BRNC OTURUM
Açlma Saati: 14.00
BAfiKAN: Baflkanvekili Mustafa KALEML
KÂTP ÜYELER: Abbas NCEAYAN (Bolu) , Cengiz ÜRETMEN (Manisa)
-----0-----
BAfiKAN Türkiye Büyük Millet Meclisinin 39 uncu Birleflimini açyorum.
III.- YOKLAMA
BAfiKAN Sayn milletvekilleri, ad okunmak suretiyle yoklama yaplacaktr; sayn milletvekillerinin, salonda bulunduklarn yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.
(Elaz Milletvekili Tuncay fiekerciolu'na kadar yoklama yapld)
BAfiKAN Toplant yetersaymz vardr; görüflmelere bafllyoruz.
Gündeme geçmeden önce, bir sayn milletvekiline gündemdfl söz vereceim.
BAfiKAN Yozgat Milletvekili Sayn Mahmut Orhon, Vakflar Genel Müdürlüündeki baz usulsüzlüklerle ilgili gündemdfl söz talebinde bulunmufllardr.
Sayn Orhon, buyurun efendim. (ANAP sralarndan alkfllar)
MAHMUT ORHON (Yozgat) Sayn Baflkan, saygdeer milletvekilleri; Vakflar Genel Müdürlüü ile ilgili baz usulsüzlükleri dile getirmek üzere söz almfl bulunuyorum; hepinizi saygyla selamlyorum; ayrca, bana bu frsat verdii için, Sayn Baflkanma da teflekkür ediyorum.
Sayn milletvekilleri, bu ktidar zamannda yaplan birtakm usulsüzlük ve kanunsuzluklar, artk, meflru gibi görülmeye baflland; bugüne kadar yaplan konuflmalar, yaplan ihbarlar neticesiz kald. Bundan sonra belki bu tür konuflmalar bu dönem için olmayacak; ama, buna ramen, ben, baz usulsüzlükleri gündeme getirmek istiyorum.
fiöyle ki: Vakflar Genel Müdürlüünde 10 daire baflkanl vardr. Bu daire baflkanlarndan birçou haksz ve mesnetsiz yere görevlerinden alnmfllardr. Görevlerinden alnan daire baflkanlar idare mahkemesine gitmifller ve mahkemeden yürütmeyi durdurma karar almfllar; gelip görevlerine bafllamfllardr. Arkasndan, bu daire baflkanlar tekrar görevlerinden alnmfl, tekrar mahkemenin kararn almfllar, gelip göreve bafllamfllar; tekrar görevden alnmfllar ve tekrar mahkemeye gitmifller, tekrar göreve bafllamfllar; 1992 ylndan beri bu durum devam edip gelmifl; böylece, Vakflar Genel Müdürlüünden, hem görevinden alnan daire baflkan hem de göreve devam eden daire baflkan maafl almfllar ve iki daire baflkanyla, bir daire baflkanl idare edilmeye bafllanlmfl... Bir daire baflkan maaflnn 20 milyon lira olduunu hesap edersek ve bunu bir yla yayarsak, bunu da 1992'den beri üç yla yayarsak, devletin ne kadar zarara uratld açk açk ortaya çkmfl olur diye düflünüyorum.
Tabiî, devletin milyarlarca lira zarara uratlmas sadece Vakflar Genel Müdürlüündeki bir olay deil; bu olay, dier bakanlklarda da süregelmifltir. Sizlere tipik bir örnek vereyim: Benim kardeflim, srf, Yozgat Milletvekili Mahmut Orhon'un kardefli olduu için, bir il müdürlüü görevinden alnmfl, üç defa, mahkeme kararyla geri gelmifl ve bugün, görevine iade edildikten sonra, tekrar, görevinden alnmfltr. Söylediim gibi, bu kanunsuzluklar, bu ktidarn, artk, olaan kabul ettii olaylardr.
Size, baflka bir olay zikretmek istiyorum: Adana-Merkez Atatürk Bulvar üzerinde bulunan vakf arsas üzerine zemin katta 5 dükkân dier katlarda 32 bamsz büro olan proje, kat karfll ihaleye çkarlmfl; zemin katta 2 dükkân karfll bu ifli yapacak talipli çkmfl ve geçici ihale bu istekliye yaplmfltr. Kanun gerei, kesin ihalenin yaplmas için, konu, tasdik mercii olan genel müdürlük makamna iletilmifl; fakat, sayn genel müdür, hiçbir gerekçe göstermeden, ihaleyi iptal etmifltir. Bilahara, bu yer, ilansz ve ihalesiz olarak, idare aleyhine daha ar flartlar konularak, bodrum, zemin kat ve birinci katn tamam bankaya braklmak suretiyle, Vakflar Bankasyla, kat karfll mukavele yaplmfltr. Vakflar, 2 dükkân karfll yaptraca iflhann, bunun yannda bir o kadar da büro karfll -16 büro- daha ar flartlarla, idareye zarar verecek flekilde, bankaya brakmfltr.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN Lütfen, toparlaynz.
MAHMUT ORHON (Devamla) Toparlyorum Sayn Baflkanm.
Baflka bir olay: Vakflar Genel Müdürlüü, kamu kurumu olmas sebebiyle, Devlet hale Yasasna tabidir ve yalnzca sermayesinin yüzde 51'i Vakflara ait olan flirketlere ihalesiz ifl verebilme imkânna sahiptir. Vakflar Genel Müdürlüü, elinde bulunan iflleri kendisi ilan ve ihale suretiyle yaptrma imkânna da sahiptir; ancak, bu flekilde ilan ve ihale ederse, bu iflleri, ihaleleri, istedii adama istedii flartlarla verme imkân yoktur; yüzde 51 hissesi olan Vakf nflaata, ihaleleri, iflleri devretmekte, Vakf nflaat da, iflleri -devleti zarara uratmak suretiyle- kendi istedii kiflilere tafleron sfatyla devrederek vermektedir. Normalde, yüzde 25, yüzde 30 fiyat krlarak verilecek ifller, hiç fiyat krlmadan verilmektedir.
Diyeceksiniz ki, buna ait misaller var m; vereyim. Eskiflehir Merkez Hamamönü'ndeki inflaat, zmir Basmane'deki otopark inflaat, Bursa Merkez Mezarlkbafl'ndaki inflaat, Erzincan merkezindeki iflhan, stanbul Beyolu'ndaki iflyeri inflaat gibi... Bu inflaatlar, genel müdürün istedii kiflilere verilmifltir. Bu kiflilere, her türlü kolaylk da salanmfltr. Eskiflehir'deki inflaatn sözleflmesinin feshi gerekirken, feshedilmemifl, Bursa iflhan inflaatna da, süre verilerek, 10 milyar lira fiyat fark ödenmifltir.
Ayrca, Tafldelen Memba Suyu, 1992 ylna kadar ihale suretiyle verilirken, 1992 ylnda, kanunsuz olarak, ilansz ve ihalesiz, 100 milyon lira gibi komik bir sermayesi olan SUDA fiirketine, bizzat genel müdürün elyazs ve talimatyla verilmifltir.
sterseniz, bununla ilgili ufack bir not okuyaym: "Komisyonumuzun toplanmasyla ilgili komisyon karar..."
BAfiKAN Sayn Orhon, o listeler uzun; ek süre, onlar bitirmeye yetmez.
MAHMUT ORHON (Devamla) Sadece bir cümle okuyacam Sayn Baflkanm.
Sadece bir cümle okuyorum: Komisyon kararnda "Genel Müdür tarafndan 8.1.1993 tarihinde SUDA Su Datm Limitet fiirketine sözleflme yaplmas talimat flerh edilmifltir" deniliyor. Bu Komisyon üyeleri -Baflkan, fiemsettin Yldrm; üyeler, Halil Çakall, Ahmet fien ve Kuddüs Kürtbörü imzasyla- Genel Müdürün emriyle bu ifllerin yapldn, açkça ifade ediyorlar.
Ayrca, stanbul Zeytinburnu lçesi Merkez Efendi Mahallesi, Çörekçi Nalbant Sokanda bulunan, 3 000 ada, 47 parsel sayl gayrimenkul, 10 yllna, KAMTRAK A.fi.'ye kiralanmfltr. fiirket, kira parasn ödemediinden, açlan tahliye davas sonucunda, 1994 ylnda, akit, mahkeme kararyla feshedilmifltir. Aktin feshedilmifl olmasna ramen, ayn flirketle, tekrar, ilansz ve ihalesiz, kira mukavelesi imzalanmfltr. Ayrca...
BAfiKAN Sayn Orhon, ayrcas yok... Bakn, kaç defa ikaz ettim.
MAHMUT ORHON (Devamla) Son cümlem Sayn Baflkanm.
...stanbul Kadköy lçesi, 751 ada, 30 parselde kaytl gayrimenkul, kat karfll ihaleye çkarlmfl, yüzde 56 ile taliplisi çkmfl; kesin ihalesi yaplmas gerekirken, halen içerisinde kirac olan benzin istasyonu sahibinin ihaleyi alamamas sebebiyle, bu ihale de feshedilmifl; daha sonra, bu kifliye de, müddeti artrlarak, on yllna kiraya verilmifltir.
Sayn genel müdür o kadar cesaretlidir ki, aday olmak için istifa etmifl olmasna ramen, halen, genel müdürlük binasnda oturmakta ve Vakflar Genel Müdürlüünün 34 N 6600 plakal Mercedesini de kullanmaktadr.
Ben, bunu, sayn bakanma, bir ihbar olarak bildiriyor ve iflin üzerine gideceine inanyorum.
Bu duygu ve düflüncelerle, hepinizi saygyla selamlyorum. (ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN Teflekkür ederim Sayn Orhon.
Gündemdfl konuflmaya Hükümet adna cevap vermek üzere, Devlet Bakan Sayn Necmettin Cevheri; buyurun efendim.
DEVLET BAKANI NECMETTN CEVHER (fianlurfa) Sayn Baflkan, Yüce Meclisin saygdeer üyeleri; Yozgat Milletvekili Sayn Mahmut Orhon'un, Vakf nflaat Genel Müdürü ve Genel Müdürlüüyle ilgili gündemdfl konuflmasna cevap arz etmek üzere huzurunuzdaym; bu vesileyle, sayglarm ifade etmek istiyorum.
Deerli arkadafllarm, Sayn Mahmut Orhon, öyle anlafllyor ki, kendisine intikal etmifl birtakm yazl beyanlar burada okudular. Deerli arkadaflmn söyledii iddialarn tamamn -deerli arkadaflm ve Yüce Meclis müsterih olmaldr ki- en ince teferruatna kadar arafltrrz. Hatta, burada, bana intikal etmifl, Sayn Mahmut Orhon'a henüz intikal edememifl daha baflka fleyler var. Mesela, buraya alnmfl bir cep telefonu olduu iddia ediliyor -herhalde Mahmut Bey'in de elinde vardr- Vakflar Genel Müdürüne tahsis edilmifl. Burada, flu koridorlarda da görüyoruz; cep telefonunu, artk, çocuklar kullanyor. Genel müdür almfl, faturas burada; ama, hangi genel müdüre tahsis edildii belli deil. Bu iddialar da dahil olmak üzere, hepsini, sonuna kadar arafltrrz; arkadaflmz müsterih olsun.
Deerli arkadafllarm, Sayn Mahmut Orhon'un bahsettii gibi, Adana'da, -zannediyorum, bir banka binas inflaat olacak- müteahhit, inflaatn belli bir safhasnda ifli yürütememifl; yürütemedii için de, zaten, kendi adna ifl yapan tafleronuna, anlaflma suretiyle, ifl, teslim edilmifltir. Ben, buraya gelir gelmez; yani, vakflarla ilgili devlet bakanl görevine gelir gelmez, benim, bu genel müdür de dahil, dier genel müdür arkadafllara verdiim talimat "her ne kadar, Devlet hale Yasasnda, davet ile ihale vermek mümkün ise de, kesinlikle, ilansz bir tek ihale yaplmayacaktr" olmufltur ve aynen, bu, uygulanmaktadr. Arkadaflmzn bahsettii ihale, daha önce yaplmfl olup, müteahhitinin kaçmas sebebiyle tafleronuna verilmifltir.
Deerli arkadafllarm, flunu, bu vesileyle söylüyorum ki, bu yasama döneminin sonuna geldik; bu yasama dönemi içerisinde yapabileceimizi sanmyorum; vakit kalmad; ama, önümüzdeki 20 nci Dönemin yapaca ilk ifl, bu yasay ele alp, gerekli deifliklikleri yapmak olmaldr.
Deerli arkadaflmn da mensubu bulunduu partinin iktidar döneminde getirilmifl olan hale Yasasnn, son derece yanlfl olduunu, devlet mekanizmasn ve devlet memurlarn da skntya sokan bir yasa olduunu söylemek istiyorum.
Bizim hazrladmz, hale Yasasnda deifliklik yaplmasna iliflkin tasarda, ilansz bir tek ihale yaplamayaca gibi, yaplmfl olan ihalelerin sonuçlarnn dahi; yani, bitmifl olan ihale... Bir kere, ortalama deer esasn kaldryoruz; yani, en yüksek veya en düflük teklifi verene vermiyorsunuz, ortadan bir tanesini seçiyorsunuz. Bu, tamamyla yanlfltr ve geçtiimiz befl on sene içerisinde son derece iltibasa ve yolsuzluklara mahal bracak flekilde kullanlmfltr. Önce bunun deiflmesi lazm. Bu konudaki deifliklie iliflkin tasar Meclisin komisyonlarndadr. Bu yeni tasarya göre, ihale, ilansz ve pazarlksz yaplmayacak; iflin önceliine ve özelliine göre, pazarlkla yaplacak. Birtakm estetik iflleri gerektiren birtakm fleyler var; sadece pazarlkla yaplmas mümkün olan ifller var. Mesela, sadece iki ressamla veya sadece iki heykeltraflla konuflabileceiniz ifllerin dahi ilanla yaplmasn yeni tasarya koymufluzdur. nflallah, o tasary, 20 nci Dönemdeki Meclis yasalafltrr; deerli arkadaflmn söyledii ve geçmifl dönem içerisinde çkmfl olmasn son derece yanlfl bulduumu ifade ettiim o hale Yasas deiflir ve bu gibi fleyler de ortadan kalkar; devlet memurlar da bundan kurtulur.
Sayglarm arz ederim. (DYP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN Teflekkür ederim Sayn Bakan.
BAfiKAN Bir Danflma Kurulu önerisi vardr; okutup, oylarnza sunacam:
Danflma Kurulu Önerisi
No: 202 Tarihi: 23.11.1995
23.11.1995 tarihli gelen kâtlarda yaymlanan ve bastrlp datlan 907 sra sayl Milletvekili Seçimi Kanununda Deifliklik Yaplmasna Dair Kanun Teklifinin, 48 saat geçmeden gündemin "Kanun Tasar ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Dier fller" ksmnn 32 nci srasna alnarak görüflmelerinin, Genel Kurulun bugünkü birlefliminde yaplmasnn ve bitimine kadar çalflma süresinin uzatlmasnn Genel Kurulun onayna sunulmas Danflma Kurulunca uygun görülmüfltür.
smet Sezgin
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Baflkan
hsan Saraçlar Hasan Korkmazcan
DYP Grubu Baflkanvekili ANAP Grubu Baflkanvekili
Nihat Matkap Salih Kapusuz
CHP Grubu Baflkanvekili RP Grubu Temsilcisi
BAfiKAN Danflma Kurulu önerisini oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Deerli milletvekilleri, gündemin "Kanun Tasar ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Dier fller" ksmna geçiyorum.
Önce, srasyla, yarm kalan ifllerden bafllayacam.
Komisyonlarn, sayn baflkan, baflkanvekili ve sözcülerinin, beni dikkatle takip etmelerini hassaten rica ediyorum.
BAfiKAN 71, 82, 139, 134, 283, 391, 66, 201, 691, 699, 757, 874 ve 894 sra sayl kanun tasar ve teklifleriyle ilgili komisyon yetkilileri burada m? Yok.
Müzakereleri ertelenmifltir.
BAfiKAN 58 ve 58'e 1 inci ek, 111, 112, 116, 193 ve 322 sra sayl, kanun hükmünde kararnamelere iliflkin tasarlarla ilgili komisyon yetkilileri burada m? Yok.
