B‹R‹NC‹ OTURUM
Aç›lma Saati: 14.00
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂT‹P ÜYELER: Abbas ‹NCEAYAN (Bolu), ‹brahim Halil ÇEL‹K (fianl›urfa)
–––––0–––––
BAfiKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 33 üncü Birleflimini aç›yorum.
YOKLAMA
BAfiKAN– Say›n milletvekilleri, ad okunmak suretiyle yoklama yap›lacakt›r; say›n milletvekillerinin, salonda bulunduklar›n› yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.
(Yoklama yap›ld›)
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, toplant› yetersay›m›z yoktur.
Saat 15.00'te toplanmak üzere, birleflime ara veriyorum.
Kapanma Saati: 14.19
‹K‹NC‹ OTURUM
Aç›lma Saati: 15.00
BAfiKAN : Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂT‹P ÜYELER: Abbas ‹NCEAYAN (Bolu), ‹brahim Halil ÇEL‹K (fianl›urfa)
–––––0–––––
BAfiKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 33 üncü Birlefliminin ‹kinci Oturumunu aç›yorum.
YOKLAMA
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, ilk oturumda yapt›€›m›z yoklamada toplant› yetersay›s› bulunamad›€›ndan birleflime ara vermifltim.
fiimdi, yeniden yoklama yap›p, toplant› yetersay›s›n› arayaca€›m. Say›n milletvekillerinin, salonda bulunduklar›n› yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.
(Yozgat Milletvekili Lutfullah Kayalar'a kadar yoklama yap›ld›)
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, toplant› yetersay›m›z vard›r; çal›flmalar›m›za bafll›yoruz.
Say›n milletvekilleri, bugün gündemd›fl› söz istemi olmam›flt›r.
Ayr›ca, dün ald›€› beraberlik sonucu, bizi, Avrupa fiampiyonas› finallerine tafl›yan Futbol Millî Tak›m›n›n sporcular›n› ve yöneticilerini kutluyoruz. (Alk›fllar) Biliyoruz ki, Türkiyemizde, herkes kendi görevini yapt›€› zaman, ülkemizin baflar›ya ulaflmamas› için hiçbir neden yoktur. (Alk›fllar) Tabiî, buna Meclisimiz de dahil, bütün anayasal kurumlar da dahildir.
Millî Futbol Tak›m›m›z›n oyuncular›n› ve yöneticilerini tekrar tebrik ediyorum; Avrupa fiampiyonas› finallerinde de, inflallah, en iyi dereceyi biz alaca€›z. (Alk›fllar)
ZEK‹ NAC‹TARHAN (Kars) – Basketçileri de...
BAfiKAN – Basketçilere de tabiî... Hepsini, bütün sporcular›m›z› kutluyorum.
Biliyorsunuz, dün bu kürsüde dua etmifltim; duam tuttu; yani, onu da söyleyeyim...
Gündemin "Sunufllar" bölümüne geçiyorum.
BAfiKAN – Cumhurbaflkanl›€› tezkeresi vard›r; okutuyorum:
14 Kas›m 1995
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
14 Kas›m 1995 tarihinde Fransa'ya giden Devlet Bakan› Cavit Ça€lar'›n dönüflüne kadar; Devlet Bakanl›€›na, Devlet Bakan› Ömer Barutçu'nun vekâlet etmesinin, Baflbakan›n teklifi üzerine, uygun görülmüfl oldu€unu bilgilerinize sunar›m.
Süleyman Demirel
Cumhurbaflkan›
BAfiKAN – Bilgilerinize sunulmufltur.
BAfiKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›n›n bir tezkeresi vard›r; okutup, oylar›n›za sunaca€›m.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna
Afla€›da adlar› yaz›l› say›n milletvekillerinin, hizalar›nda gösterilen süre ve nedenlerle izinli say›lmalar›, Baflkanl›k Divan›n›n 14.11.1995 tarihli toplant›s›nda uygun görülmüfltür.
Genel Kurulun onay›na sunulur.
Kamer Genç
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Baflkan› V.
"‹stanbul Milletvekili Hüsnü Do€an, mazereti nedeniyle 24.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 15 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"‹stanbul Milletvekili Melike Hasefe, mazereti nedeniyle 18.4.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 17 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Ordu Milletvekili fiadi Pehlivano€lu, mazereti nedeniyle 30.5.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 20 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"S›vas Milletvekili Azimet Köylüo€lu, mazereti nedeniyle 30.5.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 17 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Adana Milletvekili Selahattin K›l›ç, hastal›€› nedeniyle 17.7.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 15 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Adana Milletvekili Mustafa Küpeli, hastal›€› nedeniyle 13.12.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 20 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Ankara Miletvekili M. Seyfi Oktay, hastal›€› nedeniyle 23.5.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 22 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Burdur Milletvekili Mustafa Çilo€lu, hastal›€› nedeniyle 8.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 15 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Bursa Milletvekili Fethi Akkoç, hastal›€› nedeniyle 7.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 28 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"‹stanbul Milletvekili Gurhan Çelebican, hastal›€› nedeniyle 18.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 17 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Kocaeli Milletvekili Alâettin Kurt, hastal›€› nedeniyle 29.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 38 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Sinop Milletvekili Kadir Bozkurt, hastal›€› nedeniyle 7.7.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 15 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Sinop Milletvekili Cafer Kesero€lu, hastal›€› nedeniyle 16.2.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 14 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"fianl›urfa Milletvekili Sedat Edip Bucak, hastal›€› nedeniyle 15.5.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 20 gün, 6.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 20 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"fianl›urfa Milletvekili Ferit Ayd›n Mirkelam, hastal›€› nedeniyle 14.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 20 gün, 11.4.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 20 gün, 14.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 20 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Tokat Milletvekili fiahin Ulusoy, hastal›€› nedeniyle 6.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 37 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Van Milletvekili fierif Bedirhano€lu, hastal›€› nedeniyle 18.4.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 15 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
"Zonguldak Milletvekili Günefl Müftüo€lu, hastal›€› nedeniyle 23.3.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 35 gün"
BAfiKAN – Oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Say›n milletvekilleri, gündemin "Genel Görüflme ve Meclis Araflt›rmas› Yap›lmas›na Dair Öngörüflmeler" k›sm›nda 20 Aral›k 1995 olarak gösterilen görüflme tarihi, 20 Kas›m 1995'tir. Gündemde bir bask› hatas› olmufltur; bunu düzeltiyoruz.
Say›n milletvekilleri, gündemin "Kanun Tasar› ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Di€er ‹fller" k›sm›na geçiyoruz.
Önce, s›ras›yla, yar›m kalan ifllerden bafllayaca€›z.
BAfiKAN – 71, 82 ve 139 s›ra say›l› kanun tasar›lar›n›n müzakerelerine bafllayaca€›z.
Plan ve Bütçe Komisyonu?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Türk Kanunu Medenisinin Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesine Dair Kanun Teklifinin müzakeresine bafllayaca€›z.
Adalet Komisyonu?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Do€u Anadolu Projesi Bölge Kalk›nma ‹dare Teflkilat›n›n Kurulufl ve Görevleri Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Plan ve Bütçe Komisyonu?... Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – ‹l ‹daresi Kanununun Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesi ve Bu Kanuna Baz› Maddeler Eklenmesi Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Plan ve Bütçe Komisyonu?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Hâkim ve Savc› Adaylar› E€itim Merkezi Kurulufl ve Görevleri Hakk›nda Kanunun ‹ki Maddesinin Yeniden Düzenlenmesine Dair Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Adalet Komisyonu?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 201 ve 691 s›ra say›l› kanun tasar›lar›n›n müzakerelerine bafllayaca€›z.
Plan ve Bütçe Komisyonu?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 699, 757 ve 874 s›ra say›l› kanun tekliflerinin müzakerelerine bafllayaca€›z.
Plan ve Bütçe Komisyonu?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Gümrük Kanununda De€ifliklik Yap›lmas› Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Plan ve Bütçe Komisyonu?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 23.7.1995 Tarihli ve 4123 Say›l› Tabiî Afet Nedeniyle Meydana Gelen Hasar ve Tahribata ‹liflkin Hizmetlerin Yürütülmesine Dair Kanunun Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesi ve Bu Kanuna Ek Maddeler ‹lavesi ile 7269 Say›l› Umumî Hayata Müessir Afetler Dolay›s›yla Al›nacak Tedbirlerle Yap›lacak Yard›mlara Dair Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasar›s› ve Bay›nd›rl›k, ‹mar, Ulaflt›rma ve Turizm ve Plan ve Bütçe komisyonlar› raporlar›n›n görüflülmesine kald›€›m›z yerden devam edece€iz.
Komisyon ve Hükümet yerlerini ald›lar.
Dünkü birleflimde tasar›n›n 1 inci ve 2 nci maddeleri kabul edilmiflti. fiimdi, 3 üncü maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..
AL‹ O⁄UZ (istanbul) – Say›n Baflkan, grup ad›na söz istiyorum.
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir)– Grup ad›na söz istiyorum.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – fiahs›m ad›na söz istemimi yaz›l› olarak daha önce size göndermifltim efendim.
BAfiKAN – Arkadafllar, yaln›z, madde d›fl›na taflan arkadafl›n sözünü kesece€im; kusura bakmas›nlar. Maddede ne yaz›l›ysa onun üzerinde konuflma yap›lacak.
Say›n O€uz, RP Grubu ad›na; buyurun.
Süreniz 10 dakika.
RP GRUBU ADINA AL‹ O⁄UZ (‹stanbul) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m; 901 s›ra say›l› kanun tasar›s› hakk›nda dünden beri müzakerelerimize devam ediyoruz. Bu müzakerelerimiz asl›nda dün bitebilirdi; ama, dün akflam -neyse- arkadafllar›m›z›n mazereti ç›kt›, bugün saat 14.00'e kald›, flu anda da, toplanma imkân›n› yeni, bulduk. 3 üncü madde münasebetiyle huzurlar›n›zday›m ve ek madde 1 hususunda grubumun görüfllerini Yüce Heyetinize arz edece€im.
De€erli arkadafllar›m, burada "hak sahipli€i" tan›m›n› açmak için, arkadafllar›m›z, 3 üncü maddede, ek madde 1 olarak, (a), (b), (c) ve (d) bentlerini s›ralayarak, hak sahipleri kimler olacak hususuna aç›kl›k getirerek bu maddeyi düzenlemifller.
Maddede "‹skân ruhsat› al›nm›fl binalara ait afet tarihinden önce resmî flekilde düzenlenmifl sat›fl vaadi senedine..." deniliyor.
De€erli arkadafllar›m, iskân müsaadesi al›nm›fl bina demek, bitmifl bir bina demektir. Bunun sat›fl› -ki, iskân müsaadesi verildi€ine göre tapuya ba€l› bir gayrimenkuldür- iki yönlü olur; birisi, do€rudan do€ruya tapu sicil muhaf›z› huzurunda olur, birisi de, Borçlar Kanununun hükümleri ve Noter Kanununun özel hükümlerine müsteniden sat›fl vaadi senedi fleklinde olur. Burada, iskân ruhsat› al›nm›fl binalarda, birinci derecede sat›fl vaadiyle mülkiyet sahibi olan, daire sahibi olan veya bir müstakil bölümün sahibi olan kimse kastediliyor; noterlikçe düzenlenmifl sat›fl senedine sahip olmas›ndan. Bu, zaten, hafliv olmufl; çünkü, sat›fl vaadi senedi, noterde, sadece bir türlü yap›l›r; Noter Kanununun belli hükmü ve Borçlar Kanununun özel hükmüne müsteniden. Burada, bir tekrar mahiyetinde olmufl; onu, arkadafllar›m›z, belki aç›kl›k getirmek fleklinde kaleme alm›fllar; ama, mahiyeti itibariyle noterde yap›lm›flsa, bu bir pey vaadi mukavelesidir; yani, bugünkü ad›yla da sat›fl vaadi mukavelesidir.
(b) f›kras›nda "Fiilen oturulmas›na ra€men iskân ruhsat› al›nmam›fl konut sahipleri ile..." deniliyor. Arkadafllar, buradaki durum da, iskân müsaadesi al›nmam›fl; ama, bitmifl, fiilen iflgal görmüfl, fiilen oturulan binalarla ilgilidir. ‹skân müsaadesi yok ve iskân müsaadesi al›nmay›fl sebepleri de, yine, kanundan do€an -gerek ‹mar Kanunundan gerekse sair kanunlardan- eksikliklerin giderilmesine kadar fiilî oturmaya müsaade edilmifl olmas›d›r.
Bir de "kooperatiflerin üyelerine..." deniliyor. Burada da, birkaç kooperatifte üye olan kimseler de€il; sadece, bir kooperatifte tek üyeli€i olanlar, flümullü bir flekilde hükme ba€lanm›fl, f›kradaki hüküm, onlara inhisar ettirilmifltir.
(c) f›kras›nda "Ah›r ve samanl›k sahiplerine" deniliyor. Burada da, çiftçimizi korumak için özel bir hüküm getirilmifl.
(d) f›kras›nda "‹flyeri sahiplerine" deniliyor. Bu da, ma€dur olan esnaf›m›z› koruma sadedinde getirilmifl bir hüküm olarak karfl›m›za ç›k›yor.
"7269 say›l› Umumî Hayata Müessir Afetler Dolay›s›yla Al›nacak Tedbirlerle Yap›lacak Yard›mlara Dair Kanunda tadat edilen borçlanma ve kredilendirme usulleri çerçevesinde hak sahipli€i tan›n›r" fleklinde, hak sahiplerinin kimler oldu€u hususu hükme ba€lanm›flt›r ve isabetli bir maddedir.
Partimizin, zaten, bafl›ndan beri görüflü de, bu afetzedelere acilen yard›m yap›lmas› ve bir an evvel kanunun ç›kar›lmas› yönündededir.
Bu hususlar› arz etmek üzere huzurlar›n›za geldim; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi hürmetle selaml›yorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n O€uz.
ANAP Grubu ad›na, Say›n Ifl›n Çelebi; buyurun.
ANAP GRUBU ADINA IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, çok teflekkür ederim.
Özellikle, bu 3 üncü maddenin, yararl› bir madde oldu€unu belirtmek istiyorum. Madde üzerinde vermifl oldu€umuz bir önergemiz de biraz sonra okunacak; sigorta flirketlerinin, ma€dur olan insanlara karfl› flu anda Türkiye'de tak›nd›€› tutumu gidermek laz›m.
Biraz önce, sigortac›l›k konusunda uzman ve yetkili bir dostumdan ald›€›m bilgiye göre, Bat›'da sigorta flirketleri, zarar› ödemek için özel olarak u€rafl›p, zarar gören insan lehine yorum yap›p, bu zarar› telafi etmeye çal›fl›yor. Sigortac›l›k, riskin da€›t›ld›€› bir sistem; yüzde 25'i Millî Reasüranstan al›n›rken, yüzde 75'inin yüzde 95'i de, bütün dünyadaki sigorta flirketlerine da€›t›lacak flekilde düzenlenen bir sistem var; riski da€›tma sistemi. Bat›'da sigorta flirketi, güveni oluflturmaya dönük bir sistem ve acaba zarar gören insanlar›n problemini nas›l gideririm, sorunlar›n› nas›l çözerim; zarar›n›, ziyan›n› nas›l öderim diye meseleye yaklafl›yor. Ancak, görüyoruz ki, Türkiye'de sigorta flirketleri, zarar gören insanlar›n zararlar›n› karfl›lamak de€il, nas›l ödemeyiz, bu problemlerden, bu ödemelerden nas›l kurtuluruz diye kar›nca dualar› aras›nda cümleler, kelimeler yorumlamaya çal›fl›yor; kazadan, selden, depremden sonra hiçbir flekilde ödeme yükümlülü€ünü yerine getirmemenin aray›fllar› içerisinde. Bu da, Türkiye'de bir sigorta sistemini son derece riskli, güvenilmez bir mekanizma haline getiriyor.
Bu nedenle, sunî ihtilaf yarat›larak ödeme yap›lmayan alanlarda, bu tür, hukukî ihtilaf yaratan sel ve deprem felaketlerinde; yani, tabiî afetlerdeki ödemeler için, Sosyal Yard›mlaflma ve Dayan›flmay› Teflvik Fonundan kaynak tahsis edilmesine dönük bir öneri haz›rlayaca€›z.
‹kincisi, yine, burada belirtilmedi; ama, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€› -ki, dün de belirtti€im gibi, Bakanlar Kurulu henüz toplanamad› ve ne yaz›k ki, Bakanlar Kurulu toplanamad›€› sürece, yasa ç›karman›n bir anlam› yok- bugün, 4123 say›l› Yasan›n uygulamaya konulmas› için bir yaz› daha yazd›; ne yaz›k ki, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›, son iki üç ayda, bu yasan›n uygulanmas› için üç tane yaz› yazm›fl bulunuyor -8 Eylülde, 10 Kas›m 1995'te ve 16 Kas›mda yaz›lm›fl- fakat, Baflbakan, Bakanlar Kurulunu toplay›p, 60 kiflinin öldü€ü ‹zmir'deki sel felaketinden do€an sorunlar› çözmek için bir toplant› yap›p, meseleyi gündeme alma ihtiyac› hissetmiyor. Oysa, 60 kifli ölmüfltür; bu iflten zarar görmüfl 1 100 esnaf ve fiilen zarar görmüfl 6 300 vatandafl vard›r.
Biraz önce söyledim: Burada, sigorta flirketleri, meselenin d›fl›na ç›kman›n aray›fl› içinde. Oysa, Bat›'da, tam tersine, sigorta flirketleri, zarar gören insanlar›n sorununu çözmeye dönük çal›fl›rlar; ama, bizde sigorta flirketleri; aç›kça, çamura yat›yorlar; mahkemelere gidilsin, bu mesele çözülsün deniliyor. Vatandafl, mahkeme önünde ma€dur; bir yandan, zarar ziyan içinde oldu€u konularda çözüm bulamazken, esnaf ve sanatkâr odalar› sorunla yeterince ilgilenmiyorlar ve sonuçta, burada, ciddî bir problem ortaya ç›k›yor.
Nitekim, ‹zmir'de, Ticaret Odas›n›n, esnaf ve sanatkâr›n yard›m›na ulaflt›€›n› görüyoruz; 200'e yak›n insan›n sorunlar›n› tespit etmifl, hasar tespiti yapt›rm›fl -bunu, bu sabah ö€rendim,oldukça memnum oldum, kendilerini de kutlar›m- ama, görüyoruz ki, sigorta flirketlerinin bu duyars›zl›€›na da çözüm bulunam›yor.
Ayr›ca, küçük esnaf ve sanatkâr -bakkal olsun, manav olsun, kasap olsun, k›rtasiyeci olsun- ticaret mahkemesine gitmek zorunda; avukat tutam›yor. Ticaret mahkemesine gitse bile, oradan hasar tespit komisyonunu getirmek için 5-10 milyon lira para ödemesi gerek; bu paray› bulam›yor; burada, ciddî sorun var. Bir koordinasyonsuzluk oldu€u için Bakanlar Kurulunun toplanamamas›n› ve bu 4123 say›l› Kanunu iflletememesini, Türkiye için bir ay›p ve bir skandal olarak görüyorum. Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n üç tane yaz›s› olmas›na ve ›srar etmesine ra€men, Hükümetin kendi meselesine, ülkenin meselesine sahip ç›kamamas›n› ve hâlâ toplant› yap›p bu meseleyi çözememesini, Türkiye’nin ciddî bir sorunu olarak görüyorum. Nitekim, bu tasar› kanunlaflsa bile -bu maddeyle de ilgili söylüyorum- Bakanlar Kurulu, burada Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›na yetki tan›yor; do€rudur, bunun uygulanmas› ve bu uygulamay› takip etmesi konusunda görevlendirilmesine memnun oldum; ama, bu koordinasyonsuzlukta bir problem var, bu koordinasyonsuzluk ciddî bir problem yarat›yor. Yani, Hazinenin, bu paray› vermesi laz›m; Maliye, Hazine, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n bir koordinasyon oluflturmas› ve al›nan kararlar›n uygulanmas› laz›m. “Efendim, bizim 1 trilyon param›z yok” deniliyor; ama; bu sene 380 trilyonluk ek bütçe yap›ld›. Her fleye para bulunuyor, her fleye para temin ediliyor; ama, geliniyor -afetten zarar görmüfl hele ‹zmir’deki gibi do€al afet de€il de yapay afetse, yanl›fl yönetimlerin sonucunda ortaya ç›km›fl bir afetse- Baflbakan bu ifle duyars›z kal›yor.
fiimdi, ben, ‹zmir’de olaylar› yaflayan bir insan olarak, seçmen sand›klar›n›n da güvencede oldu€una inanm›yorum; A€r›’da da yaflad›k bu meseleyi 1984’te. Seçmen sand›klar›na ve seçmen güvenli€ine de, ben, bu mevcut yönetimle sahip olundu€u kanaatinde de€ilim. O yüzden, ‹zmir’de yönetim, ciddî problemler içinde ve bugün, ‹zmir’de insanlar, Karfl›yaka Devlet Hastanesinin karfl›s›ndaki evlerinin içinden -dün de söyledim- at, köpek gibi bo€ulmufl çeflitli hayvanlar› ç›karabilmek için yüz milyon, ikiyüz milyon para harcamak zorunda; fakat bunlar› ç›karam›yor; çünkü bunlar›n ço€u emekli insanlar.
fiimdi, de€erli arkadafllar›m, benim önerim, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n yetkilerinin -bu koordinasyon anlam›nda- art›r›lmas› ve verece€i kararlar›n uygulan›r olmas› fleklindedir. Efendim, param›z yok bütçede...
BAfiKAN – Say›n Çelebi, lütfen, maddeyle ilgili konuflur musunuz efendim...
IfiIN ÇELEB‹ (Devamla) – Tabiî.
BAfiKAN – Maddede hak sahipli€i meselesi var; lütfen...
Siz, dün, çok ›srar ettiniz "kanunu ç›karal›m" dediniz; buraya ç›k›yorsunuz, maddeyle ilgili konuflmuyorsunuz...
IfiIN ÇELEB‹ (Devamla) – Peki efendim...
fiimdi, bu kanun tasar›s›nda Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€› kaynaklar›n›, para kullan›m› konusunda ‹ller Bankas› kaynaklar›yla takviye edelim; paray› ‹ller Bankas› kaynaklar›ndan kullans›n ve bir de para aramaya ç›kmas›n; ‹ller Bankas› kaynaklar› takviye edilsin -bu konuda da önergelerimiz olacak- ve Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›, koordinasyonda tek ve tam yetkili olsun. O anlamda, bu koordinasyon hizmetinin kuvvetlendirilmesi do€rultusunda önerge verece€iz.
Teflekkür ederim efendim.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Çelebi.
fiahs› ad›na, Say›n Gaffar Yak›n; buyurun.
Say›n Yak›n, süreniz 5 dakika.
GAFFAR YAKIN (Afyon) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; tabiî afetlerden zarar gören vatandafllar›m›zla ilgili, art›k, yeni yeni, her seferinde, tek tek, ayr› ayr› bir kanun ç›kar›lmas›na meydan vermemek üzere, Bakanl›€›n haz›rlay›p getirdi€i bu tasar›y›, faydal› olarak görmekteyim; fakat, maalesef, bunda da bir eksiklik müflahede ettim: Tabiî afetlerle ilgili çok k›sa zaman aral›klar› içerisinde kanunlar ç›kar›lm›fl olmas›na ra€men, her nedense, birtak›m aksakl›klar hâlâ devam etmektedir. Elimizde, deprem kanunu olarak, en muhkem tarzda, güzel tarzda ç›kar›lm›fl olan Erzincan depremiyle ilgili 3838 say›l› Kanun var. Daha sonra, Isparta'da meydana gelen olaylarla ilgili, bu Kanunda eksikli€i hissedilen k›s›mlar, 23 Temmuz 1995 tarihli 4123 say›l› Kanunla giderilmeye çal›fl›lm›flt›r. fiimdi ise, temmuz ay›nda ç›karm›fl oldu€umuz kanunda aksayan bölümleri giderebilmek için de, bu tasar›y› kanunlaflt›rmal›y›z.
Burada, mal sahipli€iyle ilgili iskân ruhsat› al›nm›fl binalar veya iskân ruhsat› al›nmad›€› halde iskân edilen binalar veya ah›r ve samanl›k sahiplerine, iflyeri sahiplerine kadar tüm insanlar›n mülkiyet haklar› gözetiliyor. Fakat, benim, deprem bölgesinde gördü€üm, afet bölgelerinde gördü€üm, inflaat› devam etmekte olan binalar da var; bunlarla ilgili, herhangi bir mal sahipli€i hakk› getirilmemifl, bu kanun tasar›s›nda da getirilmemifl. fiimdi, 4-5 katl› olup inflaat› devam ederken tabiî afetler nedeniyle çökmüfl olan binalar›n mal sahipleri ma€dur edilecek. Benim bu konuda verilmifl bir önergem var, bu önergeye hepinizin deste€ini bekliyorum; ki, samanl›k sahiplerini düflünen bir devlet olarak -gerek kooperatif olarak gerekse mal sahibi olarak- yapt›rmakta olduklar› inflaatlar›, tabiî afetler nedeniyle çöken devam eden insanlar›m›z›n yaralar›na da sahip ç›kal›m, onlar› da ma€dur etmeyelim. Benim, bu ek maddeyle ilgili olarak söylemek istediklerim bu kadar.
Ayr›ca, yap›lacak yard›mlar›n da, Bakanlar Kurulu ve o günkü iktidarlar›n tav›rlar›na göre de€il, belirli kriterler konularak, o kriterler çerçevesinde yap›lmas›, çok daha hakkaniyeti gösteren bir durum ortaya koyacakt›r. Yoksa, iktidarlar, kendilerine siyasî yönden yak›n bölgelerde meydana gelen afetlerde baflka türlü, kendi partilerinden olmayan bölgelerde meydana gelen afetlerde baflka türlü davranmas›nlar, böyle davran›fllar sergilemesinler; bu, Türkiye Cumhuriyetine yak›flmaz.
Hepinize sayg›lar sunar›m.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Yak›n.
Buyurun Say›n Halil ‹brahim Özsoy.
Say›n Özsoy, konuflma süreniz 5 dakikad›r.
HAL‹L ‹BRAH‹M ÖZSOY (Afyon) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; görüflülmekte olan ve tabiri caizse, afet kanunu tasar›s› olarak art›k halka mal olan bu kanun tasar›s›n›n 3 üncü maddesine ba€l› ek madde 1 hakk›nda görüfllerimi aç›klamak üzere söz alm›fl bulunuyorum; hepinizi sayg›yla selamlar›m.
Bu madde, afette, özellikle, sel veya depremde zarar gören sanayici iflçi, iflveren ve meslek sahipleri d›fl›nda, binalar›n zarar gördü€ü gözönüne al›narak haz›rlanm›fl bir maddedir. Madde, gayet güzel haz›rlanmakla beraber, baz› endiflelerimiz vard›r; bu endiflelerimizi arz edece€im.
Bir defa, maddede "hak sahipleri" tabiri kullan›lmakla beraber, hak sahiplerine bir hak verilmektedir; onlar›n zararlar› karfl›lanacakt›r. Fakat, hak sahibi olmay›p da, flu anda bir dükkânda veya bir evde çok uzun süredir kirada oturanlar›n, hem dükkânlar›nda sat›fla sunduklar› eflyalardan zararlar› var hem de iflyerleri y›k›lm›fl oldu€undan, iflyeri a盀› ortaya ç›km›flt›r. Burada, kirac›lar›n da -uzun süre veya bir sene getirilerek- gözönüne al›nmalar› gerekirdi.
