B‹R‹NC‹ OTURUM
Aç›lma Saati: 14.00
BAfiKAN: Baflkanvekili Mustafa KALEML‹
KÂT‹P ÜYELER: Abbas ‹NCEAYAN (Bolu), Cengiz Üretmen (Manisa)
-----0-----
BAfiKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 36 nc› Birleflimini aç›yorum.
BAfiKAN – Ad okunmak suretiyle yoklama yap›lacakt›r; say›n milletvekillerinin, salonda bulunduklar›n› yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.
(Yoklama yap›ld›)
BAfiKAN – De€erli milletvekilleri, toplant› yetersay›m›z yoktur; saat 14.45'te toplanmak üzere, birleflime ara veriyorum.
Kapanma Saati: 14.11
‹K‹NC‹ OTURUM
Aç›lma Saati: 14.45
BAfiKAN : Baflkanvekili Mustafa KALEML‹
KÂT‹P ÜYELER: Cengiz ÜRETMEN (Manisa) , Abbas ‹NCEAYAN (Bolu)
-----o-----
BAfiKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 36 nc› Birlefliminin ‹kinci Oturumunu aç›yorum.
III.- Y O K L A M A
BAfiKAN – Say›n milletvekilleri, usulü çerçevesinde yoklama yap›lacakt›r.
(Bursa Milletvekili Fethi Akkoç'a kadar yoklama yap›ld›)
BAfiKAN – Toplant› yetersay›m›z vard›r; görüflmelere bafll›yoruz.
Gündemin "Genel Görüflme ve Meclis Araflt›rmas› Yap›lmas›na Dair Öngörüflmeler" k›sm›na geçiyoruz
BAfiKAN – Genel Kurulun 15.11.1995 tarihli 32 nci Birlefliminde al›nan karar gere€ince, Anavatan Partisi Grubu ad›na, Grup Baflkanvekili ve Denizli Milletvekili Hasan Korkmazcan'›n, Sait Halim Pafla Yal›s›nda meydana gelen yang›n›n nedenleri ile sorumlular›n› ve mevcut eski eserlerin korunmas› için al›nmas› gereken tedbirleri tespit etmek amac›yla, Anayasan›n 98 inci, ‹çtüzü€ün 102 ve 103 üncü maddeleri uyar›nca bir Meclis araflt›rmas› aç›lmas›na iliflkin önergesinin öngörüflmelerine bafll›yoruz.
Say›n Hükümet?..
Bu araflt›rma önergesinde, Say›n Hükümeti kim temsil edecek efendim?
GÜNEfi MÜFTÜO⁄LU (Zonguldak) – Say›n Baflkan, bizim bir önerimiz vard›.
BAfiKAN – Bana bir fley gelmedi Say›n Müftüo€lu.
GÜNEfi MÜFTÜO⁄LU (Zonguldak) – Bugün Dan›flma Kurulu topland› ve biz bir öneri verdik.
BAfiKAN – Efendim, sizin üzerinde durdu€unuz konunun ifllemi henüz tamamlanmam›fl; onun için, elimize geçmemifl.
Say›n Hükümeti kim temsil edecek efendim?
Efendim, Hükümet temsil edilmeyecek mi?
Say›n Hükümet üyeleri; bu araflt›rma önergesinde, Hükümeti temsil etmeyecek misiniz efendim?
GÜNEfi MÜFTÜO⁄LU (Zonguldak) – Say›n Baflkan, Hükümet yok; biraz ara verelim.
BAfiKAN – Efendim, o zaman, saat 20.00'ye talik edece€im birleflimi.
NURHAN TEK‹NEL (Kastamonu) – Say›n Baflkan, yar›m saat ara versek olmaz m›?
BAfiKAN – Efendim, burada say›n bakanlar var; bir say›n bakan teflrif edecek mi etmeyecek mi, onu soruyorum.
Say›n Do€an Baran, siz mi temsil edeceksiniz efendim?
SA⁄LIK BAKANI DO⁄AN BARAN (Ni€de) – Evet Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Buyurun.
RAS‹M ZA‹MO⁄LU (Giresun) – Say›n Baflkan, Hükümeti zorla buldunuz.
BAfiKAN – Önergeyi tekrar okutuyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na
Tarihî Sait Halim Pafla Yal›s›nda ç›kan yang›nla ilgili olarak, Anayasan›n 98 ve ‹çtüzü€ün 102 nci maddesi uyar›nca, Meclis araflt›rmas› aç›lmas›n› arz ve teklif ederiz.
Hasan Korkmazcan (Denizli)
ANAP Grubu Baflkanvekili
Gerekçe:
12 Kas›m 1995 Pazar günü saat 12.00 sular›nda ç›kan yang›n sebebiyle, tarihî Sait Halim Pafla Yal›s›n›n baz› bölümleri tamamen ve baz› bölümleri de a€›r hasar görmüfltür.
Bu yang›n sebebiyle, ülkemizde tarihî de€eri çok yüksek, mimarl›k, süsleme sanat› ve kültürel bir eser yok olmak mertebesine gelmifltir.
Gerek Türkiye Büyük Millet Meclisinde yap›lan konuflmalarda ve gerekse Baflbakan dahil olmak üzere, ilgili ve yetkililerden bilgi edinmek ve bu amaçla da al›nmas› gerekli tedbirleri hat›rlatmak üzere verilen soru önergelerimizle, tarihî, mimarî ve kültürel de€eri olan ecdat yadigâr› eski eserlerimizin korunmas›n› ve korunmas› amac›yla gerekli tedbirlerin al›nmas›n› sa€lamak üzere sözlü ve yaz›l› sorularla konu gündeme getirilmeye çal›fl›lm›fl ise de, maalesef, ilgililer, yap›lan bu gayretler karfl›s›nda duyars›z kalm›fl ve gerekli tedbirler al›nmam›fl; di€er taraftan, yang›n sisteminin incelenmesi ve tespit edilecek noksanl›klar›n giderilmesini sa€lamak üzere istenilen çal›flmalara müsaade edilmeyerek, âdeta, yang›n›n altyap›s› haz›rlanm›flt›r.
fianl› tarihimizde ve millî kültürümüzde büyük bir yeri olan tarihî ve kültürel varl›klar›m›z›n birer birer çal›nd›€›, yok edildi€i, as›llar›n›n kopyalar›yla de€ifltirildi€i yolundaki iddialar karfl›s›nda, mevcut tarihî eserlerimizin bir listesi istenilmifl ise de, bu iste€imiz de, maalesef, yerine getirilmemifltir.
Bu sebeplerle gerek Sait Halim Pafla Yal›s›nda meydana gelen ve bu sanat flaheserini yok edecek derecede hasar görmesine sebep olan yang›n›n ç›k›fl sebeplerinin, al›nan tedbir ve bu tedbirlerdeki noksanl›klar›n, gerekli koruma tedbirlerinin al›nmamas›nda kusurlu bulunanlar›n ortaya ç›kar›lmas› yan›nda, eski eserlerimizin bir envanterinin vermeyifl sebeplerinin ve dolay›s›yla, bu tutum ve davran›flta kaçakç›l›€› teflvik edici unsurlar›n bulunup bulunmad›€›n›n ve bu uygulamada da varsa sorumlular›n belirlenmesi ve haklar›nda uygulanacak müeyyidelerin tespiti, çok az say›da da kalsa, mevcut eski eserlerimizin korunmas› için al›nmas› gerekli tedbirlerin belirlenmesi amac›yla, Anayasan›n 98 inci ve ‹çtüzü€ün 102 nci maddesi gere€ince bir Meclis Araflt›rmas› aç›lmas› zaruretinin hâs›l oldu€u düflünce ve kanaatiyle iflbu önerge tanzim edilmifltir.
BAfiKAN – ‹çtüzü€ümüze göre, Meclis araflt›rmas› aç›l›p aç›lmamas› hususunda, s›ras›yla, Hükümete, siyasî parti gruplar›na ve önergedeki birinci imza sahibine veya onun gösterece€i bir di€er imza sahibine söz verilecektir.
Konuflma süreleri, Hükümet ve gruplar için 20'fler dakika, önergedeki imza sahibi için 10 dakikad›r.
fiimdi, gruplar›n konuflmac›lar›n› tespit edece€im.
ANAP Grubu ad›na, Say›n Halit Dumankaya...
Di€er gruplardan konuflma talebi var m›?
Say›n grup baflkanvekilleri, tekraren ifade ediyorum; flah›slar› ad›na konuflmaya geçti€imde gruplara dönme imkân›m yoktur.
MEHMET KER‹MO⁄LU (Ankara) – CHP Grubu ad›na, Timurçin Savafl...
NEVZAT ERCAN (Sakarya) – DYP Grubu ad›na, Bahattin Yücel...
BAfiKAN – Refah Partisi sözcü bildiriyor mu? Refah Partisinden grup ad›na konuflma talebi yok.
Bak›n, isim tespit ediyorum, tekrardan dönmem; grup ad›na konuflma isterseniz vermem.
Bir kere daha soruyorum, var m› efendim? Yok.
fiah›slar› ad›na konuflma talebi?..
ÖKKEfi fiEND‹LLER (Kahramanmarafl) – Say›n Baflkan söz istiyorum.
BAfiKAN – Say›n fiendiller, önergede sizin imzan›z yok.
Önerge sahibine soraca€›m; Say›n Korkmazcan, kim konuflacak efendim?
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – fiu andaki tespitime göre Say›n Selçuk Maruflu'ya söylemifltim; önerge, Grup ad›na verilmifltir; Gruptan, ihtiyaca göre herhangi bir arkadafla devredilebilir.
Grup ad›na, Say›n Dumankaya konuflacak.
BAfiKAN – Say›n Dumankaya flahs› ad›na da söz istedi, flimdi, Say›n Halit Dumanka'ya'n›n ismini yaz›yorum; baflka bir tespitiniz olursa onu alaca€›m efendim.
De€erli milletvekilleri, Meclis araflt›rmas› aç›lmas›na iliflkin bu önerge üzerinde, gruplar ad›na, Anavatan Partisi Grubundan Say›n Halit Dumankaya, Cumhuriyet Halk Partisi Grubundan Say›n Timurçin Savafl, Do€ru Yol Partisi Grubundan da Say›n Bahattin Yücel konuflacaklar.
Önerge sahipleri ad›na da Say›n Halit Dumankaya konuflacak.
Say›n Hükümet konuflma yapacak m› efendim?
Say›n Hükümet konuflma talep etmiyor.
Anavatan Partisi Grubu ad›na, Say›n Halit Dumankaya; buyurun. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
ANAP GRUBU ADINA HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Say›n Baflkan, muhterem milletvekilleri; Sait Halim Pafla Yal›s› yang›n›yla ilgili olarak Anavatan Partisi Grubunun vermifl oldu€u araflt›rma önergesi üzerinde, Anavatan Partisi Grubu ad›na görüfllerimi izah etmek üzere söz alm›fl bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi sayg›yla selaml›yorum.
De€erli milletvekilleri, Türkiye'nin, tarihin, bir parças› yanm›flt›r, yak›lm›flt›r, yakt›r›lm›flt›r. Gazetelerde "Dumankaya kâhin miydi; bunu, nereden biliyordu" diye baz› beyanatlar ç›kt›.
De€erli milletvekilleri, ben, elbette kâhin de€ilim; ama, duyumlar alm›flt›k, ihbarlar alm›flt›k. ‹flte, bu ihbarlar› de€erlendirmek üzere, bu kürsüden bunlar› dile getirmifltim. Biliyorsunuz, bu tarihî yal›, on ay evveline kadar, TURBAN Genel Müdürlü€üne ba€l›yd›.