Müzakereleri ertelenmifltir.
BAfiKAN Ödünç Para Verme flleri Hakknda 90 sayl Kanun Hükmünde Kararameye iliflkin tasarnn müzakeresi, tasarnn maddeleri, daha evvel Komisyonca geri alndndan ertelenmifltir.
BAfiKAN (9/11) numaral Meclis Soruflturmas Komisyonu raporunun görüflmesine bafllayacaz .
Komisyon ?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN 394, 395, 404, 554, 606, 609, 624 ve 690 sra sayl, kanun hükmünde kararnamelere iliflkin tasarlar ve 898 sra sayl tasaryla ilgili komisyon yetkilileri burada m? Yok.
Müzakereleri ertelenmifltir.
BAfiKAN (9/22) numaral Meclis Soruflturmas Komisyonu raporunun görüflmelerine bafllayacaz.
Komisyon?.. Yok.
Ertelenmifltir.
BAfiKAN Alnan karar gereince; Doru Yol Partisi Grup Baflkanvekili Zonguldak Milletvekili Günefl Müftüolu, Cumhuriyet Halk Partisi Grup Baflkanvekili Hatay Milletvekili Nihat Matkap ile Bursa Milletvekili Ylmaz Oval'nn, Milletvekili Seçimi Kanununda Deifliklik Yaplmas Hakknda Kanun Teklifi ile Ankara Milletvekili M.Vehbi Dinçerler'in, 2839 Sayl Milletvekili Seçimi Kanununda Deifliklik Yaplmas Hakknda Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporunun müzakeresine bafllyoruz.
Komisyon ve Hükümet yerlerini almfllardr.
Raporun okunup okunmamasn oylarnza arz edeceim: Raporun okunmasn kabul edenler... Etmeyenler... Raporun okunmas kabul edilmemifltir.
Tümü üzerinde görüflmelere bafllyoruz.
ANAP Grubu adna Selçuk Maruflu, Refah Partisi Grubu adna Ahmet Dökülmez, DYP Grubu adna Ylmaz Oval söz istemifllerdir.
Gruplar adna baflka söz talebi?.. Yok.
fiahslar adna söz taleplerini okuyorum: Sayn brahim Kumafl, Sayn Mahmut Alnak.
ANAP Grubu adna, Sayn Selçuk Maruflu; buyurun efendim.
ANAP GRUBU ADINA SELÇUK MARUFLU (stanbul) Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; 2839 sayl Seçim Kanununda deifliklik yaplmasna iliflkin 907 sra sayl yasa teklifi üzerinde, Anavatan Partisinin görüfllerini ifade etmek üzere söz almfl bulunuyorum; sözlerimin baflnda, Anavatan Partisi Grubu adna, hepinize sayglarm sunuyorum.
Deerli milletvekilleri, yine, sözlerimin baflnda, sizlerin ve aziz milletimizin mübarek kandilini kutlamak istiyorum.
Ayrca, yarn kutlayacamz 24 Kasm Öretmenler Günü vesilesiyle, tüm öretmenlerimize kalbî flükranlarmz, teflekkürlerimizi arz ediyoruz; ancak, bu vesileyle, hemen flunu da ifade etmem gerekir ki, yeni bir seçime gittiimiz bu evrede, yetmifl yllk cumhuriyet tarihimizde, eitim meselemizi ve öretmenlerimize dönük meseleleri bir türlü çözememifliz. Daha bu sabah, televizyonda, dam akan, çocuklara oturacak yeri olmayan okullarda, çok kötü flartlarda eitim yapmaya çalflan bir öretmenin ve küçücük çocuklarn strabn gördük. Bunu, birçok alanda geliflmeler salamfl olan Türkiye Cumhuriyetinin, belki de, ayb olarak nitelemek gerekir.
Deerli milletvekilleri, bu birleflim, 19 uncu Dönemin belki de son birleflimi veya son birleflimlerinden bir tanesi. Ben de flahsen, zannediyorum ki 19 uncu Dönem olarak bundan sonra bu kürsüden sizlere hitap etme imkân bulamayacam.
Deerli milletvekilleri, her fleyden evvel flunu ifade etmek istiyorum ki, arkadafllarmzn içerisinde bulunduu flu 19 uncu Dönem, Türkiyemiz için büyük ifller yapmfl bir dönem olarak tarihe geçecektir. Bu dönemde, özellikle, Anayasann önemli maddeleri elbirliiyle deifltirilmifl ve bunun flerefi Yüce Meclise ait olmufltur. Bu dönemde, Özellefltirme, Avrupa Birlii ve gümrük birliiyle ilgili uyum yasalar, çok önemli dier yasalar çkarlmfltr. Yine, Türkiye Büyük Millet Meclisi, bizler gibi hürriyetçi parlamenter rejime inanan ve bu rejimin neferleri olan bizler için, hakikaten, flerefle dolu hizmetler yapmfltr. Bugün bile, Türkiyede, seçimler yaplacak olmasna, hükümet boflluu olmasna karfln, Türkiye Büyük Millet Meclisi, son güne kadar görevinin baflnda olacaktr; memleketimizi ilgilendiren her türlü meselede, meselelerin çözüm yolu buras, bu kutsal çat olacaktr. Türk Milleti ve bizler, bunun kvancn, bunun övüncünü, bunun flerefini taflmak mecburiyetindeyiz.
Deerli milletvekilleri, Türkiye, 24 Aralkta seçime gidiyor. Acaba, Türkiye, seçime hangi koflullar altnda gidiyor; Seçim Kanununda deifliklik yapan teklifle ilgili bu görüflmeleri yaparken, bu hususlara, çok ksa da olsa deinmek istiyorum: Birincisi; flu görülmüfltür ki, daha evvel çkarlan Seçim Yasas, Anayasann baz maddelerine aykr olduu gerekçesiyle, Anayasa Mahkemesi tarafndan iptal edilmifltir. Demek ki, seçim yasas yapmakta bizim baz hatalarmz olmufltur. fiimdi, bu hatalar ksmen düzeltme yoluna gidiyoruz.
Acaba, Türkiye, hangi ortamda seçime gidiyor? Birincisi; Seçim Kanunuyla ve flu anda görüfltüümüz 907 sra sayl kanun teklifinin 1 inci maddesinde yer alan, son genel nüfus saymyla ilgili olarak milletvekili saysnn artrlmas, bölgelerin yeni bafltan düzenlenmesi, aslnda, Anavatan Partisi olarak bizim öngördüümüz hususlar deildir; çünkü, Türkiye, 1990 nüfus saymndan bu yana nüfus açsndan büyük bir geliflme göstermifltir ve bugünkü milletvekili says, Türkiye miletvekilliinin hakl olarak Anayasa Mahkemesi tarafndan iptal edilip, Yüksek Seçim Kurulu tarafndan illere datlmasna ramen, tam anlamyla reel bir gösterge olamamfltr. Nitekim, stanbul'un nüfusu, 1990 nüfus saymna göre 6,5 milyon; oysa, Devlet statistik Enstitüsünün yapt projeksiyonlara göre 1995 ylnda 9 milyonun üzerinde. stanbul'da milletvekili saysnn, altmfln çok üzerinde, yetmifle yakn olmas gerekirdi; ama, burada bir eksiklik olmufltur ve bu eksiklik giderilememifltir.
Deerli milletvekilleri, Türkiye, seçime giderken, birçok problemle karfl karflyadr; bu problemlerin baflnda, ekonomik meseleler vardr. Türkiye'de, ekonomik meseleler, bu seçim atmosferi içerisinde, belki bir ölçüde gözard edilmifltir; ama, vatandaflmzn günlük yaflants, ekonomik meseleleri çok çok önemli duruma getirmektedir. Daha bugün -bildiiniz gibi- çay fiyatlarna zam yaplmfltr. Memleketimizde, vatandaflmz, özellikle dargelirlilerimiz ar ekonomik flartlar ve yüzde 100'e yaklaflan enflasyon içerisinde bunalmakta ve yarnndan ümitsiz bir durumda hayatn idame ettirmektedir.
Türkiye'de ekonomik sistem tam manasyla felce uramfltr. Baknz, içborçlarn 1,5 katrilyona, dflborçlarn 80 milyar dolara ulaflt bir Türkiye'de, Hükümet, baz zorunlu harcamalarna para bulabilmek için, tekrar, yüksek faiz sistemi ve hazine kâd satma ifllemine geçmifltir. Bu, eski borçlarn ödenip, yeniden, yüksek faizle halktan para bulunmas yolu demektir. Bu, shhatli bir ekonomide süregelen bir sistemdir; aslnda, Türkiye'nin tasarruf, yatrm ve ihracat dengesine dayal bir ekonomik sistemi, ciddî bir orta vadeli programla yürürlülüe sokmas gerekmektedir.
Deerli milletvekilleri, afla yukar, bir hafta on günden beri, Avrupa Birlii ve gümrük birliiyle ilgili temaslar yaplmaktadr. Bu temaslar, Anavatan Partisi olarak memnuniyetle karfllyoruz; çünkü, Anavatan Partisi, 14 Nisan 1987'de, Avrupa Birlii için -gümrük birlii deil- tam üyelik müracaatn yapan, Avrupa Birliine taraftar olan bir partidir.
Deerli milletvekilleri, aslnda, bunu defaatle söyledim, bir defa daha söylemek istiyorum: Türkiye'nin, 1 Ocak 1996'dan itibaren, gümrük birliine girmesi normal bir süreçtir, bunun olmamas anormal bir süreçtir. Zira, 1973 ylnda imzalanan Katma Protokol çerçevesinde, Türkiye'nin yirmiiki yllk bir dönemde, gümrük açsndan, Avrupa Birliiyle entegrasyonu, zaten, söz konusuydu. Bu, doal, normal bir süreçtir; bunun olmamas anormaldir; ama, buna iliflkin yaplan çalflmalar faydal görüyoruz ve Türkiye'nin, tarihî bu tercih sonucunda, Avrupa'nn bir parças olabilmesi açsndan, ancak, birinci aflama olarak kabul edebileceimiz gümrük birliine girme meselesine biz de katlyoruz.
Deerli milletvekilleri, bu yasa teklifi, belki de, Türkiye Büyük Millet Meclisinin görüflecei son önemli yasa tekliflerinden bir tanesidir. Anayasa Mahkemesi, özellikle, gerekçeli kararnda barajlar konusunda önemli ifadelerde bulunmufltur. Anayasa Mahkemesi, bölge ve çevre barajlarnn, genellikle, doru olmayaca yönünde temayülünü belirtmifltir -Türkiye'de, zaten, yüzde 10 nispetinde bir baraj vardr- çevresel barajlarn doru bir seçim olmayaca noktasn ifade etmifltir. Biz de Anavatan Partisi olarak, Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararnda ifade ettii bu bölgesel barajlarn, tamamyla kaldrlmasndan yana olan bir partiyiz.
Deerli milletvekilleri, zaten, yaplan hesaplamalardan görülecektir ki, yüzde 10'luk bölgesel baraj, çevre baraj koyduunuz zaman, neticeyi fazla deifltirmeyecektir. Türkiye'nin, aslnda, önümüzdeki dönemde meselelerini çözümleyebilmesi için güçlü, siyasî irade sahibi, kararlar çabuk alabilen hükümetlere ihtiyac vardr. Önümüzdeki dönemde, Türkiye, bunu yapamad, 1996 ylndan itibaren, 21 inci Yüzyla doru akp giden zaman iyi kullanamad takdirde, 2000'li yllarda, belki de, dünyann geliflmemifl ve geliflmifl ülkeleri arasnda, geliflmemifllik çizgisi içerisinde bir ülke olacaktr; bu, fevkalade önemli bir husustur. Bu önemli hususu da drije edecek olan, yönlendirecek olan; iflte, 24 Aralk 1995 tarihinde yaplacak seçimlerden çkacak olan hükümettir.
Ben, buradan, sevgili vatandafllarma flunu ifade etmek istiyorum: 24 Aralk seçimleri, özellikle, Türkiye'nin içerisinde bulunduu iklim flartlar açsndan, belki de, uygun bir ortamda olamayacaktr. Oy kullanmann baz güçlükleri olacan, hava flartlarna bakarak, flimdiden görebiliyoruz; ama, demokratik parlamenter rejime ve özellikle, her fleyin sahibinin millet olduuna inanyorsak, en elveriflsiz flartlarda dahi olsa, vatandafllar, mutlaka sandk baflna gidip, oylarn kullanmak mecburiyetindedir. Seçimlerde, katlm orannn çok yüksek olmasn temenni ediyoruz.
Deerli milletvekilleri, bu seçimlerde, biz, Anavatan Partisi olarak, ikinci deiflim hareketi projemizle milletimizin önüne çkyoruz. Bu proje çerçevesinde, Anavatan Partisinin 1983 ylnda bafllatt rahmetli Özal'n çizgisini taflyan program, milletimizin huzuruna getireceiz ve Türkiye'yi, en elveriflsiz flartlara ramen, 1999-2000'li yllarda dünyann en geliflmifl ülkeleri arasna sokma hedefini yakalamaya çalflacaz.
ALGAN HACALO⁄LU (stanbul) leriye bakn, geriye deil.
SELÇUK MARUFLU (Devamla) Deerli milletvekilleri, bu seçim yasa teklifi, belki, milletimize bu Hükümetten kurtulmann bir çaresini gösterecektir; baflka da çare yoktur. O bakmdan, biz, Anavatan Partisi olarak, daha ilk günden beri, erken seçimin bir an önce yaplmasn savunageldik. Keflke, mümkün olabilseydi de, daha evvel seçim karar alnp, bu seçimler 1995 ylnn maysnda veya 1995 ylnn eylül aynda, daha elveriflli flartlar altnda yaplabilseydi; bunun, katlm açsndan, bunun, bu Hükümetlerden bir an önce kurtulma açsndan büyük önem tafldn, burada, bir kere daha vurgulamak istiyorum; ama, zararn neresinden dönülse kârdr fleklinde bir ifade kullanyorum.
Deerli milletvekilleri, görüflmekte olduumuz yasa teklifinin, baz eksiklikleri gidereceini düflünebiliyoruz; ancak, burada, 3 üncü maddede yer alan ve Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararnda da öngördüü flekilde, bölge barajlar konulmasn, biz, Anavatan Partisi olarak, kabul etmiyoruz; bu barajlarn kaldrlmas daha doru olacaktr diye düflünüyoruz. Zaten, yaplan hesaplamalar sonucunda da, bunun fazlaca bir deifliklik getirmeyecei görüflünü ifade ediyoruz.
Yaplan görüflmeler sonucunda, biz, Genel Baflkanmzn ifadesiyle "flartlar ne olursa olsun, hangi seçim sistemiyle olursa olsun, 24 Aralkta seçimlere gidilmesini istiyoruz."
Bu seçimlere gidilirken, tabiatyla, özellikle Doru Yol Partisinin 1991 ylnda yapt vaatleri, yeflil kartlar, anahtarlar ve Türkiye'yi flu anda getirdii durumu, halkmza, bütün çplaklyla anlatacaz. Dört yl zarfnda, kurulan bu hükümetlerin, hiçbir projeye imza atamadn ve hiçbir projeyi sonuçlandrmadn ifade edeceiz ve takdiri yüce milletimize brakacaz.
Deerli milletvekilleri, buralarda, ne barajlar koyarsak koyalm, hangi sistemi getirirsek getirelim, inanyoruz ki, millî egemenliin, bamszln ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin asl sahibi olan milletimiz, her zaman yapt gibi, o yüce saduyusuyla, gerekli mesajlar verecek ve kendisini, bundan sonra idare edecek -önümüzdeki dört veya befl yl- olan hükümetleri, yine, kendi iradesiyle çkaracaktr.
Bu yasa teklifiyle ilgili olarak sözlerimi burada bitirmek istiyorum. Yalnz, biraz evvel ifade ettiim gibi büyük ifller yapan bu Yüce Meclisi selamlarken, benim flahsen çok arzu ettiim, Grubumun çok arzu ettii baz yasalarn da 19 uncu Dönemde buradan çkarlmasn isterdik. Örnein, trafikle ilgili yasa, bu Meclisten, bir türlü çkarlamamfltr; halkmzdan aldmz büyük destee ramen, maalesef, gündeme bile alnamamfltr.
