üzerindeki konuflmamda belirttim- geliflmede öncelikli, özellikle geliflmede birinci derecede öncelikli, geliflmesini tamamlayamam›fl yörelerdeki tüm tesisler, mal ve hizmet üretim tesisleri her türlü özellefltirme anlay›fl›n›n kapsam›n›n d›fl›nda tutulmal›d›r. Yoksa, bu yöreleri bugüne kadar ihmal eden anlay›fla buralar› terk etmifl olursunuz.
‹kincisi de, stratejik mal ve kamusal yarar amaçl› hizmet alanlar›nda özellefltirmeyi, bu kurulufllar›n yeniden yap›land›r›lmas›n›, teknolojik iyilefltirilmesini hedef alan anlay›flla, maksimum yüzde 40 düzeyinde s›n›rland›rman›z gerekir ve -burada gözard› etti€iniz- yabanc›lara sat›fla s›n›r koyman›z, ‹talya, ‹spanya örne€inde oldu€u gibi, yüzde 30'u kesinlikle aflmaman›z gerekir; ama, bu duyarl›l›k burada yok; çünkü, Türkiye'yi tan›m›yorsunuz.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Lütfen, sözünüzü ba€lar m›s›n›z Say›n Hacalo€lu.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Ba€layaca€›m, izin verirseniz...
BAfiKAN- Bak›n, her maddede konufluyorsunuz, bu kadar aflmakta olmaz ki... Burada kanun ç›karaca€›z...
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Tamam... Daha yeni bafllad›m efendim; 1 inci madde; 40 madde üzerinde konuflaca€›m.
BAfiKAN- Efendim, lütfen sözünüzü ba€lay›n; bak›n, fazla süre vermeyece€im.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- "Amaç ve Kapsam" maddesinde bir de "ekonomide verimlilik art›fl› ve kamu giderlerinde azalmasa€lamak için" deniliyor. Hay›r de€erli arkadafllar›m. Özellefltirme, teknolojide yeniden yap›lanma ve temel amac› itibariyle ekonomide yap›lanma amac›yla yap›l›r. Burada, bunu sadece verimlilik tümleciyle kapsayamazs›n›z. Bunu hedef almad›€›n›z sürece, ister do€ru alanlarda olsun ister sizin yanl›fl hedef göstererek yönelece€iniz alanlarda olsun, özellefltirme, amac›na yönelik olmayacakt›r, sizin allak bullak etti€iniz bütçenin deliklerini kapatmaya yönelik olacakt›r.
Hepinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN - Teflekkür ederim Say›n Hacalo€lu.
Say›n Uluç Gürkan; buyurun efendim.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, söz hakk›m› Nami Ça€an'a devrediyorum.
BAfiKAN- Efendim, Nami Ça€an'›n s›rada yeri yok. Siz konuflmazsan›z Ziya Halis konuflacak; e€er, konuflmuyorsan›z baflka arkadafl s›rayla konuflsun efendim.
Say›n Gürkan, konuflacak m›s›n›z?
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Konuflaca€›m.
BAfiKAN- Buyurun efendim!
M. VEHB‹ D‹NÇERLER (Ankara)- Ba€›ms›z s›ralar›ndan ancak gelir Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Say›n Gürkan, isterseniz flu salonu bir gezin de öyle gelin! Lütfen, biraz süratli gelin...
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Az›c›k terbiyeli olur musunuz!
BAfiKAN- Ben senden terbiye ö€renecek de€ilim. Geleceksen, buyur gel, konufl!
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- Söz alacaklar ön s›ralara m› oturacaklar Say›n Baflkan?!.
BAfiKAN- Efendim, normal bir süratle gelsin; ben birfley demiyorum ki...
Buyurun.
Süreniz 5 dakika.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; asl›nda, oldukça uyumlu, olgun bir tart›flma yürüyor dünden bu yana; ama, Mecliste ‹ktidar Partilerinin, muhalefet partilerinin bu tasar›ya katk›da bulunma gayreti içindeki partisel yahut kiflisel katk›lar›na, görüflmelerin tam bir hoflgörü ile gitmesine, dilerim Baflkanl›k Divan› da tam uyum gösterir; bu Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n görüflmeleri 盀›r›ndan ç›kmadan, lüzumsuz gerginliklere, tart›flmalara konu olmadan, birbirimizi anlama gayreti içinde yürür. Onun için, ben, Baflkanl›k Divan›n›, Meclis, sab›rla, gece yar›lar›na kadar burada çal›fl›rken, gümrükten mal kaç›rma gayreti yahut bir yere bir fley yetifltirme gayreti içinde, milletvekillerinin üzerine gelmemeye ça€›r›yorum ve bu konuda uyar›yorum.
De€erli arkadafllar›m, tasar›n›n 1 inci maddesi, devletin, yetmifl seksen y›ll›k -biraz önce Say›n Algan Hacalo€lu'nun da belirtti€i gibi, hastanesiyle, okuluyla, her fleyiyle- mal varl›€›n›, hemen her fleyini, yok pahas›na elden ç›karmaya kap› aralayan bir madde. "Amaç ve kapsam" maddesi, bu anlamda, burada, ya Anayasaya ayk›r›l›€› bak›m›ndan gözden geçirilmeli ya da de€ifliklik önergeleriyle gerçekten özellefltirmenin maddî temellerine uygun bir hale dönüfltürülebilmeli. Madde, tam bir ideolojik sald›r› niteli€inde düzenlenmifl. Bu maddeyle, özellefltirme, bir ekonomik ya da siyasî tercih olarak alg›lanm›yor; dinî bir inançm›fl, itikatm›fl ve boyun e€ilinmifl vazgeçilmez bir anlay›flm›fl gibi alg›lan›yor ve ekonominin de Kâbesi, k›blesi gibi yans›t›l›yor. Bu maddeyle, K‹T'ler, aç›k eksiltme anlay›fl› içinde, yok pahas›na, bütünüyle sat›ls›n sav›ls›n, kapat›ls›n isteniyor.
De€erli arkadafllar›m, ne yaz›k ki, burada, Yüce Meclisin, çok ciddî olarak gayret etmesi, üzerinde düflünmesi gereken bir anlay›fl var: Bu madde ve devam›, Özellefltirme ‹daresinin, Özellefltirme Yüksek Kurulununun kurulufluyla bir arada düflünüldü€ünde, özellefltirme, Türkiye'nin bir meselesi olarak alg›lanm›yor, Baflbakan Say›n Tansu Çiller'in özel bir ifliymifl gibi alg›lan›yor. Bu Meclisin, Say›n Baflbakana -özel bir ifliymifl gibi- yasa ç›karma niyeti gösterece€ine inanmak istemiyorum. Onun için, bu yasa tasar›s›, dedi€im gibi, ya Anayasaya ayk›r›l›k yönleriyle törpülenirken ya da verdi€imiz de€ifliklik önergeleriyle düzeltilerek, bu s›k›nt›s›ndan da kurtar›lmal› diyorum.
Say›n Baflbakan›n özel ifli oldu diye, Türkiye'de bütün K‹T'ler yok mu edilmeli, tarihe mi gömülmeli?!. Hiç böyle fley olur mu?! Böyle bir ilke olamaz, olmamal›... Onun için, lütfen, biraz sonra tart›flaca€›m›z de€ifliklik önergelerini dinlemeye, mant›€›n› anlamaya gayret edin, bunlar› kavramaya gayret edin. Böyle buyuruldu diye, böyle istendi diye oy vermek için ellerinizi kald›rmay›n; bunun vebalini tafl›yamazs›n›z; belki, bugün, burada oy verirken tafl›rs›n›z; ama, yar›n hesab›n› çocuklar›n›za veremezsiniz.
Hepinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim, Say›n Gürkan.
Madde üzerindeki konuflmalar tamamlanm›flt›r.
EM‹N KUL (‹stanbul)- Madde için yaz›l› müracaat›m vard› efendim.
BAfiKAN- Bendeki listeyi okudum, 7 kifli var;
Say›n Kul, siz 5 inci s›radas›n›z; sizin isminizi okudum, 5 inci s›rada söz istemiflsiniz; zaten 2 arkadafl›m›za söz verebiliyoruz, 2 nciden sonras›na söz vermemiz mümkün de€il.
Efendim, 1 inci madde üzerinde 24 tane önerge var; ancak, madde 2 f›kra kabul edildi€i için, 8 önergeyi iflleme koyuyoruz.
Önergeleri, önce gelifl s›ras›na göre okutaca€›m; ancak, okutaca€›m önergeler uzun; dolay›s›yla, Divan Kâtibi arkadafl›m›z›n önergeleri oturarak okumas› hususunu oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler...Etmeyenler...Kabul edilmifltir.
Önergeleri okutuyorum :
Türkiye Büyük Milet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 1 nci maddesinin (A) f›kras›n›n son pragraf›n›n bafl›na, üretimde devaml›l›€› güvence alt›na alan ve aras›nda özellefltirmenin yan› s›ra, iyilefltirmeyi de içeren vurgulamalar yap›larak afla€›daki biçimde de€ifltirilmesini öneriyoruz.
Gere€ini sayg›lar›m›zla dileriz.
Mustafa Y›lmaz Ender Karagül Uluç Gürkan
Gaziantep Uflak Ankara
‹stemihan Talay Ali Uyar
‹çel Hatay
Madde 1.- a) (Son paragraf) Üretimde devaml›l›€›n güvence alt›na al›nmas› kayd›yla ekonomide rekabeti ve verimlili€i art›rmak için özellefltirilmelerine ve kamu giderlerin azalmas›n› sa€lamak için iyilefltirmelerine iliflkin esaslar› düzenlemektir.
Gerekçe: Özellefltirme, madde metninde de belirtildi€i üzere, ekonomide verimlilik art›fl›n› sa€lamaya,dolay›s›yla, hem ruhu hem de özü bak›m›ndan üretimi büyütme hedefine dönük bir araçt›r. Bu, amac›n, rekabeti art›rma amac›yla beslenmesi için özellefltirmenin en temel tercihlerindendir.
Verimlili€in üretimle ba€lant›s›, Türkiye koflullar›nda özellikle önem kazanmaktad›r. Türkiye'nin mevcut ekonomik koflullar›nda hangi mal› kimin üretti€i kadar önemsenmesi gereken temel tercih, bizatihi o mal›n üretilmesidir.
Bu bak›mdan, aç›k anlat›m›yla, Türkiye'nin ekonomik koflullar›n›n geregi olarak özellefltirme eylemi,özellefltirilen kuruluflun mevcut üretim düzeyini mutlaka korumak durumundad›r. Bu koruma, verimlilik art›fl› sa€laman›n vazgeçilmez gere€idir.
Kamu giderlerinde azalma sa€lamak amac› ise özellefltirmeyi kaç›n›lmaz k›lmaz. Bu amaç, öncelikle kamu kurulufllar›n›n iyilefltirilmesini gerektirir. Yan› s›ra, kamu kurulufllar› için iyilefltirme sürecini öngörmeyen bir özellefltirme, gerçekçi ve sa€l›kl› bir ekonomi politikas› aleti olarak alg›lanamaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 1 inci maddesinin üçüncü f›kras›n›n son cümlesinin afla€›daki biçimde de€ifltirilerek, kamu iktisadî kurulufllar› tan›m›n›n yasa d›fl› yollardan, keyfîce de€ifltirilmesinin önlenmesini öneriyoruz.
Gere€ini sayg›lar›m›zla dileriz.
H.Uluç Gürkan Ender Karagül Mustafa Y›lmaz
Ankara Uflak Gaziantep
M.‹stemihan Talay Ali Uyar
‹çel Hatay
Madde 1, üçüncü f›kra, son cümle:
Ancak, bu kurulufllar›n tan›m›ndaki her türlü de€ifliklik ile mülkiyetinin devrine iliflkin hususlar, kurulufllar›n gördükleri kamu hizmetlerinin esaslar›na ve özelliklerine göre ayr› kanunlarla düzenlenir.
Gerekçe: 233 say›l› Kanun Hükmünde Kararnamede tan›mlanm›fl bulunan kamu iktisadî kurulufllar›n›n özellefltirilmelerinde, mülkiyetin devri, Anayasa Mahkemesinin ilgili kararlar› uyar›nca, bir tek ayr›ca yasa ç›kararak olabilmektedir. Ancak, halen görüflmekte oldu€umuz yasa tasar›s›n›n 15 ve 35 inci maddelerinde de örnekleri bulundu€u üzere, an›lan kurulufllar›n tan›m› Bakanlar Kurulu karar›yla de€iflebilmekte, böylece mülkiyet devri yasas›z olarak yap›labilmektedir.
Bu yöntem, Anayasa Mahkemesi kararlar›na karfl› hiledir. Hilenin düzeltilmesi gerekir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 1 inci maddesinin (B) f›kras›n›n (a), (b) ve (d) bentlerinin afla€›daki biçimde de€ifltirilmesini öneriyoruz.
Gere€ini sayg›lar›m›zla dileriz.
Mustafa Y›lmaz Ender Karagül H.Uluç Gürkan
Gaziantep Uflak Ankara
M.‹stemihan Talay Ali Uyar
‹çel Hatay
Madde 1.- B), (a; b ve d) bentleri:
a) "Özellefltirme Yüksek Kurulu"nun kurulmas›na, görev ve yetkilerinin belirlenmesine,
b) "‹fl ve Ücret Güvencesi Fonu"nun ve "Yeniden Yap›lanma Fonu"nun kurulmas›na ve bu fonlar›n kaynaklar› ile kullan›m alanlar›n›n belirlenmesine,
d) "Çal›flanlar›n Tasarruflar›n› Teflvik Hesab›"nda toplanan paralar›n nemaland›r›lmas›na, özellefltirme uygulamalar›nda bu paralar›n çal›flanlara öncelikle hisse sa€lanmas›nda kaynak olarak kullan›lmas›na.
Gerekçe: Özellefltirme ifllemlerinin yürütülmesi için, "Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›" ad›yla yeni bir kamu kurumu yarat›lmas› fazlaca anlaml› bulunmamaktad›r. Olay›n bürokratik ifllemleri, yüksek kurula ba€l› bir sekreterya arac›l›€›yla pekala yürütülebilir.
Böylesi bir yap›lanma gerekli olan özellefltirmelerin merkezî ve hantal bir bürokratik çark yerine, özellefltirilmeleri öngörülen kurulufllar›n inisiyatiflerine terk edilmesini, aç›k anlat›m›yla yeniden gerçeklefltirilmesini sa€layacakt›r.
Özellefltirme ifllemlerinde merkezî ve hantal bürokratik çarklardan kaç›n›lmas›, öncelikle özellefltirme olgusunun do€as›na uygun olacakt›r. Yan› s›ra, ifllemlerde zaman kayb›n› önleyecek ve büyük bir h›z sa€layacakt›r.
"Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›" biçimindeki merkezî ve hantal bir bürokratik çark, bugüne kadarki Kamu Ortakl›€› ‹daresi örne€inin de aç›kça ortaya koydu€u üzere, özellefltirmeyi de€il, özellefltirmemeyi öngörmektedir.
Özellefltirme gelirlerinin tek bir fon yerine, kullan›m amac› farkl› iki ayr› fonda toplanmas›, çokça sözü edilen aleniyet, fleffafl›k ve saydaml›k yaklafl›mlar›n›n gere€idir. Kullan›m amaçlar› farkl› fon uygulamas›n›n bafllang›çta ayr›flt›r›lmas›, aleniyeti örtece€i kesin olan fon aras›nda kaynak aktar›m›n› peflinen önleyecektir. Nihayet, özellefltirmeyle ba€lant›l› olarak nemaland›r›lmas› öngörülen tasarruflar› teflvik kesintilerinin gerçek çal›flanlar›n lehine kullan›m›, bu hesapta toplanan paralar›n, çal›flanlar›n hisse edinimi için de€erlendirilmesi yoluyla sa€lanabilir.
Çal›flanlara, yönetim yetkisiyle birlikte, böylece sorumluluk yüklenmesi, özellefltirmenin mülkiyetin tabana yay›lmas› ve özel ya da yabanc› tekellerin yarat›lmas›n›n önlenmesi amaçlar›na da hizmet edecektir. Bu konuda, Türkiye'de, dünyan›n belki de ilk ve hiç kuflkusuz en sanc›s›z özellefltirme örne€i sayabilece€imiz Türkiye ‹fl Bankas› modeli örnek al›nabilir.
Çal›flanlara, birikmifl zorunlu tasarrufu teflvik kesintileri karfl›l›€›nda, özellefltirme program›na al›nm›fl bulunan kuruluflun 1/3'ü ile 1/4'ü aras›ndaki bir oranda topluca hissedar› yap›labilirler. Bu yöntem, devletin yetmifl seksen y›ll›k ekonomik varl›€›n›n, yok pahas›na, yabanc›lar dahil, sermaye çevrelerine b›rak›lmas› yerine, emeklerinden yap›lan kesintiler karfl›l›€›nda, çal›flanlara gitmesi sonucunu verecektir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 1 inci maddesinin son f›kras›n›n afla€›da yer verilen flekilde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Ali Kemal Baflaran Kadir Ramazan Coflkun Emin Kul
Trabzon ‹stanbul ‹stanbul
Yusuf Pamuk Ersin Tarano€lu
‹stanbul Sakarya
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
3Genel ve katma bütçeli idarelerle bunlara ba€l› döner sermaye kurulufllar›n›n mal ve hizmet üretim birimleri ve varl›klar›n›n (baraj, gölet, otoyol, yatakl› tedavi kurumlar›, limanlar ve benzeri di€er mal ve hizmet üretim birimleri) kurulufl amaçlar›na uygun olarak kiralanmas›, iflletme haklar›n›n verilmesi ile kamu iktisadî teflebbüsleri aras›nda yer alan ve 233 say›l› Kanun Hükmündeki Kararnamede tan›mlanm›fl bulunan kamu iktisadî kurulufllar›n›n ve bunlar›n müessese, ba€l› ortakl›k, iflletme ve varl›klar›n›n mülkiyetinin devri d›fl›nda kalan yöntemlerle özellefltirilmesi bu kanun hükümlerine tabidir. Ancak, bu kurulufllar›n mülkiyetinin devri ile faaliyetlerinin süreli veya süresiz olarak durdurulmas›na, kapat›lmas›na veya tasfiyesine iliflkin hususlar, kurulufllar›n gördükleri hizmet esaslar›na ve özelliklerine göre ayr› kanunlarla düzenlenir."
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€iflik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 1 inci maddesinin (A) f›kras›n›n afla€›daki flekilde de€ifltirilmesi için gere€ini sayg›lar›m›zla arz ederiz.
Algan Hacalo€lu Adnan Keskin ‹brahim Özdifl
‹stanbul Denizli Adana
Haydar Oymak Mehmet Sevigen
Amasya ‹stanbul
Tasar›n›n 1 inci maddesinin (A) f›kras› için önerilen de€iflik metin:
A) Bu maddede belirtilen ve kanunun uygulanmas›nda "kurulufl" ad›yla an›lacak olan; ülkenin kalk›nmada birinci derecede öncelikli yöreleri d›fl›nda yer alan;
a) Stratejik mal ve kamusal hizmet üretenler hariç olmak üzere, iktisadî devlet teflekküllerinin, bunlar›n müessese, ba€l› ortakl›k, iflletme, iflletme birimleri ile ifltiraklerindeki kamu paylar›n›n,
b) Stratejik mal ve kamusal hizmet üreten iktisadî devlet teflekkülerinin yeniden yap›lanmalar›, rehabilitasyonlar›, iç ve d›fl pazar koflullar›nda etkinliklerinin art›r›labilinmesi amac›yla, toplam içindeki pay oran› yüzde 40'› aflmamak ve yabanc›lara sat›fl› yüzde 20 ile s›n›rland›rmak kayd›yla, bu düzeydeki kamu paylar›n›n;
c)- Kamu iktisadî teflebbüsleri statüsü d›fl›nda kalmakla beraber, sermayesinin tamam› veya yar›s›ndan fazlas› devlete veya di€er kamu tüzelkiflilerine ait olan ticarî amaçl› kurulufllardaki kamu paylar› ile bu kurulufllara ait müessese, ba€l› ortakl›k, iflletme, iflletme birimleri ile ifltiraklerindeki kamu paylar›n›n,
d) Belediye ve il özel idarelerine ait kamusal hizmet görmeyen, ticari amaçl› kurulufllar›n ve bunlar›n benzeri nitelikteki ifltirakleri paylar›n›n, teknolojik yeniden yap›lanma, sermayenin tabana yay›lmas›, üretim iliflkilerinin ve örtülü pazar ekonomisi yap›s›n›n gelifltirilmesi, verimlili€in art›r›lmas› amaçlar› çerçevesinde, özellefltirilmelerine iliflkin esaslar› düzenlemektedir.
Gerekçe:
Madde 1, f›kra (A):
Kamu ekonomik giriflimleri, ülkemizde demokrasinin derinlefltirilmesine, sanayileflmenin kökleflmesine, ekonomik ve toplumsal geliflmenin h›zland›r›lmas›na, gelir da€›l›m›n›n iyilefltirilmesine, bölgeler aras› dengesizliklerin azalt›lmas›na çok önemli katk›larda bulunmufllard›r.
Ancak, 24 Ocak 1984' ten beri izlenmeye bafllan›lan ve son üç y›ld›r ayn› anlay›flla sürdürülen, sanayileflmeyi, reel sektörleri ve kamu yarar› ilkesini d›fllayan politikalar sonucu, bu kurulufllar, yenilenmeyen teknolojileri, yönetimlerine politik müdahaleler, yönetim kurullar›n›n politika arpal›€› olarak kullan›lmas› ve afl›r› istihdam sorunlar›yla, verimliliklerini, etkinliklerini, iç ve d›fl pazarlarda rekabet güçlerini önemli boyutlarda yitirmifllerdir.
Bu nedenlerle, bu kamu kurulufllar›n›n, bölgesel geliflmifllik farklar›n› kapatmaya yönelik sanayi tesisleriyle,
Stratejik mal ve kamusal nitelikli hizmet üretenler hariç olmak üzere,
Bundan sonraki maddelerde belirtilen kurallar çerçevesinde, sanayileflme sürecinde at›l›m yapma, teknolojik yeniden yap›lanma, sermayenin tabana yay›lmas›, üretim iliflkilerinin ve örgütlü pazar ekonomisi yap›s›n›n gelifltirilmesi, verimlili€in art›r›lmas› amaçlar›yla, özellefltirilmeleri gerekli görülmektedir.
Stratejik mal ve kamusal hizmet üreten kurulufllarda, özellefltirmenin, en çok yüzde 40 pay› ile s›n›rl› tutulmas›, yabanc›lara ise, bu kamu kurulufllar›n›n teknolojik eksikliklerinin giderilmesi, d›fl pazarlarda etkinliklerinin art›r›lmas›, al›c› firman›n, araflt›rma, gelifltirme faaliyetlerinden do€rudan yararlanabilmesi için yap›lacak sat›fllarda hiçbir flekilde toplam›n yüzde 20'sinden fazla pay verilmemesi zorunlu görülmektedir.
‹spanya, ‹talya gibi sanayileflmeyi önemseyen ülkeler de benzeri tav›r içindedirler. Kald› ki, 60 milyonluk Türkiye'nin ekonomik ba€›ms›zl›€›n› belirli ölçülerde koruyabilmek için de bu s›n›rlamalara gerek vard›r.
Bölüflümdeki dengesizli€in, gelir da€›l›m›ndaki adaletsizli€in, bölgeleraras› geliflmifllik farklar›n›n giderek artmakta oldu€u, bu hususun, ülkemizde sosyal bar›fl›n önündeki en önemli engeli oluflturdu€u dikkate al›narak, özellefltirme ifllemlerinin birinci derecede kalk›nmada öncelikli yöreler d›fl›ndaki bölgelerdeki tesislerle s›n›rl› tutulmas› zorunlu görülmektedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› tasar›n›n 1 inci maddesi üçüncü f›kras›nda yer alan "yöntemler ile özellefltirilmesi" ifadesinin, "yöntemler ile özellefltirilmesi veya özerklefltirilmesi" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Hüseyin Erdal fiaban Bayra Mustafa Ünald›
Yozgat Kayseri Konya
Zeki Ünal Mehmet Elkatm›fl
Karaman Nevflehir
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› tasar›n›n 1 inci maddesinin üçüncü f›kras› son cümlesinin metinden ç›kar›lmas›n› arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› Salih Kapusuz fiaban Bayrak
Konya Kayseri Kayseri
Zeki Ünal Mehmet Elkatm›fl Hüseyin Erdal
Karaman Nevflehir Yozgat
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 1 inci maddesinin (B) f›kras›n›n afla€›daki flekilde de€ifltirilmesi için gere€ini sayg›lar›m›zla arz ederiz.
Algan Hacalo€lu Mehmet Sevigen Adnan Keskin
‹stanbul ‹stanbul Denizli
Haydar Oymak ‹brahim Özdifl
Amasya Adana
Tasar›n›n 1 inci maddesinin (B) f›kras› için önerilen de€iflik metin:
B) Bu Kanun yukar›da belirtilen amaca yönelik olarak;
a) "Özellefltirme Yüksek Kurulu"nun ve Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›"n›n kurulmas›na, görev ve yetkilerinin belirlenmesine,
b) "Özellefltirme Fonu"nun ve "Kamu Ortakl›€› Fonu"nun kurulmas›na ve bu fonlar›n kaynaklar› ile kullan›m alanlar›n›n belirlenmesine,
c) "Özellefltirme uygulamalar›"na,
d) "Çal›flanlar›n Tasarruflar›n› Teflvik Hesab›"nda toplanan paralar›n nemaland›r›lmas›na,
e) Özellefltirme kapsam›na al›nan kurulufllarda çal›flan kamu personelinin özlük ve sosyal haklar›na,
‹liflkin hükümleri kapsar.
Kamu ‹ktisadî Teflebbüsleri aras›nda yer alan ve 233 say›l› Kanun Hükmünde Kararnamede tan›mlanm›fl bulunan kamu iktisadî kurulufllar›n›n ve bunlar›n müessese, ba€l› ortakl›k, iflletme, iflletme birimlerinin ve bu maddenin (A) f›kras›nda yer alan s›n›rlamalar, ilke, kural, amaç ve anlay›fl çerçevesinde, mülkiyetin devri d›fl›nda kalan yöntemlerle özellefltirilmesi bu Kanun hükmünlerine tabidir.
Gerekçe: [ Madde 1, f›kra (B) ] 1 inci maddenin (B) f›kras›, ayn› maddenin (A) f›kras›ndaki amaç, ilke ve kurallar çerçevesinde yeniden düzenlenmifltir.
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, madde üzerinde verilen önergeleri okuduk; bir de Anayasaya ayk›r›l›k önergesi var; ‹çtüzü€e göre, önce onu oylayaca€›m›za göre, flimdi, onu okutup, iflleme koyaca€›m:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Özellefltirmeyle ilgili 720 s›ra say›l› yasa teklifinin 1 inci maddesi, Anayasan›n 5 inci, 6 nc›, 10 uncu, 47 nci ve 167 nci maddeleriyle, Anayasan›n Bafllang›ç Bölümünün beflinci f›kras›na, 7 nci ve 123 üncü maddeleriyle "Anayasa Mahkemesinin kararlar›" bafll›kl› 153 üncü maddelerine ayk›r›d›r.
Gerekçeleri iliflikte aç›klanan Anayasaya ayk›r›l›k konusunun, ‹çtüzü€ün 85 inci maddesi uyar›nca oylanmak üzere görüflülmesini dileriz.
Sayg›lar›m›zla.
H. Uluç Gürkan Atilla Mutman ‹stemihan Talay
Ankara ‹zmir ‹çel
Ender Karagül Mustafa Y›lmaz Nami Ça€an
Uflak Gaziantep ‹stanbul
Gerekçe:
1. Anayasan›n 5 inci maddesine ayk›r›l›k:
Anayasan›n 5 inci maddesi "Devletin temel amaç ve görevleri" aras›nda, "Türk Milletinin ba€›ms›zl›€›n›... koruma"y› en baflta saym›flt›r.
Ba€›ms›zl›k, bir devletin varl›k nedenidir. Siyasal ba€›ms›zl›k; bayrak, ulusal marfl ve benzeri gibi çeflitli simgelerle ifade edilirse de, siyasal ba€›ms›zl›€›n bu çeflit simgeler ötesinde sürekli ve kal›c› olmas›n›n önkoflullar›ndan biri ekonomik ba€›ms›zl›kt›r.
Bu nedenle, Cumhuriyetimizin kuruluflundan bu yana Türkiye Cumhuriyeti Devleti, ekonomik ba€›ms›zl›k aç›s›ndan önem tafl›yan alanlarda "kamusal tekel"ler kurmufl ve bu iflletmeleri yerli ya da yabanc› hiçbir özel giriflime açmam›flt›r.
Ancak, burada göz önünde tutulmas› gereken ilke; öncelikle ekonomik ba€›ms›zl›kt›r. Ekonomik ba€›ms›zl›k aç›s›ndan yaflamsal önem tafl›yan kamusal tekellerin özellefltirilmesi ile do€acak "özel tekeller"in yarataca€› iktisadî sak›ncalar yan›nda as›l tehlike, ekonomik ba€›ms›zl›€›n "kale"leri olan bu iflletmelerin özellefltirilmesinin devletin ekonomik ba€›ms›zl›€›na ipotek getirecek olmas›d›r.
Yasa teklifinin 1 inci maddesi devletin ekonomik ba€›ms›zl›€›n› zedeleyen bir altyap› oluflturmaktad›r.
2) Anayasan›n 10 uncu, 47 nci ve 167 nci maddelerine ayk›r›l›k:
Anayasan›n 167 nci maddesinin birinci f›kras›yla "...piyasalarda fiilî veya anlaflma sonucu do€acak tekelleflme ve kartelleflmeyi önleme görevi devlete verilmifltir. Ayr›ca 47 nci maddey ile de "kamu hizmeti niteli€i tafl›yan teflebbüsler"in "kamu yarar›n›n zorunlu k›ld›€› hallerde devletlefltirilmesi"ne olanak tan›nm›flt›r.
Anayasal görevi, tekelleflmeyi ve kartelleflmeyi önlemek olan Türkiye Büyük Millet Meclisi, bu yasa teklifinin 1 inci maddesiyle, tekelleflmeyi ve kartelleflmeyi teflvik edecektir. Dolay›s›yla, an›lan madde, Anayasan›n 167 nci maddesine ayk›r›d›r.
Yan›s›ra, devlete ait bir tekelin özellefltirilmesi Anayasada öngörülmüfl bir yol de€ildir. Bununla birlikte “tersine ifllem kuram›"ndan hareketle 47 nci maddenin özellefltirmeye olanak verdi€i kabul edilse dahi, bunun aç›k ve ayr›nt›l› olarak kanunla düzenlenmesi gerekir. Kanun konusu düzenlemelerin, bu yasan›n 1 inci maddesi ile, gerçekte TBMM’nin elinde olmas› gereken konuyla ilgili çok say›da yasama yetkisinin Anayasaya ayk›r› olarak devredildi€i Özellefltirme Yüksek Kurulu ile Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›n›n inisiyatifine ba€lanm›fl olmas› bütünüyle Anayasaya ayk›r›d›r.
Nihayet, an›lan yasan›n 1 inci maddesi genelde Anayasan›n 10 uncu maddesinin son f›kras›nda öngörülen “eflitlik” ilkesine ters düflmektedir.
3) Anayasan›n 6 nc› maddesine ayk›r›l›k:
Anayasan›n 6 nc› maddesi, “kay›ts›z flarts›z” ulusa ait bulunan egemenli€in, Anayasan›n koydu€u esaslara göre yetkili organlar eliyle kullan›lmas›n› öngörmekte ve hiçbir organ›n, kayna€›n› Anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamayaca€›n› vurgulamaktad›r.
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› yasa tasar›s›n›n 1 inci maddesi, Anayasaya göre; ancak ve ancak TBMM’nin kullanabilece€i çok say›daki devlet yetkisinin, Özellefltirme Yüksek Kuruluna ve bu kurul eliyle Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›na b›rak›lmas›n› öngörmekte ve düzenlenmesini bu kabulle hükme ba€lamaktad›r. Bu anlay›fl ve düzenleme Anayasaya ayk›r›d›r.
4) Anayasan›n Bafllang›ç Bölümünün 5 inci f›kras› ile 7 nci ve 123 üncü maddelerine ayk›r›l›k:
Anayasan›n Bafllang›ç Bölümünün 5 inci f›kras›nda:
Türk Milletine ait olan egemenli€i, millet ad›na kullanmaya yetkili k›l›nan hiçbir kifli ve kuruluflun, Anayasada gösterilen “hukuk düzeni d›fl›na ç›kamayaca€›” belirtilmifltir.
Anayasan›n 7 nci maddesinde de “yasama yetkisinin, Türk Milleti ad›na Türkiye Büyük Millet Meclisinin” oldu€u ve devredilemeyece€i hükme ba€lanm›flt›r.
Durum böyle iken, aynen iptal edilen Yetki Yasalar›nda oldu€u gibi halen görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› yasa tasar›s› ile, bu yetki, Yasama Organ›ndan, Özellefltirme Yüksek Kuruluna ve Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›na devredilmektedir.
Yan› s›ra, Anayasan›n 123 üncü maddesinin 2 nci f›kras›na göre:
“Kamu tüzelkiflili€i, ancak kanunla veya kanunun aç›kça verdi€i yetkiye dayan›larak kurulur.”
Oysa, 720 s›ra say›l› yasa tasar›s›n›n 1 inci maddesi, hukukî hiyerarfliyi altüst edip, Anayasadaki güçler ayr›l›€› ilkesini bozmaktad›r.