TURBAN'›n hesaplar›n›n ibras› K‹T Komisyonunda görüflülürken, TURBAN'da birçok yolsuzluklar›n, usulsüzlüklerin oldu€unu dile getirmifltim. K‹T Komisyonundaki görüflmeler bu kitapta mevcuttur. Oradaki olaylar›, fatura sahtekârl›klar›n› anlatt›k ve dolay›s›yla, bir alt komisyon kurulmas› için Anavatan Partisi Grubu olarak mücadele verdik; ama, ne yaz›k ki, iktidar partisi ve onu destekleyenler, d›flar›dan destekleyenler, K‹T Komisyonuna hiç gelmeyenler, o gün gece saat 4'e kadar bekleyip bu alt komisyonu kurdurmad›lar. Bu yal›, 1993 y›l›nda hesaplar›n› görüfltü€ümüz TURBAN'a aitti. E€er, o alt komisyon o zaman kurulmufl olsayd›, bu iddilar› araflt›racak ve bugün belki de bu yal› yanmayacakt›.
De€erli arkadafllar›m, K‹T Komisyonunda TURBAN'la ilgili bizim yapm›fl oldu€umuz konuflmalar bas›na yans›y›nca, inanmazs›n›z, Türkiye'nin her yan›ndan, ihbarlar, telefon ve mektuplar, âdeta ya€mur gibi ya€maya bafllad›; ülkesini, milletini seven herkes, telefonla, mektupla, TURBAN'daki yolsuzluklar›, Sait Halim Pafla Yal›s›ndaki yolsuzluklar› dile getirdi.
De€erli arkadafllar›m, bu kitapta vard›r; ben, K‹T Komisyonundaki yolsuzluklar› buraya da yans›tt›m; komisyonu kurduramay›nca, gündemd›fl› bir konuflmayla olay› Meclise getirdim.
7 Aral›k 1994 tarihinde –o zaman, flimdi oldu€u gibi, yine beni dinlemiyordunuz, laf at›yordunuz; ama, flimdi laf atm›yorsunuz– buradan ald›€›m ihbarlar›, Yüce Heyetinize ve Hükümetinize, flu flekilde anlatmaya bafllam›flt›m; 7 Aral›k 1994 tarihinde, bu kürsüden, buradan yapt›€›m konuflman›n bir k›sm›n› okumak istiyorum:
"Özellefltirme Yasas›n›n bu Meclisten geçmesi, özellefltirmeyle ilgili konular›n bugünlerde çok konuflulmas› ve TURBAN'›n da özellefltirme kapsam›na al›nmas›, Kamu Ortakl›€› ‹daresi Baflkanl›€›na ba€lanmas›, bugünlerde yap›lacak özellefltirmeyle ilgili birçok söylentilerin olaca€›n›, TURBAN'da çok feci olaylar›n yafland›€›n›, sergiliyor, K‹T Komisyonunda yapt›€›m›z incelemede, bunlar›n bir k›sm›n› gördük ve tespit ettik; konuyu, Anavatan Partili üyelerin oylar›yla teftifl kuruluna gönderdik. Neydi bunlar de€erli milletvekilleri?
De€erli milletvekilleri, e€er, dinlerseniz, burada size çok önemli bir konuyu anlataca€›m diyordum; o zaman da beni dinlemiyorlard›.
YÜCEL SEÇK‹NER (Ankara) – Yine dinleyen yok...
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Devam ediyorum: "Burada, size, Say›n Genel Müdürün otellerde milyonlarca lira harcad›€›ndan bahsetmeyece€im -çünkü, K‹T Komisyonunda onlardan bahsettik- TURBAN'da, çal›flmadan maafl alanlardan da bahsetmeyece€im. Bunlar, belki, bahsedeceklerimin yan›nda, çok küçük kalacakt›r.
De€erli milletvekilleri, TURBAN'da, birçok yolsuzluk yap›l›yor. Ben bunu burada, Yüce Heyetinize anlatmak durumunday›m ve ben bunu burada zab›tlara geçirtmek zorunday›m..." diyorum ve bir laf at›l›yor "ne oluyor" diye; ben, devam ediyorum: "Bir arkadafl›m yerinden 'ne oluyor' diye ba€›r›yor; e€er dinlerse ne oldu€unu görecektir" diyorum. ‹lerideki baflka bir paragrafa atl›yorum. "fiimdi, ben, buradan yetkililere bir ihbarda bulunmak istiyorum. Sait Halim Pafla Yal›s›ndaki tarihî eserlerin, sahteleriyle de€ifltirildi€i iddias› vard›r. Bu konuda elimde belge yoktur; ama, ilgilileri, yetkilileri, buradan uyar›yorum; bu konu araflt›r›ls›n.
"De€erli arkadafllar›m, flunu belirtmek istiyorum: Toprak Mahsulleri Ofisinin bir müdürü 238 kilogram pirinç noksan ç›kt› diye görevinden al›nd› ve intihar etti.” Bu kadar olaylar oluyor; Hükümet duymuyor.
Yine, atlayarak devam ediyorum: "Bakan buraya ç›kacak, benim Reisicumhurumun Koruma Müdürü, benim Baflbakan›m›n kocas›n›n arkadafl› bir fley yapmaz, sen yanl›fl söylüyorsun hatta yalan söylüyorsun, diyecek ya da ‘biz, Bakanlar Kurulunda oturdu€umuz müddetçe, bu, bu görevde kalamaz -Hükümete sesleniyorum tabiî- bu Bakanlar Kurulu mostral›k de€ildir’ diyecek; ama, siz DYP milletvekilleri, bu Hükümete güvenoyu vermiflsiniz; siz SHP milletvekilleri, bu Hükümete güvenoyu vermiflsiniz; e€er, TURBAN’› soyanlar, e€er TURBAN’› bu hale getirenler, e€er, bu çete da€›t›l›rsa, göreceksiniz, TURBAN’da, ‹LKSAN’dan büyük, bir ‹SK‹ ayar›nda yolsuzluk ç›kacakt›r. E€er, bu yolsuzluklar› yapanlar cezaland›r›lmazsa, bunlar› di€erleri izleyecektir.”
Konuflmama devam ediyorum: “Ben, bu belgeleri k›saca özetledim. Elimde, bunlarla ilgili olarak, birçok belge var ve bir k›sm› Baflbakanl›k Teftifl Kuruluna gönderilmifltir; ama, inan›yorum ki, orada do€ru bir fley olmayacakt›r. Cumhuriyet Savc›l›€›na da suç duyurusunda bulunaca€›m; Devlet Denetleme Kuruluna da bunu flikâyet edece€im. Esas›nda, en iyi flikâyet yeri buras›d›r ve Bakanlar Kurulu, e€er, bunu tetkik edip, bu Genel Müdürü görevinde tutarsa, iflte o zaman, bu Bakanlar Kurulundan da flüphe edece€im.”
De€erli arkadafllar›m, bu konuflmay› 7 Aral›k 1994 tarihinde yapm›flt›m. fiu anda Bakanlar Kurulu s›ralar›nda oturan De€erli Bakan›m›z Say›n Necmettin Cevheri bu konuflmama cevap veriyor...
De€erli arkadafllar›m, bir yal› yanm›flt›r... E€er dinlerseniz -yine, buradan söylüyorum- çok fleyler ö€reneceksiniz.
Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; flimdi, Say›n Bakan konufluyor:
"Arkadafl›m›z burada birçok fatura okudular. Türkiye'deki yüzlerce kamuya ba€l› teflekkülün herbirinin faturas›n›n ne oldu€unu burada inceleme imkân›na sahip de€iliz. Burada, 138 milyar, 124 milyar, 64 milyar, 560 milyar diye faturalar› okuyup, b›rak›p giderseniz, biz bunlar›n hepsini ihbar telakki edece€iz. Teftifl Kuruluna verildi€i gibi, Türkiye'de adliyenin oldu€unu ve bu adliye mekanizmas›n›n, gerekti€inde -inflaat flirketleri dahil- kamuya ba€l› bütün kurumlar›n hesaplar›n› inceledi€ini ve kamuda çal›flan kimselerin de, e€er haks›z veyahut yolsuz uygulamalar› varsa, yakas›na yap›flm›fl oldu€unu gösterece€iz.
De€erli arkadafllar›m, de€erli arkadafl›m 'elimde belge yok; Sait Halim Pafla Yal›s›ndaki eserler de€iflecek' dedi. "
Ben cevap veriyorum: "De€ifltirilmifl diye bir ihbar ald›m dedim."
Ve orada bir raporu okuyor...
Devam ediyorum...
Ben diyorum ki "Say›n Bakan, ben ihbar ald›m..." Yani, bunu ikaz ediyorum; ihbar ald›€›m› buradan ikaz ediyorum.
Say›n Bakan devam ediyor: " Ben, vaktiyle Turizm Bakanl›€› yapt›m; o yal›y› da gayet iyi bilirim. Yani, o yal›n›n duvarlar›ndaki, deve derisi üzerine ifllenmifl, de€eri milyarlarla, trilyonlarla ölçülemeyecek olan son derece k›ymetli tarihî eserlerin, birisinin sigaras›yla heba olmamas› için, oradaki kumarhaneyi, Turizm Bakan›yken, ben kapatt›m. Oran›n bahçesinde TURBAN'›n bir oteli vard›"
De€erli arkadafllar›m, burada, arkadafl›m›z›n yak›fl›ks›z ifadesinde kulland›€› gibi, bu Hükümet mostral›k de€ildir; Hükümet, bu Meclisin hükümetidir; dün burada baflka bir hükümet oturuyordu, yar›n da baflka hükümetler oturur; hiçbirisi mostral›k de€ildir; ne dünküler mostral›kt› ne de yar›nkiler mostral›kt›r."
Say›n Bakan "Bir fley daha vard›r. Biz, de€erli arkadafl›m›z›n gösterdi€i faturalar›n hepsini, ama hepsini ihbar telakki ederek, Türk adliyesinin önüne ç›karaca€›z" diye devam ediyor.
De€erli arkadafllar›m, Say›n Bakan böyle diyordu ve bu konuflmas›nda "iflte, senin için de böyle fley denildi" diye beni de suçluyordu.
De€erli arkadafllar›m, bunu ne zaman yapt›k; 7 Aral›k 1994 tarihinde. Hükümetten bir ses gelmedi. 29 Aral›k 1994 tarihinde de bir yaz›l› soru önergesi verdim, Hükümeti uyarmak istedim "Ey Hükümet, bu yal›y› Türkiye Kalk›nma Bankas›ndan devrald›n›z; devrald›€›n›z malzemelerin bir listesini ve bugün mevcut olan malzemelerin bir listesini bana verir misiniz" dedim. ‹çtüzü€ümüz gere€i, buna, yirmi gün içerisinde cevap vermeleri gerekiyordu; ama, yirmi günde cevap verilmedi€i için -alt› yedi ayd›r- bu yaz›l› sorum, sözlü soruya dönüfltü ve gündemin 714 üncü s›ras›nda yerini ald›; yani, soruya cevap verilmeyecektir.
De€erli arkadafllar›m, iflte, gün geldi, çatt›; Sait Halim Pafla Yal›s›, izlerin kaybolmas› için, yak›ld›, yakt›r›ld›; baz› tafleronlar kullan›ld›.
De€erli arkadafllar›m, yal›n›n restorasyonu için bir müracaat yap›lm›fl. Anavatan Partisi döneminde, yal›da yap›lan bak›mlar›n ve onar›mlar›n hepsinde müracaatlar yap›lm›fl, ruhsat al›nm›flt›r. Elimde bu konuda yeterli bilgi ve belge de vard›r; ama, zaman darl›€› nedeniyle o belgeleri buradan okumayaca€›m.
De€erli arkadafllar›m, çat› kat›ndan yanmaya bafllayan yal›daki yang›na, itfaiye ça€›r›ld›, denizden su tankeri getirildi; ancak, itfaiye yal›ya geç ulaflt›. Yal›, ne zaman yanmaya bafllad›; iflçilerin orada olmad›€› ö€le paydosunda yanmaya bafllad›. Peki, tamir için ruhsat al›nd› m› de€erli arkadafllar›m...