Yine, bu Hükümetin beceriksiz politikalar açsndan, batrlan bankalara ait baz düzenleyici önerilerimiz de gündemde yerini alamamfl ve burada görüflülememifltir.
Yine, büyük bir çounluu sknt içerisinde olan, dövize endeksli yuva kredisi alan vatandafllarmzn sorunlarnn, bu Meclis tarafndan çözümlenmesini arzu ederdik; bu da bitirilememifltir.
Yine, deerli milletvekilleri, bu dönemde eksik olarak gördüümüz, ortadireimize; esnafmza, çiftçilerimize, köylülerimize, memurlarmza, sanatkârlarmza ve iflçilerimize dönük birtakm yasal düzenlemeler, onlarn yaflam flartlarndaki baz düzenlemeler, bir türlü gündeme getirilememifltir ve bu sorunlar, bugün, bütün arlyla devam etmektedir.
Asgarî ücretin vergidfl olmas Doru Yol Partisi Hükümetleri tarafndan sk sk vaat edildii halde, bunun gerçeklefltirilemediini görüyoruz.
Yine, deerli milletvekilleri...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN Lütfen efendim... Son cümlenizi alaym.
SELÇUK MARUFLU (Devamla) Sayn Baflkan, bitiriyorum.
Deerli milletvekilleri, bilhassa, adil vergi düzenini, kaytdfl ekonominin düzenlenmesini -ve Anavatan Partisinin önümüzdeki dönemde en çok arlk verecei üç büyük sorunu- güneydouda devam eden terör meselesini, gelir dalmndaki adaletsizlii ve ayrca, bölgeler arasndaki adaletsizlik ve dengesizlik meselesini, bu Meclisin çözmesi gerekirdi diye düflünüyorum.
Ben, bu duygu ve düflüncelerle, görüflülmekte olan 907 sra sayl yasa teklifi üzerinde, Anavatan Partisinin görüfllerini ifade ettim. Sözlerimin sonunda, hepinize sayglar sunuyorum ve tüm arkadafllarmza, önümüzdeki dönemde, shhat ve esenlikler diliyorum.
Teflekkür ederim. (ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN - Teflekkür ederim Sayn Maruflu.
Refah Partisi Gurubu adna, Sayn Ahmet Dökülmez; buyurun efendim.
RP GRUBU ADINA AHMET DÖKÜLMEZ (Kahramanmarafl) Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; 907 sra sayl, ktidar Gruplarna mensup birksm milletvekilince Meclise sunulan, 2839 sayl Milletvekili Seçimi Kanununda deifliklik öneren kanun teklifi hakknda, Refah Partisi Grubu adna söz almfl bulunuyorum; sözlerime bafllarken, hepinizi hürmet ve saygyla selamlarm.
Öncelikle, bugün idrak ettiimiz mübarek üç aylarn ve bu akflam idrak edecek olduumuz Regaip Gecesinin, Meclisimize, tüm milletimize ve slam âlemine hayrlara vesile olmasn temenni ederim. Yine, yarndan itibaren idrak etmeye bafllayacamz Öretmenler Gününün, tüm eitim camiasna hayrl olmasn temenni eder; yaklaflmakta olan 24 Aralk milletvekili seçimlerinin, öretmenlerimizin ve eitim camiamzn içerisinde bulunduu skntlardan kurtulmas için bir vesile olmasn, yine, ayn flekilde, temenni ederim.
Görüflülmekte olan kanun teklifine girmeden önce, dikkatlerinizi, 1992 ylnn ortalarna doru flöyle bir çekmek istiyorum. O zamanlar, anayasa deifliklii konusunda ilk toplantlar yaplmaya bafllandnda, ktidar Grubu tarafndan önümüze sunulan metinlerde dikkatimizi çekti; Anayasann seçimleri düzenleyen hükümlerinin arasna "yönetimde istikrar" ve "temsilde adalet" diye iki kavram yerlefltiriliyordu.
Temsilde adalet, öteden beri, Anayasa metninde olan seçim sistemlerinin ruhunu oluflturan bir kavramd; fakat, yönetimde istikrar öylesine bir kavramd ki, bizim dikkatimizi çekti ve bu metni önümüze getirenlere de söyledik; bakn, arkadafllar, 1987 ve 1991 seçimlerinde öylesine kat birtakm hükümler ve barajlar ortaya konuldu ki, o zamanlar, Anayasa metninde "yönetimde istikrar" diye bir kavram yoktu. O zamanlar, Anayasa Mahkemesine, o seçim sistemlerinin, seçim kanunu deiflikliklerinin iptali konusunda gidildiinde de, Anayasa Mahkemesi, bunlar -Anayasa metninde "yönetimde istikrar" diye bir kavram olmamasna ramen- Anayasaya aykr görmemiflti.
Dedik ki, bu kavram çok mulak bir kavram. Siz, yönetimde istikrar ilkesini, 1987 ve 1991 seçimlerinden sonra buraya getiriyorsunuz; öylesine tehlikeli ve bela bir kavram ki, baz siyasî iktidarlarn aymazlklarnn elinin altnda, bununla bu millete çok büyük kötülükler yaplabilir; yapmayn, etmeyin dedik; ama, dinlemediler; biz bu konuda konsensüse vardk, bunu bu flekilde çkaracaz dediler. Neticede, iki seneyi aflkn müzakerelerden sonra, en son yaplan anayasa deifliklikleriyle birlikte, Anayasada, temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkeleri bir arada yer ald. O andan itibaren, artk, mademki Anayasa metninin içerisinde yönetimde istikrar ilkesi var; biz de bu Parlamentonun üyeleri olarak, Anayasaya uygunluk açsndan, bu flekilde düflünmek zorundaydk.
Bizim kanaatimizce ve birksm seçim stratejisiyle uraflanlarca ve seçim mühendislerinin ifadelerine göre, seçim sistemleri ile yönetimde istikrar arasnda, hükümet istikrar ve Parlamento istikrar arasnda dorudan bir balant bugüne kadar tespit edilememifl. Siyasî iktidarlar, kendi çkarlarn gözeterek, ne zaman birtakm deifliklikler yaptlarsa, millet, sandkta en ksa zamanda bunun çaresini bulmufl ve gerekli dersi vermifl. 1987 ve 1991 seçimlerindeki deiflikliklerden sonra bunu apaçk gördük.
Bizim kanaatimizce, en büyük hatay, 1991'de seçime girdiimiz Seçim Kanununu deifltirmek suretiyle yaptnz. Niye diyeceksiniz; o kanunu deifltirmeseydiniz, flu anda, Anayasa Mahkemesinin bir iptal kararyla karfl karflya kalmayacaktnz. Deifltirdiniz, onun arkasndan ne oldu; Anayasa Mahkemesi iptal etti. 1987 ve 1991'de hepinizin flahit olduu, o kat seçim sistemlerini Anayasaya aykr bulmayan Anayasa Mahkemesi, bu yaptnz ksmî deifliklii iptal etti. Ardndan ne yaparz diye düflünmeye baflladnz ve bu deifliklii getiriyorsunuz. Göreceksiniz, üç gün sonra, yine, yanldnz anlayacaksnz, seçime bir hafta kala daha çok yanldnz anlayacaksnz ve seçim günü sandklar açlmaya baflladnda, eyvah, neler yapmflz biz diye, baflnz duvarlara vuracaksnz; ama, o zaman, ifl iflten geçmifl olacak. Bunun sebebi, kafanzn çevresindeki bir karfllk alann dflna çkamyorsunuz. Bu, bizim kanaatimizce, tükenmiflliin, bitmiflliin, çaresizliin ve ümitsizliin iflaretidir.
Anayasa Mahkemesinin iptali, temsilde adalet ilkesi lehine bir hassasiyetten kaynaklanyor; ancak, bunu yaparken, yönetimde istikrar ilkesi aleyhine -bizim kanaatimizce- kantarn topuzu biraz kaçrlmfltr.
Diyorsunuz ki; biz, birinci partiyiz... Hanginiz sahneye çktnzda, milletin önüne çktnzda birinci partiyiz, en çok oyu biz alacaz diyorsunuz, ondan sonra, Baflbakann akflam rüyasnda görüp, sabahleyin kamuoyuna açklad, birksm Kuzey Avrupa ülkelerinde uygulanan, Profesör Hikmet Sami Türk'ün Türk Sistemi ad altnda kamuoyuna sunduu buçuklu d'Hondt hesaplama yöntemine de karfl çkyorsunuz. Ya siz, birinci partiyiz derken doruyu söylemiyorsunuz yahut da baflka birtakm hesaplarn peflindesiniz.
20 nci Dönem Parlamentosunun rahat çalflmas için ya Hikmet Sami Türk'ün buçuklu veya küsurlu d'Hondt hesaplama sistemi yahut da mahallî idare seçimlerinde belediye meclis üyeleri ve il genel meclisi üyelerinin tespitinde hesaplanan yüzde 10 nispetteki oyun düflüldükten sonra geriye kalanlarn partilere dalmn öngören bir seçim sistemi, bizce, en uygun sistemdir.
Korkularnzn esiri olmayn. Biz olmazsak Türkiye batsn, diyemezsiniz; 20 nci Dönemin kaderini flimdiden ipotek altna alamazsnz. Buna, sizin ve hiç kimsenin hakk yok. Ne yaptnz bilin. ANAP temsilcisi arkadaflm, biraz önce "bölgesel barajlarn tamamen kaldrlmasn istiyoruz" dedi. Ben, ister istemez, o zaman, 1987 ve 1991 seçimlerini düflündüm. Bunu getirenler kimlerdi? Onun cevab, maalesef, milletimiz tarafndan gayet iyi biliniyor. Gördüümüz kadaryla, korku, dalar sarmfl; ama, korkunun ecele faydas yok.
Allah göstermesin, içinizden bir tanesi hasta olduunda doktora gitse, doktor bey, baflm aryor, karnm aryor, kalbim aryor, ne olur bana bir çare bul dersiniz, deil mi. Doktor da sizi muayene eder, tahliller yapar, der ki; flu ilaçlar kullan, iyi olmazsan bir ay sonra tekrar gel, seni bir daha inceleyeyim. Bir ay sonra, eer, aclarnz dinmemiflse, arlarnz azalmamflsa, doktora gidersiniz, doktor bey, bir ay önce gelmifltim; beni muayene etmifl, flu ilaçlar vermifltiniz; ama, aclarm dinmedi, arlarm daha da artt, ne olur bana bir çare ol dersiniz. Doktor ikinci defa muayene eder, ondan sonra tekrar bir reçete yazar, bu ilaçlar kullan, gel der. O ikinci verdii ilaçlar da kullandktan sonra hâlâ yaralarnz iyi olmamflsa, aclarnz dinmemiflse ne dersiniz; arkadafl, ben bu doktoru deifltireyim. (RP sralarndan "Bravo" sesleri, alkfllar)
flte, milletimiz de, yllardr gittii, umut besledii ve arkasndan kofltuu bu doktorlarn kendilerine çare olmadn, aclarn dindirmediini gördüü içindir ki, inflallah, 24 Aralk seçimlerini bir frsat bilecek, doktoru deifltirecek; Refah doktoruna gidecek ve tüm halkmzn yüzü gülecektir deerli arkadafllarm. (RP sralarndan alkfllar)
MEHMET CAVT KAVAK (stanbul) Refahta doktor yok; orada, üfürükçü hocalar var.
AHMET DÖKÜLMEZ (Devamla) Netice olarak; deifliklie taraftarz; ama, biraz önce sraladm sebepler dolaysyla, bunu yetersiz görüyoruz.
Deerli Parlamentoyu sayg ve hürmetle selamlyorum. (RP sralarndan "Bravo" sesleri, alkfllar)
BAfiKAN Teflekkür ederim Sayn Dökülmez.
SELÇUK MARUFLU (stanbul) Sayn Baflkan, sayn sözcü, benim ismimden bahsederek (ANAP sralarndan "sataflt" sesleri) Anavatan Partisi zamannda yüzde 20-25 barajlar olduunu söyledi.
BAfiKAN Evet?..
MEHMET CAVT KAVAK (stanbul) Orada üfürükçü hocalar var efendim; doktor yok...
SELÇUK MARUFLU (stanbul) Barajlarn, Anavatan Partisi zamannda olduunu söyledi; bunu, bir çeliflki olarak gördü; oysa, çeliflki deil. Bu sistem, zaten, her fleyi berbat etti. fiimdi, bizim kurduumuz sistemde yönetimde istikrar arayfl olduu için, kuvvetli hükümetler çkmasn teminen böyle bir sistem getirilmifltir.
BAfiKAN Siz, söylemifltiniz zaten bunu.
SELÇUK MARUFLU (stanbul) Söyledim; ama, anlamamfllar.
BAfiKAN Deiflen bir fley yok.
Tekraren ifade ettiler ve tekraren zabtlara geçti efendim.
Doru Yol Partisi Grubu adna, Sayn Ylmaz Oval; buyurun. (DYP sralarndan alkfllar)
DYP GRUBU ADINA YILMAZ OVALI (Bursa) Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; görüflmekte olduumuz 907 sra sayl kanun teklifi hakknda Grubumun görüfllerini açklamak üzere huzurlarnza geldim; hepinizi saygyla selamlyorum.
Deerli arkadafllarm, getirdiimiz kanun teklifi anahatlaryla 3 maddeden ibaret. 1 inci maddesi ve 2 nci maddesi, Anayasa Mahkemesinin iptal kararna uygun olarak, baz tereddütlere mahal verilmemesi, yanlfl anlamalarn önlenilmesi için teknik düzenlemeleri içermektedir; 3 üncü maddesi, tartfltmz çevre barajyla ilgili maddedir. Çevre barajnn konulmas Anayasaya aykr mdr deil midir; dün, bu hususlar, Anayasa Komisyonunda da uzunboylu tartflld.
Deerli arkadafllarm, Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesi incelenirken, bütün olarak incelenmesi gerekir; yani, özünün ve anafikrinin ortaya çkarlmas gerekir; yoksa, bir sayfa gerekçeden tek bir cümleyi ele alarak fikir yürütülmesi ve hüküm kurulmas yanltc olur. Eer bir cümleyi ele alr da onu okursak ve o cümleye bir kanun gücü vererek, Anayasa Mahkemesi böyle diyor, dersek, olmaz.
Ayrca, konular ayn olan Anayasa Mahkemesi iptal gerekçelerini birlikte mütalaa etmek gerekir. Anayasa Mahkemesi, baraj konusunu iki ayr vesileyle incelemifl, barajlar konusundaki düflüncelerini, genel olarak, kendi kararnn 60 ve 61 inci sayfalarnda açklamfltr. O nedenle, bu açklamalar birlikte deerlendirmek gerekir. Bu maddeler, biri genel barajla, dieri bölge barajyla ilgili maddelerdir; ancak, bu gerekçe, özü itibariyle bir küldür, bir bütündür; bunlar birlikte deerlendirmeye almak lazmdr.
Mahkeme, ülke barajyla ilgili olarak düflüncesini açklarken, barajlar konusundaki genel düflüncelerini de ortaya koymaktadr ve flunu söylemektedir: "Barajlar, yönetimde istikrar prensibi gerei, Yasama Organnn takdirine giren bir husustur. Aflrya kaçmamak kofluluyla, tüm ülkede uygulanacak snr oran veya rakam olarak belirleme hakk, yalnz Yasama Organna aittir. Yargnn buna müdahalesi düflünülemez." Yani, barajlar hakknda Anayasa Mahkemesinin genel düflüncesi budur. Mahkemenin bölge baraj konusundaki düflüncelerini, bu gerekçeler fl altnda incelemek gerekir.
Anayasa Mahkemesi, iller arasnda farkl bölge baraj uygulamalarn elefltirmekte ve bunun temsilde adalet ilkesine aykr olduunu bildirmektedir; neticede de flöyle demektedir: "Ülke seçim çevresi barajndan ayr olarak, her seçim çevresi için yeni bir barajn ayrca konulmas Anayasaya uygun deildir." Ancak, bu hükme varrken, neden aykr olduunu bir sayfada izah etmektedir ki, bu izahta da bölgeler arasndaki farkl baraj uygulamalar vardr. Aksi halde, bunu izah etmeyebilir; flöyle de diyebilirdi: "Bir yüzde 10 ülke baraj konulmuflken, ayrca bir çevre baraj konulmas, temsilde adalet ilkesine aykrdr; bu nedenle, iptali gerekir." Bu flekilde iki cümleyle bitirebilirdi. Halbuki, öyle yapmamfl, izah etmifl: "Bir büyük flehirde baraj yüzde 6'lara, yüzde 7'lere kadar düflüyor; orada bir milletvekili daha düflük bir oyla seçilebiliyor. Bunun aksine, ikili ve üçlü bölgelerde yüzde 25 gibi bir oran aranyor. Oralarda, milletvekilleri, daha yüksek barajlarla seçilmek zorunda kalyor." flte bu fikirden hareketle, daha önceki 4125 sayl Yasada konulan bölge barajlarn iptal etmifltir.