Ayr›ca, veraset yoluyla intikal etmifl; fakat, tapular› üzerlerine geçmemifl, hak sahibi olarak görünmeyen insanlar›n da ma€dur edilmemesi gerekmektedir. Özellikle, Anadolu'da ve büyük ailelerde mal da€›l›m› yap›lmamaktad›r; dededen babaya, babadan toruna kadar intikal etmektedir; hiçbirine tapu verilmemektedir. ‹çerisinde oturmak, ona hak sahibi olma niteli€i verdi€i gibi, veraset yoluyla hakk› olan di€er mirasç›lar da vard›r; bunlar› da ma€dur etmemek gerekir diye düflünmekteyim; maddedeki bir eksiklik de budur.
Ayr›ca, afete maruz kalan mesken, ah›r, samanl›k veya ek binalardaki hasar nedeniyle yap›lacak yard›m›n, o bölgenin flartlar›na göre yap›lmas› da faydal›d›r. Bu yard›m yap›l›rken veya zarar karfl›lan›rken, özellikle, politik görüfllerin d›fl›na ç›k›lmal›d›r. Bizim endiflemiz, yine orada baz› politik oyunlar›n oynan›larak -flu partili, bu partili fleklinde ay›r›mlar›n yap›larak- hak sahiplerine gerekti€i kadar yard›m›n yap›lmayaca€› fleklindedir.
Ayr›ca, bu maddede, flu, flu flekliyle, flöyle bitecektir diye kriter getirilmedi€i için, baz› hak sahipleri ma€dur olacakt›r; baz›lar› oldu€undan fazla, baz›lar› da haklar› oldu€u halde, haklar›n› alamayacak duruma düflecekler ve vatandafl, buna itiraz edecek, mahkemelere baflvuracak ve uzun süre, hakk›n› alamayacakt›r. Nitekim, devletin, baraj veya di€er konularda yapt›€› istimlaklardan sonra, mahkemeler, bu dosyalarla dolmakta ve paran›n de€eri de zamanla azald›€›na göre, hak sahibi, sonunda davay› kazansa bile; ald›€› para bir yaraya merhem olmamaktad›r. Onun için, bu da€›t›m yap›l›rken, kriterler, mutlaka iyi belirlenmeli, siyasî ve politik görüfllerin d›fl›nda hareket edilip, afet bölgesindeki kriterler gözönünde tutulmal›d›r. Örne€in, Dinar çevresinde ve Evciler ‹lçemizin Barakl› Köyünde, hiç kimsenin, do€ru dürüst tapusu yoktur. Köyde, 170 hanenin, hemen hemen hepsi harap olmufltur, ço€u da, terk edilmifltir; insanlar, ya d›flar›ya çal›flmaya gitmifltir –Dinar'a veya yurtd›fl›na– veya tahsil durumu dolay›s›yla, memuriyet dolay›s›yla, baflka yerlere gitmifltir. fiimdi "içinde oturan hak sahibi" tabirinin, bunlar› kapsay›p kapsamayaca€› belli de€ildir; tapusu da olmad›€›na göre ve baz› ihbarlar al›narak "bu, burada oturmuyordu, bunun hakk› yoktur" diye, o kiflileri de, ma€dur etmemek gerekmektedir. Bu konular› havi önergelerimiz vard›r; deste€inizi istiyoruz. Biz, bu kanunun bir an evvel ç›kmas›n› talep ediyoruz, istiyoruz.
Hepinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Özsoy.
Say›n milletvekilleri, madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
2 önerge vard›r; gelifl s›ras›na göre okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan kanun tasar›s›n›n 3 üncü maddesinin ek 1 inci maddesine, afla€›daki (e) f›kras›n›n eklenmesini sayg›lar›m›zla arz ederiz.
Nevzat Çobano€lu Gaffar Yak›n Hüsnü Do€an
‹zmir Afyon ‹stanbul
Recep K›r›fl ‹smet Gür
Kahramanmarafl Aksaray
(e) – ‹nflaat› devam etmekte olan binalar›n sahiplerine.
Gerekçe: Tabiî afetlerde, inflaat› devam etmekte olan binalar›n tahrip olmas› durumunda, mal sahipleri ma€dur edilmektedir. Bu ma€duriyet ortadan kald›r›lmal›d›r.
BAfiKAN – Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 901 s›ra say›l› yasa tasar›s›n›n 3 üncü maddesinin ek madde 1'e afla€›daki paragraf›n eklenmesini arz ve teklif ederiz.
"Ancak, bu kanunun yürürlü€e girdi€i günden sonra imara ve yönetmeliklere ayk›r› olarak imal edilen ve belediyeler ve valiliklerce yerleflimi sak›ncal› olarak tespit edilen bölgelerde yap›lacak her türlü yap› sahipleri, afet halinde, bu yasa çerçevesinde hak sahibi olamazlar. Sadece acil yard›mlardan yararland›r›l›rlar."
Gerekçe: Vatandafllar›n can ve mal emniyetinin sa€lanmas› için, yasa içeri€inde, baz› cayd›r›c› ve e€itici hükümlerin yer almas› uygun görülmektedir.
Cengiz Alt›nkaya Cengiz Bulut Selçuk Maruflu
Ayd›n ‹zmir ‹stanbul
Ahmet Kabil Mehmet Sa€d›ç
Rize Ankara
BAfiKAN – En ayk›r› önerge bu.
Say›n Komisyon, bu önergeye kat›l›yor mu efendim? Say›n Komisyon?..
ENG‹N GÜNER (‹stanbul) – Dinlemediler.
BAfiKAN – Efendim, netice itibariyle, imara ayk›r› yap›lan yap›lar›n hak sahipli€inden yararlanmamas›, de€il mi?
CENG‹Z ALTINKAYA (Ayd›n) – Devam› var; "acil yard›mlardan yararland›r›l›rlar" deniliyor.
BAfiKAN – Tamam. Yani, hak sahibi olmas›n da, acil yard›mdan yararlans›n; iflte, mesele o.
MEL‹KE HASEFE (‹stanbul) – Komisyon da zahmet etsin, dinlesin.
BAfiKAN – Efendim, flimdi, ben Komisyonun keyfine göre hareket edemem ki; burada okunan her önergeyi herkesin dinledi€ini kabul ediyorum. Yoksa, tek tek milletvekillerini bekleyece€iz de "yahu, siz bu önergeyi dinlediniz mi" diye soracak m›y›z?
Say›n Komisyon, kat›l›yor musunuz efendim?
‹sterseniz, anlamad›ysan›z, bir daha okutal›m efendim.
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun) – Özür dilerim Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Yani, ben sizi kastetmiyorum; arkadafllar›m›z "Komisyon dinlemedi" dediler de...
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun) – Anlad›m, teflekkür ederim. Tekrar okunmas›nda fayda var, rica edece€im; arkadafl›m›za zahmet olacak.
BAfiKAN – Peki efendim, okutal›m;gerekçesini okutmayaca€›m.
Önergeyi tekrar okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 901 s›ra say›l› yasa tasar›s›n›n 3 üncü maddesinin ek 1 inci maddesine afla€›daki paragraf›n eklenmesini arz ve teklif ederiz.
"Ancak, bu kanunun yürürlü€e girdi€i günden sonra imara ve yönetmeliklere ayk›r› olarak imal edilen ve belediyeler ve valiliklerce yerleflimi sak›ncal› olarak tespit edilen bölgelerde yap›lacak her türlü yap› sahipleri, afet halinde, bu yasa çerçevesinde hak sahibi olamazlar; sadece, acil yard›mlardan yararland›r›l›rlar."
BAfiKAN – Komisyon kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun) – Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Bu, daha sonraya iliflkin bir husus.
BAYINDIRLIK VE ‹SKÂN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Nas›l tespit edeceksiniz bunu?
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Tarihleri belirli de€il mi?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun) – Tespiti çok zor.
BAfiKAN – Vatandafl, bafllang›çta imara ayk›r› bir yap› yapabilir; ama, -ben bu konular› biraz da bildi€im için, bilgi vermek istiyorum- imar mevzuat›na göre ›slah edilebilir bir niteli€i varsa, o da yararlans›n.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Bundan sonra yap›lacaklar için geçerli.
BAfiKAN – Hükümet kat›l›yor mu efendim?
BAYINDIRLIK VE ‹SKÂN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Komisyon ve Hükümet önergeye kat›lm›yorlar.
Buyurun Say›n Alt›nkaya.
Süreniz 5 dakika
CENG‹Z ALTINKAYA (Ayd›n) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; bu y›l içerisinde, afetler nedeniyle yaflam›n› yitiren vatandafllar›m›za Allah'tan rahmet, yak›nlar›na baflsa€l›€› dileyerek sözlerime bafllamak istiyorum; bu vesileyle hepinize sayg›lar sunar›m.
Elimizdeki, bu 7269 say›l› Yasa -hepiniz çok iyi biliyorsunuz ki- bu sene üçüncü defa Genel Kurula gelmektedir ve ülkemizin afete maruz kalmayan bölgesi ve afet tehlikesiyle içiçe yaflamayan insan›m›z yoktur.
Türkiye, sadece deprem esnas›nda, yang›n esnas›nda, taflk›n esnas›nda de€il, sürekli olarak teyakkuz içerisinde, bu afetlerle iç içe yaflayacak olan bir ülkedir. O bak›mdan, her hadiseden sonra, hem insanlar›m›z, canlar›n› mallar›n› kaybetmekte hem de ülkemiz ekonomik olarak büyük kay›plara u€ramaktad›r.
Biz, gayet iyi biliyoruz ki, e€er, bu iflin bir noktas›ndan itibaren bunu durdurmazsak, yeni bir anlay›fl› bafllatmazsak, bunun sonu yoktur, 盀 gibi büyüyecektir.
Bugün, gayri safî millî hâs›lan›n neredeyse yüzde 1,5'ini afetler nedeniyle kaybeden bir ülkeyiz. Bunca al›nteriyle, zorlukla elde edilen imkânlar›n, bütün geliflmelere ra€men, insanlar›m›z›n hayat›n› kaybedecek flekilde, göz göre göre çarçur edilmesini, art›k, bu ça€da kabul edemeyiz.
Biz, bir vatandafl›m›z intihar maksad›yla bir çat›ya ç›kt›€›nda, Bo€az Köprüsünden denize atlayarak intihara kalk›flt›€›nda, o bir kiflinin hayat›n› kurtarmak için, derhal, birsürü araç gereç ve personeli seferber ediyoruz; ama, herhangi bir vatandafl›m›z göç etmifl, gelmifl, dere yata€›na bina veya gecekondu yap›yorsa veya hepimizin gözü önünde, teknik elemanlar›n gözü önünde, demirini eksik, çimentosunu eksik koyuyorsa, o insana, dur kardeflim, bunun içinde senin can›n olacak, mal›n olacak, ne yap›yorsun demiyoruz. Üstüne üstlük, diyoruz ki "devlet büyüktür, devlet güçlüdür; sen, istedi€in tehlikeli yere binan› yap, istedi€in kadar da çürük yap, herhangi bir taflk›nda zarar görürse, ben, sana, o çürük çar›k yap›n›n yerine, sapasa€lam, betonarme veya dilersen prefabrike ev yapaca€›m." ‹flte, biz bu kanunu yap›yoruz.
Devletin paras› elbette sonsuzdur, belki sonuna kadar herfleyi yapar; ama, bu ifle, sadece o gözle de bakmayal›m. Bu insanlar bizim vatandafllar›m›z; biz, bu insanlar›n, hayatlar›n› tehlikeye sokmalar›na niye müsaade ediyoruz, niye bu izni göz göre göre veriyoruz... Ondan sonra da, her afetten sonra, burada gözyafllar› içerisinde afaki nutuklar at›yoruz.
Say›n Bakandan, komisyonda görülüflüp reddedilen bu önergenin paraleli bir metni ald›m. Biraz geç geldi€im için, o önergeyi acele yazd›m; ama, önümdeki metne göre, de€ifltirilerek, düzeltilerek; bu iflin art›k bir ucundan bafllamam›z gerekti€ine yürekten inan›yorum. Bu memleketin, bundan sonra boflu bofluna kaybedecek can› olmamas› laz›m, bu memleketin bundan sonra boflu bofluna kaybedecek mal› olmamas› laz›m, bu memleketin bundan sonra boflu bofluna kaybedecek paras› olmamas› laz›m... Bu cümleden, önergemiz, lütfen bu mant›kla, bu yaklafl›mla dikkate al›ns›n. Say›n Baflkan, bir miktar süre tan›rsa, Say›n Komisyon ve Say›n Hükümetle, bunu, olumlu hale, tam teknik tabirleriyle düzgün hale getirebiliriz ve bu ifle, bu noktas›ndan bafllayabiliriz.
Teflekkür eder, sayg›lar sunar›m.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Alt›nkaya.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Öteki önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan kanunun 3 üncü maddesinin ek 1 inci maddesine afla€›daki (e) f›kras›n›n eklenmesini sayg›lar›m›zla arz ederiz.
Nevzat Çobano€lu (‹zmir) ve arkadafllar›
e) ‹nflaat› devam etmekte olan binalar›n sahiplerine
BAfiKAN – Say›n Komisyon önergeye kat›l›yor mu?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU BAfiKANI ‹LYAS AKTAfi (Samsun) – Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Say›n Hükümet önergeye kat›l›yor mu?
BAYINDIRLIK VE ‹SKÂN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
Say›n Yak›n, buyurun efendim.
GAFFAR YAKIN (Afyon) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; önemli bir hususu dikkatlerinize arz etmek için söz alm›fl bulunuyorum. fiu anda elimizdeki merî afet kanunlar›na göre, sadece hasar tespiti yap›lan; ama, ya iskân ruhsat› alarak içerisinde oturan insanlara veya iskân ruhsat› almayarak yine içerisinde oturan insanlara belirli oranlarda tazminat verilmekte; fakat, inflaat› devam ettirilmekte olan, ister kendisi devam ettiriyor veya kooperatif tarz›nda, üç befl kifliyle birlikte yap›lan inflaatlar›n -ki, Dinar'da da bu tip inflaatlar var- daha karkas› ç›km›fl, duvarlar› yap›lan; ama, tamamen bitmemifl olan inflaatlar›n zarar görmesi halinde, biz, devlet olarak di€er mülk sahiplerinin ma€duriyetlerini ortadan kald›r›rken, üç befl kurufl parayla, kendi imkânlar›yla inflaat yapt›rmaya çal›flan insanlar›m›z›, e€er, tasar› bu haliyle kanunlafl›rsa, ma€dur edece€iz.
Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€› zarar tespit komisyonlar› üyelerince, nas›l olsa, binalarda meydana gelen hasar tespit edilmektedir. Benim teklifim, infla› devam etmekte olan binalarda -elde projeleri mevcuttur- ne oranda zarar ortaya ç›kt›€›n›n, yine, bu uzmanlarca tespit edilmesidir ve ona göre, bu insanlar›n da ma€duriyeti ortadan kald›r›labilir. E€er, tasar› mevcut haliyle kanunlaflacak olursa, ileride, tekrar, bu ma€duriyetleri ortadan kald›rmak için yeni kanunlara ihtiyaç do€acakt›r. Yüce Meclisimizden, böyle bir ihtiyac›n, flu anda giderilmesini sayg›lar›mla arz ederim.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Gaffar Yak›n.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Maddeyi, okunan flekliyle oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Ek madde 1, okunan flekliyle kabul edilmifltir.
Ek madde 2'yi okutuyorum:
BAfiKAN – Madde üzerinde, Refah Partisi Grubu ad›na, Say›n Zeki Ergezen; buyurun.
Süreniz 10 dakikad›r.
RP GRUBU ADINA ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; flimdi, tasar›da, hak sahipli€ine baflvuru süresinin uzat›lmas› hususunda Bay›nd›rl›k Bakanl›€›n›n yetkili k›l›nmas› olay› insan› düflündürüyor; çünkü, Türkiye'de en fazla istismar edilen konulardan birisi de afet konusudur. Van ve Mufl depremlerini hat›rlad›€›m›z ve son olarak, Erzincan ve Tunceli depremlerindeki olaylar› dikkate ald›€›m›zda, bu istismar›n önüne geçmemiz laz›m...
Deprem oldu€u zaman duymayan yok; televizyon, radyo ve di€er bas›n organlar›yla, en ufak bir deprem, ayn› anda dünyan›n her taraf›nda duyuluyor; tekrar ilave süre niçin verilsin?! Yani, makul bir süre tayin edilsin, tedbirler gere€i gibi al›ns›n, hak sahiplerinin hak sahipli€i tespit edilsin.
fiimdi, eski kanuna göre, iki ay içerisinde hak sahipli€i tespit edilecek, ondan sonra ortaya birtak›m istismarc›lar ç›kacaklar, benim samanl›€›m vard›, benim odunlu€um vard›, benim burada evim vard› diyecekler ve yeni listelerin düzenlenmesine sebep olacaklar.
Eskiden, sözün önemi vard›, eskiden, beyan›n önemi vard›; art›k, bu ülkede, sözün, beyan›n önemi kalmad›. Siyasî iktidarlar›n da, parti kanallar›yla, belli güçler taraf›ndan, bu yanl›fll›klara nas›l sürüklendi€ini hepimiz yafl›yoruz, görüyoruz.
Yani, flimdi, iki ay süre içerisinde hak sahiplerinin hak sahipli€i tespit edilemeyecek, oradaki mülkî idare amirleri, muhtarlar, belediye yetkilileri hak sahiplerini tespit edemeyecek, Bay›nd›rl›k Bakanl›€› Afet ‹flleri Genel Müdürlü€ünün gönderece€i komisyon ve ekipler bunlar› tespit edemeyecek, arkadan birtak›m zorlamalar gelecek, o zorlamalar sonucunda yeniden listeler ç›kacak.
Hat›rlay›n, bu kürsüde konufluldu -isim vermeyece€im- bir depremde, hafif hasarl›, orta hasarl›, a€›r hasarl› diye tespit yap›ld›; itirazlar oldu, ilave süre verildi. Bir ay sonra bakt›k ki, orta ve hafif hasarl›lar listesi iki misline ç›km›fl. Peki, bu nas›l tespit ki, bir ay sonra birbuçuk iki misline ç›k›yor; belli ki, apaç›k istismar ediliyor. Say›n Bakan lütuf buyursunlar da, bana göre, bu Bay›nd›rl›k Bakanl›€›n›n ilave süre verme yetkisini kald›rs›nlar.
Bak›n, ben, dün burada söyledim, otuz sene önce Mufl'ta deprem olmufl, ben milletvekili olduktan sonra hak sahipli€i için Ankara'ya gelen insanlar›n say›s› az de€il. Oradaki Valinin, Bay›nd›rl›k Müdürünün, afet ifllerine bakan insanlar›n çekti€ini bir Allah bilir... Yani, Türkiye'de, art›k, ahlak konusunda s›k›nt›m›z var, söz konusunda s›k›nt›m›z var, beyan konusunda s›k›nt›m›z var; bir erozyon var... Birçok konu istismar edildi€i gibi bu konu da istismar ediliyor; yani, afetler nedeniyle, kerestelerin, demirlerin nas›l peflkefl çekildi€ini hepimiz biliyoruz. Milletin toplay›p gönderdi€i çad›rlar›n, battaniyelerin bile nas›l peflkefl çekildi€ini biliyoruz, böyle bir anda. Kald› ki "devlet mal› deniz yemeyen domuz" felsefesinin de en güzel iflledi€i ülkedir bu ülke; devlet mal› deniz, yemeyen domuz felsefesi çok güzel iflliyor... Dolay›s›yla, bu f›rsat› ganimet bilenler, kendilerine bedavadan ev, bedavadan iflyeri yapman›n gayreti içindeler.
O bak›mdan, ben, ya bu yetkinin kald›r›lmas› veyahut da daha ciddî bir tedbir al›nmas› gerekti€i kanaatindeyim; çünkü, gerçekten, istismar ediliyor. Tabiî, valilere bu yetkinin verilmesi uygun olur mu, olmaz m›; valili€e verildi€i takdirde nas›l olur?..
Bu düflünceyle sayg›lar sunar›m.
BAfiKAN – Çok teflekkür ederim Say›n Ergezen.
Anavatan Partisi Grubu ad›na, Say›n Cengiz Bulut; buyurun efendim.
Süreniz 10 dakika.
ANAP GRUBU ADINA CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekili arkadafllar›m›z; bugün, afetle ilgili kanun tasar›s›n›n 3 üncü maddesini görüflüyoruz; 3 üncü madde içerisindeki ek 2 nci maddesi üzerinde, Anavatan Partisi Grubu ad›na söz ald›m.
fiimdi, burada, bir s›k›nt› var; bak›n›z, 23.7.1995 tarihi...
HASAN BASR‹ ELER (Edirne) – Ne s›k›nt›s›ym›fl bu?..
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Parlamentodan kaynaklanan bir s›k›nt› var. Parlamentonun ç›kard›€› kanunlara bak›n›z; flu anda, Anayasa Mahkemesine gönderilen kanunlar gibi, hak arayanlara söylenen, bu memlekette do€ruyla yanl›fl› ay›rmak isteyenlere verilen isimlere bak›n›z...
Bak›n›z, bu Parlamentoda, 23.7.1995 tarihinde, afetlerle ilgili bir kanun ç›km›fl. 1923 y›l›nda de€il, 1935 y›l›nda de€il, 1995 y›l›n›n yedinci ay›nda, yani, temmuzda, afetle ilgili olarak ç›km›fl bir kanun var ve biz, geliyoruz, alt› yedi ay sonra -on sene, yirmi sene sonra de€il, alt› ay sonra geliyoruz- yine bu Parlamentoda, afetle ilgili yeni bir kanun ç›kar›yoruz... Bak›n›z, ne diyor: "4123 Say›l› Tabiî Afet Nedeniyle Meydana Gelen Hasar ve Tahribata ‹liflkin Hizmetlerin Yürütülmesine Dair Kanunun Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesi..." Baz› maddelerinin de€ifltirilmesini istiyoruz. Bu ne demektir; alt› ay önce yapt›€›m›z kanun kadük demektir, hiçbir ifle yaram›yor demektir. Bu, ne demektir; kanunlar, hiçbir flekilde, ciddî, samimî, detayl› araflt›r›larak haz›rlanm›yor demektir. Gündem tespit edilmedi€i için, milletvekillerinin önüne birden geliyor -misafir, umdu€unu de€il buldu€unu yer misali- kanunlar, milletvekillerinin önüne böyle getirildi€i için ve gündemler böyle tespit edildi€i için, burada ç›kan kanunlar elli sene, yüz sene de€il, alt› ay dayanm›yor ve alt› ay sonra, yeni bafltan, baz› tedbirler alma durumunda kal›yoruz. Yanl›fll›k buradan kaynaklan›yor.
Ben, burada, Parlamentoda ‹ktidar nerede, milletvekilleri nerede derken, bunu izah etmek istiyorum. Geliniz görüflelim, geliniz tart›flal›m, geliniz bu konuyu konuflal›m; geliniz, alt› ayl›k kanun de€il, elli senelik, yüz senelik kanun haz›rlayal›m; geliniz, çevrenizdeki dan›flmanlarla, çevrenizdeki profesörlerle, çevrenizdeki yüzlerce müsteflar ve üst seviyedeki bürokratlarla adam gibi bir kanun haz›rlayal›m; geliniz, ciddî bir kanun haz›rlayal›m, alt› ay önce haz›rlanm›fl olan bir kanunu alt› ay sonra yeni bafltan de€ifltirme durumunda kalmayal›m... Bunu söylüyoruz; ama, bu memlekette kim hak ar›yorsa, bu memlekette kim baz› fleyleri elefltiriyorsa, birden, ona baz› isimler tak›l›yor.
Bak›n›z, bizim, bu kanun eksikli€iyle ilgili söyledi€imiz flu; iflte, flimdi de ortaya koyuyoruz; ay›p diyoruz. Alt› ay önce ç›kar›lm›fl bir kanunla ilgili baz› fleyleri bugün konuflmam›z alt› ay öncesinin ay›b›d›r. Demek ki, alt› ay sonras›n› düflünemiyoruz...
‹zmir'de ve de€iflik yerlerde devletle ilgili baz› s›k›nt›lar› dile getirdi€imizde bize de€iflik fleyler söylenildi. Biz, oradaki, aranmayan, yard›m gitmeyen vatandafl›n hakk›n› arad›€›m›z için, ihmal edilen...
AHMET SAYIN (Burdur) – Maddeye gel, maddeye...
BAfiKAN – Say›n Bulut, maddeye gelir misiniz.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Ayn› efendim...
BAfiKAN – Efendim, maddede, deniliyor ki "...hak sahipli€ine baflvuru süresinin uzat›lmas›nda Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€› yetkilidir."
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Bir dakika, Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Niye böyle yap›yorsunuz... Rica ediyorum... Yani...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Bir dakika, Say›n Baflkan... Müsaade buyurun.
BAfiKAN – Bak›n, sizi konuya davet ediyorum; devam ederseniz, mikrofonu kapataca€›m.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Say›n Baflkan, bilmeden konuflmay›n!
BAfiKAN – Efendim, maddeyi okuyun...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Bak›n madde ne diyor...
BAfiKAN – Sizin dedi€iniz gibi, alt› ayl›k de€il de, alt› y›ll›k kanun ç›karabilmek için, milletvekilinin, haz›rlanarak gelip, burada madde üzerinde konuflmas› laz›m.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Bak›n›z Say›n Baflkan, siz, buraya ç›kan bütün milletvekillerini sabote ediyorsunuz.
BAfiKAN – Sabote etmiyorum. Maddeyi okumadan kürsüye ç›k›yorsunuz...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Hay›r efendim!
Bak›n›z, maddede ne diyor...
BAfiKAN – Oku bakal›m maddeyi.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Dinleyin... Dinlemesin ö€renin! Benim bafl›mda öyle durmay›n, dinlemesini ö€renin... Müdahale etmeyin...
Bak›n›z, madde ne diyor:
"Madde 3– 23.7.1995 tarih ve 4123 say›l› Kanuna afla€›daki ek maddeler ilave edilmifltir."
BAfiKAN – Tamam... Ek 2 nci madde üzerinde konufluyorsunuz.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Demek ki, bu maddeyi siz okumam›fls›n›z.
Bak›n›z, anamadde içerisindeki ek 2 nci maddeyle ilgili konufluyorum. Ek 2 nci maddenin içerisinde bulundu€u anamaddenin tarihini elefltiriyorum; tabiî ki, elefltirece€im.
Yani, o zaman, sen elime yaz›l› bir k‛t ver, ben ona göre konuflay›m(!) Her ç›kan milletvekilinin arkas›ndan konuflur, her ç›kan milletvekiline müdahale edersen, ne konuflaca€›z?!. Ben, burada, bu kanun tasar›s›n›n özünü konufluyorum. Lütfen... (ANAP ve RP s›ralar›ndan alk›fllar) Yani, bu Parlamentoda dört seneden beri arkada oturman›n o fleyini kullan›yorsunuz... Her ç›kan milletvekilinin dikkatini bozuyorsunuz; lütfen bunu yapmay›n›z...
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir) – Konsantrasyonunu bozma; sen devam et.
BAfiKAN – Efendim...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Müsaade buyurun...Konsantrasyonumu bozuyorsunuz, sinirlendiriyorsunuz, ondan sonra "maddeyle ilgili konuflun" diyorsunuz...
De€erli arkadafllar›m, tabiî, birbirimize laf ataca€›z; ama, biraz evvel dedi€im gibi, bak›n›z, keflke alt› ay önce bu ifli düzgün yapsayd›k.