YÜCEL SEÇK‹NER (Ankara) – Al›nmad›; yok ruhsat.
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Üzülerek ifade ediyorum ki, dün, Baflbakanl›ktan, Say›n Baflbakan taraf›ndan, Türk kamuoyunu yan›ltan bir aç›klama yap›ld›. Bu aç›klama do€ru de€ildir. Bana göre "do€ru de€ildir" laf›, bunu izah etmeye yetmez; bu aç›klama yaland›r! Kamuoyuna yalan bilgi verilmifltir; izah edece€im. Yani "do€ru de€ildir" gibi yald›zl› kelimelerle bunu ifade etmek mümkün de€ildir.
De€erli arkadafllar›m, televizyonlardan verildi; bu aç›klamada "yal›n›n yap›m› için -say›s› da veriliyor- 7617 say›yla, önizin al›nm›flt›r" deniliyor.
De€erli arkadafllar›m, bu önizin al›nmam›flt›r. Bak›n›z, bu aç›klama yaland›r derken, iflte bu belgeyle -biraz sonra okuyaca€›m- kamuoyuna, ne kadar yanl›fl, ne kadar yalan bir flekilde aç›klama yap›lm›flt›r.
CAV‹T KAVAK (‹stanbul) – Bravo Dumankaya!
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Yine, bu aç›klaman›n bir baflka paragraf›nda, 420 eserden bahsediliyor ve burada deniliyor ki, söz konusu tarihî eflyalar; yani, 420 tarihî eser... Ben, bundan, flunu anl›yorum de€erli arkadafllar›m: E€er dinlerseniz, hepinize söylüyorum; Türkiye'nin bir parças› yanm›flt›r, Türkiye, periflan olmufltur; siz, orada sohbet ediyorsunuz!.. (ANAP s›ralar›ndan "Bravo Dumankaya" sesleri) 420 tarihî eser tespit ediliyor ve burada "söz konusu eserlerin, Baflbakanl›k Konutunda oldu€u" söyleniyor veya yal›s›nda oldu€u; yani, buradan anlad›€›m›z, 420 eser, Baflbakan›n Konutundad›r de€erli arkadafllar›m.
MEHMET GED‹K (Bursa) – Yal›s›ndad›r... Yal›s›ndad›r...
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Veya yal›s›ndad›r; bilmiyoruz.
fiimdi, de€erli arkadafllar›m, bu aç›klamadan beklerdik ki, bu eserler hangileridir, hangileri Baflbakan›n evindedir, hangileri Konutundad›r, hangileri Ankara'ya gelmifltir...
MEHMET GED‹K (Bursa) – Özer Çiller Amerika'ya gönderdi...
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – ‹flin vahim taraf›, 1994 y›l›na kadar, bu yal› ve içerisindeki de€erli eserler sigortal›yd›; ama, 1994 y›l› ocak ay›ndan sonra, bu eserler sigortal› da de€ildir. Peki, bu eserler, Ankara'ya getirildi€i zaman sigorta edilmifl midir; kimsenin haberi yoktur. fiu ana kadar, Baflbakan›n yal›s›nda, Konutunda hangi eserler vard›r; kimsenin haberi yoktur. Peki, ruhsat al›nm›fl m›d›r; burada deniliyor ki, ön ruhsat al›nm›flt›r; ama, ben diyorum ki "hay›r, yalan söylüyorsun, kamuoyunu yan›lt›yorsun..." Bunlar›, belgesiz söylemiyorum; elimde belge vard›r; hem Kültür Bakanl›€› ‹stanbul 3 Numaral› Kültür ve Tabiat Varl›klar›n› Koruma Kurulunun karar› vard›r; bahsedilen bu 7617 say›l› karar elimdedir hem de ‹stanbul Belediyesinin 1066 say›l› yaz›s› elimdedir. ‹flte, flimdi size onu okayaca€›m. Yukar›da, bu yaz›yla ilgili...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN – Bir dakika, Say›n Dumankaya.
Süreniz doldu, son 10 dakikay› da siz kullanacaks›n›z; isterseniz...
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Sonunda kullanaca€›m.
BAfiKAN – Sonunda kullanacaks›n›z... Yani, bir k›sm›n› o zamana b›rak›n demek istiyorum; ama, bir iki cümle söyleyecekseniz, size ek süre veriyorum; lütfen toparlay›n efendim.
Buyurun.
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Tamam.
Muhterem milletvekilleri "önmüsaade al›nm›fl" diyordu ya, ben de "bu yaland›r" diyordum ya; flimdi, ‹stanbul Belediyesinden ve ‹stanbul 3 Numaral› Kültür ve Tabiat Varl›klar›n› Koruma Kurulundan ald›€›m yaz›lar› size takdim etmek istiyorum:
"A- Yal›da istenilen çat› onar›m›, d›fl cephe boyas›, kalorifer tesisat›, s›hhi tesisat, elektrik tesisat› ve ufak çapl› onar›mlar›n yap›labilmesi için güncellefltirilmifl rölövenin kurula mutlaka iletilmesi
B- Belirtilen ifllerin yerleri, özellikleri ve nas›l yap›lacaklar›n› anlatan ayr›nt›l› çizimler ile, malzeme yap›m ve analiz raporuyla birlikte mutlaka kurula iletmeleri gerekti€i;
C- Bütün bunlar için, d›fl cepheye zarar vermeyecek bir iskelenin kurulabilece€i; ancak, flantiye binas›n›n kurulacak yerinin ancak kurulca yap›labilecek inceleme sonunda belirlenebilece€i;
D- Bütün bu ifllemler yap›ld›ktan sonra, kurulun alabilece€i yeni bir karar sonras›nda, yal›n›n restorasyonu için bir izin verilebilece€i, Bo€aziçi ‹mar Müdürlü€ümüz taraf›ndan bir yaz›yla iletilmifltir."
Yani "izin verilecek" denilmiyor "‹zin veribelice€i" deniliyor; bunlar› yapacaks›n, ondan sonra sana izin verece€im diyor.
De€erli arkadafllar›m, devam ediyor: "Ancak, bugüne kadar, hiçbir kifli veya kurum, Baflkanl›€›m›za ba€l› ilgili birimler ile Sar›yer ‹lçe Belediye Baflkanl›€›na bir izin talebi veya müracaat›nda bulunmam›fl; yal›n›n restorasyonu için, Baflkanl›€›m›z taraf›ndan hiçbir kifliye ya da kuruma bir izin ya da ruhsat verilmemifltir."
De€erli arkadafllar›m, flimdi, devletin bu yaz›s› flunu diyor: "Ne önizin; hiç bir izin vermedim; ancak, flunlar› flunlar› yap, ben gelip kontrol edece€im, ondan sonra sana önizin verece€im, belediyeden ruhsat› alacaks›n..."
De€erli arkadafllar›m, bu izni vermek için, 3 Numaral› Kültür Varl›klar›n› Koruma Kurulu yal›ya gidiyor; yal›n›n korumalar›nca içeriye al›nm›yor. Bugün, Say›n Kültür Bakan›yla bu konuyu görüfltüm; hatta, Antalya'dan bana telefon etti, görüfltük... Al›nmad›...
De€erli arkadafllar›m, yal› yand›ktan sonra, itfaiye bir rapor düzenleyecek; o raporu düzenlemek, yal›n›n yanma nedenlerini araflt›rmak için oraya geliyor, itfaiyenin teknik elemanlar› içeriye al›nm›yor; ama, ne yap›lm›flt›r biliyor musunuz de€erli arkadafllar›m; devletin valivekili, vali olabilmek için "400 milyarl›k bir ziyan var" demek suretiyle, bunun, bu olay›n boyutlar› küçültmek istemifltir. Halbuki, de€erli milletvekilleri, ben bas›na da söyledim, buradan da söylüyorum, yal›da bulunan, alt›n ve gümüfl simlerle ifllenmifl bir tek seccadeye 2 milyon dolar verildi€i halde, sat›lmam›flt›r. Eskiden "yal› çetesi" diyorduk, flimdi de "hal› çetesi" demek zorunda kalaca€›z.
De€erli arkadafllar›m, zaman›n›z› fazla almak istemiyorum; burada birçok belge vard›r, e€er zaman›m elverirse, flu dosyalar› da Say›n Hükümete ihbar edece€im. TURBAN'daki yolsuzluklar›n bir k›sm› bu dosyalardad›r. Bunlar› tek tek okuyup, Say›n Hükümete bir daha ihbarda bulunaca€›m. Bu dosyalar içerisinde bir dosya vard›r... Paras›n›, mahkemeye bizzat cebimden yat›rmak suretiyle bilirkifli tayin ettirdim. Bilirkifli, yap›lan 11 milyar liral›k iflten 6 milyar liral›k iflin noksan ç›kt›€›n›; yani, 11 milyar lira ödemeye karfl›l›k 5 milyar liral›k ifl yap›ld›€›n›, bütün bunlar›n da kurum lehine de€erlendirildi€ini ifade etmifltir.
De€erli arkadafllar›m, flimdi ne olmaktad›r biliyor musunuz; iflin vahim taraf›, Say›n Sümer Oral milletvekili olmayacak; bu kifli, Isparta'dan, TURBAN'›n arabalar›n› kullanmak suretiyle, TURBAN'›n iflçilerini, memurlar›n› kullanmak suretiyle önseçime girmifltir... Gönlüm ister ki, DYP Isparta milletvekillerinden biri buraya gelsin, Isparta'daki rezaleti burada anlats›n.
BAfiKAN – Say›n Dumankaya, toparlarlayabilir miyiz...
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Yüce Heyeti sayg›yla selaml›yorum. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim, sa€ olun.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad›na, Say›n Timurçin Savafl; buyurun efendim. (CHP s›ralar›ndan alk›fllar)
CHP GRUBU ADINA T‹MURÇ‹N SAVAfi (Adana) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; görüflülmekte olan, Sait Halim Pafla Yal›s›nda ç›kan yang›n›n nedenlerini tespit etmek amac›yla bir Meclis araflt›rmas› aç›lmas›na iliflkin önerge üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ad›na söz alm›fl bulunuyorum; hepinize sayg›lar›m› sunuyorum.
Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; ülkemiz, tarihî eserler ve tarihî varl›klar bak›m›ndan çok zengin bir ülkedir. Ülkemizin gelece€inde turizmin rolünün çok büyük olmas›na ra€men ve ülkemizin gelece€inde en büyük amaç olarak turizmi hedeflememize ra€men, ülkemizdeki bu kültürel varl›klar› yeterince koruyup, bunlara yeterince özen göstermifl de€iliz.
Bir de, ülkemizdeki kültürel varl›klar bir da€›n›kl›k içerisindedir. Kültürel varl›klar›m›z›n bir k›sm› Kültür Bakanl›€›na, bir k›sm› Vak›flar Genel Müdürlü€üne, bir k›sm› Millî Saraylara ba€l›d›r; hatta, bir k›sm› da belediyelerin, özel idarelerin ve özel flah›slar›n elinde bulunmaktad›r; yani, çok da€›n›k bir durumdad›r. Hat›rlarsan›z, yine, bundan önce, ‹stanbul'da bir Turing olay› olmufltur. Yine, çok eskiden beri sivil mimarî örne€i olan ve gelecek nesillere tafl›nmas› gereken bu güzel tarihî eserler, herkesin kendi istemi do€rultusunda bir yerde kullan›ma aç›lmaktad›r. Ben, o zaman da, bu tür sivil mimarî örneklerimizin, tarihî eserlerimizin bir bünye içerisinde toplanmas›n› istiyordum. Asl›nda, biraz önce ANAP sözcüsünün de söyledi€i gibi, bu kültürel varl›klar kimin elinde bulunursa bulunsun, 2863 say›l› Kültür ve Tabiat Varl›klar›n› Koruma Kanununa göre, bunlar›n restorasyonu, bunlar›n yap›m›, Kültür Bakanl›€›ndan izin al›narak gerçekleflmektedir. Kültür Bakanl›€›n›n, ba€›ms›z çal›flan ve bu konuda uzman olan kurullar› vard›r; bu kurullar›n müsaadesiyle bu restorasyon ve yap›m çal›flmalar› yap›lmaktad›r.