Aslnda, bölge baraj konusunda, mahkemenin gerekçesine katlmak da mümkün deildir. Gerekçede, mahkemenin, baflka birtakm sözleri de vardr; mesela, deniliyor ki: "Adalet, istikrar getirir." Yani, Mahkemenin iptal gerekçesinin bir cümlesinde bu yazyor: "Adalet, istikrar getirir." Arkadafllar, bu, bir hukukî görüfl deildir, bu bir felsefî görüfltür. Dün, Sayn Dinçerler de, bunu, Anayasa Komisyonunda çok güzel izah etti. Ben, bir hukukçu olarak, pek çok hukukçunun söyledii gibi, hayr, adalet istikrar deil, istikrar adaleti getirir; istikrar olmayan bir kargafla ortamnda adaleti bulmak ve salamak çok zordur diyorum. flte, bu da hukukî bir görüfl deil, felsefî bir görüfltür. Böyle, hukukçudan hukukçuya, kifliden kifliye deiflen felsefî bir görüflün, mahkeme kararnn gerekçesi haline getirilmesi son derece yanlfltr; inflallah, Yüce Mahkeme bir daha böyle yanlfllara düflmez.
Gerekçe hakknda daha birçok fikir serdetmek mümkündür; ancak, fazla zamannz almak istemiyorum. Yukarda söylediim gibi, Mahkemenin asl düflüncesi, bölgeler arasndaki farkl baraj uygulamasdr: "Her bölge için ayr ayr baraj olmaz" denilmektedir. fiimdi getirilen teklifte ise bu mahzur ortadan kaldrlmfl, bütün seçim çevreleri için ayn olan ve ülke barajna eflit bir bölge baraj önerilmifltir. Anayasamzn 67 nci maddesinin son fkrasndaki, temsilde adalet ile yönetimde istikrar prensipleri efl deerdedir; birbirlerine üstünlükleri yoktur. Birbirine zt olan bu prensipler, ortak ve eflit bir noktada buluflturulacak, birine dierinden daha fazla önem verilmeyecek; Anayasann amir hükmü budur. Getirdiimiz sistem, iflte bunu salamakta, bu iki zt fikri ortak bir noktada buluflturmaktadr.
Deerli arkadafllarm, az önce, Refah Partisi Sözcüsü, Doru Yol Partisi Sayn Genel Baflkannn, Baflbakann sk sk fikir deifltirdiini, akflam düflündüünü sabah deifltirdiini söylüyor; buçuklu d'Hondt sistemine bafltan evet dediniz sonra karfl çktnz diyor. Arkadafllar, bir ülkede, seçim kanunlar, Anayasa gibi kanunlardr; yani, hemen hemen -Anayasa Mahkemesinin gerekçesinde de var- Anayasaya efl deerde tutuluyor seçim kanunlar. Onun için, Parlamentoda, mümkün olduu kadar genifl bir konsensüsün salanmas lazm.
Biz, buçuklu d'Hondt sisteminden kaçmyoruz. Aksine, bunu, Grup olarak biz önerdik; ancak, Parlamentoda yeterli konsensüsü salayamadk. Sadece Refah Partisi ile Doru Yol Partisi -saylar itibariyle- bunu çkarabilecek olsayd, biz kaçmazdk; ancak, dier partilerimizin de muvafakatn aradk.
KEMALETTN GÖKTAfi (Trabzon) Bizim muvafakatmz yeter size...
YILMAZ OVALI (Devamla) Muvafakat vermeyince ne yaparsnz; ille srar m edersiniz; hayr. Konsensüsü aradk, ancak bu flekildeki bir konsensüsü salayabildik, o nedenle, böyle bir teklifle ortaya geldik.
nflallah, 24 Aralkta, sandkta, herkes, saçn, kelini, her fleyini görecek. Biz, Doru Yol Partisi olarak diyoruz ki, bu millet, her türlü engellemeye ramen, bir partiyi tek baflna iktidara getirecektir, o da Doru Yol Partisi olacaktr.
Hepinizi saygyla, sevgiyle selamlyorum.
BAfiKAN Teflekkür ederim Sayn Oval.
Gruplar adna görüflmeler tamamlanmfltr.
fiahslar adna görüflmelere geçiyorum.
Sayn brahim Kumafl, buyurun.
BRAHM KUMAfi (Tokat) Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; seçimlere bir ay kald kalmad; ama, hâlâ seçim yasas deifliklii yapyoruz ve bundan sonra daha kaç tane seçim yasasnda deifliklik yapan yasa çkaracaz o da belli deil; Allah bilir!.. Belki, yarn, bir seçim yasas deifliklii önerisi daha gelecek...
Deerli milletvekilleri, bir seçime gidilirken, en az üç ay, befl ay, bir yl önceden seçim yasas belli olur; seçime katlacak partiler, seçilecek insanlar, bu seçim yasasna göre, partilerini ve kendilerini ayarlarlar ve vatandafllar da oy verecekleri partileri tanrlar. Böyle, alelacele ve ne getirdii ne götürdüü bilinmeden seçim yasas yaplmaz. Yazk bu millete!.. Millî iradeye saygnz varsa, bu iradenin, gerçekten, doru dürüst temsil edilmesini istiyorsanz, doru dürüst yasa yaparsnz.
Gerçek demokrasiyle yönetilen ülkeler arasnda -baz arkadafllarmz misal verdiler- 1953'ten beri seçim yasas deiflmeyen ülke var. Baflka ülkelerde, en az deiflen yasalar, seçim yasalar. Bizde ne oluyor; bizde, her seçim dönemi, bir deil, belki befl defa seçim yasas deifliklii yapyoruz. Bize göre, istikrarszln asl kayna, bu seçim yasas deifliklikleridir. ki üç parti anlaflyor, kendi lehlerine, kendi hesaplarna uygun yasa deifliklikleri yapyorlar...
Bu Seçim Yasas adil deildir, dürüst deildir. stikrar uruna adaletsizlik savunulamaz; çünkü, istikrar, ancak ve ancak adalet salar. Adalet olmayan yerde birlik yoktur, huzur yoktur, barfl ve kardefllik yoktur. Mülk, iktidar, devlet, ancak adaletle ayakta kalabilir. Bugün, Türk adliye binalarnda, mahkemelerin duvarlarnda "Adalet mülkün temelidir" yazldr ve bu söz dorudur.
Peki, Türkiye olarak, böyle adaletsiz seçimlerle, adaletsizliklerle nasl ayaktayz; iflte, flöyle böyle ayaktayz, sallanyoruz; anarfli, huzursuzluk, bin bir türlü dertlere müptela bir ülke...
Benden önce konuflan bir parti temsilcimiz, sözcümüz, istikrar uruna bir teklif getirdi; bu yüzde 10'luk il barajlarn da aflarak, diyor ki: "Geçerli oylarn yüzde 10'unu düflelim, ondan sonra hesaplama yapalm." Yani, bir yerde geçerli oy 360 binse ve ben, 50 bin oy almflsam -önceden 50 bin oyla bir milletvekili çkaryorsam- bunun 36 bini çkarlacak, bana 14 bin oy kalacak ve ben, milletvekili çkaramayacam. Bu, hangi mantk, bu, hangi adalet; hangi adalete sar, bunu anlamak mümkün deil arkadafllar.
Adaletsiz bir seçimle iktidara gelmek isteyenler, hangi görüfle, hangi düflünceye sahip olurlarsa olsunlar, adaleti salayamazlar, adaletten de bahsedemezler ve iktidarlar devaml olamaz; çünkü, çürük temele bina kurulamaz.
Bu seçim yasas deiflikliinden önce anayasa deifliklii yaptk; anayasa deiflikliine uyum yasalarn çkarmadk. Nüfus saym ile illerin adaletli bir flekilde temsil edilmesini salayamadk. Gerçi, Anayasa Mahkemesi bunlara deinmedi; ama, önemli olan, insanlarn vicdanlarndaki kanaatleridir. Hepinizin vicdan müsterih mi; yani, illerin, adalet ölçüleri içerisinde temsil edildiini ifade edebilir misiniz...
Yurtdflndaki vatandafllarmza oy kullanma imkân salayamadk. Yurtdflnda, 3-4 milyon seçmen olduu halde, 1987 seçimlerinde 48 bin, 1991 seçimlerinde de 46 bin seçmen oy kullanmfl.
Güneydou ve Dou Anadolu Bölgelerimizde, 24 Aralkta seçim yaplmasndan dolay, seçmenlerin belki yars seçime ifltirak edemeyecek; güvenlii tam manasyla salayamayacaz, ulaflm salayamayacaz.
Halkmz arasnda bir söz söylenir; bu kflta kyamette -kyamet nedir; kyamet, altüst olmaktr; yani, vatandafllarmz, kfl da kyamete benzetiyor- acmyor musunuz bu insanlara; hangi yüzle, hangi hakla vatandafln karflsna çkacaksnz. Seviniyorsunuz vatandafln karflsna çkmayacaz diye; çkamayacaksnz; çünkü, onlar meydanlarda toplayamayacaksnz; televizyondan konufluruz, oyumuzu isteriz, oylarmz gelir diye seviniyorsunuz. Ben, buradan, vatandafllarma sesleniyorum... Vatandafl, bu kflta kyamette, bu zulmü nasl reva gördünüz bize; böyle seçim olur mu demeyecek mi... Yazk, acyn bu vatandafllara. Adaletsizliin, hakszln sonu piflmanlktr; kimseye fayda vermez. Öyle ki, partilerimiz de skflt; adaylar nereye yerlefltirecekler, nasl yerlefltirecekler, ifller birbirine karflt .
Partiler de karflt; hangi partinin nerede olduu belli deil...
AHMET DERN (Kütahya) Bizim partimiz karflmad; istisnadr!..
BRAHM KUMAfi (Devamla) ...ve partilerin, kendilerini ve programlarn anlatma imkânlar olmayacak. Madem kanunu deifltiriyorsunuz, fluraya, hiç deilse bir kanun teklifi daha getirin. Biz, Millet Partisini 2 kifliyle temsil ediyoruz ve burada, kanun teklifi verme imkânmz yok; madem halkn huzuruna çkamyoruz, hiç deilse, her partiye, Meclis Televizyonunda veya TRT'de kendi programn yeterince tantma, anlatma imkân verin. Millet Partisi, 20 dakikayla halka seslenecek... 20 dakikada ne anlatacaz...
Bu seçim neticesinde göreceiz -bugünden, bahsediliyor- mükerrer oylar önleyebilecek misiniz, sandk kaçrmalara mâni olabilecek misiniz, sandklarn da baflnda kalmasna mâni olabilecek misiniz?!.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN Toparlar msnz efendim...
BRAHM KUMAfi (Devamla) Toparlyorum Sayn Baflkanm.
BAfiKAN Buyurun.
BRAHM KUMAfi (Devamla) ...Anayasa Mahkemesinin yeni getirilen il barajlaryla ilgili karar aynen flöyle: "Anayasann amaçlad, yönetimde istikrar ilkesi için, milletvekili seçimlerinde bir ülke baraj öngörülmüflken, ayrca, her seçim çevresi için yeni bir barajn getirilmesi, temsilde adalet ilkesiyle badaflmaz." Tabiî, Mahkememiz, Anayasaya göre hüküm veriyor. Aslnda, istikrar ilkesi de yanlfl, bize göre; çünkü, her fleyin esas adalettir; yani, yeniden Anayasa Mahkemesine müracaatn yolu açlyor; ama, Meclisimizin üyeleri, milletvekili arkadafllarmz, belki, Meclisin itibarn düflünmüyorlar. Bir daha iptal edilme ihtimali yüzde 100; çünkü, iptal gerekçesi açk ve 27 Kasmdan sonra 90 imza toplanld takdirde, Anayasa Mahkemesi iki gün içerisinde iptal edecek; ama, bu yasay getirenler iptal olsa da seçim engellenmeyecek, o zaman, hesaplar barajsz yaplacak diye düflündükleri için, önemli deil, gitsin Anayasa Mahkemesine diyorlar; ama, yazk deil mi; bu Meclisin itibarn düflürmüyor musunuz... Daha iflin baflnda, Anayasaya uygun, doru dürüst yasa yapmyoruz da, niye Anayasa Mahkemesinin bozmasn salyoruz...
Yüksek Seçim Kurulu Baflkannn beyanlar var: "Yüksek Seçim Kurulunu zor durumda brakyorlar. Biz ne kadar süre istesek, onlar -onlar derken bizi kastediyor- tam tersine davranyorlar. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en zor seçimini yapyoruz. Zaten olaanüstü skflk olan takvimi, skflkln ötesine getirdiler. Dur bakalm, ip nerede kopacak" diyor. Yüksek Seçim Kurulu Baflkan "ip nerede kopacak" diyor. Yani, ipi, kopma noktasna getirmifliz; o kadar skfltrdk ki... Daha bugünden tartfllan, bugünden Yüksek Seçim Kurulunun da itiraz ettii bir seçim yasasyla seçime girmek hangi akla, hangi manta, hangi ilme, hangi hukuka, hangi insafa sar...
Ben, burada, sizlerden, bütün partilerden, flu sözü de almak istiyorum: 24 Aralk seçimleri yaplp bittikten sonra, hiçbir parti -seçimleri dört ylda m yapacaz, befl ylda m yapacaz- dört yl, befl yl boyunca yeniden seçim demesinler. Çünkü, ben, bu seçimin neticesinde -25 Aralkta- birçoklarnzn yeniden seçim diyeceine inanyorum. Madem yeniden seçim diyecekseniz, böyle seçimi niye yapyorsunuz...
AHMET fiEREF ERDEM (Burdur) Memleket için yapyoruz.
BRAHM KUMAfi (Devamla) Vallahi, siz, sözde, bu memleketin meselelerini çözmek için yapyoruz; tkanmfltr diyorsunuz; ama, meseleleri, daha içerisinden çklmaz hale getireceksiniz, düümleri kördüüme çevireceksiniz -arapsaç derler ya- içerisinden çklmaz hale getireceksiniz. Yani, böyle, problem çözülmez. Problem çözüyorum derken, daha da içerisinden çklmaz hale getirirseniz, yazk olur bu memlekete.
Ben, belki, flu sra kürsüye çok çktm; çünkü, seçim yasasn önemli gördüüm için, kürsüye çkp görüfllerimi ifade ediyorum. Millet Partisi olarak deiliz ve Millet Partisi Temsilcisi brahim Kumafl olarak bu seçimlerin olumsuzluklarnn sorumlusu deilim; sorumlusu, bu seçim yasas deiflikliine evet diyen, buna vicdannda hayr deyip de burada evet diyenlerdir. Vicdannda hayr diyor; ama -hepiniz diyorsunuz, hepiniz de bunlar kabul ediyorsunuz- Sayn Genel Baflkana ayp olur, beni listeye koymaz diye endifle ederek, korkuyorsunuz... Ne olacak bir daha seçilmeseniz yani... brahim Kumafl milletvekili olsa ne olur olmasa ne olur... Siz bir daha gelseniz ne olur gelmeseniz ne olur... Yazk diyorum, bu memlekete yazk ve vatandafllarma buradan sesleniyorum; bu yasay böyle getirenlere 24 Aralkta dersini ver...
Hepinize sayglar sunuyor, teflekkür ediyorum.
BAfiKAN Teflekkür ederim Sayn Kumafl.
Sayn Kumafl, bir sürçülisan oldu galiba, yanlfll düzeltmemiz lazm; zabtlara geçmesi açsndan.
BRAHM KUMAfi (Tokat) Lisanmda yanlfllk varsa düzeltin Sayn Baflkanm; olabilir.
BAfiKAN Efendim, iflte, müsaadenizi almak istiyorum.