Anayasan›n 123/2 nci maddesindeki “kanunun aç›kça verdi€i yetki” hükmünden yola ç›k›l›p, tersine ifllem kural›na dayan›larak, kamu tüzelkifliliklerinin, yasan›n aç›kça verdi€i yetki ile kald›r›labilece€i düflüncesiyle yap›ld›€› anlafl›lan bu düzenlemede “aç›kl›k”, “s›n›rs›zl›k” boyutuna ulaflt›r›lm›flt›r. Anayasan›n istedi€i “aç›kl›k” ayn› zamanda “s›n›rl›l›€›” ifade eder. Kamu ekonomik kurulufllar›ndan, en küçük bir ifltirake kadar her fleyi kapsayan bir düzenleme, aç›kl›k de€il, s›n›rs›zl›kt›r ki, bu da Anayasan›n 123/2 nci maddesindeki amac› aflar.
Bu nedenle, yukar›da belirtilen madde düzenlemesinin anlay›fl›, Anayasan›n, Bafllang›ç bölümünün beflinci f›kras›na, 7 nci maddesine ve 123/2 nci maddesine ayk›r›d›r.
5) Anayasan›n 153 üncü maddesine ayk›r›l›k:
Anayasa Mahkemesi, 720 s›ra say›l› yasa tasar›s›yla yenilenmek istenilen çok say›daki yetki yasas›, Anayasa Mahkemesinin çeflitli kararlar›yla iptal edilmifltir.
Ancak, iptal edilmifl yetki yasalar›n›n hükümleriyle benzeflen, hatta aynileflen çok say›da hüküm, bu yasa tasar›s›yla yenilenmektedir. Oysa, Anayasan›n 153 üncü maddesi, Anayasa Mahkemesi kararlar›n›n ba€lay›c›l›€›n› öngörmektedir.
‹ptal edilen bir yasa hükmünü, yeniden yasa haline dönüfltürmek, aç›kça Anayasaya ve Anayasa Mahkemesine meydan okumakt›r. Devlet yönetiminde, bu tür, Anayasaya ayk›r› kabaday›l›klara yer olmamak gerekir.
BAfiKAN- Efendim, Komisyon, okunan önergeye kat›l›yor mu?
Komisyon... Komisyon...
Say›n Bakan, Komisyonu meflgul etmeyin.
Say›n Komisyon... Say›n Aktafl...
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- Komisyon da, Baflbakan da, Bakan da hepsi meflgul...
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Buyurun Say›n Baflkan, sizi dinliyorum.
BAfiKAN- Anayasaya ayk›r›l›k önergesine kat›l›yor musunuz?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Mümkün mü kat›lmak; kat›lm›yoruz.
BAfiKAN- Say›n Bakan?...
DEVLET BAKANI YILDIRIM AKTUNA (‹stanbul)- Kat›lm›yoruz.
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, Anayasaya ayk›r›l›k önergesine, Say›n Komisyon ve Say›n Hükümet kat›lm›yor.
Say›n Uluç Gürkan, söz istiyor musunuz?
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- ‹zninizle Say›n Baflkan.
fiÜKRÜ YÜRÜR (Ordu)- Bilmeden "kat›lm›yoruz" dediler, ne oldu€unu ikisi de bilmiyor. Bir tekrar etsinler bakal›m... Böyle gayri ciddîlik olmaz.
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Siz anlad›n›z m› ne oldu€unu?
fiÜKRÜ YÜRÜR (Ordu)- Anlad›m; memur tayin etmek isteniyor.
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Öyle bir fley yok.
BAfiKAN- Lütfen.. Rica ederim... Buras› Genel Kurul salonu, karfl›l›kl› konuflma yeri de€il efendim.
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- Bakanlar Kurulu buras›, Genel Kurul de€il ! Bak›n, Bakanlar Kurulu çal›fl›yor!
BAfiKAN- Buyurun Say›n Gürkan, süreniz 5 dakika.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; Anayasaya ayk›r›l›k gerekçemizle, asl›nda, y›llard›r göz ard› edilen çok ciddî bir sorunu gündeme getirmeyi amaçlad›k.
Hepimiz biliyoruz; burada daha önce de ifade edildi; yürürlükteki Anayasada kamulaflt›rma öngörülmektedir. 46 nc› maddesinde Anayasan›n, kamulaflt›rmaya oldukça ayr›nt›l› biçimde yer ayr›lm›flt›r. Yine Anayasada, devletlefltirme öngörülmektedir. Anayasan›n 47 nci maddesinde, devletlefltirmeye oldukça ayr›nt›l› biçimde yer ayr›lm›flt›r. Yani, Anayasada, kamulaflt›rma vard›r, devletlefltirme vard›r; ama, özellefltirme yoktur, özellefltirme öngörülmemifltir. Hele, kamu hizmeti niteli€indeki iflletmelerin özellefltirilmesi; böyle bir fley, Anayasada hiç düflünülmemifltir, tümüyle kapal›d›r. Tam aksine, kamu hizmeti niteli€indeki iflletmeler -bir tarif yoktur ama, o nitelikteki her iflletme -devletlefltirilmeli yaklafl›m› vard›r Anayasada.
Görüflece€imiz yasa tasar›s›n›n 1 inci maddesinde de ifadesini buldu€u biçimde, biz Türkiye'de özellefltirmeye -DYP-SHP Koalisyon Hükümetiyle birlikte- kamu hizmeti niteli€indeki devlet iflletmelerinden bafllamay› kafam›za takm›fl›z. Yani, bu bir tercihtir, olabilir; ama, Anayasaya ayk›r›l›€›na bir bakman›z laz›m. Niye ayk›r› diye yak›nmak yerine, biz, Anayasada ne varken, ne yap›yoruz diye oturup düflünmek laz›m.
Bak›n, iflte enerji tesisleri... Özellefltirme kapsam›nda olan -yabanc› gazetelere, ilgililerin verdi€i demeçlerden de anlad›€›m›z kadar›yla- kamu hizmeti niteli€indeki kurulufllar, bir an önce sat›l›p sav›lacak; enerji kurulufllar› ve meflhur, PTT'nin T'si gibi... PTT'nin T'sine al›c› da haz›r. E€er, Bayan Thatcher, o€lunun iliflkilerinden rahats›z de€ilse, al›c› gerçekten haz›r. Böyle bir yap› var; ancak, Anayasaya ayk›r› bütün bunlar.
De€erli milletvekilleri, flimdi baz› çevrelerde, baz› tart›flmalarda, Anayasan›n 46 nc› ve 47 nci maddesinin varl›€›, buna karfl›l›k, özellefltirmeyle ilgili hiçbir hükmün bulunmamas›, bu, Anayasan›n -Anayasa, sosyalizme aç›k m›, kapal› m› konusu bir zamanlar çok modayd›- özellefltirmeye tümüyle kapal› oldu€u biçiminde yorumlanabilir. Biz, bunu söylemek istemiyoruz, o yorumu yapm›yoruz. Ancak, bir konuda Yüce Meclisin dikkatini çekmeye çal›fl›yoruz: Ortada, özellefltirmeyle ilgili ciddî bir anayasal boflluk var. Onun için, bu konudaki yasal düzenlemelere -buradan ç›k›p, Anayasa Mahkemesinden geri dönen kanunlar, nafile turlar misali- giriflmeden, buna kollar›m›z› s›vamadan önce, Anayasadaki bofllu€u gidermemiz gerekir diyoruz. Aksi halde ne olur; son zamanlarda, flu 5 kararname iptalinde ne olduysa, o olur.
Yürütme, yasama ve yarg› organlar› birbiriyle çeliflir; kamuoyu önünde çat›fl›r; bir kargafla do€ar ve biz, münasip bir zamanda, burada, yine ayn› yasa tasar›s›n› bir daha tart›flmak durumunda kalabiliriz.
Onun için, öncelikle, lütfen bu önergemizi ciddiye al›n, dikkate al›n. Kaybedece€iniz birkaç gündür. Bak›n, özellefltirme konusunda üç y›l kaybettiniz. fiimdi, bunu ciddiye al›n; birkaç gün kaybedin; ama, Anayasadaki boflluklar› giderin. Türkiye Büyük Millet Meclisinde flu an sa€land›€› gözlenen mutabakat da, bu anayasal bofllu€u gidermeye yeterlidir.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Lütfen, cümlenizi tamamlar m›s›n›z...
H. ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Ba€l›yorum.
DYP, SHP, MHP'nin milletvekilleri say›s›n›n toplam› 240 dolay›nda. ANAP'›n deste€i var; baz› ba€›ms›zlar ile Büyük Birlik Partisi milletvekilleri say›s›n›n toplam›yla da 350'ye var›yor bu say›. 50 fire verseniz bile, anayasal bofllu€u doldurabilirsiniz. Bunu ciddîye al›n ve burada, gece yar›lar›nda bir nafile tur daha yapmayal›m.
Hepinizi sayg›yla selaml›yorum. (CHP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Gürkan.
Say›n milletvekilleri, önergeye Hükümet ve Komisyon kat›lmamaktad›r...
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- Say›n Baflkan, karar yetersay›s›n›n aranmas›n› istiyorum.
BAfiKAN- Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir..
‹kinci önergeyi okutuyorum:
‹stanbul Milletvekili Algan Hacalo€lu ve Arkadafllar›n›n Önergesi.
Tasar›n›n 1 inci maddesinin (A) f›kras› için önerilen de€ifliklik metni:
"Bu maddede belirtilen ve kanunun uygulanmas›nda kurulufl ad›yla an›lacak olan, ülkenin kalk›nmada birinci derecede öncelikli yöreleri d›fl›nda yer alan;
"A) Stratejik mal ve kamusal hizmet üretenler hariç olmak üzere, iktisadî devlet teflekküllerinin, bunlar›n müessese, ba€l› ortakl›k, iflletme, iflletme birimleri ile ifltiraklerindeki kamu paylar›n›n,
b) Stratejik mal ve kamusal hizmet üreten iktisadî devlet teflekküllerinin yeniden yap›lanmalar›, rehabilitasyonlar›, iç ve d›fl pazar koflullar›nda etkinliklerinin art›r›labilmesi amac›yla, toplam içindeki pay oran› yüzde 40'› aflmamak ve yabanc›lara sat›fl yüzde 20 ile s›n›rland›r›lmak kayd›yla, bu düzeydeki kamu paylar›n›n,
c) Kamu iktisadî teflebbüsleri statüsü d›fl›nda kalmakla beraber, sermayesinin tamam› veya yar›s›ndan fazlas› devlete veya di€er kamu tüzelkifliliklere ait olan ticarî amaçl› kurulufllardaki kamu paylar› ile bu kurulufllara ait müessese, ba€l› ortakl›k, iflletme, iflletme birimleriyle ifltiraklerindeki kamu paylar›n›n,
d) Belediye ve il özel idarelerine ait kamusal hizmet görmeyen ticarî amaçl› kurulufllar›n ve bunlar›n benzeri nitelikteki ifltirakleri paylar›n›n,
Teknolojik yeniden yap›lanma, sermayenin tabana yay›lmas›, üretim iliflkilerinin ve örgütlü pazar ekonomisi yap›s›n›n geniflletilmesi, verimlili€in art›r›lmas› amaçlar› çerçevesinde özellefltirilmelerine iliflkin esaslar› düzenlemektedir."
BAfiKAN- Önergeye Komisyon kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli)- Ço€unlu€umuz olmad›€›ndan kat›lam›yoruz.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Önergeye Say›n Komisyon ve Hükümet kat›lm›yor.
Önerge sahibi Say›n Algan Hacalo€lu, buyurun efendim.
Süreniz 5 dakikad›r.
ALGAN HACALO⁄LU (‹stanbul)- Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m; Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 1 inci maddesinin (a) f›kras› üzerinde arkadafllar›m›zla birlikte vermifl bulundu€umuz de€ifliklik önergesiyle ilgili görüfllerimi belirtmek üzere söz alm›fl bulunuyorum. Hepinize sayg›lar›m› sunuyorum.
Biraz evvel, 1 inci maddenin genelinde belirtti€im gibi, (a) f›kras›, özellefltirmenin genel çerçevesini belirleyen bir f›kra. Burada, Türkiye'nin, bugünkü konumunda, devletin, mal ve hizmet üretiminde do€rudan ve dolayl› olarak iliflkilendirildi€i her alanda, her türlü üretim ve hizmet alan›n›n özellefltirilmesini hedef alan, bugüne kadar düflünülememifl, bugüne kadar hiç kimsenin cesaret edemedi€i, bugüne kadar hiç kimsenin, bu Yüce Meclis çat›s› alt›na sunmay› program›na almad›€› ve buna yönelik giriflimde bulunamad›€› bir çerçeveyi burada tart›fl›yoruz.
Bundan üç y›l evvel, "TÖYÖK" diyerek, "K‹T'lerin özerklefltirilmesi, rehabilitasyonu ve gerekli olanlar›n özellefltirilmesi gerekir, bunu yapaca€›z" diyerek yola ç›kanlar, halktan bu flekilde oy al›p, Koalisyon Hükümetini oluflturarak, ülkeyi, içinde bulundu€umuz demokrasisiyle, ekonomisiyle ç›kmazlarla karfl› karfl›ya getirenler, bugün, bu düzeyde s›n›rs›z ve sorumsuz bir çerçevedeki yasa tasar›s›yla karfl›m›za gelmifl bulunuyorlar.
De€erli arkadafllar›m, biraz evvel belirttim; evet, eflitli€e karfl› duyarl› de€ilsiniz. Bölgeleraras› geliflmifllik farklar›n› gidermeye duyarl› de€ilsiniz; bunu gördük, bunu biliyoruz, üç y›ld›r bunu izliyoruz. Do€uya, güneydo€uya, Kelkit Vadisine, özel sektör, fabrika yapmaya gitmiyor; yat›r›m yapm›yor; ama, "olsun, öyle kals›n" diyorsunuz; "devlet de yapmas›n" diyorsunuz. Orada, daha evvel örneklerini gördü€ümüz, Kars'ta ve di€er do€u bölgelerinde örne€ini gördü€ümüz, özellefltirmelerle kapat›lan fabrikalardan dolay›, o çevre insanlar›m›z›n feryatlar›n›n devam etmesini istiyorsunuz.
Bu önerge, kalk›nmada öncelikli olan yörelerin, özellefltirme kapsam› d›fl›nda tutulmas›n›, bu nedenle öngörüyor.
Sonra; Türkiye'nin bugünlere gelmesinde büyük katk›s› olan, ekonomik ba€›ms›zl›€›m›z için çok temel olan, teknoloji üretimi için temel olan, giderek büyüyen ölçek ekonomileri sürecinde, yeni alanlara girebilmemizin olanaklar›n› tan›yabilecek olan -tabiî, bugünkü yap›s›yla de€il, sizlerin getirdi€i, ANAP'l› dönemlerin, Koalisyon Hükümetli dönemlerin getirdi€i bu içi zay›flat›lm›fl konumunda de€il- ama, yeniden yap›land›r›larak, Türkiye'yi daha ileri sanayileflme düzeylerine götürebilecek olan tesislerin; yani, stratejik mal üreten tesislerin özellefltirilmesine s›n›r getirilsin diyoruz. Bunlar›n, yüzde 40'tan fazlas›n›n özellefltirilmesine, bu aflamada olanak tan›nmas›n diyoruz. Bundan da öteye, kamusal yarar amaçl› hizmet üreten tesislerde de ayn› duyarl›l›k gösterilsin diyoruz.
Sonra; geliflmifl Bat›l› ülkelerin, ulusal ba€›ms›zl›€›na, ekonomik ba€›ms›zl›€›na duyarl› Bat›l› ülkelerin, yabanc› sermayeye yönelik gösterdi€i duyarl›l›€›, siz de bu çat› alt›nda gösterin, o anlay›fl› bu yasa tasar›s›na yans›t›n diyoruz. O nedenle, bu yasa tasar›s›nda s›n›rlama getiriyoruz.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Hacalo€lu, lütfen son cümlenizi söyler misiniz.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Bitiriyorum efendim, sayg› sunaca€›m.
Dün de belirtti€im gibi, bu f›kra, üç temel noktas›yla, bu yasan›n Anayasa Mahkemesinden geri dönmesinin nedenini oluflturacakt›r. Sizleri uyar›yorum; böyle ç›karsa, Anayasa Mahkemesine götürme çabas› içinde olaca€›z.
Hepinize sayg› ve sevgilerimi sunuyorum. (CHP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Hacalo€lu.
II.- YOKLAMA
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, önergeyi oylar›n›za sunaca€›m; ancak, oylamadan önce yoklama yap›lmas› iste€iyle verilmifl bir önerge vard›r, okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Genel Kurulda toplant› yetersay›s› olmad›€› kanaatindeyiz.
Yoklama yap›lmas›n› arz ederiz.
BAfiKAN- fiimdi, önergedeki imza sahiplerini okuyup, salonda bulunup bulunmad›klar›n› kontrol edece€im:
Cevat Ayhan?.. Burada.
Ahmet Remzi Hatip?.. Burada.
Abit K›vrak?.. Burada.
Zeki Ünal?.. Burada.
fiaban Bayrak?.. Burada.
Hüseyin Erdal?.. Burada.
Hasan Dikici?.. Burada.
Ahmet Cemil Tunç?.. Burada.
Ahmet Derin?.. Burada.
Mustafa Ünald›?.. Burada.
Yeterli imza haz›r, yoklamaya bafll›yoruz.
(Yoklama yap›ld›)
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, toplant› yetersay›s› yoktur.
Grup baflkanvekilleri ne kadar ara vermemizi istiyorlar, ona göre ara verelim efendim.
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Saat 20.00'ye b›rakal›m.
BAfiKAN- Efendim, saat 20.00'ye daha çok zaman var.
NEVZAT ERCAN (Sakarya)- 15 dakika ara verelim Say›n Baflkan; saat 18.00 de olabilir.
BAfiKAN- De€erli arkadafllar, saat 18.00'de toplansak, yine yar›m saat yoklama sürecek.
LAT‹F SAKICI (Mu€la)- Saat 20.00 olsun Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Saat 20.00 için ne diyorsunuz ?
Saat 18.00'de toplan›rsak, saat 18.30'a kadar yoklama sürecek...
Say›n milletvekilleri, al›nan karar gere€ince, saat 20.00'de toplanmak üzere birleflime ara veriyorum.
Kapanma Saati: 17.45
‹K‹NC‹ OTURUM
Aç›lma Saati :20.00
BAfiKAN : Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂT‹P ÜYELER: ‹brahim Halil ÇEL‹K (fianl›urfa), Cengiz ÜRETMEN
(Manisa)
-----0-----
BAfiKAN- Türkiye Büyük Millet Meclisinin 25 inci Birlefliminin ‹kinci Oturumunu aç›yorum.
II.- YOKLAMA
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri çal›flmalar›m›za kald›€›m›z yerden devam ediyoruz.
Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 1 inci maddesi üzerinde yap›lan görüflmeler s›ras›nda, bir önergenin oylamas›nda yoklama istenmiflti; yap›lan yoklamada ço€unluk sa€lanamad›€› için çal›flmalar›m›za ara vermifltik.
fiimdi yeniden yoklama yapaca€›m.
(Yoklama yap›ld›)
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, toplant› yetersay›m›z yoktur.
Say›n grup baflkanvekilleri, ne kadar ara verelim?
NEVZAT ERCAN(Sakarya)- Say›n Baflkan›m, 20.45'e kadar ara verelim.
BAfiKAN- Saat 20.45'te toplanmak üzere, birleflime ara veriyorum.
Kapanma Saati: 20.18
ÜÇÜNCÜ OTURUM
Aç›lma Saati: 20.45
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂT‹P ÜYELER: ‹brahim Halil ÇEL‹K (fianl›urfa), Cengiz ÜRETMEN
(Manisa)
-----0-----
BAfiKAN- Türkiye Büyük Millet Meclisinin 25 inci Birlefliminin Üçüncü Oturumunu aç›yorum.
II.- YOKLAMA
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, 720 s›ra say›l›, Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n görüflmelerine kald›€›m›z yerden devam edece€iz; ancak, önceki oturumda 1 inci madde üzerinde verilen önergelerin müzakereleri devam ederken yoklama yap›lmas› istenmifl ve yap›lan yoklamada toplant› yetersay›s› bulunamam›flt›; bu nedenle tekrar yoklama yapaca€›z; salonda bulunan arkadafllar›n yüksek sesle iflaret buyurmalar›n› rica ediyorum.
(Yoklama yap›ld›)
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, toplant› yetersay›m›z vard›r.
BAfiKAN- Çal›flmalara kald›€›m›z yerden devam ediyoruz.
Komisyon ve Hükümet yerlerini ald›lar.
Komisyon ve Hükümet önergeye kat›lmam›fllard›.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Ankara Milletvekili H.Uluç Gürkan ve Arkadafllar›n›n Önergesi:
Madde 1, üçüncü f›kra, son cümle:
Ancak, bu kurulufllar›n, tan›m›ndaki her türlü de€ifliklik ile mülkiyetinin devrine iliflkin hususlar, kurulufllar›n gördükleri kamu hizmetinin esaslar›na ve özelliklerine göre ayr› kanunlarla düzenlenir.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Komisyon ve Hükümet önergeye kat›lm›yorlar.
H.ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, söz istiyorum.
BAfiKAN- Say›n Gürkan, buyurun efendim.
Süreniz 5 dakika.
H.ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; l inci maddenin de€ifliklik öngördü€ümüz son cümlesi flöyle: "...bu kurulufllar›n mülkiyetinin devrine iliflkin hususlar, kurulufllar›n gördükleri kamu hizmetinin esaslar›na ve özelliklerine göre ayr› kanunla düzenlenir "
fiimdi, bu kurulufllar, hangi kurulufllar? Kanunda, bu kurulufllarla ilgili belli bir tan›m var; ama, kanun olarak kabullendi€imiz olay, bir kanun hükmünde kararname oldu€u için, bu kurulufllar›n hangisi oldu€u Bakanlar Kurulu kararlar›yla de€iflebiliyor. Onun için, öngördü€ümüz de€ifliklik, sadece, kurulufllar›n mülkiyetinin devri de€il, yani soyut bir " kurulufl " laf› de€il, bu kurulufllar›n tan›m›n›n da, ayn› flekilde, kanunla de€iflebilmesidir. E€er, bu tasar›da, ‹ktidar gruplar› gerçekten samimiyse, sadece "tan›m" sözcü€ünün ve yasa güvencesi alt›na al›nan kurulufllar›n hangileri oldu€unu belirlemesi aç›s›ndan getirdi€i düzenlemeye "evet" diyeceklerdir diye düflünüyorum. Buna "evet" denilmemesi halinde kiflisel kan›m fludur: "Bu tasar› önümüze geldi€i biçimiyle ç›kacaksa ç›ks›n" anlay›fl› vard›r. "daha iyileflmesi için burada ortaya konulan çal›flmalar hiç de€er tafl›maz. Hiçbir fleyi dinlemeye, tart›flmaya niyetimiz yok, oylayaca€›z, ç›karaca€›z" anlam›ndad›r.
AHMET SAYIN (Burdur)-Yok öyle bir fley.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Say›n Say›n, o zaman, Say›n Genel Kurulu selamlarken, sizin oyunuzun, bu de€ifliklik teklifi lehine olaca€›na inan›yor, bu inançla da sizi sayg›yla selaml›yorum.
Sa€ olun.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Gürkan.
Önergeye Hükümet ve Komisyon kat›lmam›flt›r.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyeler... Önerge kabul edilmemifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› tasar›n›n 1 inci maddesi üçüncü f›kras›nda yer alan, "yöntemler ile özellefltirilmesi" ifadesinin, "yöntemler ile özellefltirilmesi veya özerklefltirilmesi" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Hüseyin Erdal (Yozgat) ve arkadafllar›
BAfiKAN- Say›n Komisyon, önergeye kat›l›yor musunuz?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Say›n Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Say›n Komisyon ve Say›n Hükümet önergeye kat›lm›yorlar.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› tasar›n›n 1 inci maddesi üçüncü f›kra, son cümlesinin metinden ç›kar›lmas›n› arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› (Konya) ve arkadafllar›
BAfiKAN- Say›n Komisyon, önergeye kat›l›yor musunuz?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Say›n Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Önergeye Hükümet ve Komisyon kat›lm›yorlar.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Ankara Milletvekili H. Uluç Gürkan ve Arkadafllar›n›n Önergesi:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Madde 1.- (A) Son pragraf:
Üretimde devaml›l›€›n güvence alt›na al›nmas› kayd›yla, ekonomide rekabeti ve verimlili€i artt›rmak için özellefltirilmelerine ve kamu giderlerinin azalmas›n› sa€lamak için iyilefltirilmelerine iliflkin esaslar› düzenlemektir.
BAfiKAN - Say›n Komisyon, önergeye kat›l›yor musunuz?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Say›n Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Önergeye, Komisyon kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Bu durumda size söz veremiyorum, Say›n Gürkan.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlemesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 1 inci maddesinin son f›kras›n›n afla€›da yer verilen flekilde...
H.ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, Komisyon eksik...
BAfiKAN- Hay›r efendim, 14 kifli var.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Lütfen say›n...
BAfiKAN- Sayd›m efendim.
H.ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- fiimdi tamamland›.
BAfiKAN- Biraz önce sayd›m arkadafllar...
H.ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Biraz evvel eksikti, flimdi geldiler.
BAfiKAN- Efendim, ben sayd›m.
H.ULUÇ GÜRKAN (ankara)- O zaman eksikti, flimdi tamamland›.
BAfiKAN- Efendim, o zaman itaraz etseydiniz.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Say›n Gürkan'a söz vermeniz laz›m, Komisyon eksikti o zaman.
BAfiKAN- Di€er önergeyi okutuyorum:
‹stanbul Milletvekili Emin Kul ve Arkadafllar›n›n Önergesi:
"Genel ve katma bütçeli idareler ile bunlara ba€l› döner sermayeli kurulufllar›n mal ve hizmet üretim birimleri ve varl›klar›n›n (baraj, gölet, otoyol, yatakl› tedavi kurumlar›, limanlar ve benzeri di€er mal ve hizmet üretim birimleri) kurulufl amaçlar›na uygun olarak kiralanmas›, iflletme haklar›n›n verilmesi ile kamu iktisadî teflebbüsleri aras›nda yer alan ve 233 say›l› Kanun Hükmünde Kararnamede tan›mlanm›fl bulunan kamu iktisadî kurulufllar›n›n ve bunlar›n müessese, ba€l› ortakl›k, iflletme ve varl›klar›n›n mülkiyetin devri d›fl›nda kalan yöntemlerle özellefltirilmesi bu kanun hükümlerine tabidir. Ancak, bu kurulufllar›n mülkiyetinin devri ile faaliyetlerin süreli veya süresiz olarak durdurulmas›na, kapat›lmas›na veya tasfiyesine iliflkin hususlar, kurulufllar›n gördükleri hizmetin esaslar›na ve özelliklerine göre ayr› kanunlarla düzenlenir."
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan›m.
BAfiKAN- Önergeye Komisyon kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 1 inci maddesinin (B) f›kras›n›n, (a), (b) ve (d) bentlerinin afla€›daki biçimde de€ifltirilmesini öneriyoruz.
Gere€ini sayg›lar›m›zla arz ederiz.
H.Uluç Gürkan (Ankara) ve arkadafllar›
Madde 1 B/ (a), (b) ve (d) bentleri:
a) "Özellefltirme Yüksek Kurulunun kurulmas›na, görev ve yetkilerinin belirlenmesine,
b) "‹fl ve Ücret Güvencesi Fonu"nun ve "Yeniden Yap›lanma Fonu"nun kurulmas›na ve bu fonlar›n kaynaklar› ile kullan›m alanlar›n›n belirlenmesine,
d) "Çal›flanlar›n Tasarruflar›n› Teflvik Hesab›"nda toplanan paralar›n nemaland›r›lmas›na; özellefltirme uygulamalar›nda, bu paralar›n çal›flanlara öncellikle hisse sa€lanmas›nda kaynak olarak kullan›lmas›na;
BAfiKAN-Komisyon önergeye kat›l›yor mu?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Önergeye Komisyon kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
‹stanbul Milletvekili Algan Hacalo€lu ve Arkadafllar›n›n Önergesi:
Tasar›n›n 1 inci maddesinin (b) f›kras› için önerilen de€iflik metin:
Bu Kanun, yukar›da belirtilen amaca yönelik olarak;
a) "Özellefltirme Yüksek Kurulu"nun ve "Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›"n›n kurulmas›na, görev ve yetkilerin belirlenmesine,
b) "Özellefltirme Fonu"nun ve "Kamu Ortakl›€› Fonu"nun kurulmas›na ve bu fonlar›n kaynaklar› ile kullan›m alanlar›n›n belirlenmesine,
c) "Özellefltirme uygulamalar›"na,
d) "Çal›flanlar›n Tasarruflar›n› Teflvik Hesab›"nda toplanan paralar›n nemaland›r›lmas›na,
e) Özellefltirme kapsam›na al›nan kurulufllarda çal›flan kamu personelinin özlük ve sosyal haklar›na,
iliflkin hükümleri kapsar.
Kamu ‹ktisadî Teflebbüsleri içerisinde yer alan ve 233 say›l› Kanun Hükmünde Kararnamede tan›mlanm›fl bulunan kamu iktisadi kurulufllar›n›n ve bunlar›n müessese, ba€l› ortakl›k, iflletme, iflletme birimlerinin, bu maddenin (A) f›kras›nda yer alan s›n›rlamalar, ilke, kural,amaç ve anlay›fl çerçevesinde, mülkiyetin devri d›fl›nda kalan yöntemler ile özellefltirilmesi bu Kanun hükümlerine tabidir.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Önergeye Komisyon kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
1 inci madde üzerindeki müzakereler sona ermifltir.
1 inci maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... 1 inci madde kabul edilmifltir.
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Sahtekârl›k!..
BAfiKAN- 2 nci maddeyi okutuyorum:
‹lkeler:
BAfiKAN- Madde üzerinde, ANAP Grubu ad›na Say›n Engin Güner; kiflisel olarak da Say›n Algan Hacalo€lu, Say›n Uluç Gürkan, Say›n Ziya Halis, Say›n Emin Kul, Say›n Engin Güner, Say›n Cevat Ayhan, Say›n Gürol Soylu, Say›n Hasan Basri Eler ve Say›n Ali Dinçer söz istemifllerdir.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- RP Grubu ad›na Ahmet Derin konuflacak.
BAfiKAN- Peki efendim.
ANAP Grubu ad›na, Say›n Engin Güner; buyurun.
Süreniz 10 dakikad›r efendim.
ANAP GRUBU ADINA ENG‹N GÜNER (‹stanbul)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› kanun tasar›s›n›n 2 nci maddesi hakk›nda, Anavatan Partisi Grubunun görüfllerini aç›klamak üzere huzurlar›n›zday›m. Yüce Heyetinizi sayg›yla selaml›yorum.
De€erli arkadafllar›m, özellefltirme, 1983 y›l›nda bafllayan ANAP ‹ktidar›n›n ortaya koydu€u bir felsefedir. Asl›nda, özellefltirme, sadece ekonomik bir olay de€ildir; özellefltirme, beraberinde sosyal olaylar› da getirmekte, bir yaflam tarz› olarak ortaya ç›kmaktad›r. Özellefltirme ile demokratikleflmenin çok yak›n ilgisi bulunmaktad›r.
1987 y›l›nda -burada, san›yorum ki, hepimizin görevi olmal›- rahmetle and›€›m, merhum Cumhurbaflkan›m›z, zaman›n Baflbakan› Turgut Özal taraf›ndan, özellefltirme fikri ortaya at›ld›€›nda, o zaman›n bas›n›nda ç›kan yaz›lar› ve o zaman, özellefltirme fikrine karfl› ç›kanlar›n söylediklerini k›saca hat›rlatmak isterim. Anavatan ‹ktidar› olarak, o zaman yapt›€›m›z iki özellefltirme uygulamas›nda k›yamet kopar›lm›fl, "memleket sat›l›yor" sesleriyle, özellefltirmeye karfl› ç›k›lm›flt›.
Do€u Blokunda çözülme bafllamadan önce, Türkiye'de, özellefltirme rüzgârlar› esmeye bafllam›flt›; ama, böylesine ac›mas›z, böylesine gaddar bir tepkiyle karfl›laflm›flt›k. Bugün, özellefltirmenin bayraktarl›€›n› yapanlar, o zaman, idare mahkemelerine baflvurmufllar, bu özellefltirme teflebbüslerini önlemeye çal›flm›fllard›.
Aradan bu kadar zaman geçti, çok zaman kaybettik. Do€u Bloku ülkeleri bile bugün özellefltirme konusunda mesafe ald›lar; biz ise, son üç y›l› çok cömertçe harcad›k; bir "TÖYÖK" kavram›yla iki y›l›m›z gitti; bir y›l›m›z da Anayasa Mahkemeleri önünde geçti.
Bundan önce yap›lan iki teflebbüste ikaz ettik, "bu flekilde yaparsan›z, bu, Anayasa Mahkemesinden döner" dedik; dinletemedik ve nitekim öyle oldu. Bu sefer, gene, üç imzayla getirildi, hükümet tasar›s› olarak getirilmedi; bunun da yanl›fl oldu€unu söyledik; neyse, bu sonradan düzeltildi.