Sait Halim Pafla Yal›s›, tarihî bak›mdan çok önemli yal›lardan birisidir; ama, kullan›m amaçlar›na bakt›€›m›zda, kullan›mda s›k s›k el de€ifltirmifltir. Bu yal›, en son Baflbakanl›€a tahsis edilmifltir. Burada bulunan, bu kadar güzel yal›lar›n içerisinde bulunan tarihî eserler olsun, tablolar olsun, bunlar›n mimarî yap›lar› olsun, art›k, dünyada örne€ine az rastlanan eserlerdir. Bunlar›, bilerek, bilinçli bir flekilde, yeterince koruyam›yoruz.
fiimdi, yine, Baflbakan›n aç›klamas›nda "Sait Halim Pafla Yal›s›ndaki baz› eserler, yal› yanmadan önce Baflbakanl›€a getirildi, konuta getirildi" deniliyor.
Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; bu eserlerin konuta getirilmesi dahi, bu konular› bilmemekdir; çünkü, bu eserler yüzy›llardan beri orada kald›€›na göre, oradaki nem oran› bu eserlere göre ayarlanm›flt›r; bu eserler, o flartlara göre orada kal›yor. Bu eserleri, o nemli ortamdan, yüzde 80'e yak›n nemli bir ortamdan, Ankara'ya -nereye getirirsek getirelim- getirdi€imiz takdirde, bu eserler tahrip olur.
AHMET KAB‹L (Rize) – Komflu yal›ya gittiler!..
T‹MURÇ‹N SAVAfi (Devamla) – Oradaki tüm tarihî varl›klar›n, eserlerin, hatta, orada yap›lan hal›lar›n dahi orada kullan›lmas› laz›m veyahut da, bunlar›n getirildi€i ortam›, önceki ortamlar›na benzetmemiz laz›m; ki, bu da mümkün de€ildir.
Avrupa'ya giden milletvekili arkadafllar›m›z görmüfllerdir, Avrupa'daki müzelerin hepsinde nem kontrolü vard›r; yani, o tarihî eserleri, gelecek nesillere tafl›yabilmek için gözleri gibi korurlar; ama, ülkemizde -nereye kazma vursak, alt›ndan tarihî eser ç›kmas›na ra€men- maalesef, bu toplumsal duyarl›l›€›, bu toplumsal bilinci gelifltiremedik.
Asl›nda, kültürel varl›klar›m›z›n özerk hale getirilmesi, yani, Türkiye'deki kültürel varl›klar›n bir envanterinin ç›kar›lmas› laz›md›r.
fiimdi, Sait Halim Pafla Yal›s›nda, neyin yan›p neyin yanmad›€›n› kolay kolay bilecek kimse yoktur; çünkü, s›k s›k el de€ifltirmifltir, do€ru dürüst bir envanteri yoktur. Benim elimde -ald›€›m bilgilere göre- yap›lan bir envanter vard›r. Bu envantere göre, yal›daki tafl›nabilir kültür varl›klar›: M›s›r ve Osmanl› yap›m› mobilyalar 22 tane... Ama, bunlar›n, özel olarak tescil edilmesi gerekir; çünkü, Sait Halim Pafla Yal›s›, bir yerde, arabesk mimarîyi ve kültürü yans›t›r. Onun için, buradaki eserler öyle tescil edilmelidir ki, bunlar -art›k, flu anda, dünyada önemli olan kültürel varl›klard›r- belirli bir dönemin hem siyasal hem kültürel olaylar›n› yans›tan eserlerdir. Yine, bu envanterde, yaz›l› levhalar ve hatlar 9 tane, çiniler 14 tane, Bat› stili mobilyalar 12 tane, heykeller 5 tane, tablolar 14 tane, hal›lar 10 tane, di€er objeler 164 tane olmak üzere, toplam 250 tane deniliyor; ama, yine de, soru iflaretli bunlar...
Bunu, flunun için söylüyorum: Bir yerde, kültür varl›klar›m›z›, gerçekten -ben, bu olaylar›, herhangi bir flekilde kiflileri suçlamak için de söylemiyorum; ama- çok bilinçsizce kullan›yoruz, hor kullan›yoruz. Asl›nda, bunlar›n bir envanterini ç›kar›p -bugün Türkiye'ye bilgisayar teknolojisi gelmifltir- ülkemizdeki tarihî eserlerimiz nelerdir, neredeki bir yal›da hangi eserler vard›r, bunlar› bilmemiz laz›m. fiu anda, diyelim ki, Sait Halim Pafla Yal›s›ndan herhangi bir bir mobilya, bir çini veyahut da bir tablo çal›nsa, yurtd›fl›na kaç›r›lsa, elimizde, bunu tarif edebilece€imiz, envanter olarak Interpol'e bildirebilece€imiz bilgiler yoktur.
Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; bugün, hepinizin de bildi€i gibi, tarihî eserler, devaml›, ülkemizden yurtd›fl›na kaç›r›lmak istenilmektedir; çünkü, kültür turizmi, ülkelerde, art›k, çok büyük bir önem arz etmektedir. Onun için, bu tarihî eserlerimizi -bugün bu olaylar› da örnek alarak- bir an önce, bir yetkili kurulda, bir özerk kurulda toplamam›z gerekir, bunlar›n, çok ciddî bir envanterini yapmam›z gerekir.
Sait Halim Pafla Yal›s›nda ç›kan yang›n› söndürmeye gelen itfaiyecilerin uzman itfaiyeciler olmas› gerekirdi. Bir de, yang›nlar söndürülürken tahribat olmaktad›r; çünkü, itfaiye kendi yap›s›na göre, diyelim ki, bir mimarî yap›y›, bir evi nas›l söndürüyorsa, bir yal›y› veya oradaki, çok önem arz eden, tarihî de€er arz eden bir yap›daki yang›n› söndürmek için de ayn› yöntemi kullan›yor -hassasiyetle de€il- yang›n› bir an önce kontrol alt›na almak için, kendi yöntemini kullan›yor. 1986 y›l›ndaki restorasyonu s›ras›nda, binan›n onar›m›yla birlikte, yal›n›n s›hhî tesisat› da elden geçirilmifl, ›s›tma ve havaland›rma ile yang›n ihbar› sistemi de kurulmufltur. Acaba, bu yang›n ihbar sistemi daha önceden yang›n› haber vermifl midir; merak ediyorum.
‹kincisi, biraz önce Say›n Dumankaya da dedi, ‹stanbul koruma kurullar›n›n, onar›m projesinden haberleri yoktur. Bir defa, toplum olarak, belki de en büyük eksi€imizdir: Biz, Türkiye Büyük Millet Meclisinde kanun ç›kar›yoruz, bu kanunlara istinaden bakanl›klar yönetmelikler ç›kar›yor; ama, bir bak›yoruz ki, kendi ç›kard›€›m›z yönetmeliklere, kanunlara, kendimizle ilgili en önemli kurumlar›m›z uymuyor.
fiimdi, 2863 say›l› Kanunda deniliyor ki: Bu tür eserleri onarmadan önce, koruma kurullar›na haber verilir. Koruma kurullar›, gelir inceler, onaracak insanlar uzman m›, güvenilir mi diye araflt›rmas›n› yapar, ona göre müsaade eder; ama, anlafl›l›yor ki, bu tamirat bir taraftan yap›lmaya bafllanm›flt›r, bir taraftan da müracaatlar süreci devam etmifltir. Yani, bunlar› bir formalite olarak görüyoruz; ama, kanun neden ç›km›fl, yönetmelik neden ç›km›fl düflünmüyoruz. O kurulda olan uzmanlar›n -tarihî eserin özelli€inin kaybolmamas› için- restorasyondan önce, ilgili yap›y› inceleyerek karar vermeleri gerekir; ama, restorasyondan sonra, o kurullar gelip incelese dahi, müsaade etse dahi, bir önem arz etmez; yani, ifli tersinden çal›flt›r›yoruz. Onun için, Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak bu olaylara el konulmas› laz›m. Nas›l ki, millî saraylar›m›z Meclisin kontrolü alt›na al›nm›flsa, tüm tarihî eserlerimizi de, tüm sivil mimarî örneklerimizi de -özerk kurumlarla, üniversitelerle, bakanl›ktaki uzmanlarla birlefltirerek- ciddî bir koruma alt›na al›p, bunlarla ilgili envanter ç›karmam›z gerekir. En k›sa zamanda bunu ç›karmad›€›m›z takdirde, bugün Sait Halim Pafla Yal›s›n›n bafl›na gelen, yar›n baflka bir alanda bafl›m›za gelir. Bir bak›yorsunuz, bir baflka yerdeki müzelerimizden eser kaç›r›l›yor. Yine, müzelerimizde, flu anda, tüm eserlerin envanterleri oluflturuluyor, bilgisayar sistemine geçiriliyor -hepinizin de bildi€i gibi- kaç›r›ld›€› takdirde, Interpol'e verilince, nerede olursa olsun bu eseri bulma flans›m›z oluyor. Ama, flu anda, Sait Halim Pafla Yal›s› gibi, çok önemli bir mimarî yap›daki envanterin ne oldu€unu, iki üç gündür araflt›rmama ra€men, ne Kültür Bakanl›€›nda ne di€er kurumlarda bulabilmifl de€ilim; sadece, el de€ifltirmeden el de€ifltirmeye yap›lan baz› fleyler var. Buradaki eserler de€ifltirilirse veyahut azal›rsa veyahut amac›na ayk›r› kullan›l›rsa, bunu kim kontrol edecek?.. Bu ifllerden sorumlu olan oradaki memurlar, oradaki görevliler, bu olay›n bilimsel olarak bilincinde de€il. Onun için, ben, diyorum ki, asl›nda, bu Meclis araflt›rmas›n›n aç›lmas› gerekir, bunu çok ciddî olarak araflt›rmam›z gerekir. Bir olay› do€ru tespit edersek, bunun nedenlerini bilimsel olarak araflt›r›rsak, hiç olmazsa, bu olaylar, gelecekteki tarihî eserlerimizin, gelecekteki mimarî yap›lar›m›z›n da bir güvencesi olacakt›r.
Yine, bu konuda bir yasa önerisi vermifltim. Özellikle, dünyayla entegre olurken, ülkemizdeki, bu tarihî eserler bak›m›ndan da, dünya koruma kurullar›na al›nan eserler içerisinde çok eserlerimiz oluflmufltur. 18.1.1995'te, Kültür Bakanl›€›nda, kültür varl›klar›na iliflkin bir yasa tasar›s› haz›rlam›flt›m, 10.2.1995'te Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmifl, bugün, Kanunlar ve Kararlar Müdürlü€ünde beklemektedir. Asl›nda, o kanun ç›km›fl olsayd›, bu yasa da ç›km›fl olsayd›, en az›ndan, bu kültür varl›klar›m›z› denetleyen uzman bir kurul oluflurdu.
Yine, hepinizin bildi€i gibi, ‹stanbul'daki tarihî yal›lar, köflkler, kas›rlar herkesin kendi inisiyatifine göre kullan›lmaktad›r. Asl›nda, onlar, amac›n›n d›fl›na ç›kar›lmaktad›r. Onlar›n da, bir an önce, bir yasa de€iflikli€iyle, yine, böyle, oluflturulacak özerk ve bilimsel bir kurulun kontrolü alt›na girmesi gerekir; yani, k›saca, da€›n›k olan bu tarihî varl›klar›m›z› bir araya getirip, toplay›p, ciddî bir envanter yapmam›z gerekir.