"Biz 2 kifliyiz -kanunlarla ilgili olarak- kanun teklifi verme imkânmz yok" gibi bir ifade kullandnz. Her zaman kanun teklifi verme hakknz var, önerge verme hakknz var; yeter ki, zaman ve usulü kollayn.
BRAHM KUMAfi (Tokat) Sayn Baflkan, verme hakkmz var da, bunu kabul ettirme imkânmz yok.
BAfiKAN Efendim, oras beni ilgilendirmez.
fiimdi, buradan sizi dinleyen bir sayn vatandafl der ki; orada milletvekili oturuyor, kanun teklifi verme hakk yokmufl... Ben, bunu düzeltiyorum; öbür taraf beni ilgilendirmez. Onun için, konuflmalarmza biraz itina, kelimeleri seçerken biraz dikkat rica ediyorum, Meclis adna... Teflekkür ederim.
Sayn Mahmut Alnak, buyurun efendim.
MAHMUT ALINAK (firnak) Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; Sayn Baflkanm süre konusunda toleransl olursa, maddeler üzerindeki söz hakkm kullanmayacam; bu nedenle, bu kürsüde, sizlere son defa hitap etmifl olacam.
SALH KAPUSUZ (Kayseri) Veda konuflmas...
MAHMUT ALINAK (Devamla) Dört yl geride braktk; kürsülerden aflalara atldk, sözlü saldrlara uradk, fiilî saldrlara uradk vesaire. Geçen gün, yani iki gün önce, kürsüde yaptm konuflmadan sonra aflaya indiimde, bir milletvekili arkadafl, dostça elini uzatt, krgn ayrlmayalm dedi ve beni yanaklarmdan öptü; çok etkilendim, çok duygulandm.
Benim kiflisel krgnlklarmn hiçbir önemi yok, hiç; ama hiçbir önemi yok. Krlmadm m; çok krldm. Burada çok fley yafladk; milletvekilleri cezaevlerine atld, ben cezaevine atldm, çok haksz ve adil olmayan bir yarglama yapld vesaire; ama, benim ya da bizlerin kiflisel krgnlmzn, inann ki hiçbir önemi yok; yürekleri burkulan, krlan, acyla sarslan milyonlarn krgnl önemlidir, onlarn küskünlüü önemlidir... Ne yazk ki, bu, dikkate alnmad.
Ancak, dönemin sonuna gelmifl olmakla, son bir defa, düflüncelerimi ksaca arz etmeyi bir görev kabul ediyorum.
Deerli arkadafllarm, bu vesileyle, dört yl milletvekilliini yaptm Kars halkna ve dört yl milletvekilliini yaptm firnak halkna minnetle teflekkür ediyorum. Sekiz yl milletvekillii yaptm; ama, bu sekiz yl boyunca, sadece Kars'n ya da sadece firnak'n vekili olarak görev yapmadm; Trakyalnn da, Zonguldakl bir iflçinin de, Ankaral bir memurun da, Konyal bir çiftçinin de sorunlar, bir firnaklnn ya da bir Karslnn sorunlar kadar beni ilgilendirdi. Bu nedenle, ben, kendimi yalnz Kürtlerin vekili olarak deil, Kürtlerin ve Türklerin ortak vekili olarak kabul ettim, o flekilde görev yaptm. (DYP sralarndan gürültüler)
SELAHATTN KILIÇ (Adana) Ne demek!..
MAHMUT ALINAK (Devamla) Dört yl boyunca çektirdikleriniz yetmedi mi?.. (DYP sralarndan "sen çektirdin bize" sesleri)
Yine mi müdahale!..
BAfiKAN Sayn Alnak... Sayn Alnak... Lütfen, yeni bir gerginlie meydan vermeden, flu veda konuflmanz bir yapn efendim.
MAHMUT ALINAK (Devamla) Hayr, Sayn Baflkanm, zaten, kimse gerginlii yaflatmak istemez.
BAfiKAN Mademki, bafltan pazarlk ettiniz, lütfen... Beni de müdahaleye mecbur brakmayn.
MAHMUT ALINAK (Devamla) Peki, Sayn Baflkanm.
Deerli arkadafllarm, bir seçime gidiyoruz, 24 Aralkta seçim yaplacak. Hepinizin bildii gibi, demokrasinin iflledii ve özgürlüklerin olduu ülkelerde, insanlar, seçmenler, düüne gider gibi, coflkuyla, ümitle, sevgiyle sandk baflna koflar; çünkü, çok büyük beklentileri vardr; ümitlidir, gelecee yönelik çok güçlü ümitler taflmaktadr; mutludur, büyük bir mutluluk içerisinde koflar sandn baflna. Özgürlüklerin olmad, diktatörlüklerle yönetilen ülkelerde ise, seçmen isteksizdir, politikac ruhsuzdur; çünkü, seçmen, bu tip ülkelerde, noter görevini görür; yani, müstebitler, diktatörler, isteklerini halka kabul ettirebilmek için, halk, noter gibi kullanrlar.
fiimdi, Türkiye'de bir avuç mutlu aznlk yönetimde olduu için, o mutlu aznln diktatörlüü söz konusu olduu için, seçmen, bugün ümitsizdir, politikac ruhsuzdur; yani, ben coflkuyla gidiyorum; büyük bir sevgiyle, hasretle sandk baflna kofluyorum diyebilecek tek bir insan gösterebilir misiniz; yok; kulislerdeyiz, halkn içerisindeyiz, görüyoruz, izliyoruz...
Deerli arkadafllar, Seçim Yasas çkarld; ama, yaz boz tahtasna dönüfltürüldü, Anayasa Mahkemesi iptal etti. ptalden sonra, yasay iptale uyarlamak için adaylarn bildirim sürelerine iliflkin birtakm kayglarla, befl günlük bir süre uzatm istenildi; çünkü, parti yöneticileri, kyametin kopacan biliyorlard; dolaysyla, süreyi befl gün uzatma yoluna gidildi; bu dorultuda kanun çkt. Burada, önergeler vesaire verilmeye çalflld; CHP yöneticileriyle Doru Yol Partisi yöneticileri arasnda uzlaflma salanamad; uzlaflma salanamaynca, bugüne kald. fiimdi, bugün, seçim yasasn kaçnc defadr görüflüyoruz. Bu ifl, bir Danflma Kurulu önerisiyle buraya geldi.
Danflma Kurulu önerisi deyince aklma flu geldi: Ben, firnak Milletvekili olarak Parlamentoya ayak bastktan hemen sonra, çiftçilerin sorunlaryla ilgili bir arafltrma önergesi verdim. Gündemin "Genel Görüflme ve Meclis Arafltrmas Yaplmasna Dair Öngörüflmeler" bölümüne baktnzda, bunun, 7 nci srada beklediini göreceksiniz. O arafltrma önergesini dört yl önce vermifltim ve dört yl önce verip de, gündemin 7 nci srasnda yer alan arafltrma önergem, hâlâ bekliyor... Ardndan, iflsizliin geldii boyutlar, sebepleri ve çözüm yollar konusunda bir arafltrma önergesi verdim; arkasndan, Kürt sorununun kansz çözümüne iliflkin bir arafltrma önergesi verdim. Dört yl önce verdiim bu önergeler görüflülemedi. Niye; çünkü, Danflma Kurulu toplanyor, Hükümet ortaklar bir araya geliyorlar, yöneticiler bir araya geliyorlar, gündemi allak bullak ediyorlar ve böylece, gündem, çtüzük, Anayasa, mevzuat, gelenekler yaz boz tahtasna dönüfltürülüyor.
Sevgili arkadafllarm, bütün bunlarn nedeni nedir; bütün bunlarn nedeni, kendine güvensizliktir, kendi ideolojisine güvensizliktir, halka güvensizliktir. Bugün, seçimle ilgili olarak yaflanan paniin temel nedeni de budur.
fiimdi, seçim hangi koflullarda yaplyor ona bakalm: Yüksek Seçim Kurulu, yasamann yerine geçmifl. Örnein: Bamsz adaylarn baflvuru süreleriyle ilgili madde, Anayasa Mahkemesince iptal edildi, yasal bir boflluk olufltu. Bu boflluun Meclis tarafndan doldurulmas gerekiyor; Meclis doldurmuyor; bu boflluu, Yüksek Seçim Kurulu kendisi doldurmufl. Bugün örendim, Resmî Gazetede yaymlanmfl, bu boflluu kendisi doldurmufl. Niye; çünkü, Yüksek Seçim Kurulu, Sayn Baflbakann talimatyla hareket ediyor ve aldm istihbarî bilgilere göre de, en ufak bir noktada, seçim takvimi durdurulacak. flin yasal yan bu... Yani, yasama ve yürütmenin yetkileri karfltrlmfl, iç içe girmifl...
Dün akflam, Or-An'a giderken, yaan kardan, buzlanmadan dolay, evime, birbuçuk saatten evvel çkamadm. Kfln yaplacak seçimi bir düflünün; douda ve güneydouda, insanlar, sandk baflna nasl gidecekler; köy ile flehirler arasndaki iletiflim nasl salanacak; insanlar, iradelerini sanda nasl yanstacaklar; dorusu, ben, çok mümkün görmüyorum.
Milyonlarca genç, bildiiniz gibi, seçmen kütüklerine kaydn yaptramad. Köylerinden, kentlerinden sökülüp atlan, göç ettirilen ve bugün, büyük çounluu zmir'de, Mersin'de, Hatay'da, Adana'da, Diyarbakr'da, Batman'da oturmakta olan bu insanlar, seçmen kütüklerine kaytlarn yaptramadlar. Saylar yaklaflk olarak 8 milyon ilâ 10 milyon arasndaki bu insanlarn seçmen kütüklerine kaytlarn yaptramad söylenmektedir. fiimdi, bütün bunlara ramen diyebilir misiniz ki, bu Seçim Yasas ile yaplacak seçim, halkn iradesini yanstacak bir seçim olacaktr!..
Peki, seçimde neden srar ediliyor; çünkü, sistem tkand deerli arkadafllarm. Halkn talepleri her geçen gün artyor, sorunlar arlaflyor; ama, sistem tkand, Hükümet tkand, Hükümetin verebilecei bir fley yok. Halk ynlar bugüne kadar oyaland; ama, su bitti, artk, kara göründü... Ne yapacaktr; cann seçime atacaktr Hükümet. Sonra da, yeniden bir oyalama, yeniden bir zaman kazanma ve yine, yapay gündemlerle halkn oyalanmas... Bu paniin temel nedeni budur ve öyle ki, bu panikten dolay, bugün, tercih sistemine dahi gidilememektedir, niçin; çünkü, Yüksek Seçim Kurulu Baflkan "tercih yoluna giderseniz, ben, takvimi durdururum" diyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN Evet, zaman da bitti; lülfen, toparlayn efendim.
MAHMUT ALINAK (Devamla) Peki, Sayn Baflkan.
fiimdi, ben, buradan, Sayn Baflbakana seslenmek istiyorum: Sayn Baflbakan, tercih sistemini bir tarafa itmifl olmakla, kendi seçmeninize güvenmediinizi ortaya koyuyorsunuz, bu aça çkyor; bir.
kincisi; kendi listenize koyduunuz milletvekillerine güvenmemifl oluyorsunuz. Neden; çünkü, kendi seçmenize güvenmifl olsanz, sizin partinize oy veren seçmenin, listenize koyduunuz milletvekilleri arasnda tercih yapmasna da imkân tanmfl olurdunuz; kendi milletvekilinize güvenmifl olsaydnz, listenize koyduunuz, örnein, altnc ya da onuncu sradaki milletvekilinin, halkn tercihiyle birinci sraya gelmesine tahammül ederdiniz ya da sevgiyle yaklaflrdnz; ama, bunu yapmamaktasnz.
Böyle bir noktadayz ve yüzde 10'luk baraj devam ettiriliyor. Hükümet -iki gün önce de ifade ettim- 12 Eylülün yüzde 10'luk barajna snmfl durumdadr; bu olmaz... Bunun, demokrasiyle falan ilgisi yoktur deerli arkadafllarm. Yani, neredeyse, yüzde 10 barajndan dolay, 12 Eylül paflalarna teflekkür edilecek burada...
Aln, bamszlarla ilgili adeletsizlie bakn... Ben, günlerdir feryat ediyorum ve diyorum ki, açn önümü... Açn... Sayn Baflbakan, önümü açn... Yasal yollarla yolunuzu açmflsnz. Bamszlar, ya birleflik oy pusulasna dahil edilsin -ki, Sayn Baykal'la da bu konuda görüfltüm, rica ettim- ya da bamszlarn, il seçim kurullarnca onanmfl oylarn datmalarna imkân tannsn. Tanyn, Sayn Baflbakan... Tanyn; ben, Kars'tan aday olaym, siz, Partinizin milyarlarca liralk parasyla, binlerce taraftarnzla, buyurun Kars'a gelin; Kars'ta birlikte yarflalm. Ha, Kars, Mahmut Alnak'n ilidir, olmaz diyorsanz, birlikte firnak'a gidelim, yarflalm; Idr'da, Ardahan'da yarflalm; Diyarbakr'da, Adana'da, Mersin'de yarflalm Sayn Baflbakan; bakalm, sonucu birlikte görelim...
Siz ne yapmflsnz; siz, yasal yollar açmflsnz, yasal haklarnz sonuna kadar kullanyorsunuz; ama, benim haklarm askda, önüm tamamen kapal. Ha, ben, köy korucularyla politika yapacam; ben, pazs güçlü, iyi niflan alan polis flefleriyle politika yapacam diyorsanz, o sizin probleminiz; o, beni ilgilendirmez; ama, böyle bir seçim demokratik olmayacaktr, böyle bir seçim adil olmayacaktr...
NECM HOfiVER (Bolu) Sayn Baflkan, süre dolmad m?!..
MAHMUT ALINAK (Devamla) Bitiriyorum deerli arkadafllarm.
Sayn Oktay Ekfli, dün, Hürriyet Gazetesindeki köfle yazsnda da yazd; bamszlarn haklarn kim koruyacak, kim?.. Yok... Bamszlarn hakkn koruyan yok. Ee, ne yapacaz; ya bir partiden gireceiz, itileceiz bu partinin yanna ya da seçime girmeyeceiz... Ne yapalm; politakaya, bu sefer, kendi mesleimizle, avukatlkla devam ederiz; yani, milletvekili olarak dünyaya gelmedik; bu koltuklara yapflmfl da deiliz deerli arkadafllar...
Güvensizlik; evet, güvensizlik... Güvensizlik... Güvensizlik... Sorun budur deerli arkadafllarm.
BAfiKAN Bitiriyor musunuz Sayn Alnak?
MAHMUT ALINAK (Devamla) Bitiriyorum Sayn Baflkan.
yisiyle kötüsüyle dört yl geçti. Halk için, bu seçimden ne çkacak... Halk için hiçbir fley çkmayacak. Dilerim ki, her fley iyi olur. Ben, gelecekten yana hiç mi hiç kaygl deilim; çok iyimserim. Bir gün gelecek, halk, kendi iktidarn, gerçek iktidarn kuracak, yönetimde söz ve karar sahibi olacaktr.
Hepinize teflekkür ediyor, sayglar sunuyorum.
BAfiKAN Teflekkür ediyorum Sayn Alnak.
Tümü üzerindeki görüflmeler tamamlanmfltr.
Maddelere geçilmesini oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
1 inci maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN 1 inci madde üzerindeki görüflmelere bafllyoruz.
Gruplar adna; Anavatan Partisi Grubundan Sayn Yüksel Yalova söz istemifltir.
Gruplar adna baflka söz isteyen var m efendim? Yok.
fiahslar adna, Sayn Mahmut Alnak, vazgeçtiini ifade etmiflti.
Buyurun Sayn Yalova.
ANAP GRUBU ADINA YÜKSEL YALOVA (Aydn) Muhterem Baflkanm, muhterem milletvekilleri; Milletvekili Seçimi Kanununda Deifliklik Yaplmas Hakknda Kanun Teklifinin 1 inci maddesi üzerinde Anavatan Partisi Grubu adna söz almfl bulunuyorum; sözlerimin baflnda, flahsm ve Anavatan Partisi Grubumuz adna, Yüce Heyetinizi saygyla selamlyorum.
Ayrca, bugün, mübarek Regaip Kandili; flahsm ve yine Anavatan Partisi Grubu adna, tüm inananlarn mübarek kandilini tebrik ediyorum.