AHMET SAYIN (Burdur) – Madde ne diyor?!
CENG‹Z BULUT (Devamla) – E€er alt› ay önce bu ifli düzgün yapm›fl olsayd›k, Say›n Say›n -tabiî, Türkiye Cumhuriyetinde ciddî bir hükümet varsa, ciddî bir iktidar varsa- e€er bu kanunu zaman›nda düflünmüfl olsayd›k, 4 Kas›m 1995 tarihinde ‹zmir'de her taraf yerle bir oldu€u zaman, sular 60 vatandafl›m› götürüp onlar›n ölümüne sebep oldu€u zaman, yüzlerce ev y›k›ld›€› zaman, yüzlerce sokak yerle bir oldu€u zaman, Bakanlar Kurulu, afetle ilgili kanunlar› al›r, benim ‹zmirime, benim Dinar›ma an›nda müdahale ederdi; ama, zaman›nda, yeterli, zaman›nda, gerekti€i gibi kanun ç›karmad›€›m›z için, hep olaylar›n arkas›ndan gidiyoruz. Gelin biraz ça€› aflal›m, gelin biraz zaman› aflal›m, gelin biraz meselelerin önüne geçelim. Bu afet ilk defa 1995 y›l›nda olmad›, daha evvel de oldu, yar›n yine olacak; ama, gelin bu meselenin önünü açal›m.
‹flte, ben, burada, bu eksikli€i söylüyorum. Bu kanun tasar›s›nda yaz›yor onu, bu tasar›n›n bafll›€›nda "23.7.1995 Tarih" diyor, 1993 veya 1925 demiyor; önce bunu elefltirece€im.
Bak›n›z, burada, bu ek maddede, hep, yard›mlardan bahsediyor; ama yaln›z bu ek madde 2'de de€il, di€er maddelerde de, vergi borçlar›n›n aff›yla ilgili yahut orada vatandafllar›n her ay ödemek zorunda kald›€› elektrik paras›yla ilgili, telefon paras›yla ilgili, su paras›yla ilgili veyahut da günlük kulland›€› baz› girdilerle, baz› ihtiyaçlarla (mazot gibi, kömür gibi) ilgili konularda hiçbir kolayl›k getirilmiyor. ‹flte, geliniz, orada dükkânlar› yerle bir olan insanlara, vergi borçlar›n›n aff›n› da ç›karal›m, yaln›z yard›m de€il.
Kime ne yard›m›?.. Bak›n›z, biraz sonra Bay›nd›rl›k Bakanl›€›na verece€iniz yetkiyle, yapaca€›n›z yard›mlarda...
Ben, geçen gün, Güzelbahçe Belediyesine gittim, Belediye Baflkan› a€l›yor; kaymakam 2 milyon liray› vermekten aciz. Benim Çi€limde gene vatandafllar›ma yard›m edilmiyor; 5 milyon, 3 milyon veriliyor; yani, sizin burada balland›ra balland›ra anlatt›€›n›z yard›mlar... Lütfen ‹zmir'i aray›n; lütfen Çi€li, lütfen Karfl›yaka, lütfen Güzelbahçe Kaymakamlar›n› aray›n›z "verdi€iniz yard›mlar kaçar lira" deyiniz. Yani, burada yard›m diye bahsetti€iniz paralar›n 2 milyon lira oldu€unu, 3 milyon lira oldu€unu...
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir) – Say›n Bakan biraz sonra cevab›n› verir.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Versin efendim, kim verirse versin. Ben ‹zmir'in içerisinde yafl›yorum. 2 milyon liran›n ne ifle yarayaca€›n›, bahsetti€iniz Say›n Bakan›m›za soruyorum.
Asl›nda bu yetkiyi ben destekliyorum. ‹nsanlar, ac› içerisinde, üzüntü içerisinde, ne zaman müracaat edeceklerini bilemezler. fiimdi, o insanlar flaflk›n durumdad›r; olabilir; bir süre sonra kendine gelir -Babas› ölmüfltür, kardefli ölmüfltür, çeflitli insanlar ölmüfltür. Dolay›s›yla, bu insanlar, bir süre kendinden geçmifltir; bir süre sonra kendine gelir- yard›m isteyebilir. Ben, Bakanl›€a bu yetkinin verilmesine karfl› de€ilim; ama, bu memlekette hak arayan insanlar için, lütfen, de€iflik terimler kullanmay›n. Bu memlekette afete u€rayan, çeflitli s›k›nt›lara maruz kalanlara sahip ç›kan insanlara bölücü demeyin...
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir) – Say›n Bulut "bölücü" nereden ç›kt›?!.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Ben ‹zmir'de ma€dur olan insanlar›n haklar›n› arad›€›m için, baz› insanlar taraf›ndan "Bölücü" fleklinde nitelendirilmeyi yanl›fl addediyorum. Olabilir; birkaç insan kendinden geçmifl, sokaklara yürümüfl olabilir; bu, polisiye meseledir. Bizim hakk›n› arad›€›m›z insanlar, o befl alt› kifli, kendini bilmez insanlar de€il. Biz, evi, dükkân› y›k›lm›fl, ma€dur olmufl, yak›nlar› ölmüfl olan insanlar›n hakk›n› ar›yoruz.
Cenab› Allah'a flükürler olsun, tabiî, bu Mecliste baz› fleyler ö€reniyorum!.. Burada, hak arayana "Bölücü" diyorsunuz. Allah'a flükürler olsun, ben göçmenim; ben do€ulu olsam PKK'c› m› diyeceksiniz?!. (DYP s›ralar›ndan "Allah Allah!" sesleri)
GÜNEfi MÜFTÜO⁄LU (Zonguldak) – Nereden ç›kar›yorsun?!.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir) – Ay›p oluyor...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Hay›r; bu memlekette hak arayan insanlara -ister do€ulu olsun ister bat›l› olsun- olmayacak yak›flt›rmalar yapmayal›m. Ben, Kars'›n Digor'una gittim; oradaki insan›mla da yaflad›m; do€uya da gittim. Bu memlekette hak arayan insanlarla, bu memlekette "can›m yan›yor, evim y›k›ld›, ma€durum" diyen insanlarla, vatan hainlerini, bölücüleri bir araya koymayal›m...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
HAL‹L ‹BRAH‹M ARTV‹NL‹ (Kocaeli) – Utanm›yor musun öyle konuflmaya!..
BAfiKAN – Süreniz bitti efendim... Buyurun...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Sözümü tamamlamayay›m m›?..
BAfiKAN – Hay›r. Süre vermiyorum...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Sözümü tamamlamayay›m m›?..
BAfiKAN – Efendim, süre vermiyorum... Süreniz bitti; buyurun, inin...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Evet, Say›n Baflkan, teflekkür ederim.
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, bak›n, Türkiye Büyük Millet Meclisinde yasalar›n müzakere usulleri vard›r. Her arkadafl›m›z›n, burada, madde üzerinde konuflma hakk› vard›r...
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Madde üzerinde konufluyordum Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Bir dakika efendim...
CENG‹Z BULUT (izmir) – Ama, oradan herkese müdahale ediyorsunuz...
BAfiKAN – Bir dakika...
Hak sahipli€i için, eskiden bir süre vard›; iki ayd›. Bu iki ay geçince, birtak›m hak sahiplerinin haklar› zail oluyordu. fiimdi, Bakanl›k bir madde getirmifl; kendisine bu iki ay içinde müracaat etmeyen insanlar da ma€dur olmas›n diye, ek bir yetki al›yor. Mesele budur. E€er, bu yetki hakikaten yerindeyse, onu söyleyin. Say›n Ergezen, olay›, meseleyi çok güzel ortaya koydu; ben kendisine müdahale ettim mi; ama, flimdi, arkadafl›m›z ç›kt›, 10 dakika içerisinde, bu konuyla ilgili bir tek fley söylemedi...
Say›n O€uz, buyurun.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Yalan söylüyorsun Say›n Baflkan; milletvekilinin arkas›ndan bu flekilde konuflmaya hakk›n›z yok; ben, hatip olarak, bildi€imi konuflurum!..
HAL‹L ‹BRAH‹M ARTV‹NL‹ (Kocaeli) – Senin öyle konuflmaya hakk›n var m›...
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Her milletvekilinin, her hatibin arkas›ndan konufluyorsunuz... Yanl›fl yap›yorsunuz!..
BAfiKAN – Efendim, ben kimsenin hakk›na tecavüz etmiyorum; yaln›z, buraya ç›kan kifli maddeyi okuyarak gelsin.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Buyurun, madde ne diyor...
BAfiKAN – Maddenin ne dedi€ini biraz önce size anlatt›m.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Yaz›yor... Neden yanl›fl söylüyorsunuz...
BAfiKAN –Akflam dediniz ki... Efendim, ben yalan söylemiyorum.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Yanl›fl yap›yorsunuz!..
BAfiKAN – Yanl›fl yapm›yorum; sizi do€ru yapmaya davet ediyorum.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Her hatibin arkas›ndan provokasyon yap›yorsunuz.
BAfiKAN – Efendim, ben, provokasyon yapm›yorum.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Olmaz efendim... Yak›flm›yor...
BAfiKAN – Her milletvekiline büyük sayg› duyuyorum ve istiyorum ki, milletvekilleri, burada, çal›flmalara gerçek bir katk›da bulunsunlar; yoksa, ç›k›p da seçim meydanlar›ndaki gibi nutuk atman›n yeri buras› de€il.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Say›n Baflkan, senin keyfine göre konuflmam ben... O zaman, yaz da ver, ona göre konuflal›m... Senin keyfine göre mi konuflaca€›m... Senin yapt›€›n yanl›fl!..
BAfiKAN – Ben, sen de€ilim; ben Meclis Baflkanvekiliyim, biraz hitap etmesini ö€ren.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Konuflacaksan b›rak oray›; inersin burada, insan gibi konuflursun... Sen baflkans›n, tarafs›z olmak zorundas›n
BAfiKAN – Lütfen oturur musunuz, Meclisi ben idare ediyorum.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Hay›r, idare etmiyorsun, müdahale ediyorsun... Milletvekilini konuflturmuyorsun.
BAfiKAN – Müdahale etme hakk›m da var... Efendim, oturur musunuz; arkadafl›m›z konuflacak.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Olur mu can›m arkamdan elli tane laf söylüyorsunuz!..
AHMET SAYIN (Burdur)– Bu kadar istismar edilmez ki...
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Olur mu can›m, her milletvekilinin arkas›ndan konufluyorsunuz...
HAL‹L ‹BRAH‹M ARTV‹NL‹ (Kocaeli) – Ç›€›rtkan...
BAfiKAN – Say›n Ali O€uz, buyurun efendim.
Süreniz 5 dakika.
AL‹ O⁄UZ (‹stanbul) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m; memleketimizde, afetten ma€dur olmufl, zarar görmüfl kardefllerimiz için, bu kanun tasar›s›n›, sükûnet içerisinde, kardefllik havas› içerisinde, Meclisin mehabetine yak›fl›r flekilde müzakere edip, ç›karmam›zda fayda var diye düflünüyorum.
De€erli arkadafllar›m, ek 2 nci madde üzerinde, de€erli arkadafl›m Zeki Bey, tayin ve takdir edilen müddetin uzat›lmas›n›n baz› mahzurlar› oldu€unu, özellikle de bunlar›n suiistimal edildi€ini ifade ettiler. Ben, bir konuyu, burada, zab›tlara geçirmenin zaruret oldu€una inanarak ç›kt›m.
De€erli arkadafllar›m, hukukta zamanafl›m›, sukutuhak müddeti, müruruzaman gibi müddetler var. Bunlar, Bat› hukukunda, istismarlar› önleme, bir de davalar› azaltma murad›yla tayin ve takdir edilmifltir. ‹çinizde, ‹slam hukukunu bilen arkadafllar›m›z var; ilahi hukukta, ‹slam hukukunda müruruzaman yok, hakk› düflüren müddet yok, sukutuhak yok. Hak sahibi, hakk›n›, ne zaman isterse, gelir, usulüne tevfikan takip eder ve al›r. Onun için, hak sahiplerine "belli bir süre içerisinde müracaat etme mecburiyetiniz vard›r; bu müracaat› yapmazsan›z hakk›n›z kaybolur" fleklinde, kesin, fiks ve çok dar müddetler tayin edersek, büyük çapta hak zayiat› olur. Bunu, özellikle ifade ediyorum ve müddet ne kadar genifl tutululursa, hak sahiplerinin müracaat etme imkân›n›n ço€alaca€›n› ve ma€duriyetlerinin de önlenece€ini ifade ediyorum.
Bu vesileyle, Yüce Heyetinize sayg›lar sunuyorum. (RP s›ralar›ndan alk›fllar)
AHMET SAYIN (Burdur) – Bravo!.. Konuflma dedi€in böyle olacak iflte...
BAfiKAN – Madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
Madde üzerinde önerge yok.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmifltir.
Ek madde 3'ü okutuyorum.
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Grubum ad›na söz istiyorum efendim.
BAfiKAN – Anavatan Partisi Grubu ad›na, Say›n Ifl›n Çelebi; buyurun efendim.
Say›n Çelebi, süreniz 10 dakikad›r.
ANAP GRUBU ADINA IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, çok k›sa konuflaca€›m.
Burada, ek madde 3' teki "ilgili Bakanl›€›n talebi üzerine kurumlarca öncelik ve ivedilikle sa€lan›r" ifadesi çok belirsiz olmufl; bunu biraz daha açmak ve somut olarak kanuna yazmak gerekir diye düflünüyorum. Bu konuda Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€› koordinasyonla sorumlu oldu€una göre, uygun görürseniz, buraya "onun talebi üzerine, ilgili kurumlarca veya kurulufllarca ödenir" gibi bir fley yazmak laz›m. Yoksa, bu ifade çok ortada kal›r; onu belirtmek istiyorum.
Teflekkür ediyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Çelebi.
ÖMER EK‹NC‹ (Ankara) – Say›n Baflkan, Refah Partisi Grubu ad›na söz istiyorum.
BAfiKAN – Buyurun Say›n Ekinci.
Say›n Ekinci, süreniz 10 dakika.
RP GRUBU ADINA ÖMER EK‹NC‹ (Ankara) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; görüflülmekte olan 901 s›ra say›l› Afet Kanunuyla ilgili tasar›n›n ek 3 üncü maddesi üzerinde Refah Partisi Grubunun görüfllerini arz etmek üzere huzurlar›n›zday›m; bu vesileyle, Yüce Heyeti sayg›yla selaml›yorum.
De€erli milletvekilleri, yer ve gök oldu€u müddetçe, toprak ve su oldu€u müddetçe, kar ve ya€mur ya€d›€› ve insan da yaflad›€› müddetçe, Cenab› Hakk›n vermifl oldu€u afetler olacakt›r. Allah daha büyük afetlerden, milletimizi, memleketimizi muhafaza etsin.
Dinar ‹lçemizde afet oldu€u zaman, bendeniz Afyon ‹l Müfettifli olarak, Grup Baflkanvekilimiz Say›n fievket Kazan Beyle beraber Dinar'a gitti€imizde flu olaylara flahit olduk: Çad›r dire€ini alm›fl, çad›r yok. Akflam karanl›€›nda bofl dönen insanlar›n önüne geçtik, onlarla konufltuk. Da€›t›m yap›ld›€› zaman, Dinarl› olmayan insanlar›n buraya gelip çad›r ald›klar›n› gördük. Da€›t›m yap›ld›€› zaman, partizanl›k yap›ld›€›n› gördük. Partizanl›k yap›larak, deprem bölgesinde zarar gören kendi parti mensuplar›na öncelik tan›nd›€›n› gördük.
Bu maddede, kereste, demir, çimento gibi yap› malzemelerinin da€›t›m› söz konusudur. Afyon'daki bu da€›t›m tarz›n› gördükten sonra, bu konuda baz› fleyler söylemek istiyorum.
De€erli milletvekilleri, önce, temelde bir sakatl›k var; bunu, bütün milletimizin, iyi görmesi, iyi tespit etmesi laz›m. Temeldeki sakatl›k flu: Yard›m almak isteyen veya depremden zarar görmüfl veya görmemifl insanlar›n ortak hareket etmeleri gerekirken, herkesin, sadece ve sadece kendini düflündü€üne, y›llar boyunca, flahit olmufluzdur. Hatta, geçenlerde, ‹zmir'de meydana gelen sel felaketinde, bir özel televizyon kanal›n›n kameraman›, bir adam›n, iyice zarar görmemifl diye, elindeki balyoz veya bir baflka k›r›c› aletle, evinin cam›n› çerçevesini k›rd›€›n› tespit etmifl. Temeldeki bu sakatl›€›n giderilmesi, milletimizin üzerinden al›nmas› gerekir.
Bir atasözü vard›r "ne komfluya -affedersiniz- iki eflek, ne de bana bir eflek" diye. Zarar görmüfl insana herkesin yard›m etmesi gerekirken, maalesef, böyle zamanlarda herkes f›rsat kollamakta ve bu f›rsat› de€erlendirmekte.
Biraz evvel, Zeki Ergezen Bey, Mufl-Varto depreminden söz etti. Bendenizin yedeksubayl›€›m s›ras›nda, Varto depreminin üzerinden on y›l geçmiflti. Depremden on y›l sonra, Varto depreminde zarar görenlere yard›m olarak gönderilen konservelerin bakkallarda sat›ld›€›n› zab›ta görevlileri tespit etmifller ve o konserverleri satan bakkal sahiplerini cezaland›rm›fllard›.
Köprüler y›k›l›yor... iflte, ‹zmir-Çi€li'de, dere yata€›na yap›lan evler ve köprüler y›k›ld›. Bak›yorsunuz, eskiden, yap›lan köprüler y›k›lm›yordu; mesela -bilen arkadafllar›m›z vard›r- Aras Nehri üzerinde bir Çoban Köprüsü vard›r; bu köprünün yap›ld›€› tarih bile belli de€ildir ve halen, Aras Nehri üzerinde dimdik ayakta durmaktad›r. Neden y›k›lm›yor; o zaman, o köprü yap›l›rken "bana oy versinler" diye yap›lmam›fl, içine riya kar›flmam›fl, h›rs›zl›k kar›flmam›fl; onun için de, o köprü ayakta duruyor.
Milletimiz, bu temel de€erleri göz önüne almazsa, çimento da€›t›m›nda da haks›zl›k olacakt›r, kereste da€›t›m›nda da haks›zl›k olacakt›r, çad›r da€›t›m›nda da haks›zl›k olacakt›r. Bunlar, esas ma€durlar›n eline ulaflmayacak ve yine hiç ihtiyac› olmayan kimseler bunlar› al›p, istismar edeceklerdir.
Küçüklü€ümde, köyümüzün imam› ata biner ve birkaç gün köyün etraf›n› gezerdi. Babama "imam niye geziyor, dolafl›yor" diye sordum "köy hudutlar›n› dolafl›yor, dualar okuyor, ki, köyün hudutlar›na sel afetleri ve di€er afetler fazla gelmesin" cevab›n› verdi ve afet de olmuyordu o zamanlar. fiimdi, siz, bu de€erleri kald›r›p bir kenara koyacaks›n›z, bu de€erlerle ilgili bir uygulamadan bahsedildi€i zaman, ya€mur duas› dendi€i zaman alay edeceksiniz, ya€mur bombas› at›p daha çok fayda sa€layaca€›n›z› düflüneceksiniz... Tabiî ki, bu millet, flehitlerin kan›yla sulanm›fl bu topraklarda yaflayan inançl› bir millet; bu milletin inançlar›n› bir tarafa koyup, tek kanatla kuflu uçuramazsan›z.
Öyleyse, çad›r› alan kimseyi "ihtiyaç sahibi, komflumdur, ben almayay›m da o als›n" diyebilecek zihniyete getirmedikçe kereste de ya€malan›r, çad›r da ya€malan›r, hepsi ya€malan›r; sonuçta, yine ma€dur olanlar ortada kal›r, at› alan Üsküdar'› geçmifl olur.
Milletimize böyle arzî ve semavî afat›n bir daha gelmemesi dile€iyle ve haks›zl›klar›n yap›lmamas› temennisiyle, bütün afet bölgelerinde yaralar›n›n sar›lmas› için bekleyen kardefllerimizin bir an evvel yaralar›n›n sar›lmas›n› diliyor, Yüce Heyeti sayg›yla selaml›yorum. (RP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Ekinci.
Madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
Madde üzerinde önerge de yoktur.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Ek madde 3 kabul edilmifltir.
Ek madde 4'ü okutuyorum:
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..
AB‹T KIVRAK (Konya) – ‹zninizle Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Buyurun Say›n Abit K›vrak; grup ad›na m› efendim?..
AL‹ O⁄UZ (‹stanbul) – Evet Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Yetki belgesini gönderirseniz memnun oluruz.
KEMALETT‹N GÖKTAfi (Trabzon) – Biz ne zaman gönderece€imizi biliriz.
AL‹ O⁄UZ (‹stanbul) – Var efendim; var...
BAfiKAN – Efendim, soral›m; ne olacak... Meclisi ‹çtüzü€e göre yönetiyoruz. O zaman gelin, buraya siz oturun; hiçbir fleye bakmadan yönetin bu Meclisi.
KEMALETT‹N GÖKTAfi (Trabzon) – Var... Var.. Sen, muhalefete devam et...
BAfiKAN – Biraz sayg›l› konuflun Meclis Baflkanl›k Divan›na karfl›.
KEMALETT‹N GÖKTAfi (Trabzon) – Bana sayg›y› ö€retme; ben bilirim.
BAfiKAN – Buyurun Say›n K›vrak.
RP GBUBU ADINA AB‹T KIVRAK (Konya) – Çok muhterem Baflkan, de€erli milletvekili arkadafllar›m; görüflülmekte olan, afet ile ilgili tasar›s›n›n ek 4 üncü maddesiyle ilgili olarak, Grubumun görüfllerini ifade etmek üzere huzurlar›n›za gelmifl bulunmaktay›m; bu vesileyle, hepinize sayg› ve hürmet sunuyorum.
De€erli arkadafllar›m, günübirlik politikalarla yaflayan bir Hükümet, günübirlik kanun tasar›lar›yla huzurumuza gelmektedir. Her afetin arkas›ndan bir kanun ç›kmaktad›r. De€erli kardefllerim, tabiî, bu afet ile ilgili kanun tasar›s›n› destekliyoruz ve ç›kmas› için karar yetersay›s›n›n aranmas›n› istemeyece€iz, yoklama istemeyece€iz. Ne yaz›k ki, ‹ktidar›n getirmifl oldu€u tasar›n›n takipçisi, sadece, muhalefet partileridir. ‹ktidar partileri s›ralar›na bakt›€›m›zda, bu s›ralar bombofl durmaktad›r.
De€erli kardefllerim, bu kanun tasar›lar›n› getiren Hükümetin bizzat burada bulunmas› gerekir. Üç sefer yoklama yap›l›yor ve Meclis tatil ediliyor. Madem gelmeyeceksiniz, neden uzatma karar› al›yorsunuz; neden sabahlara kadar çal›flma karar› al›yorsunuz da, flu saatlerde s›ralar bofl duruyor?
Muhterem kardefllerim, bu ek 4 üncü maddeye kat›l›yorum; ancak, bir hususu belirtmek istiyorum "Maliye Bakan› Bakanlar Kuruluna teklif eder" deniliyor. Ben, Maliye Bakan›na inanm›yorum; onun, dürüstçe, do€ruca herkesin hakk›n› verece€ine inanm›yorum. Neden; kendisi hakk›nda gensoru verilmifl ve belediyelere da€›tm›fl oldu€u paralar›n yüzde 94'ünü Do€ru Yol Partili belediyelere da€›tm›flt›r; bunu da inkâr etmemektedir. O bak›mdan, önerge verdim, inflallah o önergeyi desteklersiniz, herkese hakk› verilir, da€›t›m, adaletli bir biçimde yap›l›r.
Hepinize sayg› ve hürmetlerimi sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n K›vrak.
Madde üzerinde baflka söz isteyen?.. Yok.
2 önerge var; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 901 s›ra say›l› tasar›n›n ek 4 üncü maddesinin ikinci f›kras›nda yer alan "Maliye Bakanl›€›n›n" ibaresinin "Maliye Bakanl›€›, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›, ‹çiflleri Bakanl›€›, Çal›flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl›€›n›n verece€i üyelerle oluflan bir komisyonun..." fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Sayg›lar›zla.
Mustafa Ünald› Bahaddin Elçi Abit K›vrak
Konya Bayburt Konya
Ömer Ekinci fiinasi Yavuz Ali O€uz
Ankara Erzurum ‹stanbul
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan kanun tasar›s›n›n ek 4 üncü maddesi birinci paragraf›n›n son cümlesinin afla€›daki flekilde düzeltilmesini arz ederiz.
Sayg›lar›m›zla
"Bu tazminat, damga vergisi hariç, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz."
Günefl Müftüo€lu Mehmet Kahraman Hasan Basri Eler
Zonguldak Diyarbak›r Edirne
Gürol Soylu Hasan Akyol Fethi Akkoç
‹stanbul Bart›n Bursa
Ali Eser
Samsun
BAfiKAN – Ayn› ifade maddede var...
BAYINDIRLIK VE ‹SKÂN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – "kesintiye" kelimesi ekleniyor Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Peki.
Gerekçe:
Bu tazminat k›sa bir süre için verilecektir. Verginin d›fl›nda, emeklilik, zorunlu tasarrufu teflvik, konut edindirme gibi baflka kesintiler de bulunmaktad›r.
Bu vergi ve kesintiler zaten normal maafllar›ndan kesilmektedir. Tazminattan da kesilmesi do€ru olmayacak, onu önemli bir miktarda azaltacakt›r. O nedenle, ek 4 üncü maddenin birinci f›kras›n›n son cümlesine "ve kesintiye" sözcü€ü de eklenmek istenmifltir.
BAfiKAN – En ayk›r› önerge bu.
Komisyon kat›l›yor mu?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Prensip olarak kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Hükümet?..
BAYINDIRLIK VE ‹SKAN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Kat›l›yoruz Say›n Baflkan›m.
BAfiKAN – Hükümet, önergeye kat›l›yor; Komisyon, prensip olarak kat›l›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 901 s›ra say›l› tasar›n›n ek 4 üncü maddesinin ikinci f›kras›nda yer alan "Maliye Bakanl›€›n›n" ibaresinin "Maliye Bakanl›€›, Bay›nd›rl›k ve ‹skan Bakanl›€›, ‹çiflleri Bakanl›€›, Çal›flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl›€›n›n verece€i üyelerle oluflan bir komisyonun" fleklinde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Mustafa Ünald› (Konya) ve arkadafllar›
BAfiKAN – Komisyon kat›l›yor mu?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Hükümet?..
BAYINDIRLIK VE ‹SKAN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Hükümet ve Komisyon önergeye kat›lm›yor.
Önerge sahibi olarak, Say›n Abit K›vrak; buyurun efendim.
AB‹T KIVRAK (Konya) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekili arkadafllar›m; bu önergeyi vermekteki amac›m›z, adaleti sa€lamakt›r. E€er hak sahiplerine adil bir biçimde bölüflüm sa€lanmazsa, bundan, milletvekilleri olarak hepimiz sorumluyuz. Hiç de€ilse, çok partizan olan Maliye Bakan› yerine, 4 bakan›n verece€i birer üyeyle tarafs›z bir komisyon oluflsun ve bu komisyonun tespit etmifl oldu€u, hak sahiplerine eflit biçimde da€›t›ls›n diye bu önergeyi vermifltim. ‹nflallah, sizler de desteklersiniz, adil bir da€›t›m yap›l›r ve hak sahibi herkes hakk›n› al›r.