Ayr›ca, biz, özellefltirmeyi çok ciddî bir konu olarak ele ald›k. Özellefltirme, gerçekten de, ekonomik kararlar›n piyasa taraf›ndan al›nmas›n› sa€layan, yani, devletten, bu yetkiyi alan; mülkiyetin tabana yay›lmas›n›, halka yay›lmas›n› sa€layan ve K‹T'lerin daha verimli çal›flmas›n›, flirketler haline gelmesini temin eden, ekonominin s›rt›nda bir kambur olmas›n› önleyen çok önemli unsurlar› beraberinde getirmekte. Biz, bu bak›mdan, bu olay›, cumhuriyet tarihinin en önemli ekonomik reformu olarak görmekteyiz. Bu bak›mdan da, konuya ciddî olarak yaklaflmaktay›z.
Baz› prensiplerimizi ortaya koyduk. Bu prensiplerin, flu anda görüflülmekte olan 2 nci maddede yer buldu€unu görmekten memnuniyet duymaktay›z. Bunlar, Anavatan Partisinin teklifleri üzerine konmufl olan ilkelerdir. Mesela, özellefltirme gelirlerinin, bütçe aç›klar›n› kapama amac›yla veya di€er baflka bir amaçla kullan›lmas›na engel olan (c) f›kras›; tekelci bir yap›n›n önlenmesi; kamu bankalar›n›n öncelikle özellefltirilmesi; stratejik konularda devletin sahip olaca€› imtiyazl› hisselerin oluflturulmas› ve de€er saptamas›n›n adil bir biçimde yap›lmas› gibi hususlar, bu maddede yer alm›flt›r.
Ancak, bizim, üzerinde hassasiyetle durdu€umuz baflka bir konu daha vard›r, o da, yine, bu maddede sözü geçen Özellefltirme Yüksek Kurulunun iflleyifl biçimine iliflkindir. Bugün, özellefltirmede böylesine bir konsensüse ulafl›lm›fl olmas› sevindirici bir husustur. Bu kadar k›sa zamanda, yüzde yüz karfl› olduklar› bir konuya, bugünün ‹ktidar Partilerinin sahip ç›kmas›, hiç flüphesiz sevindirici bir husustur; ama, bu kadar k›sa zamanda, böylesine bir mantalite de€iflikli€inin olmas›n› da biraz flüpheyle karfl›lamakta hakl›y›z san›yorum.
Ayr›ca, özellefltirmede, en önemli konulardan biri de, uygulama konusudur. fiimdi, Türkiye'de öyle bir hava var ki, bu kanun ç›kt›€› takdirde, her fley düzelecek; ekonomi düzelecek ve bir anda özellefltirmek suretiyle K‹T kamburlar›ndan da kurtulaca€›z... Hay›r arkadafllar, böyle bir fley yok.
Bu yasa tasar›s›, bugünkü Hükümete, sadece, özellefltirme yapmas› konusunda baz› yetkileri tan›m›fl, baz› k›staslar› tespit etmifl olacakt›r. Ancak, uygulama, bambaflka bir husustur. Her fleyden önce, uygulamay› yapacak olan hükümetin bir güvenirlik vermesi laz›m, inand›r›c› olmas› laz›m, bu konuda siyasî iradeyi bütün gücüyle ortaya koymas› laz›m; ama, daha dün burada flahit oldu€umuz bir olay, bu Hükümetin, bu özellefltirme program›n› gerçeklefltiremeyece€ini aç›k bir biçimde ortaya koymufltur. Hükümet, bir kanad›n›n tutumu nedeniyle, hele 3 üncü madde kabul edildi€i takdirde, Özellefltirme Yüksek Kurulunun oybirli€iyle karar almas› hususu getirildi€i takdirde, özellefltirmeye bafllayamayacakt›r. Bu bak›mdan, daha önceki görüflmelerimizin ›fl›€›nda, SHP kanad›n›n, özellefltirmeyi baflka maksatlarla kullanmas›na engel olmak amac›yla, bu maddedeki "oybirli€i" karar›n›n, "ekseriyet"e dönüfltürülmesi flartt›r.
Çok de€erli arkadafllar›m, konunun, Anayasa...
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- O konu 3 üncü maddeyle ilgili Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Say›n Güner, o bahsetti€iniz, 3 üncü maddeyle ilgili. Bak›n, sabahtan beri hiç konuyla ilgili konuflmuyorsunuz. Grup sözcüsü oldu€unuz için sözünüzü kesmiyorum; ama, biraz sorumluluk da siz duyun arkadafllar.
ENG‹N GÜNER (Devamla)- Hep konuyla ilgili konufluyorum; çünkü, 2 nci maddede de Özellefltirme Yüksek Kurulu geçiyor. Ben, ne konufltu€umu çok iyi biliyorum Say›n Baflkan, lütfen müdahale etmeyin.
BAfiKAN- Bak›n arkadafllar, buraya ç›kan kifli, konuya ba€l› konuflmak zorundad›r. Yani, 2 nci maddede, 3 üncü maddeyi tart›fl›yorsunuz.
ENG‹N GÜNER (Devamla)- 2 nci madde hakk›nda konufluyorum, 3 üncü madde hakk›nda da arkadafllar›m konuflacaklar.
BAfiKAN- O zaman, onlar konuflsun efendim.
ENG‹N GÜNER (Devamla)- Say›n Baflkan, müsaade ederseniz, devam edeyim.
Özellefltirme konusunda, uygulamada, söyledi€im gibi, çok büyük kayg›lar›m›z vard›r. Bu Hükümetin, bu özellefltirmeyi gerçeklefltirece€inden büyük endiflelerimiz vard›r; ama, özellefltirme, milletin arzusu do€rultusunda, bu memleketin özlemi olan ekonomik refah›n sa€lanmas› için mutlaka gerçeklefltirilmesi gereken bir husustur. Biz de, bu görüflle, sorumlu muhalefet duygusuyla, bu Özellefltirme Tasar›s›n› desteklemekteyiz.
fiurada iki kere yoklama yap›ld›, ço€unlu€u temin edemediniz; ama, gerekirse, biz Anavatan Partisi Grubu olarak geliriz ve bu tasar›n›n kanunlaflmas›n› sa€lar›z. Bundan hiç flüpheniz olmas›n. (ANAP s›ralar›ndan "Bravo" sesleri, alk›fllar)
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- K‹T'leri 1984'ten beri sizler mahvettiniz, anas›n› a€latt›n›z K‹T'lerin!..
ENG‹N GÜNER (Devamla)- Zaten, bu kanun tasar›s›na 47 tane de€ifliklik önergesi getirmemizin bir nedeni de budur; çünkü, biz biliyoruz ki...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Lütfen, cümlenizi tamamlar m›s›n›z efendim.
ENG‹N GÜNER (Devamla)- Tamaml›yorum Say›n Baflkan.
...bu özellefltirme yasas›n› da gerçeklefltirmek, gene Anavatan Partisi iktidar›na nasip olacakt›r.
Bu duygularla, yasa tasar›s›n› destekledi€imizi arz ediyor, hepinizi sayg›yla selaml›yorum. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Güner.
Refah Partisi Grubu ad›na, Say›n Ahmet Derin; buyurun efendim.
Say›n Derin, süreniz 10 dakikad›r.
RP GRUBU ADINA AHMET DER‹N (Kütahya)- Say›n Baflkan, sayg›de€er milletvekilleri; görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› kanun tasar›s›n›n 2 nci maddesi hakk›nda Refah Partisi Grubunun görüfllerini ifade etmek için huzurlar›n›zday›m. Bu vesileyle hepinizi hürmetlerimle selaml›yorum.
Benden önce, ANAP Grubu ad›na konuflan milletvekili arkadafl›m, ad› geçen yasa tasar›s›n›n ilkelerinden de€il; daha ziyade, ortak olarak Meclisten geçirildikten sonra, nas›l uygulan›r, bunun ilkelerinden bahsettiler ve kendi katk›lar›n› da ifade ettiler; bunu zab›tlara da geçirdiler.
Biz Refah Partisi Grubu olarak, bundan memnunluk duyuyoruz.K‹T'leri bat›ran ANAP, flu anda da yok etme mücadelesini veren DYP'ye yard›mc› olaca€›n› -SHP'yi saym›yorlar zaten, yok kabul ediyorlar- söylüyor.
‹BRAH‹M GÜRSOY (‹stanbul)- Var›z, var›z...
AHMET DER‹N (Devamla)- Âdeta bir Anayol'un ilkelerini burada s›ralay›verdiler, "yoksa, bu yasa ç›kmaz" diyorlar, "ancak, bizimle ortak olursan›z, bu ilkeleri uygulayabilirsiniz" diyorlar.
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Bundan niye rahats›z oluyorsunuz?
REF‹K ARSLAN (Kastamonu)- Biz, yolumuzu kendimiz çizeriz.
AHMET DER‹N (Devamla)- Ad› geçen kanun tasar›s›n›n ilkeleri, hakikaten, 1986 y›l›nda ç›kan Özellefltirme Yasas›n›n gerekçelerinden bir farkl›l›k arz etmiyor; çok güzel fleyler; (a) f›kras›nda diyor ki: "Do€abilecek istihdam azalmalar›yla ilgili olarak mevcut kanunlarda veya toplu ifl sözleflmelerinde öngörülen tazminatlara ek olarak, '‹fl Kayb› Tazminat›'n›n verilmesi...". Ne güzel... K‹T'ler kapat›ld›klar›nda, tasfiye edildiklerinde veyahut bir holdinge, bir yabanc› sermayeye sat›ld›klar›nda, kap› d›flar› edilen iflçiler, ifl kayb› tazminat›yla, hayatiyetlerini devam ettirebilecekler, geçimlerini idame ettirebilecekler.
Bugün, flu andaki Hükümet, bu kanun tasar›s›n› haz›rlayan ve 2 nci maddede ilke olarak ifl kayb› tazminat›n› verece€ini ifade eden Hükümet, toplu ifl sözleflmeleriyle hak edilmifl iflçi zamlar›n› bile ödeyememektedir. Nas›l güvenilecek de, iflsiz kalan bu insanlar, tazminatlar›n› alabilecekler? Bugün, toplusözleflmeyle müktesep hak haline gelmifl alacaklar›n› alamayan iflçiler, nas›l olacak da, devletten tazminatlar›n› alacaklar; nas›l olacak da, bunlara sahip olacaklar?
Sonra, maddede "oluflabilecek tekelci bir yap›n›n olumsuz etkilerinin önlenmesi" ilkesi getirilmifl. Bu, yasan›n bir tekelci yap› oluflturaca€›n› peflinen kabul etmek demektir. Kanun tasar›s›n›n ileriki maddelerinde -tekelci bir yap› oluflursa- bu konuda, Sanayi ve Ticaret Bakanl›€› yetkili k›l›nm›fl. Bu Hükümet, "antikartel yasas› ç›kar›l›r" fleklinde bir esas dahi getirebilme, tasar›ya koyabilme cesaretini gösterememifl veyahut da bir hile yapm›fl ve "meydana gelen bir tekelleflme varsa, buna mani olunur" fleklinde bir hüküm koymufl.
Burada, bir de yetki devri var. Asl›nda, Anayasaya ayk›r› olan madelerden birisi de, 2 nci maddedir. Anayasa, "yetkiler devredilemez" demesine ra€men, burada, yasama yetkisi, âdeta yürütme organ›na devredilmektedir. Böylelikle de, Anayasa Mahkemesine baflvuruldu€unda, bu yasa mutlaka iptal edilecektir.
"Stratejik konularda devletin sahip olabilece€i imtiyazl› hisse oluflturulmas›" hususu da, ayr› bir yasa gere€i olmas› gerekirken, yine, Özellefltirilme Yüksek Kuruluna yetki verilmesi flekliyle, âdeta yasalaflt›r›lmaktad›r.
NEVZAT ERCAN (Sakarya)- Bugün stratejik konumda olan, yar›n stratejik konumda olmayabilir; bunlar› nas›l s›ralayacaks›n›z?
AHMET DER‹N(Devamla)- Stratejik konum, flahsa göre de de€iflir, siyasî partilere göre de de€iflir.
NEVZAT ERCAN (Sakarya)- Kurulufla göre de de€iflir.
AHMET DER‹N (Devamla)- Kurulufla göre de de€iflir.
NEVZAT ERCAN (Sakarya)-Bugün stratejik konumdad›r, yar›n de€ildir... Nas›l yapacaks›n›z bunu?
AHMET DER‹N (Devamla) - Zaten, yapamay›fl›n›z›n, senelerden beri özellefltirmenin tatbik edilememesinin ve kanun hükmünde kararnamelerin Anayasa Mahkemesi taraf›ndan iptal edilmesinin yegâne sebebi, iflte, burada yat›yor; belirsizlik var, ilkeler net olarak tespit edilemiyor.
Yap›lacak fley nedir? Hakikaten, flu ‹ktidar, özellefltirme yapmak istiyorsa, her kurulufl için belli program dahilinde tek tek yasa getirmesi ve amac›n›, ilkesini ve bu kurulufllar› özellefltirme yöntemlerini tespit ederek bunu yapmas› gerekir. Örnek ald›€›m›z, örnek olarak gösterdi€imiz ingiltere'de, 1970'lerde, bafllay›p 1990'lara kadar olan dönemde özellefltirilen 16 tane K‹T'in her birisinin özellefltirilmesi, ayr› birer kanunla yap›lm›flt›r.
Hakikaten, flu Parlamentoda, özellefltirmenin karfl›s›nda olan, devletin hâlâ kap› çerçeve yapmas›n› isteyen hiçbir parti yok. Buradaki karfl› olufl, yöntemedir, sistemedir; belli yetkilerin, sultanlara bile verilmemifl bir hakk›n 5 kifliye devredilmesinedir, önceliklerin tan›nmamas›nad›r.
Bak›n, üç y›ld›r kamu iktisadî teflekküllerinin hesaplar›n›n denetiminde çal›fl›yoruz. 1986'dan bu yana, Kamu Ortakl›€› ‹daresine devredilen kurulufllar›n, yani özellefltirme kapsam›na al›nan kurulufllar›n hepsi, sahipsiz b›rak›lm›fl. Özellefltirilece€i için orada çal›flan bürokrat›n, orada çal›flan iflçinin "ne zaman kap› d›flar› edilece€im" diye düflündü€ü bir ruhî yap› içerisinde o kurulufla faydal› olmas› mümkün de€ildir. ‹yi inceleyin, Kamu Ortakl›€› ‹daresine, özellefltirme için tevdi edilip de bugüne kadar özellefltirilememifl kurulufllar, tevsi yat›r›mlar›n› bile yapamam›fllar. K‹T Komisyonunda üç senedir "sermaye art›r›m› yap›lmal›d›r" diye tavsiye karar› verilmesine ra€men, Hazine "Kamu Ortakl›€› ‹daresine devretmifliz, biz o kuruluflu özellefltirece€iz; bu aç›dan biz ona sermaye art›r›m› yapamay›z" diyor. Böyle olunca ne oluyor; kurulufl, 1986 y›l›ndan itibaren bafll›yor özellefltirmeyi beklemeye; ta 1994 y›l›na gelmifliz, aradan sekiz y›l geçmifl... Dünya o kadar h›zla ilerliyor ki, teknoloji o kadar h›zla ilerliyor ki, bir y›lda teknolojilerin de€iflti€i olabiliyor.
1989 y›l›nda üretime bafllayan PETLAS'›n, bugün, teknolojisinin geri kald›€›n›, ‹ktidar›n yetkilileri ifade ediyor. Bu aç›dan, yap›lacak özellefltirmeden hangisi bu Hükümete daha fazla para getirecekse... Biz, "verimlilik, serbest piyasa ekonomisi oluflsun" diye bu özellefltirmenin yap›ld›€›na inanm›yoruz.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Derin, rica ediyorum Son cümlenizi söyler misiniz.
AHMET DER‹N (Devamla)- Benim müddetim var m› Say›n Baflkan?
BAfiKAN- Süre bitti efendim.
AHMET DER‹N (Devamla)- Süre bittiyse hat›rlat›n efendim, ba€lar›m.
BAfiKAN- Konuflman›z kesildi, ben size ek müddet verdim. Son cümlenizi söyleyin.
AHMET DER‹N (Devamla)- Son cümlemi söyleyece€im.
BAfiKAN- Evet efendim.
AHMET DER‹N (Devamla)- Biz, özellefltirmenin karfl›s›nda de€iliz. Özellefltirilecek K‹T'leri hakikaten Hükümet tespit etmeli; ancak, Kamu Ortakl›€› ‹daresine bugüne kadar terk edilmifl olan ve özellefltirme kapsam›na al›nm›fl bulunan 126' ya yak›n K‹T'le ilgili bu hükmü kald›r›n›z. Hangisini özellefltirecekseniz tespit ediniz; ama, belli bir müddette yapabilece€i kadar›n› Kamu Ortakl›€› ‹daresine veriniz. Di€erlerinin yeniden yap›land›r›lmas›n› ve rehabilitasyonunu sa€lay›n›z. Batm›fl bir kuruluflu, ne yabanc› sermayeye ne de yerli sermayeye satamazs›n›z; öldüm fiyat›na gidecektir. Bu aç›dan, özellefltirme ad›na...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Derin, ikinci ek süreniz de doldu; lütfen, cümlenizi tamamlay›n.
AHMET DER‹N (Devamla)- ... tüm kurulufllar› periflan etmeyelim, devleti yok etmeyelim diyor; hepinizi hürmetlerimle selaml›yorum. (RP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Derin.
fiahs› ad›na, Say›n Algan Hacalo€lu; buyurun
Süreniz 5 dakika.
ALGAN HACALO⁄LU (‹stanbul)- Say›n Baflkan, de€erli üyeler; Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 2 nci maddesi üzerinde, flahs›m ad›na söz alm›fl bulunuyorum; hepinize sayg›lar›m› sunuyorum.
Yasa tasar›s›n›n en önemli maddesi olan 1 inci madde kabul edildi. O aç›dan, tasar›n›n bundan sonraki tart›flmalar›n›n önemi, benim yönümden büyük ölçüde azald›; o nedenle de üslubumu biraz yumuflataca€›m; çünkü, 1 inci madde, özellefltirmenin kapsam›yla ilgiliydi, amac›yla ilgiliydi.
E€er bu tasar› yasalafl›rsa, Hükümetin eline son derece s›n›rs›z bir yetki verilmifl olacakt›r. Yani, bu yasayla, ülkenin bundan sonraki ekonomik ve toplumsal yap›lanmas›n›n sorumlulu€u, Hükümetin s›rt›na a€›r bir yük olarak yüklenmifl durumdad›r. Bu yasay› do€ru kullan›rlarsa, yararl› olabilir; ama, bu yasayla verilmifl olan çok genifl yetkiler, e€er fluursuz bir flekilde kullan›l›rsa, kesinlikle bunun alt›nda kal›rlar; onu ifade ediyorum.
2 nci madde, uygulamalarla ilgili. Burada, 2 tane kapan var; maddenin 2 bendi, aç›k ve net flekilde Anayasaya ayk›r›d›r. E€er, bu maddelerde düzenleme yapmazsan›z, ben -e€er, Anayasa Mahkemesine götürme imkân›n› bulabilirsek- bu yasa tasar›s›n›n Anayasa Mahkemesinden geri dönece€ine inan›yorum.
Bunlardan biri,
(d) bendiyle ilgili. Daha evvel özetledik, belirttik; tekellleflmeyle ilgili bu bentte, oluflacabilecek tekelci bir yap›n›n olumsuz etkilerinin önlenmesinden söz ediliyor; yani, tekelleflmenin oluflabilece€i ve özellefltirmenin, tekelleflmeye neden olabilece€i kabul ediliyor. Bu anlay›fl, Anayasan›n 167 nci maddesinin ruhuna ayk›r›d›r. Bu ifade, tekelleflmeyi önleme hususunda Anayasan›n özünde yerini alan, ifadesini bulan duyarl›l›€› karfl›lamaya yeterli de€ildir; o kanaatteyim.
Esas›nda, e€er, 1 inci maddede kabul etti€iniz çerçevede uygulamaya girerseniz, o kadar çok alanda tekelleflme yaratma durumu mevcut olur ki, ben, geneli üzerindeki ilk konuflmamda da belirtmifltim -kamunun elindeki sanayi tesislerini bilenlere flimdi flöyle bir bakt›m, Say›n Gölhan'› gördüm; yani, say›n bakanlar aras›nda daha niceleri var; bunlar, bu kurumlar›n tek tek herbirini görmüfl de€erli bakanlar›m›zd›r- bunlar›n, özellefltirme süreci içinde bir firmaya geçmesi halinde, bir gruba geçmesi halinde, tekel oluflmamas› mümkün de€il. Bu yasan›n özünde, bunu engelleyecek herhangi bir fley yok.
ikinci husus, (h) bendiyle ilgili; yani, tabiî kaynaklar›n, belli bir süre için sadece iflletme hakk›n›n devredilmesi meselesi. Anayasan›n 168 inci maddesi, hangi tabiî servet ve kaynak üzerinde özel giriflimcilere tasarrufta bulunma yetkisi verilece€ini ifade eder; burada onu belirtmediniz. O nedenle de, bu yasa tasar›s›, e€er buradan geçerse, Anayasa Mahkemesinde tak›lacakt›r.
Bankalar›n özellefltirilmesi... Evet, daha evvel ki konuflmamda da söyledim; yap›n. Yap›n; ama, Halk Bankas›n›, Ziraat Bankas›n›, esnafa ve köylüye yönelik ihtisas bankas›na dönüfltürün, özel yap›ya kavuflturun, ondan sonra tümünü özellefltirin. Bu 2 bankaya da böyle bak›n diyorum; ama ondan evvel bu bankalar üzerinden vurulan vurgunlar›n hesab›n› da flöyle bir ortaya koyun
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN-Lütfen, son cümlenizi söyler misiniz...
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Peki efendim.
Son nokta, imtiyazl› hisse meselesi. Ben buradan Say›n Bakan›ma soruyorum: Lütfen, bu kürsüye ç›ks›nlar, stratejik kurulufllara iliflkin imtiyazl› hisseyle ne ifade edilmek istenildi€ini bir anlats›nlar da, insanlar›m›z flöyle gönül ferahl›€›yla, "bak›n›z, Hükümet bu stratejik kurulufllar›n..."
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Tasar›da yaz›yor.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Bütün metni okudum, nerede yazd›€›n› bulamad›m.
BAfiKAN- Say›n Hacalo€lu, rica etsem, lütfen bitirseniz konuflman›z›.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- ‹mtiyazl› hisseyle bir veto yetkisi mi vard›r, yönetimde özel bir erk mi vard›r?
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Bir de alt›n hisse ç›k›yor flimdi.
ALGAN HACALO⁄LU (Devamla)- Yoksa, "golden share" denilen alt›n hissenin bizim Ticaret Hukukumuzda çok aç›k seçik bir tan›m› yoktur; bunu buraya yazmaktan niye kaç›n›yoruz?
Son cümlemi söylüyorum Say›n Baflkan. Esas›nda, 1 inci maddede de belirtti€im gibi, lütfen, uygulamada stratejik mal ve kamusal yarar amaçl› hizmetlerin özellefltirilmesini yüzde 40'la s›n›rland›r›n, o çerçeveye lütfen sad›k kal›n; yabanc›lara yönelik özellefltirmeyi de, bu kurulufllar için, yüzde 30'la s›n›rl› tutun.
Hepinize sayg›lar›m› sunuyorum.
BAfiKAN- Teflekkkür ederim Say›n Hacalo€lu.
Say›n Uluç Gürkan, buyurun efendim.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Konuflma hakk›m›, Say›n Hasan Basri Eler'e veriyorum Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Tamam, verebilirsiniz.
Buyurun Say›n Eler.
Süreniz 5 dakikad›r efendim.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; hepinize sayg›lar›m› sunar›m.
Özellefltirme uygulamalar›nda dikkat edilecek hususlar hakk›nda benim da baz› flahsî önerilerim olacak.
Özellefltirme yap›lmas›nda, vatandafllar›m›za, çal›flanlar›na ve sermayedarlar›m›za öncelik tan›yal›m. Arjantin, Yeni Zelanda ve Rusya'da bunun örne€ini gördük. E€er bu yat›r›mla da sadece iç pazarlara yönelecekse, bu özellefltirmeden istenen fayda sa€lanamaz.
Bizim, en büyük telekomünikasyon flirketlerimizin, yani Netafl, Teletafl ve Simko flirketlerinin sermayesinin önemli bölümü -bildi€iniz gibi- yabanc›lara aittir. Bu 3 flirketimiz, flu anda, Orta Asya ve Rusya pazarlar›nda, Bat›l› rakiplerinden daha ucuz ve kaliteli ürün satmaktad›rlar; ama, onlar›n Bat›l› ortaklar› olan Northern, Telecom, Alcael ve Siemens, ülkelerdeki flirketlere verdikleri finansman kredilerinde, kendilerine ba€l› Türk flirketlerine pay vermemekte, Türk ortaklar›n› aç›kça engellemektedirler. E€er, bundan sonraki özellefltirmelerde, yabanc› flirketler, bizi bu flekilde engelleyecek ve s›n›rlayacaksa, öyle bir özellefltirmeye karfl› olmal›y›z.
Özellefltirmede öncelik, Türk vatandafl›na iflçi ve ifladamlar›na, sonra, yabanc› ve Türk ortaklar›na, en son olarak da yabanc› flirketlere verilmelidir.
Özellefltirmede unutulan bir nokta da, çevre korumas›na ne ölçüde uyulaca€›n›n denetimidir. Yabanc›lar, yat›r›mlar›n bulundu€u yerlerin ekolojik dengesine zarar vermemelidirler. Gerek GATT Antlaflmas›nda gerekse gümrük birli€i mevzuat›nda Türk ekonomisinin bu temellere oturtulmas› gerekmektedir. Bunu istemek de, bizim en büyük hakk›m›zd›r.
Yabanc›lar›n hangi ölçüde teknoloji transferine gidecekleri de çok önemlidir. Bugün ekonomik bak›mdan çok zor durumda olan Do€u Avrupa ülkeleri bile, yabanc›lara teknoloji transferinde, çevrenin korunmas› konusunda a€›r flartlar koymaktad›rlar. Hatta, yerel yönetimlere, yat›r›m›n bulundu€u yöreye önemli ölçüde altyap› yat›r›m› yapmas› önkoflulunu getiriyorlar.
Özellefltirmede, tüketici de korunmal›d›r; belli sektörlerde belli kartellerin oluflumuna f›rsat verilmemelidir. Oysa, henüz daha tüketicimizi koruyacak bir yasam›z yoktur.
Özellefltirilecek kurulufllarda, Hükümet, yabanc› ifl sahiplerine, Türk iflçi ve yöneticisine ne ölçüde yer verilece€i konusunda bir kota koymay› düflündü mü? Yoksa, bu konuda tüm inisiyatifi yabanc›lara m› b›rakacak?
Baz› sektörlerde, -örne€in, otomotiv sektöründe oldu€u gibi- yabanc› ana flirketler, hangi pazarlara yönelinece€i konusunda tüm kontrolü elinde tutuyor, belli ülkelere mal satma konusunda engeller ç›kar›yor. Bu konuda, ciddî tedbirlerin, Hükümetce al›nmad›€›n› görüyorum. Ulusal egemenli€in bu kadar s›n›rland›r›lmas›na, insan›n inanas› gelmiyor.
Ayr›ca, bugünkü bürokrasi ve devlet yap›s›, özellefltirmenin getirece€i yeni sisteme sahip de€ildir. Özellefltirme, altyap› ister, ciddî e€itim ve yap›lanma gerektirir. Ben, Türkiye'nin bu konuda haz›rl›kl› oldu€una inanm›yorum.
Son olarak, en önemli husus da, ülkenin savunmas›na iliflkin stratejik mallar› üreten tesislerin yabanc›lara sat›lmas›n›n son derece sak›ncal› oldu€udur; buna s›n›r getirilmeli. Bizim Program›m›za, Cumhuriyet Halk Partisinin Program›na göre, yabanc›lara verilecek pay, yüzde 30'u ve yine bu tesislerdeki özellefltirme oran› da yüzde 40'› geçmemelidir.
De€erli arkadafllar›m, biraz evvel burada konuflan DYP'li ve ANAP'l› sözcü arkadafllar›m› dinledim ve burada dikkatimi çeken ve beni açmaza düflüren önemli bir konu oldu. Hem Do€ru Yol Partisindeki hem de ANAP'taki arkadafllar›ma flunu soruyorum: Geçmiflte, DYP iktidar›, Tevfik Ertüzün'ün baflvurusuyla, Ç‹TOSAN '›n sat›fl›n›n iptali için dava açm›flt›. Yine, SHP de, USAfi'›n özellefltirilmesiyle ilgili bir iptal davas› açm›flt›. Bu konuda aç›lan iptal davas› da kazan›ld›; ama, ne yaz›k ki, bu Hükümet, ‹ktidara geldi, kendi açt›€› davan›n sonuçlar›n› uygulamad›; yani, bu Hükümetin kendisi hukuka sayg›l› de€il. Biz hukuk devletiyiz. (CHP ve RP s›ralar›ndan "Bravo" sesleri, alk›fllar) Buna, nas›l cevap verecekler?
Yine, ayn› flekilde, Atilla Hun arkadafl›m, birçok defa, I€d›r ‹plik Fabrikas›n›n özellefltirilmesi s›ras›nda yap›lan yolsuzluklar› ifade etti; bu konuda ne cevap verecekler?
O nedenle, bu konular› gündeme getirirken, geçmiflte söylenenler unutulmamal›. Özellefltirme mi yap›lacak, özerklefltirme mi yap›lacak, demokratikleflme mi olacak, güzellefltirme mi olacak, yoksa, günü kurtarmak için savuflturma m› yap›yorsunuz? Bunlar›, burada belirtmeniz gerekir.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
AHMET SAYIN (Burdur)- Kanun ne diyorsa, onu yapaca€›z.
BAfiKAN- Say›n Eler, süreniz bitti. Lütfen, son cümlenizi söyler misiniz efendim.
Buyurun, son cümlenizi söyleyin; rica ediyorum...
HASAN BASR‹ ELER (Devamla)- Ayr›ca, Say›n Baflkan›m›n müsamahas›na ba€l› olarak, flunu belirtmek istiyorum: fiu andaki oturumu yöneten Say›n Baflkan›m›z, ATV'deki bir programda, özel sektör kurulufllar› ödedikleri vergiyi aç›klarken, iflçinin ödedi€i Gelir Vergisini de kendileri ödüyormufl gibi gösteriyorlar diye, Sabanc›'ya karfl› bir tart›flma açm›flt›. Kendisini bunun için kutluyorum; ama, Partisi flu anda ayn› duyarl›€› göstermiyor. Onlar e€er iflçinin ödedi€i vergiyi de bu hesaba kat›yorsa, o zaman K‹T'lerin de ödedi€i vergiyi ayn› gerekçeyle hesaba almak laz›m ve elimdeki hesaplara göre K‹T'ler, Türk ekonomisine bu konuda 27 trilyon liral›k kat›l›m yap›yor; bunu nas›l izah edeceklerdir? ‹flte, bu konudaki canl› flahidimiz, flu anda Meclisi yöneten Say›n Baflkan›m›zd›r; kendileri buna cevap versinler. (CHP ve RP s›ralar›ndan alk›fllar)
O nedenle sizlere verilen iflaret...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Eler, daha fazla süre veremeyece€im; lütfen son cümlenizi söyleyin.
HASAN BASR‹ ELER (Devamla)- ANAP'l› ve DYP'li de€erli arkadafllar›m ve anlayamad›€›m sosyal demokratlar; iflaret size A€adan verilmifltir; onun için buna karfl› gelemezsiniz, bunu ç›karmak mecburiyetindesiniz, çünkü, diyet borcunuz var. Hay›rl› olsun!.. (CHP ve RP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Eler.
Madde üzerindeki görüflmeler bitmifltir. Maddeyle ilgili önergeler vard›r; okutaca€›m; yaln›z, madde iki f›kradan ibaret oldu€u için, ancak 8 önergeyi iflleme koyabiliyoruz.
Önergeleri okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l›, Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 2 nci maddesinin (h) bendinin afla€›da yer verilen flekilde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Emin Kul Ali Er Refik Arslan
‹stanbul ‹çel Kastamonu
Abbas ‹nceayan Mustafa K›l›çaslan
Bolu Sakarya
Madde 2. (h)- "Tabiî kaynaklar›n, belli bir süre için sadece iflletme hakk›n›n kiraya verilmesi."
BAfiKAN- Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 2 nci maddesinin birinci f›kras›n›n (b), (c), (d), (f) bentleri ile son paragraf›n afla€›daki biçimde de€ifltirilmesini öneriyoruz.
Gere€ini sayg›lar›m›zla dileriz.
Uluç Gürkan Mustafa Y›lmaz Ender Karagül
Ankara Gaziantep Uflak
‹stemihanTalay Ali Uyar
‹çel Hatay
MADDE 2.- (b), (c), (d) ve (f) bentleri ile son paragraf›:
b) Kurulufllar›n özelliklerine ve içinde bulunduklar› flartlara göre 3 y›l süreyle el de€ifltirme ve üretimi durdurma yolu kapal› olmak üzere özellefltirme yöntemlerinin belirlenmesi,
c) Özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek gelirlerin öncelikle K‹T'lerin rehabilitasyon ihtiyaçlar› için kullan›lmas›, genel bütçe harcamalar› ile iç ve d›fl borçlar›n takas›nda kullan›lmamas›,
d) Tekelci bir yap›n›n oluflmas›n›n önlenmesi,
f) Özellefltirme uygulamalar› çerçevesinde; Eximbank, Ziraat Bankas›, Halk Bankas› ile Etibank'›n madencilik bölümü d›fl›nda kamu bankalar›n›n da süresi 1 y›l› aflmamak üzere öncelikle özellefltirilecek kurulufllar aras›na al›nmas›,
Son paragraf: "ilkeleri ba€lay›c›d›r"
Gerekçe:
Özellefltirme uygulamalar›nda, yasada tan›mlanan ilkelerin ba€lay›c›l›€› kaç›n›lmazd›r. Aksi takdirde, öngörülen ilkeler uygulamada havada kalabilir. ‹lkeler çerçevesinde de, dünya deneyimine uygun düzenlemelerin yap›lmas› kaç›n›lmazd›r.