"Hesap günü gelmeden nefsinizi hesaba çekin." Bu, bir hadisi flerif. Hesap günü gelmeden... Bir siyasetçi için hesap günü, sanyorum, seçimdir. Seçim, bir hesap günü ise, seçim günü gelmeden, yani hesap günü gelmeden, nefsi hesaba çekmek, herkes için geçerli bir kural ise, bu perspektif dorultusunda, ben, flu getirilen seçim kanunu deifliklik teklifinin 1 inci maddesini bir hesaba çekmek istiyorum.
Bundan önce, 25.10.1995 tarihli Anayasa Komisyonu toplantsnda, yani esas Seçim Kanunu görüflülürken yaptmz toplantda, demokrasilerin iki temel unsuru bulunduunu; birisinin seçim, birisinin temsil olduunu beyan etmifl ve meflruiyet kavramnn, bir seçim kanunu için, demokrasilerin âdeta anayasas saylan bir seçim kanunu için ne denli önem tafldn, Anayasa Komisyonunun deerli üyelerinin dikkatlerine sunmufltum. Ayrca, mevcut, öngörüflsüz Hükümet nedeniyle, Hükümetin öngörüflsüz tutumu, bir seçim kanunu konusundaki acemilikleri nedeniyle kayglarm olduunu; hatta, flahsm adna deil, Parlamentonun müstakbel yaps hakknda korkularm olduunu dile getirmifltim. Parlamenter rejimin müstakbel yapsnn, mevcut Seçim Kanununun düzenlenifl flekli, kabul edilifl flekli ve muhtemel neticeleri itibariyle, parlamenter rejimimizin yapsna -sadece Parlamentomuzun demiyorum- iliflkin tafldm kuflkularm dile getirmeye çalflmfltm ve orada, bugün için hakl çkmaktan üzgün olduum bir tahminde de bulunmufl; Seçim Kanununda getirilen Türkiye milletvekillii düzenlemesinin, mevcut Anayasann 80 inci maddesiyle badaflamayacan, o düzenlemenin, mutlaka baflka bir flekilde formüle edilme mecburiyeti içinde olduunu dile getirmifltim; hatta, Sayn Mümtaz Soysal Hocamzn, kayglarn dile getirici konuflmas sonrasnda, o kayglarn ortadan kalkmadna iliflkin, bugün için -yine söylüyorum- hakl çkmaktan üzüldüüm bir tahminde bulunmufl ve eer bu Seçim Kanunu Anayasa Mahkemesine götürülürse, iptal davas açlrsa, hiç deilse bu 80 inci maddeye aykrlk nedeniyle iptal edilir demifltim.
Dün -Sayn Anayasa Komisyonunun Muhterem Baflkan ve üyeleri hatrlayacaklar- bu tahmini hatrlattktan sonra, mevcut kanun teklifinin, eer, Yüce Parlamento böyle tensip buyurur, yasalafltrrsa ve ayn yasa, Anayasa Mahkemesine götürülürse, yüzde 10'luk ülke barajyla, il baraj düzenlemesi nedeniyle ve Yüce Mahkemenin daha önceki iptal kararndaki gerekçesinde belirttii hususlara, hemen akabinde, aykr bir düzenleme yapld gerekçesiyle -bunu dayanak göstererek- iptal edilebileceini söylemifltim.
Baknz, bu ana kadar söylediklerimin biraz genel çerçevede olduunu kabul ediyorum; ama, 1 inci maddeyle ilgili spesifik olarak söylemem gerekirse; burada, bence, maddenin metnine iliflkin söylenebilecek bir kusur yok; bunu kabul ediyorum; ama, flu maddenin getirilifl tarihiyle, bu madde öncesi geliflmeleri alt alta getirdiimiz vakit, muhterem milletvekilleri, kabul buyurunuz ki, Parlamentonun manevî flahsiyeti açsndan, hem hepimizi üzmesi gereken hem de hepimizin teker teker sorumlu olmamz gereken bir tablo var karflmzda.
21.11.1995 tarihinde, flimdi bizim yasa teklifinin 1 inci maddesiyle yapmak istediimiz düzenlemenin yapldna iliflkin bilgi, Yüksek Seçim Kurulu karar olarak ilan edildi; 22 Kasmda, Anayasa Komisyonuna, Seçim Kanununda deifliklik öneren yeni teklif getirildi. Bugün 23 Kasm ve Yüce Parlamento, flu an için, fiiliyat hukukilefltiren bir Yüksek Seçim Kurulu kararnn, yasama sürecinde, kendisine düflen ksmn yerine getirmek üzere. Halbuki, Yüce Parlamento, önce, yasama organ sfatyla bir yasay yapar, kabul eder; o yasann öngördüü koflullar, daha sonra, o mevzuat içerisinde, sorumlu olan kurumlar eliyle, varsa, o kurumlarn ekleyebilecekleri iç düzenlemeler -ki, bunlar, normlar hiyerarflisi itibariyle, yasalardan daha altta, düzenleyici ifllemlerdir- çkarlmak suretiyle yaplr; ama, karfllafltmz tabloya baknz ki, Yüksek Seçim Kurulu, iflte, takvimdeki skflklk nedeniyle; iflte, mevcut siyasal ktidarn, demokrasilerin anayasas saylabilecek en temel kanunu olan seçim kanununu bile düzenlemedeki basiretsizlii ve bu basiretsizliin bu acemiliin bu hukuk tanmazln bu siyasal iradelere sayg tanmazln bir gerei olarak -ve burada itiraf edeyim- daha ziyade de, Doru Yol Partisi Grubunun dört yllk süre içerisinde deiflik kereler tan olduumuz bir tutumu nedeniyle...
Nasl m; baknz, biraz önce, Sayn Ylmaz Oval dostumuz, burada "inflallah, Yüce Mahkeme, bir daha böyle yanlfl yapmaz" dedi. Ben, açkça söylüyorum; bir anayasa hukukçusu olarak, bugüne kadar, gerek Anayasa Komisyonunda gerekse Yüce Parlamento kürsüsünde, Anayasa Mahkemesinin, bu kadar, âdeta, savunmasz bir flekildeymiflçesine elefltirilmesine tank olmaktan, flahsm adna -eminim ki, bu Parlamento içerisindeki, hukukun üstünlüüne inanan insanlar da öyledir- hep üzüntü duydum. "nflallah, Yüce Mahkeme, bir daha böyle yanlfl yapmaz" dediiniz vakit, o Yüce Mahkemenin vermifl olduu kararn yanlfl olduunu düflündüünüzü söylüyorsunuz. O yanlfl karar, eer sizin siyasal iktidar olarak verdiiniz bir kararn anayasaya uygunsuzluu nedeniyle verilmifl bir kararsa, orada, o kararn yanlflln söylemekle yetinmek, hele, bir hukukçu için, Sayn Oval, yerine getirilmesi gerekli olan dier görevlerin, yani, neden yanlfl olduunu da anlatmann gerei olsa diye düflünüyorum.
Bugün, normlar hiyerarflisi itibariyle, sadece, flu Yüksek Seçim Kurulu karar sonrasnda Yüce Parlamentonun, böylesi, fiiliyattaki bir hukukî boflluu doldurma mecburiyetiyle karfl karflya braklmasn bir yana braknz, bunun getirdii ikinci büyük bir tehlike, kurumlar hiyerarflisidir. Eer, siz, izlediiniz yasama teknolojisiyle, yaptnz yasama faaliyetleriyle, bu ülkede, yüce mahkemeyi (Anayasa Mahkemesini) âdeta fiilî bir senato haline dönüfltürürseniz ve ondan sonra da o yüce mahkemenin, her seferinde, verdiiniz karar âdeta onaylayan bir noter gibi davranmasn beklerseniz...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN Tamamlayn efendim; buyurun.
YÜKSEL YALOVA (Devamla) ...sonrasnda hüsrana uradnz vakit, o yüce kurumu yanlfl karar almakla suçlamak sizi belki rahatlatr; ama, bu, ülkede, parlamenter rejim açsndan en zedeleyici en yaralayc karar olur.
Sayn Baflkanmn hoflgörüsünü suiistimal etmemek için, bu kurumlar hiyerarflisine ve bu kurumlar hiyerarflisi içerisindeki temel hukuk kavramlarna saygszla son bir örnekle konuflmam bitireceim. Hem de, kendi yakn dostlarmdan Aydn Milletvekili Sayn Tunç Bilget ve Sayn Bakanmz Münif slamolu'dan örnek vereyim: Her ikisi de, Bakan olduktan sonra, aslnda, yasama organnn bir üyesi olarak görev yaptklar komisyonlardan ayrlmalar gerekirdi. Bu, parlamenter rejimin, yazl olmayan, belki de, anayasalarda filan hiç olmas gerekmeyen bir kuralyd. Bakanla geçtiler, bakanlk sonras, oralar öyle tutuldu ve ne yazk ki, Sayn Meclis Baflkanl da, Doru Yol Partisi Grup Baflkanlna yazd bir yazyla, eh, biz ne yapalm; böyle, buralarn boflaldna iliflkin bir talep gelmemiflti...
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin, hukuk devleti olduu iddiasndaysanz -ki, paylafltmz, öyle olmas gerektii konusunda da her türlü özveriyi görev saydmz bir kavramdr- yapmanz gereken ifl, hukukun, sadece kendimize ait bir araç olduu basit -pragmatist bile diyemeyeceim- sradan düflüncesini bir an önce terk etmektir.
Biz, Anayasa Komisyonunda, srf bu kurumlar hiyerarflisi meselesi nedeniyle bu maddeye karfl çkmfltk. Yüksek Heyetin tensipleriyle kabul edilirse, hayrl olmasn diliyorum.
Hepinize sayglar sunuyorum.
BAfiKAN Teflekkür ederim Sayn Yalova.
Madde üzerindeki görüflmeler tamamlanmfltr.
Maddeyi oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Madde kabul edilmifltir.
2 nci maddeyi okutmadan önce, Sayn Komisyon Baflkannn, Divana bir müracaat oldu. Biraz önce yaplan konuflmada -sanyorum Sayn Alnak'n konuflmasnda- kendisini burada müdafaa edemeyecek durumda bulunan Yüksek Seçim Kurulu Baflkanyla ilgili, kendilerinin katlmad bir deerlendirme yapldn, bu deerlendirmenin hofl olmadnn ifade edilmesi gerektiini, bana, yazyla bildirdiler; düflüncelerine aynen katlyorum.
Sayn Baflkana teflekkür ederim.
2 nci maddeyi okutuyorum:
BAfiKAN Madde üzerinde, ANAP Grubu adna Sayn Murat Baflesgiolu ve flahs adna Sayn Mahmut Alnak söz istemifllerdir.
Baflka söz talebi var m?
HASAN MEZARCI (stanbul) Sayn Baflkan, flahsm adna söz istiyorum
BAfiKAN Peki efendim.
Buyurun Sayn Baflesgiolu.
ANAP GRUBU ADINA MURAT BAfiESGO⁄LU (Kastamonu) Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; Grubumuz adna, 2 nci maddeyle ilgili konuflmak üzere söz almfl bulunuyorum; Yüce Meclisi, flahsm ve Grubum adna saygyla selamlyorum.
Deifliklik öngörülen 34 üncü maddenin üçüncü fkrasna, bir redaksiyon maddesi olmas itibariyle, fazla bir itirazmz yoktur. 34 üncü madde, milletvekili seçileceklerin hesaplanmas yöntemiyle ilgili bir maddedir ve 4125 sayl Yasa, Yüce Meclisin malumlar olduu üzere, Anayasa Mahkemesince iptal edilmifltir.
Benden evvel konuflan deerli arkadaflm Sayn Yalova'nn da belirttii gibi, Yüksek Seçim Kurulu, seçim takviminin yürütüleceine, bugüne kadar yaplan ifllemlerin geçerli olduuna, yasal bir boflluk olmadna dair, 21 Kasmda bir karar vermifl bulunmaktadr.
fiimdi, bizim burada, gerek 1 inci maddeyle ilgili gerekse 2 nci maddeyle ilgili yasal bir faaliyet içerisinde bulunmamzn, belki, Yüksek Seçim Kurulunun almfl olduu kararla yaratlmfl olan fiilî durumu yasalafltrmaktan öteye pratik bir deeri yoktur. Gerçi, geçici 14 üncü maddede düzenlenmifl olan yüzde 10 çevre baraj bu konularn dflarsndadr.
Deerli milletvekilleri, aslnda, ülkeyi, salimen seçime götürmek iktidarlarn görevidir; ama, maalesef, Türkiye'de, koalisyon ortaklarnn, bir seçimin altyapsn oluflturmadan, Seçim Yasamza uygun gerekli mevzuat deiflikliklerini yapmadan, ülkeyi, salksz flartlarda, bir seçime götürmeleri, yasal mevzuatmz ve seçim takvimini çok zor duruma sokmufltur. Oysa, Yüce Meclisin hatrlayaca gibi, bu konuya iliflkin anayasa deifliklikleri temmuz aynda yaplmfltr. Temmuz ayndan bu tarafa, öngörülen uyum yasalar çkarlabilir ve Seçim Yasamzda gerekli deifliklikler yaplabilirdi; ama, maalesef, özellikle Sayn Baflbakan, 1995 Ekiminde, Aralnda bir seçim öngörmedii için, kendi kafasndaki seçim tarihi 1996 sonu olduu için, bu flekilde bir altyapy, bir seçim mevzuatn, bir yasa hazrlamay düflünememifl; ama, flartlar o flekilde gelmifl ve Sayn Baflbakan, 24 Aralk tarihine mecbur kald için, gerek Seçim Yasamzda gerekse bu iflle uraflan kurumlarn programlarnda, maalesef, skflma meydana gelmifltir. Dolaysyla, bu konudaki aksaklklarda, Seçim Yasasndaki eksikliklerde ve bu iflin Anayasa Mahkemesinden dönme sürecindeki bütün bu faaliyetlerde, baflta Sayn Hükümetin ve bu Hükümetimizi oluflturan partilerin vebali olduunu, baradan bir kere daha ifade etmek istiyorum.
Anavatan döneminde birkaç defa, genel seçim yapld, mahallî seçim yapld, referandum yapld, halkoylamas yapld; hiçbir seçimde bu derece tartflma olmad, hiçbir seçimde çöplüklerden oy toplanmad; ama, maalesef, bu Hükümet döneminde bir mahallî genel seçim geçirdiimiz halde, oylarn salkl saym, vatandafl iradesinin yansmas, maalesef mümkün olmad.
Bütün bu eksikliklerine ramen, bütün bu hatalarna ramen, bütün bu skfltrlmfl takvime ramen, 24 Aralk tarihi, bu Hükümetten kurtulufl tarihi olaca için, bir an önce, ülkenin seçime gitmesinde fayda mülahaza ediyoruz.
Sayn grup baflkanvekillerimizden de rica ediyoruz, artk, 19 uncu Dönem milletvekillerinin burada oturma süresi bitmifltir; flu Meclisi, lütfen, hep birlikte bir karar alarak, kapatalm; dört yllk süre içerisinde vatandafla hayat zehir eden, zindan eden bu Hükümetin uygulamalarn vatandafla anlatabilmesi için muhalefete imkân tannsn. Hâlâ Parlamentoyu açk tutarak, belki, Hükümet, bu konuda kendisine fayda salamak istemektedir; ama, dier partilerimizin, bu konuda, Meclisimizin yarndan itibaren bir tatil sürecine girmesini salayarak, muhalefete, yasal propaganda imkânn salamalarn buradan temenni ediyor ve ayrca, bugün idrak edeceimiz mübarek Regaip Kandilini tebrik ediyor, Türk Milletine ve slam âlemine hayrlara ve uurlara vesile olmasn diliyor; Yüce Meclise sayglar sunuyorum. (ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN Teflekkür ederim.
Sayn Mezarc?.. Yok.
Madde üzerindeki görüflmeler tamamlanmfltr.
Madde üzerinde önergeler vardr; gelifl srasna göre okutuyorum:
HASAN MEZARCI (stanbul) Sayn Baflkan, ben geldim...
BAfiKAN Zat âlinizi aradm beyefendi; yoktunuz.