Teflekkür ediyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n K›vrak.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Ek 4 üncü maddeyi, kabul edilen önerge do€rultusunda oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Ek 4 üncü madde kabul edilmifltir.
Ek 5 inci maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..
ENG‹N GÜNER (‹stanbul) – Grup ad›na söz istiyorum.
KEMALETT‹N GÖKTAfi (Trabzon) – Grup ad›na söz istiyorum.
AHMET KAB‹L (Rize) – Say›n Baflkan, flahs›m ad›na söz istiyorum.
BAfiKAN – Say›n Engin Güner, buyurun efendim.
ANAP GRUBU ADINA ENG‹N GÜNER (‹stanbul) – Say›n Baflkan, say›n milletvekilleri; bu madde üzerinde, k›saca görüfllerimi aç›klamak istiyorum. Herfleyden önce, iflin özüne iliflkin olarak, bunun, palyatif bir tedbir oldu€unu belirtmekle sözüme bafllayaca€›m. Tabiî afetler, dünyan›n en ileri ülkelerinde de olabilmekte; ancak, bizde oldu€unda, çok daha a€›r sonuçlara katlanmaktay›z. Tabiî, bu da, çarp›k kentleflmeden, yap›laflmadan kaynaklanmakta, dere yataklar›n›n ›slah edilmemifl olmas›, gerekli tedbirlerin al›nmam›fl olmas› bunlara yol açmakta.
Madde ile ilgili olarak, burada, proje üzerinden iflyeri edindirme teklif edilmekte; ancak, buradaki vatandafllar›m›z›n projeleri haz›rlamakta da birtak›m güçlüklerle karfl›laflaca€›n› düflünerek, bu projelerin haz›rlanmas›na Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n yard›mc› olmas›n› teklif etmekteyiz. Bu konuda bir önergemiz var; bunu destekleyece€iniz umuduyla hepinizi sayg›yla selaml›yorum. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Güner.
Refah Partisi Grubu ad›na, Say›n Kemalettin Göktafl; buyurun.
Süreniz 10 dakika.
RP GRUBU ADINA KEMALETT‹N GÖKTAfi (Trabzon) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; 901 s›ra say›l›, afetlerle ilgili kanun tasar›s›n›n ek 5 inci maddesi hakk›nda, Refah Partisi Grubu ad›na söz alm›fl bulunuyorum; sözlerimin bafl›nda hepinize sayg›lar sunuyorum.
Öncelikle, bu kanun tasar›s›n›, Refah Partisi Grubu olarak destekledi€imizi tekrarlamak istiyorum. Hakikaten hay›rl› bir kanun tasar›s›d›r, çok gerekli bir kanun tasar›s›d›r; çünkü, afete maruz kalan insan›n ac›s›n›, yaflamayan bilEmez. Benim evim yanm›flt›, o ac›y› yüre€imde hissetmifltim; hiç unutamam onu. Bir insan düflünün arkadafllar, otuz sene, k›rk sene, bir eve, eflyas›n›; koltu€unu, kab›n› kaca€›n› devaml› tafl›yor ve bir bak›yorsunuz, bir anda, bir afete maruz kal›yor, bir deprem oluyor, bir sel oluyor, bir felaket oluyor ve hepsi yok oluyor; o insan, o aile, apaç›k ortada kal›yor, kimsesiz, yaln›z... Bu insanlara, böyle bir kanunla yard›m etmek, hakikaten çok hay›rl› bir ifltir. Gerçi, çok geç kal›nm›flt›r; bu tip kanunlar, bugüne kadar, flu Mecliste halledilmeliydi; ama, yine de, bugün, burada, bu kanun tasar›s›n›n gündeme getirilmesi, tüm gruplar›n teveccühüyle, deste€iyle ç›kar›lmas› ve uygulamaya konulmas› çok hay›rl› bir ifltir.
Burada, ek madde 5 üzerinde, birtak›m tereddütlerim oldu de€erli arkadafllar›m; bak›n›z, ek 5 inci maddede ne deniliyor: "Tabiî afete maruz kalan bölgelerde ticaretle ifltigal eden kirac› konumundaki iflletmecilere, Soysal Yard›mlaflma ve Dayan›flmay› Teflvik Vak›flar› arac›l›€›yla proje üzerinden iflyeri edindirme yard›m› yap›labilir." Çok güzel; yani, yaz› itibariyle, kanunun ç›kar›lmas› itibariyle çok güzel; ama, bu Sosyal Yard›mlaflma ve Dayan›flmay› Teflvik Fonundan, acaba bu insanlara yeterli yard›m yapabilecek miyiz; ben, hiç tahmin etmiyorum; çünkü, bu fondaki, bu vak›ftaki paralar, de€iflik yerlerde, hesaps›z kitaps›z kullan›l›yor. Zannediyorum, bu fonda da yeterli para yoktur. Bak›n›z, daha iki gün önce, flehit ailelerine, teröre maruz kalan insanlar›n ailelerine yard›mla ilgili bir kanun ç›karm›flt›k; orada da, yard›m›n bu fondan yap›lmas› öngörülmüfltü; ama, bu fonda yeterince para yoktur ve -buna çok flahit olduk- seçim dönemlerinde zaman zaman siyasî maksatl› kullan›l›yor.
Tabiî afetlerden zarar gören çiftçilere yap›lacak yard›mlar hakk›nda 2090 say›l› Kanun ve bununla ilgili fon vard›r; ama, bu fonda para olmad›€› için afetten zarar gören çiftçilere yard›m yap›lam›yor. Gerçi, bir önerge ile flimdi onun önünü t›kam›fl oluyoruz; ama, bu fonda para olmay›nca, tasar›n›n, görüflmekte oldu€umuz maddesinin yürütülmesi ve ihtiyaçlara cevap vermesi mümkün de€ildir. Bu itibarla, fon kaynaklar›n›n gerçekten yerli yerinde kullan›lmas› ve afetten zarar gören esnaf›m›z›n, sanatkâr›m›z›n, hakikaten yeterince desteklenmesi, en az›ndan, afet gününde ac›s›n›n paylafl›lmas› noktas›nda çok hay›rl› bir ifl olur.
Bu duygu ve düflüncelerle hepinize sayg›lar sunuyor, teflekkür ediyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Göktafl.
fiahs› ad›na, Say›n Ahmet Kabil; buyurun.
Süreniz 5 dakika.
AHMET KAB‹L (Rize) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; tasar› metnini inceledi€imde iki hususu aç›k ve net göremedi€im için, Say›n Bakan›mdan bu hususlar›n k›saca aç›klanmas›n› rica edece€im.
Birinci husus, iflyerleri, sabit ifl makineleri, iflyerlerindeki malzemeler tahrip olmufl veya sele gitmiflse bunlar›n ödenmesi nas›l yap›lacak? Buna ait bir kay›t yok.
4123 Say›l› Kanunun 5 inci maddesi, k›smen, çok flarta ba€l› olarak, baz› ödemelerin yap›lmas›n› öngörüyor; ama, ma€duriyeti giderecek ölçüde de€il.
Yine, ifl makineleri, kamyonlar›, seyyar makineleri sele gitmifl ma€durlar›n zararlar›n›n tespiti halinde, ödeyecek merci belli de€il; kim ödeyecek, nas›l ödenecektir?
Örnek olarak, 30 A€ustosta Rize'de meydana gelen sel felaketinde, birçok çay fabrikas›nda, yüzlerce ton çay sele gitti. Bu çaylar, müstahsilin getirdi€i, paras›n› bekledi€i kuru çaylard›. Fabrika sahibinin, bunu, özkayna€›ndan temin etmesi mümkün de€il. Bu bir afettir; ama, ma€dur olan vatandafl›m›z›n paras›n› nereden alaca€› belli de€ildir. Bu kanun tasar›s›nda da, bu paran›n ödenmesiyle ilgili aç›k bir hüküm bulamad›m.
Bu hususlar›n, Say›n Bakan ve Komisyon taraf›ndan aç›klanmas›n› rica ediyor, hepinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Kabil.
fiahs› ad›na, Say›n ‹lhan Kaya; buyurun efendim.
AHMET KAB‹L (Rize) – Say›n Baflkan, belki, Say›n Komisyon cevap verecek efendim?
BAfiKAN – Kendileri, söyledi€inizi duydular. Siz sorunuzu tevcih ettiniz, cevap verip vermeyecekleri hususu kendi takdirleridir efendim.
‹LHAN KAYA (‹zmir) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
Görüfltü€ümüz ek madde 5'te "Tabiî afete maruz kalan bölgelerde ticaretle ifltigâl eden kirac› konumundaki iflletmecilere Sosyal Yard›mlaflma ve Dayan›flmay› Teflvik Vak›flar› arac›l›€›yla proje üzerinden iflyeri edindirme yard›m› yap›labilir" denilmektedir.
Bence, bu "yap›labilir" ibaresini "yap›l›r" fleklinde de€ifltirmekte yarar vard›r. Projenin belli bir maliyeti oldu€u malumlar›n›zd›r; bu maliyet üzerinden belli bir yüzde oran› koyup, o kunuda "yap›l›r" ibaresinin bir mecburiyet haline getirilip, eklenmesinde bence fayda var. Zaten, Sosyal Yard›mlaflma ve Dayan›flmay› Teflvik Vak›flar›m›z, izmir'deki afette evi tamamen y›k›lanlara -Say›n Ifl›n Çelebi, dün dinledi€imiz, Grup ad›na yapt›€› konuflmas›nda buna de€indiler- 50 milyon lira para veriyor. Bu çok az bir parad›r. Evi ve eflyalar› tamamen su alt›nda kalan vatandafllar›m›za ise 5 milyon lira para veriyor; bence, bu, sembolik bir rakamd›r.
Biz, olay›n ilk gününde, olay yerine, Anavatan Partisi Say›n Genel Baflkan› ve ‹zmir milletvekilleriyle birlikte gittik; oradaki insanlar›n ne durumda olduklar›n› yak›ndan gördük. Say›n Valimiz ve belediye baflkanlar›m›z›n, ellerinden geldi€i ve güçlerinin yetti€i kadar, olaylara sahip ç›kmaya çal›flt›klar›n› gördük; ancak, bu, büyük bir afet oldu€u için, teknik hatalar› olsa dahi, bence, bu ifle, Hükümetin, o gün için, Dinar'da yapmad›klar› gibi, ‹zmir'de yapt›klar› hata gibi, bir an önce, bu bölgelerimizin, afet bölgesi ilan edilmeleri gerekçesini ortaya koymak istiyordum.
Ayr›ca, önemli bir konu da fludur: Sigorta flirketlerimiz, vatandafl›m›z›n, esnaf›m›z›n mallar›n›n heba olmas›nda, ma€duriyetinde, do€al afetten dolay› oldu€u için, bunlar›n zararlar›n› hiçbir flekilde ödememe yönünde çal›flma yap›yorlar. Yüzlerce esnaf arkadafl›m›z›n, milyarlarca liral›k maddî hasarlar› oldu. Bu konuda, Yüce Meclisimizin, Anavatan Partisinin getirece€i, sigortac›l›kla ilgili Meclis araflt›rmas›na da, destek verece€ini umuyorum.
Bu vesileyle, ‹zmir'de hayatlar›n› kaybeden vatandafllar›m›za baflsa€l›€›, yaral›lara acil flifalar diliyor, hepinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Kaya.
Madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
Maddeyle ilgili bir önerge vard›r; okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 901 s›ra say›l› kanun tasar›s›n›n ek madde 5'e afla€›daki cümlenin eklenmesini arz ve teklif ederiz.
Engin Güner Cengiz Bulut Feyzi ‹flbaflaran
‹stanbul ‹zmir ‹stanbul
Ifl›n Çelebi Gurhan Çelebican
‹zmir ‹stanbul
"Bu amaçla Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca projelerin haz›rlanmas›na yard›m edilir."
‹LHAN KAYA (‹zmir) – Önergeye, ben de kat›l›yorum Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Komisyon önergeye kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Say›n Baflkan, zaten, tasar› metninde bu var, "iflyeri edindirme yard›m›" deniliyor. ‹flyeri edindirilirken, projesi, hafriyat›, kaba inflaat›, ince inflaat› diye tefrik edilmemifltir. Bu maddenin içerisinde, zaten bu vard›r. Onun için, kat›lam›yoruz efendim.
BAfiKAN – Hükümet?..
BAYINDIRLIK VE ‹SKÂN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Biz de kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Komisyon ve Hükümet önergeye kat›lm›yor...
AHMET KAB‹L (Rize) – Sorular›m› tekrar etmeme gerek var m› Say›n Baflkan›m?
BAfiKAN – Say›n Bakan, Say›n Kabil'in sorular›na flimdi cevap verecek misiniz; yoksa, yaz›l› olarak m› cevaplayacaks›n›z?
BAYINDIRLIK VE ‹SKÂN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Efendim, hemen k›saca arz edeyim.
Say›n Baflkan, bize soru olarak tevcih edilen hususlar, kabul etti€imiz 2 nci maddede kaleme al›nm›flt›r. Yani, 4123 say›l› Yasan›n 8 inci maddesinde de€ifliklik önerdik. Tevcih edilen sorular›n yan›tlar› orada vard›r. Yine, orada, iflyerleri hasara u€rayanlarla ilgili yap›lacak ifllemler tespit edilmifltir.
ENG‹N GÜNER (‹stanbul)– Say›n Baflkan, verdi€imiz önergeyle ilgili bir hususu sormak istiyorum.
BAfiKAN –Buyurun Say›n Güner.
ENG‹N GÜNER (‹stanbul) – Say›n Baflkan, madde, acaba, kirac› durumunda olanlar› da kaps›yor mu?
BAfiKAN – Efendim, bu madde zaten kirac›larla ilgili. Yani, maddenin kendisi, tasar›ya, kirac›lar için konmufltur.
BAYINDIRLIK VE ‹SKÂN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Efendim, görülece€i gibi, madde "...Kirac› konumundaki..." fleklinde yaz›lm›flt›r.
BAfiKAN – Önergeye, Komisyon ve Hükümet kat›lmad›lar.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
KÂT‹P ÜYE ‹LHAN KAYA (‹zmir) – Say›n Baflkan, önergemiz var.
BAfiKAN – Efendim, önerge say›s›n› ilan edip, oylamaya geçtikten sonra, di€er bir önergeyi kabul edemeyiz.
KÂT‹P ÜYE ‹LHAN KAYA (‹zmir) – Hay›r efendim, bir önerge daha var.
BAfiKAN – Ama "tek önerge" dediniz, onu okuttum, iflleme koydum.
KÂT‹P ÜYE ‹LHAN KAYA (‹zmir) – Bir önerge daha var efendim.
BAfiKAN – Kabul etmiyorum o önergeyi; biraz önce ilan ettim. Biz, önergeleri okuttuktan sonra, gelen önergeyi kabul etmiyoruz, onu iflleme koymuyorum.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler...Kabul etmeyenler... Ek madde 5 kabul edilmifltir.
Ek madde 6'y› okutuyorum:
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..
AL‹ O⁄UZ (‹stanbul) – Say›n Baflkan, Grubumuz ad›na, Say›n Cevat Ayhan konuflacaklar efendim.
BAfiKAN – Refah Partisi Grubu ad›na, Say›n Cevat Ayhan; buyurun efendim.
Süreniz 10 dakikad›r.
RP GRUBU ADINA CEVAT AYHAN (Sakarya) – Muhterem Baflkan, muhterem üyeler; müzakere edilmekte olan 901 s›ra say›l›, tabiî afetlerle ilgili, mevcut kanunlarda tadilat yapan kanun tasar›s›ndaki ek madde 6 ile ilgili, Refah Partisi Grubu ad›na söz alm›fl bulunmaktay›m.
"Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n, afetlerin önlenmesi ve zararlar›n azalt›lmas› amac›yla, hibe olarak yurtd›fl›ndan gönderilen her türlü malzeme ve teknik ekipmanlar ile geçici veya daimî olarak ithal edilecek malzeme ve teknik ekipmanlar..." diye devam eden bu madde, bunlar›n ithali ve gümrüklerden geçifli s›ras›nda, her türlü fonlardan, vergiden, resim ve harçlardan muaf oldu€una ait bir düzenleme getirmektedir.
Afetler olunca, muhtelif memleketlerden, afet bölgesine yard›mlar gelmekte, pek tabiî olarak, bunlar›n gümrükten çekilmesi kolaylaflt›r›larak, her türlü vergi, resim ve harçlardan muaf hale getirilmesine de ihtiyaç bulunmaktad›r; bu istikamette bir düzenlemedir.
Bu vesileyle flunlar› arz etmek istiyorum: Afetler, tabiî, kontrolümüz d›fl›nda olan hadiselerdir; bazen yang›n, bazen deprem, bazen sel felaketi, bazen de iflyerlerinde patlamalar, birtak›m teknik ar›zalar ve ihmallerden do€an kazalar, topluma, hepimize ›st›rap veren hususlard›r.
Bu kanun tasar›s› ve bu tasar›n›n de€ifltirdi€i kanunlar, afetlerden sonra yap›lacak olan yard›mlarla ilgili birtak›m düzenlemeler getirmektedir ve yerindedir; ancak, burada, flunu arz etmek istiyorum: Biz, afetler oldu€u zaman üzülüyoruz, feryat ediyoruz "flu ihmal vard›, bu ihmal vard›" diyoruz; afet geçiyor, tekrar kendi halimize dönüyoruz, yeni bir afet oluncaya kadar...
Afetleri önlemeyle ilgili tedbirlerin vazedilmesi ve uygulanmas› mühim. Bu tedbirleri kim vazedecek; tabiî, ilgili bakanl›klar, yönetmelikler, kanunlar halinde gerekli mevzuat› vazedecek. Kim uygulayacak; belediyeler de bunun içinde olmak üzere, ilgili bakanl›klar.
Sel afetine bakt›€›m›z zaman, bu y›l, geçen y›l, önceki y›l, birçok sel felaketleri yaflad›k. Bu felaketler bazen can kayb›na neden oluyor –‹zmir'de ve Senirkent'te oldu€u gibi- bazen de, büyük ölçüde mal kayb›na neden oluyor. 1992 y›l›n›n Temmuz ay›nda, benim seçim çevrem olan Sakarya'da, Gökçeören bölgesi diye tabir edilen Kâz›mpafla Nahiyesi bölgesinde -40-50 bin dönüm fevkalade mümbit bir arazi var, kurutulmufl olan bir gölden elde edilen taban arazi- fliddetli ya€mur sonucunda oluflan selle, afla€› yukar› 40 bin dönüm mahsul telef oldu; gittik, gördük Neden; neden flu: O ovay› çevreleyen yamaçlarda birtak›m vadiler var; tabiî, ya€mur, tepelere süratli ya€›nca –orman da yok, a€aç da yok– topra€›n, suyu emme kabiliyetini afl›nca, sel halinde, feyezan halinde istila ediyor. Yani, ‹zmir'de gördü€ümüz sel felaketi de budur, di€er yerlerdeki sel felaketleri de budur. Peki, burada al›nacak tedbirler nedir; hem tar›m› korumak bak›m›ndan hem yerleflim yerlerini korumak bak›m›ndan, bu tip havzalarda, bölgelerde, vadilerde, akarsu olmasa dahi, afl›r› ya€›fl halinde sele karfl›, sel kapanlar› yapmakt›r. Bunlar, icab›nda, gölet olarak sulama için de kullan›l›r; ama, her halükârda, mahsulü, araziyi ve insanlar› korumak için sel kapanlar› yap›lmas› laz›m. Bu, Köy Hizmetlerinin, Devlet Su ‹fllerinin, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n veya kimin göreviyse -Senirkent olay› da budur, di€erleri de budur, ‹zmir olay› da budur– bu tedbirleri almas› laz›m. Felaket oldu€u zaman, feryad› figan›n hiç kimseye faydas› yok. Felaketi daha önceden tahmin edip görmek ve bunun zarar›n› asgarîye indirebilecek olan –teknik olarak kontrol edemeyebilece€imiz olaylar olabilir; ama, olanlar›n hepsi bu boyutta de€ildir- bu tedbirleri gelifltirmek laz›m.
Ankara'da, y›llar önce bir yang›n felaketi oldu -baz› Ankaral› arkadafllar›m›z hat›rlarlar- Y›ba Çarfl›s› yand›; oran›n üst kat›nda yurt vard›, talebeler vard›; büyük bir facia oldu. Bugün, benzeri yang›n felaketleri birçok yerde olabilir. Bak›yorum, yedi katl›, sekiz katl›, on katl› binalarda yang›n merdiveni yok. Bu mevzuat› kim vazedecek, kim uygulayacak, kim denetleyecek. Kurtarma imkânlar› yok. Bu felaketler gelmeden önce gerekli tedbirlerin al›nmas› gerekir.
Dinar depreminde, bu büyük faciada da inflaatlar›n çökmesi hepimizi fevkalade üzdü. Büyük bir felaket yafland›; mal kayb›, can kayb›, umumî bir afet... Bakt›€›n›z zaman, inflaatlar›n, teknik flartnamelere uygun yap›lmad›€›n› görüyoruz; inflaat kontrollerinin yeterli olmad›€›n› görüyoruz. Tabiî, bu sahada yap›lmas› gereken, bir taraftan e€itim bir taraftan da ciddî ve disiplinli uygulamad›r. Bunlar yap›lmad›€› takdirde, bu felaketler çok çok olur, çok çok a€lar s›zlar›z; büyük mal kayb›na sebep olur, ac›lara sebep olur; ama, neticede de hiçbir fley has›l olmaz.
En son olay, Bo€az'daki Sait Halim Pafla Yal›s› yang›n›d›r. Bir tarihî varl›k ve birçok eser kül olmufltur, yanm›flt›r. Hepimizi üzen bir olayd›r; ama, bakt›€›n›z zaman, burada, birilerini suçlamak yerine, as›l suçlanmas› gereken, koruma tedbirlerini do€ru vazedip, do€ru uygulamayanlard›r.
Bak›n, bugün, iflyerlerinde, sanayide birçok yerde, yang›na karfl› koruma, fevkalade dikkat isteyen bir husustur, teçhizat isteyen bir husustur, e€itim isteyen bir husustur.
Petrol sanayiindeki bir tesiste, bir vesileyle, mühendis olarak ifle girdi€imde ald›€›m ilk e€itim, yang›n e€itimiydi; yani, yang›n alarm› verildi€i anda, herkes, bafl›na mi€ferini takar, hortumu eline al›r, yang›nla mücadele edecek bir e€itime kavuflur; müdür seviyesinde de, iflçi seviyesinde de yap›lan budur.
Neyi söylemek istiyorum; felaketlerle ilgili, afetlerle ilgili tedbirleri alacaks›n›z, e€itim vereceksiniz ve uygulayacaks›n›z. Evet, bizim Sivil Savunma teflkilat›m›z var, baflka birtak›m kurumlar›m›z var; ama, bunlar›n, ihtiyaca uygun bir flekilde gerekli e€itime sahip oldu€unu söylemek mümkün de€ildir. Bunu yapmad›€›n›z takdirde de, netice alman›z mümkün de€ildir. Yani, yang›nla ilgili -mevzuata yak›n olan arkadafllar bilirler- Bat› literatüründe "fire protection" diye, bafll›bafl›na kurumlar› var, enstitüleri var, literatürleri var, standartlar› var, fevkalade oturmufl düzenleri vard›r. Amerika'y› yeniden keflfetmenin manas› yoktur. Yani, bizim, yang›nla ilgili ve afete maruz kald›€›m›z di€er sahalardaki mevzuat›, süratle millî mevzuat haline getirmemiz, adapte etmemiz, bununla ilgili kurulufllar› belirlememiz, görevlendirmeleri yapmam›z, e€itimi vermemiz ve denetlememiz gerekmektedir. Aksi takdirde, bu afetlerle ilgili kanunlar› ç›kar›r›z; ama, bunlar, sadece, kanun ciltlerinin sayfalar›nda yaz›l› durur. Evet, bunun için birtak›m kurumlar› kurar›z, maafl öderiz -bol bol öderiz, az öderiz- ama, afete karfl›, afet öncesi koruma tedbirleri ve afet s›ras›nda müdahale ekipleri bak›m›ndan yine yetersiz kal›r›z, yine üzülürüz, yine kedere u€rar›z.
Ben, bu vesileyle bunlar› arz edeyim dedim. Temenni ederim ki, bu tasar› vesilesiyle, son y›llarda ve bilhassa bu y›l s›k s›k maruz kald›€›m›z afetler sebebiyle, deprem, yang›n, sel ve benzeri afetlere karfl› dikkatli tedbirler gelifltirilir, uygulan›r ve memleket bu afetlere s›k s›k, mükerreren maruz kalmaz.
Bunu temenni eder, hepinizi hürmetle selamlar›m.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Ayhan.
fiahs› ad›na, Say›n Kemalettin Göktafl; buyurun.
Say›n Göktafl, konuflma süreniz 5 dakikad›r.
KEMALETT‹N GÖKTAfi (Trabzon) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; 901 s›ra say›l› kanun tasar›s›n›n ek 6 nc› maddesi üzerinde flahs›m ad›na söz alm›fl bulunuyorum; hepinize sayg›lar sunar›m.
Bu ek 6 nc› maddede "Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n, afetlerin önlenmesi ve zararlar›n azalt›lmas› amac›yla, hibe olarak yurt d›fl›ndan gönderilen her türlü malzeme ve teknik ekipmanlar ile geçici veya daimî olarak ithal edilecek malzeme ve teknik ekipmanlar, Gümrük mevzuat›nda belirtilen sürelere ba€l› olmad›€› gibi, ithalde al›nan her türlü fonlar ile vergi, resim va harçlardan muaft›r" denilmektedir.
De€erli arkadafllar, bu madde de tasvip etti€imiz bir maddedir. Yaln›z, bize göre birtak›m eksiklikleri vard›r. Çünkü, afet an›nda, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n olsun, Köy Hizmetleri Genel Müdürlü€ünün olsun, araç ve gereçleri hiçbir zaman yeterli olmuyor, ne kadar müracaat etseniz de, ihtiyaçlar› karfl›lam›yor. Asl›nda, bu ihtiyaçlar›n karfl›lanmas› için yerel yönetimleri güçlendirmek ve bu maddeye benzer bir maddeyle, yerel yönetimlere de bu imkân› tan›mak laz›md›r. Mesela, Trabzon'da Of, Gürp›nar, Bölümlü, Dernekpazar›, Köprübafl› ilçe ve beldelerinde meydana gelen sel felaketinde, oraya gitti€imde, bütün belediyeler olsun, köylü vatandafllar olsun, Valili€in kap›s›nda, Köy Hizmetlerinin kap›s›nda, Devlet Su ‹fllerinin kap›s›nda, Karayollar›n›n kap›s›nda bir dozer, bir greyder, bir araç alabilir miyim diye, birbirleriyle âdeta yar›fl›yorlard›. Neticede, halen, oralarda, yollar› aç›lamayan köylerimiz vard›r. fiimdi, biz, buna benzer bir flekilde, belediyelerimize, belli bir süre içerisinde -mesela, afet meydana gelince alt› ay gibi bir süre konulsa, o zaman zarf›nda- yurtd›fl›ndan, bedelsiz ithalat yoluyla, çeflitli fonlar veya vergiden muaf bir flekilde, ithal imkân› tan›sak -tabiî, bu ithal imkân› tan›n›rken de, yafl s›n›r› koymamak laz›m; orada, bazen, çok temiz kullan›lm›fl eski araçlar olabiliyor; bize, fevkalade hizmet verebiliyor- hem hükümetin, devletin yükü azalm›fl olacak hem orada daha iyi hizmet yap›lm›fl olacak ve bu felaketlerden dolay›, vatandafllar›m›z da bir nebze faydalanm›fl olacakt›r.