Bunlardan birincisi, özellefltirme gelirlerinin öncelikle kamu ekonomik kurulufllar›n rehabilitasyon ihtiyaçlar›n›n karfl›s›nda kullan›lmas› gerekti€idir. Böylece, ekonominin gözard› edilemeyecek bir gerçe€i olan K‹T'lerin iyilefltirilmesi olgusu kavranm›fl olacakt›r.
Unutmamak gerekir ki, Dünya Bankas›n›n Türkiye'nin özellefltirme program›na destek olmak üzere açmay› öngördü€ü 100 milyon dolarl›k kredi, K‹T'lerin rehabilitasyon ihtiyaçlar› gözard› edildi€i için ertelenmifltir. Hükümetin bu konuda Dünya Bankas›n› dahi küstürmeyi göze alan ve hangi amaca hizmet etti€i belirsiz inad›n›n k›r›lmas› gereklidir.
Bu arada, özellefltirme gelirlerinin bütçe aç›klar›n›n kapat›lmas›nda kullan›lmas›n›n önlenmesi, yaln›zca bütçe harcamalar›nda kullan›mdan kaç›narak sa€lanamaz. Bu gelirlerin iç ve d›fl borçlar›n takas›nda da kullan›lmamas› gerekir. Oysa yasa tasar›s›n›n geçici 9 uncu maddesiyle, gelirlerin kulllan›m› borç takas›na aç›lmakt›r.
Özellefltirmede vazgeçilmez bir ilke de, kamu tekelinin y›k›lmas›d›r. Bu ilke, hiç kuflku yok ki, beraberinde kamu tekellerinin yerine, özel ve yabanc› tekellerinin oluflmas›n›n önlenmesini de içermektedir. Bu bak›mdan, özellefltirme sürecinde, tekelci yap›lar›n oluflabilece€ini varsayan bir anlay›fl olmamal›d›r.
Kamu bankalar›n›n özellefltirilmesinde, köylüye ve esnafa hizmet veren bankalar ile ihracat kredilerinin hariç tutulmas›, ekonominin gereklerinin yan› s›ra gelir da€›l›m›n›n iyilefltirilmesi ve bölgeleraras› geliflmifllik farklar›n›n giderilmesi, politikalar›n do€al sonucu say›lmal›d›r. Etibank'›n madencilik bölümünün de özellefltirme kapsam› d›fl›nda kalmas›, ulusal devlet olma yönünde stratejik bir tercihtir.
Bu arada, özellefltirme uygulamalar›nda üretimin devam›n›n güvence alt›na al›nmas› önemlidir. Türkiye'nin mevcut ekonomik koflullar›nda, hangi mal› kimin üretti€i kadar önemli olan bir tercih, bizatihi o mal›n üretilmesidir. Oysa, Türkiye'nin bügüne kadarki prati€inde, el de€ifltirmeler yoluyla, özellefltirilen kuruluflta üretim durdurulmakta ve kuruluflun gayrimenkulleri üzerinden spekülatif kazançlar zorlanmaktad›r.
Gerçekten de baz› K‹T'ler arsa bedelini bile karfl›lamayacak kadar düflük fiyatlarla sat›fla ç›kar›lmaktad›r. Bu nedenle, tesis kapat›lmakta ve arsa üzerine konut yap›larak, çok daha yüksek spekülatif kazançlar peflinde koflulmaktad›r. Bu olay, siyasî iktidar›n, siyasî yandafllar›n› ödüllendirmek olarak adland›r›labilir ancak, hiç kuflku yok ki, özellefltirme say›lamaz. Bu nedenle, el de€ifltirmelerin, üç y›l süreyle yasaklanmas› yoluna gidilmifltir.
El de€ifltirmelerin yasaklanmas› konusuyla ilgili kararlar da Anayasa Mahkemesi taraf›ndan gelifltirilen içtihatlar do€rultusunda bir düzenlemedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan,Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 2 nci maddesinin ikinci f›kras›n›n afla€›daki gibi de€ifltirilmesini öneriyoruz.
Gere€ini sayg›lar›m›zla dileriz.
H.Uluç Gürkan Mustafa Y›lmaz Ender Karagül
Ankara Gaziantep Uflak
‹stemihanTalay Ali Uyar
‹çel Hatay
MADDE 2, ‹kinci f›kra: Yukar›da belirtilen amaç ve ilkelere ba€l› olarak.
Gerekçe: Hükümet tasar›s›, an›lan f›krada büyük ölçüde Baflbakana ba€l› bulunan Özellefltirme Yüksek Kuruluna genifl yetkiler vermektedir. Bu yap›s›yla, tasar›, ad› yasa olmakla birlikte, ruhu ve özü bak›m›ndan daha önce Anayasa Mahkemesi taraf›ndan befl kez iptal edilen yetki yasalar›n›n aynen tekrar› niteli€ini kazanmaktad›r.
Anayasa gere€i, Özellefltirme Yüksek Kuruluna verilen yetkinin s›n›rlar›n›n kesin hatlar›yla çizilmesi kaç›n›lmazd›r.
Bu bak›mdan, özellefltirme önceliklerini ve kamu ekonomik kurulufllar›n›n tabi olaca€› özellefltirme uygulamalar›n›n esas ve usulleri belirlenirken, yasan›n 1 inci maddesi ile 2 nci maddesinin birinci f›kras›nda tan›mlanm›fl bulunan amaç ve ilkelere ba€l›l›€›n kesinlefltirilmesi gerekir.
Bu amaç ve ilkelerin, tasar›da oldu€u gibi, Özellefltirme Yüksek Kuruluna, göz önünde tutulacak bir do€rultu olarak verilmesi yeterli de€ildir. Ruhu bak›m›ndan da Anayasaya ayk›r› bir s›n›rs›z yetki biçimindedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› tasar›n›n 2 nci maddesi ikinci f›kras›nda yer alan "kurulufllar›n nitelikleri" ifadesinin, "kurulufllar›n nitelikleri, kapasiteleri ve amaçlar›" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa ünald› fiaban Bayrak Zeki Ünal
Konya Kayseri Karaman
Salih Kapusuz Ahmet Derin fiinasi Yavuz
Kayseri Kütahya Erzurum
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan, 720 s›ra say›l› tasar›n›n 2 nci maddesi ikinci f›kras›nda yer alan "özellefltirme uygulamalar›na iliflkin" ifadenin, "özellefltirme, özerklefltirme ve rehabilitasyon uygulamalar›na iliflkin" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› Salih Kapusuz fiaban Bayrak
Konya Kayseri Kayseri
Zeki Ünal Ahmet Derin fiinasi Yavuz
Karaman Kütahya Erzurum
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan, 720 s›ra say›l› tasar›n›n 2 nci maddesi ikinci f›kras› sonuna afla€›daki ifadenin getirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› fiaban Bayrak Zeki Ünal
Konya Kayseri Karaman
Ahmet Remzi Hatip Salih Kapusuz
Konya Kayseri
Teklif:
Yine, bu kurul, özellefltirmenin bir ya€ma, bir peflkefl çekme flekline dönüflmemesi için bütün tedbirleri almay› ilke edinir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan, Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 2 nci maddesinin afla€›daki flekilde de€ifltirilmesi için gere€ini sayg›lar›m›zla arz ederiz.
Algan Hacalo€lu Mehmet Sevigen Adnan Keskin
‹stanbul ‹stanbul Denizli
Haydar Oymak ‹brahim Özdifl
Amasya Adana
Tasar›n›n 2 nci maddesi için önerilen de€iflik metin:
MADDE 2.- Özellefltirme uygulamalar›nda;
a) Do€abilecek istihdam azalmalar› ile ilgili olarak, mevcut kanunlarda ve/ veya toplu ifl sözleflmelerinde öngörülen tazminatlara ek olarak, "ifl kayb› tazminat›" n›n verilmesi,
b) Bu yasa ile öngörülen öncelikler, kurallar, s›n›rlamalar ve ilkeler kesin olarak gözetilmek kayd›yla, kurulufllar›n özelliklerine ve içinde bulunduklar› flartlara göre, özellefltirme yöntemlerinin belirlenmesi,
c) Özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek gelirlerin sadece;
Kamu ekonomik giriflimlerinin teknolojik yap›lanmalar› için gerekli giderler,
Bu kurulufllarla ilgili modernizasyon, rehabilitasyon, darbo€az giderme, idame ve rasyonel tevsiat yat›r›m giderleri,
‹fl Kayb› Tazminat Giderleri.
Özellefltirme sürecinde iflini kaybedenlerin, yeni ifl alanlar› için e€itim giderleri,
Özellefltirme ifllemlerinin ve bu sürecin gereksindirdi€i geçici kurumlar›n zorunlu giderleri,
Özlellefltirilecek kurulufllarla ilgili, özellefltirme sürecinde, devletin, bu kurulufllara mevcut sermaye, görev zarar› ve di€er borçlar› d›fl›ndaki giderler için harcanmas›,
d) Özellefltirme sonucu özel tekeller, kartelleflmeler oluflmamas›.
e) Mülkiyetin tabana yay›lmas› ilkesi paralelinde, gereken hallerde, yönetim, sorumluluk ve yetkilerini üstlenebilecek ortak grubun temini,
f) Özellefltirme uygulamalar› çerçevesinde, TC Ziraat Bankas›, Halk Bankas› ve Eximbank d›fl›ndaki bankalar›n öncelikle, özellefltirilecek kurulufllar aras›na al›narak, süratle özellefltirilmelerinin sa€lanmas›,
g) Stratejik mal ve kurumsal hizmet üreten kamu kurulufllar›yla ilgili 1 inci maddede yer alan ilke ve özelleflebilecek pay ile ilgili s›n›rlamalar geçerli olmak kayd›yla, stratejik ve di€er önemli alanlarda, devletin sahip olaca€› imtiyazl› hisse oluflturulmas›,
h) Bor tuzlar›, taflkömürü, radyoaktif minareller ile stratejik nitelikli "enerji kaynaklar›, linyit ve metal madenleri" d›fl›ndaki tabiî kaynaklar›n rezerv durumlar›na göre, her bir kaynak için ayr› ayr› belirlenecek s›n›rl› süreler için, sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi,
›) Özellefltirme ifllemlerinin de€er saptamas› ve hangi yöntemle yap›l›rsa yap›ls›n, tüm sat›fl sürecini de kapsamak üzere aç›kl›k içinde yürütülmesi,
i) Özellefltirme uygulamalar›nda, millî güvenlik ve kamu yarar›n›n gerektirdi€i durumlar hariç, kamu kurum ve kurulufllar› ile mahallî idarelere, mal ve hizmet üretim tesislerinin devrinin yap›lmamas›,
‹lkeleri esas al›n›r.
Gerekçe:
Bu maddede özellefltirmeden beklenen faydan›n sa€lanabilmesi için gerekli ilkeler, Yasan›n 1 inci maddesinin, amaç, kapsam ve anlay›fl›na sad›k kal›narak belirlenmifltir.
Özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek gelirlerin, sadece, harcanabilece€i alanlar belirlenerek, hükümetlerin, bu gelirleri dolayl› yollardan, amaç d›fl›nda kullanmalar›n›n önüne geçilmekte, gelirlerin, özellefltirmeden beklenen yeniden yap›lanmay› sa€lamas› güvence alt›na al›nmaktad›r.
Mevcut tasar›daki, "oluflabilecek tekelci yap›" ifadesi, özellefltirmenin tekelleflmeye aç›k kap› b›rakabilece€i, oluflacak olumsuzluklar›n sonradan giderilmesinin amaçlanaca€› gibi sa€l›ks›z yaklafl›m› öngörmekte, oysa özellefltirmede, hiçbir flekilde özel tekellerin ve kartelleflmenin oluflumuna katk› sa€lanmamal›d›r.
Özellefltirilecek bankalar aras›na, TC Ziraat Bankas›n›n dahil edilmesi, ülkenin en düflük gelirli, ekonomik aç›dan en geliflmemifl kesimini oluflturan, küçük tar›m üreticisini, çiftçiyi, tefeciye tutsak etmek, tar›m sektörünün geliflmesini, olgunlaflmam›fl olan serbest pazar dinamiklerine terk etmek anlam›na gelecektir.
Halk Bankas› da, benzeri flekilde, küçük esnaf ve zanaatkâr için efl önem ve anlamdad›r.
Bu iki banka, söz konusu kesimlerin gereksinimleri ve sektörel kalk›nmalar›na yönelik ihtisas bankalar›na dönüfltürülmek kayd›yla, devlet bankas› olarak ifllevlerine devam etmelidir.
‹hracat sektöründe hamlenin ve yeni d›fl pazarlar gelifltirebilmenin zorunlu koflullar›ndan olan Eximbank da etkinlefltirilerek, kamu bankas› olmas› özelli€ini sürdürmelidir. Di€er tüm kamu bankalar›, özellefltirilmelidir.
Do€al kaynaklarla ilgili yaklafl›m :
Ekonomik ba€›ms›zl›€a, Anayasan›n özüne ve uluslararas› pazarlarda göreceli üstünlü€ümüz olan veya ulusal ekonomi aç›s›ndan stratejik olan madenlerimizi, uzun vadeli, toplum yarar›na en iyi flekilde de€erlendirebilmek anlay›fl›ndan kaynaklanmaktad›r.
Özellefltirmede sektörel öncelikler, anayasal bir süreç olan befl y›ll›k kalk›nma planlar› stratejisiyle uyum içinde belirlenmelidir. Aksi halde, ekonomik kalk›nma sürecinin dengeleri tümden bozulur. Zaten gündemden düflürülmüfl olan planlama, tümüyle devre d›fl› kal›r.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Özellefltirme ile ilgili 720 s›ra say›l› yasa teklifinin 2 nci maddesinin, Anayasan›n 168 inci maddesi ile, Anayasan›n "Anayasa Mahkemesinin Kararlar›" bafll›kl› 153 üncü maddesine ayk›r›d›r.
Gerekçeleri, iliflikte aç›klanan Anayasaya ayk›r›l›k konusunun, ‹çtüzü€ün 85 inci maddesi uyar›nca, oylanmak üzere görüflülmesini dileriz.
Sayg›lar›m›zla.
H.Uluç Gürkan Atilla Mutman M.‹stemihan Talay
Ankara ‹zmir ‹çel
Ender Karagül Nami Ça€an Mustafa Y›lmaz
Uflak ‹stanbul Gaziantep
Gerekçe:
1- Anayasan›n 168 inci maddesine ayk›r›l›k:
Anayasan›n 168 inci maddesi, "tabiî servetler ve kaynaklar" ›n, devletin hüküm ve tasarrufu alt›nda olmas›n›n yan› s›ra, iflletilmesi hakk›n›n da, devlete ait oldu€u belirtilmektedir.
‹flletme hakk›n›n ortak ya da do€rudan, gerçek ve tüzel kifliler eliyle yap›labilmesi, an›lan Anayasa maddesi uyar›nca, aç›k bir yasal izni gerektirmektedir. Bu durumda da gerçek ve tüzelkiflilerin uymas› gereken flartlar ve devletçe yap›lacak gözetim, denetim usul ve esaslar› ile müeyyideler bu yasada gösterilmek durumundad›r. Aksi ya da eksik bir düzenleme Anayasaya yaln›zca ayk›r› de€il, ayn› zamanda Anayasan›n kesin bir hükmünü yok varsaymak anlam›na gelir.
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› yasa teklifinin 2 nci maddesinin birinci f›kras›n›n (h) bendi "tabiî kaynaklar›n, belli bir süre için, sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi" ilkesinin göz önünde bulundurulaca€›n› belirtmektedir. Bunun nas›l olaca€› belirsizdir. Yasa tasar›s›n›n özü, ruhu dikkate al›nd›€›nda, bunun nas›l olaca€›na, Özellefltirme Yüksek Kurulu ile bu Kurulun yetkilerini gönüllü olarak devredece€i Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€› karar verecektir. An›lan Kurul ve Baflkanl›k, yasayla bahfledilen bu genel ve s›n›rlar› belirsiz yetkiyle, Anayasan›n, Yasama Organ›na, aç›k anlat›m›yla Türkiye Büyük Millet Meclisine verdi€i görevi üzerine almaktad›r.
2.) Anayasan›n 153 üncü maddesine ayk›r›l›k:
Anayasa Mahkemesi... S. say›l› yasa teklifiyle yenilenmek istenilen çok say›daki yetki yasas›, Anayasa Mahkemesinin çeflitli kararlar›yla iptal edilmifltir. Ancak, iptal edilmifl yetki yasalar›n›n hükümleriyle benzeflen, hatta aynileflen çok say›da hüküm, bu yasa teklifiyle, halen görüflülmekte olan madde hükmü örne€inde de aç›kça görüldü€ü gibi yenilenmektedir. Oysa, Anayasan›n 153 üncü maddesi, Anayasa Mahkemesi kararlar›n›n ba€lay›c›l›€›n› öngörmektedir. ‹ptal edilen bir yasa hükmünü, yeniden yasa haline dönüfltürmek aç›kça Anayasaya ve Anayasa Mahkemesine meydan okumakt›r. Devlet yönetiminde, bu tür Anayasaya ayk›r› kabaday›l›klara yer olmamak gerekir.
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, son okunan önerge anayasaya ayk›r›l›k önergesidir; onun için, bunu öncelikle oylayaca€›z.
Komisyon bu önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Yeterli say›lar› yok Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Efendim, zaten "kat›lm›yoruz" dediler.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Kaç kifliler Say›n Baflkan?
BAfiKAN- Arkadafllar, iyi anlay›n. Bu önerge, anayasaya ayk›r›l›k önergesi, e€er Komisyon bu önergeye kat›l›rsa o zaman, tasar›y› reddetmesi laz›m.
Say›n Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan›m.
BAfiKAN- Önergeye, Say›n Komisyon ve Say›n Hükümet kat›lm›yor.
Önerge sahibi Say›n Uluç Gürkan; buyurunuz.
Süreniz 5 dakika.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; öncelikle -belki konuyla ilgili de€il ama- flurada, afla€› yukar› akflam oturumuna kadar göstermekte oldu€umuz hoflgörüyü ve anlay›fl› bozmamay› dilerim. Komisyonun, de€ifliklik önergelerine “kat›l›yorum” diyerek, flurada önerge sahiplerinin belki kullanaca€› belki kullanmayaca€› 5’er dakikal›k konuflma haklar›n› engellemesi, her maddede 500 maddelik gerekçeyle anayasaya ayk›r›l›k iddias›n› içeren önergeler vermemize yol açar. Ayn› süreyi, kazand›m zannetti€iniz süreyi kaybedersiniz. Bunu yapmay›n, bunun gere€i yok. De€ifliklik önergelerinden ola ki yararlan›rs›n›z. Verilen de€ifliklik önergelerinin hiçbiri engelleme amaçl› de€ildir; gerçekten, bu yasada yap›lmas› gereken de€iflikliklerle ilgilidir. fiu ana kadar da, anayasaya ayk›r›l›k iddias›yla, ben sadece 13 maddede önerge vermifltim; ama, bir gösteri olsun diye, anayasaya ayk›r›l›k önergesi verme ihtiyac›n› hissetmedi€im 4 madde için de verdim, sal› günü hepsini doldururuz ve her biri 500 maddelik gerekçeyle buray› t›kar. Buna girmeyelim; flurada bir maddeyi daha h›zl› götürece€iz diye 2 maddeden olmay›n.
fiimdi bak›n, flu an konufltu€umuz madde gerçekten anayasaya ayk›r› bir madde. 2 nci maddenin (h) bendi “Tabiî kaynaklar›n, belli bir süre için sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi" diyor. afla€›daki biçimde de€ifltirilmesini öneriyoruz.
Gere€ini sayg›lar›m›zla dileriz.
Uluç Gürkan Mustafa Y›lmaz Ender Karagül
Ankara Gaziantep Uflak
‹stemihanTalay Ali Uyar
‹çel Hatay
MADDE 2.- (b), (c), (d) ve (f) bentleri ile son paragraf›:
b) Kurulufllar›n özelliklerine ve içinde bulunduklar› flartlara göre 3 y›l süreyle el de€ifltirme ve üretimi durdurma yolu kapal› olmak üzere özellefltirme yöntemlerinin belirlenmesi,
c) Özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek gelirlerin öncelikle K‹T'lerin rehabilitasyon ihtiyaçlar› için kullan›lmas›, genel bütçe harcamalar› ile iç ve d›fl borçlar›n takas›nda kullan›lmamas›,
d) Tekelci bir yap›n›n oluflmas›n›n önlenmesi,
f) Özellefltirme uygulamalar› çerçevesinde; Eximbank, Ziraat Bankas›, Halk Bankas› ile Etibank'›n madencilik bölümü d›fl›nda kamu bankalar›n›n da süresi 1 y›l› aflmamak üzere öncelikle özellefltirilecek kurulufllar aras›na al›nmas›,
Son paragraf: "ilkeleri ba€lay›c›d›r"
Gerekçe:
Özellefltirme uygulamalar›nda, yasada tan›mlanan ilkelerin ba€lay›c›l›€› kaç›n›lmazd›r. Aksi takdirde, öngörülen ilkeler uygulamada havada kalabilir. ‹lkeler çerçevesinde de, dünya deneyimine uygun düzenlemelerin yap›lmas› kaç›n›lmazd›r.
Bunlardan birincisi, özellefltirme gelirlerinin öncelikle kamu ekonomik kurulufllar›n rehabilitasyon ihtiyaçlar›n›n karfl›s›nda kullan›lmas› gerekti€idir. Böylece, ekonominin gözard› edilemeyecek bir gerçe€i olan K‹T'lerin iyilefltirilmesi olgusu kavranm›fl olacakt›r.
Unutmamak gerekir ki, Dünya Bankas›n›n Türkiye'nin özellefltirme program›na destek olmak üzere açmay› öngördü€ü 100 milyon dolarl›k kredi, K‹T'lerin rehabilitasyon ihtiyaçlar› gözard› edildi€i için ertelenmifltir. Hükümetin bu konuda Dünya Bankas›n› dahi küstürmeyi göze alan ve hangi amaca hizmet etti€i belirsiz inad›n›n k›r›lmas› gereklidir.
Bu arada, özellefltirme gelirlerinin bütçe aç›klar›n›n kapat›lmas›nda kullan›lmas›n›n önlenmesi, yaln›zca bütçe harcamalar›nda kullan›mdan kaç›narak sa€lanamaz. Bu gelirlerin iç ve d›fl borçlar›n takas›nda da kullan›lmamas› gerekir. Oysa yasa tasar›s›n›n geçici 9 uncu maddesiyle, gelirlerin kulllan›m› borç takas›na aç›lmakt›r.
Özellefltirmede vazgeçilmez bir ilke de, kamu tekelinin y›k›lmas›d›r. Bu ilke, hiç kuflku yok ki, beraberinde kamu tekellerinin yerine, özel ve yabanc› tekellerinin oluflmas›n›n önlenmesini de içermektedir. Bu bak›mdan, özellefltirme sürecinde, tekelci yap›lar›n oluflabilece€ini varsayan bir anlay›fl olmamal›d›r.
Kamu bankalar›n›n özellefltirilmesinde, köylüye ve esnafa hizmet veren bankalar ile ihracat kredilerinin hariç tutulmas›, ekonominin gereklerinin yan› s›ra gelir da€›l›m›n›n iyilefltirilmesi ve bölgeleraras› geliflmifllik farklar›n›n giderilmesi, politikalar›n do€al sonucu say›lmal›d›r. Etibank'›n madencilik bölümünün de özellefltirme kapsam› d›fl›nda kalmas›, ulusal devlet olma yönünde stratejik bir tercihtir.
Bu arada, özellefltirme uygulamalar›nda üretimin devam›n›n güvence alt›na al›nmas› önemlidir. Türkiye'nin mevcut ekonomik koflullar›nda, hangi mal› kimin üretti€i kadar önemli olan bir tercih, bizatihi o mal›n üretilmesidir. Oysa, Türkiye'nin bügüne kadarki prati€inde, el de€ifltirmeler yoluyla, özellefltirilen kuruluflta üretim durdurulmakta ve kuruluflun gayrimenkulleri üzerinden spekülatif kazançlar zorlanmaktad›r.
Gerçekten de baz› K‹T'ler arsa bedelini bile karfl›lamayacak kadar düflük fiyatlarla sat›fla ç›kar›lmaktad›r. Bu nedenle, tesis kapat›lmakta ve arsa üzerine konut yap›larak, çok daha yüksek spekülatif kazançlar peflinde koflulmaktad›r. Bu olay, siyasî iktidar›n, siyasî yandafllar›n› ödüllendirmek olarak adland›r›labilir ancak, hiç kuflku yok ki, özellefltirme say›lamaz. Bu nedenle, el de€ifltirmelerin, üç y›l süreyle yasaklanmas› yoluna gidilmifltir.
El de€ifltirmelerin yasaklanmas› konusuyla ilgili kararlar da Anayasa Mahkemesi taraf›ndan gelifltirilen içtihatlar do€rultusunda bir düzenlemedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan,Özellefltirme Yasa Tasar›s›n›n 2 nci maddesinin ikinci f›kras›n›n afla€›daki gibi de€ifltirilmesini öneriyoruz.
Gere€ini sayg›lar›m›zla dileriz.
H.Uluç Gürkan Mustafa Y›lmaz Ender Karagül
Ankara Gaziantep Uflak
‹stemihanTalay Ali Uyar
‹çel Hatay
MADDE 2, ‹kinci f›kra: Yukar›da belirtilen amaç ve ilkelere ba€l› olarak.
Gerekçe: Hükümet tasar›s›, an›lan f›krada büyük ölçüde Baflbakana ba€l› bulunan Özellefltirme Yüksek Kuruluna genifl yetkiler vermektedir. Bu yap›s›yla, tasar›, ad› yasa olmakla birlikte, ruhu ve özü bak›m›ndan daha önce Anayasa Mahkemesi taraf›ndan befl kez iptal edilen yetki yasalar›n›n aynen tekrar› niteli€ini kazanmaktad›r.
Anayasa gere€i, Özellefltirme Yüksek Kuruluna verilen yetkinin s›n›rlar›n›n kesin hatlar›yla çizilmesi kaç›n›lmazd›r.
Bu bak›mdan, özellefltirme önceliklerini ve kamu ekonomik kurulufllar›n›n tabi olaca€› özellefltirme uygulamalar›n›n esas ve usulleri belirlenirken, yasan›n 1 inci maddesi ile 2 nci maddesinin birinci f›kras›nda tan›mlanm›fl bulunan amaç ve ilkelere ba€l›l›€›n kesinlefltirilmesi gerekir.
Bu amaç ve ilkelerin, tasar›da oldu€u gibi, Özellefltirme Yüksek Kuruluna, göz önünde tutulacak bir do€rultu olarak verilmesi yeterli de€ildir. Ruhu bak›m›ndan da Anayasaya ayk›r› bir s›n›rs›z yetki biçimindedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› tasar›n›n 2 nci maddesi ikinci f›kras›nda yer alan "kurulufllar›n nitelikleri" ifadesinin, "kurulufllar›n nitelikleri, kapasiteleri ve amaçlar›" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa ünald› fiaban Bayrak Zeki Ünal
Konya Kayseri Karaman
Salih Kapusuz Ahmet Derin fiinasi Yavuz
Kayseri Kütahya Erzurum
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan, 720 s›ra say›l› tasar›n›n 2 nci maddesi ikinci f›kras›nda yer alan "özellefltirme uygulamalar›na iliflkin" ifadenin, "özellefltirme, özerklefltirme ve rehabilitasyon uygulamalar›na iliflkin" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› Salih Kapusuz fiaban Bayrak
Konya Kayseri Kayseri
Zeki Ünal Ahmet Derin fiinasi Yavuz
Karaman Kütahya Erzurum
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan, 720 s›ra say›l› tasar›n›n 2 nci maddesi ikinci f›kras› sonuna afla€›daki ifadenin getirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› fiaban Bayrak Zeki Ünal
Konya Kayseri Karaman
Ahmet Remzi Hatip Salih Kapusuz
Konya Kayseri
Teklif:
Yine, bu kurul, özellefltirmenin bir ya€ma, bir peflkefl çekme flekline dönüflmemesi için bütün tedbirleri almay› ilke edinir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan, Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 2 nci maddesinin afla€›daki flekilde de€ifltirilmesi için gere€ini sayg›lar›m›zla arz ederiz.
Algan Hacalo€lu Mehmet Sevigen Adnan Keskin
‹stanbul ‹stanbul Denizli
Haydar Oymak ‹brahim Özdifl
Amasya Adana
Tasar›n›n 2 nci maddesi için önerilen de€iflik metin:
MADDE 2.- Özellefltirme uygulamalar›nda;
a) Do€abilecek istihdam azalmalar› ile ilgili olarak, mevcut kanunlarda ve/ veya
toplu ifl sözleflmelerinde öngörülen tazminatlara ek olarak, "ifl kayb› tazminat›" n›n verilmesi,
b) Bu yasa ile öngörülen öncelikler, kurallar, s›n›rlamalar ve ilkeler kesin olarak gözetilmek kayd›yla, kurulufllar›n özelliklerine ve içinde bulunduklar› flartlara göre, özellefltirme yöntemlerinin belirlenmesi,
c) Özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek gelirlerin sadece;
Kamu ekonomik giriflimlerinin teknolojik yap›lanmalar› için gerekli giderler,
Bu kurulufllarla ilgili modernizasyon, rehabilitasyon, darbo€az giderme, idame ve rasyonel tevsiat yat›r›m giderleri,
‹fl Kayb› Tazminat Giderleri.
Özellefltirme sürecinde iflini kaybedenlerin, yeni ifl alanlar› için e€itim giderleri,
Özellefltirme ifllemlerinin ve bu sürecin gereksindirdi€i geçici kurumlar›n zorunlu giderleri,
Özlellefltirilecek kurulufllarla ilgili, özellefltirme sürecinde, devletin, bu kurulufllara mevcut sermaye, görev zarar› ve di€er borçlar› d›fl›ndaki giderler için harcanmas›,
d) Özellefltirme sonucu özel tekeller, kartelleflmeler oluflmamas›.
e) Mülkiyetin tabana yay›lmas› ilkesi paralelinde, gereken hallerde, yönetim, sorumluluk ve yetkilerini üstlenebilecek ortak grubun temini,
f) Özellefltirme uygulamalar› çerçevesinde, TC Ziraat Bankas›, Halk Bankas› ve Eximbank d›fl›ndaki bankalar›n öncelikle, özellefltirilecek kurulufllar aras›na al›narak, süratle özellefltirilmelerinin sa€lanmas›,
g) Stratejik mal ve kurumsal hizmet üreten kamu kurulufllar›yla ilgili 1 inci maddede yer alan ilke ve özelleflebilecek pay ile ilgili s›n›rlamalar geçerli olmak kayd›yla, stratejik ve di€er önemli alanlarda, devletin sahip olaca€› imtiyazl› hisse oluflturulmas›,
h) Bor tuzlar›, taflkömürü, radyoaktif minareller ile stratejik nitelikli "enerji kaynaklar›, linyit ve metal madenleri" d›fl›ndaki tabiî kaynaklar›n rezerv durumlar›na göre, her bir kaynak için ayr› ayr› belirlenecek s›n›rl› süreler için, sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi,
›) Özellefltirme ifllemlerinin de€er saptamas› ve hangi yöntemle yap›l›rsa yap›ls›n, tüm sat›fl sürecini de kapsamak üzere aç›kl›k içinde yürütülmesi,
i) Özellefltirme uygulamalar›nda, millî güvenlik ve kamu yarar›n›n gerektirdi€i durumlar hariç, kamu kurum ve kurulufllar› ile mahallî idarelere, mal ve hizmet üretim tesislerinin devrinin yap›lmamas›,
‹lkeleri esas al›n›r.
Gerekçe:
Bu maddede özellefltirmeden beklenen faydan›n sa€lanabilmesi için gerekli ilkeler, Yasan›n 1 inci maddesinin, amaç, kapsam ve anlay›fl›na sad›k kal›narak belirlenmifltir.
Özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek gelirlerin, sadece, harcanabilece€i alanlar belirlenerek, hükümetlerin, bu gelirleri dolayl› yollardan, amaç d›fl›nda kullanmalar›n›n önüne geçilmekte, gelirlerin, özellefltirmeden beklenen yeniden yap›lanmay› sa€lamas› güvence alt›na al›nmaktad›r.
Mevcut tasar›daki, "oluflabilecek tekelci yap›" ifadesi, özellefltirmenin tekelleflmeye aç›k kap› b›rakabilece€i, oluflacak olumsuzluklar›n sonradan giderilmesinin amaçlanaca€› gibi sa€l›ks›z yaklafl›m› öngörmekte, oysa özellefltirmede, hiçbir flekilde özel tekellerin ve kartelleflmenin oluflumuna katk› sa€lanmamal›d›r.
Özellefltirilecek bankalar aras›na, TC Ziraat Bankas›n›n dahil edilmesi, ülkenin en düflük gelirli, ekonomik aç›dan en geliflmemifl kesimini oluflturan, küçük tar›m üreticisini, çiftçiyi, tefeciye tutsak etmek, tar›m sektörünün geliflmesini, olgunlaflmam›fl olan serbest pazar dinamiklerine terk etmek anlam›na gelecektir.