Türkiye Büyük Mllet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan kanun teklifinin 2 nci maddesinin afladaki flekilde deifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Lütfü Esengün Abdulilah Frat fiinasi Yavuz
Erzurum Erzurum Erzurum
fiaban Bayrak Abdüllatif fiener Salih Kapusuz
Kayseri Svas Kayseri
MADDE 2. 10.6.1983 tarih ve 2839 sayl Milletvekili Seçimi Kanununun 34 üncü maddesinin üçüncü fkrasnn birinci cümlesi ile beflinci fkras afladaki flekilde deifltirilmifl ve son fkras yürürlükten kaldrlmfltr.
Her siyasî partinin ald oydan o seçim çevresinde geçerli oy toplamnn onda biri kadar düflüldükten sonra, seçime katlmfl ve 33 üncü maddedeki baraj aflmfl olan siyasî partilerin ve bamsz adaylarn adlar alt alta ve aldklar geçerli oy saylar da hizalarna yazlr.
Seçime katlan siyasî partilerden hiçbirisi yukarda yazl oran aflamamfl ise, milletvekillikleri, üç ve dördüncü fkra hükümlerine göre paylafltrlr.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan kanun teklifinin 2839 sayl Kanunun 34 üncü maddesini deifltiren 2 nci maddesinin afladaki flekilde tadilini arz ve teklif ederiz.
Lütfü Esengün Abdulilah Frat fiinasi Yavuz
Erzurum Erzurum Erzurum
fiaban Bayrak Abdüllatif fiener Fethullah Erbafl
Kayseri Svas Van
MADDE 2. 10.6.1983 tarih ve 2839 sayl Milletvekili Seçimi Kanununun 34 üncü maddesinin üçüncü fkrasnn birinci cümlesi ile ikinci cümlesi ve beflinci fkras afladaki flekilde deifltirilmifl ve son fkras yürürlükten kaldrlmfltr.
Seçime katlmfl siyasî partilerin ve bamsz adaylarn adlar alt alta ve aldklar geçerli oy saylar da hizalarna yazlr. Siyasî partilerin oy saylar önce 1'e, sonra (1,5) birondabefle sonra 2'ye, sonra (2,5) ikiondabefle sonra 3'e ...ilâ o çevrenin çkaraca milletvekili saysna ulaflncaya kadar bölünür.
Seçime katlan siyasî partilerden hiçbirisi yukardaki maddede yazl olanlar aflamamfl ise, milletvekillikleri, üçüncü ve dördüncü fkra hükümlerine göre paylafltrlr.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 907 sra sayl kanun teklifinin 2839 sayl Kanunun 34 üncü maddesini deifltiren 2 nci maddesinin afladaki flekilde tadilini arz ve teklif ederiz.
Salih Kapusuz Fethullah Erbafl Ahmet Dökülmez
Kayseri Van Kahramanmarafl
Ahmet Cemil Tunç Ömer Faruk Ekinci
Elaz Ankara
MADDE 2. 10.6.1983 tarih ve 2839 sayl Milletvekili Seçimi Kanununun 34 üncü maddesinin üçüncü fkras ile beflinci fkras afladaki flekilde deifltirilmifl ve son fkras yürürlükten kaldrlmfltr.
"Seçime katlmfl olan siyasî partilerin ve bamsz adaylarn adlar alt alta ve aldklar geçerli oy saylar da hizalarna yazlr. Siyasî partilerin aldklar oylar önce 1'e, sonra 1,2'ye, sonra 1,4'e ... 0,2 artrlarak, o çevrenin çkaraca milletvekili says kadar bu bölme ifllemine devam edilir. Kesirler dikkate alnmaz. Elde edilen paylar, parti ve bamsz aday ayrm yaplmakszn en büyükten en küçüe doru sralanr. Milletvekillikleri, bu paylarn sahibi olan partilere ve bamsz adaylara, rakamlarn büyüklük srasna göre tahsis olunur."
Seçime katlan siyasî partilerden hiçbirisi yukardaki maddede yazl oranlar aflamamfl ise, milletvekillikleri, üçüncü ve dördüncü fkra hükümlerine göre paylafltrlr.
BAfiKAN fiimdi, önergeleri aykrlk derecesine göre iflleme koyuyorum.
Sayn Komisyon, en son okuttuum önerge, en aykr olan önergeydi; bu önergeye katlyor musunuz?
ANAYASA KOMSYONU BAfiKANI EKREM CEYHUN (Balkesir) Katlmyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN Sayn Hükümet?..
ORMAN BAKANI HASAN EKNC (Artvin) Katlmyoruz.
BAfiKAN Sayn Komisyon ve Hükümet önergeye katlmyorlar.
Önergeyi oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Dier önergeyi iflleme alyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 907 sra sayl kanun teklifinin 2839 sayl Kanunun 34 üncü maddesini deifltiren 2 nci maddesinin afladaki flekilde tadilini arz ve teklif ederiz.
Lütfü Esengün (Erzurum) ve arkadafllar
MADDE 2.- 10.6.1983 tarih ve 2839 sayl Milletvekili Seçimi Kanununun 34 üncü maddesinin üçüncü fkrasnn birinci cümlesi ile ikinci cümlesi ve beflinci fkras afladaki flekilde deifltirilmifl ve son fkras yürürlükten kaldrlmfltr.
Seçime katlmfl siyasî partilerin ve bamsz adaylarn adlar alt alta ve aldklar geçerli oy saylar da hizalarna yazlr. Siyasî partilerin oy saylar önce 1'e sonra birondabefle (1,5), sonra 2'ye, sonra ikiondabefle (2,5), sonra 3'e ...ilâ o çevrenin çkaraca milletvekili saysna ulaflncaya kadar bölünür.
Seçime katlan siyasî partilerden hiçbirisi yukardaki maddede yazl oranlar aflamamfl ise, milletvekillikleri, üçüncü ve dördüncü fkra hükümlerine göre paylafltrlr.
BAfiKAN Sayn Komisyon önergeye katlyor mu?
ANAYASA KOMSYONU BAfiKANI EKREM CEYHUN (Balkesir) Katlmyoruz Sayn Baflkanm.
BAfiKAN Sayn Hükümet?..
ORMAN BAKANI HASAN EKNC (Artvin) Katlmyoruz.
BAfiKAN Sayn Komisyon ve Hükümet önergeye katlmyorlar.
Önergeyi oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Son önergeyi iflleme alyorum:
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 907 sra sayl kanun teklifinin 2 nci maddesinin afladaki flekilde deifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Lütfü Esengün (Erzurum) ve arkadafllar
MADDE 2.- 10.6.1983 tarih ve 2839 sayl Milletvekili Seçimi Kanununun 34 üncü maddesinin üçüncü fkrasnn birinci cümlesi ile beflinci fkras afladaki flekilde deifltirilmifl ve son fkras yürürlükten kaldrlmfltr.
Her siyasî partinin ald oydan, o seçim çevresinde geçerli oy toplamnn onda biri kadar düflüldükten sonra, seçime katlmfl ve 33 üncü maddedeki baraj aflmfl olan siyasî partilerin ve bamsz adaylarn adlar alt alta ve aldklar geçerli oy saylar da hizalarna yazlr.
Seçime katlan siyasî partilerden hiçbirisi yukarda yazl oran aflamamfl ise milletvekillikleri, üç ve dördüncü fkra hükümlerine göre paylafltrlr.
BAfiKAN Sayn Komisyon?..
ANAYASA KOMSYONU BAfiKANI EKREM CEYHUN (Balkesir) Katlmyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN Sayn Hükümet?..
ORMAN BAKANI HASAN EKNC (Artvin) Katlmyoruz.
BAfiKAN Komisyon ve Hükümet önergeye katlmyorlar.
Önergeyi oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Maddeyi oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... 2 nci madde kabul edilmifltir.
3 üncü maddeyi okutuyorum.
BAfiKAN Maddenin görüflmelerine bafllyoruz.
ANAP Grubu adna Sayn Yüksel Yalova söz istemifltir.
Buyurun Sayn Yalova.
ANAP GRUBU ADINA YÜKSEL YALOVA (Aydn) Muhterem Baflkanm, muhterem milletvekilleri; görüflülmekte olan kanun teklifinin 3 üncü maddesi -geçici madde- hakknda, Anavatan Partisi Grubunun görüfllerini açklamak üzere, yeniden huzurlarnza gelmifl bulunuyorum; tekrar, sayglarm sunuyorum.
"Kavgay bir aacn yapraklarna yazmak isterim,
Sonbahar gelsin ve yapraklar kurusun diye.
Nefreti karlarn üzerine yazmak isterim,
Günefl açsn, karlar erisin diye.
Dostluk ve sevgiyi tüm bebeklerin yüreine yazmak isterim,
Onlarla birlikte büyüsün ve tüm dünyay sarsn diye "
Çok deerli büyüümüz Ekrem Ceyhun Beyefendinin bir fliiriydi; iznini, açk olmasa da, aldm. (Alkfllar) stedim ki, 19 uncu Dönemin belki de bu son oturumunda, eminim ki, bu Parlamentonun kahir ekseriyetinin paylaflt bir düflünceyi; yani, kavga ve nefreti ortadan kaldrp, dostluk ve sevgiyi, Ekrem Ceyhun Beyefendinin deyimiyle "tüm bebeklerin yüreine yazma" düflüncesini, bir kez de, Yüce Parlamentonun kürsüsünde, yüksek huzurlarnzda dile getirmeyi arzuladm.
Tabiî, dostluk ve sevgiyi tüm bebeklerin yüreine yazmak denilince, öyle sanyorum ki, bir hakk teslim etmek mecburiyetindeyiz. Dorudur, siyasetçiler eer asalete, nezakete uygun davranyorsa eer meziyet sahibiyse eer liyakat sahibiyse eer ehliyet sahibiyse, siyasetçilerin aslî görevi, dostluk ve sevgiyi, sadece bebeklerin yüreine deil, tüm insanlarn gönlüne yazmak...
Sayn Selçuk Maruflu arkadaflm -beni bafllasn- biraz önceki konuflmasnda, 19 uncu Dönemin oldukça baflarl ifller yaptn söyledi. Belki, bir ekonomist gözlüüyle, çkarlan yasa saysna baklnca, Anayasadaki birtakm deiflikliklere baklnca, dorudur, çalflmfltr; ama, benden daha otorite olduunu bildiim deerli sosyal bilimcilerin hoflgörüsüne snarak söyleyeyim, bir sosyal bilimci gözüyle baktnz vakit, 19 uncu Dönem Parlamentosu manevî flahsiyetinin nereden nereye getirildiinin ve bunda, parlamenter rejim içerisinde, kredibilite kaybna uratlan bu 19 uncu Dönem Parlamentosunu yönetenlerin sorumluluundan ziyade, bu Parlamentoya, bu ülkede bakan insanlarn sorumluluklarnn daha fazla olduunu; buna mukabil, bu Parlamentonun da, âdeta savunmasz brakldn, varsa, hata yapan, yanlfl yapan üç befl parlamenter yüzünden, bu Parlamentonun ezici çounluunun, âdeta, günün her saatinde, her mekânda kendisini savunamaz hale geldiini, savunma mecburiyeti, savunma psikolojisi içerisine itildiini; ama, bunun da sonuçta, yalnz bu Parlamentoda bulunan üyeler için deil, Parlamentodan çok, bu toplumda yerlefltirmeye çalfltmz, ta, Atatürk'ün vaktiyle öngördüü nihaî hedef olan çokpartili rejimin, temel yaps itibariyle, ne kadar sorunlar dourduunu görüyoruz.
O zaman, demin saydm vasflara sahip siyasetçiler, bu görevi yapmaya çalflrken, acaba, bu görevi, yani dostluk ve sevgiyi, tüm bebeklerin, tüm insanlarn yüreine yazma görevini bizden iyi yapan var m ya da bizimle beraber, belki bizden önce kimler yapmakta diye düflünmemeli mi?.. Öyle baktmz vakit -eski bir öretmen olarak, onur duyarak söylüyorum- iflte, yarn Öretmenler Gününü kutlarken, dört bin küsur okulun, dört yl sonrasnda kapal hale getirildiini üzülerek seyredeceimiz bir kesimin gününü kutlarken, bu toplum içerisinden, hak etmedii halde, belki aznlkta; ama, birçok insan -iflte kimisi için rantiye deniliyor, kimisi için hrsz deniliyor, kimisi de çete olarak adlandrlyor- milyarlar kazanrken, yine, utanarak söylememiz lazm, burada, parti meselesi yapmadan; ama, bunlar bir milletvekili olarak utanarak söylememiz gerekir inancndaym; bazen, çocuunun yurtta kalamamas durumunda, çocuunu okuldan almak, çocuunu o büyük flehirlerde okutamayacak halde olmak... flte, bunlar, hep, on yllk, yirmi yllk, otuz yllk, öretmen kesiminin içerisinde bulunduu sorunlar...
Ben, Anavatan Partisi Grubu adna, flahsm adna ve öretmeni sevdiini bildiim, öretmene sayg duyduuna inandm tüm parlamenterler adna, öretmenlerimizin 24 Kasm Öretmenler Gününü kutlamak istiyorum ve diliyorum ki, gelecek dönem Parlamentosunun en temel sorunlarndan birisi, altmfl küsur milyona ulaflmfl bu toplumun gönüllerinde, bu dostluk ve sevgiyi yazacak olan öretmen kesimine, hak ettii yeri vermek, birinci urafl olsun. (Alkfllar)
Burada, geçici maddeyle, belki, ben, ilk kez konu dflna çkmfl gibi, belki, dolayl yoldan bir maddeyle ilgili konuflmufl gibi oldum; onun için, baflta Muhterem Baflkanm olmak üzere, siz deerli milletvekillerinin hoflgörülerini istirham ediyorum.
Son sözüm flu: 24 Aralkta seçim olduuna göre, izin verirseniz okuyaym; Nisa Suresi 58 inci ayet "Allah, size, iflin ehline verilmesi konusunda emreder" diyor; yani, ifli ehline verin ve toplum arasnda, insanlar arasnda karar vereceiniz zaman, muhakkak, adaletle hükmedin...
Ben, Anavatan Partisi milletvekili, sözcüsü sfatyla yürekten inanyorum ki, önümüzdeki 24 Aralkta yaplacak olan seçimlerde, Türk Milleti, ifli ehline; yani, Anavatan Partisine verecektir. (ANAP sralarndan alkfllar)
SMAL ÇOfiAR (Çankr) Genelleme yapsaydn daha güzel olacakt.
YÜKSEL YALOVA (Devamla) Bu, benim inancm; siz, kendi inancnz söylersiniz.
Son bir fley söyleyeyim: Bakn, bu Seçim Kanunu Deifliklik Teklifine oy verecek olan milletvekilleri, özellikle, Doru Yol Partisine mensup milletvekilleri, bize Anavatan Partisi milletvekillerine baflka yerlerde de, yani Parlamento çats dflarsnda da hep ayn fleyi yaptnz; bir hakszlk yaptnz; dört yl boyunca, hep, o sekiz yl elefltirirken kullandnz üslubu kullandnz; kendi vaatlerinizi hatrlattmzda, kendi icraatlarnzdaki baflarnz ya da baflarszlnz sorguladmzda, hep, yine o sekiz yla atfta bulundunuz.
Ben, arkadafllarmn iznini alarak, Anavatan Partisi Grubu adna açkça söylüyorum; size, hakkmz helal ediyoruz; çünkü, biliyor ve inanyorum ki, bu Seçim Kanunu Deifliklik Teklifine oy verecek olan deerli DYP Grubu üyelerinin büyük bir çounluu, 20 nci Dönemde bizlerle beraber olamayacak; bundan sonraki hayatlarnda da kendilerine üstün baflarlar diliyorum; Yüce Heyetinizi saygyla selamlyorum. (ANAP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN Sayn Yalova'nn, geçici madde 14'ün, lafzyla deil; ama, ruhuyla ilgili olarak yapt bu veciz konuflmaya, duygusal konuflmaya ben de teflekkür ediyorum.
fiahs adna, Sayn brahim Kumafl; buyurun.
BRAHM KUMAfi (Tokat) Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; ben, bu madde üzerinde söz isteminde bulundum; ama, tümü üzerindeki konuflmamda, görüfllerimi ifade etmifltim.