Bak›n›z, bizim oralarda çok yayg›nd›r; bu felaketler dolay›s›yla, vatandafllar kendi aralar›nda toplumsal bir kampanya aç›yor ve yard›mlaflma yap›yorlar, bu flekilde de yaralar sar›labiliyor.
Bana göre, sadece Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n ithal edece€i araçlara, vergi, fon, resim ve harçlardan muafiyeti getirmek yeterli olmaz, belediyelere de bu imkân›n tan›nmas› laz›md›r.
Say›n Bakan, kendisiyle az önce yapt›€›m konuflmada "belediyelere bu imkân verilmifl, hibe yoluyla, belli bir yafla göre bu muafiyet tan›nm›flt›r; vard›r" dedi. Vard›; ama, Refah Partili belediyeler iflbafl›na geldikten sonra, büyükflehirler hariç, di€er belediyelerden bu imkân› kald›rd›lar. Kald›rma gerekçeleri de biraz gülünç; bas›ndan takip etti€imiz kadar›yla, bu tip araçlar›, yurtd›fl›ndan hibe yoluyla getirmekle Türkiye'nin itibar› sars›l›yor gibi birtak›m demeçler vermifllerdir. De€erli arkadafllar›m, zaten bu Hükümet döneminde Türkiye'nin itibar› m› b›rak›lm›flt›r!.. Asl›nda, bu, tamamen siyasî amaçlarla uygulanm›fl bir kararnameydi.
Burada, belediyelere de bu flekilde bir imkân tan›nmas› zarureti oldu€unu belirtiyor; hepinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Göktafl.
Madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
Önerge yok.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Ek 6 nc› madde kabul edilmifltir.
Efendim, bu 3 üncü maddeye 3 tane daha ek madde eklenmesini içeren önergeler vard›r. Ek madde de esas madde gibidir. Komisyonun ço€unlu€u olmad›€› için, ben, bu önergeleri iflleme koymuyorum.
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, yaln›z, bu, çok önemli...
BAfiKAN – Önemli; ama, usul meselesi say›n arkadafl›m. Bizim buradaki uygulamalar›m›z flu flekildedir: Komisyonun ço€unlu€u olursa, biz, önergeleri iflleme koyar›z; ama, komisyonun ço€unlu€u yoksa; bu, yeni bir madde teklifidir; yeni madde teklifi...
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan, Meclisin de ço€unlu€u yok; toplant› yetersay›s› istersek, bu Meclis çal›flamaz...
BAfiKAN – Say›n Ergezen, bu, benim günah›m de€il ki...
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Güzel de; yani, bak...
BAfiKAN – ‹sterseniz isteyin...
Arkadafllar, sizden rica ediyorum; biz, bir yanl›fl yaparsak; bu, ileride usul olur.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Hay›r; anlaflarak...
BAfiKAN – Usul oldu€u zaman da bu Meclisi çal›flt›ramay›z. Onun için, önergeleri iflleme koymuyorum.
3 üncü maddeyi, kabul edilen ek maddelerle birlikte oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
4 üncü maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN – Refah Partisi Grubu ad›na, Say›n Ali O€uz; buyurun efendim...
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Say›n Baflkan, bir dakika... Bir fley arz etmek istiyorum...
BAfiKAN – Peki, buyurun efendim.
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Ek 6 nc› maddede bir redaksiyon hatas› vard›; düzeltilmesini arz ediyorum.
BAfiKAN – Nedir?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Ek 6 nc› maddenin bafllang›c›ndaki "Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›n›n" ibaresinin "Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›na" fleklinde düzeltilmesi; bir.
‹kinci olarak, 5 inci sat›rdaki "teknik ekipmanlar ile" ibaresinden sonra "Bakanl›kça" kelimesinin konulmas›n› ve maddenin bu flekilde redakte edilmesini arz ediyorum.
BAfiKAN – Biz "Bakanl›kça" kelimesini ilave edemeyiz; çünkü, maddeyi kabul ettik; geçtik.
Sonra, bu flekilde, Bakanl›€a yeni bir ithalat imkân› tan›yoruz ki, bu, olmaz. Bu konuda, Maliye Bakanl›€›n›n da görüflünün al›nmas› laz›m.
Bu durumda, Bakanl›k, keyfî olarak, çok önemli birtak›m ithalat ve ihracat yapar; onlar› da Gümrük Vergisinden muaf tutars›n›z; bunlar olmaz.
Burada, her verilen önergenin ve yap›lan düzeltmenin, devlete ve ülkeye ne kadar s›k›nt› yarataca€›n›n, iyice tahmin edilerek iflleme konulmas› laz›m.
Sadece, maddedeki "Bakanl›€›n›n" ibaresini "Bakanl›€›na" fleklinde düzeltiyoruz, öteki düzeltmeyi yapm›yoruz.
Bu düzeltme, zaten redaksiyondur; ‹çtüzü€ün 89 uncu maddesine göre düzeltiriz.
Say›n O€uz, buyurun.
RP GRUBU ADINA AL‹ O⁄UZ (‹stanbul) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m; art›k, müzakere konusu yapt›€›m›z kanun tasar›s›n›n sonlar›na gelmifl bulunuyoruz. 4 üncü madde üzerinde, Grubumuz ad›na söz alm›fl bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi yeniden sayg›yla selaml›yorum.
De€erli arkadafllar›m, 4 üncü maddeyle, 7269 say›l› Umumî Hayata Müessir Afetler Dolay›s›yla Al›nacak Tedbirlerle Yap›lacak Yard›mlara Dair Kanunun 33 üncü maddesinin sonuna bir f›kra eklenmifltir.
33 üncü maddeye bak›yoruz, de€erli arkadafllar›m; 1968'de bir tadilata u€ram›fl ve 1981'de baflka bir tadilata u€ram›fl. Umumî hükümleri itibariyle kapsad›€› hükümler flunlar: "Bu kanun gere€ince yap›lacak harcamalar› karfl›lamak üzere, afla€›da yaz›l› kaynaklarda meydana gelen bir fon teflkil edilir" denildikten sonra, fonun mahiyeti "her y›l, ‹mar ve ‹skân Bakanl›€› bütçesinin ilgili bölümüne konacak ödenek" fleklinde belirtiliyor. En büyük pay› o teflkil ediyor. ‹mar ve ‹skân Bakanl›€› bütçesine, bu harcamalar için "Fon teflkili ve fonda yap›lacak yard›mlar, harcama usulleri" ne dair hükümler getirilmifl bulunuyor.
(b) f›kras›nda -ki, 1981'de tadilata u€ram›fl- "Hay›r kurumlar›, mahallî idareler, mal sand›klar› ve di€er kurulufllar taraf›ndan kabul olunacak, bu amaca yönelik nakdî yard›m ve ba€›fllar" denildikten sonra "Aynî yard›mlar do€rudan do€ruya Türkiye K›z›lay Derne€ine yap›l›r. Türkiye K›z›lay Derne€ine yurtiçinden ve yurtd›fl›ndan yap›lacak her türlü nakdî ve aynî yard›mlar bu maddenin kapsam› d›fl›nda olup, K›z›lay mevzuat›na tabidir" hükmü getirilmifltir.
(c) f›kras›nda "Her y›l iktisadî devlet teflekkülleri ile en az yar› sermayesi devlet elinde bulunan banka ve müesseselerin y›l sonu bilanço kârlar›n›n yüzde 3'ü nispetinde ödeyecekleri hisseler",
(ç) f›kras›nda "Fon hesab›na, borçlulardan borcun ödenmesi için tahsil edilecek taksit ve faizler",
(d) f›kras›nda "Fon hesab›nda tutulan paralar›n faizleri",
(e) f›kras›nda da "Afetler dolay›s›yla bu kanuna yahut özel kanunlara göre devletçe yap›lan ve yapt›r›lan binalardan Türkiye Emlak Bankas›nca sat›lmas› gerekenlerden elde edilen gelirler" denilmifl ve buna ilaveten, en son f›kra olarak "Tabiî afetler nedeniyle aç›lacak iç ve d›fl ba€›fl hesaplar›, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca uygun görülecek bir devlet bankas›nda nemaland›r›l›r" hükmü eklenmifltir.
De€erli arkadafllar›m, bu nemaland›rman›n, bir bankaya yat›r›l›p, oradan al›nacak faizle nemaland›rma fleklinde olaca€› anlafl›l›yor. Ben, bankalarda faizle ve sair fleylerle u€raflmak yerine, toplanan gelirlerin hemen harcanmas›nda fayda oldu€una inan›yorum ve onu ifade etmek istiyorum. Hani Anadolu'da güzel bir söz vard›r "kumar paras›yla al›nan fleyin ölümü sudan olur" derler; herhalde, bu, faizle nemaland›rman›n, faiz geliriyle al›nan fleylerin memleketimize bir hay›r getirmedi€i bir gerçektir. Gerek iç faiz ve gerekse d›fl faizden çekti€imiz bu kadar s›k›nt› yeterken, hay›r sahiplerinin, hay›rlar›n›, faizle nemaland›raca€›z diye faize bulaflt›rman›n uygun olmad›€› kanaatini tafl›yorum ve bunu ifade etmek için huzurunuza geldim.
Bu vesileyle, Yüce Heyetinizi hürmetle selaml›yorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n O€uz.
ANAP Grubu ad›na, Say›n Ifl›n Çelebi; buyurun.
Süreniz 10 dakikad›r.
ANAP GRUBU ADINA IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, öncelikle, bu Afet Fonunda yeterince kaynak olmamas›ndan dolay›, 4123 say›l› Yasan›n uygulanmad›€› ifade edildi ve ne yaz›k ki, ‹zmir'de afet olduktan sonra -4 Kas›mdan bu yana- yaklafl›k oniki gün geçmesine ra€men, Bakanlar Kurulu toplanamad› ve hiçbir uygulama yapmad›. Orada, sadece, valili€in da€›tt›€› 5'er milyon lira para var; kömürün tonu da 6 milyon lira!.. Evler y›k›ld›, insanlar aç›kta kald›. Defterdarl›€›n tespit etti€i 1 100 ve ‹zmir Ticaret Odas›n›n tespit etti€i 200 esnaf ma€dur durumda.
Biz, burada, daha önce, sigorta kapsam›nda olan, sigortalanm›fl -esnaf ve sanatkâr›n, ticaret erbab›n›n- iflyeri zararlar›n›n -poliçe kapsam›nda tart›flmal› bir konu olsa bile- derhal ödenmesini ve ödendikten sonra, sigorta flirketi aç›s›ndan do€acak yükün -ki, Millî Reasüranstan ve dünyadaki sigorta flirketlerinden bu risk karfl›lanacak; mevcut sigorta flirketlerinin yükü de bunun yüzde 5'inden fazla de€il; ona ra€men, ileride, do€acak zarar varsa- Sosyal Yard›mlaflma ve Dayan›flma Fonundan ödenmesi için önerge verdik; ama, bu önergeyi, ne yaz›k ki, Meclis ‹çtüzü€ü prosedürü dolay›s›yla görüflemedik.
fiimdi, ayn› mant›kla, Afetler Fonunda para yok ve fonlar bütçelefltirildi€i için, bir problem var. Devlet bankas›nda nemaland›r›l›r... Benim aç›mdan, devlet bankas›, özel banka fark etmez; devlet bankalar› da olabilir, özel banka da olur; ama, en önemlisi, bu Afet Fonunun kaynaklar›, hemen hemen yok denecek kadar az ve ne yaz›k ki, Türkiye, her fleye para buluyor... Burada bir kanun teklifi var; hazirandan sonra yap›lan özellefltirmelerden KDV kesintileri kald›r›ls›n; yani, KDV al›nmas›n deniyor. Ekim sonuna kadar, yaklafl›k 480 milyon dolarl›k özellefltirme yap›ld›€›n› düflünün -hazirana kadar 80 milyon dolarl›k yap›ld›- KDV oran›n›n yüzde 15-20 oldu€unu düflünürsek, 80 milyon dolar al›nmas›n deniyor. Buna iliflkin kanun teklifi Meclisin gündeminde; bugün yar›n görüflece€iz. fiimdi, 80 milyon dolar› orada rahatl›kla b›rakabiliyoruz; ama, burada, yüzlerce vatandafl ma€dur olmufl; biz, bu Afet Fonuna para bulam›yoruz!..
Bu konuya iliflkin bir önergemiz var; biraz sonra önergemiz de€erlendirilecek. Önergeyle ilgili söz alma imkân› olmayabilir diye söylüyorum; Meclisin katk›s›n› rica ediyoruz; san›yorum, Meclisteki arkadafllar›m da kat›lacakt›r; Afet Fonuna, Bütçe Kanununa göre bütçeden kaynak aktaral›m ve bu fonu ifller hale getirelim; vatandafllar›n yaralar›n› saral›m ve probleme çözüm bulal›m.
Hepinize teflekkür ediyor; sayg›lar sunuyorum. ( ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Çelebi.
fiahs› ad›na, Say›n Gaffar Yak›n; buyurun.
Süreniz 5 dakikad›r.
GAFFAR YAKIN (Afyon) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; bundan sonra meydana gelebilecek afetlerde, devletin, otomatik olarak uygulayabilece€i önlemleri kapsayan bir tasar›y› görüflüyoruz. Daha önce de söyledi€im gibi, maalesef, bu konuda, flimdiye kadar, çok tutarl›, genifl kapsaml› bir kanun olmad›€› için, birkaç ayda bir bu kanuna eklemeler yap›lmaktad›r. ‹nceledim; kan›mca, Türkiye Cumhuriyetinin, flu ana kadar ç›karm›fl oldu€u en kapsaml› kanun Erzincan depremi için ç›kar›lan kanundur. Bu kanunda olup da, bu yeni ç›kard›€›m›z kanunda bulunmayan maddeler vard›r. Bunlarla ilgili, ek madde eklenmesi için önergeler vermifltim; Bakanl›k mensuplar›n›n ve Say›n Bakan›n, ileride, tekrar büyük s›k›nt›lar yaflamamak için bunlar› dikkate almalar›n› rica ediyorum.
Bu maddelerin biri, mesela, Erzincan Kanununun 5 inci maddesidir; ki "Toplu Konut Kanununa dayand›r›larak kredi verilen, afete maruz bölge ilan edilen yörelerde inflaat› tamamlanm›fl veya devam etmekte olan konutlardan hasar görenlerin, Toplu Konut ‹daresine veya bankalara olan borçlar›n›n ertelenmesi veya silinmesine Bakanlar Kurulu yetkilidir" denilmektedir. Böyle bir durum, toplu konut kredileriyle devam etmekte olan binalarda, bundan sonra olabilecek afet bölgelerinde her zaman karfl›lafl›labilecek bir durumdur; ama, yeni ç›karm›fl oldu€umuz kanunda, maalesef, bu konuda maddeler yoktur.
Yine, Erzincan Deprem Kanununda bulunmas›na ra€men, flu ana kadar, bu tasar›ya konulmam›fl di€er bir madde ise "Bu kanun kapsam›na giren yörelerde, Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin -Erzincan için- 1992 ve 1993 y›llar›nda tahakkuk edecek Gelir ve Kurumlar Vergilerinin terkini veya k›smen tahsili hususunda Bakanlar Kurulu yetkili k›l›nm›flt›r" maddesidir. fiimdi, Dinar depremiyle ilgili olsun, ‹zmir ve Isparta'da meydana gelen hadiselerle ilgili olsun, oralarda zarar gören insanlar›n Gelir Vergileriyle ilgili olarak, herhangi bir kanun maddesi buraya eklenmemifltir. Bundan sonra meydana gelebilecek felaketlerde de, bu eksiklik hissedilecektir.
Yard›mlarla ilgili olarak da flunlar› belirtmek istiyorum: Türkiye içinden ve d›fl›ndan yap›lan yard›mlar›n, gerçekten felaketzedelere ulaflabilmesi için, o bölgedeki muhtarl›klar›n ve esnaf derneklerinin, mutlaka, yönetime dahil edilmesi, onlardan yard›m al›nmas› zarurettir. Maalesef, bu, Dinar'da da yafland›. Gelen yard›mlar, ma€dur durumdaki esnaflara öncelikle verilecek yerde, o bölgede oturmayan insanlar›n gelip, kuyruklara girip almas›yla da, hakikaten ma€dur olmufl insanlar, maalesef, bu yard›mlardan bir fley alamad›lar. Maddî olarak toplanan yard›mlar›n, bankalarda fazla bekletilmeden -ki, bu bekletilmesi s›ras›nda da en fazla maksimum fayday› alabilecek tarz›nda bekletilmesi laz›m- insanlara bir an önce ulaflt›r›lmas› flart›r.
Bu kesimdeki insanlar›m›zdan en fazla ma€dur olan, maalesef, esnaf ve sanatkârlar›m›z olmaktad›r. Devlet memurlar›na ek birtak›m imkânlar sa€lan›rken, kendi ekme€ini kazanan insalara da, bu toplanan yard›mlardan, asgarî ücret düzeyinde de olsa, befl alt› ay zaman zarf›nda yard›m›n yap›lmas› mutlaka flartt›r.
Di€er bir husus da flu: Maalesef, bunu, bu kanun tasar›s›nda da görmedim; bu tip felaketler için daha önceden haz›rl›kl› kurtarma ekiplerimiz yok; Dinar depreminde ve di€er felâketlerde bunu gördük, hep birlikte yaflad›k. Mesele, oraya ifl makinelerini göndermek de€ildir; bu konuda, acil müdahaleleri yapabilecek, üstün vas›fl›, teknik donan›ml› heyetlere, gruplara ihtiyaç vard›r. Maalesef, bu hususlarda da, son olaylarda gördü€ümüz üzere, s›n›fta kalm›fl durumday›z. Afet bölgelerine en k›sa zamanda ulaflabilecek tarzda, teknik donan›mla teçhiz edilmifl kurtarma ekiplerinin, Bay›nd›rl›k Bakanl›€› bünyesinde flu anda haz›rlanmas› flartt›r.
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
GAFFAR YAKIN (Devamla) – Son cümlemi söylüyorum Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Buyurun.
GAFFAR YAKIN (Devamla) – Ba€›fllar›n ve yard›mlar›n, yöre halk›na, gerçek ma€dur esnaf ve sanatkârlara ulaflt›r›labilmesi için, mutlaka o bölgenin esnaf ve sanatkâr odalar›ndan yararlan›lmas› zarurîdir.
Hepinize sayglar sunar›m.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Yak›n.
fiahs› ad›na, Say›n Develio€lu; buyurun.
Süreniz 5 dakika.
OSMAN DEVEL‹O⁄LU (Kayseri) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m; 901 s›ra say›l› yasa tasar›s›n›n 4 üncü maddesi üzerinde sözlerime bafllarken; Yüce Heyetinize sayg›lar sunuyorum.
Burada, ben, özellikle son y›llarda ve geçti€imiz günlerde, ülkemizde, ard› ard›na meydana gelen tabiî afetlerde kaybetti€imiz insanlara, bir kez daha, Tanr›'dan rahmet ve Yüce Milletimize de baflsa€l›€› diliyorum.
Tabiî, çok olumlu bir yasa tasar›s›n› görüflüyoruz; Mecliste, tüm siyasî partilerimizin ittifak etti€i bir yasa tasar›s›; ancak, bu yasay› ç›kar›rken hepimizin arzu etti€i fley fludur: Birkaç gün sonra karfl›laflabilme ihtimalimiz olan bir olay karfl›s›nda, tekrar, yeni de€ifliklikler gerekmesin, dört dörtlük bir yasa ç›karm›fl olal›m ve tüm ihtiyaçlar›m›za cevap versin.
Türk Milleti, tarih boyunca, vak›f gelene€i olan bir millet. En zor günlerde dahi, herkes birbirinin yard›m›na koflmufl; bir yerde, ufak bir huzursuzluk oldu€u takdirde, tüm Türk Milleti seferber olmufl. Bu, bize, atalar›m›zdan gelen bir gelenek. O kadar ki, Osmanl› döneminde, üç k›ta üzerinde yaflayan, Müslim-gayri Müslim o kadar insan›n tüm sosyal problemleri halledildikten sonra, havada uçan kufllar için dahi vakfiyeler kurmufl bir milletin torunlar›y›z. O gelenek bugüne kadar devam etmifl, insan›m›z, birbirinin yard›m›na koflmufl; ancak, insan›m›z›n kendi imkânlar›yla yapamad›€›, halledemedi€i öyle konular ve öyle meseleler vard›r ki, bu noktada, sosyal devlet olman›n gere€i, devletimizin yard›m›na, ilgisine, flefkatine ihtiyaç vard›r.
Yasalardaki boflluklardan m›d›r, nedir; bir türlü bilemiyoruz; mesela, burada, bir hadise var; Say›n Bakan›n ve Say›n Heyetin dikkatini, özellikle buna çekmek istiyorum "Tabiî afetler nedeniyle aç›lacak iç ve d›fl ba€›fl hesaplar›, Bay›nd›rl›k ve iskân Bakanl›€›nca uygun görülecek bir devlet bankas›nda nemaland›r›labilir" deniliyor. Bana göre, bu hüküm, önümüzdeki günlerde -belki bir y›l, belki iki y›l sonra- geçerlili€ini kaybedecek; çünkü, Meclisteki siyasî partilerimizin tamam›na yak›n› özellefltirmeden yana ve özellikle de, üzerinde çok de€iflik spekülasyonlar›n yap›ld›€› devlet bankalar›n›n özellefltirilmesi, kamu bankalar›n›n özellefltirilmesi gündemdeyken, biz, yeni ç›kard›€›m›z bir yasaya, k›sa zamanda eskime ihtimali olan bir hükmü koyuyoruz. Ben, bu noktada, özellikle, Yüce Heyetinizin dikkatini çekmek istiyorum ve bu duygularla, Yüce Heyetinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Develio€lu.
ALGAN HACALO⁄LU (‹stanbul) – Cumhuriyet Halk Partisi, Ziraat Bankas›n›n özellefltirilmesinden yana de€il, özerklefltirilmesinden yana.
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
Maddeyle ilgili bir önerge var; okutuyorum efendim:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüfltü€ümüz tasar›n›n 4 üncü maddesinin sonuna afla€›daki f›kran›n eklenmesini arz ederiz.
Sayg›lar›m›zla.
“Afetler Fonu y›ll›k gelirleri Bütçe Kanunu kapsam›na al›namayaca€› gibi, bu fondan baflka fonlara aktarma da yap›lamaz”
Ifl›n Çelebi Ali O€uz Cengiz Bulut
‹zmir ‹stanbul ‹zmir
‹lhan Kaya Kemalettin Göktafl Melike Hasefe
‹zmir Trabzon ‹stanbul
Engin Güner Selçuk Maruflu Ahmet Kabil
‹stanbul ‹stanbul Rize
HAL‹L ÇULHAO⁄LU (‹zmir) – Say›n Baflkan, ben de kat›l›yorum.
BAfiKAN – Efendim, yaln›z, flöyle bir durum var: Bütçe kanununda bir hüküm var; biz, flimdi, bu önergeyle, bütçe kanunundaki o hükmü kald›raca€›z. fiimdi, bu, böyle, tek bafl›na olmaz. Onun için, yani, o kanunu de€ifltirebilmemiz için... Bu önergeyle bu olmaz ki... O zaman, bütçe kanunundaki o hükmü kald›ramazsak, burada bunu kabul ettik, orada öyle bir fley var...
Pardon; yani, evvela Komisyonun...
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, müsaade ederseniz bilgi verebilir miyim...
BAfiKAN – Bir dakika, Komisyona bir soray›m...
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Say›n Baflkan, izah›n›z çok yerindedir; bu önergeye kat›lam›yoruz.
BAfiKAN – Hükümet?..
BAYINDIRLIK VE ‹SKÂN BAKANI ADNAN KESK‹N (Denizli) – Biz, takdire b›rak›yoruz Say›n Baflkan.
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Ben, önerge sahibi olarak söz alabilir miyim?
BAfiKAN – Buyurun efendim.
HAL‹L ÇULHAO⁄LU (‹zmir) – Anayasa Mahkemesi iptal etti efendim; gerekçeli karar ç›kmad›.
BAfiKAN – Efendim, etmedi daha...
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, bütçe kanunu genel bir kanun; bu, özel bir kanun. fiimdi, bu özel kanun oldu€u için, özelli€i var ve bütçe kanununun önüne geçer. O nedenle ve bu olay›n da önemi nedeniyle, bu tasar›ya bu ilavenin yap›lmas›n› bir zaruret olarak görüyoruz. Bak›n, 4123 say›l› Yasa, kaynak bulunamad›€› için ve yetkiler kullan›lmad›€› için uygulanm›yor ve insanlar çok mustarip. O nedenle, bütçe kanunundaki genel hükümler d›fl›nda özel kanunla ç›kar›lan bu tür hükümler geçerlidir ve bunlar›n hayatiyeti ve ifllerli€i vard›r. O yüzden, ben, önergenin oylan›p kabul edilmesinin, felaket alt›nda kalm›fl bu kadar kifli aç›s›ndan büyük yarar› olaca€› inanc›nday›m. Bunun, bu flekilde de€erlendirilmesini rica ediyorum.
Sayg›lar sunuyorum. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Çelebi.
Asl›nda tersini söylediniz. Bütçe kanunu özel bir kanundur, bu, genel bir kanundur; yani, özel kanun...
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Müsaade edin, Komisyon izah etsin...
BAfiKAN – Efendim, biz de, burada, Baflkanl›k Divan› olarak, mümkün oldu€u kadar, mevzuata uygun yasa ç›karmak zorunday›z.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Say›n Baflkan, bunu Komisyon izah etsin.
BAfiKAN – Efendim, ben, burada konuflulanlar› da düzeltmek zorunday›m. Komisyona söz verdim zaten. Bu itibarla, bu önergeyi kabul etti€imiz zaman, bir yandan bütçe kanununa aksi bir hüküm var, burada aksi bir hüküm getirece€iz; dolay›s›yla, birbirine z›t iki hüküm yürürlükte kalacak. O itibarla, bunu nas›l giderece€iz?..
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Muhatab› Komisyon de€il mi efendim?..
BAfiKAN – Peki efendim...
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... 4 üncü madde kabul edilmifltir.
5 nci maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..
ANAP Grubu ad›na, Say›n Cengiz Bulut; buyurun efendim.
Konuflma süreniz 10 dakikad›r.
ANAP GRUBU ADINA CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekili arkadafllar›m; bu maddede, belki teknik bir hata olarak "1 inci ve 2 nci derece deprem bölgeleri" denilmifl. Oysa, flu anda, deprem bölgesi olarak tespit edilmeyen yerde herhangi bir deprem olursa ne olacak... O zaman, burada "1 inci ve 2 nci derece deprem bölgesi" diye s›n›rland›r›lm›fl ve daha evvel tespit edilmifl yerler zikredildi€i için, bu cümlenin bu flekilde kullan›lmas› bence yanl›fl.
Ondan sonra "...teknik ekiplerce tespit edilen ve betonarme olmayan konutlar›n hak sahiplerine kendilerinin iste€i halinde, orta hasarl› konutlar›n› y›k›p, yeniden yapmak kofluluyla bir defaya mahsus olmak üzere..." deniliyor. Burada "betonarme olmayan" deniliyor; betonarme bina yapmak suç mu... Bence, burada "betonarme olmayan konutlar" yerine "her türlü konut" ibaresini kullanmakta fayda var.