Hem "Türkiye'ye 2000'li y›llarda 10 milyon turist getirece€iz, 7 milyar dolar gelirimiz olacak" diyoruz hem de turistin en büyük ilgi oda€›n› oluflturan, ülkemizdeki do€al sit alanlar›n›, do€al, tarihî ve kültürel güzelliklerimizi ciddî bir flekilde koruma alt›na al›p, bunlara gereken önemi vermiyoruz. Ne oluyor; gittikçe amac›m›z› gelifltirerek, altyap›lar›n› ciddî bir flekilde oluflturarak bunlar› basamak yapaca€›m›z yerde, bir bak›yoruz ki, kendi tarihî eserlerimiz her gün y›k›l›yor, gerekli bir flekilde korunam›yor. Hatta, bunlar için özel bir bütçe olmas› gerekir. Bugün, dünyada en zengin kültürel varl›klara sahip olan bir ülkeyiz. Bunlar için, Meclisten ciddî bir özel bütçe ç›kar›p, biraz önce söyledi€im gibi, bilimsel ve özerk olan bir yönetim vas›tas›yla ciddî bir seferberli€e girmemiz gerekir.
Vatandafllar›m›z, Türkiye'nin her taraf›ndaki kültürel varl›klar›m›z hakk›nda yeterli bilince sahip de€iller; hepimiz, gezdi€imizde görmüflüzdür, eski kalelerin, eski tarihî eserlerimizin tafllar›n›, köylerimizde, evlerine hep köfle tafl› yapm›fllard›r veyahut da duvar örmüfllerdir.
Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; Avrupa Konseyi üyeleriyle sözleflmeler yapm›fl›zd›r; 1970'lerden sonra, biz de bu sözleflmelerin içerisine girmiflizdir; ama, bak›yoruz ki, bu sözleflmelerin içerisine girmemize ra€men, bu tür tarihî eserlerimizi yeterince koruyam›yoruz.
Asl›nda, ben flunu yapm›flt›m: Bütün valilerle anlaflm›flt›k, özel idarelerin bütçesine para gönderiyorduk ve mimarlar odas›yla anlaflarak- mimarlar, üniversitedeki ö€rencilerle de diyalog kurarak- bakanl›k, üniversite ve sivil toplum örgütüyle birlikte, rölöve çal›flmalar› yap›yorduk. Bunu, Bart›n'da, Kastamonu'da ve belirli yerlerde bafllatm›flt›k. Buradaki amac›m›z; mimar olacak ö€rencilerimize ve toplumumuza koruma bilincini yerlefltirmekti. Hatta, Türkiye'de, bir an önce, tarihî eserlerinin çok oldu€u bölgelerdeki okullara koruma dersinin konulmas› gerekir; eskiden sanat tarihi dersi vard›; flu anda o da kald›r›ld›.
Tabiî, bunlar› hep genel olarak anlatt›ktan sonra, Sait Halim Pafla Yal›s›na geldi€imizde flunu görüyoruz: Di€er yerlerdeki tarihî eserlerimize verdi€imiz de€eri buraya da vermifliz; ancak, çok s›k el de€ifltirmifltir; yani, kumarhane olmufltur -biraz önce söyledi€i gibi- TURBAN'a devredilmifltir, ondan sonra Baflbakanl›€a devredilmifltir; hatta, bazen, plaj olarak, restoran olarak kullan›lm›flt›r; ama, bir bak›yoruz ki, buran›n bu kadar s›k el de€ifltirmesine ra€men, hiçbir zaman, gelecek nesillere tafl›nmas› için, ciddî bir flekilde korumas›n› dikkate almam›fl›zd›r. fiimdi, yang›n ç›km›flt›r. Tabiî, bas›nda birsürü iddia vard›r; zaten, Meclis araflt›rmas› aç›lmas› istenmesinin nedeni de o dur. Bu iddialar ciddî bir flekilde araflt›r›l›p, buradaki tarihî eserlerin ne durumda oldu€unun, geçmiflten bugüne kadar gelen tarihî eserlerde azalma var m›, yap›s›nda de€ifliklik var m›, bunlar›n bulunmas› gerekir. Yoksa, bu müphemlikle bu da kapan›rsa, o zaman, biz kendi gelece€imizi kendimiz bitiriyoruz demektir.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu Meclis araflt›rmas›n›n yap›lmas›n› istiyoruz.
Hepinize sayg›lar, sevgiler sunuyorum. (CHP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Savafl.
Gruplar ad›na son konuflmay› yapmak üzere, Do€ru Yol Partisi Grubu ad›na, Say›n Bahattin Yücel; buyurun efendim.
DYP GRUBU ADINA MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (‹stanbul) – Say›n Baflkan, de€erli milletvekilleri; geçti€imiz günlerde, ‹stanbul Yeniköy'de talihsiz bir yang›n sonucu büyük ölçüde harap olan tarihî Sait Halim Pafla Yal›s›yla ilgili Meclis araflt›rmas› aç›lmas› konusunda Do€ru Yol Partisi Grubu ad›na söz alm›fl bulunuyorum; bu nedenle, Yüce Meclisi sayg›yla selamlayarak sözlerime bafllamak istiyorum.
Geçti€imiz 19 uncu Yüzy›l›n sonlar›nda, o dönemlerde dünyan›n önemli bir büyük kenti olma özelli€ini gösteren ‹stanbul'da yap›m›na bafllanan birçok benzerinden günümüze çok az say›da ulaflabilenlerden olan ve o dönemin Osmanl› ‹mparatorlu€u Baflkentinin hem kültürel hem tarihsel hem de mimarî özelliklerini günümüze aktaran bu de€erli yap›n›n talihsiz bir yang›n sonucu yok olmas›ndan, özellikle büyük üzüntü duydu€umuzu ifade etmek istiyorum.
Yang›n›n ortaya ç›k›fl›, Sait Halim Pafla Yal›s›nda görev yapan alt› Baflbakanl›k görevlisinin daha sonra bu konuda aç›lm›fl olan idarî soruflturma s›ras›nda vermifl oldu€u ifadelere göre, pazar günü saat 11.30 sular›nda olmal›d›r. Saat 11.30 sular›nda, "ayd›nl›k" ad› verilen bölümden yükselmeye bafllayan dumanlar›n görülmesi üzerine, hemen, Yeniköy yak›nlar›nda bulunan ‹stinye ‹tfaiye Müfrezesine ba€l› bulunan direkt hat üzerinden ihbar ifllemi gerçeklefltirilmeye çal›fl›lm›fl; ancak, bu hatt›n çal›flmamas› sonucu, polis telsiz haberleflme merkezi arac›l›€›yla, itfaiye, saat 12.00 sular›nda, Sait Halim Pafla Yal›s›ndaki yang›na müdahale etmifltir.
Duman›n ortaya ç›kmas›ndan hemen sonra, burada görev yapan Baflbakanl›k görevlileri, ellerindeki teknik teçhizatla yang›n› söndürme çabalar›na giriflmifller; ancak, o gün, meteorolojik raporlardan da anlafl›laca€› gibi, h›zl› esen lodos rüzgâr› nedeniyle yang›n k›sa sürede büyümüfltür.
‹tfaiyenin yang›na müdahale etmesi s›ras›nda -belki, bundan sonra, buna benzer yang›nlar›n olmas›n› engellemesi aç›s›ndan- en fazla üzerinde durulmas› gereken bir husus dikkati çekmektedir. Gelen itfaiye ekibinin yang›na müdahale s›ras›nda kullanmak istedi€i vanalar ve bu vanalar›n hortumlar üzerindeki karfl›l›klar›, yal›da bulunan yang›n söndürme musluklar›yla uyum sa€layamam›flt›r. Bu nedenle bir süre gecikme oldu€u ve bu gecikme nedeniyle ahflap yap›da yang›n›n h›zla ilerledi€i de do€rudur.
Burada, bir parantez açarsak; böylesine önemli ve sonuçta bundan k›sa bir süre önce Baflbakanl›€a mal edilmifl böyle bir yap›n›n ve benzeri di€er yap›lar›n -Bo€az k›y›lar›nda bulunanlar d›fl›nda- Dolmabahçe ve Topkap› Saraylar›n›n, Y›ld›z Saray›n›n ve yine, Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanl›€›na ba€l› di€er kas›rlar›n da, bu tür yang›nlar karfl›s›nda h›zla eriyip yok olmas›n› engellemek aç›s›ndan, ciddî bir yang›nla mücadele planlamas›n›n yap›lmas› gere€i ortaya ç›kmaktad›r. Belki, en fazla üzerinde durmam›z gereken -elbette, bu yang›nla ilgili do€rudan kusurlu ve sorumlular varsa onlar› da bulmak olman›n yan›nda- bu tür yang›nlar›n, bugün içerisinde bulundu€umuz flartlara uygun ve gerçekten ça€a yarafl›r bir teknik donan›mla önlenmesi konusunda yeterli tedbirlerin al›nmas›d›r.
Bu yang›n›n bitiminden hemen sonra -Sait Halim Pafla Yal›s›n›n devredildi€i- Baflbakanl›k, kendi yönünden bir idarî soruflturma bafllatm›fl ve 17.11.1995 tarihinde, bu idarî soruflturma sonucu birtak›m tespitler yapm›fl ve Sait Halim Pafla Yal›s›nda bulunan ve yang›ndan kurtar›lan tarihî eserlerin ne flekilde harap oldu€una ve bu harabiyetin ortadan kald›r›labilmesi için de neler yap›lmas› gerekti€ine iliflkin ayr›nt›l› bir rapor haz›rlam›flt›r. Yine, ayn› gün, Sait Halim Pafla Yal›s›n›n bulundu€u Sar›yer ‹lçesi Cumhuriyet Savc›l›€› da adlî soruflturmas›n› bafllatm›flt›r. San›yorum, elefltiriler s›ras›nda, birtak›m yetkililerin, hatta itfaiye görevlilerinin bile yang›n s›ras›nda veya yang›ndan sonra Sait Halim Pafla Yal›s›na sokulmad›klar› konusundaki iddia, bu soruflturmalar›n teknik anlamda yürütülmesiyle ilgili al›nm›fl birtak›m önlemlerin yanl›fl anlafl›larak elefltirilmesinden kaynaklanmaktad›r. Sar›yer Cumhuriyet Savc›l›€›, bu konuda yapm›fl oldu€u adlî soruflturmay›, san›yorum, çok k›sa bir süre içerisinde tamamlayarak ilgili makamlara intikal ettirecek ve var ise, olay›n sorumlular› hakk›nda yasal ifllem de bafllat›lacakt›r.
Sait Halim Pafla Yal›s›, Yüksek Planlama Kurulunun 4.11.1994 ve 94/T-77 say›l› karar›yla TURBAN Genel Müdürlü€ünden al›narak Baflbakanl›€a devredilmifl bulunmaktad›r. Bu devir ifllemi s›ras›nda Sait Halim Pafla Yal›s›nda bulunan 420 adet tarihî eflyan›n TURBAN yetkililerinden Baflbakanl›k ilgililerine devri konusunda, aralar›nda uzmanlar›n da bulundu€u bir kurul taraf›ndan devir ve teslim ifllemi yap›lm›flt›r.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Hangi uzmanlar onlar?
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Bu konudaki tutanaklardan birisini...
NECDET YAZICI (Zonguldak) – Dumankaya m› do€ru söylüyor siz mi do€ru söylüyorsunuz?
M. VEHB‹ D‹NÇERLER (Ankara) – Eskiden do€ru söylerdi!..
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – ‹kimiz de do€ru söylüyoruz say›n milletvekilim, merak etmeyiniz.
Elimde, Baflbakanl›k idarî ve Malî ‹fller Daire Baflkanl›€›n›n 9 Ocak 1995 gün ve 5404/239 say›l› bir yaz›s› var. Bu yaz›, Sait Halim Pafla Yal›s›nda bulunan demirbafllar›n TURBAN'dan Baflbakanl›€a intikaliyle ilgili bir tutana€› kapsamaktad›r.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – O tutana€›n fotokopisini verir misiniz.