Halk Bankas› da, benzeri flekilde, küçük esnaf ve zanaatkâr için efl önem ve anlamdad›r.
Bu iki banka, söz konusu kesimlerin gereksinimleri ve sektörel kalk›nmalar›na yönelik ihtisas bankalar›na dönüfltürülmek kayd›yla, devlet bankas› olarak ifllevlerine devam etmelidir.
‹hracat sektöründe hamlenin ve yeni d›fl pazarlar gelifltirebilmenin zorunlu koflullar›ndan olan Eximbank da etkinlefltirilerek, kamu bankas› olmas› özelli€ini sürdürmelidir. Di€er tüm kamu bankalar›, özellefltirilmelidir.
Do€al kaynaklarla ilgili yaklafl›m :
Ekonomik ba€›ms›zl›€a, Anayasan›n özüne ve uluslararas› pazarlarda göreceli üstünlü€ümüz olan veya ulusal ekonomi aç›s›ndan stratejik olan madenlerimizi, uzun vadeli, toplum yarar›na en iyi flekilde de€erlendirebilmek anlay›fl›ndan kaynaklanmaktad›r.
Özellefltirmede sektörel öncelikler, anayasal bir süreç olan befl y›ll›k kalk›nma planlar› stratejisiyle uyum içinde belirlenmelidir. Aksi halde, ekonomik kalk›nma sürecinin dengeleri tümden bozulur. Zaten gündemden düflürülmüfl olan planlama, tümüyle devre d›fl› kal›r.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Özellefltirme ile ilgili 720 s›ra say›l› yasa teklifinin 2 nci maddesinin, Anayasan›n 168 inci maddesi ile, Anayasan›n "Anayasa Mahkemesinin Kararlar›" bafll›kl› 153 üncü maddesine ayk›r›d›r.
Gerekçeleri, iliflikte aç›klanan Anayasaya ayk›r›l›k konusunun, ‹çtüzü€ün 85 inci maddesi uyar›nca, oylanmak üzere görüflülmesini dileriz.
Sayg›lar›m›zla.
H.Uluç Gürkan Atilla Mutman M.‹stemihan Talay
Ankara ‹zmir ‹çel
Ender Karagül Nami Ça€an Mustafa Y›lmaz
Uflak ‹stanbul Gaziantep
Gerekçe:
1- Anayasan›n 168 inci maddesine ayk›r›l›k:
Anayasan›n 168 inci maddesi, "tabiî servetler ve kaynaklar" ›n, devletin hüküm ve tasarrufu alt›nda olmas›n›n yan› s›ra, iflletilmesi hakk›n›n da, devlete ait oldu€u belirtilmektedir.
‹flletme hakk›n›n ortak ya da do€rudan, gerçek ve tüzel kifliler eliyle yap›labilmesi, an›lan Anayasa maddesi uyar›nca, aç›k bir yasal izni gerektirmektedir. Bu durumda da gerçek ve tüzelkiflilerin uymas› gereken flartlar ve devletçe yap›lacak gözetim, denetim usul ve esaslar› ile müeyyideler bu yasada gösterilmek durumundad›r. Aksi ya da eksik bir düzenleme Anayasaya yaln›zca ayk›r› de€il, ayn› zamanda Anayasan›n kesin bir hükmünü yok varsaymak anlam›na gelir.
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› yasa teklifinin 2 nci maddesinin birinci f›kras›n›n (h) bendi "tabiî kaynaklar›n, belli bir süre için, sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi" ilkesinin göz önünde bulundurulaca€›n› belirtmektedir. Bunun nas›l olaca€› belirsizdir. Yasa tasar›s›n›n özü, ruhu dikkate al›nd›€›nda, bunun nas›l olaca€›na, Özellefltirme Yüksek Kurulu ile bu Kurulun yetkilerini gönüllü olarak devredece€i Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€› karar verecektir. An›lan Kurul ve Baflkanl›k, yasayla bahfledilen bu genel ve s›n›rlar› belirsiz yetkiyle, Anayasan›n, Yasama Organ›na, aç›k anlat›m›yla Türkiye Büyük Millet Meclisine verdi€i görevi üzerine almaktad›r.
2.) Anayasan›n 153 üncü maddesine ayk›r›l›k:
Anayasa Mahkemesi... S. say›l› yasa teklifiyle yenilenmek istenilen çok say›daki yetki yasas›, Anayasa Mahkemesinin çeflitli kararlar›yla iptal edilmifltir. Ancak, iptal edilmifl yetki yasalar›n›n hükümleriyle benzeflen, hatta aynileflen çok say›da hüküm, bu yasa teklifiyle, halen görüflülmekte olan madde hükmü örne€inde de aç›kça görüldü€ü gibi yenilenmektedir. Oysa, Anayasan›n 153 üncü maddesi, Anayasa Mahkemesi kararlar›n›n ba€lay›c›l›€›n› öngörmektedir. ‹ptal edilen bir yasa hükmünü, yeniden yasa haline dönüfltürmek aç›kça Anayasaya ve Anayasa Mahkemesine meydan okumakt›r. Devlet yönetiminde, bu tür Anayasaya ayk›r› kabaday›l›klara yer olmamak gerekir.
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, son okunan önerge anayasaya ayk›r›l›k önergesidir; onun için, bunu öncelikle oylayaca€›z.
Komisyon bu önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Yeterli say›lar› yok Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Efendim, zaten "kat›lm›yoruz" dediler.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Kaç kifliler Say›n Baflkan?
BAfiKAN- Arkadafllar, iyi anlay›n. Bu önerge, anayasaya ayk›r›l›k önergesi, e€er Komisyon bu önergeye kat›l›rsa o zaman, tasar›y› reddetmesi laz›m.
Say›n Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan›m.
BAfiKAN- Önergeye, Say›n Komisyon ve Say›n Hükümet kat›lm›yor.
Önerge sahibi Say›n Uluç Gürkan; buyurunuz.
Süreniz 5 dakika.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; öncelikle -belki konuyla ilgili de€il ama- flurada, afla€› yukar› akflam oturumuna kadar göstermekte oldu€umuz hoflgörüyü ve anlay›fl› bozmamay› dilerim. Komisyonun, de€ifliklik önergelerine “kat›l›yorum” diyerek, flurada önerge sahiplerinin belki kullanaca€› belki kullanmayaca€› 5’er dakikal›k konuflma haklar›n› engellemesi, her maddede 500 maddelik gerekçeyle anayasaya ayk›r›l›k iddias›n› içeren önergeler vermemize yol açar. Ayn› süreyi, kazand›m zannetti€iniz süreyi kaybedersiniz. Bunu yapmay›n, bunun gere€i yok. De€ifliklik önergelerinden ola ki yararlan›rs›n›z. Verilen de€ifliklik önergelerinin hiçbiri engelleme amaçl› de€ildir; gerçekten, bu yasada yap›lmas› gereken de€iflikliklerle ilgilidir. fiu ana kadar da, anayasaya ayk›r›l›k iddias›yla, ben sadece 13 maddede önerge vermifltim; ama, bir gösteri olsun diye, anayasaya ayk›r›l›k önergesi verme ihtiyac›n› hissetmedi€im 4 madde için de verdim, sal› günü hepsini doldururuz ve her biri 500 maddelik gerekçeyle buray› t›kar. Buna girmeyelim; flurada bir maddeyi daha h›zl› götürece€iz diye 2 maddeden olmay›n.
fiimdi bak›n, flu an konufltu€umuz madde gerçekten anayasaya ayk›r› bir madde. 2 nci maddenin (h) bendi “Tabiî kaynaklar›n, belli bir süre için sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi" diyor.
Anayas›n›n 168 inci maddesi son derece aç›k "Tabiî servetler ve kaynaklar devletin hüküm ve tasarrufu alt›ndad›r" diyor.
YAfiAR TOPÇU (Sinop)- Barajlar› satamay›z.
H. ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Bunun anlam›, mülkiyetin yan› s›ra, iflletme hakk›n›n da, devletin olmas›d›r. Böyle mi olmal›, do€ru mu bu; bunu tart›flm›yorum, bir saptama yap›yorum. Anayasa böyle diyor, Anayasada bu yaz›l›.
1 inci maddenin Anayasa ayk›r›l›k iddias›n› tart›fl›rken "gelin, Anayasay›, özellefltirmeye uygun bir hale getirin, 350 milletvekilli gibi bir ço€unlu€unuz var; bunu, kullan›n" dedim. De€ifltirece€iniz üç befl madde. Özellefltirmenin, Anayasada altyap›s›n› yap›n, yapmazsan›z sonucu vahim oluyor.
Bu durumda da, iflletme hakk›n›n, gene Anayasaya uygun olarak devredilebilmesi bir yoldan mümkün. O da, böyle 2 nci maddenin (h) f›kras›ndaki gibi genel, toptanc› bir yasal izinle olmaz. Özellefltirilmesi öngörülen; yani, iflletme hakk›n›n devredilmesi düflünülen tabiî kayna€›n her biri için, tek tek yasa ç›karman›z gerekiyor; o zaman Anayasaya uygun olabilir. Bunu yapm›yorsunuz, toptanc› bir izin... Anayasa buna cevaz vermiyor; ya Anayasay› de€ifltirirsiniz yahut da bu (h) f›kras›ndan vazgeçersiniz.
Elbette, bu maddenin bütünü için, sizin "Anayasaya ayk›r›d›r" diye oy vermeniz çok kolay de€il; ama, (h) f›kras›yla ilgili, Say›n Emin Kul ve arkadafllar›n›n bir önergesi var, o de€iflikli€i kabul edin bari. Hiç olmazsa, 2 nci maddeyi Anayasaya ayk›r› olmaktan kurtar›n. O zaman, gerçekten siz, samimî olarak, Özellefltirme Yasa Tasar›s›n› ç›karmak istiyorsunuz demektir. Aksi takdirde, bu yasay› ç›karma konusunda, sizin samimiyetinize inanam›yorum. ‹natla, ›srarla, göz göre göre, Anayasa Mahkemesinin içtihat haline gelmifl o kadar karar›na ayk›r› hükümler getiriyorsunuz; yani, burada rol mü yap›yorsunuz Allah aflk›na! Özellefltirme Yasa Tasar›s›ndan yana gibi görünüp oy verip, nas›l, olsa biz burada Anayasa Mahkemesine pas att›k, iptal ederler... Yapmak istedi€iniz bu mu? O zaman niye bizi oyal›yorsunuz? Rolü kime yap›yorsunuz?
Onun için diyorum ki, gerçekten flimdi sizin bu maddenin bütünü için Anayasaya ayk›r›l›k oyu vermeniz güçtür, onu anl›yorum, anlayabilirim; ama, Say›n Emin Kul'un, (h) f›kras›n› Anayasaya uygun hale getiren bir de€ifliklik önergesi var...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gürkan,lütfen cümlenizi tamamlar m›s›n›z.
H. ULUÇ GÜRKAN(Devamla)- Tamaml›yorum.
Say›n Emin Kul'un, (h) f›kras›n› Anayasaya uygun hale getiren bir de€ifliklik önergesi var, bunu kabul edin, ben de sizin samimiyetinize inanay›m, yard›mc› olmaya gayret edeyim. Aksi takdirde, ben kendi pay›ma burada Anayasa Mahkemesine at›lan iptal paslar›n›n bir piyonu, oyuncusu olmak istemiyorum.
Hepinize sayg›lar sunar›m.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Gürkan.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler...Etmeyenler...Önerge reddedilmifltir.
Öteki önergeyi okutuyorum :
‹stanbul Milletvekil Algan Hacalo€lu ve Arkadafllar›n›n Önergesi;
Tasar›n›n 2 nci maddesi için önerilen de€iflik metin:
Madde 2.- Özellefltirme uygulamalar›nda,
a) Do€abilecek istihdam azalmalar›yla ilgili olarak mevcut kanunlarda ve/veya toplu ifl sözleflmelerinde öngörülen tazminatlara ek olarak "ifl kayb› tazminat›" n›n verilmesi,
b) Bu yasayla öngörülen öncelikler, kurallar, ve ilkeler kesin olarak gözetilmek kayd›yla, kurulufllar›n özelliklerine ve içinde bulunduklar› flartlara göre özellefltirme yöntemlerinin belirlenmesi,
c) Özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek gelirlerin sadece;
Kamu ekonomik giriflimlerinin teknolojik yap›lanmalar› için gerekli giderler, kurulufllarla ilgili modernizasyon , rehabilitasyon ,darbogaz giderme, idame ve rasyonel tevsiat yat›r›m giderleri, ifl kayb› tazminat› giderleri,
Özellefltirme sürecinde iflini kaybedenlerin yeni ifl alanlar› için e€itim giderleri,
Özellefltirme ifllemlerinin ve bu sürecin gereksindirdi€i geçici kurumlar›n zorunlu giderleri,
Özellefltirilecek kurulufllarla ilgili özellefltirme sürecinde, devletin bu kurulufllara mevcut sermaye görev zarar› ve di€er borçlar› d›fl›ndaki giderler için harcamas›,
d- Özellefltirme sonucu, özel tekeller, kartelleflmeler oluflmamas›,
e- Mülkiyetin tabana yay›lmas› ilkesi paralelinde, gereken hallerde yönetim sorumluluk ve yetkilerini üstlenebilecek ortak grubun temini,
f- Özellefltirme uygulamalar› çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankas›, Halk Bankas› ve Eximbank d›fl›ndaki bankalar›n, öncelikle özellefltirilecek kurulufllar aras›na al›narak süratle özellefltirilmesinin sa€lanmas›,
g- Stratejik mal ve kamusal hizmet üreten kamu kurulufllar›yla ilgili1 inci maddede yer alan ilke ve özellefltirilebilecek pay ile ilgili s›n›rlamalar geçerli olmak kayd›yla, stratejik ve di€er önemli alanlardaki devletin sahip olaca€› imtiyazl› hisse oluflturulmas›,
h- Bor tuzlar›, taflkömürü radyoaktif minareller ile stratejik nitelikli "enerji kaynaklar›, linyit ve metal madenleri" d›fl›ndaki tabiî kaynaklar›n rezerv durumlar›na göre her bir kaynak için ayr› ayr› belirlenecek s›n›rl›, süreler için, sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi,
›- Özellefltirme ifllemlerinin de€er saptamas› ve hangi yöntemle yap›l›rsa yap›ls›n, tüm sat›fl sürecini de kapsamak üzere aç›kl›k içinde yürütülmesi,
i- Özellefltirme uygulamalar›nda, millî güvenlik ve kamu yarar›n›n gerektirdi€i durumlar hariç, kamu kurum ve kurulufllar› ile mahallî idarelere mal ve hizmet üretim tesislerinin devrinin yap›lmamas›,
‹lkeleri esas al›n›r.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge reddedilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum efendim:
Gaziantep Milletvekil Mustafa Y›lmaz ve Arkadafllar›n›n Önergesi:
Madde 2: (b), (c), (d) ve (f) bentleriyle son paragraf›;
b) kurulufllar›n özelliklerine ve içinde bulunduklar› flartlara göre 3 y›l süreyle el de€ifltirme üretimi durdurma yolu ile kapal› olmak üzere özellefltirme yöntemlerinin belirlenmesi,
c) Özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek gelirlerin öncelikle K‹T'lerin rehabilitasyon ihtiyaçlar› için kullan›lmas›, genel bütçe harcamalar› ile iç ve d›fl borçlar›n takas›nda kullan›lmamas›,
d) Tekelci bir yap›n›n oluflmas›n›n önlenmesi,
f) Özellefltirme uygulamalar› çerçevesinde; Eximbank, Ziraat Bankas›, Halk Bankas› ile Etibank'›n Madencilik Bölümü d›fl›nda kamu bankalar›n›n da süresi bir y›l› aflmamak üzere, öncelikle özellefltirilecek kurulufllar aras›na al›nmas›,
‹lkeleri ba€lay›c›d›r.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim ?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge reddedilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
‹stanbul Milletvekili Emin Kul ve Arkadafllar›n›n Önergesi:
Madde 2.- h) "Tabiî kaynaklar›n, belli bir süre için sadece iflletme hakk›n›n kiraya verilmesi,"
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKAN ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz efendim.
BAfiKAN- Hükümet kat›lm›yor, Komisyon kat›l›yor. Önergeyi oylar›n›za sunuyorum efendim.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Önerge sahipleri aras›nda imzam›z varsa konuflal›m Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Komisyon kat›l›yor, konuflma hakk› yok.
ENG‹N GÜNER (‹stanbul)- Komisyon kat›lmad› efendim.
BAfiKAN- Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge reddedilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Ankara Milletvekili Uluç Gürkan ve Arkadafllar›n›n Önergesi:
Madde 2.- ‹kinci f›kra:
Yukar›da belirtilen amaç ve ilkelere ba€l› olarak...
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Önergeye Komisyon kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge reddedilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› tasar›n›n 2 nci maddesinin ikinci f›kras›nda yer alan "kurulufllar›n nitelikleri" ifadesinin "kurulufllar›n nitelikleri, kapasiteleri ve amaçlar›" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› (Konya) ve arkadafllar›
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?..
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz efendim.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum. Kabul edenler... Kabul etmeyenler...Önerge reddedilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› tasar›n›n 2 nci maddesi ikinci f›kras›nda yer alan "özellefltirme uygulamalar›na iliflkin" ifadesinin, "özerklefltirme, özerklefltirme ve rehabilitasyon uygulamalar›na iliflkin" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› (Konya) ve arkadafllar›
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz efendim.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum. Kabul edenler... Kabul etmeyenler. Önerge reddedilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan, 720 s›ra say›l› Tasar›n›n 2 nci maddesi sonuna afla€›daki ifadenin getirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› (Konya) ve arkadafllar›
Teklif: Yine bu kurul, özellefltirmenin bir ya€ma bir peflkefl çekme flekline dönüflmemesi için bütün tedbirleri almay› ilke edinir.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun)- Kat›l›yoruz efendim.
BAfiKAN- Hükümet?..
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Komisyon önergeye kat›l›yor, Hükümet kat›lm›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler...
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Daha evvel yoklama istedik efendim.
BAfiKAN- Kabul etmeyenler... Önerge reddedilmifltir efendim.
fiimdi maddeyi oylar›n›za sunaca€›m; ancak, Say›n Ayhan yoklama istemiflsiniz. Yaln›z, daha yoklama yapal› bir saat bile olmad›.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Say›n Baflkan, salonda kaç kifli var?
BAfiKAN- Efendim, bak›n›z salonda belirli bir ço€unluk var. Burada...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Hay›r efendim, olur mu öyle fley!..
BAfiKAN- Efendim, o benim takdir hakk›m, daha yoklama yapal› bir saat bile olmad›
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum. Kabul edenler... Kabul etmeyenler...Madde kabul edilmifltir. (RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar)
3 üncü maddeyi okutuyorum.
BAfiKAN- Madde üzerinde söz isteyen?..
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Grup ad›na söz istiyorum Say›n Baflkan.
BAfiKAN- ANAP Grubu ad›na Say›n Afl›k...
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir)- fiahs›m ad›na söz istiyorum Say›n Baflkan.
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Refah Grubu ad›na Say›n Zeki Ünal konuflacak Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Efendim, Grup Baflkanvekiliniz burada m›, kendilerinin yetki belgesi olmas› laz›m.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Yaz›s› var, yaz›s›.
BAfiKAN- Efendim, yaz›s› yok, gelmedi bize arkadafllar.
LÜTFÜ ESENGÜN (Erzurum)- Yoklama iste€i gelince nazara alm›yorsunuz ama...
BAfiKAN- Efendim, 3 üncü madde üzerinde, flu ana kadar, Gruplar› ad›na Say›n Eyüp Afl›k ve Say›n Zeki Ünal ile flah›slar› ad›na Algan Hacalo€lu, Uluç Gürkan, Ziya Halis, Emin Kul, Engin Güner, Cevat Ayhan, ‹stemihan Talay ve Ali Dinçer söz istemifllerdir.
ANAP Grubu ad›na, Say›n Afl›k; buyurun efendim.
Say›n Afl›k, konuflma süreniz 10 dakikad›r.
ANAP GRUBU ADINA EYÜP AfiIK (Trabzon)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; tasar›n›n 3 üncü maddesi üzerinde, Grubum ad›na söz alm›fl bulunuyorum, hepinizi sayg›yla selamlar›m.
Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; tasar›n›n 3 üncü maddesi, bize göre özellefltirmeyle ilgili en kritik maddedir. 3 üncü madde, Özellefltirme Yüksek Kurulunun oluflumunu ve görevlerini tadat etmektedir.
Hükümetin haz›rlad›€› metinde ve Plan ve Bütçe Komisyonundan geçen metinde, Özellefltirme Yüksek Kurulunun 5 kifliden oluflmas› öngörülmüfltür. Bu 5 kiflilik Kurul, Baflbakan›n baflkanl›€›ndaki 2 Devlet Bakan›, Maliye Bakan› ve Sanayi ve Ticaret Bakan›ndan oluflmaktad›r.
Tabiî Koalisyon Ortaklar› aras›ndaki görüflmelerde, muhtemelen, bu Devlet Bakanlar›ndan birisinin Baflbakan Yardamc›s› olmas› öngörülmüfltür. Bu metne göre, Özellefltirme Yüksek Kurulunun toplanabilmesinin, üyelerinin tamam›n›n kat›l›m›yla olmas› ve gene kararlar› oybirli€iyle alabilmesi öngörülmektedir.
Bu noktada, Grubumuza mensup arkadafllar›n vermifl oldu€u bir önerge vard›r. Biraz sonra o önergede de belirtilece€i flekilde " Kurul, üyelerinin tamam›n›n kat›l›m›yla toplan›r ve kararlar› oybirli€iyle al›r " cümlesinin, madde metninden ç›kart›lmas›n› istemekteyiz.
Say›n milletvekilleri, bunu niçin istedi€imiz konusuna gelince: Son iki ayda, bu tasar› üzerinde, Türkiye'de cereyan eden hadiseleri gözönüne getirdi€iniz zaman, konuyla ilgili hakl›l›€›m›z çok net olarak ortaya ç›kar. Sadece bir Say›n Bakan›n, muhtemelen kendi partisinin iç meselelerinden -özellefltirmenin özüyle alakal› de€il- ötürü, bir tasar›y› iki ay nas›l pazarl›k konusu yapt›€›n› hep beraber gördük.
fiimdi, burada öyle bir yetki veriyoruz ki, Kurul üyelerinden bir tanesi isterse özellefltirmeyi orada durduracak.Bir kere "bu özellefltirme Türkiye'nin en önemli meselesi, hemen yap›lmas› laz›m" diyorsunuz, " günde 250 milyar zarar›m›z var" diyorsunuz, "dört günde 1 trilyonumuz gidiyor" diyorsunuz ve "bir y›l içerisinde özellefltirmenin mutlaka önemli bir bölümünün halledilmesi laz›m" diyorsunuz; ama, geliyorsunuz, bir tek üye istemezse, imzalamazsa, toplant›ya kat›lmazsa bu ifl olmaz hükmünü getiriyorsunuz.
fiimdi, bak›n›z, bu durumda ne olacak: Dün burada bir hadise yaflad›k; bir önerge verildi ve Hükümetin say›n bakanlar› önergenin lehinde oy kulland›; ama, ne olduysa oldu, ortal›k bir kar›flt›, bir ara verildi, 15 dakika sonra ayn› say›n bakanlar, ayn› Say›n Baflbakan, 15 dakika evvel lehinde oy verdikleri önergenin aleyhinde oy vermek mecburiyetinde kald›lar. Belki de bu, bu Mecliste görülmemifl bir olayd›r.
DEVLET BAKANI NECMETT‹N CEVHER‹ (fianl›urfa)- Niye görülmesin... Asker mi milletvekili?!.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Sebebi nedir; iflte bu pazarl›k. Bir say›n bakan›n veya Bakanlar Kurulunun, 15 dakika...
BAfiKAN- Say›n Afl›k, konu üzerinde konuflursan›z memnun olurum; konu d›fl›na taflmasan›z...
NAB‹ POYRAZ (Ordu)- Baflkan, konuflsun, ne var yani; rahats›z m› oldunuz?!.
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Ne konuflaca€›n› size mi soracak?
REF‹K ARSLAN (Kastamonu)- Ne üzerinde konufluyor sanki, iflte özellefltirme üzerinde konufluyor.
BAfiKAN- Efendim, madde belli. O, dünkü mesele; birkaç defa konufluldu.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n Baflkan, bir saniye... Siz ne demek istiyorsunuz?!.
BAfiKAN- Efendim, ‹çtüzü€ün 67 nci maddesi, kürsüye ç›kan kifli ancak konu üzerinde konuflur hükmünü tafl›maktad›r.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Ne üzerinde konufluyorum?!.
BAfiKAN- Konu nedir; Özellefltirme Yüksek Kurulu...
EYÜP AfiIK (Devamla)- Ne üzerinde konufluyorum ben?!.
BAfiKAN- Siz, dünkü oylamadan bahsediyorsunuz.
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Bütün hatiplere ayn› ifadeyi kullan›yorsunuz.
BAfiKAN- Efendim, ne demek... Kürsüye ç›kan kifli, konu üzerinde konuflur... Arkadafllar, o zaman buraya gelen kifli konuyla ilgili konuflmas›n, meydan nutuklar› ats›n.
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Size göre konuyla ilgili de€il.
NAB‹ POYRAZ (Ordu)- ‹flinize gelmiyor konufltuklar›.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n Baflkan, flu iflgüzarl›€›n›z› bir b›rak›n›z lütfen.
BAfiKAN- Efendim, ben iflgüzarl›k yapm›yorum.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Bu al›flkanl›€›n›z› bir b›rak›n lütfen!
BAfiKAN- Ne ba€›r›yorsunuz?!.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Konu üzerinde konufluyorum.
BAfiKAN- Konuflun... Konu üzerinde konuflun diyorum ben de.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Bu ne iflgüzarl›k! Ne konuflaca€›m› size mi soraca€›m?!.
BAfiKAN- Efendim, konu üzerinde konuflmaya davet etmek benim görevim; ‹çtüzü€ü okuyun.
EYÜP AfiIK (Devamla)- fiimdi, bak›n›z, burada bir fley izah ediyorum; diyorum ki: Bu kararlar›n oybirli€iyle olmamas› laz›m. Sebebini de aç›kl›yorum, -dün burada bir olay yaflad›k- dünkü olay› bu konuya misal veriyorum. Sizin gibi, özellefltirmenin özüne karfl›, özellefltirmeye inanmam›fl, özellefltirmeyi sabote edecek bir partinin kiflilerine tek bafl›na bu yetkinin verilmesinin yanl›fll›€›n› izah etmeye çal›fl›yorum. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
NAB‹ POYRAZ (Ordu)- Ald›n m› cevab›!..
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n milletvekilleri, bak›n›z, size aç›k bir fley söyleyeyim: Burada verdi€imiz bir önerge "olmazsa olmaz" flart› de€ildir; kabul edersiniz, etmezsiniz, siz bilirsiniz; yani, bu önergeyi kabul etmezseniz biz yokuz falan demiyoruz. Biz özellefltirmeye inan›yoruz. fiu Parlamentodaki partilerden, flurada bulunan siyasî partilerden, program›nda serbest piyasa ekonomisini esas alan tek parti Anavatan Partisidir... Bir tek parti... Sadece bizim program›m›zda serbest piyasa ekonomisi vard›r. Onun için, biz özellefltirmeye karfl› olamay›z; ama bir fleyi de ikaz ediyoruz.
AHMET DER‹N (Kütahya)- Sekiz y›l niye yapmad›n›z?!.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- K‹T'leri siz bat›rd›n›z.
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyelim...
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- 600 - 700 bin kifli sokaklarda periflan.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Görüfllerimiz farkl›, biz, serbest piyasa ekonomisini savunuyoruz.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Hem k›z›yorsunuz hem destekliyorsunuz, desteklemeyin, ç›k›n d›flar›, niye destekliyorsunuz?!. Satacaks›n›z memleketi. Biriniz patrondan izin ald›n›z, öbürünüz sat›yorsunuz.
BAfiKAN- Lütfen müdahale etmeyelim arkadafllar... Lütfen... Rica ediyorum...
EYÜP AfiIK (Devamla)- Bak›n›z, ben fikrimi...
MEHMET SEV‹GEN (istanbul)- Al›n patronlardan izni, sat›n.
BAfiKAN- Arkadafllar, müdahale etmeyin; kürsüye gelir, konuflursunuz.
EYÜP AfiIK (Devamla)-Ben, fikrimi...
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Anavatan ‹ktidarlar› zaman›nda niye dile getirmediniz?!.
BAfiKAN- Say›n milletvekilli, lütfen müdahale etmeyin, konuflmay›n.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n milletvekilleri, ben, fikrimi ve Partimin program›n› aç›kça söylüyorum. Biz, program›m›za -öyle dolambaçl› yollardan de€il- karma ekonomi yaz›p, sonra dönüp de özellefltirme taraftar› olmad›k; biz, 1983 y›l›nda ortaya ç›kt›€›m›z zaman program›m›za “serbest piyasa ekonomisini esas al›yoruz” diye yazd›k. Serbest piyasa ekonomisinin en önemli araçlar›ndan bir tanesi özellefltirmedir. Ben bunu tabiî savunaca€›m.
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Serbest piyasa ekonomisi diye bir masal tutturdunuz.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Ne ilgisi var onun?
AHMET DER‹N (Kütahya)- Antikartel yasas›n› sekiz senede ç›karmad›n›z?
BAfiKAN- Arkadafllar müdahale etmeyiniz, rica ediyorum efendim... Say›n Keskin, Say›n Derin, lütfen... Rica ediyorum efendim, lütfen müdahale etmeyiniz; buraya ç›k›p konuflursunuz.
Say›n afl›k, lütfen devam ediniz efendim.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Bak›n›z, antitekel...
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Baban›n mal›n› m› sat›yorsun!..
EYÜP AfiIK (Devamla)- Senin baban›n mal› m›? Allah aflk›na flu laflar› bir b›rak›n.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- 1930’lardan beri onlar milletin mal›d›r, flu anda da milletin mal›d›r, cumhuriyet kuruldu€u günden beri hepimizin mal›d›r.
BAfiKAN-Say›n Gökalp, rica ediyorum... Size konuflma hakk› vermedim, lütfen yerinize oturunuz Say›n Gökalp.
MEHMET SEV‹GEN (Ankara)- Biz, devlet mal›na sahip ç›k›yoruz.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Efendim, siz özellefltirmenin gere€ini anlamam›fl olabilirsiniz, özellefltirmeye karfl› olabilirsiniz; ama...(CHP s›ralar›ndan gürültüler)
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Evvela yediniz, flimdi aklamaya çal›fl›yorsunuz...
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Zaman›n›zda Hazineden ç›kan para 10 trilyon lirayd›.
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, lütfen müdahale etmeyiniz... Sizden rica ediyorum... Yoksa, ceza verece€im, beni ‹çtüzük hükümlerini uygulamaya zorlamay›n... Rica ediyorum efendim...
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n milletvekilleri, diyorsunuz ki: “Serbest piyasa ekonomisinin önemli flartlar›ndan birisi antitekel yasas›n›n ç›kar›lmas›d›r ”Bak›n›z, burada, biraz evvel...
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Engin Civan’› kim yakalatt›?
BAfiKAN- Say›n Keskin, rica ediyorum...
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Engin Civan’› biz yakalatt›k. (CHP s›ralar›ndan “fiemiler’i kim vurdurtmak istedi” sesleri)
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, müzakere böyle yap›lmaz. Lütfen susar m›s›n›z?
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Siz bu hale getirdiniz...
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, lütfen efendim...Say›n Sevigen, devam ederseniz size ceza verece€im. Rica ediyorum...
EYÜP AfiIK (Devamla)- Benim, asl›nda, Do€ru Yol Partisi Grubundan bir sitemim, bir flikâyetim var -dün burada söyledim- bu görüflmeler, televizyondan naklen verilmeliydi... (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
REF‹K ARSLAN (Kastamonu)- Bunlar›n, bu ifle akl› erse bu s›ralarda olurlar zaten; onlar anlamazlar özellefltirmeden.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Öyle...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Buyurun efendim.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Öyle, piyasaya ç›k›p, "biz de serbest piyasa ekonomisi taraftar›y›z" deyip, buraya gelip devletçili€i savunanlar›n flu ekonomik görüflleri bir ortaya ç›kmal›yd›; ama, ne yaz›k ki bu mümkün olmad›.
fiimdi, bak›n›z, 2 nci maddenin (d) f›kras›nda "Oluflabilecek tekelci bir yap›n›n olumsuz etkilerinin önlenmesi" deniliyor. ‹flte bu antitröst yasas›d›r ve bunu, buraya koyduran da Anavatan Partisidir; yani, bunu biz koydurmufluz.
AHMET DER‹N (Kütahya)- Ekonomistsin herhalde... Anti kartel yasas›yla ne alakas› var?!. O zaman, ç›karmaya hiç gerek yok...
BAfiKAN- Lütfen Say›n Derin... Rica ederim, biraz önce siz de konufltunuz... Her ç›kana böyle müdahele edilirse nas›l konuflulur?!.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n Baflkan...(ANAP ve RP s›ralar›ndan gürültüler)
BAfiKAN- Efendim, ne yapal›m, burada sükûneti muhafaza etmek herkesin vicdanî sorumlulu€u.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; e€er, bu tasar› bu flekliyle ç›karsa, yar›n öbür gün ne olaca€›n› ben size söyleyeyim. Burada, çok...
(Mikrofon otomatek cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Efendim, lütfen son cümlenizi söyler misiniz.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Zaten yar›s›n› konuflturmad›n›z...