"1 inci ve 2 nci derecede deprem bölgelerindeki" ibaresinin yerine de "depremler ve tabiî afetler" demek gerekiyor; burada bir s›k›nt› var, burada bu eksiklik var.
De€erli milletvekili arkadafllar›m›z, bir de, maddede "betonarme olmayan konutlar›n hak sahiplerine kendilerinin iste€i halinde, orta hasarl› konutlar›n› y›k›p, yeniden yapmak kofluluyla, bir defaya mahsus olmak üzere, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca belirlenecek miktarda, bu kanunda öngörülen borçland›rma ve kredilendirme usulleri çerçevesinde arsa ve kredi verilir" deniliyor. Biliyorsunuz, en büyük hasar, maalesef, gecekondu muhitlerinde ve hisse tapulu yerlerde meydana geldi. Evi y›k›lan, evinde hasar olan, çeflitli flekillerde binalar› y›k›lan insanlar -maalesef, bunlar, hisse tapulu- belediyeye gidecek, müracat edecek, yeni bafltan evini yapmak isteyecek. Belediyelerin flartlar› belli; imara göre parselasyon durumu getir, proje getir... Tabiî, bunlar›n hepsini, iyi yap›lm›fl parselasyona göre isteyecek; ama, flu anda, hasar tespitinin yap›laca€›, ya€murun büyük hasar meydana getirdi€i yerlerde, ne proje var ne arsa var ne s›n›r var ne kadastro var; hiçbir fley yok.
Bu durumda, bu ç›karaca€›m›z kanun, bence, havada kalan bir kanun... Yani, bu kanun, parselasyonu iyi yap›lm›fl, imar durumuna göre yap›lm›fl binalar için geçerli olacak. Esas›nda, en çok ma€dur olan, yani, fakir dedi€imiz, ancak, bafl›n› sokabilecek kadar bir ev yapabilen, iki oda, bir salon, bir mutfakç›k yapabilen gariban, paras› olmayan, paras› olmad›€› için buralara s›€›nan, geliri olmad›€› için bu flekilde ev yapmak zorunda kalan bu insanlara, maalesef, bu tasar›da bir kolayl›k gösterilmiyor. Bu insan, evi y›k›ld›€› için belediyeye gidecek "ben evimi yenileyece€im" diyecek; belediyenin yapaca€› fley malum "getir tapunu, imar durumunu, projeni" diyecek, bu duruma göre, ne proje yap›l›r ne imar durumu verilir. Bu tasar›, bir kolayl›k getirmiyor, burada, hiçbir kolayl›k yok; burada getirilen kolayl›k, yaln›z -biraz evvel dedi€im gibi- imar durumu müsait olan belirli arsa sahipleri içindir; ama, benim ‹zmirimde, benim Karfl›yakamda, o ön taraflar mutlaka büyük hasara u€rad›; ama, y›k›lan evler, daha ziyade, imar durumu olmayan, bitiflik nizam ve gayriihtiyarî kaçak yap›lard›r.
Bunun yan›s›ra, bir de arsa meselesi var. fiimdi, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€› "arsa ve kredi verilecek" diyor. fiimdi, bizim büyük flehirleri iyi bilmek laz›m; yani, büyük flehirlerde arsa verilecek dedi€inize göre, bu arsa meselesini nas›l çözmeyi düflünüyorsunuz; nerede var bu arsalar?.. Zaten, arsa olmad›€› için, zaten, arsa bulunmad›€› için, bu insanlar göç ederek, kaçarak geldikleri memleketlerinden -kaçarak geliyorlar yokluktan, sefaletten, paras›zl›ktan, imkâns›zl›ktan, iflsizlikten- büyük flehirlere yerlefliyorlar; ceplerinde befl para olmad›€› için, ancak bir kamyon tu€la, biraz çimento al›yorlar, binalar yap›yorlar. Bunlar zevkinden yapm›yor bu binalar›. Biz, bunlara k›z›yoruz mutlaka, gecekondular› y›kaca€›z, bafllar›na y›kaca€›z diye ba€›r›yoruz ça€›r›yoruz; ama, iflin kayna€›ndaki sefaleti, garibanl›€›, fakirli€i hiçbir zaman için de€erlendirmiyoruz. fiimdi, burada, arsa var m› ki, verilecek; kim verecek, nerede verecek?.. Bu arsalar, zaten, bu insanlara zaman›nda verilebilmifl olsayd›, bugün, hiç kimse derea€z›nda yahut da€bafl›nda veyahut da olmayacak yerlerde bu flekilde bina yapmazd›; ama, yokluk ve sefalet bu insanlar›m›z› bu noktaya getirmifl.
Biraz evvel dedi€im gibi, verilecek olan arsalar›n altyap› meselesi ne olacak; nerede arsa vereceksiniz, mesela, ‹zmir'in neresinde arsa vereceksiniz; arsa verece€iniz yerde, altyap› meselesini; yani, elektrik, su, ulafl›m, telefon, yol, kanal, okul meselesini nas›l çözeceksiniz; bunlar› nas›l halledeceksiniz. E€er, adama, ilgisi olmayan yerlerde, da€bafl›nda bir arsa verirsen; ulafl›m yoksa, elektrik yoksa, su yoksa; ne yapacaks›n›z, bunu nas›l planlayacaks›n›z, ne kadar zaman içerisinde yapacaks›n›z?
‹nsanlar beklenti içerisinde, insanlar, s›k›nt› içerisinde... Bak›n›z, millet "devlet, bizi unuttu" diyor; benim korkum, arsa verilecek denilen bu kanun tasar›s›nda, arsa meselesinin de unutulaca€›... Bak›n›z, burada "devlet bizi unuttu", "‹zmir'de selzedelerin 盀l›€› çamura sapland›" ve yine "sahipsiz Dinar'a hoflgeldiniz." ‹flte, Dinar'a da söz verdiniz "arsa verilecek" dediniz, Dinar'a da söz verdiniz "binalar›n›z› yapaca€›z" dediniz, Dinar'a da söz verdiniz "afl verece€iz" dediniz "ekmek verece€iz" dediniz; ama, aylar sonra ç›kan bir gazetede, iflte bak›n›z "sessiz tepki" ve "sahipsiz Dinar'a hoflgeldiniz" fleklinde yaz›lar var.
AHMET SEZAL ÖZBEK (K›rklareli) – Gazete haberlerine itibar edilmeyece€ini, Baflkan söyledi.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Bu konuda, biraz evvel dedim ki, bak›n›z "devlet bizi unuttu..." Bu konuda da, bu insanlar› unutacak m›s›n›z, ne kadar zaman içerisinde arsa vereceksiniz, ne kadar zaman içerisinde bu insanlar›n altyap› sorununu halledeceksiniz, ne kadar zaman içerisinde arsa veriliyor, ne kadar zaman içerisinde bu insanlara yard›mc› olacaks›n›z?! fiu anda, bu insanlar, resimlerde gördü€ünüz gibi, dört duvar aras›nda, üzerinde kiremit olan ve her taraf› çamur olan bir binada yafl›yorlar; bunlara yard›m›n›z›, bunlara elinizi ne zaman uzatacaks›n›z?!.
AHMET SAYIN (Burdur) – An›nda... An›nda...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Ama, bunlara bir süre koyunuz. Daha evvel, bu sözü, sizler verdiniz; yani Dinar'a, ‹zmir'deki sel felaketine... Sizin elinizi kolunuzu ba€layan m› var; yani, siz yard›m ettiniz de, aman, flu kanuna göre suç ifllediniz, flu kanuna göre yanl›fl arsa verdiniz, flu kanuna göre arsan›n üzerine yapt›€›n›z evler yanl›fl diyen mi oldu; hay›r olmad›; elinizi tutan m› var; hay›r yok; sizi engelleyen mi var; hay›r yok; ee, buyurun yap›n, hadi yap›n, hadi verin...
BAHATT‹N ALAGÖZ (Gaziantep) – Yasa ç›ks›n da, yapaca€›z iflte...
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Dinar'a sahip ç›k›n, ‹zmir Çi€li'deki, Menemen'deki insanlara sahip ç›k›n, bir an evvel da€›t›n. Peki, da€›taca€›n›z arsalar konusunda herhangi bir plan›n›z, bir projeniz var m›? (DYP s›ralar›ndan "var, var" sesleri) "Var" diyorsunuz; ama, benim korkum, Dinar'da söz verdi€iniz gibi, ‹zmir'de söz verdi€iniz gibi, Erzincan'da ve baflka yerlerde söz verdi€iniz gibi, bu tasar›y› kanunlaflt›racaks›n›z ve yine rafa kald›racaks›n›z, kimseye arsa da€›tmayacaks›n›z. Bu "evi y›k›lan insanlar yeni bafltan evlerini yaps›n" fleklindeki cümle, ne ifle yarad›€›, nas›l çözüm sa€layaca€› bilinmeden yaz›l›yor. Aran›zda belediyecili€i bilenler var; ruhsat nas›l al›n›r, yeni ruhsat nas›l al›n›r, yeni inflaat nas›l yap›l›r, tadilat nas›l yap›l›r? Peki, belediyelerdeki bürokrasiyi aflacak herhangi bir madde var m›; hay›r, yok. O zaman "yapma", "yapamazs›n" demektir. ‹flte, bunlara çare olmak laz›m, bunlara çözüm bulmak laz›m. Yap kanunu koy rafa, yap kanunu koy rafa...
Efendim, yeni gelin evi süpürmüyor, kay›npederi diyor ki "k›z›m, niye süpürmedin?" Gelin cevap veriyor; "süpürge yok." Al›yor bir süpürge, ertesi gün bak›yor, ev yine pislik içinde; "k›z›m, niye süpürmedin?" deyince, gelinden "kürek yok" cevab›n› al›yor. Adamca€›z ertesi gün bir kürek al›yor, bak›yor ev yine pislik içinde; "k›z›m, kürek de ald›m; niye süpürmedin" diye sorunca, gelinin cevab› "ah babac›€›m, kürek var; ama, yürek yok" oluyor. Siz de, Hükümet olarak, iktidar olarak, durmadan kanun ç›kar›yorsunuz, durmadan kararlar al›yorsunuz; ama, bir türlü icraata koyam›yorsunuz. Size süpürge verdik, kürek verdik, her fleyi verdik; ama, bu iktidarda, bu Hükümette yürek yok; bu iktidar, bu ifli yapacak güce sahip de€il.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir) – ANAP çok kirletmifl.
CENG‹Z BULUT (Devamla) – Bu iktidardan umut yok. Gelin, da€›taca€›n›z bu arsalar›n yerini söyleyin, ne kadar zamanda da€›tacaks›n›z, nas›l yapacaks›n›z, altyap›s›n› nas›l yapacaks›n›z, bunu söyleyin; politikay› b›rak›n, mühendis gibi konuflun, palavra s›kmayal›m.
Sayg›lar›m› sunar›m. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Bulut.
Refah Partisi Grubu ad›na, Say›n Ahmet Cemil Tunç; buyurun.
RP GRUBU ADINA AHMET CEM‹L TUNÇ (Elaz›€) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m; 901 s›ra say›l› kanun tasar›s› üzerinde Refah Partisinin görüfllerini aç›klamak üzere huzurunuzda bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Kurulu sayg›yla selaml›yorum.
Bu maddeyle "1 inci ve 2 nci derece deprem bölgelerindeki köy yerleflim yerleri ile kasaba ve ilçe merkezlerinde meydana gelen depremler nedeniyle, orta hasar gördü€ü teknik ekiplerce tespit edilen ve betonarme olmayan konutlar›n hak sahiplerine kendilerinin iste€i halinde, orta hasarl› konutlar›n› y›k›p, yeniden yapmak kofluluyla, bir defaya mahsus olmak üzere Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca belirlenecek miktarda, bu Kanunda öngörülen borçland›rma ve kredilendirme usulleri çerçevesinde arsa ve kredi verilir" deniliyor.
fiimdi, bu maddeyle, çok güzel bir uygulama, çok güzel bir hüküm getiriliyor; ancak, bana göre, eksikli€i var. "Birinci ve ikinci derecede deprem kufla€›nda olan yerlerde meydana gelen depremler nedeniyle" ibaresinin -bu konuda bir de önergemiz var- "her türlü afetlerde" fleklinde de€ifltirilmesi daha uygun ve daha adil olur kanaatindeyim; çünkü, yang›n da bir afettir, sel de bir afettir, heyelan da bir afettir, 盀 da bir afettir. Bütün bunlar düflünülerek, bu k›rsal yerlerde yaflayan vatandafllar›m›z bu tür felaketlerle karfl›laflt›klar› zaman uygulanmak üzere bu flekilde bir hüküm konulmas› yerinde olur diye düflünüyorum.
Bir baflka husus, gerçekten, Afet ‹flleri Genel Müdürlü€ünün yapm›fl oldu€u afet evlerini görüyoruz; bizim bölgemizde de var, vatandafl, üç befl sene kendisini orada yaflamak zorunda hissediyor; fakat, aradan befl y›l geçtikten sonra bir de bak›yorsunuz ki, afet evlerinden ortada hiçbir fley yok, neden; çünkü, bu yörelerde yaflayan insanlar›n ihtiyaçlar›na cevap verecek nitelikte de€il. Köylerde, 65-70 metrekarelik evler yap›lm›fl; peki, bunun samanl›€› nerede, bunun ah›r› nerede? Vatandafl›n, geçim kayna€› olan bu fleyleri, yani hayvanlar›n› besleyebilece€i yeri yok, yemlerini koyabilece€i yeri yok. 9-10 metrelik odalar da, köylünün yaflayabilece€i mekânlar olmasa gerek.
Böyle oldu€u içindir ki, vatandafl, bunlara pek iltifat etmiyor; zaman içerisinde, bunlar› y›k›p, yerine, kendisi, kendi ihtiyac›na uygun konutlar yapmak durumunda kal›yor.
Bunun böyle oldu€u herkes taraf›ndan bilindi€i için, ben diyorum ki, bu tür afetlerde, Afet ‹flleri Genel Müdürlü€ünün bizzat devreye girerek bu ihtiyaçlar› temin etmesi yerine, teknik ekiplerin haz›rlam›fl oldu€u ve tespit ettikleri fiyat üzerinden, bu hasar› gören vatandafllara, karfl›l›klar›, bedelleri ödendi€i takdirde, hem daha ucuz konut yapm›fl olacak hem de bunu kendi ihtiyac›na göre, istedi€i flekilde yapacakt›r.
Arsa tahsis edilirken, insanlar›n, sadece mesken ihtiyaçlar› için de€il, vazgeçilmez parçalar› olan di€er ihtiyaçlar› için de borçland›rma yönüne gidilmelidir. Kredilendirme yap›l›rken, bunlara kredi ödenirken de bu ihtiyaçlar›n göz önünde bulundurulmas› gerekir, arsa tahsis edilirken de bunlar›n göz önünde bulundurulmas› gerekir diye düflünüyorum.
Yüce Kurula sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Tunç.
fiah›slar› ad›na, Say›n Develio€lu; buyurun efendim.
Süreniz 5 dakika Say›n Develio€lu.
OSMAN DEVEL‹O⁄LU (Kayseri) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m, 901 s›ra say›l› yasa tasar›s›n›n 5 inci maddesine eklenmesi düflünülen ek madde 8 üzerinde söz alm›fl bulunuyorum; Yüce Heyetinize sayg›lar sunuyorum.
Burada, konuflmac› arkadafllar›m›n bahsettikleri, birinci ve ikinci derece deprem bölgesiyle ilgili sava, ben de kat›l›yorum; çünkü, deprem dedi€imiz takdirde, tabiî afetlerden sadece bir tanesinden bahsetmifl oluyoruz. Diyelim ki, birinci, ikinci derece deprem kufla€›nda olmayan bir baflka bölgede, bir sel bask›n› veyahut da büyük bir yang›n ç›k›p, köylerde, kasabalarda büyük oranda zarar meydana geldi€i takdirde, bunu yasa kapsam› d›fl›nda b›rakm›fl oluyoruz. O nedenle, yasan›n daha genifl kapsaml› olmas› ve her türlü tabiî afeti kapsamas› aç›s›ndan –bilemiyorum, Baflkanl›€a bir redaksiyon yetkisi vermek suretiyle bunu halletmek mümkün müdür– bu konunun mutlaka halledilmesi gerekir diyorum. Bir örnek vermek gerekirse, geçti€imiz y›llarda yaflad›€›m›z ve hepimizi yürekten yaralayan Erzincan depreminin oldu€u gün, Kayseri ‹li Develi ‹lçesine ba€l› Afla€›künye Köyünde, ayn› deprem, ayn› fliddette hissedilmifltir. Orada 23 ev y›k›lm›fl, köyün camisi ve okulu, duvarlar› çatlayarak, tamamen y›k›lacak hale gelmifl, 50'ye yak›n ev oturulamayacak konuma gelmifl, kullan›lmaz durumda; o günden bu yana da, tüm çabalar›m›za ra€men, maalesef, oradaki ma€duriyet giderilmemifl.
Buradan bir tecrübe alarak, flöyle bir noktaya gelmek istiyorum: Mademki, biz, tamamen, y›€ma bina sahiplerine, betonarme olmayan bina sahiplerine yard›m› hedefliyoruz; burada sosyal devlet olman›n gere€i, y›€ma binalar yapan, özellikle köylerimizde, kasabalar›m›zda yaflayan insanlar›m›z, betonarme bina yapamayacak güçte olan insanlar›m›z, toplumun orta kesimi dedi€imiz, orta gelir seviyesinin de alt›nda gelire sahip insanlard›r; öyleyse, bize göre, bu yasa tasar›s›nda, orta gelir seviyesinin de alt›nda bir yaflam standard›na sahip olan bu insanlar›m›za, devlet babal›€›n› yapmal›, yard›mlar, kredi olarak de€il de, hibe olarak verilmeli. Bir köyde, bir kasabada, 30 tane, 40 tane köy evinin y›k›ld›€›n› düflünün, o köyde, o insanlar›n yaflad›€› tarzda daha modern bir binan›n yap›m› 500 milyonu geçmeyecektir. K›rk elli evin yenilendi€ini düflündü€ünüz takdirde de, bu, devlet hazinesine 25-30 milyar gibi bir rakama mal olacakt›r. Sosyal devlet olman›n, baba devlet olman›n gere€i olarak, bunu, insan›m›zdan esirgemememiz gerekir diye düflünüyorum.
Tasar›daki bu gibi boflluklar kapat›lmad›€› takdirde, tar›m sektöründe yaflanan krizlerin, bu tasar› yasalaflt›ktan sonra, bundan sonraki tabiî afetlerde de aynen yaflanaca€› endiflesini tafl›yorum. Zira, tar›m sektörüyle ilgili yüzde 50'ye varan ürün kay›plar›n›n oldu€u bölgelerde dahi, maalesef, çiftçimiz, ne borç ertelemesiyle ne de ucuz krediyle desteklenmemekte ve büyük çapta ma€dur edilmektedir. Bir donkesmesi veyahut süne emmesi gibi tabiî afetlerde de, köylümüz, çiftçimiz, dargelirlimiz -ki, bu, ülke nüfusunun yüzde 42'sini teflkil eder- ma€dur edilmektedir.
E€er uygunsa, tasar›daki bu boflluklar›n kapat›lmas›, arsan›n ve yap›lacak yard›m›n, kredi fleklinde de€il de, devletçe, hibe fleklinde yap›lmas›n›, bu sosyal yaran›n bu manada sar›lmas›n› arzu etti€imizi belirtiyorum.
Bu vesileyle, tekrar, Yüce Heyetinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Develio€lu.
fiahs› ad›na, Say›n ‹lhan Kaya; buyurun.
Süreniz 5 dakikad›r.
‹LHAN KAYA (‹zmir) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; hepinize sayg›lar›m› sunuyorum.
Bildi€iniz gibi, önergeler önceden okunuyor; Komisyon ve Hükümet kat›lmad›€› zaman, Genel Kurul da, daha ziyade, kat›lmama karar›na uydu€u için, ben, biraz sonra okunacak önergemizle ilgili olarak sizleri ayd›nlatma ve o önergemize deste€inizi sa€lama yönünden söz ald›m.
"...hak sahiplerine kendilerinin iste€i halinde, orta hasarl› konutlar›n› y›k›p, yeniden yapmak kofluluyla bir defaya mahsus olmak üzere Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca belirlenecek miktarda..." ifadesindeki "belirlenecek miktarda" ibaresinin "gerekli miktarda" olarak de€ifltirilmesiyle ilgili bir önergemiz var. Yani, belirlenecek miktar›n 3 milyon mu, 5 milyon mu olaca€› hususunu, Say›n Bay›nd›rl›k Bakanl›€› temsilcilerinin ne ölçüde do€ru tespit edecekleri yönünde tereddütlerim var. Zaten, y›k›lan evlerin ço€u, fakir vatandafllar›m›z›n, maddî yönden ma€dur olan vatandafllar›m›z›n evleri; evi y›k›lan bu insanlar›n, çoluk çocu€unu geçindiremeyecek durumda olan insanlar oldu€unu tahmin ediyoruz ve onlar› görüyoruz.
Benim sizlerden ricam, Bakanl›€›n belirleyece€i miktarda de€il, gerekti€i miktarda arsa ve kredi verilmesi hususundaki önergemizi desteklemenizdir.
Hepinize sayg›lar sunuyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Kaya.
Say›n milletvekilleri, madde üzerindeki müzakereler bitmifltir.
Maddeyle ilgili 3 önerge verilmifl; yaln›z, Say›n Zeki Ergezen ve arkadafllar›n›n verdi€i bir önerge var; önergede flöyle deniliyor:
"901 s›ra say›l› kanunun 5 inci maddesinin ek 8 inci maddesinin afla€›daki gibi de€ifltirilmesini arz ederiz.
(Köy yerleflim yerleri ile kasaba ve ilçe merkezlerinde meydana gelen her türlü afet nedeniyle)"
Böyle bir önerge olmaz.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Niye olmas›n?
BAfiKAN – Bak›n, ek 8 inci maddeyi böyle de€ifltiriyorsunuz. Nedir yani bu?!.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan, müsaadenizle, izah edelim, olup olmayaca€›na Meclis karar versin.
BAfiKAN – Efendim, önerge vasf›na sahip de€il. Bak›n, okuyay›m size...
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan, usulî eksiklik varsa, düzeltelim.
BAfiKAN – Efendim, önerge vasf›na sahip de€il. Bir cümle yazm›fls›n›z; anlams›z bir cümle. Bak›n, ek madde 8'i flöyle yapmak istiyorsunuz: "Köy yerleflim yerleri ile kasaba ve ilçe merkezlerinde meydana gelen her türlü afet nedeniyle." Böyle demiflsiniz, kapatm›fls›n›z.
KEMALETT‹N GÖKTAfi (Trabzon) – Say›n Baflkan, oradaki, o bafllang›ç kelimesini al›p "her türlü afet" diyelim.
BAfiKAN – Efendim, maddenin de€ifltirilip, bu kadar olmas›n› istiyorlar.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan, önergede bir cümle düflüklü€ü varsa, bir hata varsa, düzeltelim.
BAfiKAN – Efendim, eklenmesi demiyorsunuz.
Önergeyi arkadafllar›m›za verin.
Di€er önergeleri okuyun.
Yüksek Baflkanl›€a
Ek madde 8'de geçen "bir defaya mahsus olmak üzere Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca belirlenecek miktarda" ibaresinin "bir defaya mahsus olmak üzere Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca gerekli miktarda" olarak de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
‹lhan Kaya Ifl›n Çelebi Cengiz Bulut
‹zmir ‹zmir ‹zmir
Ahmet Kabil Bülent Atasayan
Rize Kocaeli
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan tasar›n›n çerçeve 5 ile getirilen ek madde 8'de geçen "betonarme olmayan" kelimesinin metinden ç›kar›lmas›n› arz ve teklif ederiz.
Ahmet Remzi Hatip Mustafa Ünald› fiinasi Yavuz
Konya Konya Erzurum
Abit K›vrak Ömer Ekinci
Konya Ankara
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan tasar›n›n çerçeve madde 4 ile getirilen ek madde 8'de geçen "ilçe" kelimesinden sonra "il" kelimesinin eklenmesini arz ederiz.
Ahmet Remzi Hatip Mustafa Ünald› fiinasi Yavuz
Konya Konya Erzurum
Abit K›vrak Ömer Ekinci
Konya Ankara
BAfiKAN – fiimdi, önergeleri ayk›r›l›k dercelerine göre iflleme koyaca€›m.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Say›n Ergezen, önergeniz, önerge vasf›na sahip olsa, ben, niye iflleme koymayay›m arkadafl›m...
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan, izah edilmesi gereken bir husus var; onu düzeltece€iz de, müsaade edin, kürsüden izah edelim...
BAfiKAN – Efendim, önerge, önerge vasf›na sahip de€il; yani, bir cümle diyorsunuz, madde orada bitiyor.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Tamam "ilave edilmesi" kelimelerini koymam›fl arkadafl...
BAfiKAN – Yok; yani, böyle bir cümleyi buraya koydu€umuz zaman, bir anlam ç›km›yor.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Düzeltiriz Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Efendim, iflleme koymayaca€›m› söyledim; çünkü, bu önerge, önerge vasf›na sahip olmad›€› için iflleme koymad›m. Rica ediyorum...
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Peki, teflekkür ediyorum.
ZEK‹ ERGEZEN (Bitlis) – Say›n Baflkan, burada yanl›fl yap›yorsunuz.
BAfiKAN – Art›k tart›flmak istemiyorum... Rica ediyorum...
Önergeleri ayk›r›l›k derecelerine göre iflleme koyuyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan tasar›n›n çerçeve 5 ile getirilen ek madde 8'de geçen "betonarme olmayan" kelimesinin metinden ç›kar›lmas›n› arz ve teklif ederiz.
Ahmet Remzi Hatip (Konya) ve arkadafllar›
BAfiKAN – Komisyon kat›l›yor mu efendim?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Kat›lm›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Hükümet?..
DEVLET BAKANI AL‹ D‹NÇER (Ankara) – Say›n Baflkan, betonarme binalar›n onar›lmas› mümkün; o yüzden, onar›lmas› mümkün olan betonarme binalar› da hariç tutmak do€ru olmad›€›ndan kat›lm›yoruz.
BAfiKAN – Peki...
Say›n Hatip, buyurun efendim.
Süreniz 5 dakika.
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya) – Say›n Baflkan, de€erli üyeler; ek madde 8'deki "betonarme olmayan" ifadesinin metinden ç›kar›lmas› talebimizin gerekçesi fludur: Malumlar› oldu€u üzere, depremlerde hasar gören binalar, umumiyetle, inflaat tekni€ine uygun yap›lmad›€› için hasar gören binalar olmaktad›r.