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Say›n Dumankaya, tutana€›n asl›n› da verebilirim...
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Baflbakanl›kta hangileri vard›r?
MUSTAFA BALCILAR (Eskiflehir) – Yeniköy'de hangileri vard›r?
BAfiKAN – Böyle konuflma tarz› Bahattin Beyin de hofluna gidiyor ki, karfl› tarafa f›rsat veriyor!..
Say›n Yücel, siz konuflman›za devam edin efendim.
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – 10 Ocak 1995 günü düzenlenen bu tutanakta, TURBAN ad›na 420 adet tarihî eseri teslim edenler; ‹lhan Demirtafl, Nazmi fiuayipo€lu ve Gürsel Erk; Baflbakanl›k ad›na teslim alanlar ise Orhan Y›ld›r›m, Mahmut Do€an -Devlet Arflivleri Genel Müdürü ve Osmanl› Arflivi Daire Baflkanl›€› Personeli- ve Abdullah Ilgazl›'d›r; bunlar›n imzalar› bulunmaktad›r.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Baflbakanl›k köflkünde olanlar› soruyorum Bahattin Bey.
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Baflbakanl›k taraf›ndan al›nan bu eserler -bir zaman silsilesi içerisinde giderek, olaya iliflkin ayd›nlat›c› bilgi vermek istiyorum- yine, Baflbakanl›k taraf›ndan, 6 Haziran 1995 gün ve 3261 say›l› yaz›yla bir restorasyon çal›flmas›n›n bafllat›lmas›na iliflkin iste€in uygun görülmesi üzerine, 21 A€ustos 1995 günü yerlerinden ç›kar›larak, baflbakanl›k konutuna ve ‹stanbul'da devlete ait belli yerlerde saklanmak üzere al›nm›flt›r.
MUSTAFA BALCILAR (Eskiflehir) – Bu, Yeniköy'deki yal› olabilir mi?
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Bununla ilgili olarak, elimde, yine, Baflbakanl›€›n 8 A€ustos 1995 tarihli bir tutana€› da bulunmaktad›r; bunun da bir örne€ini size sunmaya haz›r›m.
fiimdi, bu iki belge, TURBAN'dan Baflbakanl›€a intikal eden 420 parça tarihî eflyan›n, bu intikal s›ras›nda kimler taraf›ndan ve ne flekilde al›nd›€›na iliflkin bir kan›t say›lmal›d›r. Bunlar, devletimizin arflivlerine girmifl ve bu arflivler içerisinde de, zannediyorum, ayr›nt›l› bir listeye -liste çok kalabal›k ve burada okunmas› çok uzun sürece€i için getirmedim- tek tek yaz›lm›flt›r.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Demek, o zaman hiçbir fley yap›lmam›fl; çok iyi bir haber!..
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Ancak, bu restorasyon çal›flmas› -biraz evvel, Say›n Dumankaya da söz ettiler- gelifligüzel, bu konuda yetkin oldu€unu kan›tlamam›fl herhangi bir kurulufla yapt›r›lmam›flt›r. Baflbakanl›k, bu konuda, Vak›flar Genel Müdürlü€üne baflvurmufl; Vak›flar Genel Müdürlü€ü de, herhalde bu Yüce Meclisin çat›s› alt›ndaki herkesin yetkinli€ini kabul edece€i Emek ‹nflaat ve ‹flletmecilik Anonim fiirketini, bu ifllemle ilgili olarak görevlendirmifltir.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Önruhsat ald› m›?
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Bu görevlendirmeyle ilgili yaz›y›, biraz evvel, Say›n Dumankaya okudu; okudu€u için, bir örne€ini verme gere€i duymuyorum.
Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanl›€› ‹stanbul 3 Numaral› Kültür ve Tabiat Varl›klar›n› Koruma Kurulunun, 10 A€ustos 1995 günü 370 say›l› toplant›s›nda ald›€›, yine 10 A€ustos 1995 gün ve 7617 say›l› karar› var. Bu kararda "‹stanbul ‹li, Sar›yer ‹lçesi, Yeniköy Mahallesi -flu- ... parselde bulunan Sait Halim Pafla Yal›s›'yla ilgili 28 fiubat 1995 günlü baflvuruda belirtilen çat› onar›m›, d›fl cephe boyas›, kalorifer tesisat›, s›hhî tesisat, elektrik tesisat› ve ufak çapl› onar›mlar›m yap›labilmesi için, güncelleflmifl rölövenin kurula iletilmesine; belirtilen ifllerin yerlerini, özelliklerini ve nas›l yap›lacaklar›n› anlatan ayr›nt›l› çizimler ve malzeme yap›m ve analiz raporuyla birlikte kurula iletilmesine; bunun için gerekli, d›fl cepheye zarar vermeyecek iskelenin kurulabilece€ine; daha uzun ifllem için gerekecek flantiye binas›n›n, kurulca yerinde yap›lacak incelemeden sonra yerinin tespit edilebilece€ine karar verildi" denilmektedir.
Restorasyon, ruhsata ba€l›yd› ya da ba€l› de€ildi biçimindeki tart›flmalar›n temeli, kan›mca, bu karar›n yanl›fl yorumlanmas›ndan geçmektedir. Gerçekten, Sait Halim Pafla Yal›s›na, 3 Numaral› Kültür ve Tabiat Varl›klar›n› Koruma Kurulunun, biraz evvel tarih ve say›s›n› sundu€um karar› çerçevesinde, bir iskelenin kurulmas›na iliflkin izin verilmifltir. Yap›lan da, bu iskelenin kurulmas› ve d›fl cephe boyama iflleminden önce, usulüne uygun biçimde bu boyalar›n kaz›nmas›d›r.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Ruhsat› belediye verir.
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Elde, orada görev yapan personelin ve orada çal›flan 16 iflçinin vermifl oldu€u ifadelere dayan›larak haz›rlanan , yang›n ç›kt›€›n›n anlafl›ld›€› ve dumanlar›n görüldü€ü saatlerde iflçilerin o bölgede, binan›n o bölümlerinde çal›flma yapmad›klar›na iliflkin tutanaklar da vard›r; yani, burada, alelacele bir restorasyon çal›flmas› bahanesiyle hemen inflaat haz›rl›klar›na giriflilerek -öne sürüldü€ü gibi- geçmiflte yap›lm›fl birtak›m yanl›fl ya da yasad›fl› uygulamalar›n örtülmesi amac›yla yak›ls›n diye bir çal›flma bafllat›lm›fl de€ildir. Bu, orada çal›flanlar›n ifadelerinden ve olay›n gelifliminden ç›kard›€›m›z sonuçtur. Ayr›ca...
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Niye sigorta edilmedi; siz, sigortac›s›n›z...
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Ben, sigortac› de€ilim; ama, o konuda size bilgi vereyim.
Ayr›ca, 1995 y›l› Bütçe Kanununda yer alan 340 say›l› fasl›n "Tarifeye Ba€l› Ödemeler" ayr›nt› kodu alt›nda b) Sigorta Giderleri: Di€er harcama kalemlerinin esas giderlerine iliflkin ödenen sigorta giderleri d›fl›nda devlet mallar›n›n sigorta edilmemesi esast›r" denilmektedir.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Günayd›n!
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Bunun, bir eksiklik oldu€unu belki, hep birlikte ele al›narak düzeltilmesi gereken bir eksiklik oldu€unu da biliyorum; ama, burada, devlet mal› tart›flmas›n›, böyle bir kavram tart›flmas›n› yapman›n da son derece yanl›fl olaca€›n› düflünüyorum.
Asl›nda, yal›n›n restorasyonuyla ilgili olarak yap›lan çal›flmalar s›ras›nda Baflbakanl›k taraf›ndan görevlendirilen Vak›flar Genel Müdürlü€ü -Ankara 11 inci Noterli€inin 33023 say›l› ve 10 Temmuz 1995 günlü sözleflmesiyle- bir onar›m sözleflmesi yapm›fl ve onar›m›n bütün nitelikleri en ince ayr›nt›lar›na kadar bu sözleflmede tan›mlanm›flt›r. ‹flte bu sözleflmeden, binan›n inflaat s›ras›nda görebilece€i hasarlara karfl› bir sigorta poliçesinin düzenlendi€i ve inflaatla ilgili olarak da sigortaland›€› anlafl›lmaktad›r.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – D›fl› m› sigortaland›.
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – O yüzden, sigortalanmama konusundaki elefltirilerin haks›zl›k oldu€unu düflünüyorum.
Onun d›fl›nda, yine, Baflbakanl›k taraf›ndan, uzmanlara yapt›r›lan inceleme sonucunda, tespit edilen binadan Baflbakanl›€a aktar›lmam›fl olan ve bina içerisinde kalan bütün eserlerin ve Baflbakanl›€a aktar›lan bütün eserlerin orijinal oldu€u ve içlerinde hiçbir tanesinin taklit olmad›€› konusunda da bir rapor vard›r; o raporu da size takdim edece€iz.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Baflbakanl›kta neler var; onu söyle... Baflbakanl›kta hangileri var; bas›n onu bekliyor, millet onu bekliyor. Baflbakanl›kta neler var; onu söyle...
BAfiKAN – Siz devam edin Bahattin Bey...
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Bütün bunlar› anlat›rken, sonuçta, Parlamentonun tart›flt›€› konularda, bir bardak suda f›rt›na kopart›lmas›n›n kamuoyunda da çok hofl karfl›lanmad›€› konusundaki bir izlenimimi de aktarmak istiyorum.
MEHMET CAV‹T KAVAK (‹stanbul) – ‹nsaf!.. ‹nsaf!..
MEL‹KE HASEFE (‹stanbul) – Olmad› Say›n Yücel... Bir bardak suda f›rt›na olur mu; koskoca bir sanat ...
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Burada, tart›fl›lmak istenen konu, e€er, yal›n›n Baflbakanl›€a devrinden önce TURBAN yönetimindeyken, birtak›m usulsüzlükler yap›ld›€› ise, bu, zaten Say›n Halit Dumankaya taraf›ndan, bir y›ld›r sürekli olarak kamuoyunun önüne ve gündeme getirilmektedir, tekrarlanmaktad›r. Say›n Dumankaya'n›n, bununla ilgili olarak K‹T Komisyonunda yapm›fl oldu€u konuflmalar›n metinlerini de ald›m, inceledim -Say›n Dumankaya'n›n ithamlar›n› anlamakta biraz zorland›m, Türkçem yetmedi€i için; bunu da anlay›flla karfl›l›yorum- Say›n Dumankaya'n›n o ithamlar›nda öne sürdü€ü hususlar›n tümünün Baflbakanl›k Denetleme Kurulu taraf›ndan incelendi€ini, denetlendi€ini ve sonuçta, onun da bir rapora ba€lanaca€›n› ifade etmek istiyorum.
Burada e€er bir suç var ise, o suçlunun savunmas›, hiçbir flekilde bu Parlamento çat›s› alt›nda bulunan milletvekilleri taraf›ndan ne üstlenilir ne yap›l›r; ama, burada, konular› ay›rmak laz›m...
(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)
BAfiKAN – Buyurun efendim.
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – Say›n Dumankaya, bu konudaki hassasiyeti nedeniyle, kamuoyunda da son zamanlarda kendisine yönelik birtak›m yak›flt›rmalar› da, kâhin olup olmad›€› biçiminde bir soruyu kamuoyunun gündemine getirdi€ini söylüyor. Belki, biraz Aristo mant›€›yla hareket gibi olacak; ama, kaç›n›lmaz, zorunlu olan baz› geliflmeler vard›r. Örne€in, ben, önümüzdeki y›l, yaz aylar›nda, Türkiye'de, bir miktar orman›n yanaca€›n› söyleyebilirim. fiimdi ben de "bu ormanlar›n yak›lmas›ndan Say›n Dumankaya sorumludur" mu diyece€im?!. (ANAP s›ralar›ndan gürültüler)
MEHMET CAV‹T KAVAK (‹stanbul) – ‹nsaf yani; Sait Halim Pafla Yal›s›yla ne alakas› var!..