BAfiKAN- Say›n Afl›k, ‹çtüzü€e evvela siz riayet ediniz.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Burada, çok acele özellefltirilmesi gereken kurulufllar var; ama, düflününüz ki, bir say›n bakan, muhtemelen, imzas› karfl›l›€›nda -örne€ini gördük geçen iki ay içerisinde, üç y›ld›r örneklerini görüyoruz- bir valinin tayinini veya bir genel müdürün görevden al›nmas›n› ya da bir ödenek aktarmas›n› bile flart koflacak, t›pk› geçen iki ay içerisinde koflulan birçok flartgibi... Bu flekliyle özellefltirmenin yürütülmesi mümkün de€ildir.
Bir kurulun tamsay›yla toplanmas›, tamsay›yla karar vermesi demek, o kurulun her bir üyesine tüm kurul kadar yetki vermek demektir. Bu flekilde, özellefltirmeye karfl›, özellefltirmeyi sabote etmeye niyetli bir insana bu yetkiyi vermek demek, zaten, peflinen, bunu ölü do€urmak demektir. Bak›n›z, özellefltirmeyi do€arken bo€uyorsunuz, do€arken öldürüyorsunuz. Geliniz, bu önergeyi kabul ediniz. Nihayet, bize bir yetki vermifl olmuyorsunuz; bizi hiç ilgilendirmiyor da; ama, ilerde do€acak bu tart›flmalar, bu pazarl›klar nedeniyle, Türkiye'ye, -e€er bu önerge kabul edilmezse- s›k s›k zarar gelir. Bu hususu size hat›rlat›r›z.
Yüce Heyete sayg›yla arz ederim. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Afl›k.
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Yoklama iste€i var, gere€ini yerine getirmiyorsunuz; önerge orada duruyor.
BAfiKAN- Efendim, lütfen, salondaki sukûneti muhafaza edelim.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Amerika'da prens kalmad›. Say›n Bakan gelecek, bakal›m ne yapacak.
BAfiKAN- Herkesin gidip bo€az›n› s›kacak halim yok herhalde.
Refah Partisi Grubu ad›na, Zeki Ünal; buyurun.
Say›n Ünal, süreniz 10 dakikad›r efendim.
RP GRUBU ADINA ZEK‹ ÜNAL (Karaman)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; benden evvel konuflan Anavatan Partisi Grup Baflkanvekili arkadafl›m›z ve daha evvel de baz› partilere mensup milletvekili arkadafllar›m›z, adaletin künhüne, adaletin derinli€ine tam manas›yla vak›f olamad›klar›ndan dolay›, adil düzenin ne manaya geldi€ini bilemedikleri için, sürekli olarak, burada, maalesef, kafalar› kar›flt›r›c› sözler sarf etmektedirler
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Yani, flimdi adil düzenden bahsettim mi?!. Hiç adil düzenden bahsetmedim...
BAfiKAN- fiimdi, bu maddede adil düzen var m› arkadafllar?!. (RP s›ralar›ndan "var var" sesleri)
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Adil düzen özellefltirmeye nas›l bak›yor?
ZEK‹ ÜNAL (Devamla)- Hemen flunu arz etmek istiyorum ve bunu Grubum ad›na teklif ediyorum: Mademki, adil düzen hakk›nda bilgi edinmek istiyorsunuz, bütün partilerin genel baflkanlar› seviyesinde, bu konuyla ilgili bir aç›koturum tertip edilsin ve herkes de bu meseleyi rahat bir flekilde anlam›fl olsun. (RP s›ralar›ndan alk›fllar)
Di€er bir konu da; adil düzen, elbette ki, öz itibariyle, özel teflebbüse, insanlar›n serbest iradesine dayal›; ancak, çok stratejik ve ülke menfaatlar› istikametinde karar al›nmas› laz›m gelen yerlerde, devletin müdahalesini öngören ve insan haysiyetine uygun bir flekilde idareyi derpifl eden bir nizamd›r, bir düzenin ad›d›r.
Onun için, de€erli arkadafllar›m, zaman zaman, insanlar›n kafas›na birçok soru, istifham at›l›yor arkadafllar›m›z›n kafas›ndaki bu sorular›n giderilebilmesi için, mutlaka bir aç›koturum tertip edilmesinde fayda mülahaza ediyoruz ve bu teklifimizi, bütün partilerdeki yetkili kurullar›n ve arkadafllar›m›z›n da kabul edecekleri kanaatindeyim.
ABBAS ‹NCEAYAN (Bolu)- Zab›tlara geçti.
ZEK‹ ÜNAL (Devamla)- Her fleyden evvel, serbest piyasa ekonomisi için, antikartel yasas›n›n ve tüketiciyi koruma yasalar›n›n ç›kar›lmas› laz›md›r. Bu gibi düzenlemeler yap›lmad›kça ve hukukî ve idarî altyap›lar oluflturulmad›kça, bu çabalar›n tam manas›yla istenilen neticeyi verece€i kanaatinde de€iliz.
Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; 720 s›ra say›l› Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 3 üncü maddesi üzerindeki görüfllerimizi arz etmek üzere, Refah Partisi Grubu ad›na söz alm›fl bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
De€erli milletvekilleri, madde üzerindeki görüfllerimi serdetmeden önce, bir iki noktaya temas etmek istiyorum.
Birincisi, konunun hukukî veçhesi:
De€erli arkadafllar, flunu kesinlikle ifade etmek istiyorum ki, 3987 say›l› Kanunun iptal gerekçesini inceledi€iniz zaman, bu yasa tasar›s›ndaki baz› malul noktalar›n kesinlikle giderilmedi€ini ve bu kanun tasar›s› kanunlaflt›ktan sonra, Anayasa Mahkemesine baflvuruldu€u takdirde iptal edilecektir.
Tasar›n›n gerekçe k›sm›nda özellefltirmenin tarihçesi anlat›l›rken, 1984 y›l›ndan beri ç›kar›lan kanun, kanun hükmünde kararname ve yönetmeliklerle, konunun karmafl›k bir hal ald›€› vurgulanarak, sosyal, ekonomik ve hukukî sorunlar›n çözümü için son düzenlemeye gidilmesinin gerekli oldu€u belirtilmektedir. Yani, bu yasa tasar›s›yla flimdiye kadar ç›kan engeller ve pürüzler ortadan kald›r›lm›fl olacakt›r. Halbuki, ayn› Hükümet, 14.9.1994 tarihinde 4011 say›l› Yasay› ç›karmak suretiyle, kendi önüne bir sorun daha ç›karm›fl bulunmaktad›r. K‹T'lerin hacziyle ilgli bu Yasan›n Anayasaya ayk›r› oldu€unu, Devlet Bakan› Say›n Necmettin Cevheri beyan etmektedir. Tütünbank ve Demirbanktan Çay-Kur'a gelen 50 ve 330 milyar liral›k haciz üzerine konuflan Say›n Cevheri, bu kanun ç›karken acaba neredeydi, do€rusu merak ediyoruz!
Korkar›m ki, Hükümet K‹T'leri özellefltirece€im diye u€rafl›p dururken, K‹T'lerin kap›lar›na haciz memurlar› dayanacakt›r. Bu ikilemi ortadan kald›rma hususuna Hükümetin dikkatlerini çekiyorum.
Say›n üyeler, 3 üncü madde üzerindeki görüfllerimize gelince, k›saca, flunlar› arz etmek istiyorum: Bilindi€i gibi, bu madde, kurulmas› düflünülen Özellefltirme Yüksek Kurulu ve görevleri hakk›ndad›r. Kurul, Baflbakan›n baflkanl›€›nda, Baflbakan›n belirleyece€i bir Devlet Bakan›, özellefltirmeden sorumlu Devlet Bakan›, Maliye Bakan› ile Sanayi ve Ticaret Bakan›ndan; yani, 4 bakan, 1 baflbakan olmak üzere toplam 5 kifliden oluflmaktad›r. Baflbakan, Devlet Bakanlar›ndan birisini kendisi belirleyece€ine ve di€er Devlet Bakan› olmad›€› hallerde de, onun yerine gelecek bakan yine kendisi taraf›ndan belirlenece€ine göre, bu maddeyle, Baflbakan, tek karar mercii olmaktad›r. Her ne kadar, "Kararlar, oy birli€iyle al›n›r" deniyorsa da, Baflbakan›n belirleyici rolünü gözard› etmek mümkün de€ildir. Ayr›ca, Kurula yüklenen görevler dikkate al›n›r ve özellefltirilecek devlet mal›n›n 40 ilâ 60 milyar dolar civar›nda oldu€u düflünülecek olursa, üye say›s›n›n yetersiz oldu€u anlafl›l›r.
Bugün, birçok bakanl›€›n kendi bünyesinde K‹T'ler vard›r ve bu bakanl›klardan hiçbirinin, kendisine ba€l› K‹T'lerin özellefltirilmesiyle ilgili kararlarda, maalesef, rolü olmayacakt›r. Bu durumun düzeltilmesi gerekir. Bu konuyla ilgili bir önerge de vermifl bulunuyoruz.
‹kinci f›kran›n (b) bendinde ise, "özellefltirme kapsam›na al›nm›fl olan kurulufllardan gerekli görülenlerin özellefltirme kapsam›ndan ç›kar›larak eski statülerine iade edilmesi" Kurulun görevleri aras›nda say›lmaktad›r.
K‛t üzerinde özellefltirme kapsam›na almak veya ç›karmak kolay gibiyse de, pratikte bunun büyük mahzurlar› vard›r. fiu anda bile bütün K‹T'ler, kulaklar› tetikte, özellefltirmeyi beklemektedirler; bu süreç içinde ise, personel, yönetim ve iflçiler tedirgin olmufl, verim düflmüfltür. Tabir yerindeyse, flu anda, maalesef, K‹T'ler, mefluç halde bulunmaktad›r. O nedenle, spekülasyonlara meydan vermemek, karars›zl›klar› ve tedirginlikleri önlemek için, öncelikle özellefltirme kapsam›na al›nan kurulufllar›n etütlerinin, envanterlerinin, fizibilite raporlar›n›n, de€er tespiti çal›flmalar›n›n ciddî bir flekilde yap›lmas› laz›md›r. Bu cihetle, bu bende de gerek yoktur; çünkü, Kurula, zaten, özellefltirme tasarruflar›nda tam yetki verilmektedir.
(c) bendinde, kurulufllar›n sat›fl, kiralama, iflletme hakk› devri, mülkiyetin, gayri aynî haklar›n tesisi ve iflin gere€ine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine iliflkin özellefltirme yöntemlerinden hangisiyle özellefltirilece€ini belirleme konusu üzerinde durulmaktad›r. Burada, "iflin gere€ine uygun sair hukukî tasarruflar" derken, hangi amac›n kastedildi€i belli de€ildir; yoksa, "sair hukukî tasarruflar" ibaresiyle, 4011 say›l› K‹T'lerin hacziyle ilgili kanuna at›fta m› bulunulmaktad›r? Bu mu€lak durum giderilmeli; "iflin gere€ine uygun" tabiri aç›kl›€a kavuflturulmal›d›r. (f) bendi ise, Kurula büyük yetkiler vermektedir. Kurul, yurt içinde ve yurt d›fl›nda Özellefltirme Fonunun kullan›m alanlar›ndan yararlanmak üzere borç alma ve bu amaçla devlet garantili ve garantisiz iç ve d›fl tahviller ile gerekli görülen hallerde her türlü menkul k›ymet ihrac› ve di€er k›ymetli evrak›n düzenlenmesi konular›nda yetkili k›l›nmaktad›r. Üstelik, Kurul, bu yetkisini, (i) bendine göre, Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›na devredebilmektedir. Bu bent ile, özellefltirmenin genel gerekçesinde geçen, "K‹T'lerin devlet bütçesi üzerindeki finansman yükünün hafafletilmesi, rekabete dayal› piyasa ekonomisinin gerçeklefltirilmesi, at›l tasarruflar›n ekonomiye kazand›r›larak sermaye piyasalar›n›n gelifltirilmesi ve bu flekilde elde edilecek kaynaklar›n, altyap› yat›r›mlar›, savunma, e€itim ve sa€l›k hizmetlerinde kullan›lmas› suretiyle ekonomide verimlili€in art›r›lmas›" ibaresi aras›nda bir mübayenet vard›r.
Özellefltirmeyle, rahat bir sosyal ve ekonomik ortam vaat edilirken, bu bentle kurul, özellefltirme perdesi arkas›nda, borçlanma, devlet garantili veya garantisiz iç ve d›fl tahviller her türlü menkul k›ymet ihraç etme yetkisiyle donat›lm›fl bulunmaktad›r.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Ünal, lütfen ba€lar m›s›n›z efendim...
ZEK‹ ÜNAL (Devamla) - Say›n Baflkan, 2 dakika daha rica ediyorum.
BAfiKAN- Rica ediyorum... Zaten her maddede konufluyorsunuz efendim...
ZEK‹ ÜNAL (Devamla)- Kald› ki, hangi yolla olursa olsun, gözü kapal›, dünya borsalar›nda menkul k›ymet sat›fl›ndan pek de kârl› ç›kt›€›m›z söylenemez. Örnek vermek gerekirse; geçen sene, Japon piyasalar›nda satt›€›m›z bonodan zararl› ç›kt›k. Dolar, yen karfl›s›nda, geçen y›ldan beri yüzde 14 de€er kaybedince, stoktaki yen borçlar› yaklafl›k 2 milyar dolar artm›flt›r; onun için, bu alanda azamî titizli€i göstermek laz›md›r.
(i) bendiyle, kurul, kanunlarla ve di€er mevzuatla verilen iflleri karara ba€lamakla görevlendirilmektedir, Bu da mu€lakt›r; çünkü, Özellefltirme Yüksek Kurulu bu yasa tasar›s›yla kurulmakta, yetki ve görevleri, yine bu yasa tasar›s›yla tespit edilmektedir. O halde, kurula, kanunlarla ve di€er mevzuatla verilen ifller nedir veya ne olacakt›r; bunun da aç›kl›€a kavuflturulmas› gerekmektedir...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Lütfen son cümlenizi söyler misiniz efendim.
ZEK‹ ÜNAL (Devamla) - Teflekkür ederim Say›n Baflkan.
Yine (i) bendiyle, kurul, yetkilerini, Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›na devredebilecektir. fiayet birinci f›krada getirilen oybirli€i sa€lanamaz, bir üye çekinser kal›rsa, o zaman, Baflbakan, topu Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›na atacak; dolay›s›yla, birinci f›kradaki "kararlar oybirli€iyle al›n›r" t›ls›m› da bozulmufl olacakt›r.
De€erli arkadafllar›m, teflekkür ediyorum. Yine de, bu tasar› kanunlaflacak olursa, Rabbimize, hayra tebdil etmesi için dua ediyorum; hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
BAfiKAN- Teflekkür ediyorum Say›n Ünal.
fiah›slar› ad›na Say›n Algan Hacalo€lu?.. Yok.
Say›n Uluç Gürkan?..
Süreniz 5 dakika; buyurun.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; flu an görüflmekte oldu€umuz maddeyle, Özellefltirme Yüksek Kurulunun oluflumunu, Kurulun görevleri ve yetkilerini belirlemek durumunday›z. Özellefltirme Yüksek Kuruluna çok fazla yetki veriliyor. Bunun gerekçesi de, özellefltirme uygulamalar›n›n, tek karar organ› taraf›ndan, bir bütünlük içinde yürütülmesi olarak aç›klan›yor.
De€erli milletvekilleri, yasa tasar›s›na bakt›€›n›z zaman, 3 üncü madde, tipik bir yetki devri... Türkiye Büyük Millet Meclisi, kendisinde olmas› gereken, Anayasa gere€i "devredilemez" yetkilerini, bir kurula b›rak›yor. Bu, baz› olaylarda çok ifrat noktaya geldi. 2 nci maddenin (h) f›kras›nda, "Tabiî kaynaklar›n belli bir süre için -her ne demekse belli bir süre- sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi" dedik. fiimdi, tabiî kaynaklar›n iflletme hakk›n›n, belli edilmeden, hangisinin kime verilece€ine iliflkin. Anayasa gere€i, ayr› bir yasa ç›kmas› gerekirken, kurul karar vermifl olacak. Yani, ortada, ad› konmam›fl bir yetki yasas› hilesi var. Yetki yasalar›, daha önce görüfltüklerimiz, Bakanlar Kuruluna, kanun hükmünde kararname ç›karma yetkisi veriyordu. fiimdi, kanun hükmünde kararname ç›karma gere€i dahi yok. Befl kiflilik bir kurul, yasa mevzuu olmas› gereken -do€ru dürüst, Anayasaya uygun, yetki yasas› ç›km›fl olsayd›- kanun hükmünde kararname konusu olmas› gereken her türden bir sürü olay› kendi bafl›na karara ba€layacak.
Bunu yaparken, sanki bir güvenceymifl gibi, bir oybirli€i olay› var. Bu oybirli€i olay› son derece ilginç. "Oybirli€i" sözcü€ünün, yasa tasar›s› metnine montaj›n›n mimar› olan Say›n Hocam, Anayasa hukukunu kendisinden ö€rendi€im Say›n Mümtaz Soysal, yurt d›fl›nda bir aç›klama yapm›fl -bas›na yans›d›- bu aç›klamas›nda diyor ki: "Bakanlar Kurulu kararlar› oybirli€iyle al›n›r." Bu kurul da, Bakanlar Kurulu ad›na karar verece€i için, oybirli€i do€ald›r. Yaln›z, ben bir hususu merak ediyorum; Bakanlar Kurulu kararlar›n›n oybirli€iyle al›naca€› yolunda, Türk hukuk mevzuat›nda, tek bir hüküm var m›; yok böyle bir hüküm. Benzerî kurumlar var, bu yüksek kurula benzetebilece€imiz kurumlar var; mesela, Yüksek Planlama Kurulu, Para Kredi Kurulu. Bunlar›n da kararlar› oybirli€iyle al›n›r geleneksel olarak, aksi düflünülemez, iflin do€as› odur; ama, Türk hukuk mevzuat›n›n tek bir yerinde "bunlar kararlar›n› oybirli€iyle al›r" diye bir hüküm yoktur.
Böylesi bir kurulun -ister Bakanlar Kurulu d›fl›nda, ister Bakanlar Kurulu ad›na; nas›l kabul ederseniz edin- kararlar›n› oybirli€iyle alaca€› yolundaki cümle, böylesi bir yasa hükmü, Koalisyondaki bir güvensizli€i, belki, belli bir süre için giderebilir; ama, Türk hukuk mevzuat›nda onar›lmaz yaralar açar. Türk hukuk mevzuat›nda, Bakanlar Kurulunun oybirli€iyle karar alaca€› yolunda bir hüküm yok; ama, burada, bu kurulun oybirli€iyle karar alaca€› hükmü var. Bakanlar Kurulu, bundan sonra, baz› kararlar›n› ço€unlukla alma konusunda bir mevzuat bofllu€u içine düflmüfl olmaz m›?
Para-Kredi Kurulu, Yüksek Planlama Kurulu... Bu kurullarda da "oybirli€iyle" diye bir hüküm yok. Nas›l alacaklar kararlar›n›? Yar›n bir iktidar geldi "ben kararlar›m› ço€unlukla al›yorum kardeflim" dedi ç›kt›!.. Ne diyece€iz ona? Hay›r, alamazs›n diye, nas›l deriz? B›rak›yorum, Bakanlar Kurulu kararlar›ndan do€acak siyasal sonuçlar› falan; ama, Yüksek Planlama Kurulu, Para-Kredi Kurulu gibi, Türk ekonomisiyle ilgili pek çok kurumu felç ederiz.
(M‹krofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gürkan, cümlenizi ba€lar m›s›n›z efendim.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Ba€l›yorum.
Say›n Baflkan bu arada, hoflgörünüze s›€›narak, deneyimli bir parlamenter olarak, benim gibi acemi bir parlamentere bir tavsiyede bulunman›z› istiyorum! San›yorum, flahsî konuflmalar için, benden sonra birkaç kifli daha ad›n› yazd›rm›fl; ama, kimse burada olmad›€› için böylelikle görüflmeler bitmifl olacak.
BAfiKAN- Hay›r, sizden sonra konuflacak olan var; burada, salonda olan var efendim.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Var m› efendim?
BAfiKAN- Evet, var. Lütfen siz konuflman›z› bitirin.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Peki, o zaman, soru sorma hakk›m› yerimden kullanmamda bir mahzur yok herhalde?
BAfiKAN- Kullanabilirsiniz.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Ben yerime gidinceye kadar geçersiniz, o hakk›m› kullanamam diye, bana bir tavsiyede bulunun diyecektim!..
Sa€ olun.
BAfiKAN- Teflekkür ederim.
Say›n Ziya Halis?.. Yok.
Say›n Emin Kul?.. Yok.
Say›n Engin Güner, konuflacak m›s›n›z efendim?
ENG‹N GÜNER (‹stanbul)- Hay›r, Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Say›n Cevat Ayhan, konuflacak m›s›n›z?
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Evet, Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Buyurun efendim.
Süreniz 5 dakika Say›n Ayhan.
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Muhterem Baflkan, muhterem üyeler; görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› Özellefltirme Kanunu Tasar›s›n›n 3 üncü maddesi hakk›nda, flahs›m ad›na söz alm›fl bulunuyorum.
De€erli arkadafllar, 3 üncü maddede, verilmeliydi... (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
REF‹K ARSLAN (Kastamonu)- Bunlar›n, bu ifle akl› erse bu s›ralarda olurlar zaten; onlar anlamazlar özellefltirmeden.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Öyle...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Buyurun efendim.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Öyle, piyasaya ç›k›p, "biz de serbest piyasa ekonomisi taraftar›y›z" deyip, buraya gelip devletçili€i savunanlar›n flu ekonomik görüflleri bir ortaya ç›kmal›yd›; ama, ne yaz›k ki bu mümkün olmad›.
fiimdi, bak›n›z, 2 nci maddenin (d) f›kras›nda "Oluflabilecek tekelci bir yap›n›n olumsuz etkilerinin önlenmesi" deniliyor. ‹flte bu antitröst yasas›d›r ve bunu, buraya koyduran da Anavatan Partisidir; yani, bunu biz koydurmufluz.
AHMET DER‹N (Kütahya)- Ekonomistsin herhalde... Anti kartel yasas›yla ne alakas› var?!. O zaman, ç›karmaya hiç gerek yok...
BAfiKAN- Lütfen Say›n Derin... Rica ederim, biraz önce siz de konufltunuz... Her ç›kana böyle müdahele edilirse nas›l konuflulur?!.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n Baflkan...(ANAP ve RP s›ralar›ndan gürültüler)
BAfiKAN- Efendim, ne yapal›m, burada sükûneti muhafaza etmek herkesin vicdanî sorumlulu€u.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; e€er, bu tasar› bu flekliyle ç›karsa, yar›n öbür gün ne olaca€›n› ben size söyleyeyim. Burada, çok...
(Mikrofon otomatek cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Efendim, lütfen son cümlenizi söyler misiniz.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Zaten yar›s›n› konuflturmad›n›z...
BAfiKAN- Say›n Afl›k, ‹çtüzü€e evvela siz riayet ediniz.
EYÜP AfiIK (Devamla)- Burada, çok acele özellefltirilmesi gereken kurulufllar var; ama, düflününüz ki, bir say›n bakan, muhtemelen, imzas› karfl›l›€›nda -örne€ini gördük geçen iki ay içerisinde, üç y›ld›r örneklerini görüyoruz- bir valinin tayinini veya bir genel müdürün görevden al›nmas›n› ya da bir ödenek aktarmas›n› bile flart koflacak, t›pk› geçen iki ay içerisinde koflulan birçok flartgibi... Bu flekliyle özellefltirmenin yürütülmesi mümkün de€ildir.
Bir kurulun tamsay›yla toplanmas›, tamsay›yla karar vermesi demek, o kurulun her bir üyesine tüm kurul kadar yetki vermek demektir. Bu flekilde, özellefltirmeye karfl›, özellefltirmeyi sabote etmeye niyetli bir insana bu yetkiyi vermek demek, zaten, peflinen, bunu ölü do€urmak demektir. Bak›n›z, özellefltirmeyi do€arken bo€uyorsunuz, do€arken öldürüyorsunuz. Geliniz, bu önergeyi kabul ediniz. Nihayet, bize bir yetki vermifl olmuyorsunuz; bizi hiç ilgilendirmiyor da; ama, ilerde do€acak bu tart›flmalar, bu pazarl›klar nedeniyle, Türkiye'ye, -e€er bu önerge kabul edilmezse- s›k s›k zarar gelir. Bu hususu size hat›rlat›r›z.
Yüce Heyete sayg›yla arz ederim. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Afl›k.
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Yoklama iste€i var, gere€ini yerine getirmiyorsunuz; önerge orada duruyor.
BAfiKAN- Efendim, lütfen, salondaki sukûneti muhafaza edelim.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Amerika'da prens kalmad›. Say›n Bakan gelecek, bakal›m ne yapacak.
BAfiKAN- Herkesin gidip bo€az›n› s›kacak halim yok herhalde.
Refah Partisi Grubu ad›na, Zeki Ünal; buyurun.
Say›n Ünal, süreniz 10 dakikad›r efendim.
RP GRUBU ADINA ZEK‹ ÜNAL (Karaman)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; benden evvel konuflan Anavatan Partisi Grup Baflkanvekili arkadafl›m›z ve daha evvel de baz› partilere mensup milletvekili arkadafllar›m›z, adaletin künhüne, adaletin derinli€ine tam manas›yla vak›f olamad›klar›ndan dolay›, adil düzenin ne manaya geldi€ini bilemedikleri için, sürekli olarak, burada, maalesef, kafalar› kar›flt›r›c› sözler sarf etmektedirler
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Yani, flimdi adil düzenden bahsettim mi?!. Hiç adil düzenden bahsetmedim...
BAfiKAN- fiimdi, bu maddede adil düzen var m› arkadafllar?!. (RP s›ralar›ndan "var var" sesleri)
YAVUZ KÖYMEN (Giresun)- Adil düzen özellefltirmeye nas›l bak›yor?
ZEK‹ ÜNAL (Devamla)- Hemen flunu arz etmek istiyorum ve bunu Grubum ad›na teklif ediyorum: Mademki, adil düzen hakk›nda bilgi edinmek istiyorsunuz, bütün partilerin genel baflkanlar› seviyesinde, bu konuyla ilgili bir aç›koturum tertip edilsin ve herkes de bu meseleyi rahat bir flekilde anlam›fl olsun. (RP s›ralar›ndan alk›fllar)
Di€er bir konu da; adil düzen, elbette ki, öz itibariyle, özel teflebbüse, insanlar›n serbest iradesine dayal›; ancak, çok stratejik ve ülke menfaatlar› istikametinde karar al›nmas› laz›m gelen yerlerde, devletin müdahalesini öngören ve insan haysiyetine uygun bir flekilde idareyi derpifl eden bir nizamd›r, bir düzenin ad›d›r.
Onun için, de€erli arkadafllar›m, zaman zaman, insanlar›n kafas›na birçok soru, istifham at›l›yor arkadafllar›m›z›n kafas›ndaki bu sorular›n giderilebilmesi için, mutlaka bir aç›koturum tertip edilmesinde fayda mülahaza ediyoruz ve bu teklifimizi, bütün partilerdeki yetkili kurullar›n ve arkadafllar›m›z›n da kabul edecekleri kanaatindeyim.
ABBAS ‹NCEAYAN (Bolu)- Zab›tlara geçti.
ZEK‹ ÜNAL (Devamla)- Her fleyden evvel, serbest piyasa ekonomisi için, antikartel yasas›n›n ve tüketiciyi koruma yasalar›n›n ç›kar›lmas› laz›md›r. Bu gibi düzenlemeler yap›lmad›kça ve hukukî ve idarî altyap›lar oluflturulmad›kça, bu çabalar›n tam manas›yla istenilen neticeyi verece€i kanaatinde de€iliz.
Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; 720 s›ra say›l› Özellefltirme Uygulamalar›n›n Düzenlenmesine ve Baz› Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n 3 üncü maddesi üzerindeki görüfllerimizi arz etmek üzere, Refah Partisi Grubu ad›na söz alm›fl bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
De€erli milletvekilleri, madde üzerindeki görüfllerimi serdetmeden önce, bir iki noktaya temas etmek istiyorum.
Birincisi, konunun hukukî veçhesi:
De€erli arkadafllar, flunu kesinlikle ifade etmek istiyorum ki, 3987 say›l› Kanunun iptal gerekçesini inceledi€iniz zaman, bu yasa tasar›s›ndaki baz› malul noktalar›n kesinlikle giderilmedi€ini ve bu kanun tasar›s› kanunlaflt›ktan sonra, Anayasa Mahkemesine baflvuruldu€u takdirde iptal edilecektir.
Tasar›n›n gerekçe k›sm›nda özellefltirmenin tarihçesi anlat›l›rken, 1984 y›l›ndan beri ç›kar›lan kanun, kanun hükmünde kararname ve yönetmeliklerle, konunun karmafl›k bir hal ald›€› vurgulanarak, sosyal, ekonomik ve hukukî sorunlar›n çözümü için son düzenlemeye gidilmesinin gerekli oldu€u belirtilmektedir. Yani, bu yasa tasar›s›yla flimdiye kadar ç›kan engeller ve pürüzler ortadan kald›r›lm›fl olacakt›r. Halbuki, ayn› Hükümet, 14.9.1994 tarihinde 4011 say›l› Yasay› ç›karmak suretiyle, kendi önüne bir sorun daha ç›karm›fl bulunmaktad›r. K‹T'lerin hacziyle ilgli bu Yasan›n Anayasaya ayk›r› oldu€unu, Devlet Bakan› Say›n Necmettin Cevheri beyan etmektedir. Tütünbank ve Demirbanktan Çay-Kur'a gelen 50 ve 330 milyar liral›k haciz üzerine konuflan Say›n Cevheri, bu kanun ç›karken acaba neredeydi, do€rusu merak ediyoruz!
Korkar›m ki, Hükümet K‹T'leri özellefltirece€im diye u€rafl›p dururken, K‹T'lerin kap›lar›na haciz memurlar› dayanacakt›r. Bu ikilemi ortadan kald›rma hususuna Hükümetin dikkatlerini çekiyorum.
Say›n üyeler, 3 üncü madde üzerindeki görüfllerimize gelince, k›saca, flunlar› arz etmek istiyorum: Bilindi€i gibi, bu madde, kurulmas› düflünülen Özellefltirme Yüksek Kurulu ve görevleri hakk›ndad›r. Kurul, Baflbakan›n baflkanl›€›nda, Baflbakan›n belirleyece€i bir Devlet Bakan›, özellefltirmeden sorumlu Devlet Bakan›, Maliye Bakan› ile Sanayi ve Ticaret Bakan›ndan; yani, 4 bakan, 1 baflbakan olmak üzere toplam 5 kifliden oluflmaktad›r. Baflbakan, Devlet Bakanlar›ndan birisini kendisi belirleyece€ine ve di€er Devlet Bakan› olmad›€› hallerde de, onun yerine gelecek bakan yine kendisi taraf›ndan belirlenece€ine göre, bu maddeyle, Baflbakan, tek karar mercii olmaktad›r. Her ne kadar, "Kararlar, oy birli€iyle al›n›r" deniyorsa da, Baflbakan›n belirleyici rolünü gözard› etmek mümkün de€ildir. Ayr›ca, Kurula yüklenen görevler dikkate al›n›r ve özellefltirilecek devlet mal›n›n 40 ilâ 60 milyar dolar civar›nda oldu€u düflünülecek olursa, üye say›s›n›n yetersiz oldu€u anlafl›l›r.
Bugün, birçok bakanl›€›n kendi bünyesinde K‹T'ler vard›r ve bu bakanl›klardan hiçbirinin, kendisine ba€l› K‹T'lerin özellefltirilmesiyle ilgili kararlarda, maalesef, rolü olmayacakt›r. Bu durumun düzeltilmesi gerekir. Bu konuyla ilgili bir önerge de vermifl bulunuyoruz.
‹kinci f›kran›n (b) bendinde ise, "özellefltirme kapsam›na al›nm›fl olan kurulufllardan gerekli görülenlerin özellefltirme kapsam›ndan ç›kar›larak eski statülerine iade edilmesi" Kurulun görevleri aras›nda say›lmaktad›r.
K‛t üzerinde özellefltirme kapsam›na almak veya ç›karmak kolay gibiyse de, pratikte bunun büyük mahzurlar› vard›r. fiu anda bile bütün K‹T'ler, kulaklar› tetikte, özellefltirmeyi beklemektedirler; bu süreç içinde ise, personel, yönetim ve iflçiler tedirgin olmufl, verim düflmüfltür. Tabir yerindeyse, flu anda, maalesef, K‹T'ler, mefluç halde bulunmaktad›r. O nedenle, spekülasyonlara meydan vermemek, karars›zl›klar› ve tedirginlikleri önlemek için, öncelikle özellefltirme kapsam›na al›nan kurulufllar›n etütlerinin, envanterlerinin, fizibilite raporlar›n›n, de€er tespiti çal›flmalar›n›n ciddî bir flekilde yap›lmas› laz›md›r. Bu cihetle, bu bende de gerek yoktur; çünkü, Kurula, zaten, özellefltirme tasarruflar›nda tam yetki verilmektedir.