Bu binalar niye inflaat tekni€ine uygun yap›lm›yor? Muhtelif sebepler ileri sürülüyor. E€er, bir taahhütle yap›lm›flsa "müteahhit hakk›n› vermedi, hesaplar yanl›fl yap›ld›" vesaire deniliyor; ama, flu gerçe€i de unutmamak gerekir ki, yap›lan binalar›n mühim bir k›sm› ruhsats›z yap›lmaktad›r ve maalesef, ruhsats›z yap›ld›€› için, kaçak yap›ld›€› için, gerekli çimento ve demirin istenildi€i miktarda konulmad›€› yap›lard›r. Alelacele, kaçak oldu€u için, gecekondu oldu€u için, bu tarzda yap›l›yor. Bunlar, bugünkü yap› imkânlar› içerisinde, eskiden oldu€u gibi kerpiçle veya taflla örme yerine, demir ve çimento kullanmak üzere inflaatlar daha süratli yap›ld›€›ndan, vatandafl bunu tercih ediyor.
fiimdi, vatandafl›m›z böyle bir tercih yapm›fl ve maalesef, gere€i kadar çimento ve demir kullanmam›fl ve inflaat› da orta hasar görmüfl. Bunu istisna etmeyelim. Mademki bir felaket geçirmifltir, bunlar da, betonarme olmayan bina sahipleri gibi, devlet yard›m›ndan istifade etsinler. Devletin tahsis edece€i arsadan onlara verelim ve de uygun flartlarla kredisini verelim. Bu, yar›m yamalak, içinde oturulamaz hale gelmifl olanlar›n sahiplerini de -orta hasarl› diyoruz, ama, içerisinde korkudan oturamayacak- bu haktan istifade ettirelim diye, bu önergemizi vermifl bulunuyoruz. Cenab› Allah göstermesin kimseye; böyle bir felakete maruz kalan ailelerin mutlaka yard›m›na ulaflmak laz›m. ‹stisna edilmemeli diye, bunun kabulünü istirham ediyor; hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Hatip.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge reddedilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan tasar›n›n çevçeve madde 5 ile getirilen ek madde 8'de geçen "ilçe" kelimesinden sonra "il" kelimesinin eklenmesini arz ederiz.
Ahmet Remzi Hatip (Konya) ve arkadafllar›
BAfiKAN – Çerçeve madde 5 olmas› laz›m.
AHMET REMZ‹ HAT‹P (Konya) – Evet, Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Komisyon önergeye kat›l›yor mu?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – ‹lke olarak kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Hükümet?..
DEVLET BAKANI AL‹ D‹NÇER (Ankara) – ‹l merkezlerinin oldu€u yerler de merkez ilçe zaten. Kat›l›yoruz.
BAfiKAN – Önergeye, Komisyon ilke olarak kat›l›yor, Hükümet de kat›l›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmifltir.
Di€er önergeyi okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Ek madde 8'de geçen "bir defaya mahsus olmak üzere Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca belirlenecek miktarda" ibaresinin "bir defaya mahsus olmak üzere Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€›nca gerekli miktarda" olarak de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
‹lhan Kaya (‹zmir) ve arkadafllar›
BAfiKAN – Komisyon kat›l›yor mu efendim?..
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Prensip olarak kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Hükümet?..
DEVLET BAKANI AL‹ D‹NÇER (Ankara) – Kat›lmamak mümkün de€il. Zaten, Bakanl›k gerekti€i miktar› belirleyecektir. Kat›l›yoruz.
BAfiKAN – Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmifltir.
Ek madde 8'i kabul edilen bu iki önerge do€rultusunda oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Ek madde 8 kabul edilmifltir.
fiimdi, Say›n Engin Güner ve arkadafllar›n›n "ek madde 9" diye yeni bir madde teklifleri var; daha önceki uygulamalarda oldu€u gibi, Komisyonun ço€unlu€u olmad›€› için, bunlar› iflleme koymuyoruz efendim.
5 inci maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... 5 inci madde kabul edilmifltir.
Say›n Ifl›n Çelebi ve arkadafllar›n›n "Ek madde 6" ad› alt›nda ek bir madde ilavesini isteyen önergeleri var; ancak, bunu da, yine Komisyonun ço€unlu€u olmad›€› için iflleme koymuyoruz efendim.
6 nc› maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN – ANAP Grubu ad›na, Say›n Ifl›n Çelebi; buyurun efendim.
ANAP GRUBU ADINA IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m; görüyoruz ki, bu kanunun ç›kmas› için özel bir gayret sarf ediyoruz. Esnaf›n, sanatkâr›n ve ticaret erbab›n›n kaybetti€i mal›n›n karfl›lanmas› konusunda sigorta flirketlerinin gösterdi€i duyars›zl›€a karfl› önerge veriyoruz; ama, komisyonun ço€unlu€u yok diye, bu önergemiz, gündeme bile al›nm›yor. Komisyon buraya toplanm›yorsa, bu bizim sorumlulu€umuz de€il; biz buraya geliyoruz, esnaf›n da, sanatkâr›n da, ticaret erbab›n›n da hakk›n› korumaya çal›fl›yoruz, bu Parlamentoda görev yap›yoruz; komisyon da, ço€unlu€u sa€las›n, gelsin buraya, bu meseleyi tart›flal›m. Bu, sadece kaçak bir yöntemdir. Biz bunu de€erlendirmiyoruz; komisyonun ço€unlu€u yok... Komisyonun ço€unlu€unun olup olmamas› bizim sorumlulu€umuzda olan bir ifl de€il, bizim sorunumuz da de€il. O zaman Komisyonun ço€unlu€unu sa€lay›n, bizim verdi€imiz önergeleri tart›flal›m.
Di€er bir konu...
AHMET SAYIN (Burdur) – O teklifleri komisyonda yapsayd›n›z.
IfiIN ÇELEB‹ (Devamla) – De€erli arkadafllar›m, burada, bu kanunun 1 Ekim 1995 tarihinden itibaren geçerli oldu€u belirtiliyor. Bu kanunun 1 Ekim 1995 tarihinden itibaren geçerli olmas›, belki bir problem gibi gözükmüyor; ama, 4123 say›l› Yasaya ek yap›yoruz. O yasa, 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren geçerli. O nedenle, buradaki geçerlilik tarihinin 1 Ocak 1995 olmas› laz›m; ama, flunu söyleyebilirsiniz: Biz, afette zarar görenlerle, depremde zarar görenlerle ilgilenmeyece€iz; biz, Karfl›yaka'daki, Girne Caddesindeki esnafla, vatandaflla ilgilenmeyece€iz; biz, Bostanl›'daki vatandafl›n su basan eviyle, çamur içinde kalan kalorifer kazanlar›yla ilgilenmeyece€iz; biz, Örnek Köy'de ölen vatandaflla ilgilenmeyece€iz; Yamanlar'da, Çi€li'de zarar gören insanla ilgilenmeyece€iz; Narl›dere'deki, Güzelbahçe'deki insanlarla ilgilenmeyece€iz diyebilirsiniz. Hepsini söylemeye hakk›n›z var; ama, bizim de, buna itiraz etmeye ve sizi, ilgiye davet etmeye hakk›m›z var. Emiralem'deki köylü vatandafl›n kaybetti€i çile€iyle ilgilenmeyece€iz diyebilirsiniz; ama, biz de ilgilenilmesi gerekti€ini, üzerine basa basa size söylece€iz.
Bak›n, Menemen'de belediyenin yolsuzlu€undan, bugün, mahkeme kap›lar› insanlarla doldu taflt›. Ben, size, dün, kaymakam›n ilçe baflkan›yla, Afet Fonundan verilen 5 milyonlar› partizanca ödedi€ini de söyledim. Bugün, Menemen'de mahkeme kap›lar›nda olay oldu.
De€erli arkadafllar›m, ben, burada, size birtak›m fleyler ifade ederken, o insanlar›n ac›s›n›, sorumlulu€unu duydu€um için; onlar›n aras›nda yaflad›€›m için ve o problemleri, size çözümleriyle getirdi€im için, bizi, burada geçen haftadan beri suçlad›n›z. Siz, bizi suçlad›n›z...
BAfiKAN – Say›n Çelebi, madde üzerinde konuflur musunuz efendim.
IfiIN ÇELEB‹ (Devamla) – Madde üzerinde konufluyorum Say›n Baflkan.
Bu nedenle, benim önerim flu: 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren bu kanun uygulanmal›d›r.
Say›n Baflbakan bu meseleyle ciddî olarak ilgilenmelidir. Say›n Baflbakan› ciddî olmaya, bu meseleyle ilgilenmeye davet ediyorum...
GÜNEfi MÜFTÜO⁄LU (Zonguldak) – Ne demek bu?..
IfiIN ÇELEB‹ (Devamla) – Bakanlar Kurulu hükümet olarak bu meseleyle ilgilenmelidir. Bakanlar Kurulu, bu meseleyle ilgili toplanmal› ve bu kanunu çal›flt›rmal›d›r; paras› yoksa, para bulmal›d›r.
De€erli arkadafllar›m, param yok demek soruna çözüm getirmez. O zaman, okullara ö€rencileri almayal›m; Millî E€itim Bakanl›€›n›n iflleri daha iyi yürür. Param yok... Bu ifller hiç çözülmez. O zaman, buray› niye çal›flt›r›yorsunuz; niçin kanun yap›yoruz?
Biraz önce, bütçeden kaynak aktaral›m diye önerge verdik; onu da, Say›n Baflkan, katakulliye getirdi; gündemden devred›fl› b›rakt›k.
De€erli arkadafllar›m, çok aç›k söylüyorum: Vatandafl›n hakk›n› sonuna kadar koruyaca€›z. ‹zmir'de vatandafl›n hakk›n› koruyaca€›z. Her yerde koruyaca€›z; Dinar'dakini de koruyaca€›z, Rize'dekini de, Senirkent'tekini de...
Hepinize sayg›lar sunar›m. Teflekkür ederim. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Çelebi.
Say›n Çelebi, yapt›€›n›z konuflmay›, flahs›n›za hiç yak›flt›ramad›m... (ANAP s›ralar›ndan gürültüler)
REF‹K ARSLAN (Kastamonu) – Yorum yapmay›n Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Bir dakika efendim... Siz durun... Ne dedi "Baflkan önergeyi katakulliye getirdi" dedi...
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Ne münasebet... Her seferinde bir yorum getiriyorsunuz...
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, sözümü geri al›yorum.
AHMET KAB‹L (Rize) – Say›n Baflkan, yerimden...
BAfiKAN – Bir dakika efendim; söz vermedim size.
Say›n milletvekilleri, Say›n Çelebi, uzun y›llard›r Türkiye Büyük Millet Meclisinde görev yap›yor. Burada komisyon ço€unlu€unun olmas›na gerek yok. Kanun tasar› ve tekliflerinin nas›l verildi€ini biliyorsunuz. Kanun teklifleri, evvela, Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na verilir; Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›, bu kanun teklifini komisyona havale eder; komisyon hükümetin görüfllerini al›r, ondan sonra komisyonda görüflülür ve o görüflülen kanun teklifleri buraya gelir.
fiimdi, zat› âliniz, Baflkanl›€a teklif vermiyorsunuz; getiriyorsunuz, burada diyorsunuz ki: "Biz, bütün bu aflamalar› kald›ral›m ve burada, bu kanun teklifimizi di€erlerinden öncelikle görüflelim." Komisyonlara verilip de daha görüflülmeyen yüzlerde teklifimiz var; yani, burada bir eksiklik yok...
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Teklif verme hakk›m›z yok mu...
BAfiKAN – ...sonra, önergenizi katakulliye getirmeye benim ne hakk›m var; ben, burada, tarafs›z görev yap›yorum. Siz, bütçe kanununun bir maddesinin de€ifltirilmesi konusunda yeni bir kanun teklifi veriyorsunuz ve diyorsunuz ki, bunu komisyon, hemen nazara als›n... Ben de bunu iflleme koyamam. Siz, e€er, bütçe kanununun o hükmünü de€ifltirmek istiyorsan›z; lütfen, kanun teklifinizi Baflkanl›€a verin; Baflkanl›k, Plan ve Bütçe Komisyonuna havale etsin, ondan sonra Plan ve Bütçe Komisyonu getirsin buraya, biz, ç›karal›m. Siz, bütün bu safhalar› atl›yorsunuz; getiriyorsunuz, burada, ilgisi olmayan bir kanunda, bütçe kanununun o hükmünü de€ifltiriyorsunuz. Efendim, rica ediyorum konuflmalar›m›zda birbirimizi k›rmayal›m. Efendim, benim, zaten, hiç katakulliye ihtiyac›m yok; çünkü, ben herfleyi do€ru dürüst yap›yorum; zaten sözünü geri ald› kendisi.
Buyurun Say›n Kurt.
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Say›n Baflkan, zat› âliniz Komisyonu savundunuz; Komisyon ad›na size teflekkür ediyoruz.
Biz de, de€erli milletvekili arkadafl›m›za flunu hat›rlatmak istiyoruz: Komisyonun burada ço€unlu€uyla bulunmas› flart de€ildir. Komisyonumuz teknik bir komisyondur. Arkadafl›m›z çok hiddetliydi; keflke, bu 6 adet ek madde tekliflerini komisyon toplant›s›nda bize takdim etmifl olsalard›, Komisyonumuz da onlar› detayl› flekilde inceleme f›rsat› bulmufl olsayd› ve o teklifler hakk›nda görüfl beyan edebilme imkân› olsayd›...
Ayr›ca, kanunun, 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren yürürlü€e girmesi teklifini de kabul ediyoruz.
Teflekkür ediyoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Kurt.
Refah Partisi Grubu ad›na, Hüsamettin Korkutata; buyurun efendim.
Süreniz 10 dakikad›r.
RP GRUBU ADINA HÜSAMETT‹N KORKUTATA (Bingöl) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar; çok flükür, tasar›n›n yürürlük maddesine kadar gelindi ve bitiyor; memleketimize hay›rl› ve u€urlu olsun. Bundan fleref duyduk, memnun olduk.
Yaln›z, bunun, kanunlaflt›ktan sonra, s›hhatli bir flekilde yürüyebilmesinden endiflemiz vard›r. Zira, bu kanunun kaynaklar› sa€lam de€ildir ve kanaatimizce, uygulanabilirli€i çok zordur. Bak›n, 1995 y›l›nda Afet ‹flleri Genel Müdürlü€ü, hak sahipli€i kesinleflmifl insanlar›n konutlar›n› yapabilmek için, çok zarurî olarak 1 trilyon liraya ihtiyaç duymufl ve Genel Müdürlük bu paray› talep etmifl; ama, Genel Müdürlü€e, ancak 30 milyar lira verilebilmifltir. Bu, çok gülünç bir rakamd›r. Daha sonra, zorlamak suretiyle, ek bütçe vesaire ile 14 milyar lira daha temin edilebilmifl ve 1 trilyon lira ihtiyaca karfl›l›k toplam 44 milyar lira para, ancak verilebilmifltir. Onun için, bu kanunun s›hhatli bir flekilde yürüyebilmesi, kaynaklar›n›n sa€lam olmas›na ba€l›d›r.
fiu anda, yine, 32 bin konut planlanm›fl; fakat, ortada hiçbir fley yoktur. Yine, 5 bin konut -hiç ama hiç- planlamaya dahi al›nmam›fl. Yani, bu, toplam 37 bin konut da hak sahipli€i olarak tespit edilmifl, vatandafl›n hakk› olarak tescil edilmifl, kendilerine de bildirilmifltir.
fiimdi, bütün bu s›k›nt›lar varken, biz diyoruz ki, serbest meslek erbab›na da, sanayiciye de, tüccara da bütün zarar›n› ödeyece€iz. Elbette ki ödenmesini istiyoruz; çünkü, o bölgeye hayat veren, canl›l›k veren bu esnaft›r. Elbette verilmeli; ama, bu nas›l verilecek tam olarak belli de€il. Yürürlük maddesinde oldu€u gibi, bu yetki Bakanlar Kuruluna b›rak›lm›flt›r. Bakanlar Kurulu, e€er, bunu, çok cüzî, sembolik bir rakam olarak tespit ederse, bizce, bu madde yürümemifl olacakt›r.
Ben, fazla zaman›n›z› almak istemiyorum. 1995 y›l›nda, Bingöl'de sel veya toprak kaymas› fleklinde birkaç afet oldu. Valilikten 172 milyar lira resmen talep edilmifl, yaz› yaz›lm›fl; fakat, bunun karfl›l›€›nda, maalesef, hiç para verilmemifltir. Geçen gün de söyledim, devletin, önce, bu borçlar›na ciddî flekilde sahip ç›kmas› laz›m ve bunlar›, ne surette olursa olsun, hak sahiplerine teslim etmesi laz›m. Esnaf› da, bundan sonra meydana gelebilecek afetlerde korumal›d›r. Elbette ki, bu, daha itimat edilir bir ifllem olacak, vatandafl daha çok sevinecek, biz de daha çok sevinece€iz; ama, kaynak yoklu€u dolay›s›yla, bundan endiflemiz vard›r. Bunlar›n çok daha sa€lam temellere oturtulmas› flartt›r.
Ayr›ca, yine, burada, yürürlük tarihi -arkadafllar da söyledi- 1.10.1995 olarak zikrediliyor; bu da çok yanl›flt›r. Hiç olmazsa, 1.1.1995 tarihi bafllang›ç olarak al›nmal› ve bu arada meydana gelen hadiseler karfl›s›nda da, vatandafl hakk›n› almal›d›r. Ayn› y›l içinde olan di€er afetlerin hepsi, ç›kar›lacak olan bu kanuna tabi olmal›d›r.
Bu duygu ve düflüncelerle, ç›karaca€›m›z bu kanunun, hay›rl› ve u€urlu olmas›n› ve memleketimizde, böyle bir afetin, bir daha zuhur etmemesini Yüce Allah'tan diler, hepinize sayg›lar sunar›m. (RP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Korkutata.
Say›n milletvekilleri, bu tasar›n›n tümü aç›koylamaya tabidir. Bu hususu arkadafllar›ma duyurmak istiyorum.
fiahs› ad›na, Say›n Cengiz Bulut; buyurun.
Süreniz 5 dakikad›r.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekili arkadafllar›m; yürürlük maddesinde "Bu Kanun 1.10.1995 tarihinden geçerli olmak üzere yay›m› tarihinde yürürlü€e girer" deniliyor.
Bak›n›z, 3 üncü maddede "23.7.1995 tarih ve 4123 say›l› Kanuna afla€›daki ek maddeler..." diye hüküm vard›r; yani, yedinci ay›n 23'ünde ç›kard›€›m›z bir kanundaki eksiklerimizi görüyoruz ve buna istinaden bu tasar›y› haz›rl›yoruz. Bu sefer de, kanuna yeni koydu€umuz bu ek maddelerin yürürlük tarihi olarak, 1.10.1995 tarihini koyuyoruz.
Peki, bundan önce meydana gelmifl olan her türlü afette -ister deprem ister sel felaketi olsun- zarar görenlerin günah› ne? Mesela bir Rize, bir Senirkent, bir Dinar felaketini ele alal›m; yani, bu depremler, bu sel felaketleri bu kanunlar›n yürürlü€e girmesinden önce olduysa, bu felaketlerde zarara u€rayanlar›n günah› ne?
Burada bir kanun yap›yorsak, burada vatandafllar›m›za bir rahatl›k getiriyorsak; ister dün ister evvelsi gün ister alt› ay önce ister on sene önce olsun, hangi tarihte olursa olsun, bu kabil felaketlerde zarara u€rayanlar›n ç›karaca€›m›z bu kanundan yararlanmas› gerekir.
Bence, bu kanunun yürürlük tarihi için bir s›n›r koymak yanl›fl. Bu felaketzede vatandafllar›m›z bugüne kadar ihmal edilmiflse, Hükümet, iktidarlar -hangi dönem olursa olsun- baz› yard›mlar› yapamam›flsa, yapmam›flsa veya gerekti€i gibi o iflin üzerine gitmemiflse, o dönemde zelzeleye, sel felaketine u€ram›fl vatandafl›n ne günah› var?
Burada, biz, ikilik yaratm›fl oluyoruz, burada, çifte standart var; 1.10.1995 tarihinden sonra afete u€rayan, depreme u€rayan insanlara baflka, 1.10.1995 tarihinden önce bu felaketlere u€rayan insanlara baflka muamele yapm›fl oluyoruz.
Ben, bir ‹zmir milletvekili olarak, meseleyi, yaln›z ‹zmir, yaln›z Karfl›yaka, yaln›z Çi€li, yaln›z Güzelbahçe, yaln›z Menemen meselesi olarak görmüyorum. Benim ac›m, yaln›z ‹zmir'de de€il; ben, Türkiye'nin milletvekiliyim. Türkiye'nin neresinde zelzele, sel felaketi olmuflsa, oraya da yard›m edelim; hangi tarihte olmuflsa, o tarihte ma€dur olanlara da yard›m edelim.
O bak›mdan, ben, bu tarihin yanl›fl oldu€una inan›yorum. Bu kanunun faydal› olaca€›na inan›yorsak, bu kanunu Türkiye Cumhuriyetinin tüm vatandafllar› için ç›karacaksak, 65 milyon insan için ç›karacaksak tarih koymam›z yanl›fl. Burada, büyük haks›zl›k yapaca€›z; burada, büyük s›k›nt› yaratm›fl olaca€›z. Gelin, tarihi kald›ral›m. Efendim, 1 Ocak 1995 tarihi düflünülüyor. Hay›r, o da yanl›fl. Biraz sonra herhalde buna benzer teklifler verilecek. 1 Ocak 1995 tarihi ne demek? Geçmiflte, hangi dönemde olursa olsun, e€er, bu kanundan yararlanacak insanlar varsa, e€er bu kanundan yararlanmas› gereken vatandafllar›m›z varsa, gelin, bunlara el uzatal›m. Gelin, alt› ay önce yapt›€›m›z yanl›fll›€› tekrar yapmayal›m.
Bak›n›z, alt› ay önce ne yapm›fl›z; bir kanun ç›karm›fl›z. Verilen önergeler, komisyon yoktur, eksiktir vesaire diye görüflülmüyor, bunlar erteleniyor. O önergeler, belki baz› tamamlay›c› bilgilerle, belki baz› tamamlay›c› umdelerle geliyor, belki faydal›d›r; ama, erteliyoruz. Alt› ay önce her fleyi en iyi flekilde haz›rlam›fl olsayd›k, alt› ay önce iyi bir kanun ç›karm›fl olsayd›k, bugün, bu eksiklikleri tamamlama durumunda kalmazd›k.
Bizim söyledi€imiz flu: Meseleyi tarihlere ba€lamamak laz›m. Gelin, s›k›nt›s› olan her vatandafla, s›k›nt›s› olan her insana el uzatal›m; bunlar, bizim insan›m›z. Zaten zelzelenin, sel felaketinin yaratt›€› s›k›nt›, hep böyle gecekondu muhitlerinde, hep böyle iflsiz güçsüz, hep böyle fakir insanlar›n oturdu€u yerlerde oluyor. Zaten zengin olan, paras› olan devlete gitmiyor; o gidip müracaat da etmiyor. Zengin olan›n, paras› olan›n zaten bu tarihle bir ilgisi yok Geçen gün Güzelbahçeli bir vatandaflla görüfltüm "benim 500 milyon lira zarar›m var; ama, devlete müracaat etmedim" dedi. Allah raz› olsun, imkân› var, paras› var, devlete müracaat etmemifl, tamam; ama, paras› olmayan, fakir olan, s›k›nt›s› olan insanlar›, bir tarihi; 1 Ocak 1995 tarihi öncesini karanl›€a gömmek, bence ac›mas›zca olur.
Ben, flunu söylüyorum: Gelin, bu tarihi kald›ral›m; geçmiflte, hangi tarihte zelzele, sel felaketi olmuflsa, hep beraber kucak açal›m.
Teflekkür ederim. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Bulut.
Say›n milletvekilleri, arkadafllar›m›z, yine, önergelerinin iflleme konulmad›€›ndan bahsettiler. Bizim, Baflkanl›k olarak, önergeyi iflleme koyabilmemiz için önerge vasf›na sahip olmas› laz›m; bize, önerge vasf›na sahip olmayan önergeleri gönderiyorsunuz ve "iflleme koyun" diyorsunuz; Baflkanl›€› da itham ediyorsunuz. Rica ediyorum... Önce, önerge vermesini ö€renelim, Baflkanl›k iflleme koymazsa, ondan sonra, bize karfl› ithamda bulunun.
CENG‹Z BULUT (‹zmir) – Biz, sizden iyi biliriz önerge vermeyi...
BAfiKAN – Say›n Musa Demirci; buyurun efendim.
Süreniz 5 dakika.
MUSA DEM‹RC‹ (S›vas) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; 901 s›ra say›l› tabiî afetlerle ilgili tasar› hakk›nda, flahs›m ad›na görüfllerimi arz etmek istiyorum.
De€erli milletvekilleri, de€ifliklik yap›lan kanunlar›n -ister 4123 say›l› Kanun olsun, isterse 7269 say›l› Kanun olsun- her ikisi de, herhangi bir afet meydana geldi€i zaman, o bölgede, daha çok binalarda meydana gelen hasar›n ve buna benzer herhangi bir zarar›n tamamen karfl›lanmas› ve bunun devlet taraf›ndan bertaraf edilmesi hakk›ndad›r; ancak, bu arada, bu kanunun flümulünde olmayan; ama, asl›nda, mutlaka, bu kanunla birlikte mütalaa edilmesi gereken bir s›n›f var ki, bu da çiftçilerimizdir. Yani, çiftçilerimiz, k›fl aylar›nda herhangi bir afete maruz kalabilirler. Mesela, da€daki zeytini bir afet neticesinde yok olabilir veya bir yang›n sebebiyle ah›r›ndaki hayvanlarda zarar meydana gelebilir; yani, çiftçinin, görünür görünmez, herhangi bir kazas›, herhangi bir afeti olabilir. Bu arada, tabiî, yaz›n meydana gelen -bilhassa, hububat yetifltirilen bölgelerde- tohumlukla alakal› bir s›k›nt› oldu€u zaman, bunun karfl›lanmas› mümkün; ancak, mevsimsiz -yani, diyelim ki, tohumun karfl›lanamad›€› bir mevsimde- herhangi bir afet meydana geldi€i zaman, çiftçilerin zararlar›n›n karfl›lanmas› mümkün de€il. Hatta, Tar›m Bakanl›€› taraf›ndan, 1974 y›l›nda, buna benzer bir Afet Kanunu ç›kar›lm›fl, Tar›m Bakanl›€› bütçesinin yüzde 1 veya yüzde 2'sinin bir fona ayr›lmas› suretiyle bu afetlerin zararlar›n›n karfl›lanmas› öngörülmüfl; ancak, bu, hiçbir zaman yürürlükte olmam›fl ve afetten zarar gören çiftçilerimiz de bundan faydalanmam›fllard›r.
Bu bak›mdan, kaynaklar› iyi tespit etmek suretiyle, tabiî afetlerle ilgili bu tasar›n›n flümulünde, asl›nda, çiftçilerimizin bafl›na gelebilecek afetleri de mütalaa etmek gerekir. Ancak, bu, bir noksanl›kt›r, bu maddeye gelene kadar da hiçbir fley yap›lmam›flt›r. Ben, flimdi, bilhassa Tar›m Komisyonu Baflkan›ndan veya Tar›m Bakan›ndan, flu dönem içerisinde, böyle bir kanun tasar›s›n›n getirilmesini ve acilen buradan geçirilmesini arz ediyorum.
Hepinizi sayg›yla selaml›yorum; sa€ olun.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Demirci.
Madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
Maddeyle ilgili önergeler vard›r; gelifl s›ras›na göre okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Görüflülmekte olan 901 s›ra say›l› Kanunun 6 nc› maddesinin afla€›daki flekilde de€ifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
"Bu Kanunun 1 inci maddesi, 1.1.1995 tarihinden di€er maddeleri 1.10.1995 tarihinden geçerli olmak üzere yay›m› tarihinde yürürlü€e girer."
Kemalettin Göktafl Zeki Ergezen ‹smail Coflar
Trabzon Bitlis Çank›r›
Ali O€uz Ahmet Cemil Tunç Abit K›vrak
‹stanbul Elaz›€ Konya
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Madde 6 n›n afla€›daki flekilde de€ifltirilmesini ve gere€ini arz ederiz.
"Bu Kanun, 1.1.1995 tarihinden geçerli olmak üzere yay›m› tarihinde yürürlü€e girer."