MEHMET BAHATT‹N YÜCEL (Devamla) – O yüzden, buradaki benzetmenin bir ölçüde haks›zl›k oldu€unu düflünüyorum; ama, flunu öneriyorum. E€er, gerçekten, TURBAN'la ilgili bir araflt›rma isteniyorsa, onu da getirirsiniz buraya, burada konuflulur, varsa bir kusur ortaya ç›kar›l›r, kusurlulara da cevab›n› verirler.
19 uncu Yüzy›ldan günümüze gelen, tarihimizde de belki çok ciddî anlamda ibret al›nmas› gereken bir örnek oluflturan -çünkü, Türkiye'nin Birinci Dünya Savafl›na girifl karar› bu yal›da verilmifltir; ‹ttihatç›larla Alman Büyükelçisi Fre›ngenhe›m aras›ndaki görüflme orada yap›lm›flt›r- Sait Halim Pafla Yal›s›n›n korunmas›n› istiyorum; saklanmas›n› istiyorum; ama, ileride, bu ve benzeri tabiat varl›klar›m›z›n ve kültür varl›klar›m›z›n yang›n gibi afetlerle karfl› karfl›ya kalmas›n› engellemek aç›s›ndan Sait Halim Pafla Yal›s› yang›n›yla ilgili bir Meclis araflt›rmas› aç›lmas›na iliflkin önergeye olumlu oy verece€imizi de belirtiyor ve bunun da -en ince ayr›nt›s›na kadar tart›fl›ld›ktan sonra- kamuoyunun takdirinde olaca€›na inanarak hepinize sayg›lar sunuyorum. (DYP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Yücel.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Say›n Baflkan...
BAfiKAN – Efendim, size söz verece€im.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Say›n Baflkan, ‹çtüzü€ün 70 inci maddesine göre söz hakk›m do€mufltur; Say›n Bahattin Yücel bana hakaret etmifltir.
BAfiKAN – Say›n Dumankaya, lütfen, oturun bir dakika yerinize, istirham ediyorum.
Say›n Dumankaya, zaten, önerge sahipleri ad›na söz hakk› sizin flimdi.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Say›n Baflkan, önerge sahipleri ad›na Say›n Mahmut Orhon konuflacakt›...
BAfiKAN – Efendim, bana bir iflaret buyurmad›n›z; bana, daha önceden, Halit Dumankaya...
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Say›n Baflkan, Say›n Dumankaya flahs› ad›na söz alm›flt›r.
BAfiKAN – Hay›r efendim, kiflisel söz hakk› yok burada. Önerge sahipleri ad›na bir kifli konuflacak.
Say›n Dumankaya, bir dakika... Sizi ça€›rmad›m.
fiimdi, daha önce, Say›n Grup Baflkanvekiliniz "Say›n Halit Dumankaya konuflacak" diye beyanda bulundular, efendim bu karar›n›z de€iflti mi?
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Peki efendim, Say›n Dumankaya konuflsun.
BAfiKAN – Say›n Dumankaya, buyurun.
Süreniz 10 dakika efendim.
HAL‹T DUMANKAYA (‹stanbul) – Say›n Baflkan, muhterem milletvekilleri; hepinizi sayg›yla selaml›yorum.
Anavatan Partisinden, iktidar partisine giden Say›n Milletvekili Bahattin Yücel'i dinleyince hayretler içinde kald›m, flöyle hayretler içinde kald›m: Sait Halim Pafla Yal›s›n› bir bardak su olarak görebiliyor. E€er, Sait Halim Pafla Yal›s› bir bardak su olarak içilmiflse -ben, zaten onu söyledim- içi boflalt›lm›fl, bir bardak su olarak içilmifltir; bunu kabul ediyor.
De€erli arkadafllar›m, ben, konuflmac›dan flunu beklerdim, bas›n aç›klamas›nda flunu beklerdim. Gelip demesi laz›md› ki, Baflbakanl›kta olan eserler flunlard›r, flunlar Baflbakanl›k Konutundad›r, flunlar Baflbakan›n yal›s›ndad›r... "fiunlar, ‹stanbul'un muhtelif yerlerinde" dedi€i yerler neresidir? fiunlar ‹stanbul'un fluras›ndad›r, flunlar da buras›ndad›r; tek tek say›n›z.
De€erli arkadafllar›m, flimdi, benim, burada, bu konuflmac›dan anlad›€›ma göre, 420 parça eserden hiçbir tanesi yanmam›flt›r. Acaba bu do€ru mudur?
MEHMET CAV‹T KAVAK (‹stanbul) – D›flar› ç›k›yor.
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Bizi burada dinlemeden gitti...
De€erli arkadafllar›m, bak›n›z, Kültür ve Tabiat Varl›klar›n› Koruma Kanununun 9 uncu, 24 üncü, 65 inci maddeleri gere€ince, bu ifllemi yapanlar hakk›nda bir y›ldan üç y›la kadar hapis cezas› vard›r. fiimdi, önizin al›nmam›flt›r. Ruhsat belediyeden al›n›r; ama, önce, Kültür ve Tabiat Varl›klar›n› Koruma Kurulundan izin al›n›r, belediye ruhsat verir; böyle bir ruhsat yoktur de€erli arkadafllar›m.
fiimdi "Halit Dumankaya kahin midir" diyor, yoo, kahin de€ilim. Say›n Bahattin Yücel'e söylüyorum, ben kâhin de€ilim; ama, bak›n›z flunlar -okuyaca€›m birkaç tanesini- ihbar mektuplar›d›r. TURBAN'la ilgili, Sait Halim Pafla Yal›s›yla ilgili ihbar mektuplar›d›r; birkaç tanesini, zaman›m elverirse, burada okuyaca€›m.
De€erli arkadafllar›m, flu mektubu, huzurunuzda, ibreti âlemî için göstermek istiyorum. Bak›n›z, vatandafl oturmufl -flu mektup vatandafl›n bir infialidir- flu k‛tlar› doldurmufl, ihbar olarak yazm›fl. De€erli arkadafllar›m, bak›n›z, yine bir mektup ç›karaca€›m, bir sene evvel yaz›lm›fl bu mektup. Say›n Ömer Bilgin, Isparta'da TURBAN'›n bir acentesini açm›fl, o acenteyi TURBAN için de€il, seçimler için açm›fl. Bununla ilgili, gazete k‛d›na flöyle bir mektup yaz›lm›fl; bunu niye yazd›: Me€er, orada kuvvet..." diyor. Vatandafl›m, bir sene evvel mektup yaz›yor. Mektubu okuyorum: "Say›n Halit Dumankaya, Ömer Bilgin, Isparta'dan seçime girmeye haz›rl›k yap›yor, TURBAN'da çal›flanlardan k›rk elli kifliyi, her gün, TURBAN'n›n arabalar›yla, Elmada€'a götürüp getirdi; sabahtan akflama kadar y›lbafl› tebrik zarf› adresi yazd›r›p, yap›flt›rmas›n› yapt›rd›; kapal› zarflar› en az 1 milyon köylüye, flehirliye, tüm Ispartal›lara TURBAN kesesinden postalad›. Televizyonda Kadir Çelik Beye ve millete bunu neden söylemedin, yoksa duymad›n m›, hesab›n› yaparsan, kaç milyar soyuldu€unuzu bilirsin." Bunu, geçen y›lbafl› -bu y›lbafl›nda de€il- yapt›.
BAfiKAN – Say›n Dumankaya, ‹çtüzü€ümüz, Meclisimizde bulunmayan kiflilerle ilgili beyanda bulunurken...
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – fiimdi, Sait Halim Pafla Yal›s›nda...
BAfiKAN – Efendim, bir dakika... Ben sözümü bitireyim... Müsaade buyurun...
‹çtüzü€ümüz, Meclisimizde bulunmayan ve kendisini müdafaa edemeyecek durumda olan kiflilerle ilgili beyanda bulunurken daha dikkatli olmay› önerir. Ben, bu öneriyi size bir hat›rlat›yorum, o kadar.
‹LHAN KAYA (‹zmir) – Onu müdafaa edenler olur Say›n Baflkan.
BAfiKAN – Buyurun...
HAL‹T DUMANKAYA (Devamla) – Peki, teflekkür ederim; ona riayet edece€im.
Sait Halim Pafla Yal›s›yla da ilgili bir mektup var. Tabiî, imzas› olmad›€› için, ben -telefonlarla olanlar› söyledim- bunu söylememifltim. Sait Halim Pafla Yal›s›nda hiç ifle gelmeden maafl alan kiflilerin kimlikleri tespit edilmifltir; bunlar› savc›l›€a verece€im için, buradan söylemek istiyorum:
1.- ‹lhan Demirtafl; flef.
2.- Fehmi Tafl; flef.
‹kisi de ‹stanbul'da üniversite talebesi.
3.- Erman Erk; flef. Adanal›.
4.- Gülizar -soyad›n› tespit edemedik- flef. Adanal›.
5.- Metin Ay için -çal›flmad›€› halde- flu anda, TURBAN ‹stinye depolar›nda bir lojman yap›lm›fl, içerisine 40 milyon lira harcama yap›lm›fl, paray› TURBAN karfl›lam›fl.
6- Mustafa Öz. Dolar karfl›l›€›nda Yeniköy'de kirada oturuyor; kiray›, Bölge Müdürü Metin Riyaz Karaalt›n, TURBAN'›n kasas›ndan ödüyor; çünkü, Metin Beyin korumas›.
7- Küçüksu arsalar›nda 3 personel çal›fl›yor; isimleri, Mirza, Hasan, Cemal. Bunlara, Anadolu yakas›nda ev tutulmufl, aileleriyle birlikte kal›yorlar; ama, bunlar, Avrupa yakas›nda oturuyor, hergün deniz motoruyla karfl›ya gidip geliyor gösterilip, motor paralar›yla ev kiralar› ödeniyor.
Bu ihbar mektubunda "Sait Halim Pafla Yal›s›ndaki tarihî eserlerin ne oldu€unun da araflt›r›lmas›n› istiyoruz" deniliyor.
De€erli arkadafllar›m, flimdi, tonla gelen bu ihbar mektuplar›na, telefonlarla gelen ihbarlara istinaden, TURBAN'daki yolsuzluklar›, K‹T Komisyonunda, dört saat boyunca, dile getirdim.
Say›n Bahattin Yücel, benim lisan›mdan anlamaz; onunla ayn› lisanda konuflmam›z mümkün de€ildir. Benim Türkçem bozuk olsun; benim lisan›m›, benim halk›m, 60 milyon insan anl›yor; onlar çok güzel anl›yor; Bahattin Yücel'in anlamas›na lüzum yok de€erli arkadafllar›m.
De€erli arkadafllar›m, flimdi, ben, burada, Hükümet yetkililerinden aç›klama bekliyorum. Ne güne kadar aç›klama bekliyorum; cumartesi gününe kadar. Evlerinde olan eflyalar nelerdir, hangileri Baflbakan'›n konutundad›r, hangileri Baflbakan'›n yal›s›ndad›r, hangileri ‹stanbul'un neresindedir; bunlar›, bas›n yoluyla bas›n yoluyla aç›klamas› laz›md›r. Buradan bas›na sesleniyorum: Önümüzdeki pazar günü, e€er bu aç›klama gelmezse, sizleri, Sait Halim Pafla Yal›s›n›n yan›nda bas›n toplant›s›na davet ediyorum. Öyle ya€ma yok!.. Bunun peflini b›rakmayaca€›z!.. ‹stanbullular› da oraya davet ediyorum. E€er onlar oraya gelirlerse, onlar güç verirlerse bu iflleri yapanlar, o zaman cezalar›n› göreceklerdir.