(c) bendinde, kurulufllar›n sat›fl, kiralama, iflletme hakk› devri, mülkiyetin, gayri aynî haklar›n tesisi ve iflin gere€ine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine iliflkin özellefltirme yöntemlerinden hangisiyle özellefltirilece€ini belirleme konusu üzerinde durulmaktad›r. Burada, "iflin gere€ine uygun sair hukukî tasarruflar" derken, hangi amac›n kastedildi€i belli de€ildir; yoksa, "sair hukukî tasarruflar" ibaresiyle, 4011 say›l› K‹T'lerin hacziyle ilgili kanuna at›fta m› bulunulmaktad›r? Bu mu€lak durum giderilmeli; "iflin gere€ine uygun" tabiri aç›kl›€a kavuflturulmal›d›r. (f) bendi ise, Kurula büyük yetkiler vermektedir. Kurul, yurt içinde ve yurt d›fl›nda Özellefltirme Fonunun kullan›m alanlar›ndan yararlanmak üzere borç alma ve bu amaçla devlet garantili ve garantisiz iç ve d›fl tahviller ile gerekli görülen hallerde her türlü menkul k›ymet ihrac› ve di€er k›ymetli evrak›n düzenlenmesi konular›nda yetkili k›l›nmaktad›r. Üstelik, Kurul, bu yetkisini, (i) bendine göre, Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›na devredebilmektedir. Bu bent ile, özellefltirmenin genel gerekçesinde geçen, "K‹T'lerin devlet bütçesi üzerindeki finansman yükünün hafafletilmesi, rekabete dayal› piyasa ekonomisinin gerçeklefltirilmesi, at›l tasarruflar›n ekonomiye kazand›r›larak sermaye piyasalar›n›n gelifltirilmesi ve bu flekilde elde edilecek kaynaklar›n, altyap› yat›r›mlar›, savunma, e€itim ve sa€l›k hizmetlerinde kullan›lmas› suretiyle ekonomide verimlili€in art›r›lmas›" ibaresi aras›nda bir mübayenet vard›r.
Özellefltirmeyle, rahat bir sosyal ve ekonomik ortam vaat edilirken, bu bentle kurul, özellefltirme perdesi arkas›nda, borçlanma, devlet garantili veya garantisiz iç ve d›fl tahviller her türlü menkul k›ymet ihraç etme yetkisiyle donat›lm›fl bulunmaktad›r.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Ünal, lütfen ba€lar m›s›n›z efendim...
ZEK‹ ÜNAL (Devamla) - Say›n Baflkan, 2 dakika daha rica ediyorum.
BAfiKAN- Rica ediyorum... Zaten her maddede konufluyorsunuz efendim...
ZEK‹ ÜNAL (Devamla)- Kald› ki, hangi yolla olursa olsun, gözü kapal›, dünya borsalar›nda menkul k›ymet sat›fl›ndan pek de kârl› ç›kt›€›m›z söylenemez. Örnek vermek gerekirse; geçen sene, Japon piyasalar›nda satt›€›m›z bonodan zararl› ç›kt›k. Dolar, yen karfl›s›nda, geçen y›ldan beri yüzde 14 de€er kaybedince, stoktaki yen borçlar› yaklafl›k 2 milyar dolar artm›flt›r; onun için, bu alanda azamî titizli€i göstermek laz›md›r.
(i) bendiyle, kurul, kanunlarla ve di€er mevzuatla verilen iflleri karara ba€lamakla görevlendirilmektedir, Bu da mu€lakt›r; çünkü, Özellefltirme Yüksek Kurulu bu yasa tasar›s›yla kurulmakta, yetki ve görevleri, yine bu yasa tasar›s›yla tespit edilmektedir. O halde, kurula, kanunlarla ve di€er mevzuatla verilen ifller nedir veya ne olacakt›r; bunun da aç›kl›€a kavuflturulmas› gerekmektedir...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Lütfen son cümlenizi söyler misiniz efendim.
ZEK‹ ÜNAL (Devamla) - Teflekkür ederim Say›n Baflkan.
Yine (i) bendiyle, kurul, yetkilerini, Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›na devredebilecektir. fiayet birinci f›krada getirilen oybirli€i sa€lanamaz, bir üye çekinser kal›rsa, o zaman, Baflbakan, topu Özellefltirme ‹daresi Baflkanl›€›na atacak; dolay›s›yla, birinci f›kradaki "kararlar oybirli€iyle al›n›r" t›ls›m› da bozulmufl olacakt›r.
De€erli arkadafllar›m, teflekkür ediyorum. Yine de, bu tasar› kanunlaflacak olursa, Rabbimize, hayra tebdil etmesi için dua ediyorum; hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
BAfiKAN- Teflekkür ediyorum Say›n Ünal.
fiah›slar› ad›na Say›n Algan Hacalo€lu?.. Yok.
Say›n Uluç Gürkan?..
Süreniz 5 dakika; buyurun.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; flu an görüflmekte oldu€umuz maddeyle, Özellefltirme Yüksek Kurulunun oluflumunu, Kurulun görevleri ve yetkilerini belirlemek durumunday›z. Özellefltirme Yüksek Kuruluna çok fazla yetki veriliyor. Bunun gerekçesi de, özellefltirme uygulamalar›n›n, tek karar organ› taraf›ndan, bir bütünlük içinde yürütülmesi olarak aç›klan›yor.
De€erli milletvekilleri, yasa tasar›s›na bakt›€›n›z zaman, 3 üncü madde, tipik bir yetki devri... Türkiye Büyük Millet Meclisi, kendisinde olmas› gereken, Anayasa gere€i "devredilemez" yetkilerini, bir kurula b›rak›yor. Bu, baz› olaylarda çok ifrat noktaya geldi. 2 nci maddenin (h) f›kras›nda, "Tabiî kaynaklar›n belli bir süre için -her ne demekse belli bir süre- sadece iflletme hakk›n›n verilmesi suretiyle özellefltirilmesi" dedik. fiimdi, tabiî kaynaklar›n iflletme hakk›n›n, belli edilmeden, hangisinin kime verilece€ine iliflkin. Anayasa gere€i, ayr› bir yasa ç›kmas› gerekirken, kurul karar vermifl olacak. Yani, ortada, ad› konmam›fl bir yetki yasas› hilesi var. Yetki yasalar›, daha önce görüfltüklerimiz, Bakanlar Kuruluna, kanun hükmünde kararname ç›karma yetkisi veriyordu. fiimdi, kanun hükmünde kararname ç›karma gere€i dahi yok. Befl kiflilik bir kurul, yasa mevzuu olmas› gereken -do€ru dürüst, Anayasaya uygun, yetki yasas› ç›km›fl olsayd›- kanun hükmünde kararname konusu olmas› gereken her türden bir sürü olay› kendi bafl›na karara ba€layacak.
Bunu yaparken, sanki bir güvenceymifl gibi, bir oybirli€i olay› var. Bu oybirli€i olay› son derece ilginç. "Oybirli€i" sözcü€ünün, yasa tasar›s› metnine montaj›n›n mimar› olan Say›n Hocam, Anayasa hukukunu kendisinden ö€rendi€im Say›n Mümtaz Soysal, yurt d›fl›nda bir aç›klama yapm›fl -bas›na yans›d›- bu aç›klamas›nda diyor ki: "Bakanlar Kurulu kararlar› oybirli€iyle al›n›r." Bu kurul da, Bakanlar Kurulu ad›na karar verece€i için, oybirli€i do€ald›r. Yaln›z, ben bir hususu merak ediyorum; Bakanlar Kurulu kararlar›n›n oybirli€iyle al›naca€› yolunda, Türk hukuk mevzuat›nda, tek bir hüküm var m›; yok böyle bir hüküm. Benzerî kurumlar var, bu yüksek kurula benzetebilece€imiz kurumlar var; mesela, Yüksek Planlama Kurulu, Para Kredi Kurulu. Bunlar›n da kararlar› oybirli€iyle al›n›r geleneksel olarak, aksi düflünülemez, iflin do€as› odur; ama, Türk hukuk mevzuat›n›n tek bir yerinde "bunlar kararlar›n› oybirli€iyle al›r" diye bir hüküm yoktur.
Böylesi bir kurulun -ister Bakanlar Kurulu d›fl›nda, ister Bakanlar Kurulu ad›na; nas›l kabul ederseniz edin- kararlar›n› oybirli€iyle alaca€› yolundaki cümle, böylesi bir yasa hükmü, Koalisyondaki bir güvensizli€i, belki, belli bir süre için giderebilir; ama, Türk hukuk mevzuat›nda onar›lmaz yaralar açar. Türk hukuk mevzuat›nda, Bakanlar Kurulunun oybirli€iyle karar alaca€› yolunda bir hüküm yok; ama, burada, bu kurulun oybirli€iyle karar alaca€› hükmü var. Bakanlar Kurulu, bundan sonra, baz› kararlar›n› ço€unlukla alma konusunda bir mevzuat bofllu€u içine düflmüfl olmaz m›?
Para-Kredi Kurulu, Yüksek Planlama Kurulu... Bu kurullarda da "oybirli€iyle" diye bir hüküm yok. Nas›l alacaklar kararlar›n›? Yar›n bir iktidar geldi "ben kararlar›m› ço€unlukla al›yorum kardeflim" dedi ç›kt›!.. Ne diyece€iz ona? Hay›r, alamazs›n diye, nas›l deriz? B›rak›yorum, Bakanlar Kurulu kararlar›ndan do€acak siyasal sonuçlar› falan; ama, Yüksek Planlama Kurulu, Para-Kredi Kurulu gibi, Türk ekonomisiyle ilgili pek çok kurumu felç ederiz.
(M‹krofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Gürkan, cümlenizi ba€lar m›s›n›z efendim.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Ba€l›yorum.
Say›n Baflkan bu arada, hoflgörünüze s›€›narak, deneyimli bir parlamenter olarak, benim gibi acemi bir parlamentere bir tavsiyede bulunman›z› istiyorum! San›yorum, flahsî konuflmalar için, benden sonra birkaç kifli daha ad›n› yazd›rm›fl; ama, kimse burada olmad›€› için böylelikle görüflmeler bitmifl olacak.
BAfiKAN- Hay›r, sizden sonra konuflacak olan var; burada, salonda olan var efendim.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Var m› efendim?
BAfiKAN- Evet, var. Lütfen siz konuflman›z› bitirin.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Peki, o zaman, soru sorma hakk›m› yerimden kullanmamda bir mahzur yok herhalde?
BAfiKAN- Kullanabilirsiniz.
H.ULUÇ GÜRKAN (Devamla)- Ben yerime gidinceye kadar geçersiniz, o hakk›m› kullanamam diye, bana bir tavsiyede bulunun diyecektim!..
Sa€ olun.
BAfiKAN- Teflekkür ederim.
Say›n Ziya Halis?.. Yok.
Say›n Emin Kul?.. Yok.
Say›n Engin Güner, konuflacak m›s›n›z efendim?
ENG‹N GÜNER (‹stanbul)- Hay›r, Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Say›n Cevat Ayhan, konuflacak m›s›n›z?
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Evet, Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Buyurun efendim.
Süreniz 5 dakika Say›n Ayhan.
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Muhterem Baflkan, muhterem üyeler; görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› Özellefltirme Kanunu Tasar›s›n›n 3 üncü maddesi hakk›nda, flahs›m ad›na söz alm›fl bulunuyorum.
De€erli arkadafllar, 3 üncü maddede, Özellefltirme Yüksek Kurulu ve bu kurulun görevleri tarif edilmektedir. Burada, Özellefltirme Yüksek Kurulunda, Baflbakan›n baflkanl›€›nda, Baflbakan›n belirleyece€i bir Devlet Bakan›, özellefltirmeden sorumlu Devlet Bakan› (bu konuda görevlendirilmifl bir Devlet Bakan›n›n olmamas› halinde Baflbakan›n belirleyece€i di€er bir Devlet Bakan›), Maliye Bakan› ile Sanayi ve Ticaret Bakan› görevlendirilmifl bulunmaktad›r.
Burada, özellefltirmeden sorumlu bir devlet bakan›n›n olmamas› halinde, baflbakan, herhangi bir devlet bakan›n› görevlendirebilmektedir ki, bu, sistemin iflleyifli bak›m›ndan s›hhatli bir yol de€ildir. Özellefltirmeden sorumlu bir devlet bakan›n›n, -özellefltirme meselelerini yak›ndan bilen, kabineye bilgi veren, bu kurula bilgi veren ve özellefltirmeyle ilgili hizmetleri yürüten, özellefltirme idaresiyle temas sa€layan bir bakan›n- Baflbakan taraf›ndan de€ifltirilebilece€i veya görevlendirilmeyip, yerine, her toplant› için bir baflka devlet bakan›n›n görevlendirilece€i fleklinde bir hüküm, bu yüksek kurulun ifllemesi bak›m›ndan mahzurludur.
Ayr›ca, özellefltirilecek olan kamu iktisadî teflebbüsleriyle ilgili olarak bugüne kadar hizmet vermifl olan Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanl›€›, Ulaflt›rma Bakanl›€› ve kendilerine K‹T ba€l› olan di€er bakanl›klar›n da bu heyette bulunmas› ve bu heyetin say›s›n›n da, ilave edilecek olan bu bakanlar›n say›s› kadar art›r›lmas› gerekir. Aksi takdirde, heyet, baflbakan›n fikirlerini do€rudan do€ruya uygulayacak, haz›rl›ks›z, konusuna hâkim olmayan, daha çok devlet bakanlar›n›n a€›rl›kta oldu€u bir kurul olur ki, bu da, Özellifltirme Yüksek Kurulunun verimli çal›flma imkânlar›n›, isabetli karar verme imkânlar›n› Kuruldan uzaklaflt›r›r.
De€erli arkadafllar, tabiî, burada, Özellefltirme Yüksek Kurulunu kuruyoruz ve görevlendiriyoruz; ancak, flunu ifade edeyim ki, özellefltirme çal›flmalar›nda, 1984'ten bugüne kadar baflar›s›z neticeler al›nm›fl oldu€u gibi, bu Özellifltirme Yüksek Kurulu ve bu Kurulun çal›flmalar›, önümüzdeki dönemde de, görece€iz ki, hiçbir netice vermeyecektir.
De€erli arkadafllar, bu tasar›da, özellefltirilecek kurulufllarla ilgili olarak, -bu kurulufllar özellefltirilirken- bu kurulufllardaki imalat›n garanti edilmesi, yani, bu tesislerin imalata devam etmesi ve bu tesislerde çal›flacak kimselerin ifl güvenli€inin sa€lanmas›yla ilgili herhangi bir husus yok. Daha önce, kanun tasar›s›n›n geneli ve maddeleri üzerinde konuflulurken, bir arkadafl›m›z, Almanya'daki Truhent Özellefltirme Kurumunun, üç y›ldan beri yapm›fl oldu€u özellefltirmelerle ilgili, mukayase bab›nda bilgi verdiler.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN- Say›n Ayhan, lütfen son cümlenizi söyler misiniz.
CEVAT AYHAN (Devamla)- Bitiriyorum efendim.
Bu kurulun yetkilisinin, geçenlerde Türkiye'ye geldi€i zaman, beyanatlar›nda da aç›k olarak ifade ettikleri gibi, özellefltirmede:
1- özellefltirilecek olan tesisin, imalata devam etmesi garantisi,
2- Özellefltirilecek tesiste yenileme ve darbo€az giderme yat›r›m› için, yat›r›m garantisinin al›nmas›,
3- Özellefltirilecek olan tesiste çal›flanlar›n ifl güvenli€inin sa€lanmas› fleklinde flartlar aranmas› ve garantilerin al›nmas› gerekirken, bu tasar›da da, bu maddelerde de bunu görmüyoruz. Bu, tasar›n›n en mühim eksikli€idir ve baflar›s›zl›€a götürecek husustur.
Teflekkürlerimle arz ederim.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Ayhan.
Madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Soru soraca€›z.
BAfiKAN- Tamam, efendim.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Bizim de sorular›m›z var.
BAfiKAN- Evet, soru sormak isteyenlerin isimlerini tespit ediyorum:
Say›n Uluç Gürkan, Say›n Hüseyin Erdal, Say›n Çoflkun Gökalp, Say›n Mehmet Sevigen, Say›n Salih Kapusuz, Say›n Ahmet Remzi Hatip, Say›n Cevat Ayhan, Say›n Mustafa Ünald›, Say›n Hasan Basri Eler.
‹sim tespit ifllemi bitmifltir.
BAfiKAN-Buyurun Say›n Gürkan.
H. ULUÇ GÜRKAN (Ankara)- Bir soru Komisyona, bir soru da Hükümete sormak istiyorum.
Komisyona sormak istedi€im soru: Komisyon, kat›ld›€› önergeleri, ne zaman, nerede, kendi aras›nda görüflüyor? Bu konuda, Genel Kurula, biraz, doyurucu, aç›klay›c› bilgi verirlerse çok mutlu olurum.
Hükümete sormak istedi€im soru: 3 üncü maddeyle kurula devredilen yetkiler karfl›s›nda, kurulun yanl›fl bir karar vermesi halinde, Hükümet, tasar›da, acaba, ne gibi bir müeyyide, ne gibi, kime karfl›, nas›l bir sorumluluk mekanizmas›n› öngördü? Acaba ileriki maddeleri okurken biz mi gözden kaç›rd›k, yoksa böyle bir fleyi gerçekten hiç mi düflünmediler? Bu madde oylan›rken vicdanen müsterih olmak için, Hükümetin ciddi bir aç›klama getirmesinde yarar görüyorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim.
Efendim, isterseniz bütün sorular› alal›m, ondan sonra cevaplayal›m.
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALAETT‹N KURT (Kocaeli)- Say›n Baflkan, cevap vermek istiyorum.
BAfiKAN- Peki, buyurun.
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALAETT‹N KURT (Kocaeli)- Say›n Baflkan, biz, Komisyon olarak, Parlamentonun bir parças›y›z ve ‹çtüzü€e göre çal›fl›yoruz. Ben, yedi senedir bu Parlamentoday›m ve bu Komisyon,‹çtüzü€e göre toplan›r. Biz, Komisyon üyeleri olarak kendi bafl›m›za bir fley vazetmiyoruz. Hep böyle olmufltur, teamül böyledir. Burada müflavere olunur ve komisyon üyeleri karar›n› verir.
BAfiKAN- Teflekkür ederim.
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Bu aç›klama, sorunun cevab› olmad› ki Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Efendim, tamam. Yani, ille sizin dedi€iniz gibi cevap verilmez.
Buyurun Say›n Bakan.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Say›n Baflkan›m, soru, bir siyasetçi taraf›ndan soruluyor ve buradaki kurul da siyasî bir kuruldur, sorumlulu€u da siyasîdir. Yüce Meclisteki parlamenterlerin ald›klar› kararlardaki müeyyide nedir? Hükümetlerin ald›klar› kararlardaki müeyyide nedir? Yani, Bakanlar Kurulu yanl›fl karar ald› diye, Ceza Kanununda müeyyide mi getirilmek isteniyor?
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Yüce Divana gider.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Evet, o ayr› bir mesele ve onun flartlar› var. Yüce Divana nas›l gidece€ine dair hükümleri, Ceza Kanunu hükümlerini uygulars›n›z; ama, siyasî kararlarda...
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Ekonomik kararlar bunlar.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Efendim, ekonomik karar olsun. Bundan önce de bu kurul vard›. 1986'dan bugüne kadar bu kurulun içinde geldiniz siz.
BAfiKAN- Arkadafllar, rica ediyorum, müdahale etmeyin lütfen.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Aç›kl›€a kavuflsun; çünkü, Say›n Bakan›n esasla ilgili konuflmalar› tutana€a geçiyor Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Tamam efendim.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Bu kurul, Parlamentonun içinden ç›km›fl siyasî bir kuruldur ve içinde teknokrat yoktur, bürokrat yoktur. Kurulun sorumlulu€u da siyasîdir.
BAfiKAN- Tamam, teflekkür ederim Say›n Bakan.
Say›n Coflkun Gökalp; buyurun efendim.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Say›n Baflkan, afla€›daki sorular›m›n, Say›n Bakan taraf›ndan cevapland›r›lmas›n› istiyorum:
fiimdiye kadar yap›lan özellefltirmeden ne kadar gelir elde edilmifltir ve bu hususta ilan ve reklam paras›n›n tutar› nedir?
Sat›lmas› hususunda verilen ilan ve reklam paras›n›n tutar› nedir?
Elde edilen paralar nerelerde kullan›lm›flt›r?
Teflekkür ederim.
BAfiKAN-Teflekkür ederim Say›n Gökalp.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Yaz›l› cevap verece€im Say›n Baflkan.
BAfiKAN- Peki efendim.
Say›n Mehmet Sevigen...
HASAN KORKMAZCAN (Denizli)- Say›n Bakan bu konuda bizleri ayd›nlatmadan oyumuzu nas›l kullanaca€›z?
(ANAP, RP ve CHP s›ralar›ndan "Bakan cevaplas›n" sesleri, gürültüler.)
BAfiKAN- Efendim "yaz›l› cevapland›raca€›m" dedi Say›n Bakan. Sordu€unuz sorular rakamsal. Elbette ki, yaz›l› cevap verecek. (RP ve CHP s›ralar›ndan gürültüler)
Buyurun Say›n Sevigen...
Say›n Sevigen, soru soracak m›s›n›z?..
Arkadafllar, soru soracaksan›z sorun, sormazsan›z buras›...
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Say›n Baflkan, sizin konuflman›zdan bitmeden bize s›ra gelmiyor ki!.. (Alk›fllar)
BAfiKAN- Efendim, ben size "Buyurun, sorunuzu sorun" diyorum.
MEHMET SEV‹GEN (‹stanbul)- Efendim, arkadafl›m›z sordu; ama, ben de sormak istiyorum:
fiimdiye kadar, bu özellefltirme ile kaç tane iflletme sat›lm›flt›r?
Bu iflletmeleri satmak için ne kadar masraf edilmifltir?
Bu gelen paralar nerelere harcanm›flt›r?
Bunlar›n Say›n Bakan taraf›ndan cevapland›r›lmas›n› istiyorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim efendim.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Afla€› yukar› ayn› suallerin tekrar›d›r. Ayn› birinci sualde oldu€u gibi, buna da yaz›l› cevap verece€iz. Yaz›l› alacaklard›r cevab›n›.
BAfiKAN- Say›n Hatip buyurun efendim.
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- Görüflülmekte olan...
BAfiKAN- Efendim, duyam›yorum, biraz yüksek sesle sorar m›s›n›z. Stenograflar da duyam›yor, lütfen, yüksek sesle efendim...
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- Görüflülmekte olan 720 s›ra say›l› Özellefltirme Kanun Tasar›s›n›n 2 nci maddesinin (c) f›kras›nda, özellefltirme uygulamalar›ndan elde edilecek olan gelirlerin, genel bütçe harcama ve yat›r›mlar›nda kullan›lmamas› öngörüldü€ü halde, tasar›n›n gerekçesinde, elde edilecek kaynaklar›n, altyap›, savunma, e€itim, sa€l›k harcamalar›nda kullan›lmas›ndan bahsedilmektetir. Buna göre bu iki husus nas›l tevil edilecektir ya da ba€daflt›r›lacakt›r.
BAfiKAN- Teflekkür ederim, efendim.
Say›n Bakan, yaz›l› da cevap verebilirsiniz.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir)- Say›n Baflkan, olur mu öyle fley?!.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Efendim, yetki bizimdir; sözlü olarak da cevap verebilirim, yaz›l› olarak da.
BAfiKAN- Ben, Say›n Bakana teklif ediyorum, size söz vermedim Say›n Keskin...
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Say›n Baflkan, uygulaman›z ‹çtüzü€e uygun de€il; hatal› görüflme yap›yoruz. Burada bir yasa tasar›s› görüflülüyor.Sorulardan amac›m›z, yasa tasar›s›na kullanaca€›m›z oyu belirlemektir. Oyumuzu baflka türlü nas›l kullanaca€›z?..
BAfiKAN- Say›n Bakan, lütfen cevap verir misiniz?
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Cevap veriyoruz efendim.
Say›n Baflkan, özellefltirmeden elde edilecek gelirler, Kamu Ortakl›€› Fonunda kullan›lmaya müsaittir. Kamu Ortakl›€› Fonu çerçevesinde, altyap› yat›r›mlar›nda -ki, kanun ona müsaittir- kullan›labilir. Sadece genel bütçeden yap›lacak harcamalar s›n›rland›r›lm›flt›r. Örne€in, altyap› yat›r›m› olan. otoyollar ihale edilmifl ve borçlan›lm›fl, özellefltirme fonu delaletiyle, bunlar›n borç ödemelerinde kullan›lacakt›r.
Yani, Kamu Ortakl›€› Fonu çerçevesinde yap›lacak harcamalara, bu özellefltirme gelirlerinden tahsisat yap›labilecektir.
Arz ederim. (ANAP ve CHP s›ralar›ndan gürültüler)
BAfiKAN- Say›n Salih Kapusuz, buyurun.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Say›n Baflkan›m, delaletinizle, Say›n Bakana bir sual sormak istiyorum.
Özellefltirme Yüksek Kurulu, baflbakan, baflbakan›n tayin edece€i devlet bakan›, özellefltirmeden sorumlu devlet bakan› ,Maliye Bakan› ve Sanayi ve Ticaret Bakan›ndan olufluyor. Bu devlet bakan›ndan birisi, baflbakan yard›mc›s› olan devlet bakan›ndan birisi olabilir mi?
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Olabilecektir efendim. Çünkü, yasada yasak yok.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Sorum bitmedi efendim:
Ayn› zamanda, bu devlet bakan›,özellefltirmeden sorumlu baflbakan yard›mc›s› olarak m› görev alacakt›r?
BAfiKAN- O, baflbakan›n bilece€i bir ifl; onu baflbakan tayin ediyor.(RP s›ralar›ndan gürültüler)
Efendim, sorulan soruya ben delalet ediyorum. Elbette,Bakana intikal ettirip ettirmeme hakk›m var.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Bir baflka sorum: (DYP s›ralar›ndan gürültüler)
Say›n Baflkan›m, biz burada bir yasa tasar›s› görüflüyoruz; Hükümet ad›na da bir Say›n Bakan›m›z buradad›r. Biz bu tasar› için oy kullanaca€›z ve bu maddeyi de€erlendirebilmemiz için, siyasî iktidar›n bu husustaki uygulamalar›n›n ne olaca€›n› sormak elbette bizim hakk›m›zd›r.
Baflka bir soruya geliyorum; ilgili maddenin (e) bendi: Özellefltirme kapsam›na al›nan kurulufllardan gerekli görülenlerin küçültülmesine, faaliyetlerinin süreli veya süresiz olarak durdurulmas›na, kapat›lmas›na veya tasfiyesine karar verme konusunda, acaba, Say›n Baflbakan›m›z›n daha önce ilan etmifl oldu€u kapatma karar›na, ilan etti€i kurumlar girecek mi?
Bir baflka sorum fludur: Özellefltirme Fonu ve Özellefltirme ‹daresinin gelir gider programlar›n› görüflerek onaylamak, yine bu yüksek kurulun görevleri aras›nda s›ralan›yor. Acaba, daha önceki fonlarda oldu€u gibi, yeni ihdas edilen Özellefltirme Fonu veya Kamu Ortakl›€› Fonunun ayn› flekilde bütçelefltirilmesi söz konusu olabilecek midir?
Teflekkür ediyorum.
BAfiKAN- Teflekkür ederim efendim.
Buyurun Say›n Bakan.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Say›n Baflkan, Kamu Ortakl›€› Fonu ve Özellefltirme Fonu, Parlamentonun denetimindedir. Kamu Ortakl›€› Fonu ve Özellefltirme Fonu Parlamentonun denetiminde olacakt›r. Bu, tasar›da aç›kça yaz›lm›flt›r. Denetim yollar› çok fleffaf bir flekilde aç›kça yaz›lm›flt›r. Fonun ne flekilde denetlenece€ini tasar›da görürsünüz, tetkik etmenizi gerektirir.
Efendim, 3 üncü maddenin (e) f›kras›yla ilgili olarak sordu€unuz kurumlar, flu ana kadar özellefltirme kapsam›nda de€ildir. Özellefltirme kapsam›nda olmad›€›na göre, bu sorunuzun, flu anda özellefltirme yasas›yla ilgisi de bulunmamaktad›r.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Yani, bu kurumlar kapat›lmayacak.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Efendim, böyle bir fley demedim.
Ben size diyorum ki, flu ana göre, özellefltirme yasas›yla sizin bahsetti€iniz kurumlar›n bir alakas› bulunmamaktad›r.
Üçüncü husus, elbette ki, özellefltirme kurumu, bir devlet bakan›na ba€l› olacakt›r, bu devlet bakan›, baflbakan yard›mc›s› da olabilir.
Teflekkür ederim.
BAfiKAN- Arkadafllar, bak›n›z, sorular bana soruluyor, ben istedi€im soruyu Hükümete tevcih ederim, istemedi€imi etmem; çünkü, sorular› benim kanal›mla soruyorsunuz, yani, Baflkanl›k kanal›yla soruyorsunuz.
Buyurun Say›n Erdal.
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALAETT‹N KURT (Kocaeli)- Say›n Baflkan, Komisyon olarak bir noktaya aç›kl›k getirmemize müsaade eder misiniz?
BAfiKAN- Say›n Erdal buyurun efendim.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Say›n Baflkan, görüflülmekte olan tasar›n›n "Özellefltirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" bafll›€›n› tafl›yan 3 üncü maddesindeki baz› noktalar›n aç›klanmas› için delaletlerinizle, Say›n Komisyon ve Say›n Bakana baz› sorular›m olacakt›r.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Neyse, soraca€›n›z sorular› iyi haz›rlamam›fls›n›z, yar›n sorun...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Bu maddenin baz› noktalar›n›n aç›klanmas› için delaletinizle, Say›n Komisyon ve Say›n Bakana soru soraca€›m. Memleketimiz için çok mühim olan bu Özellefltirme Kanun Tasar›s›n›n müphem olan k›s›mlar›n›n a盀a ç›kmas› için, biz, çok soru soraca€›z.
BAfiKAN- Say›n Erdal, sorunuzu sorun...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Müsaade buyurun efendim. Çok mühim bir meseleyi konufluyoruz. Türkiye'nin yetmifl y›ll›k istikbalini konufluyoruz biraz terleyece€iz tabiî.
1- Sorum, Say›n Baflbakan›n belirleyece€i bir devlet bakan›na...
BAfiKAN- Say›n Erdal, lütfen, bak›n›z, soruyu, öz soracaks›n›z, gerekçesini aç›klamayacaks›n›z. (RP s›ralar›ndan gürültüler)
Arkadafllar, burada, Meclis ciddiyetini koruyaca€›z. ‹çtüzükte sorunun nas›l sorulaca€› belirtilmifl.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Efendim, tabiî, özellefltirme basit bir fley de€il. Bunun teknik konular› var, mevzuat› var, finansman konular› var. Onun için...
BAfiKAN, Bak›n, böyle devam ederseniz soru sordurmam seize. Lütfen, sorunuzu öz olarak sorun.
HÜSEY‹N ERDAL(Yozgat)- Say›n Baflkan, ‹çtüzü€ün 61 inci maddesi "Görüflme s›ras›nda, Hükümetten veya Komisyondan soru sormak isteyenler, sorular›n› yerlerinden sorarlar" diyor "Say›n Baflkan›n iste€i gibi sorarlar" demiyor.
BAfiKAN- Say›n Erdal, biz milletvekiliyiz, milletvekili sorumlulu€u içinde hareket edin ve sorunuzu sorun.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Benim sorum, bu 3 üncü maddeyle ilgilidir.
BAfiKAN- Sorun.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Tamam soruyorum; ama, aç›klamakta fayda var. Say›n Bakan veya Komisyon, yanl›fl bilgi verebilir.
BAfiKAN- Burada e€lence mi tertipledik Say›n Hüseyin Erdal. Sorunuzu sorun efendim. Sorunuzu sormazsan›z, hemen sizi oturturum yerinize.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Lütfen, burada, biz, e€lencede de€iliz, oyun da oynam›yoruz; Türkiye'nin yetmifl y›ll›k geçmiflini ve istikbalini konufluyoruz. Tabiî, siz bu iflleri anlamad›€›n›z için, konuyu ciddiyetle ele alamazs›n›z. Yetmifl y›lda bu kadar tesis kurulmufl, bunlar› soraca€›m...
BAfiKAN- Lütfen sorunuzu sorar m›s›n›z...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Bunlar› tabiî soraca€›m.
BAfiKAN-Sorun.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Sabaha kadar soraca€›m.
BAfiKAN-Sorun sorunuzu.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Sorumun da cevab›n› isteyece€im. Müsaade buyurun.
BAfiKAN- Sizin adil düzeniniz bu mudur yani?! (DYP ve SHP s›ralar›ndan alk›fllar, gülüflmeler)
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Say›n Baflkan, "herhangi bir devlet bakan›na bu görev verilir" diyor. Bu devlet bakan›, hangi vas›flar› haiz olacak ve nas›l bir bakan olacak? Yani, bakanl›€› flöyle olacak veya kendisi böyle olacak; böyle bir vasf› var m›, yok mu? Bu bakan, s›radan bir bakan de€il.
Çok mühim bir soru soruyorum. Herkes bu ifli bilemez, ifli ehline vereceksiniz. O halde, Say›n Bakan veya kurul, bu konuda ehil bakan› tespit etmifller mi veya nas›l bir fley düflünüyorlar?
ABBAS ‹NCEAYAN (Bolu)- Say›n Baflkan, bakanlar›n içinde ehil olmayanlar m› var yoksa?!