O konuflmamda bir yanlfl anlafllma oldu; "milletvekilleri kanun teklifi veremez, soru soramaz, deifliklik önergesi veremez" sözüm yanlfl anlaflld; Sayn Baflkan da bunu düzeltti, Sayn Baflkana teflekkür ediyorum; elbette, insanlar yanlfl yapabilirler; yanlfltan dönmek de fazilettir.
Evet, milletvekilleri kanun teklifi verebilirler, deifliklik önergesi verebilirler; ama, acaba, verdikleri kanun tekliflerinin kanunlaflma imkân var m?.. Çünkü -maalesef, üzülerek ifade ediyorum- çounluu elinde bulunduran irade, muhalefetin ak dediine kara demekte, muhalefet de iktidarn ak dediine kara demektedir. Böyle bir uzlaflmaz durum içerisindeyiz.
Bugüne kadar, muhalefet ve iktidar partilerine mensup milletvekillerince, toplam 1 581 kanun teklifi verilmifl. Bunlardan 1 171'i komisyonlarda bekliyor. Yani, buradan çkmadktan sonra, kanun teklifi vermek de bir fleye yaramyor, ancak gündemi böyle kitap haline getiriyoruz. Burada, kanun teklifi en fazla kabul edilen partiler, iktidar partileri. Muhalefetin kanun teklifleri de kabul edilmifl; ama, kayda deer deil veya çok önemli kanunlarda bir etkisi olmamfl. Bu, açk; burada, tutanaklarda görülüyor.
Kald ki, Hükümet, milletvekillerinin sorduu sorulara bile cevap vermemifl. Ne kadar soru sorulmufl; 913 soru sorulmufl; gündeme girmifl; ama, demek ki, soru sormann da bir manas yok. Önemli olan, milletvekillerinin sorduu soruya, verdii kanun teklifine, deifliklik önergelerine itibar edilmesi ve flurada, ilme, akla, hukuka uygunsa, hangi partili, hangi milletvekili, kim verirse versin, akl plannda, ilim plannda Türkiye'nin ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, bunlarn çkmasdr.
fiu gündemde o kadar önemli kanun tasar ve teklifleri var ki... Hepsi güzel... Mesela, bir trafik yasas; ta, yazn çkaracaktk; Meclisi tatil ediyoruz, bu kanunu hâlâ çkarmadk. Günde ortalama 20 insan ölüyor; trafik canavar diyoruz, trafik anarflisi diyoruz; yazk, günah deil mi; ama, bunlar, yani en önemli kanunlar bile çkarma imkân olmamfl.
Ben, burada, Meclis çalflmyor demiyorum; hayr, çalflyor, belli fleyler yapyor; ama, flu Mecliste uzlaflma salansn; yani, hangi partiden, hangi gruptan gelirse gelsin, kanunlar ciddiye alnsn, üzerinde çalfllsn diyorum. Bu flekilde, Türkiye'de istikrarn salanacana, Türkiye'nin problemlerinin ksa zamanda çözüleceine, birçok kanunun rahatlkla çkarlacana inanyorum; ama, üzülerek ifade edeyim, fluraya çktktan sonra, herkes partisine yontuyor.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN Lütfen tamamlar msnz efendim.
BRAHM KUMAfi (Devamla) Tamamlyorum Sayn Baflkan.
Deerli milletvekilleri, partiler geçici; bugüne kadar çok parti kuruldu; devam etti, etmedi; ama, bu ülke, bu devlet yaflamaldr, ilelebet yaflamaldr. Ülkeyi, ancak, birlikte, uzlaflma içerisinde, ülke için bir ve beraber düflünerek kalkndrabiliriz. Bunlar yapmadmz takdirde, ülkenin zamann çalarz; hem ülkeye hem kendimize zarar veririz.
Hepinize, sayglar sunuyor, teflekkür ediyorum.
BAfiKAN Teflekkür ederim Sayn Kumafl.
Sayn Alnak?.. Yok.
Sayn Mezarc, buyurun.
HASAN MEZARCI (stanbul) Sayn Baflkan, deerli milletvekilleri; seçimler yaplacak, Meclis yenilenecek; çok fazla fley deiflmeyecek; milletvekilleri, lider vekili olmaya devam edecek; ismi milletvekili olacak; ama, bunlarn hepsi lider vekili olacak; liderlerin reyine, oyuna, iradesine aykr oy kullanana karfl, önce kendi partisi kullanlacak.
Tabiî, sistemler çeflitli isimlerle anlyor. Genelde, isimler cicidir. Mesela, komünist Almanya'nn ad "Demokratik Almanya" idi. Demokratik demekle demokratik olmuyor. Komünist, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birlii, Çin Halk Cumhuriyeti... Yani, demokrasi deyip diktatörlük yapmak mümkün, cumhuriyet deyip diktatörlük yapmak mümkün, halk deyip diktatörlük yapmak mümkün.
Ben, flunu anlamfl bulunuyorum ki, Türkiye'de uyguland flekliyle, demokrasi ile saltanat arasndaki fark fludur: Saltanat ben böyle istiyorum demektir, demokrasi sen böyle istiyorsun demektir; ama, bu ikisini söyleyen de ayndr; fark eden bir fley yok.
Ben, seçim ve seçim sonuçlar üzerinde fazla duracak deilim; iflte, barajlar var, bu barajlarla ilgili de birkaç söz söyleyeceim; ancak, flunu söylemek istiyorum: Tek parti ile çok partinin fark ne allahaflkna paketin içi böyle olduktan sonra. Tekparti döneminde bir pafla tayin ediyordu, çokpartili dönemde befl pafla tayin ediyor milletvekillerini; fark bu kadardr. Braknz partilerin üyelerinin milletvekillerini seçmelerini, parti delegelerine dahi milletvekili seçme imkân vermeyen bir seçim yasasyla seçime gideceksiniz; buna millî irade diyeceksiniz, bunlara da milletvekili diyeceksiniz... Hayr... Hayr; bu mümkün deil.
BÜLENT ATASAYAN (Kocaeli) Sen, geçen sefer nasl geldin?..
HASAN MEZARCI (Devamla) fiahsî bir endiflem yok. Bir insann kendisiyle ilgili övgüde bulunmas yanlfltr; ama, ben flahsen, bu Meclisteki liderlerin her biriyle, Türkiye'nin her vilayetinde, teke tek, bamsz aday olmay göze alyorum; acaba, bu liderler, bunu göze alabilir mi? Mesela, Tansu Hanm, stanbul'da, Hasan Mezarc'nn karflsnda bamsz aday olabilir mi? (RP sralarndan "olamaz" sesleri)
Ha, siz, partiye yüzde 10'luk baraj koyuyorsunuz, bamsza da yüzde 10'luk baraj koyacaksnz; ondan sonra, bamsza büro açma imkân da vermeyeceksiniz, oy pusulalarna da yazmayacaksnz; bu, resmen veto etmektir bamsz adaylar.
Ben bir fley söylemek istiyorum -kusura bakmasn Refah Partili kardefllerim- "iktidardayken baflka söyleniliyor, muhalefetteyken baflka..."
SMAL COfiAR (Çankr) Ayp... Ayp... Bu partiden geldin sen oraya...
HASAN MEZARCI (Devamla) Onlarn da, dün dündür, bugün bugündür diyecekleri flimdiden belli. Yirmibefl seneden beri, bu barajlar zulümdür, yanlfltr, hakszlktr; bu barajlar bize karfl konuluyor diyorlard, flimdi, yüzde 10 baraj yetmez, yüzde 15 olsun diyorlar.
fiimdi, kusura bakmayn; ben, hiçbir zaman çifte standart sahibi olmadm katiyen. Kimse gücenmesin; ama, hicap etmek lazm; böyle fley olmaz! Nedir bu çifte standartlar allahaflkna... Baknz, Osmanl Devletinin vârisi olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Kafkaslarda, Balkanlarda ve Orta Asya'da, Rusya'dan çok daha önemli bir pozisyon elde etmifltir; ama, bu liderlerin ihtiraslar ve kaprisleri yüzünden, bu ülke, bugün, karanla doru gitmektedir.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafndan kapatld)
BAfiKAN Tamamlayn efendim; buyurun.
HASAN MEZARCI (Devamla) Hiçbir parti önünü göremedii gibi, Türkiye önünü göremiyor. Türkiye, sadece, bizim sol takmn bu feodalite dedii toprak aaldan deil, tarikat aalndan da cemevi aalndan da parti aalndan da kurtulmadkça, bu millet bir yere varamaz; yani, insanlar, tabanlar hesap ederken, falan dedenin flu kadar oyu var, falan fleyhin bu kadar oyu var; onunla pazarlk yaparsan, bir milyon oyu senin partiye çekiyor diye konufluluyor bu ülkede. Ben, bunu, bu insanlara hakaret sayyorum, bu siyasî yaklaflmlar.
Bir tarihî anekdotla bitirmek istiyorum. Meflhur olaydr; Hazreti Hüseyin'i halk çaryor; Yezid iktidar gasp etmifl; Kûfe halk, Badat halk, Basra halk, aman, kurtar bizi bu Yezid'den ya Hüseyin, baflmza geç diyorlar; heyetler üstüne heyetler gidiyor. Hazreti Hüseyin de, ailesini almfl, Medine'den Irak'a doru gidiyor. Irak'tan Medine'ye doru da, büyük Arap fiairi Ferezdak gidiyormufl. Kerbela yaknlarnda karfllaflmfllar. Hazreti Hüseyin "flair, ne var ne yok, millet ne düflünüyor" diyor. Bu büyük Arap flairinin verdii müthifl bir cevap var: "Ya Hüseyin, halkn gönlü seninle; ama, klçlar Yezid'den yana" diyor.
Bu halk, yalnz gönlünü deil, klçlarn da Yezid'e karfl ve haktan yana kaldrmay örenmedikçe, bu diktatörlüklere karfl, bu parti aalklarna karfl, bilmem ne aalklarna karfl baflkaldry örenmedikçe, daha, çok, Kerbelalar yaflar.
Son söz olarak flunu söylüyorum. Büyük Türk fiairi Nef'i diyor ki:
"En derin uykulardan kaldrandr sözüm
Güne el koyanlar yldrandr sözüm
Zaman zemini daralmfl olanlara
Gönüllerince zemindir, zamandr sözüm
Zalim beni bir iflaretiyle kahretse de
Onun ordusuna karfl koyandr sözüm
Varsn günün sultanlar deer vermesin
Onlar göçüp gittikçe de sultandr sözüm "
Hepinizi hürmetle selamlyorum.
BAfiKAN Teflekkür ederim Sayn Mezarc.
ki adet önerge var.
Sayn Lütfü Esengün ve arkadafllarnn önergesi, biraz önce reddettiimiz bir önergenin ayns; onun için, iflleme almyorum.
Dier önergeyi iflleme alyorum...
SALH KAPUSUZ (Kayseri) Hangisi, Sayn Baflkan?
BAfiKAN fiu yüzde 10'a düflürülme hikâyesi...
SALH KAPUSUZ (Kayseri) Biraz farkllk var yalnz.
BAfiKAN Efendim, birinde "onda 1" demiflsiniz, birinde "yüzde 10" demiflsiniz; ne fark eder ki? Hepsi ayn hesaba çkmaz m?
SALH KAPUSUZ (Kayseri) Hesap sonuçta ayn da, ifade tarz farkl.
BAfiKAN Yapmayn efendim; istirham ediyorum.
Evet, dier önergeyi iflleme alyorum.
Sayn Baflkanla
Görüflülmekte olan kanun teklifinin 3 üncü maddesinde yer alan "yüzde 10" orannn "yüzde 15" olarak deifltirilmesini arz ve teklif ederiz.
Ahmet fianal Necdet Yazc Veysel Atasoy
Adana Zonguldak Antalya
Refik Arslan Feridun Pehlivan
Kastamonu Bursa
Gerekçe: Yüzde 10 baraj, pratikte, istikrar salayc sonuç dourmamaktadr.
BAfiKAN Sayn Komisyon?..
ANAYASA KOMSYONU BAfiKANI EKREM CEYHUN (Balkesir) Katlmyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN Sayn Hükümet?..
ORMAN BAKANI HASAN EKNC (Artvin) Katlmyoruz.
BAfiKAN Sayn Komisyon ve Sayn Hükümet önergeye katlmyor.
Önerge sahibinden bir iflaret almadm.
Oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Geçici 14 üncü maddeyi oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Geçici 14 üncü madde kabul edilmifltir.
Deerli milletvekilleri, flimdi, geçici 15 inci madde ilavesiyle ilgili bir önerge vardr. Geçici madde olduu için Komisyon çounluunu aramayacam. Önergeyi iflleme alyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkanlna
Görüflülmekte olan 907 sra sayl kanun teklifinin 3 üncü maddesine afladaki geçici maddenin eklenmesini arz ve teklif ederiz.
Rasim Zaimolu Refik Arslan Edip Safder Gaydal
Giresun Kastamonu Bitlis
Feridun Pehlivan Sabri Öztürk Yusuf Pamuk
Bursa stanbul stanbul
Cengiz Altnkaya
Aydn
"Geçici Madde 15.- XX nci Dönem milletvekili seçimlerinde oyunu kullanacak seçmen, her seçim çevresi için siyasî partilerce gösterilmifl bulunan milletvekili adaylarndan o seçim çevresinin çkaraca milletvekillerinden bir adaya tercih ettii hizada özel kareye tercih iflareti koymak zorundadr.
Milletvekili adaylarndan, bir seçim çevresinde aday bulunduu siyasî partinin ald toplam geçerli oylarn yüzde 10'undan fazla tercihli oy almfl olan adaylar, kendisinden daha az tercih oyu almfl bulunan adaylarn önüne geçer. Tercihli oylarn yukarda belirtilen orann altnda olmas halinde, adaylarn listedeki sralarna itibar edilir."
BAfiKAN Sayn Komisyon önergeye katlyor mu efendim?
ANAYASA KOMSYONU BAfiKANI EKREM CEYHUN (Balkesir) Katlmyoruz Sayn Baflkan.
BAfiKAN Sayn Hükümet?..
ORMAN BAKANI HASAN EKNC (Artvin) Katlmyoruz.
BAfiKAN Sayn Komisyon ve Sayn Hükümet önergeye katlmyor.
Önergeyi oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler...
RASM ZAMO⁄LU (Giresun) Tercihçiler burada efendim.
BAfiKAN Kabul edenlerin iflaretini göreyim efendim. Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemifltir.
Sayn milletvekilleri, 3 üncü maddeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... 3 üncü madde kabul edilmifltir.
4 üncü maddeyi okutuyorum:
MADDE 4.- Bu Kanun yaym tarihinde yürürlüe girer.
BAfiKAN Maddeyi oylarnza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
5 inci maddeyi okutuyorum:
MADDE 5.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
BAfiKAN Maddeyi oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Teklifin tümünü oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir; hayrl, uurlu olsun. (DYP sralarndan alkfllar)
BAfiKAN Danflma Kurulu önerisi vardr; okutup, oylarnza sunacam:
Danflma Kurulu Önerisi
No: 203 Tarih: 23.11.1995
Türkiye Büyük Millet Meclisinin 25.11.1995 Cumartesi günkü birlefliminin yaplmamasnn Genel Kurulun onayna sunulmas Danflma Kurulunca uygun görülmüfltür.
smet Sezgin
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baflkan
hsan Saraçlar Hasan Korkmazcan
DYP Grubu Baflkanvekili ANAP Grubu Baflkanvekili
Nihat Matkap Salih Kapusuz
CHP Grubu Baflkanvekili RP Grubu Temsilcisi
BAfiKAN Oylarnza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmifltir.
Deerli milletvekilleri, daha önceki Danflma Kurulu karar gereince, bugün saat 24.00'e kadar çalflacaktk; fakat, bugün kabul ettiiniz Danflma Kurulu kararnda flöyle diyorsunuz; "...Genel Kurulun bugünkü birlefliminde yaplmasnn -yani, biraz önce kabul ettiimiz kanun görüflmelerinin- ve bitimine kadar çalflma süresinin uzatlmasnn Genel Kurulun onayna sunulmas..." ve bunu, Genel Kurul kabul etti.
Bu durumda, bu kanundan sonra baflka bir görüflme yapma imkânmz kalmamfltr.
Bu nedenle, alnan karar gereince, kanun tasar ve tekliflerini görüflmek için, 24.11.1995 Cuma günü saat 14.00'te toplanmak üzere, birleflimi kapatyorum.
Kapanma Saati: 16.43