De€erli arkadafllar›m, Pendik Tersanesini, 500 milyon lira sermayesi olan bir flirkete "özellefltirme" ad› alt›nda vermifllerdi. Yine bas›n mensuplar›n›, perflembe günü Pendik Tersanesinde iflçilerle konuflmaya davet ediyorum. Bas›n duyarl› olacak, halk duyarl› olacak ki, bu meselelerin üzerine gidelim, bu ülkeyi kurtaral›m. Bas›n duyarl› olmazsa, Hükümetin bildirisini, televizyon kanallar›nda, gazetelerde hemen yay›nlarlarsa, vatandafllar› yanl›fl bilgilendirmifl olur, o zaman hiçbir yere varamay›z; bu kokuflmuz düzende, bu kötü düzende meydan devleti soyanlara, çalanlara kal›r, iyiler buradan gider, kötüler buraya gelir.
Bu araflt›rma komisyonunun bir an önce kurulmas›n› bekliyor, Yüce Heyeti sayg›yla selaml›yorum. (ANAP s›ralar›ndan alk›fllar)
BAfiKAN – Teflekkür ederim Say›n Dumankaya.
Meclis araflt›rmas› aç›lmas›na iliflkin üzerindeki görüflmeler tamamlanm›flt›r.
fiimdi, önergeyi oylar›n›za sunaca€›m : Meclis araflt›rmas› aç›lmas›n› kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir. (ANAP s›ralar›ndan "Bravo Halit" sesleri, alk›fllar)
Meclis araflt›rmas› yapacak komisyonun 11 üyeden kurulmas›n› oylar›n›za sunuyorum : Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Komisyonun çal›flma süresinin, üye seçimi tarihinden bafllamak üzere, 20 gün olmas›n› oylar›n›za sunuyorum : Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Komisyonun gerekti€inde Ankara d›fl›nda da çal›flabilmesi hususunu oylar›n›za sunuyorum : Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
De€erli milletvekilleri, gündemin "Kanun Tasar› ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Di€er ‹fller" k›sm›na geçece€im; ancak, bu k›sma geçmeden önce bir aç›klama yapmak istiyorum:
De€erli milletvekilleri, birleflimin bafl›nda, bu Meclis araflt›rmas› önergesinin görüflmelerine bafllamadan önce, Hükümetin hangi say›n üye taraf›ndan temsil edilece€ini sordu€umda -zab›tlardan okuyorum- Do€ru Yol Partisi Grup Baflkanvekili Say›n Günefl Müftüo€lu "Say›n Baflkan, bizim bir önerimiz vard›r" fleklinde yerinden bir müdahalede bulundular. Ben, cevaben "Bana bir fley gelmedi Say›n Müftüo€lu" ifadesini kulland›m. Say›n Müftüo€lu, devam ederek "Bugün Dan›flma Kurulu topland› ve biz bir öneri verdik" diyor. Ben, arkadafllar›ma sordum, ald›€›m bilgiye istinaden, tekrar Say›n Günefl Müftüo€lu'na ifade ettim: "Efendim, sizin üzerinde durdu€unuz konunun ifllemi henüz tamamlanmam›fl, onun için elimize geçmemifl" fleklindeki bu ifadeler zab›tlara geçmifl.
fiimdi, pek çok arkadafl›m yaz›l› olarak bana müracaat ettiler, say›n bakanlar da rica ettiler. Bu Grup önerisini, acaba tekrar iflleme al›p alamayaca€›m konusunda merak içerisinde olduklar› ve neticeyi sorduklar› için bu aç›klamay› yapma ihtiyac›n› duyuyorum:
De€erli milletvekilleri, grup önerilerini, tekraren, bafla dönmek flekliyle iflleme almak, bugüne kadar hiç yap›lmam›fl. Gerçi, bugünkü çal›flma süremiz, bu arada aksi bir karar al›nmazsa, saat 20.00'den sonra da devam edece€i flekliyle daha önceden karara al›nm›flt› ve ben, bütün samimiyetimle, saat 15.30 civar›nda, bizim elimize geçen 906 s›ra say›yla bas›lm›fl Anayasa Komisyonunun Raporunun görüflülmesini sa€lay›c› bu Grup önerisini, iflleme al›p alamayaca€›m› araflt›rd›m. Kanunlar Kararlar Dairesindeki arkadafllar›ma görev verdim; yapt›klar› araflt›rmalarda, bu flekliyle, yani gündeme geçtikten sonra, gündemin devam eden k›s›mlar›nda, grup önerileri için tekrar geriye dönüfl hiç yap›lmam›fl, elimizde hiçbir örnek yok; ama, Dan›flma Kurulu önerisi olursa istisna yapm›fl›z, Meclisin çal›flmalar›na daha bir verimlilik kazand›rma aç›s›ndan, bu nedenle, bu Grup önerisini, bugün saat 20.00'den sonra da olsa, iflleme alamayaca€›m› Yüce Genel Kurulun bilgisine arz ediyorum.
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Say›n Baflkan, bu konuda k›sa bir aç›klama yapabilir miyim...
BAfiKAN – Efendim, aç›klama yapman›za gerek yok; ben, gerekli aç›klamay› yapt›m zaten; bu konuda da görüflme açmad›m...
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Tutumunuzla ilgili olarak de€il efendim...
BAfiKAN – Say›n Korkmazcan, bak›n, bu konuda söz vermedim... ‹stirham ediyorum... Çok istirham ediyorum... Lütfen, bu konuda bir müzakere açmad›m; bir aç›klama yapt›m, gündeme almayaca€›m› da söyledim; bunun baflka aç›klamas› yok...
HASAN KORKMAZCAN (Denizli) – Efendim, ortada bir öneri yoktur...
BAfiKAN – Efendim, ben, gerekli fleyleri söyledim ve zaten, iflleme almayaca€›m› da ifade ettim.
De€erli arkadafllar›m, gündemin "Kanun Tasar› ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Di€er ‹fller" k›sm›na geçiyorum.
Önce, s›ras›yla, yar›m kalan ifllerden bafll›yoruz.
BAfiKAN – Bütçe Kanununda Yer Alan Baz› Hükümlerin ‹lgili Kanunlar›nda Düzenlenmesi Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 82 ve 139 s›ra say›l› kanun tasar›lar›yla ilgili Komisyon yetkilileri burada m›? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Türk Kanunu Medenisinin Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesine Dair Kanun Teklifinin müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Do€u Anadolu Projesi Bölge Kalk›nma ‹dare Teflkilat›n›n Kurulufl ve Görevleri Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – ‹l ‹daresi Kanununun Baz› Maddelerinin De€ifltirilmesi ve Bu Kanuna Baz› Maddeler Eklenmesi Hakk›nda Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Hâkim ve Savc› Adaylar› E€itim Merkezi Kurulufl ve Görevleri Hakk›nda Kanunun ‹ki Maddesinin Yeniden Düzenlenmesine Dair Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir
BAfiKAN – 201, 691, 699, 757, 874 ve 894 s›ra say›l› kanun tasar› ve tekliflerle ilgili Komisyon yetkilileri burada m›? Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Uyuflturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakç›l›€›na Karfl› Birleflmifl Milletler Sözleflmesinin Onaylanmas›n›n Uygun Bulundu€una Dair Kanun Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Devlet Planlama Teflkilat› Kurulufl ve Görevleri Hakk›nda 437 say›l› Kanun Hükmünde Kararnameye iliflkin tasar›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Türkiye Radyo-Televizyon Gelirleri Kanununun Bir Maddesinde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair 394 Say›l› Kanun Hükmünde Kararnameye iliflkin tasar›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu Kurulmas›na ‹liflkin 77 Say›l› Kanun Hükmünde Kararnameye iliflkin tasar›lar›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Turizm Bakanl›€›n›n Teflkilat ve Görevleri Hakk›nda 355 Say›l› Kanun Hükmünde Kararnameye iliflkin tasar›lar›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Ödünç Para Verme ‹flleri Hakk›nda 90 Say›l› Kanun Hükmünde Kararnameye iliflkin tasar› Komisyonca geri al›nd›€›ndan geçiyoruz.
BAfiKAN – 193 s›ra say›l›, kanun hükmünde kararnameye iliflkin tasar› ve 322 s›ra say›l› tasar›n›n müzakerelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – (9/11) esas numaral› Meclis Soruflturmas› Komisyonu raporunun görüflmesine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Emniyet Teflkilat› Kanununun Bir Maddesinde De€ifliklik Yap›lmas›na Dair 490 Say›l› Kanun Hükmünde Kararnameye iliflkin tasar›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 395 ve 404 s›ra say›l›, kanun hükmünde kararnamelere iliflkin tasar›lar, ‹çiflleri Komisyonu bulunmad›€› için ertelenmifltir.
BAfiKAN – 926 Say›l› Türk Silahl› Kuvvetleri Personel Kanununa Bir Geçici Madde Eklenmesine ‹liflkin 488 Say›l› Kanun Hükmünde Kararnameye iliflkin tasar›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – 606, 609, 624 ve 690 s›ra say›l›, kanun hükmünde kararnamelere iliflkin tasar›lar›n müzakerelerine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – (9/22) esas numaral› Meclis Soruflturmas› Komisyonu raporunun görüflmesine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN – Gümrük Kanununda De€ifliklik Yap›lmas›na Dair Yetki Kanunu Tasar›s›n›n müzakeresine bafllayaca€›z.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
Say›n milletvekilleri, flimdi, elimdeki gündemin "Kanun Tasar› ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Di€er ‹fller" k›sm›n›n 33 üncü s›ras›ndan itibaren bafllayarak, 286 nc› s›ras›na kadar okuyaca€›m ve bu kanun tasar› ve tekliflerinin görüflülebilmesi için, önce ilgili komisyonu -yani, baflkan, baflkan yard›mc›s› veya sözcüsünü- sonra da hükümet üyesini arayaca€›m.
fiu anda, benim gördü€üm kadar›yla, Genel Kurul salonunda bir say›n ba€›ms›z bakandan baflka hükümet üyesi yok; grup baflkanvekillerini de göremiyorum. Bu durumda, birleflime 15 dakika ara verece€im. E€er, grup baflkanvekilleri, bu 15 dakikal›k süre içerisinde, kendi aralar›nda konuflup, bana bir iflar gönderirlerse, o zaman, toplant›y› yar›na b›rakaca€›m; aksi halde "saat 20.00'de, gündemin 33 üncü s›ras›ndaki kanun teklifinden itibaren, biz burada bulunaca€›z, görüflece€iz" diyorlarsa, 33 üncü s›radan itibaren "Kanun Tasar› ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Di€er ‹fller" k›sm›n›n görüflülmesi için saat 20.00'de toplant›y› tekrar açaca€›m.
fiimdi, say›n grup baflkanvekillerinin kararlar›n› 15 dakika içerisinde bana bildirmelerini hassaten rica ediyorum.
Birleflime 15 dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati: 16.28
ÜÇÜNCÜ OTURUM
Aç›lma Saati: 16.45
BAfiKAN : Baflkanvekili Mustafa KALEML‹
KÂT‹P ÜYELER : Abbas ‹NCEAYAN (Bolu), Cengiz ÜRETMEN (Manisa)
------0------
BAfiKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 36 nc› Birlefliminin Üçüncü Oturumunu aç›yorum.
De€erli milletvekilleri, biraz önce söyledi€im gerekçeler çerçevesinde, say›n grup baflkanvekilleriyle görüfltüm; hepsinin mutabakat›n› ald›m. Bu mutabakat çerçevesinde ve al›nan karar gere€ince, kanun tasar› ve tekliflerini görüflmek için, 21 Kas›m 1995 Sal› günü saat 14.00'te toplanmak üzere, birleflimi kapat›yorum.
Kapanma Saati: 16.45