Ifl›n Çelebi Melike Hasefe Engin Güner
‹zmir ‹stanbul ‹stanbul
Gurhan Çelebican ‹lhan Kaya Ahmet Kabil
‹stanbul ‹zmir Rize
BAfiKAN – Efendim, en ayk›r› önerge, son okuttu€um önergedir. Bu önerge kabul edilirse, ötekini iflleme koymaya zaten gerek yok.
"1.1.1995'ten" diyor; komisyon önergeye kat›l›yor mu?
PLAN VE BÜTÇE KOM‹SYONU SÖZCÜSÜ ALÂETT‹N KURT (Kocaeli) – Prensip olarak kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Hükümet?..
DEVLET BAKANI AL‹ D‹NÇER (Ankara) – Kat›l›yoruz Say›n Baflkan.
Bu da gösteriyor ki, Hükümet, uygun olan önerileri reddetmiyor, kabul ediyor.
BAfiKAN – Efendim, önergeye Hükümet kat›l›yor, Komisyon da ço€unlu€u olmad›€› için, prensip olarak kat›l›yor.
Önergeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmifltir.
Öteki önergeyi iflleme koymuyorum.
6 nc› maddeyi, kabul edilen önerge do€rultusunda oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmifltir.
7 nci maddeyi okutuyorum:
MADDE 7.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
BAfiKAN – Anavatan Partisi Grubu ad›na, Say›n Maruflu; buyurun.
Süreniz 10 dakika.
ANAP GRUBU ADINA SELÇUK MARUFLU (‹stanbul) – Say›n Baflkan; görüflülmekte olan 901 s›ra say›l› tabiî afetlerle ilgili tasar›n›n son maddesi üzerinde söz ald›m, hepinize Anavatan Partisi Grubu ad›na sayg›lar sunuyorum.
Çok k›sa bir iki hususa de€inmek istiyorum.
De€erli milletvekilleri, memnuniyetle görüyorum ki, Türkiye Büyük Millet Meclisinde bulunan bütün gruplar›n ifltirakiyle tabiî afetlerle ilgili yeni düzenlemeler biraz sonra kanunlaflacak. Bu tasar›, özellikle, Anavatan Partisi Grubuna mensup arkadafllar›m›z Ifl›n Çelebi'nin, Cengiz Bulut'un ve di€er arkadafllar›m›z›n büyük çabalar› ile büyük gayretleriyle -çünkü, en son sel felaketi ‹zmir bölgesinde oldu€u için onlar ç›rp›nd›lar- geçiyor.
COfiKUN GÖKALP (K›rflehir) – ‹lhan Beyin de eme€i var.
SELÇUK MARUFLU (Devamla) – Herkesin, herkesin; ‹lhan Beyin de eme€i var tabiî.
Asl›nda, bunun flerefi Meclise aittir; ama, keflke, daha evvel bu tür yasalar›n buraya getirilip, gerçekleflmesi, yasalaflmas› sa€lanabilseydi.
De€erli milletvekilleri, ben, son olarak flunu ifade etmek istiyorum. Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütecektir. Bakanlar Kurulunun, afet vuku bulduktan sonra yürütece€i baz› husular var. Esasen, bu düzenlemeler bunu öngörüyor; ama, ben, burada, afetlerin vuku bulmas›ndan önce Bakanlar Kurulunun, Hükümetin ve yerel yönetimlerin yapmas› gereken çok ifller oldu€una inan›yorum. Özellikle, son zamanlarda, belki de baz› politik amaçlarla, çarp›k flehirleflmeye, sa€l›ks›z kentleflmeye, sa€l›ks›z altyap›ya müsaade edildi. ‹flte, bunun sonucunda da, bir gün, depremler, sel felaketleri ve yang›nlar nedeniyle bu tür olaylar bafl›m›za geliyor, üzülüyoruz.
Ben, bu tür felaketlerden, do€al afetlerden ders al›nmas›n› temenni ediyorum ve daha önce, yerel yönetimlerce -özellikle, gecekondu meselesi ve sa€l›ks›z kentleflme konusunda- baz› tedbirler al›nmas›n› öneriyorum.
Bu duygu ve düflüncelerle, bu kanunun hay›rl› ve u€urlu olmas›n› diliyorum; hepinize sayg›lar sunuyorum. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Madde üzerindeki konuflmalar bitmifltir.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyeneler... Madde kabul edilmifltir.
Arkadafllar, tasar›n›n tümü üzerindeki müzakereler bitmifltir.
Tasar›n›n tümü aç›koylamaya tabidir.
Aç›koylaman›n, kupalar›n s›ralar aras›nda dolaflt›r›lmak suretiyle yap›lmas›n› oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Aç›koylaman›n, kupalar›n s›ralar aras›nda dolaflt›r›lmak suretiyle yap›lmas› kabul edilmifltir.
Kupalar s›ralar aras›nda dolaflt›r›ls›n.
(Oylar›n toplanmas›na baflland›)
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, oy verme ifllemi devam ederken, s›ras›yla, yar›m kalan ifllere devam edece€iz.
BAfiKAN – Devlet Planlama Teflkilat› Kurulufl ve Görevleri Hakk›nda 437 Say›l› Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasar›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 111 ve 112 s›ra say›l› kanun tasar›lar›yla ilgili komisyon yetkililleri burada m›? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 180 s›ra say›l› kanun tasar›s›n›n maddeleri komisyonca geri al›nd›€› için, müzakeresi ertelenmifltir.
BAfiKAN – 116, 193 ve 322 s›ra say›l› kanun tasar›lar›yla ilgili komisyon yetkilileri haz›r m›? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – (9/11) esas numaral› Meclis Soruflturmas› Komisyonu Raporunun görüflmesine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 394, 395 ve 404 s›ra say›l› kanun tasar›lar›yla ilgili komisyon yetkilileri burada m›? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 926 Say›l› Türk Silahl› Kuvvetleri Personel Kanununa Bir Geçici Madde Eklenmesine ‹liflkin 488 say›l› Kanun Hükmünde Kararnameyle ilgili tasar›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 606, 609, 624 ve 690 s›ra say›l› kanun hükmünde kararnamelere iliflkin kanun tasar›lar›n›n müzakerelerine bafllayaca€›z.
‹lgili komisyon yetkilileri?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – (9/22) esas numaral› Meclis Soruflturmas› Komisyonu raporunun görüflmelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Gümrük Kanununda De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Yetki Kanunu Tasar›s›n›n müzakerelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Do€ru Yol Partisi Grup Baflkanvekili Sakarya Milletvekili Nevzat Ercan, Cumhuriyet Halk Partisi Grup Baflkanvekili Ankara Milletvekili Mehmet Kerimo€lu, Anavatan Partisi Grup Baflkanvekili Mahmut Oltan Sungurlu ile ‹stanbul Milletvekili Ali O€uz ve Gürol Soylu'nun; 3065 Say›l› Kanunun Baz› Maddeleri ile 2982 Say›l› Kanunun Bir Maddesinde De€ifliklik Yap›lmas› Hakk›nda Kanun Teklifinin müzakerelerine bafll›yoruz.
Komisyon ve Hükümet yerinde.
Raporun okunup okunmamas› hususunu oylar›n›za sunaca€›m: Raporun okunmas›n› kabul edenler...Kabul etmeyenler... Raporun okunmas› kabul edilmemifltir.
Teklifin tümü üzerinde, Refah Partisi Grubu ad›na, Say›n Ali O€uz; buyurun.
RP GRUBU ADINA AL‹ O⁄UZ (‹stanbul) – Say›n Baflkan›m, de€erli arkadafllar›m; afet kanunu tasar›s› kanunlaflt›ktan sonra, bu 1 maddelik kanun teklifi hakk›nda konuflmak için huzurlar›n›zday›m. Bu teklif üzerinde eme€i olan Gürol kardeflime teflekkür ediyorum.
Bu teklifi, hepimizin ittifakla, belki de üzerinde konuflmaya mahal kalmadan, maddeler üzerinde hiç söz almadan geçirebilece€imiz bir teklif diye düflünüyorum; çünkü, istisna ve muafiyetler getiriyor. Özellikle küçük konutlar›n ve kooperatiflerin ifllerini kolaylaflt›racak ve mahiyeti itibariyle de 31.12.1995 tarihinde sona erecek olan bu mevzuat›n, 31.12.1997 tarihine kadar uzat›lmas› zaruretini ortaya koymufltur. Arkadafllar›m›z, bütün grup temsilcilerinin imzas›n› alarak bu teklifi huzurlar›n›za getirdiler. Gayet aç›k bir flekilde, tek bir maddeden ibaret olup "25.10.1984 tarihli ve 3065 say›l› Kanunun geçici 8 ve 9 uncu maddeleri ile 24.2.1984 tarihli ve 2982 say›l› Kanunun 9 uncu maddesinde yer alan süreler, 31.12.1997 tarihine kadar uzat›lm›flt›r" diyerek bir muafiyet hükmü getirmifl bulunuyoruz.
‹lginize ve tasvibinize mazhar olaca€›n› ümit ediyorum. Teklifi, reylerinizin müspet olarak kullan›lmas› halinde ve özellikle maddeleri üzerinde söz almadan geçirirsek, zaman›n›z› da almam›fl olaca€›z; saat 19.00'dan evvel teklif kanunlaflm›fl olacak; saat 20.00'den sonra, s›radaki di€er tasar› ve teklifleri de inflallah görüflme f›rsat› bulaca€›z.
Bu hususu arz etmek üzere huzurlar›n›za geldim; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi sayg›yla selaml›yorum. (Alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n O€uz.
ANAP Grubu ad›na, Say›n Ifl›n Çelebi; buyurun.
ANAP GRUBU ADINA IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar; bu teklifi destekliyoruz; çünkü toplukonut konusunda öncülük eden ve 600 binden fazla konut yap›lmas›n› temin eden bir siyasî kurulufl olan Anavatan Partisi olarak, özellikle toplukonutlar›, sa€l›kl› kentleflmeyi ve altyap›n›n oluflmas›n› tamamen destekliyoruz ve anlamda da bu teklifin bir an evvel geçmesini temenni ediyoruz.
Sözümü fazla uzatm›yorum. Türkiye'de bu h›zl› kentleflme ve nüfus hareketleri, sa€l›kl› bir kent plan› ve uydukentlerle çözülebilir; bu konuda ciddî bir strateji ve plan haz›rland›. Bu anlamda gecekondu alanlar›n›n daha rahat yaflanabilece€i, yeflil alanlar›n art›r›labilece€i, sa€l›kl› bir kentleflmenin olabilece€i bu toplukonut projelerinin desteklenmesini yararl› gördü€ümüzü bir kez daha belirtir, sayg›lar sunar›m efendim. (Alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Çelebi.
fiahs› ad›na, Say›n Gürol Soylu; buyurun.
GÜROL SOYLU (‹stanbul) – Teflekkür ederim Say›n Baflkan.
Say›n Baflkan, de€erli arkadafllar›m, hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
Çarp›k kentleflmenin önlenmesi ve konut sorununun çözümlenmesi için, 1984 y›l›nda ç›kar›lan 2982 ve 3065 say›l› Yasalar›n baz› maddeleriyle toplukonut yap›mc›lar›na ve kooperatiflere tan›nan istisnalar›n bu y›l sonunda bitmesi nedeniyle, haz›rlam›fl oldu€um bu teklife imzalar›n› atan de€erli partilerimizin grup baflkanvekillerine ve Say›n Ali O€uz Bey'e teflekkür ediyorum.
IfiIN ÇELEB‹ (‹zmir) – Bana teflekkür etmiyor musunuz?
GÜROL SOYLU (Devamla) – Grup baflkanvekillerinden biri olman›z nedeniyle size de teflekkür ettim Say›n Bakan›m.
De€erli arkadafllar›m, bu muafiyet, kamuoyunda ve bilhassa, Maliye kesiminde "efendim, konut üretiminden vergi alm›yoruz; Maliye zarara u€rat›l›yor" gibi izlenimlere yol açt›. Asl›nda, gaye, konut sektörünü canland›rmak ve teflvik etmektir.
Konutlar›, cins tashihi harc›, belediye harc›, tapu harc› ve iskân harc›ndan muaf tutan bu teklif, ayn› zamanda, KDV'den de muaf tutmaktad›r. Bir konutun üretilmesinde 300'ü aflk›n iflkalemi vard›r; bunlardan gelen katmade€er, konut bafl›na alaca€›n›z vergilerden kat kat fazlad›r. Onun için, konutu teflvik etmek, kan›mca, daha büyük katmade€er sa€lar.
Bir ayr› düflünce de fluydu: 150 metrekarenin alt›ndaki konutlara muafiyet getiren bu yasan›n, 100 metrekarenin alt›ndaki konutlara da uygulanmas›. Bunu da uygulamak mümkün olmazd›, çeliflki do€ard›; çünkü, 1984 y›l›ndan beri -Say›n Ifl›n Çelebi'nin de söyledi€i gibi- 1 milyon 200 binin üzerinde konut üretilmifltir; bunlar›n tapular› verilmemifltir, cins tashihleri yap›lmam›flt›r, iskânlar› al›nmam›flt›r. Bunlar›, 100 metrekare, 150 metrekare diye ay›rmaya kalkt›€›n›z zaman, büyük çeliflkiler do€urursunuz. Onun için, mevcut yasan›n süresinin, 1997 y›l› sonuna kadar uzat›lmas›nda büyük yarar vard›r.
Bu teflvikler yeterli olmamaktad›r. Bu teflviklerin gelecekte reforma dönüfltürülmesi gereklidir. Toplu Konut ‹daresine ve Maliyeye bu konuda büyük görev düflmektedir. Bir genelgeyle, 1997 y›l›ndan sonra bunlar›n süresinin uzat›lmay›p, yerine, yeni reform niteli€inde yasalar›n ç›kar›laca€›n›n toplukonut kooperatiflerine ve yap›mc›lar›na bildirilmelesi ve yerel yönetimlerden, bilhassa bölgelerindeki konutlar›n yap›mc›lar›ndan, yap›lar›n›, iskân safhas›na kadar getirip, kendilerinin, tapu verebilmelerine uygun zemini sa€lamalar›n› istemeleri gerekmektedir.
De€erli arkadafllar›m, konut yap›m›n› teflvik edici bu tedbirlerin günün koflullar›na cevap vermedi€i ve çarp›k kentleflmenin önlenemedi€i bir gerçektir. Biraz önce de tart›flt›€›m›z afetlerle ilgili yasa tasar›s›n›n ana içeri€i de, bu çarp›k kentleflmeden kaynaklanmaktad›r. Yüzde 2,5 nüfus art›fl› ve yüzde 25 bölgesel göçe tabi olan ülkemizde, bu türlü tedbirlerle konut sorununu çözmemiz mümkün de€ildir. Çarp›k kentleflmeyi ve konut sorununu çözebilmemiz için, mutlaka reform niteli€inde yasalar ç›karmam›z laz›md›r; bunlar, parti politikas› olmaktan uzaklaflmal›, bir devlet politikas› olmal›d›r. Bunun için Kooperatifler Yasas›n›n mutlaka elden geçirilmesi gerekir; çünkü, kooperatife girip, elini verip kolunu kurtaramayan kooperatif üyesi bir sürü insan var. Kooperatiflerin projeleri, mahal listesi, süresi ve fiyat› belirlenmifl flekilde, hatta teknolojik geliflmesi müsait olan müteahhitlerle yap›laca€› belirlenerek ihale edilmelidir.
Kadastro Kanununun tamamen de€ifltirilmesi gerekir. Bugünkü Kadastro Kanunuyla kamu arazileri ya€malanmaktad›r. Herhangi bir kamu arazisine, kim gidip "buras› benimdir" derse, kadastro, o kifli üzerine tapu ç›karmaktad›r; kamu büyük zarar görmektedir.
De€erli arkadafllar›m, bunun için, toplukonut ve yerel yönetimler bakanl›€›n›n mutlaka kurulmas› gerekir. Hazine arazilerinin, bu bakanl›€›n üzerine tapu edilmesinde büyük yarar vard›r; bu, hem gecekondulaflmay› önleyecektir hem de hazine arazileri ya€madan kurtar›lacakt›r.
fiAD‹ PEHL‹VANO⁄LU (Ordu) – Vakit geç oldu...
GÜROL SOYLU (Devamla) – Siz dinlemeyebilirsiniz...
BAfiKAN – Efendim, rica ediyorum, müdahale etmeyin; arkadafl›m›z›n daha süresi var.
GÜROL SOYLU (Devamla) – ‹flinize gelmiyorsa, dinlemeyebilirsiniz elbette veyahut da buyurup buradan katk›da bulunursunuz; ben, sizi sabaha kadar dinlerim.
fiAD‹ PEHL‹VANO⁄LU (Ordu) – fiaka yap›yorum; çok faydal› konuflma yap›yorsunuz...
GÜROL SOYLU (Devamla) – Olmuyor, hay›r olmuyor; bu arkadafllar›m beni biliyorlar...
De€erli arkadafllar›m, bu bakanl›€›n ifltiraklerinin flu kurulufllardan meydana gelmesinde yarar var:
Emlak Bankas›n›n konut portföyünü bu bakanl›€›n içerisine almam›zda yarar var; bu, bakanl›€›n finansman ihtiyac›n› karfl›layacakt›r, bilgi birikimini art›racakt›r.
Arsa Ofisini dahil etmemiz gerekir. ‹stimlak sistemini gelifltirerek, bu bakanl›€›n tüm istimlak ifllemlerini, çok çabuk bir durumda, bu Arsa Ofisi gerçeklefltirecektir.
fiehircilik, planlama ve konut üretiminin planlan›p yönlendirilmesi için, Toplu Konut ‹daresini dahil etmemiz gerekir.
‹ller Bankas›n› da dahil etmemizde yarar var; altyap› hizmetlerini deruhte etmesi için, yerel yönetimlere, gerekli finans kayna€›n›n bu bakanl›k kanal›yla sa€lan›lmas› gerekir.
Bu düflünce ve duygularla, hepinize sayg›lar sunuyorum.
Teflekkür ederim.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Gürol.
Salonda bulunup da oyunu kullanmayan arkadafl›m›z var m› efendim? Yok.
Oy verme ifllemi bitmifltir; kupalar kald›r›ls›n.
(Oylar›n ay›r›m›na baflland›)
fiahs› ad›na, Say›n Ahmet Cemil Tunç; buyurun efendim.
AHMET CEM‹L TUNÇ (Elaz›€) – Sözlerime bafllamadan önce, ç›kacak olan bu kanunun hay›rl› olmas›n› diliyorum.
Konut yap› kooperatifleri taraf›ndan yap›lan inflaatlara, kanunla kurulmufl sosyal güvenlik kurumlar›n›n yapt›klar› meskenlere, belediyelerce yap›lm›fl konut inflaatlar›na iliflkin taahhüt ifllerine, konut inflaatlar› ve kalk›nmada öncelikli yörelerdeki yat›r›mlara tan›nan istisna ve muafiyet süresinin iki y›l daha uzat›lmas› son derece yerinde bir karar; bu teklifi getirenlere, huzurunuzda teflekkür etmek istiyorum. Özellikle, istihdam› gelifltirici bir fonksiyon icra etmesini, üretimi art›r›c› bir tedbir olarak görüyorum. Yerel yönetimlerin -belediyelerin- bu hususta, Bay›nd›rl›k ve ‹skân Bakanl›€› taraf›ndan, desteklenmesi gerekti€ini özellikle vurgulamak istiyorum; çünkü, belediye olarak, zaman zaman, Millî Emlak ve Arsa Ofisi Genel Müdürlü€üyle yap›lan görüflmelerde, Hazine arazilerinin belediyelere devredilmesi ve vatandafla ucuz arsa üretilmesi ve bu flekilde konut ihtiyaçlar›n›n karfl›lanmas› gerekiyorken, ne yaz›k ki, bu kurumlardan, belediyelere herhangi bir müspet cevab›n verilmedi€ini, bizzat müflahede etmifl bir arkadafl›n›z olarak söylemek istiyorum. Bu hususta Hükümetin hassasiyetini ve konut aç›klar›n›n bu flekilde giderilmesi için belediyelere yard›mc› olmas›n› özellikle istirham ediyorum ve göç bask›s› ve yo€unlu€u alt›nda kalan flehirlerde, özellikle, bunun desteklenmesini umuyor; Yüce Kurulu sayg›yla selaml›yorum. (Alk›fllar)
BAfiKAN – Kanun teklifinin tümü üzerindeki müzakereler bitmifltir.
Maddelere geçilmesini oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Maddelere geçilmesi kabul edilmifltir.
1 inci maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..Yok.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler...Kabul edilmifltir.
2 nci maddeyi okutuyorum:
MADDE 2.- Bu Kanun hükümleri 1.1.1996 tarihinde yürürlü€e girer.
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..Yok.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Madde kabul edilmifltir.
3 üncü maddeyi okutuyorum:
MADDE 3.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
BAfiKAN – Madde üzerinde söz isteyen?.. Yok.
Maddeyi oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Madde kabul edilmifltir.
Say›n milletvekilleri, teklifin tümü aç›koylamaya tabidir.
Aç›koylaman›n, kupalar›n s›ralar aras›nda dolaflt›r›lmas› suretiyle yap›lmas›n› oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Aç›koylaman›n, kupalar›n s›ralar aras›nda dolaflt›r›lmas› suretiyle yap›lmas› kabul edilmifltir.
(Oylar›n toplanmas›na baflland›)
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, çal›flma süresinin, bu oylama sonuçlan›ncaya kadar uzat›lmas›n› oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, 4123 Say›l› Tabiî Afet Nedeniyle Meydana Gelen Hasar ve Tahribata ‹liflkin Kanun ile 7269 Say›l› Umumî Hayata Müessir Afetler Dolay›s›yla Al›nacak Tedbirlere ‹liflkin Kanunda De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s›n›n yap›lan aç›koylamas›na 154 say›n milletvekili kat›lm›fl; 153 kabul, 1 geçersiz oy kullan›lm›fl ve bu suretle, tasar› yasalaflm›flt›r; hay›rl› ve u€urlu olmas›n› ve ayr›ca da, Tanr›'n›n, memleketimizi afetlerden korumas›n› temenni ediyorum.
DEVLET BAKANI AL‹ D‹NÇER (Ankara) – Say›n Baflkan, biz de, Türkiye Büyük Millet Meclisine, Hükümet ad›na teflekkür ederiz. Güzel Türkçemizde çok güzel sözler var: "Ev yapanla evlenene Allah da kul da yard›m eder... Dünyada mekân ahirette iman..." gibi. Bu yönde bir yasa de€iflikli€iyle ev yapana yard›mc› olduklar› için, tüm parlamenterlerimize, konudan sorumlu Devlet Bakan› olarak, Hükümet ad›na teflekkür ediyorum.
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Bakan.
(Devam)
BAfiKAN – Salonda olup da oyunu kullanmayan say›n milletvekili var m› efendim? Yok. Oylama ifllemi bitmifltir.
Kupalar kald›r›ls›n.
(Oylar›n ay›r›m› yap›ld›)
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, 3065 Say›l› Kanunun Baz› Maddeleri ile 2982 Say›l› Kanunun Bir Maddesinde De€ifliklik Yap›lmas› Hakk›nda Kanun Teklifinin yap›lan aç›k oylamas›na 112 say›n milletvekili kat›lm›fl, 112 de kabul oyu verilmifltir; ancak, toplant› yetersay›s›na ulafl›lamad›€› için, oylama tekrarlanacakt›r.
Say›n milletvekilleri, çal›flma süremizin bitmesine çok az bir zaman kald›.
Al›nan karar gere€ince, saat 20.00'de toplanmak üzere, birleflime ara veriyorum.
Kapanma Saati: 18.55
ÜÇÜNCÜ OTURUM
Aç›lma Saati: 20.00
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂT‹P ÜYELER: ‹lhan KAYA (‹zmir), Ali GÜNAYDIN (Konya)
–––––0–––––
BAfiKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 33 üncü Birlefliminin Üçüncü Oturumunu aç›yorum.
Say›n milletvekilleri, çal›flmalar›m›za devam ediyoruz.
CEVAT AYHAN (Sakarya) – Say›n Baflkan, kanunun oylamas›nda toplant› yetersay›s› olmad›€›na göre, yoklama yap›lmas› gerekmez mi?
BAfiKAN – fiimdi, efendim, onu, gündemin "Oylamas› Yap›lacak ‹fller" bölümüne att›k -biliyorsunuz, belirli bir s›rada yap›lan oylamada, e€er yeterli say› yoksa, o "Oylamas› Yap›lacak ‹fller" bölümüne at›l›yor- yar›n, gündemin o s›ras›nda yerini alacak ve oylamas› yap›lacak.
CEVAT AYHAN (Sakarya) – Yani, toplant› yetersay›s› olmadan kapand›€› için, tekrar yoklama yap›lmas› gerekmez mi?
BAfiKAN – Hay›r; yeni bir oturuma bafll›yoruz; daha do€rusu, özel bir çal›flma gündemiyle yeni bir oturuma bafllad›€›m›z için, ona gerek yok. Zaten, istenildi€i zaman, yoklama da yapar›z, karar yetersay›s›n› da arar›z.
BAfiKAN – 832 Say›l› Say›fltay Kanununun Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesine ve Bu Kanuna Ek Maddeler Eklenmesine Dair Kanun Tekliflerinin müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Uyuflturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakç›l›€›na Karfl› Birleflmifl Milletler Sözleflmesinin Onaylanmas›n›n Uygun Bulundu€una Dair Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Uyuflturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakç›l›€› ile Karaparan›n Aklanmas›n›n Önlenmesine ‹liflkin Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafll›yoruz.
Say›n Komisyon ve Say›n Hükümet yerlerini ald›lar.
Raporun okunup okunmamas› hususunu oylar›n›za sunaca€›m...
HÜSAMETT‹N KORKUTATA (Bingöl) – Karar yetersay›s›n›n aranmas›n› istiyorum Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Raporun okunmas›n› kabul edenler... Kabul etmeyenler... Karar yetersay›s› yoktur.
Say›n grup baflkanvekilleri, ne kadar ara verelim?
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – 10 dakika ara verelim Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Peki, birleflime 10 dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati: 20.05
DÖRDÜNCÜ OTURUM
Aç›lma Saati: 20.17
BAfiKAN: Baflkanvekili Kamer GENÇ
KÂT‹P ÜYELER: Ali GÜNAYDIN (Konya), ‹lhan KAYA (‹zmir)
–––––0–––––
BAfiKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 33 üncü Birlefliminin Dördüncü Oturumunu aç›yorum.
Say›n milletvekilleri, çal›flmalar›m›za kald›€›m›z yerden devam ediyoruz.
(Devam)
BAfiKAN – Uyuflturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakç›l›€› ile Karaparan›n Aklanmas›n›n Önlenmesine ‹liflkin Kanun Tasar›s›na ait raporun okunup okunmamas› konusunda yap›lan oylamada karar yetersay›s›n›n aranmas› istenmiflti. Yap›lan oylamada karar yetersay›s› bulunamad›€›ndan birleflime 10 dakika ara vermifltim.
Komisyon ve Hükümet yerlerini alm›flt›r.
Raporun okunup okunmamas› hususunu oylar›n›za sunuyorum: Okunmas›n› kabul edenler...Kabul etmeyenler... Karar yetersay›s› yine yoktur; bundan sonra da olaca€› kanaatine sahip de€iliz.
Al›nan karar gere€ince, kanun tasar› ve tekliflerini görüflmek için, 17 Kas›m 1995 Cuma günü saat 14.00'te toplanmak üzere, birleflimi kapat›yorum.
Kapanma Saati: 20.19