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Soru 2: "Özellefltirmeden sorumlu Devlet Bakan›, Maliye Bakan› ile Sanayi ve Ticaret Bakan›ndan oluflan Özellefltirme Yüksek Kurulu kurulmufltur" diye yüksek kurulu kuruyor. Neden iki bakan oluyor da üç dört bakan olmuyor? Bunun için bir k›stas var m›? Çünkü, bu da çok mühim. Çeflitli konular› bilen befl bakan›n olmas› laz›m. Neden iki bakan da, befl on de€il? Bu konuda bir çal›flmalar› var m›? Bunun cevab›n› istiyorum.
Soru 3: "Kurul, üyelerinin tamam›n›n kat›l›m›yla toplan›r ve karar› oybirli€iyle al›r." fiimdi, burada oybirli€i çok mühim. Bir kifli oy vermezse, -çok da mühim bir ifl yap›lacak, yap›lmas› laz›m- bu ifl yap›lmad›€› zaman, acaba ne tedbir alacak Hükümet veya o andaki Kurul ne yapacak?
BAfiKAN- Say›n Hüseyin Erdal, siz bu Meclise geldi€iniz zaman, tam, fluurunuz yerinde miydi? (RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler; DYP ve SHP s›ralar›ndan alk›fllar,gülüflmeler)
Lütfen... Rica ediyorum, oturur musunuz.
Böyle soru sorulmaz; oturur musunuz...
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Özür dile! Bir milletvekiliyle böyle konuflamazs›n!
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Ciddî ol...
BAfiKAN- Lütfen oturur musunuz yerinize... Buras› alay edilecek yer de€il; buras› Türkiye Büyük Millet Meclisi. Oturur musunuz yerinize... (RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler)
Lütfen oturur musunuz.
‹dare Amirlerini göreve davet ediyorum; lütfen oturtur musunuz.
Lütfen oturur musunuz yerinize... (RP s›ralar›ndan gürültüler)
Peki arkadafllar, flimdi ba€›r›yorsunuz; flu üye arkadafl›m›z›n, sabahtan beri Türkiye Büyük Millet Meclisi karfl›s›nda ...
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Buras› baban›n çiftli€i de€il; bir milletvekiline de böyle davranamazs›n!
BAfiKAN- Bir dakika beni dinler misiniz...
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Buras› baban›n çiftli€i mi? Böyle davranamazs›n!
BAfiKAN-Ben size söz vermedim. Bir dakika arkadafl›m... Yerinize oturur musunuz...
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Böyle davranamazs›n! Bir milletvekiliyle karfl› karfl›yas›n! Sayg›s›zl›k etme!
BAfiKAN- Bir dakika... Oturur musunuz lütfen...
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Ak›ll› ol biraz!
BAfiKAN- Oturur musunuz...
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Buras› baban›n çiftli€i; Kamer Genç'in çiftli€i; devam et!..
BAfiKAN-Arkadafllar, bu arkadafl›m›z›n, flu Meclis Genel Kurulunda soru diye sordu€u fleylerde soru niteli€i var m›d›r? Bu, burada alay etmek de€il midir? E€er, bütün milletvekilleri ç›kar, burada böyle alay ederse bu Meclis ne hale döner?! (DYP ve SHP s›ralar›ndan alk›fllar; RP s›ralar›ndan gürültüler)
HASAN D‹K‹C‹(Kahramanmarafl)- Senin fluurun yerinde mi? Sen fluurlu musun, ak›ll› m›s›n?
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Benimle böyle konuflamazs›n! Sözünü geri al!..
BAfiKAN- Lütfen, Say›n Erdal... Oturur musunuz yerinize...(RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler)
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Özür dile!
BAfiKAN- Lütfen oturur musunuz yerinize. (RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler)
Say›n ‹dare Amirleri, lütfen müdahale eder misiniz.
Efendim, salonda ‹dare Amiri yok. Bu Meclisi biz nas›l yönetece€iz?!
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Ne yapacaks›n?! Beni millet seçmifl, ‹dare Amiri de€il! Benim ard›mda 60 milyon insan var, 60 milyon!..
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Özür dileyeceksin! O kürsü sana yak›flm›yor; o kürsüye lay›k de€ilsin sen. Sen, o kürsüyü dolduram›yorsun.
BAfiKAN- fiu arkadafl›n›z›n yapt›€› hareket, Meclise lay›k m›d›r arkadafllar?! (RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler)
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Efendice hareket et! Ben burada gayet güzel bir soru soraca€›m; ama, bunlar senin kafana girmiyor.
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Özür dileyeceksin! Milletvekilinden özür dileyeceksin!
ABDÜLLAT‹F fiENER (S›vas)- Say›n Baflkan...
BAfiKAN- Say›n fiener, bak›n sizden rica ediyorum... Soru sorsun, tamam; ama, böyle alay etmesin.Yani, oybirli€iyle bir karar al›nmazsa ne olur?
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Önce özür dile!
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Bu Meclise hakaret ediyorsun.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- "Otur" demeyeceksin, "oturur musunuz" diyeceksin!
BAfiKAN- Kaç tane sorunuz var efendim?
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)-Önce özür dileyeceksin! Bu Meclise hakaret etmeyeceksin; özür dileyeceksin!
BAfiKAN- Efendim, ben, özür dileyecek bir fley söylemedim; arkadafl›n gerçek durumunu söyledim.
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Yüce Meclise hakaret ediyorsun sen.
BAfiKAN- Lütfen... Ben, kimseye hakaret etmiyorum. Beni, ceza vermeye zorlamay›n. Meclisin çal›flmas›n› engelliyorsunuz.
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Sen doktor musun? Doktora götürelim o zaman. Önce özür dileyeceksin! Lütfen özür dileyin.
BAfiKAN- Efendim, salonda ‹dare Amiri yok mu?
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Ne yapacaks›n ‹dare Amirini?! Beni millet seçmifl; ‹dare Amiri de€il. Benim arkamda 60 milyon insan var; sen kim oluyorsun?! (RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar)
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Say›n Baflkan, özür dileyeceksiniz!
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Ben milletin vekiliyim. Konufltu€un kelimeyi geri alacaks›n. Ben sorular›m› soruyorum.
BAfiKAN- Say›n Hüseyin Erdal, yerinize oturur musunuz...(RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler)
Yerinize oturur musunuz... Yerinize oturur musunuz diyorum... Say›n Hüseyin Erdal, yerinize oturur musunuz...Yerinize oturur musunuz...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Ben miletin vekiliyim, senin de€il. Sorular›m› soruyorum. Deminki sözünü geri al›rsan, sorular›m› da sorarsam, otururum.
BAfiKAN- Efendim, lütfen yerinize oturur musunuz...
Say›n milletvekilleri, e€er Meclisi kabaday›l›k yaparak çal›flt›rmazsan›z, Mecliste hiçbir fley yap›lamaz.
Lütfen... Say›n Hüseyin Erdal oturur musunuz...
Efendim, sizden rica ediyorum, oturur musunuz...
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- O kürsüye küçük geliyorsun!.. Milletvekilinden özür dile!
BAfiKAN- Lütfen oturur musunuz...
MUSTAFA KUL (Erzincan)- Say›n Baflkan, bu Meclisin her saniyesi çok k›ymetli. Bir milletvekilinin bu flekilde davran›p, Meclisi çal›flt›rmamas›na daha fazla tahammül edemeyiz.
BAfiKAN- Ben ne dedim arkadafllar... Bir dakika... Söyledi€imi izah edeyim size: "Sizin soru sormak için herhangi bir haz›rl›€›n›z var m›" anlam›nda bir fley söyledim.
ABDÜLLAT‹F fiENER- Say›n Baflkan...
BAfiKAN- Say›n fiener rica ediyorum... Ben, o laf›, "Say›n Erdal, sorular› haz›rlayarak m› geldiniz" anlam›nda söyledim.
TURHAN TAYAN (Bursa)- At flunu d›flar› yahu!
MUSTAFA KUL (Erzincan)- Say›n Baflkan, bu flekilde Meclisi meflgul edemezsin; oylamay› yap, d›flar›ya at.
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- Ne demek "fluuru yerinde mi?"
BAfiKAN- Lütfen oturun be kardeflim...
fiABAN BAYRAK (Kayseri)- Özür dile!
BAfiKAN- Say›n milletvekilleri, yerinize oturur musunuz efendim...
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Özür dile!
BAfiKAN- Efendim, ben özür dilenecek bir fley söylemedim.
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Özür dileyin Baflkan, lütfen...
BAfiKAN- Hay›r efendim, özür dilenecek bir fley söylemedim. Ben, sadece, Meclisin karfl›s›nda soru sorarken haz›rl›kl› olup olmad›€›n› sordum.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Söylediklerinizi aynen iade ediyorum, fazlas›yla sen lay›ks›n.
BAfiKAN- Buyurun... Yerinize lütfen oturur musunuz.
TURHAN TAYAN (Bursa)- Sabaha kadar soru sormaya hakk› var m›?!
BAfiKAN- Efendim, lütfen yerinize oturur musunuz... Say›n Erdal, oturun... Ben tekrar size soru...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Milletvekillerine nas›l hitap edilece€ini bilmen laz›m.
BAfiKAN- Ben biliyorum can›m, biliyorum.
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya)- "fiuurun yerinde mi" ne demek?
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Deminki laf›n neydi?
BAfiKAN- Sen, deminki laf›m› yanl›fl anlad›n. Ben dedim ki, soru sormak için haz›rl›k yapt›n›z m›, yapmad›n›z m›? fiuuru, o anlamda kulland›m.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- O baflka fley, haz›rl›k yap›p yapmamak, o anda olan bir fley. Haz›rl›k yapar›m yapmam...
BAfiKAN- Efendim, ama, sabahtan beri soru sormuyorsunuz ki, hep bizimle alay edecek tarzda konuflma yap›yorsunuz.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Ne münasebet! Ne münasebet! Ben bir konuyu görüflüyorum. Burada alay konusu yok.
BAfiKAN- Lütfen, Say›n Erdal...
BAfiKAN- Efendim, size, uyarma cezas› veriyorum.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Nas›l veriyorsun?!
BAfiKAN- Veriyorum.
Bak›n, soru, k›sa ve gerekçesiz bir önergeyle, hükümet ad›na sözlü ve yaz›l› olarak cevapland›r›lmak üzere sorulur; özlü ve gerekçesiz.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Gerekçesini söylüyorum.
BAfiKAN- Efendim, gerekçe söylemeyeceksiniz.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Gerekçesini söylüyorum. Neden iki bakan da, üç bakan, dört bakan de€il. Gerekçesini söyledim.
BAfiKAN- Lütfen... Yerinize oturacak m›s›n›z... Oturacak m›s›n›z...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Sözünüzü geri almazsan›z oturmayaca€›m.
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Sözünü geri al!
BAfiKAN- Lütfen oturacak m›s›n›z yerinize...
Size, bir uyarma cezas› daha veriyorum. Bak›n, iki uyarma cezas›, arkas›ndan, Meclisin... (SHP s›ralar›ndan alk›fllar; RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler)
Bak›n, oturacak m›s›n›z yerinize...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Oturmuyorum! Sözünü geri al›rsan otururum.
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Özür dile!
BAfiKAN- Say›n Erdal, oturacak m›s›n›z yerinize...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Özür dileyince...
BAfiKAN- Lütfen oturur musunuz yerinize.
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Özür dile.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Lütfen... Sözünü geri alacaks›n!
BAfiKAN- Efendim, ben, geri al›nacak söz söylemedim size diyorum.
HASAN D‹K‹C‹ (Kahramanmarafl)- Özür dile!
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Söyledi€in ne idi?
BAfiKAN- Lütfen oturur musunuz yerinize...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Lütfen özür dile de...
BAfiKAN- Say›n Erdal, oturur musunuz yerinize...
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Oturmuyorum! (RP s›ralar›ndan "Oturmuyoruz" sesleri)
BAfiKAN- Oturmay›nca, ne olacak bu Meclisin hali?!
ABDÜLKAD‹R ATEfi (Gaziantep)- Say›n Baflkan, flahs›n›zda, Meclise hakaret ediyor.
BAfiKAN- Size, bir oturum Meclisten geçici ç›karma cezas› veriyorum. (SHP s›ralar›ndan "Bravo" sesleri, alk›fllar, RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler)
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Neyi alk›fll›yorsunuz?! Bu hakaret size de€il mi?!
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Bu hakaret size yap›l›yor, siz milletvekili de€il misiniz?!
BAfiKAN- Arkadafllar, oturur musunuz...
Say›n Hüseyin Erdal, kendinizi savunacaksan›z, buyurun savunun kendinizi; size savunma hakk› veriyorum; savunmuyorsan›z, oylayaca€›m. (RP s›ralar›ndan s›ra kapaklar›na vurmalar, gürültüler)
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Say›n Atefl, bu hakaret size de€il mi?!
MUSTAFA KUL (Erzincan) - Sorunu sor, otur yerine...
BAfiKAN- Size bir oturum Meclisten geçici ç›karma cezas› verdim; buyurun, kendinizi savunun.
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Önce ceza; sonra savunma!..
BAfiKAN- Efendim, Genel Kurul karar›yla verilecek.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis)- Baflkan, oylamad›n ki...
EYÜP AfiIK (Trabzon)- Say›n Baflkan, cezay› resen mi veriyorsunuz; Genel Kurul mu?..
BAfiKAN- Genel Kurulda oylayaca€›m efendim. Kendisini savunacak, ondan sonra Genel Kurulun oyuna...
Buyurun efendim.
HÜSEY‹N ERDAL (Yozgat)- Say›n milletvekilleri, ben, milleti temsilen buraday›m, hepinizin de ayn› görevde oldu€unuz gibi;. hiçbiriniz kendinizi baflka türlü göremezsiniz.
Biz, burada bir görev yap›yoruz; kamuoyunu y›llardan beri meflgul eden ve son günlerde devaml› meflgul eden özellefltirme tasar›s›n› görüflüyoruz. Bu, hayatî bir meseledir, ciddî bir meseledir. Tüyü bitmedik yetimin hakk› var burada. Ben, inand›€›m flekilde bunu savunmaya mecburum, benim inanc›m öyle.
AHMET SAYIN (Burdur) - ‹stismar de€il yaln›z, istismar...
HÜSEY‹N ERDAL (Devamla)- Benim inanc›m öyle. Konuflma! Dinlemesini ö€ren!
Benim inand›€›m, flu milletin hakk›n› korumak; öyle inan›yorum; ama, siz inanm›yorsunuz; peflkefl çekin, bir fley demiyorum. Ben, burada, bu milletin hakk›n› savunuyorum.
Ne demiflim, kalkm›fl›m, flu maddeler hakk›nda aç›klama istemiflim. ‹çtüzük ne diyor; "Bir üye, herhangi bir..."
TURHAN TAYAN (Bursa)- Sabaha kadar soru sor!..
HÜSEY‹N ERDAL (Devamla)- Efendim, sabaha kadar kalsan ne olacak?! Kalal›m, ne olur?!
TURHAN TAYAN (Bursa)- Alay ediyorsun; dalga geçiyorsun.
HÜSEY‹N ERDAL (Devamla)- Kim alay ediyor? Alay edilecek duruma biz düflüyoruz.
‹çtüzük diyor ki, "üye, istedi€i..."
AHMET SAYIN (Burdur)- Say›n Bakan›n boyunu sorsayd›n bir de!..
HÜSEY‹N ERDAL (Devamla)- Dinle Ahmet Bey! Boyun k›sa; ama, laf›n çok ç›k›yor!
‹çtüzük ne diyor, çok aç›k: "Üye, bir kanunun herhangi bir maddesi üzerinde Bakandan veya Komisyondan soru sorar." Nereden; yerinden sorar. Biz ne yapm›fl›z, yerimizden, Say›n Bakana veya Komisyona soru sormufluz. Ne demifliz; efendim, bir bakan görevlendiriliyor; ama, bu bakan›n vas›flar› belli mi; düflünüldü mü; yani, teknik mi olacak, hukukçu mu olacak, bankac› m› olacak; hangi bakan olacak? Peki, siz bunu ö€renmek istemiyor musunuz?
TURHAN TAYAN(Bursa)- Kanunda yaz›l› o.
HÜSEY‹N ERDAL(Devamla)- Bu, flaka m›d›r; hay›r, ciddîdir.
Sonra, efendim, kurul iki bakandan oluflur demifliz. Güzel de, peki, iki bakan de€il de, befl bakan olsa ne olur; bunun k›stas› var m›; bunun ölçüsü ne arkadafllar? Bakan flunu diyebilir: "Efendim, biri Sanayi Bakan›, biri Maliye Bakan›; Sanayi Bakan› teknik konular› bilir, Maliye Bakan› da finansman› bilir. O bak›mdan, biz böyle uygun gördük." Elhakk; tamam, cevap bu.
fiimdi, biz bunu sorarken, Say›n Baflkan da, "efendim, siz ne soruyorsunuz; akl›n›z bafl›n›zda de€il" diyor. Allah, Allah!.. O zaman, bu kanun tasar›s›n› yazanlar›n akl› bafl›nda de€il. Ben, kanun tasar›s›n›n maddesini kelime kelime okuyorum ve soruyorum. E€er Say›n Baflkan, bana "akl›n›z bafl›n›zda de€il" diyorsa, o zaman kendini yoklas›n; çünkü, ben kanun tasar›s›n› okuyorum- o, baflka bir fleyden bahsediyor- ve bu flekilde, bir milletvekili olarak üzerime ald›€›m vebali tafl›yarak bunu soruyorum ve maalesef, bakanl›k yapm›fl arkadafl›m›z Say›n Atefl dahi, “ceza verin, at›n, at›n” diyor. Ne oluyorsun?! Kime ceza veriyorsun?! Bizi millet seçti.
Bir milletvekili arkadafl›m›z dövülür, alay edersiniz; öbürüne küfür edilir, alay edersiniz; burada milleti temsil eden milletvekiline hakaret edilir, gülersiniz; peki, sizin neyiniz ciddî, neyiniz ciddî sizin?.. (RP s›ralar›ndan "Bravo" sesleri, alk›fllar) Ne yapacak, bu millet sizi?! fiu haliniz yüzünden zaten itibar›m›z kalmam›flt›r. A€lanacak halimize gülüyoruz.
De€erli arkadafllar, o bak›mdan bende en ufak bir kötü niyet aramay›n; ben içimden geldi€i gibi, milletin menfaat›n› düflünerek burada sorular sordum; ama, siz k›ymetli arkadafllar; hay›r, bu Mecliste hiç kimse konuflmas›n, hakk›n› hukukunu aramas›n, herkes sussun...
MUSTAFA KUL (Erzincan)- Adab›yla soru sorarsan, tamam...
HÜSEY‹N ERDAL (Devamla)- Adab› senden mi ö€renece€im?!
MUSTAFA KUL (Erzincan)- O flekilde soru sorulmaz.
HÜSEY‹N ERDAL (Devamla)- O flekilde konuflulmaz, benimle o flekilde konuflamazs›n!
MUSTAFA KUL (Erzincan)- Ne ba€›r›yorsun!
BAfiKAN- Say›n Kul, rica ediyorum...Arkadafllar, rica ediyorum... Rica ediyorum...
HÜSEY‹N ERDAL (Devamla)- Evvela adab›n› ö€ren!
BAfiKAN- Say›n Erdal, bir dakikan›z› rica edeyim...
Zaten birleflimin sonuna geldik, ben size, Meclisten geçici ç›karma cezas›n› vermiyorum. ‹zahat›n›zdan tatmin oldum; buyurun efendim.
HÜSEY‹N ERDAL (Devamla)- Teflekkür ederim.
BAfiKAN- Teflekkür ederim. Ssa€ olun. Buyurun... (RP s›ralar›ndan alk›fllar, “Affetmek büyüklü€ün flan›ndand›r” sesleri)
‹SMA‹L COfiAR(Çank›r›)- Son söyledi€in söze kim ceza verecek peki?
(Devam)
BAfiKAN- Soru sorma ifllemine devam ediyoruz.
Say›n Cevat Ayhan, buyurun efendim.
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Say›n Baflkan, delaletinizle üç soru soraca€›m.
Kanun tasar›s›n›n 3 üncü maddesinin (a) bendinde, “Özellefltirme kapsam›na al›nacak olan kurulufllar hakk›nda Yüksek Kurul karar verir" denilmektedir. Özellefltirme kapsam›na al›nmayla ilgili k›staslar nelerdir; hangi kurumlar öncelikle al›nacak; zarar edenler mi, kâr edenler mi, yat›r›ma ihtiyac› olanlar m›, olmayanlar m›? Bu hususta cevap istiyorum.
‹kincisi: Yine (a) bendinde, özellefltirme kapsam›na al›nmadan önce özellefltirmeye haz›rlanma hususundan bahsedilmekte. Özellefltirmeye haz›rlanmas› için neler yap›lacakt›r; bunlara ait k›staslar nelerdir? Hangi kurum do€rudan özellefltirilecek, hangi kurum özellefltirmeye haz›rl›k kapsam›na al›nacakt›r? Bunlar›n, kanun tasar›s›nda tarif edilmedi€ini görmüfl oldu€umdan bu suali arz etmifl bulunuyorum.
Yine, tasar›n›n müzaekere etti€imiz 3 üncü maddesinin (b) bendinde ise, özellefltirme kapsam›ndan ç›kar›lacak olan kurulufllardan bahsedilmekte; yani, "Özellefltirme kapsam›na al›nm›fl olan kurulufllardan gerekli görülenlerin özellefltirme kapsam›ndan ç›kar›larak eski statülerine iade edilmesine ve/veya özellefltirme program›na al›nm›fl kurulufllardan gerekli görülenlerin özellefltirmeye haz›rlanmas›na karar vermek" denilmekte. Yani, iadeyle ilgili... (Gürültüler)
BAfiKAN- Say›n Bakan, lütfen... Soru soruluyor; dinler misiniz efendim.
Say›n Tayan... Lütfen, soru soruluyor; arkadafllar›m›z dinlesinler.
Buyurun efendim.
CEVAT AYHAN (Sakarya)- Bunlar›n özellefltirme kapsam›ndan ç›kar›larak eski statülerine iadesiyle ilgili k›staslar nelerdir?
Yine, maddenin (f) bendinde, "Yurt içinden veya yurt d›fl›ndan Özellefltirme Fonunun kullan›m alanlar›nda yararlanmak üzere borç almaya ve bu amaçla devlet garantili ve garantisiz iç ve d›fl tahviller ile gerekli görülen hallerde her türlü menkul k›ymet ihrac› ve di€er k›ymetli evrak›n düzenlenmesine karar vermek" denilmektedir; yani, burada, borç alma hususu düzenlenmekte ve döviz olarak da borç alma, yani d›fl kredi alma hususu getirilmektedir. Özellefltirmeyle gelir teminine matuf bu kanun tasar›s›yla, gelir temin etmek için özellefltirme yap›laca€›na göre, borç alma ihtiyac› nereden do€maktad›r?
Teflekkür ederim.
BAfiKAN- Teflekkür ederim Say›n Ayhan.
Say›n milletvekilleri, soru soracak iki arkadafl›m›z daha var. Çal›flma süresinin, bu sorular›n bitimine kadar uzat›lmas›n› oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Say›n Mustafa Ünald›, buyurun.
TURHAN TAYAN (Bursa)- Say›n Baflkan, bu sualler ne zamana kadar devam edecek?
BAfiKAN- Lütfen siz müdahale etmeyin. Yerinize oturur musunuz...
ADNAN KESK‹N (Denizli)- Say›n Baflkan, niçin soru sorulmas›n›n bitimine kadar uzatma karar› al›yorsunuz? Oylamay› yap›p yapmamak, sizin takdirinize kalm›fl bir fley.
BAfiKAN- Efendim, iki kifli kalm›fl; süreyi ‹çtüzü€e göre uzat›yorum.
Buyurun Say›n Ünald›.
MUSTAFA ÜNALDI (Konya)- Say›n Baflkan,delaletinizle Say›n Bakandan soru sormak istedim;ülkemiz insan›n› ilglendiren önemli suallerim vard›; ancak, delaletini istedi€im makam›n bu oturum s›ras›ndaki uygulamalar›, benim bu ciddî sorular›m› aktarabilecek durum olmad›€›n› ortaya koydu. Yani, "e€lence mi tertipledik", "soru sordurmam" diyen; yoklama önergesi verdi€imiz zaman da "yoklama yapt›rm›yorumr" diyen Baflkanl›€›n delaletine güvenmedi€im için sorular›m› sormuyorum,b›rak›yorum.
BAfiKAN- Peki, teflekkür ederim.
Say›n Hasan Basri Eler,buyurun.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Say›n Baflkan, yard›mlar›n›zla, Say›n Bakandan sorular›m olacak.
Sorular›m flunlard›r:
Herkesin bildi€i gibi, 3 tane özel banka önceden iflas etmiflti ve halk›n milyarlarca liras› iç olmufltu. Zarar ediyor diye K‹T'leri özellefltiriyoruz. Bu yasayla, ayn› flekilde, özel bankalar›n da özellefltirilmesi sa€lanacak m›?
Devlet Malzeme Ofisi, tarihinde, bugüne kadar hiç zarar etmemifl bir kurumdur ve 1992 y›l›nda 166 milyar lira, 1993 y›l›nda 349 milyar lira kâr› vard›r. (Gürültüler)
Arkadafllar, bir dakika izin verir misiniz... Çok önemli bir konu. Sizin de ilginizi çekecek.
BAfiKAN- Buyurun Say›n Eler, siz devam edin efendim.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)-Yüzde 100'ün üzerinde kâr eden bir müessese. ‹stihdam durumu ise flöyle: Kadrosu 2 454 olmas›na ra€men, 763 eksikle, yani 1 691 kadroyla çal›fl›yor. fiimdi, bu Devlet Malzeme Ofisi zarar etmedi€i halde ve bu da devletin belgeleriyle teyit edildi€i halde...
AHMET SAYIN (Burdur)- Soru, soru... Soru k›sa olacak...
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Dinle, anlars›n!
BAfiKAN- Say›n Eler, lütfen sorunuzu sorar m›s›n›z...
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- 1 691 kadroyla çal›flt›€›na göre, zarar da etmedi€ine göre, niye kapat›l›yor?
Malumunuz, Türkiye genelinde Devlet Malzeme Ofisinin arazilerinin rant de€eri yüksektir; bu rantlara el konulmas› m› düflünülüyor; yoksa, büyük sermayenin önünde engel olarak m› görülüyor?
Bu yasan›n uygulanmas›nda geçmiflte Et ve Bal›k Kurumunda oldu€u gibi, önce iflletmeler sat›lacak; sonra "ucuza satm›fl›z, eyvah" deyip, yine bunlar›n geri dönmeleri hususunda yeni kolayl›klar m› sa€lanacak? Böyle bir fley düflünülüyor mu?
BAfiKAN- Teflekkür ederim.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Devam ediyor efendim.
BAfiKAN- Peki, buyurun, buyurun.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Ülkede, sermaye birikiminin olmad›€›...
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Say›n Baflkan, maddeyle ilgili sormas› gerekir.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Say›n Bakan, bu özellefltirme çok önemli sizi rahats›z eder mi bu? Az sonra burada oylama yap›lacak. Bunlar›, lütfen... Yapmay›n böyle yani... Niye rahats›z ediyor sizi? Olmaz efendim... (Gürültüler) Say›n Baflkan bana müsaade ediyor, siz kar›flamazs›n›z.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Bir dakika efendim... Bir dakika... Bir dakika...
BAfiKAN- Say›n Bakan... Lütfen, arkadafllar... (Gürültüler).
Arkadafllar, burada Meclisi ben yönetiyorum.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Türkiye'de sermaye birikiminin olmad›€›, bankalar›n ya€malanmas›ndan anlafl›l›yor. Ülke içinde olmayan bir sermayeyle, acaba, bu özellefltirilecek kurulufllar› kimler alacak?
Di€er taraftan, Say›n Yaramanc›, "verimlilik sa€lamak için sat›yoruz, K‹T'lerin özellefltirilmesinde yabanc› sermayaye a盀›z, akl› olan ülkeler böyle yap›yor" diyorlar; Hükümet de buna kat›l›yor.
fiimdi soruyorum: Say›n Baflbakan›n efli, aç›kça, medyaya verdi€i beyanlarda, çocuklar›n›n istikbalini yurt d›fl›nda, yani Amerika'da arad›€›n› ifade ederek, Türkiye'yi, yat›r›m yap›lacak riskli bölgeler içerisine sokmuyor mu? Acaba, kim gelip burada yat›r›m yapacak? (Gürültüler)
BAfiKAN- Bak›n, say›n milletvekilleri, burada hepimiz milletvekiliyiz ve bir yemin etmifliz; Türkiye Büyük Millet Meclisinin seviyesine göre davranmak ve konuflmak zorunday›z, Türkiye Büyük Millet Meclisinin seviyesine göre... ‹nsanlar, vicdanlar›na göre konuflmak zorundad›rlar; ama, ç›k›p da burada bu Meclisin zaman›n›...
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Say›n Baflkan...
BAfiKAN- Efendim, buyurun devam edin. Ben sizi, vicdan›n›za göre konuflmaya davet ediyorum.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Say›n Baflkan, siz bana m› söylüyorsunuz?
BAfiKAN- Tabiî, tabiî, size...
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Say›n Baflkan›m, bak›n, ben size güveniyorum, size sayg› duyuyorum.
BAfiKAN- Efendim, buyurun, devam edin diyorum.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Benim vicdan›m, bu konuya gösterdi€im hassasiyettendir.
BAfiKAN-Tamam; buyurun devam edin.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Siz bana, vicdans›z diyemezsiniz.
BAfiKAN- Say›n Eler, ben size öyle bir fley demedim.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)- Say›n Baflkan, ben, size "vicdans›z" derken, cüzdan›n› düflünenleri size anlat›yorum. ‹lkönce ülke ç›kar›... (DYP s›ralar›ndan gürültüler) Dinleyin efendim...
Özellefltirme Yüksek Kuruluna Say›n Baflbakan taraf›ndan iki devlet bakan› atan›yor. Niye milleti aldat›yoruz, kestirmeden, daha çabuk olsun diye bütün yetkileri Baflbakana versek, daha gerçek bir görüntü olmaz m›?
Bu konularda, gazetelere, sat›fllarla ilgili ilan verirken, bunlar›n miktar›n›, biçimini kim belirleyecek? Bunlar›n belirtilmesini istiyorum.
Teflekkür ederim.
BAfiKAN- Teflekkür ederim.
Soru sorma ifllemi bitmifltir.
Say›n Bakan, yaz›l› m›, sözlü mü cevap vereceksiniz?
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Tümüne birden sözlü olarak cevap verece€im Say›n Baflkan.
Say›n Ayhan'›n birinci sorusunun cevab›, tasar›n›n 2 nci maddesinin son f›kras›nda vard›r; son f›kray› okursa, cevab›n› alabilir. ‹kinci sorusunun cevab› ise, bu tasar›, bir finans kanunu tasar›s› de€ildir.
Say›n Eler'in sorular›na gelince; Say›n Eler'in birinci sorusu: "3 özel banka iflas etmiflti, özel bankalar da özellefltirilecek midir" dediler. Bu bankalar›n iflas etti€ine dair elinizde bir karar var m›? O konunun bu tasar›yla alakas› yoktur.
‹kinci soruya gelince: Devlet Malzeme Ofisinin, tasar›yla uzaktan ve yak›ndan ilgisi yoktur, özellefltirme kapsam›na al›nm›fl bir kurulufl de€ildir.
HASAN BASR‹ ELER (Edirne)-5 Nisan paketi...
BAfiKAN-Lütfen müdahale etmeyin efendim.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)-Bir dakika efendim... Cevap istiyorsunuz cevap veriyoruz...
SAL‹H KAPUSUZ(Kayseri)-Demek ki, özellefltirmeye almayacaks›n›z.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Üçüncü sorunuzda,"özellefltirilecek kurulufllar› kimler alacakt›r" dediniz. Serbest piyasa ekonomisi kurallar› içinde bunlar sat›fla ç›kar›lacakt›r, kimlerin alaca€›n› hep birlikte görece€iz.
Yabanc› sermaye konusunda, kanunda aç›k hüküm vard›r; mütekabiliyet esas› konulmufltur. Bir yabanc› ülke, özellefltirmede Türkiye'ye hangi flartlar› uyguluyorsa, biz de onlara ayn› flartlar› uygulayaca€›z.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- Sat›n ald›€›m›z K‹T var m›?
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)- Var efendim, Do€u Almanya'da Türk firmalar› gitmifl, özellefltirme kapsam›nda olan baz› firmalar› alm›fllard›r. Almanya'da, övündü€ümüz 35 bin Türk ifladam›m›z vard›r.
SAL‹H KAPUSUZ (Kayseri)- ‹fladamlar›...
BAfiKAN- Arkadafllar, lütfen... Say›n Bakan size cevap veriyor.
DEVLET BAKANI ABDULLAH AYKON DO⁄AN (Isparta)-Türkiye'den giden bir ifladam›m›z, bir firmam›z, Almanya'da özellefltirme kapsam›nda olan kurulufllardan sat›n alm›flt›r.
Dördüncü olarak da, "sat›fl ilanlar›n›n biçimi nas›l olacakt›r?" diye sordunuz; bunlar ‹darenin yetkisindedir ve bu da tasar›da aç›klanm›flt›r.
Teflekkür ediyorum.
BAfiKAN-Teflekkür ediyorum Say›n Bakan.
Say›n milletvekilleri, bugünkü çal›flma süremiz dolmufltur.
Tüketicinin korunmas› konusunudaki Meclis Araflt›rmas› Komisyonu raporunu görüflmek için, 1 Kas›m 1994 Sal› günü saat 15.00'te toplanmak üzere birleflimi kapat›yorum.
Kapanma Saati: 00.01